Chapters: Ch 1 · Ch 2 · Ch 3 · Ch 4 · Ch 5 · Ch 6 · Ch 7 · Ch 8 · Ch 9 · Ch 10 · Ch 11
AranE pasuge — ippuruLina toDakugaLu
6.1 munnOTa
eraDu illavE heccu huruLu(arta)gaLannu koDaballa sollugaLannu ippuruLina sollugaLendu kareyabahudu. ettugegAgi, huliya bAyige bidda danada karu kUgADuttide embudu ondu ippuruLina sollu. adakke keLage koTTiruva eraDu huruLugaLiddu, Odugaralli obbobbarige ondondu huruLannu adu koDaballudu:
(1ka) dana huliya bAyige biddide; hAgAgi, adara karu
kUgADuttide.
(1ga) danada karu huliya bAyige biddide; hAgAgi, adu
kUgADuttide.
mAtinalli illavE barahadalli kANisikoLLuva intaha ippuruLina sollugaLu kelavara barahagaLige toDakAgiruttaveyAdare, bEre kelavara barahagaLige ottAseyAgiyU iruttave. ettugegAgi, kAnUnugaLalli illavE oppandagaLalli ippuruLina sollugaLu sErikonDalli avu halavu bageya jagaLagaLige dArimADikoDaballuvu (6.3.1 nODi). Adare, kate, kavite, nATaka modalAda nalbarahagaLalli bEkendE avugaLannu baLasi, Odugarige heccu heccu huruLugaLu dorakuvante mADalu baruttade, mattu A mUlaka Odugaru A barahagaLannu heccu heccu meccuvanteyU mADalu baruttade.
modalige sollugaLa ondu huruLannu Odugara manassinalli mUDisi, AmEle avugaLa innondu sollige negeyuva mUlaka
ippuruLina toDakugaLu
avarannu nagisuvudu nalbarahagaLalli kANisuva intaha ondu ippuruLina baLake. keLage koTTiruva nagehaniyalli idannu gamanisa bahudu:
Ata: ninna hattira mAtanADalu nanna kayyallAgadu. Ita: kayyalli mAtanADabEDa; bAyalli mAtanADu.
ippuruLina sollugaLannu baLasidAga, Odugarige avu heccineDe gaLallU ippuruLina sollugaLendu anisuvudE illa. avannu baLasiruva jAga, tamma anubava modalAdavugaLannavalambisi, avakkiruva huruLugaLalli ondannu avaru tAvAgiyE kanDukoLLuttAre.
Adare, janara anubavagaLu ellarallU ondE hAge iruvudilla. hAgAgi, bEre bEre janarige antaha sollugaLu bEre bEre huruLannu koDaballuvu. Odugaru kanDukoLLuva huruLu baredavara manassinallidda huruLiginta bErAgiraballudembudE illi toDakannunTumADaballa sangatiyAgide.
ettugegAgi, obba huDuga tanna mESTrige bareda kAgadadalli vAsudEvarAyarige tamma angaDiyalli mOsavAgideyante emba sollondannu baLasirabahudu. idu ippuruLina sollAgide. hAgAgi, huDugana manassinalliruva huruLiginta tIra bErAgiruva huruLannu adu Atana mESTra manassinalli mUDisaballudu, mattu idarindAgi avaribbaralli manastApavunTAgaballudu.
I sollinalli bandiruva tamma angaDiyalli emba padakantege mESTra angaDiyalli emba huruLU iraballudu mattu vAsudEvarAyara angaDiyalli emba huruLU iraballudu. yAkendare, kannaDadalli tAvu emba pada kELuganannu illavE Oduganannu (mElina ettugeyalli mESTrannu) sUcisuttirabahudu, illavE adu baLakeyAgiruva sollinallEnE hesarisiruvantaha
vyaktiyobbanannu (vAsudEvarAyarannu) sUcisuttirabahudu. idu mElina sollu ippuruLina sollAgi kANisalu kAraNa.
illi innondu viSayavU bareyuvavarannu mattu avara Odugarannu tondareyalli silukisuttade. ippuruLina sollugaLigiruva eraDu (illavE heccu) huruLugaLalli yAvudAdarU ondannu ArisikoLLuva kelasa Odugara miduLinalli avara arivige bArada hAge naDeyuttade. avara miduLu yAva huruLannu Arisi konDideyO adu mAtra avara arivige baruttade.
hAgAgi, tamma arivige bandiruva (endare tamma miduLu Arisi konDiruva) huruLiginta tIra bErAgiruva innondu huruLu A solligirabahudu emba viSaya avara manassige hoLeyuvudE illa. kelavomme adannu etti tOrisidAgalU avaru adannu oppadira bahudu; tamma manassige modalu hoLedidda huruLu mAtravE A sollina huruLu embudAgi avaru vAdisabahudu.
intaha kaDegaLalli, A sollinalli baLakeyAgiruva padavondakke hEge eraDu bEre bEre huruLugaLiraballuvu embudannu tOrisikoDa bEkAguttade, illavE A sollina tayArikeyalli hEge eraDu iTTaLa (oLaracane)gaLu baLakeyAgiraballuvu, mattu avugaLindAgi A sollige hEge eraDu huruLugaLu baraballuvu embudannu tOrisikoDa bEkAguttade. Aga mAtra avarige tAvu tiLidukonDiruva huruLiginta bErAgiruva huruLu adannu hELidavara illavE baredavara manassinalli iraballudu embudara arivu unTAguttade.
