↑ Contents · Contents · Ch 2 →
Chapters: Ch 1 · Ch 2 · Ch 3 · Ch 4 · Ch 5 · Ch 6 · Ch 7 · Ch 8 · Ch 9 · Ch 10 · Ch 11
modalanE pasuge — munnOTa
1.1 vyAkaraNa yArige bEku?
nijakkU vyAkaraNavembudu nuDiyannu baLasuva namagellarigU bEkAgu ttade. yAkendare, adu nuDiya jIvALa. adillade nuDiyE illa. ondu nuDiyalli mAtanADuvAga nAvu baLasuva pratiyondu vAkyada hindeyU vyAkaraNada niyamagaLu illavE kaTTalegaLu aDagive.
Adare, vyAkaraNada I kaTTalegaLu namma miduLinalli arivige eTakada rUpadalli hudugiruttave. avannu nAvu mAtanADuvAga mattu innobbara mAtannu kELuvAga baLasaballevallade, avu entahavu embudannu innobbarige vivarisi hELalArevu.
idallade, nAvu sAmAnyavAgi vyAkaraNa emba hesarininda kareyu vudu adara arivige eTakuvantaha rUpavannu. idannu nuDiyarigaru vyAkaraNa pustakagaLalli baredirisiruttAre. nuDiyalli baLakeyAguva sollugaLa hinde yAva bageya kaTTalegaLella aDagive embudannu kanDuhiDiyuva mUlaka, avaru intaha arivige eTakuva vyAkaraNagaLannu bareyuttAre. nuDiyannu tamma kasubAgi mADi konDavarige mattu tamma kasubinalli barahavannu baLasa bEkAdavarige intaha arivige eTakuva vyAkaraNa tumbA neravannu nIDaballudu. Adare, ivattu kannaDada vyAkaraNavannu yArU tamma kasubugaLalli baLasikoLLuva hAge kANisuvudilla. idakke eraDu kAraNagaLive: modala neyadAgi, SAlegaLalli ivattu kalisuttiruva kannaDa vyAkaraNa nijakkU kannaDaddE alla. adu samskrutada vyAkaraNa niyamagaLannu kannaDakke hondisalu naDesiruva prayatna mAtra. kESirAjana kAladindalU
kannaDa vyAkaraNavembudu, I kAraNakkAgi, yAva kelasakkU baLasa lAgadantaha ondu toDaku toDakAda viSayavAgiyE uLidu
eraDaneyadAgi, nijakkU kannaDada vyAkaraNa entahadu, adannu tiLidukoLLuvudarinda kannaDada barahavannu kaliyuvavaru mattu kalisu vavaru, barahagAraru, nuDimArugaru (anuvAdakaru), nuDihammugaru mattu bEre halavu bagegaLalli nuDige sambandisidante kelasagaLannu naDesuvavaru entaha neravannu paDeyaballaru embudannu tiLidu koLLalu heccina prayatnagaLAvuvU kannaDadalli naDedilla. idallade, hAge baLasalu baruvantaha vyAkaraNagaLannu yArU baredilla.
ivattu baLakeyalliruva kannaDa vyAkaraNagaLu kannaDa nuDiya vyAkaraNa gaLallavendu nAvu hEge tIrmAnisaballevu, kannaDaddE Ada vyAkaraNa hEge avakkinta tIrA bErAgiraballudu embudannu nAnu kannaDakke bEku kannaDaddE vyAkaraNa emba pustakadalli tOrisikoTTidde.
idallade, 1978ralli horatanda kannaDa vAkyagaLu: Antarika racane mattu artavyavaste emba pustakada mUlaka, mattu AmEle ittIcege horatanda kannaDa padagaLa oLaracane, kannaDa vAkyagaLa oLaracane, nijakkU haLegannaDa vyAkaraNa entahadu? mattu kannaDada sarvanAmagaLu emba pustakagaLa mUlaka, I kannaDaddE Ada vyAkaraNada kelavu amSagaLa kuritAgi heccu ALavAda cintanegaLannU naDesiddEne. halavAru mandi nuDiyarigaru intaha cintanegaLannu naDesidalli, avugaLa mUlaka nAvu kannaDaddE Ada vyAkaraNa entahadu embudannu kanDuhiDiyaballevu. A rIti kanDuhiDida vyAkaraNa yAva bageyallella namma kelasagaLalli neravAgaballudu embudannu I pustakadalli tOrisi koDaliddEne.
