Chapters: Ch 1 · Ch 2 · Ch 3 · Ch 4 · Ch 5 · Ch 6 · Ch 7 · Ch 8 · Ch 9 · Ch 10 · Ch 11
mUranE pasuge — bareyuvudaralli heccina kalike
3.1 munnOTa
hayskUlu illavE kAlEjina varege bandu muTTidarU ivattu halavu mandi huDuga-huDugiyarige kannaDadalli sariyAgi bareyalu tiLidiruvudilla. ivaru tamma baravaNigeyannu hEge saripaDisikoLLa ballaru mattu adakke hEge kannaDada sollarimeya tiLivu neravAga balludu embudannu I pasugeyalli vivarisalAgide.
ivattina samAjadalli bareyalu bAradavaru halavu bageyalli hinde bILabEkAguttade. yAkendare, ellA bageya kelasagaLallU ivattu munde hOgabEkendiddare cannAgi bareyalu tiLidira bEkAguttade. tamma kelasada varadi bareyuvudu, mElina kelasakke arji hAkuvudu, raje arji bareyuvudu, tamma hosa yOjanegaLannu illavE kelasadalli mUDibaruva toDarugaLannu vivaravAgi baredu tiLisuvudu - hIge halavAru kaDegaLalli cannAgi bareyalu gottiru vavaru mAtra tamma kuritAgi mElALugaLalli oLLeya anisike yunTAguva hAge mADaballaru.
tiLisabEkendiruvudannu tappillade, tiLiyAgi mattu bEgane baredu tiLisalu bAradavarige ivattu kAsagi kampenigaLalli kelasa siguvudu tumbA kaSTa. antaha kampenigaLu tammalli IgAgalE kelasakkiruva janara baravaNigeyannu oLLeyadAgisalu miliyagaTTale haNa karcumADuttiruttave. avugaLalli kelasa mADuva janaralli heccinavarigU bareyuva kelasagaLiruttave, mattu tamma kelasadalli mElakke Eridantella
avara bareyuva kelasavU heccuttA hOguttade. ivarella cannAgi bareyaballavarAdare mAtra kampeniya ELigeyAgaballudu.
ivattina eNNuka(kampyUTar)yugadallantU baravaNigege innaSTu mahatva bandide. ivattu dUravANiyannu baLasuvudakkintalU mincanceyannu baLasuvudu heccAgide. Adare, adannu baLasabEkiddalli sariyAgi, tiLiyAgi, mattu cuTukAgi bareyalu tiLidirabEku. mincancegaLannu tappu tappAgi illavE gondalavunTAguva hAge bareyuvavarindAgi avara mattu adannu OdabEkAgiruvavara samaya hALAguttade mAtravalla, avaroLage tappu tiLuvaLikegaLU mUDuttave. cannAgi bareyalu kaliyuvudarinda bEreyU halavu prayOjana gaLive. ettugegAgi, oLLE barahagAraralli AlOcaneya kasuvu hecciruttade. oLLE barahagAraru baredudannu tirutirugi Odi, avugaLalli mArpADugaLannu mADalu kalitiruttAre; hAgAgi, manassinalli mUDuva anisikegaLannu biDisinODuva mattu avugaLalli mArpADugaLannu mADikoLLuva aLavU avarige bandiruttade. hAgAgi, barahada kalike uttama barahagArarannu mAtravallade uttama ArayyugarannU unTu mADuttade.
tamma tAynuDiyalli cannAgi bareyalu kalitavaru A caLakavannu ingliSnantaha bEre nuDigaLigU suLuvAgi mAreDegoLisaballaru embudannu nAvu munde AranE pasugeyalli nODaliruvevu. hAgAgi, ingliSnalli cannAgi bareyalu kaliyabEkendiruvavarigU tamma tAynuDiyAda kannaDadalli cannAgi bareyalu kaliyuvudu ondu oLLE aDigallAgaballudu.
3.1.1 barahagAraralli eraDu bage
kelavaru barahagAraru Enu bareyabEku, hEge bareyabEku embudannella modalige manassinallE tIrmAnisi, AmEle bareyalu toDaguttAre. ivaru omme bareyalu toDagidarendare, iDI barahavannu uddakkU nillisade baredu mugisuttAre.
bareyuvudaralli heccina kalike
Adare, bEre kelavaru modalu bareyalu toDaguttAre, mattu hIge bareyuttiddante hosa hosa viSayagaLu avara manassinalli mUDuttiruttave. hAgAgi, ivarige tAvu baredudannu halavu bAri badalAyisuttirabEkAguttade; enTu-hattu bAri tiddi, tirutirugi bareyabEkAguttade. kelavomme ivaru modalige baredudannu hariduhAki, AmEle hosadAgi bareyahoraDuttAre.
sAmAnyavAgi, I eraDu bageya barahagAraralli modalinavarE oLLeya barahagArarendu annisikoLLuttAre. baredudannu halavu bAri tiddabEkAdavaru mattu tumbA kaSTadinda adannu mugisabEkAdavaru aSTondu oLLeya barahagArarendu annisikoLLuvudilla.