6.2 ippuruLina sollugaLa bagegaLu
ondu sollu ippuruLina sollAgi kANisalu eraDu mukya kAraNa gaLive: adaralli ondakkinta heccu huruLugaLiruva padada baLake yAgiruvudu ondu kAraNa; mattu adakke ondakkinta heccu iTTaLa (oLaracane)gaLiruvudu innondu kAraNa.
ettugegAgi, avana kaNNige hAlu cimmitu emba sollinalli danada hAlu mattu giDada hAlu (illavE sone) emba eraDu
huruLugaLiruva hAlu pada baLakeyAgide. hAgAgi, I sollige kaNNige danada hAlu cimmitu emba huruLAgali, illavE kaNNige giDada sone cimmitu emba huruLAgali baraballudu, mattu I kAraNakkAgi adannu ondu ippuruLina sollendu kareyabahudu. ippuruLina eraDaneya bagege nAnu mattu nInu illavE rAmu ivattu bengaLUrige hOgabEku emba sollannu ettugeyAgi koDabahudu. idannu unTumADuvalli eraDu hantagaLannu baLasabEkAguttiddu, avugaLa OraNavannavalambisi adakke keLagina eraDu iTTaLagaLannu koDaballevu:
(ka) mattu emba pada modalaneya hantadalliyU, illavE
emba pada eraDaneya hantadalliyU baLakeyAgirabahudu;
(ca) illavE emba pada modalaneya hantadalliyU, mattu
emba pada eraDaneya hantadalliyU baLakeyAgirabahudu.
I vyatyAsavannu, keLage koTTiruva hAge, kamsagaLa mUlakavU
sUcisaballevu:
(ka) (nAnu mattu nInu) illavE rAju (ca) nAnu mattu (nInu illavE rAju)
mEle koTTiruva solligiruva I eraDu iTTaLagaLindAgi, adu ippuruLina sollAgi kANisikoLLuttade: kelavarige adu bengaLUrige ADuganondige kELuga hOgabEku illavE rAju mAtra hOgabEku emba (ka) huruLannu koDaballudu, mattu bEre kelavarige bengaLUrige ADuganondige kELuga hOgabEku illavE ADuganondige rAju hOgabEku emba (ca) huruLannu koDaballudu.
idara modalige (6.1)ralli koTTidda huliya bAyige bidda danada karu kUgADuttide emba sollinallU ippuruLu
kANisikoLLalu adakke eraDu iTTaLagaLiraballuvu embudE kAraNa: adaralli bandiruva huliya bAyige bidda emba tunDusollu dana emba padada parice(viSESaNa)yAgiruvudu ondu iTTaLa, mattu danada karu emba padakanteya pariceyAgiruvudu innondu iTTaLa.
6.2.1 padada ippuruLu
sollugaLalli baLakeyAguva heccina padagaLigU ondakkinta heccu huruLugaLiruttave. ondu padanerake(padakOSa)yannu biDisinODidalli I viSaya gottAgaballudu. adaralli koTTiruva heccina padagaLigU ondakkinta heccu huruLugaLiruvudannu kANabahudu. Adare, sAmAnyavAgi I padagaLannu baLasiruva sollugaLalli heccinavakkU yAvudAdarU ondu huruLannu mAtra ArisikoLLalu baruttade. A rIti ArisikoLLalu nEravAgi neravu nIDadiruva sollugaLu mAtra ippuruLina sollugaLAgi kANisikoLLuttave.
ettugegAgi, hAlu padakkiruva eraDu huruLugaLalli yAvudannu ArisikoLLabEku embudannu mEle koTTiruva Atana kaNNige hAlu cimmitu emba sollu nEravAgi sUcisuvudillavAda kAraNa, adu ippuruLina sollAgide. idakke badalu, avanu ondu glAsu hAlu kuDida emba sollinalli hAlu pada bandideyAdarU adu ippuruLina sollAgi kANisuvudilla. yAkendare, sAmAnyavAgi janaru giDada soneyannu glAsinalli hAki kuDiyuvudilla.
6.2.2 padarUpada ippuruLu
padagaLallillada kelavu bageya ippuruLugaLu avugaLa padarUpagaLalli kANisikoLLaballuvu. ettugegAgi, esaka(kriyA)padagaLige bahudu embudannu sErisi racisida padarUpagaLige ADugana Uheyannu tiLisuva huruLu illavE Atana oppigeyannu sUcisuva huruLu embudAgi eraDu huruLugaLiraballuvu. idannu keLage koTTiruva sollinalli kANabahudu:
(2) I kONeyalli mUvaru irabahudu.