1.1.1 sollu mattu sollarime
vyAkaraNa’emba pada ivattu kannaDigaralli halavu kahi anisikegaLige eDemADikoDuttade. mEle sUcisida hAge, SAlegaLalli kalisuva
munnOTa kannaDa vyAkaraNavembudu avara maTTige tIrA anavaSyakavAgiruvudu, toDaku toDakAgiruvudu mattu heccina maTTige kannaDaddE alla vAgiruvudu idakke kAraNa.
vyAkaraNada avaSyakateyannu tOrisahoraTiruva I pustakadalli intaha kahi anisikegaLige eDemADikoDuva vyAkaraNa emba padavannu baLasuva badalu, kannaDaddE Ada sollarime emba padavannu baLasi ddEne. sollu pada kannaDadalli vAkyavannu hesarisaballudu mattu sollugaLa oLaracaneyentahadu embudannu tiLisuva sollarime pada vyAkaraNavannu hesarisaballudu.
yAvudE ondu sollinalli ondu illavE adakkinta heccu padagaLiruttave. ettugegAgi, keLage koTTiruva (1)nE sollannu gamanisabahudu:
(1)
nALe ombattakke namma huDuganondige SAleyalliru ttEne
I sollinalli nALe, ombattu, nAvu (namma), huDuga, SAle, iru emba Aru padagaLive. I Aru padagaLannaSTE hELidare adondu sollAguvudilla mattu nAvu hELabEkAgiruvudu Enu embudu namma kELugarige gottAguvudU illa. hAgAgabEkiddalli, A padagaLige kke, a, ondige, alli, utta mattu Ene embantaha oTTu (pratyaya)gaLannu sErisiruva padarUpagaLannu baLasabEkAguttade, mattu avannu mEle koTTiruva (1)nE sollinalli kANisuva hAge, ondu niScitavAda OraNa(krama)dalli jODisi hELabEkAguttade.
ivE padagaLannu bEre oTTugaLondige sErisi, mattu bEre bage yalli jODisi hELidalli bEreyE huruLugaLu siguttave embudannu keLagina sollugaLalli kANabahudu.
nALe ombattakke namma huDuga SAleyalliruttAne.
(1ca) nALeyinda ombattu SAlegaLalli namma huDugariruttAre.
(1l)
nALeyinda ombattu huDugaru namma SAleyalliru namma huDuga nALevarege ombattakke SAleyalliruttAne. nALe ombattakke huDugaru namma SAleyalliruttAre. nALe ombattakke nAvu huDugara SAleyalliruttEve.
I rIti padagaLige oTTugaLannu sErisi bagebageya padarUpagaLannu unTumADuva bage hEge mattu antaha padarUpagaLannu jODisi sollugaLannu unTumADuva bage hEge embudannu sollarime tiLisuttade.
padagaLu sollina elubugUDu mAtra. avugaLigondu rUpa koTTu usirannu tumbabEkiddalli sollarimeya kaTTalegaLu bEkAgu ttave. hAgAgi, padagaLu eSTu mukyavO sollarimeya kaTTalegaLU aSTE mukya. averaDU oTTige sEridAga mAtra namma manassinalliruva anisikegaLu innobbarannu talupaballuvu.
1.1.2 arivige eTakada kaTTalegaLu
nAvu tumbA cikkavarAgiddAgalE padagaLige oTTugaLannu sErisi bage bageya sollugaLannu unTumADuva bage hEge embudannu aritu konDiddEve. I arivannu nAvu namma beLavaNigeya angavAgi eraDUvare mUru varSadavarAgiddAgalE paDedukonDiddEve.