Adare, nijakkU ivu barahagAraru baLasuva eraDu bageya holabu(vidAna)gaLu mAtra. avugaLalli ondu innondarinda oLLeyadu endu hELalu yAva AdAravU illa. kelavaru Enu bareyabEku mattu hEge bareyabEku embudannu tIrmAnisuvudakke heccu samaya tegedukoLLuttAre, mattu bEre kelavaru adE samayadalli bareyuvudannE naDesuttAre embudE illiruva vyatyAsa. idallade, ellarU ondE holabannu baLasalu sAdyavU illa. obbobbarU tamage anukUlavAgiruva holabu yAvudu embudannu kanDukonDu, adakkanuguNavAgi tamma barahavannu hondisikoLLabEkAguttade. idu svalpa maTTige barahada bageyannU avalambisiruttade. ettugegAgi, kate-kAdambarigaLannu bareyuvavaralli heccu mandi modalina holabannu baLasuttAre mattu bEre bageya barahagaLannu bareyuvavaralli heccu mandi eraDaneya holabannu baLasuttAre.
hammuge, baravaNige mattu marunOTa embudAgi barahavondannu unTumADuvalli mUru hantagaLiruttave. mEle sUcisida hAge, kelavaru hammugeyannu modalu mugisi, AmEle baravaNigege toDaguttAre, mattu kelavaru avu mUrannU oTToTTige naDesahOguttAre.
kelavaru tAvu baredudannu marunOTakke oLapaDisabEkAguvudE illa; aduvE tamma koneya baravaNigeyAgiruttade embudAgi hELikoLLabahudu; Adare idu pUrti nijaviralAradu. yAkendare, baredudannomme Odi nODidAga, adaralli kelavAdarU badalAvaNe gaLannu mADabEkendu anisadiradu. idallade, taDe(,), arekone(;), kogeta(:) modalAda barahada gurutugaLannu sAmAnyavAgi bareyu vAgalE hAkuttiralu baruvudilla; baredudannu Odi nODuvAga avannu sErisikoLLabEkAguttade.
3.1.2 barahada oLaguTTu
heccinavarigU bareyuva kelasa tamma tAynuDiyallU tumbA toDakinadendu anisuttade. idakke kAraNavEnendare, mAtannu hAgeyE baredubiTTare adu barahavAguvudilla. manassinalli mUDida anisike illavE tiLuvaLikeyannu ondu niScitavAda iTTaLaviruva barahavAgi mArpaDisabEkAguttade. idakkAgi barahagAraru halavu bageya caLaka(kavSalya)gaLannu kalitukoLLabEkAguttade.
(1) tAvu manassinallobba Oduganannu kalpisikonDu, Atanige tiLidiruva sangati yAvudu, mattu tiLiyadudu yAvudu embudannu UhisikonDu, adakkanusAravAgi tamma barahavannu hondisikoLLalu tiLidirabEku;
(2) gurige takkudAda oDDavavannu (Sayliyannu) baLasalu
tiLidirabEku;
(3) mukya viSayavannu mukyavallada viSayadinda bErpaDisalu, mattu mukya viSayada mEle heccina ottu bILuvante nODikoLLalu tiLidirabEku;
(4) barige(akSara)gaLannu mattu barahada gurutugaLannu baLasuvalli
tappugaLannu mADade bareyalu tiLidirabEku.
I caLakagaLalli mukyavAda kelavannu tammadAgisikoLLuvudu hEge
embudannu keLage vivarisalAgide.
32 barahagAraru mattu Odugaru barahagArarige sAmAnyavAgi tamma Odugaru yAru embudu gottiruvudilla. avara anubava entahadu, avarige eSTu tiLidide, tAvu baredudannu OduvAga avaralli entaha samSayagaLu ELabahudu, tamma barahavannu avaru yAkAgi Odabahudu embantaha viSayagaLU avarige gottiruvudilla. hIgiddarU, Odugarobbarannu avaru tamma manassinalli kalpisikoLLabEkAguttade, mattu avarige anukUlavAguva hAge tamma barahavannu unTumADabEkAguttade.
hIge kalpisikonDiruva Odugarige tAvu bareyuttiruva viSayadalli tamaginta svalpa kaDime gottiruttadeyendu barahagAraru tiLidukoLLa bEkAguttade. yAkendare, antaha vyatyAsa illavAdare, Odugarige avara barahadalli yAva AsaktiyU mUDalAradu. barahagArara I kalpane avara barahadallU spaSTavAgi kANisuttirabEku.