I (2)nE sollina mUlaka A kONeyalli eSTu mandi ira ballaru illavE iddAre emba viSayadalli ADuganu tanna Uheyannu tiLisuttirabahudu illavE adaralli mUru mandi iralu mAtra tanna oppigeyide embudAgi Atanu tanna oppigeyannu tiLisuttira bahudu.
esakapadadondige bahudu embudannu sErisi racisiruva padarUpagaLu kelavu sollugaLalli mAtra I rIti Uhe mattu oppige embudAgi eraDeraDu huruLugaLannu koDuttave. ettugegAgi, keLage koTTiruva sollige oppigeya huruLu mAtra ideyallade Uheya huruLilla.
(3)
nIvu Iga manege hOgabahudu.
I (3)nE sollinalli baLakeyAgiruva nIvu pada adakke Uheya huruLu bAradante nODikoLLuttade. tAnu Enu mADaliddEne embudannu kELuganu tiLidiraballanAda kAraNa, adara kuritu ADuganu tanna Uheyannu Atanige tiLisabEkAgillavalla!
esakapadadondige bahudu embudannu baLasidalli ippuruLu kANisikoLLabahudemba samSayavideyAdare, keLage sUcisida hAge adannu badalAyisabahudu, illavE adakke badalu bEre bageya sollannu baLasabahudu.
(2ka) I kONeyalli mUvaru irabahudendu tOruttade. (2ca) I kONeyalli mUvaru iruvudakke oppigeyide.
(2ka) sollige Uheya huruLu mAtra iraballudu mattu
(2ca) sollige oppigeya huruLu mAtra iraballudu.
esakapadadondige bEku embudannu sErisidAgalU intahadE
innondu rItiya ippuruLu kANisikoLLuttade.
(4)
huDuga kONeyoLage hOgirabEku.
(4)nE sollu ADugana UheyannAgali, illavE appaNeyannAgali sUcisuttiraballudu. adakkiruva I eraDu huruLugaLannu keLagina sollugaLalli kANabahudu.
huDuga kONeyoLage hOgirabEku; horagellU kANisuvudilla.
(4ca) huDuga kONeyoLage hOgirabEku; horagellU
nintirabAradu.
esakapadagaLa paricerUpakke allagaLeyuva huruLideyAdalli, avakke mumbottina (baviSyatkAlada) illavE himbottina (bUtakAlada) huruLu baraballudAgiddu, ippuruLu kANisikoLLuttade. ettugegAgi, keLage koTTiruva sollannu gamanisabahudu:
(5)
SAlege hOgada huDuganige cAkalET illa.
(5)nE sollu eraDu huruLugaLalli baLakeyAgiraballudu. adara mUlaka ADuganu SAlege hOgade kuLitiruva huDuganige cAkalET koDuvudilla embudAgi tiLisuttirabahudu illavE huDuga SAlege hOgadiddare Atanige cAkalET koDuvudilla embudAgi eccarisuttirabahudu.
hOgada, mADada, illada, Agada modalAda allagaLeyuva padarUpagaLige (ka) himbottina esaka (hOgadidda, mADadidda, illadidda, Agadidda), mattu (ca) mumbottina esaka (hOgadiruva, mADadiruva, illadiruva, Agadiruva) embudAgi eraDu bageya esakagaLannu sUcisuva huruLugaLiruvudE I (5)nE sollina
ippuruLige kAraNa. idE ippuruLannu koDuva bEre kelavu sollugaLannu keLage koDalAgide.
(6ka) UTa mADadavaru upparigeyalli kuLitiddAre. (6ca) bombAyige hOgadavaru maysUrige hOgali. (6Ta) pustaka illadavaru taragatige baruvudu bEDa. maduveyAgadavaru illige barakUDadu.
I ippuruLu bArada hAge mADalu, parice rUpada badalu
parice sollannu baLasabahudu.
yAva huDuga SAlege hOgalillavO avanige cAkalET illa.
(5ca) yAva huDuga SAlege hOguvudillavO avanige
cAkalET illa.
kannaDadalli bEreyU halavu bageya padarUpagaLu ippuruLige eDemADikoDuttave. ettugegAgi, esaka padagaLa parice rUpadalli baruva va oTTu(pratyaya) mumbottina esakagaLannu mAtravallade Ipottina (vartamAna kAlada) esakagaLannU sUcisaballudu; idarindAgiyU ippuruLu kANisikoLLuttade.
idannu I maneyalliruvudu rAmamUrti emba sollinalli kANabahudu. adakke I maneyannu kaTTi mugisida mEle adaralliruvudu rAmamUrti emba mumbottina huruLAgali, illavE Iga I maneyalliruvudu rAmamUrti emba Ipottina huruLAgali baraballudu.
esakapadagaLannu hesarupadagaLAgi mArpaDisuvalli baLakeyAguva udu oTTu ondu esakavannAgali, illavE adarinda unTAda viSayavannAgali sUcisaballudAda kAraNa, ippuruLu kANisikoLLu ttade. ettugegAgi, avanu hELiruvudu suLLu emba sollinalli suLLu emba pada hELuva esakavannu allagaLeyabahudu (avanu
EnU hELalilla) illavE hELiruva viSayavannu allagaLeyabahudu (avanu suLLu hELiddAne).
yAvAgalU emba padarUpa eDebiDade naDeyuva ondu esaka vannAgali, illavE ondu gaDuvinalli yAvAga bEkiddarU naDeyaballa ondu esakavannAgali sUcisaballudAda kAraNa, ippuruLu kANisi koLLuttade. ettugegAgi, I naLadalli yAvAgalU nIru baruttiru ttade emba sollige naLa keTTuhOdudarindAgi nIru sOruttide emba huruLAgali, illavE naLavannu yAvAga teredarU adaralli nIru baruttade emba huruLAgali sigaballudu.