Adare mEle sUcisida hAge, I sollarimeya kaTTalegaLella namma miduLinalli arivige eTakada rUpadalli tumbikonDiruttave. avannu baLasi sollugaLannu unTumADuvudu hEge mattu bEre yavaru unTumADida sollugaLannu kELi, avugaLinda tiLivannu paDeyuvudu hEge embudannu nAvu aritukonDiddEvallade nijakkU A kaTTalegaLu entahavu embudannu nAvu tiLidilla.
kannaDakke ondu sollarimeyannu bareyabEkendiruvavaru intaha halavAru kaTTalegaLannu arivige eTakuva rUpakke tarabEkAguttade.
munnOTa ettugegAgi, hOguvudu ellige embudannu ondu sollu tiLisabEkiddalli, adaralli hOgaliruva jAgavannu sUcisuva padakke ge emba oTTannu sErisabEkAguttade. manege hOguttiddEne emba intahadondu sollinalli I ge oTTannu hOguva jAgavannu sUcisuva mane padakke sErisalAgide.
I ge oTTina baLakeya hinde nammalli heccinavarU tiLiyadiruva (endare gottiddarU arivige eTakadiruva) ondu kaTTaleyide: (1) ekAra illavE ikAradalli konegoLLuva padagaLa baLika, mElina padadalli kANisida hAge, adannu ge rUpadalli baLasabEku (SAlege, hoLege, haLLige, dArige); Adare, (2) ukAradalli konegoLLuva padagaLa baLika adannu ige rUpadalli baLasabEku (kADige, baccalige, maNNige), mattu (3) akAradalli konegoLLuva padagaLa baLika, avu mAnavarannu hesarisuvudAdare ige rUpadalli baLasabEku (akkanige, aNNanige, kuruDanige), mattu uLideDegaLalli kke rUpadalli baLasabEku (beTTakke, ATakke, kALagakke).
kannaDadalli intaha bEreyU nUrAru kaTTalegaLu baLakeyAguttave; ivannu niyama embudAgi kareyuvudakkintalU kaTTale embudAgi kareyuvudE sariyendu tOruttade. yAkendare, ivu muriya bAradantaha illavE muriyalAgadantaha niyamagaLEnalla. namma samAjadalli beLedubandiruva ondu bageya oDambaDikegaLannu mAtra ivu sUcisuttave. samayadinda samayakke ivugaLalli halavAru mArpADugaLU naDeyuttA iruttave, mattu I kAraNakkAgi, I kaTTalegaLu ivattu ADunuDiyinda ADunuDige, oLanuDiyinda oLanuDige bEre bErAgiyU kANisikoLLuttave.
mAtanADuvAga illavE bareyuvAga nAvu I kaTTalegaLannu mattu intahavE bEreyU nUrAru kaTTalegaLannu sariyAgiyE baLasuttiruttEve. Adare nijakkU avu entahavu embudannu nAvu yArigU vivarisi hELalArevu. avu namma miduLinalli arivige eTakada rUpadalliruvudE idakke kAraNa. kannaDada sollarimeyannu bareyuvavaru avannella kanDuhiDidu paTTimADi vivarisabEkAguttade.
1.2 I kaTTalegaLannu yAke tiLiyabEku?
namma miduLinalli arivige eTakada rUpadalliruva I sollarimeya kaTTalegaLannu arivige eTakuva hAge mADuvudarinda prayOjana vEnAdarU ideyE emba kELvi illi ELuttade.
idakke ondu marunuDi(uttara) Enendare, hosa hosa viSaya gaLannu tiLidukoLLabEkemba kutUhala nammalli yAvAgalU iddE iruttade. nijakkU namma manassinalli illavE miduLinalli mAtanADu ttiruvAga Enu naDeyuttiruttade embudannu tiLidukoLLabEkemba kutUhala nammoLage kelavarallAdarU iddE iruttade. antaha kutUhalavannu taNisuvudakkAgiyAdarU nAvu namma mAtina (kannaDada) sollarimeyentahadu, endare, nAvu baLasuva sollugaLa oLaracane yentahadu embudannu tiLidukoLLalu horaDabEkAguttade. intaha tiLivu mAtanADuvAga namma manassinalli Enu naDeyuttade embudannu tiLiyalu ondu kiTikiyannodagisuttade.