barahagAraru modalige tAvu bareyuttiruva viSayada kuritu tamma kalpita Odugarige gottirabahudendu eNisiruva sangatigaLannu aDakavAgi sUcisabEku. idu avara barahakke aDigallAguttade. AmEle, hosadAgi hELabEkendiruvudannu heccu vivaravAgi tiLisikoDabEku.
tiLidiruvudannu modalu tiLisi, adara neleya mEle tiLiyadudannu tiLisihELuva I holabu oLLE barahagaLalli halaveDegaLalli kANisikoLLuttade. avugaLa heccina sollugaLallU modalige Odugarige tiLidiruva sangati baruttade, mattu AmEle tiLiyadiruva hosa sangati baruttade. ondu solligU adara mundiruva solligU naDuviruva pattuge(sambanda)yU I tiLidudu-tiLiyadudu emba vyatyAsavannu konDiyAgi baLasikonDiruttade.
I viSayadalli mAtigU barahakkU naDuve mukyavAda vyatyAsavide. mAtanADuvavaru tAvu hELabEkendiruvudannu modalige aDakavAgi hELibiDuttAre. AmEle avara kELugaru A viSayada kuritAgi tamage tiLiyabEkendiruva heccina sangatigaLannu halavu bageya kELvigaLannu kELi tiLidukoLLuttAre. Adare, barahadalli Odugarige
barahagArarannu hAge kELi tiLidukoLLalu baruvudilla. yAkendare, barahagAraru avara edurige iruvudillavalla! hAgAgi, Odugaralli mUDabahudAda kELvigaLannu barahagAraru tAvE modalige UhisikonDu avannella bageharisuva hAge, illavE antaha kELvigaLu bAradE iruva hAge tamma barahavannu sAvagisikoLLabEkAguttade.
3.2.1 sollugaLa nele mattu tiLivu
sollugaLannu sAmAnyavAgi nele mattu tiLivu embudAgi vingaDisalu baruttade. ivugaLalli nele embudu ondu viSayavannu Odugara mundirisuttade mattu tiLivu embudu A viSayada kuritAgi avarige sangatiyondannu tiLisuttade. ettugegAgi, ADunuDigaLu UrindUrige bErAgiruttave emba sollinalli ADunuDigaLu embudu nele mattu UrindUrige bErAgiruttave embudu A neleya kuritAgi Odugarige sangatiyondannu tiLisuva tiLivu.
kannaDadalli sAmAnyavAgi sollinalli modalige baruva pada illavE padakante adara neleyAgiruttade. idu sollinalli baruva Aguga, mADuga, IDu(annu), suru(inda), guri(ige), mattu jAga(alli) emba Aru pAngugaLalli yAvudU Agiraballudu. ettugegAgi, keLage koTTa kuraLinalli bEre bEre pAngugaLalliruva vyakti sollugaLa neleyAgi bandiruvudannu gamanisabahudu:
ramESa sanje Aru ganTege Urige bandu talapidda. avanannu edurugoLLalu sTESanige yArU bandiralilla. avanE tanna hOlDAlannu ettikonDu horage banda. alli haLE kAlada jaTakAvondu avanigAgi kAyuttittu.
mElina kuraLinalli mADuga pAnginalliruva ramESa emba pada modalanE sollina neleyAgi bandide; adE vyaktiyannu gurutisuva avanu emba pada mundina eraDu sollugaLallU neleyAgi bandide. Adare, idu eraDanE sollinalli IDu pAngAgide mattu mUraneya
sollinalli mADuga pAngAgide. koneya sollinalli mAtra jAgavannu gurutisuva alli emba bErondu pada neleyAgi bandide.
oLLE barahagaLa sollugaLalli baruva nelegaLu yArannu illavE yAvudannu sUcisuttave embudannu Odugaru suLuvAgi hindina sollininda, avannu baLasiruva kuLLiha(sandarba)dinda, illavE tamma anubavadinda paDeyalu sAdyaviruvantiruttade.
ondu sollinalli neleyAgi bandiruva pada illavE padakante A sollannu hindina sollinondige sambandisuva konDiyAgiruttade. intaha konDigaLannu Odugaru edurunODuttiruttAre. hAgAgi, ondu sollinalli baruva nele nijakkU yarannu illavE Enannu gurutisuttide embudannu hindina sollininda illavE adara kuLLiha dinda tiLiyalu baruvudillavAdalli, antaha barahagaLu Odugarige toDakinavAgi kANisuttave.