6.2.3 iTTaLagaLa ippuruLu
sollugaLalli baruva padagaLa naDuve eraDu illavE heccu bageya pattuge(sambanda)gaLiralu sAdyaviruvallella ippuruLu kANisikoLLa balludu. I pattugegaLu sollina iTTaLavannu avalambisiveyAda kAraNa, adannu illi iTTaLada ippuruLu embudAgi hesarisalAgide. iTTaLada ippuruLu ondu padakanteyoLage kANisikoLLabahudu illavE padakanteya horage (Adare sollina oLage) kANisikoLLa bahudu; idallade, adu sollina horagU kANasikoLLabahudu. I vyatyAsada mEle, iTTaLada ippuruLugaLannu padakanteya ippuruLu, sollina ippuruLu mattu horagina ippuruLu embudAgi mUru gumpugaLalli vingaDisabahudu.
padakantegaLalli ondu hesaru(nAma)padadondige ondakkinta heccu paricegaLannu baLasidalli avannu hesaru padada mEle ondondAgi horisalAgideyO illavE oTTAgi horisalAgideyO emba viSaya dalli samSayavELaballudu mattu idarindAgi ippuruLu kANisikoLLa balludu. ettugegAgi, keLage koTTiruva (7)nE sollannu gamanisa bahudu:
(7)
haNakaTTida mattu tErgaDeyAda huDugaru haNakaTTi tErgaDeyAda huDugaru
(7ca) haNakaTTida huDugaru mattu tErgaDeyAda huDugaru
(7)nE padakantege eraDu huruLugaLiraballuvu; ivannu (7ka) mattu (7ca)gaLalli sUcisalAgide. (7)nE sollinalli bandiruva haNakaTTida mattu tErgaDeyAda emba eraDu paricegaLannu huDugara mEle oTTige horisalAgideyAdare adakke (7ka) huruLu baruttade, mattu bEre bErAgi horisalAgideyAdare (7ca) huruLu baruttade. I ippuruLu kANisada hAge mADalu eraDu holabu(vidAna) gaLive: (7ka)dalli kANisuva hAge, pariceyAgi padarUpavannu baLasuva badalu tunDu sollannu baLasabahudu; hAge mADidalli, eraDu paricegaLannU oTTAgi hesarinondige sambandisiruva huruLu siguttade. idakke badalu, (7ca)dalli kANisuva hAge, hesaru padavannu eraDu parice padagaLondigU bEre bErAgi (endare eraDu bAri) baLasabahudu; hAge mADidalli, A paricegaLannu hesarugaLondige bEre bErAgi sambandisiruvantaha eraDaneya huruLu dorakuttade. I eraDu holabugaLa mUlakavU mElina ippuruLannu hOga lADisaballevu.
ondu pariceyannu eraDu hesarugaLondige baLasidAga, yAva hesarinondige adannu sambandisabEku emba viSayadalli samSaya vELaballudu mattu idarindAgiyU ippuruLu kANisikoLLaballudu. intaha padakantegaLalli baLakeyAguva hesarugaLu eraDu rItiya pattugegaLalli baraballuvu:
(ka) padakanteyalli baruva hesarugaLannu mattu padada mUlaka jODisideyAdalli, avugaLa modalu baruva pariceyannu modalaneya hesarina mEle mAtravE horisirabahudu, illavE eraDara mElU horisirabahudu.
ettugegAgi, doDDa huDugaru mattu huDugiyaru emba padakantege huDugiyaru mattu doDDa huDugaru emba huruLAgali, illavE doDDa huDugaru mattu doDDa huDugiyaru emba huruLAgali baraballudu.
(ca) padakanteyalliruva eraDu hesarupadagaLalli ondu innondara pariceyAgirabahudu. intaha kaDegaLallU ippuruLu kANisikoLLuttade. ettugegAgi, mEle (7.1)ralli koTTidda huliya bAyige bidda danada karu emba padakanteyalli dana emba hesarupada karu emba innondu hesarupadada pariceyAgi baLakeyAgide, mattu averaDakkU oTTige huliya bAyige bidda emba tunDusollu pariceyAgi bandide. I pariceyannu A eraDu hesarupadagaLalli yAvudara mEle horisalAgide emba viSayadalli samSayavELaballudAda kAraNa, alli ippuruLu kANisikoLLuttade.
padakanteyalli eraDu kUDuge(samuccayapada)gaLannu baLasidalli, avugaLoLage yAvudu yAva hantadalli baruttade emba viSayadalli samSayavELaballudu. idannu mEle (6.2)ralli koTTiruva nAnu mattu nInu illavE rAmu emba padakanteyalli kANabahudu. I padakanteya modalanE hantadalli mattu emba kUDuge bandideyAdare ondu huruLu dorakuttade; illavE emba kUDuge bandideyAdare innondu huruLu dorakuttade.
padakanteya horage (sollinoLage) kANisikoLLaballa iTTaLada ippuruLige keLage koTTiruva (8)nE sollannu ettugeyAgi koDa bahudu:
avanu puNege hOgi mESTrannu kANalilla. (8) (8ka) avanu puNege hOgidda; Adare mESTrannu kANalilla. (8ca) avanu puNege hOgade mESTrannu kanDa (avaru
UrallE sikkiddaru).