Adare, idakkinta mukyavAda bEreyU halavu prayOjanagaLannu nAvu sollarimeya tiLivininda paDeyaballevu. ivugaLalli Odalu bareyalu kaliyuvudu mattu barahavannu jANmeyinda baLasalu kaliyuvudu mukyavAdavugaLu.
sAmAnyavAgi, mAtanADuvudakke, mattu innobbaru hELidudannu kELi tiLiyuvudakke namage arivige eTakuvantaha sollarimeya tiLivu bEkAguvudilla. arivige eTakadantaha tiLivE adakke sAkAguttade. Adare, cannAgi bareyalu kaliyabEkiddalli, mattu innobbaru baredudannu sariyAgi Odi tiLidukoLLabEkiddalli arivige eTakuvantaha sollarimeya tiLivU bEkAguttade. idakke kAraNavEnendare, mAtigU barahakkU naDuve halavu vyatyAsagaLiddu, mAtannu kalitukoLLuva hAge nAvu barahavannu kalitukoLLuvudilla.
mAtigU barahakkU naDuve entaha vyatyAsagaLella ive, mattu I vyatyAsagaLu kanDubaralu kAraNavEnu embudannu keLage tusu vivaravAgi pariSIlisalAgide:1.2.1 mAtu mattu baraha : vyatyAsagaLu mAtinalli baLakeyAguva nuDiginta barahadalli baLakeyAguva nuDi halavu viSayagaLalli bErAgiruttade. ivugaLalli mukyavAda kelavannu keLage koDalAgide:
(1) mAtinalli padagaLannella oTToTTige baLasuttEve. Adare bareyu vAga avannu naDuve jAga biTTu bEre bErAgi bareyabEkAguttade. illavAdare baredudannu Odalu tumbA kaSTavAgaballudu. mAtinalli kelavomme sollugaLU oTToTTige baruttave. Adare bareyuvAga avannu bErpaDisi, avugaLa kone ellide embudannu kone(.), kELvi (?) illavE beragu (!) sannegaLa mUlaka sUcisuttirabEkAguttade. (2) mAtanADuvAga baLakeyAguva sollugaLu tunDu tunDA giruvudE heccu. Adare bareyuvAga avella iDi iDiyAgiruvante nODikoLLabEkAguttade. mAtinalli cikka cikka sollugaLiruvudE heccu. uddada sollugaLiddarU avu mattu, Adare modalAda kelavE kelavu padagaLinda jODisidavugaLAgiruttave.
idakke badalu, barahadalli heccu uddada mattu heccu toDakina sollugaLu kANisikoLLuttave. jODisida sollugaLigintalU sollu gaLannu oLasollugaLAgi baLasiruvantaha sikkalu sollugaLu barahadalli heccu kANisikoLLuttave. baredudannu Odugaru tirutirugi OdaballarAda kAraNa, antaha sikkalu sollugaLiddarU avarige tondareyAguvudilla. (3) mAtanADuvAga AlOcisuvudannU ADuvudannU oTToTTige mADuttiruttEve. hAgAgi, mAtinalli viSayagaLu ondu kramadalli baruvudilla. ondannu tiLisuttiruvAga naDunaDuve bEre viSayagaLU sErikoLLabahudu. I kAraNakkAgi, kelavomme hELidudannE matte matte hELuttirabEkAguttade.
Adare, bareyuvAga ellA viSayagaLannU modalige AlOcisi mattu vimarSisi, anantara bareyuttEve. tiLisabEkAgiruva viSayagaLannu ondu kramadalli jODisi irisuttEve, mattu AdaSTu maTTige omme bareda viSaya mattomme anavaSyakavAgi bArada hAge nODikoLLu ttEve.
(4) mAtanADuvAga padagaLannu mAtravallade kaysanne, kaNNusanne, uliya EriLita, mayya niluvu modalAduvannU baLasuttEve. halavu kaDegaLalli tiLisabEkAgiruva viSayagaLalli heccinavannU I kaysanne-kaNNusannegaLa mUlakavEnE tiLisuttiruttEve.
idakke badalu, barahadalli sollugaLa iTTaLa, barahada gurutugaLu, kuraLu(pArA)gaLu, kOSTakagaLu, geretiTTagaLu modalAdavugaLannu baLasuttEve. sollugaLa mUlaka tiLisalAgada halavu huruLugaLannu intaha iTTaLa mattu gurutugaLa mUlaka sUcisuttEve.
1.2.2 vyatyAsagaLige kAraNagaLu
mAtu mattu barahagaLa naDuve kANisikoLLuva I vyatyAsagaLige nAlku mukya kAraNagaLive:
(1) (2) (3)
(4)
averaDakke tIrA bErAgiruva gurigaLiruttave; averaDu baLasuva oyyuge(mAdyama)gaLu bErAgiruttave; mAtanADuvavara edurigEnE kELugaru iruva hAge barahagArara edurige Odugaru iruvudilla; mAtu kaliyalu huTTinindalE siguva aLavu iruva hAge Odu-barahagaLannu kaliyalu iruvudilla.
(1) guri bEre: nuDiya mUlaka talapabEkAgiruva vyakti namma edurigEnE iruvAga nAvu mAtannu baLasuttEvallade barahavannu baLasalu hOguvudilla. Ata edurinalli illadiruvAga mAtra baraha vannu baLasuttEve.
haraTe hoDeyuvudu, manassinalliruva anisikegaLannu tiLisuvudu modalAduvakke mAtannu baLasuttEve. idakke badalu, viSayagaLannu tiLisuvudu, naDavaLikegaLannu barediDuvudu, maretuhOgadante sangati gaLannu gurutisiDuvudu illavE paTTimADuvudu, modalAduvakke barahavannu baLasuttEve.ittIcege dUravANi, uliyaccu, mincance modalAdavugaLa baLakeyindAgi, mAtu mattu barahagaLu hattira baruttive: ivu mAtina kelasavannu barahada mUlaka mattu barahada kelasavannu mAtina mUlaka naDesalu baruvante mADive, mattu idarindAgi mAtu mattu barahagaLa naDuvina vyatyAsavU svalpa maTTige kaDimeyAga toDagide. hIgiddarU, mAtu mattu barahagaLa mukya gurigaLu bErAgiyE iddu, avugaLindAgi mUDibaruva vyatyAsagaLu hAgeyE uLidukonDive.
(2) oyyuge bEre: mAtinalli nAvu uligaLannu baLasuttEve;
Adare barahadalli barige(akSara)gaLannu baLasuttEve.
uligaLu avannu ADida kUDalE mAyavAgibiDuttave. hAgAgi, mAtannomme ADidevendare adannu matte hindakke paDedukoLLalArevu. hELuvudu sariyAguttillavendu namma manassige anisidare, adannu naDuveyE nillisibiDuttEve, mattu innomme hELalu surumADu ttEve. I kAraNakkAgi, mAtinalli baruva sollugaLu sAmAnyavAgi tunDu tunDAgiruttave.
Adare, kAgadada mEle mUDisida barigegaLu mattu bEre gurutu gaLu uligaLa hAge kUDalE aLisihOguvudilla. hAgAgi, baredudannu saripaDisikoLLalu namage sAkaSTu samayaviruttade. adannu Oduga reduru irisuva modalu halavu bAri Odi nODi, adaralli namage bEkAgiruva ellA rItiya badalAvaNegaLannU mADikoLLaballevu. uttama barahavondannu racisuvudakkAgi varSagaTTale bEkiddarU duDiya ballevu.
mAtinalli baruva uligaLu ondara hindondu mAtra baraballu vallade ommegE baralAravu. Adare, barahada barigegaLannu ondara munde ondarante mAtravallade, mEle-keLagU jODisaballevu. avannu OduvavarU halavu gurutugaLannu ommegEnE gamanisaballaru. (3) Odugaru bareyuvavara edurigiruvudilla: sAmAnyavAgi, mAtanADuvavara edurigEnE avara kELugariruttAre; Adare, bareyuvavara edurige avara Odugariruvudu tumbA aparUpa.