(8Ta) avanu puNegU hOgalilla, mESTrannU kANalilla.
(8)nE sollinalli bandiruva illa pada padakanteya oLagiruva kANu padavannu mAtravE allagaLeyuttideyAdare (8ka) huruLu dorakuttade; A padakanteya horagiruva hOgu padavannu mAtravE adu allagaLeyuttideyAdare (8ca) huruLu dorakuttade; mattu
averaDannU allagaLeyuttideyAdare (8Ta) huruLu dorakuttade. illa padavannu baLasiruva intaha sollugaLalli adakke mUru bageya haravugaLiraballudu embudE illi mUru bageya iTTaLada ippuruLu gaLu kANisalu kAraNa.
I ippuruLu bArada hAge mADalu, mEle (8)nE sollina mUru huruLugaLannu sUcisuvudakkAgi (8ka, ca, mattu Ta)gaLalli baLasiruvantaha iTTaLagaLannu AydukoLLabahudu.
iTTaLada ippuruLu sollina horagU sAgaballudembudakke keLagina
sollannu ettugeyAgi koDabahudu:
(9)
nInu ivattE bombAyige hOgabEkendu rAju hELiddAne.
(9)nE sollinalli bandiruva nInu pada A sollina ADuganannu (endare rAjuvina kELuganannu) sUcisaballudu, illavE A sollina kELuganannU sUcisaballudu. ivugaLalli eraDaneya huruLu A padakke sollina horagiruva vyaktiyondigU pattugeyiraballudu embudannu sUcisuttade.
I ippuruLina toDakannu pUrNacandra tEjasvi mattu pradIpa kenjige anuvAdisida henri cArEr avara pyApilAn (1) pustakada puTa (75)ralli baruva keLagina sollinalli kANabahudu:
(10)
kubja … hindiruguva modalu, namma haLeya dONiyannu nanage koDi endu kELikonDa.
kannaDadalli nEra ettugegU nEravallada ettugegU naDuve heccina vyatyAsavilla. mElina sollinalli kubja kELiddu, nimma haLeya dONiyannu nanage koDi endirabEku. barahada kuLLiha(sandarba) dinda idu gottAguttade. kubjana I kOrikeya modala bAgavannu (nimma haLeya dONiyannu embudannu) horage hAki, uLida
bAgavannu (nanage koDi embudannu) mAtra nEra ettugeyAgi koTTiruvudu, mattu ettugeya gurutugaLannu baLasadiruvudu illi gondalakkeDemADide.
I gondalavannu illavAgisabEkiddalli, (10ka) mattu (10ca)gaLalli tOrisida hAge, nEra ettuge yAvudu embudannu sUcisuvudakkAgi ettugeya gurutugaLannu baLasabEkAguttade.
(10ka) kubja … hindiruguva modalu, “nimma haLeya dONiyannu nanage koDi” endu kELikonDa. (10ca) kubja … hindiruguva modalu namma haLeya dONiyannu, “nanage koDi” endu kELikonDa.
nanage embudannu tanage embudAgi badalAyisuva (endare, sollina yAva amSavannU nEra ettugeyAgi baLasadiruva) mUraneya holabannU illi baLasalu baruttade; idannu (10Ta)dalli kANabahudu.
(10Ta) kubja … hindiruguva modalu namma haLeya dONiyannu tanage koDi endu kELikonDa.
hAge mADadiddare, koDabEkAgiruva dONi sollina ADuganadO illavE kubjanadO emba viSayadalli ippuruLu kANisikoLLuttade.
6.3 ippuruLu toDakAgiruvudu
mEle sUcisida hAge, ippuruLembudu kelavarige ondu toDakAgi kANisuttade; Adare bEre kelavarige adondu ottAseyAgiyU kANisuttade.
sAmAnyavAgi, heccinavarigU tamma anisikegaLannu innobbarige cokkaTavAgi tiLisabEkendiruttade. antahavarigella avaru baLasuva sollugaLalli avara arivige bArada hAge sErikoLLuva ippuruLu ondu toDakAguttade.
Adare, tamma mAtina illavE barahada mUlaka janarannu beragAgisa bEkendiruvavarige, nageyalli muLugisa bEkendiruvavarige, illavE mOsamADabEkendiruvavarige adu ottAseyAguttade. yAkendare, intaha kelasagaLannu naDesuvudakkAgi avaru ippuruLina sollugaLannu tamma mAtinalli illavE barahadalli bEkendE baLasikoLLaballaru.