kELugaru edurigEnE iruva kAraNa, tamma mAtannu avaru meccu ttiddArO, illavE adu avarige bEsara taruttideyO embudu ADugarige mAtanADuttiruva hAgeyE gottAguttiruttade. kELugarU tamma anisikegaLannu naDunaDuve tiLisuttiruttAre. hAgAgi, sannivESakke takka hAge ADugaru tamma mAtannu badalAyisuttA hOgaballaru. tAvu hELiddu tamma kELugarige sariyAgi gottAguttillavendu anisidare, adannu bEre bageyalli hELuva mUlaka gottAguva hAgeyU avaru mADaballaru.
Adare, bareyuvavarige Odugara anisike Enirabahudembudu kUDalE gottAguvudilla. adannavaru UhisikonDu, tamma baraha vannu munduvarisabEkAguttade. yAva rItiyalli baredare Odugara kutUhala uLidItu embudannU avaru tAvE kalpisikoLLa bEkAguttade. I kAraNakkAgi, barahadalli baruva sollugaLu mAtinalli baruva sollugaLiginta halavu bageyalli bErAgirabEkAguttade.
kELugaru edurigEnE iruva kAraNa, mAtinondige kaNNusanne, kaysanne modalAduvannU baLasabahudu. edurigEnE iruva vyakti, vastu modalAduvannU mAtinalli baLasikoLLabahudu. Adare, barahakke intahadu yAvudU neravige baruvudilla. tiLisabEkAdudannella kAgadada mEle mUDuva sollugaLa mUlakavEnE tiLisabEkAguttade. (4) huTTinindalE siguva aLavilla: mAtu kaliyalu bEkAguva aLavannu nAvu huTTinindalE paDedukonDu bandiddEve. Adare, baraha kaliyalu bEkAguva aLavannu nAvu A rIti huTTinindalE paDedukonDu bandilla.
ellA makkaLU mAtannu tamma beLavaNigeya angavAgi paDedu koLLuttAre. ArOgya sariyiruva yAva maguvU mAtu kaliya diruvudilla. Adare, Oduva mattu bareyuva kelasavannu makkaLige yArAdarU kalisikoDabEkAguttade. Ijuvudu, saykal tuLi yuvudu, kAru biDuvudu modalAda bEre halavAru caLaka (kavSalya)gaLa hAge, Oduvudu mattu bareyuvudU ondu caLaka vAgiddu, prayatnapaTTu kalitalli mAtra adu dakkuttade.hIge prayatnapaTTu kaliyabEkAgiruva ellA caLakagaLa kalikegaLigU avugaLa oLaguTTina arivu neravige baruttade. ettugegAgi, Ijina oLaguTTannaritiruvavaru uLidavariginta heccu cannAgi mattu heccu bEgane Ijalu kaliyaballaru. barahada kalikeyU antahadE. adara oLaguTTannu, endare arivige eTakuva sollarimeyannu, tiLidavarige adannu heccu suLuvAgi, heccu cannAgi, mattu heccu bEgane kaliyalu baruttade, mattu heccu cannAgi baLasalu baruttade.
1.3 I pustakada iTTaLa
kannaDada sollarime (vyAkaraNa) yAke bEku embudannu I pustakada mundina hattu pasuge(adyAya)gaLalli vivarisalAgide. mEle sUcisida hAge, adara prayOjana barahavannu kaliyuva mattu baLasuva kelasa gaLalli tumbA heccinadAgiruva kAraNa, I pasugegaLalli heccinavU A eraDu viSayagaLa kuritAgeyE ive.
Odu-barahada kalikeyalli sollarimeya tiLivu hEge neravAguttade embudannu mundina nAlku pasugegaLalli vivarisalAgide. cikka makkaLige Odalu-bareyalu kalisuvudakkU doDDavarige kalisuvudakkU naDuve halavu vyatyAsagaLive. I vyatyAsagaLu entahavu, avara kalikeyalli sollarimeyannu hEge baLasikoLLabahudu embudannu eraDanE pasuge yalli vivarisalAgide.
bareyuvudaralli heccina jANmeyannu paDeyuvudarallU sollarimeya tiLivu neravAguttade. sAmAnyavAgi mAtanADu ttiruvAga mAtina hindiruva kaTTalegaLa kuritu AlOcisalu namage samayavE siguvudilla. mAtu bEgane naDeyuttiruvudu mattu ADidoDaneyE adu illavAguttiruvudu idakke kAraNa.
Adare, bareyuva kelasavannu naDesuttiruvAga adakkAgi nAvu eSTu hottannu bEkiddarU baLasikoLLaballevu. padagaLannu mattu sollina iTTaLagaLannu bareyuva samayadallEnE ArisikonDu munduvariya ballevu, mattu bareda baraha mAtina hAge aLidu hOgade namma edurigEnE uLiyuva kAraNa, adannu tirutirugi OdinODi, adaralli
mArpADugaLannU mADikoLLaballevu. hAgAgi, mAtanADuvAga namage bEkAgadiruva arivige eTakuvantaha sollarimeya tiLivu barahada kelasavannu baLasuvalli namma neravige baruttade.
barahagaLalli taDe (,), arekone (;), Oregere (/), kogeta (:) modalAda halavu bageya gurutugaLannu baLasabEkAguttade. baredu dannu sollugaLAgi, kuraLu(pArA)gaLAgi mattu pasuge(adyAya)gaLAgi vingaDisikoLLabEkAguttade. ivugaLannu sariyAgi baLasidalli baraha kkiruva halavu korategaLu illavAguttave. Adare, I gurutugaLannu sariyAgi, endare Odugarige neravAguvante, baLasabEkiddalli sollarimeya tiLivu bEkAguttade. I ellA viSayagaLannU mUranE pasugeyalli pariSIlisalAgide.
sAmAnya barahagaLigU arimeya (vijnAnada) barahagaLigU naDuve halavu vyatyAsagaLive. arimeya barahagaLalli viSayavannu heccu aDaka vAgi mattu kaTTuniTTAgi tiLisabEkAguttade. hAgAgi, adaralli baruva sollugaLa iTTaLagaLu sAmAnya barahagaLalli baruvavugaLinda bErA giruttave. intaha barahagaLu Odugarige toDakinavAgi kANisalu idu ondu kAraNa.
arimeya barahagaLannu bareyuvavarige mattu arimeya (pAribASika) padagaLannu hosadAgi unTumADikoDuvavarige sollarimeya tiLivu bEkAguttade; illavAdare avaru bareda arimeya barahagaLu innaSTu toDakinavAgaballuvu, mattu avaru unTu mADuva arimeya padagaLu avannu baLasuvavaralli gondalavannU unTumADaballuvu. kannaDada arimeya barahagaLu I eraDu kAraNa gaLindAgi hEge tumbA toDakinavAgive embudannu nAlkanE pasuge yalli vivarisalAgide.
kate, kavite, nATaka modalAda nalbarahagaLu bEreyE ondu kAraNakkAgi itara barahagaLinda bErAgive: sAmAnya barahagaLalli baLakeyAguva kaTTaLegaLalli kelavannu muriyuva mUlaka, mattu bEre kelavannu hosa baLakegaLalli toDagisuva mUlaka, I nalbarahagaLu Odugana gamanavannu barahada huruLininda barahada kaDege seLeyabEkAgide. I kelasavannu jANmeyinda naDesuvalli hEge sollarimeya tiLivu neravige baraballudu embudannu aydaneya pasugeyalli vivarisalAgide.