6.2.1 kAnUnugaLannu bareyuvudu
kaTTuvaLi illavE kAnUnugaLannu bareyuvavarige ippuruLina sollugaLu tumbA tondare koDuttave. yAkendare, avaru bareyuva kAnUnugaLalli avu avarige tiLiyada hAgeyE sErikoLLaballuvu. A rIti sErikonDAga, antaha kaTTuvaLi illavE kAnUnugaLu koDuva eraDu huruLugaLalli yAvudannu oppabEku mattu yAvudannu biDabEku emba viSayadalli jagaLagaLunTAguttave mattu avannu bageharisuvudakkAgi nyAyAlayagaLU sAkaSTu samayavannu hALumADabEkAguttade.
ettugegAgi, klabbondakke sambandisida hAge, keLage koTTiruva
kaTTuvaLiyondannu baredirabahudu:
(11) maduveyAdavaru mattu ippattu varSa dATidavaru
mAtra I klabbige sErabahudu.
I kaTTuvaLige keLage sUcisida hAge eraDu huruLugaLiraballu dAgiddu, avugaLalli modalaneyadannu klabbina adikArigaLu mattu eraDaneyadannu klabbige sErabEkendiruvavaru ArisikoLLaballarAda kAraNa, jagaLavunTAgaballudu.
(11ka) I klabbige sErabEkAdare maduveyAgirabEku
mAtravalla, ippattu varSavU dATirabEku.
(11ca) I klabbige sErabEkAdare maduveyAgirabEku illavE
ippattu varSa dATirabEku.
kAnUnugaLu ippuruLinavAgiddalli, avannu yAra neravigAgi mADalAgideyO avaralli heccinavara neravigU avu bArade hOgu ttave. yAkendare, avakke oLapaDabEkAdavaru avugaLigiruva huruLu gaLalli tamage anukUlavAdudannu mAtravE ArisikonDu kAnUnina harahu tIrA kaDimeyAguva hAge mADibiDuttAre. hAgAgi, kAnUnu gaLannu bareyuvavaru ippuruLugaLannu dUra irisabEku.
oppandagaLalli ippuruLina sollugaLu sErikonDiveyAdare, avu munde tondareyannu koDadiravu. ettugegAgi, maneyondara toTTiyalli balbugaLannu hAkisuvudakkAgi mADida oppandadalli keLage (12)ralli koTTiruva sollu bandirabahudu. adakke, (12ka) mattu (12ca)gaLalli kANisida hAge, eraDu huruLugaLiraballuvAda kAraNa, adondu ippuruLina sollu.
(12) ellA balbugaLigU ondu svic irabEku. (12ka) ellA balbugaLigU ondondu svic irabEku. (12ca) ellA balbugaLigU oTTige ondu svic irabEku.
toTTige balbugaLannu hAkisuvavana manassinalli (12ka) huruLu iddirabahudu; Adare, avannu hAkuva vyakti tanage vecca kaDime mADuva (12ca) huruLannu ArisikoLLabahudu, mattu idarindAgi, avaroLage jagaLavunTAgaballudu. Adare, illi baLakeyAgiruva sollE ippuruLinadAda kAraNa, balbu hAkidavanu tappu mADiddA nendu tOrisalu baruvudilla.
6.3.2 arimeya barahagaLu
arimeya (vijnAnada) barahagaLalliyU ippuruLina sollugaLu baralE bAradu. avannu dUra irisuvudakkAgi arivigaru tammavE Ada arimeya (pAribASika) padagaLannu unTumADikoLLuttAre, mattu avakke kaTTuniTTAda huruLugaLannU koDuttAre. hIge mADuvudarinda avarige padagaLa ippuruLu kANisada hAge mADalu baruttade.
idallade, iTTaLada ippuruLugaLannu hOgalADisuvudakkAgi, avaru heccineDegaLallU ondE bageya sollugaLannu baLasahOguttAre. avugaLalli innuDiha(punarukti)gaLu hecciruvante nODikoLLuvu darindalU kelavu bageya ippuruLugaLannu kaDime mADalu baruttade. ettugegAgi, padakanteyondannu innomme baLasabEkAdAga, adakke badalu adu emba tOrupadavannu baLasidalli ippuruLu kANisikoLLa balludu. hAgAgi, arimeya barahagaLalli padakantegaLannE tirutirugi baLasalAguttade.
Adare, arimeya barahagaLu tiLisabEkendiruva viSayavannu tumbA aDakavAgi tiLisabEkAguvudarindAgi, bEre halavu bageya ippuruLu gaLu avugaLalli sErikoLLuttave. ettugegAgi, antaha barahagaLalli tumbA heccu baLakeyAguva sollarimeya mArpuruLugaLu ippuruLu gaLannU tanduhAkuttave (4.4 nODi). I kAraNakkAgi, ellarigU arimeya barahagaLannu Odi adarali Enu hELideyembudannu suLu vAgi tiLidukoLLalu baruvudilla.
sollugaLa mUlaka viSayavondannu gondalavunTAgada hAge tiLisabEkendiruvavarigella I rIti avannu kADuva ippuruLugaLu toDakAgiruttave.
6.3.3 eNNukagaLalli ippuruLu
nAvu koDuva tiLuvaLikegaLu sollina rUpadalliruvallella eNNuka (kampyUTar)gaLu halavu bageya tondaregaLige oLagAguttiruttave. idakke kAraNavEnendare, namma hAge avu sollugaLigiruva eraDu (illavE heccu) huruLugaLalli ondannu avugaLa kuLLiha(sandarba) vannAgali, illavE hindina anubavavannAgali baLasi tAvAgiyE ArisikoLLalAravu.
ettugegAgi, maLeyalli neneda huDugana cIla emba padakante mUru huruLugaLannu koDaballudu: adu hesarisuva cIla mAtra maLeyalli nenedirabahudu; huDuga mAtra nenedirabahudu; illavE huDuganondige cIlavU nenedirabahudu.
Adare, UTa mADida huDugana cIla emba antahadE innondu padakantege A rIti mUru huruLugaLiraballuvendu namage anisuvudilla. yAkendare, UTavannu mADiruvudu huDuganallade cIlavAgiralu baruvudilla. Adare, nAvu mADuva I tIrmAna namma anubavada mEle illavE prapancada kuritAgi namagiruva tiLivina mEle avalambiside. eNNukagaLige namma hAge anubava illavE prapancada tiLivu iruvudillavAda kAraNa, adu hindina padakanteya hAge I padakantegU mUru huruLugaLirabahudemba tIrmAnakke baruttade.
inTarneTna sarvargaLige ippuruLiruva ondu pada illavE padakanteyannu koTTu, adakke sambandisida barahagaLannu tOrisalu sUcisidAga, avugaLa eNNukagaLu edurisuva I toDaku namma kaNNige bILuttade: avu namage bEkAgiruva huruLige sambandisidantaha barahagaLannu mAtravallade, bEDadiruva huruLugaLige sambandisidantaha barahagaLannU nammeduru tandirisuttave. avu hAge mADadirabEkAdare, namage bEkAgiruva huruLu yAvudu embudannu innaSTu spaSTavAgi, endare ippuruLu kANisikoLLada hAge, baredu tiLisabEkAguttade. ondu nuDiya barahavannu innondu nuDige nuDimAru(anuvA disu)vudakkAgi eNNukagaLannu baLasabEkendiruvavarigU avugaLa I ippuruLina korate ondu toDakAgi kANisuttade. yAkendare, ippuruLina padagaLu illavE sollugaLu kANisikoLLuvallella, avu koDuva huruLugaLalli yAvudannu ArisabEku mattu yAvudannu biDabEku embudannu eNNukagaLu tIrmAnisalAravu.
eNNukagaLa maTTige idu nijakkU ondu doDDa toDaku. sollugaLa huruLannu heccineDegaLallU nAvu suLuvAgi kanDukoLLaballevu. avakke ondakkinta heccu huruLugaLirabahudendu heccineDegaLallU namage anisuvudE illa. adare eNNukagaLige ellA sollugaLU ippuruLina sollugaLAgi kANisuttave. namage bahaLa saraLavAgi kANisuva ondu sollinalli nUrAru iTTaLagaLu mattu avakkanuguNavAgi nUrAru huruLugaLu avakke kANisuttave.
eNNukagaLu edurisuva I toDakannu bageharisuvudakkAgi halavu bageya prayatnagaLannu mADalAguttide. ivugaLalli kelavannu keLage sUcisalAgide:
kelavu mandi, namage anubavagaLa mUlaka doreyuvantaha prapancada tiLuvaLike eNNukagaLigU siguva hAge mADalu prayatnisu ttiddAre. I tiLuvaLikeyannu baLasi, eNNukagaLU namma hAge padagaLa halavu huruLugaLalli ondannu ArisikoLLuvantAgabahudembudu avara
innu kelavaru, padagaLa ippuruLannu bageharisuvudakkAgi anki amSagaLannu baLasuva prayatna naDesiddAre: padagaLigiruva eraDu illavE heccu huruLugaLalli yAvudu heccu baLakeyallideyO adannE eNNukagaLu ArisikoLLuva hAge mADuvudE I prayatna. ettugegAgi, hAlu emba pada bandAga, bEre kAraNagaLilladiddare, hasuvina hAlu embudannE eNNukagaLu I tiLivina mUlaka ArisikoLLaballuvu. bEre kelavaru, iTTaLada ippuruLugaLiruva sollugaLannu bErondu nuDige nuDimAra(anuvAdisa)bEkAdAga, eNNukagaLu mUla nuDiya hAge IDu nuDiyallU iTTaLada ippuruLugaLiruva sollugaLannE koDuva hAge mADuva prayatnavannu naDesiddAre. illi sariyAda huruLannu ArisikoLLuva kelasavannu eNNukagaLu naDesuva badalu OduganigEnE biTTukoDalAguttade.
Adare, I yAva prayatnadallU tamma guriyannu talupalu eNNukada tiLivigarige innU sAdyavAgilla. avu neravAgaballuvendaSTE avarige gottAgide. ippuruLina toDakannu bageharisuvudu eNNukagaLa maTTige ondu tumbA mukyavAda sangatiyAda kAraNa, prayatna vannantU naDesuttalE irabEkAgide.