barahagaLalli bandiruva sollugaLu ippuruLinavAgi (endare eraDu illavE heccu huruLinavAgi) kANisikoLLalu eraDu kAraNagaLive: avugaLalli baruva padavondakke ondakkinta heccu huruLugaLiruvudu ondu kAraNa, mattu avakke ondakkinta heccu iTTaLagaLiruvudu innondu kAraNa. intaha sollugaLu kelavarige toDakAgiruttave, mattu innu kelavarige ottAseyAgiruttave. toDakAgiddalli avannu illavAgisuvudu illavE hatOTiyallirisikoLLuvudu hEge embudannu tiLiyabEkAguttade, mattu ottAseyAgiddalli avannu tamma barahagaLalli jANmeyinda baLasuvudu hEge embudannu tiLiya bEkAguttade. I eraDu bageya kelasagaLigU sollarimeya tiLivu hEge neravAgaballudu embudannu AranE pasugeyalli vivarisalAgide. ivattu bEre bEre dESagaLa naDuve pattuge(sambanda)gaLu dinadinda dinakke heccuttive, mattu bEre bEre nuDigaLannADuva janara naDuveyU pattugegaLu heccuttive. I kAraNakkAgi, ivattu halavu mandi tamma tAynuDiyannu mAtravallade bEre nuDigaLannU kaliyabEkAguttide. intaha kalikeyannu bEgane mattu cannAgi naDesuvalli I nuDigaLa sollarime yAva rItiyalli neravige baraballudu embudannu ELanE pasugeyalli vivarisalAgide.
idallade, ivattu ingliSnantaha nuDigaLinda bEre halavAru nuDigaLige barahagaLannu nuDimAruva (anuvAdisuva) kelasavU eDebiDade naDeyuttirabEkAgide. yAkendare, ivattu heccu heccu mAhitigaLannu I kelavu nuDigaLalli mAtravE kalehAkalAguttide. nuDimAruva kelasavannu eNNuka(kampyUTar)gaLa mUlaka naDesuva hAgAdalli, I nuDigaLalliruva mAhitiyannu heccu heccu janaru suLuvAgi paDeyuvantAgaballudu. Adare eNNukagaLige I kasuvu siguva hAge mADabEkiddalli, adakke halavAru nuDigaLa sollarimeya tiLivu bEkAguttade. idannu enTanE pasugeyalli vivarisalAgide.
ondu nuDiyannu hosa hosa sannivESagaLalli baLasa bEkendiruvavaru A sannivESagaLige hondikoLLuva hAge adaralli halavAru mArpADugaLannu naDesabEkAguttade. ettugegAgi, adannu barahakke iLisillavAdalli adakkondu hosa lipiyannu odagisi koDa bEkAguttade, mattu adaralli sAkaSTu padagaLu illavAdalli halavu hosa padagaLannu adaralli unTumADikoLLabEkAguttade. intaha mArpADugaLannu nuDihammugegaLa mUlaka heccu vEgavAgi mattu heccu cannAgi naDesalu baruttade. Adare, I rIti nuDihammugegaLannu hammikoLLuvavarige sollarimeya tiLivu bEkAgu ttade. illavAdare, avaru hammikonDa mArpADugaLu nuDiyannu baLasuvavarige tumbA tondare koDaballuvu. I viSayavannu ombattanE pasugeyalli vivarisalAgide.
kelavu makkaLige huTTina tondareyindAgi sariyAgi mAtanADalu baruvudilla. doDDavarallU kelavaru miduLige peTTAdudarindAgi tamma mAtannu tusuvO heccO kaLedukonDiruttAre. intaha mAtina tondaregaLannu bageharisuvalli illavE hatOTige tandu koLLuvalli sollarimeya tiLivu hEge neravAgaballudu embudannu hattanE pasugeyalli pariSIlisalAgide.
illi mukyavAgi gamanisabEkAgiruvudEnendare, sollarime embudu ondu vicitravAda viSayavEnalla. nAvu namma dinanityada jIvanadalli eggillade baLasuva mAtina hindiruva kaTTalegaLentahavu embudannaSTE adu tiLisuttade. I kaTTalegaLu namma nuDiya bEre bEre baLakegaLalli svalpa maTTige bEre bErAgiyU iruttade. hAgAgi, antaha baLakegaLannu jANmeyinda naDesabEkendiruvavarige I kaTTalegaLa arivu neravannIyaballudu. idu hEge embudannu tiLisuvudE I pustakada mukya guriyAgide.