6.4 ippuruLu ottAseyAgiruvudu
sollugaLannu tamma Odugara manOranjanegAgi baLasabEkendiruva barahagArarige ippuruLina sollugaLu halavAru bagegaLalli neravige
baruttave. oLLE nalbarahagaLalli, adarallU kavitegaLalli, ippuruLigEnE heccina mahatva koDalAguttade. ondakkinta heccu huruLugaLannu Odugaru paDeyuvante mADuvudarallE kavitegaLa kasuvide. hAgAgi, antaha barahagaLigella bagebageya ippuruLugaLiruva sollugaLu tumbA neravannu nIDaballuvu.
tiLivina barahagaLalli ippuruLu kANisikonDAga, adu koDuva halavu huruLugaLalli ondannu (endare, barahagAraru yAva huruLannu tiLisabEkendiruvarO adannu) Odugaru ArisikoLLabEkAgide; Adare, nalbarahagaLalli A rIti mADuva badalu, Odugaru ellA huruLu gaLannU kanDukoLLabEkAgide, mattu avugaLa naDuviruva pattuge (sambanda)yannu tiLidukoLLabEkAgide. ondu nalbarahadalli Odugaru kANaballa huruLugaLu heccidAga, avarige adara ALada arivAguttade. nagehani illavE nagebarahagaLigU bEre bageya nalbarahagaLigU naDuve ippuruLannu baLasikoLLuva bageyalli vyatyAsavide: ettugegAgi, kavitegaLu avugaLigiruva ellA huruLugaLannU Odugaru oTTAgi gamanisuvante mADaballuvu; yAkendare, avellavU adara huruLu gaLE Agiruttave. Adare, nagehani illavE nagebarahagaLu modalige Odugaru ondu huruLannu gamanisuvante mADi, AmEle innondannu gamanisuva hAge mADuttave; idallade, avu baLasuva huruLugaLu ondakkondu edurAgiruttave, mattu avugaLalli eraDaneya huruLE sariyAdudAgiruttade.
modalige sollina ondu huruLu Odugara manassinalli cannAgi mUDuva hAge avu mADuttave; AmEle, A huruLina kuritu avaralli samSayavunTAguva hAge mADuttave, mattu oDaneyE eraDaneya huruLannu avareduru tandu nillisi, avaru naguvinalli illavE beraginalli muLugibiDuvante mADuttave. ettugegAgi, keLage koTTiruva nagehaniyannu gamanisabahudu.
rAju: nimmUru bantO? hari: adu nAviddallige baruvudilla; nAvE allige hOgabEku.
kannaDadalli baru padakke hattiravAgu emba huruLAgali illavE hattira hOgu emba huruLAgali iraballudu. mEle koTTiruva rAjuvina mAtannu Oduttiddante, Odugana manassinalli baru padakkiruva I eraDu huruLugaLalli kuLLihakke takkudAda (nimma Uru hattira vAguttideyE emba) modalaneya huruLu mUDuttade; Adare hariya mAtannu Oduttiddante, Odugaralli adu sariyAda huruLalla emba anisikeyunTAguttade, mattu adu nAviddallige baruvudilla emba sollinindAgi, baru padada eraDaneya huruLige avaru negeyabEkAguttade. I negetavE avaralli naguvannu huTTisuttade. Odugaru tanna anubava, prapancada tiLivu, nuDigaTTu mattu gAdemAtugaLa tiLivu, nambikegaLu, niluvugaLu, naDavaLikegaLu, munnolavugaLu, modalAdavugaLannavalambisi, nagebarahagaLalli baruva sollina modalanE huruLannu paDeyuttAre. AmEle, A huruLiginta tIra bErAgiruva huruLige avaru negeyuva hAge mADuvudarallE nagebarahagaLannu bareyuva barahagArara jANmeyiruttade.
6.5 tiruLu
eraDu illavE heccu huruLugaLiruva pada illavE padarUpagaLannu baLasiruva sollugaLu, mattu eraDu illavE heccu iTTaLa(oLaracane) gaLiruva sollugaLu ippuruLina sollugaLAgi kANisikoLLuttave. obbobba Oduganige ondondu bageya huruLannu koDaballu vAdudarinda, I sollugaLu kelavu bageya barahagaLalli toDakannu tandoDDuttave, mattu bEre kelavu bageya barahagaLalli neravannU odagisuttave.
kAnUnugaLannu illavE oppandagaLannu bareyuvalli, arimeya barahagaLannu bareyuvalli, mattu eNNuka(kampyUTar)gaLige tiLivannu odagisuvalli ivu toDakinavAgi kANisuttave. idakke badalu, nalbarahagaLa baravaNigeyalli ivugaLinda neravannU paDeyabahudu. I eraDu bageya kelasagaLannu naDesuvallU sollugaLalli baraballa ippuruLugaLu entahavu, yAva rItiyalli avu bAradante nODi
koLLaballevu, illavE yAva rItiyalli avugaLinda neravannu paDeyaballevu emba tiLuvaLikeyiddare oLLeyadu. intaha tiLuvaLikeyannu paDeyuvalli nuDiya sollarime neravige baruttade.