kuraLugaLalli baruva sollugaLalli neleya munnaDeta yAva rItiyalli sAgabEku embudannu barahagAraru tamma hatOTiya llirisikoLLabEku. sollugaLa neleyannu halavu bagegaLalli munnaDesalu baruttade: kuraLinalliruva ellA sollugaLigU ondE nele irabahudu, illavE ondondu sollina neleyannU adara hindiruva sollina tiLivininda hosadAgi ArisikonDirabahudu.
ettugegAgi, keLage koTTiruva kuraLinalli ellA sollugaLigU hegaDeyavaru embudE neleyAgiruvudannu kANabahudu. kannaDadalli I rIti halavu sollugaLalli ondE pada neleyAgi bandAga, adannu modalaneya sollinalli mAtra baLasi, AmEle baLasadiralu baruttade.
hegaDeyavaru horage hOgi, maneya kaTTeya mEle kuLitaru. kuLitallindalE henDatiyannu karedu ondu lOTe kApi taralu hELidaru. kApi kuDiyutta, Avattu mADabEkidda kelasagaLa kuritu AlOcisatoDagidaru.
sollugaLalli bEre bEre nelegaLu bandiruvudannu keLage koTTiruva kuraLinalli kANabahudu. idara modalanE sollinalli kivuDaru embudu nele; eraDaneyadaralli modalanE sollina tiLivininda paDediruva sannenuDi embudu nele; mattu mUraneyadaralli eraDanE sollina tiLivininda paDediruva vyatyAsagaLu embudu nele.
kivuDaru mAtina badalu sannenuDiyannu baLasuttAre. idakkU mAtina nuDigU naDuve halavu vyatyAsagaLive. I vyatyAsagaLalli mukyavAda kelavannu keLage koDalAgide.
modalanE sollina tiLivinalli halavu nelegaLige mUlaviddu, avugaLalli ondondannu ArisikonDu mundina sollugaLannu kaTTalU baruttade. idannu keLagina kuraLinalli kANabahudu:
rAjuvige ibbaru makkaLu. avaralli doDDavanu maduveyAgi tannannu bEsAyadallE toDagisikonDiddAne. cikkavaniginnU maduveyAgilla. avanu bengaLUrina kampeniyondaralli kelasakke sEriddAne.
sollugaLalli neleya munnaDeta hEge sAguttade embudu svalpa maTTige barahada bageyannU avalambisiruttade. ettugegAgi, kategaLalli baruva kuraLugaLalli sAmAnyavAgi ondE nele tirutirugi AykeyAgu ttiddu, adara ellA sollugaLU A neleya kuritAgiyE tiLivannu koDuttiruttave. idarindAgi kate bEgane munde sAguttade. idakke badalu, arimeya barahagaLalli ondu sollina tiLivininda innondu sollige neleyannu paDeyuvantaha munnaDetavannE heccAgi kANa bahudu.
Adare, yAvudE bageya barahadallU neleya munnaDeta ondE bageyadAgiddare baraha tIrA sappeyAgibiDuttade. oLLeya barahagAraru halavu bageya munnaDetagaLannu tamma barahadalli aLavaDisa ballavarAgiruttAre.
ettugegAgi, ondu kateyannu bareyuvalli neleyannu badalisuva mUlaka, ondE vyakti naDesuva esakavannU halavu kOnagaLinda tOrisalu baruttade. idallade, ondu sollige adara hindiruva sollina tiLivininda hosadondu neleyannu ArisikonDalli, hindina sollinalli tiLisiruva esakada kuritu heccina vivaragaLannu koDalu baruttade. hIge mADuva mUlaka kateya vEgavannU kaDime mADalu baruttade.
heccineDegaLallU hindina sollininda illavE kuLLiha(sandarba)dinda suLuvAgi paDeyaballa viSayavannE sollina neleyAgi ArisikoLLa lAguttade. Adare, kelavomme A rIti paDeyalu bAradantaha viSaya vannU neleyAgi baLasikoLLalu baruttade. ettugegAgi, rAjuvina maga I kelasavannu mADiddu emba sollinalli hindina sollininda illavE kuLLihadinda paDeyaballa viSaya I kelasavannu yArO mADiddAre embudallade rAjuvina maga embudalla.
ondu viSayavannu Odugara mundiTTu adara kuritAgi vivaragaLannu koDuva iTTaLa cennAgi bareda sollugaLalli mAtravallade, kuraLu gaLallU iruttade. avugaLalli modalu baruva sollu Odugara munde ondu viSayavannu irisuttade; idannu kuraLina guri endu kareyabahudu. iDI kuraLinalli hELuvudEnu embudannu I sollu cuTukAgi tiLisuttade. AmEle baruva sollugaLella adannE konDiyAgirisikonDu, adara kuritu heccina vivaragaLannu koDuttave. idakke badalu, aSTondu cennAgi bareyadiruva kuraLugaLalli I rIti guriyannu gurutisalu baruvudilla; Odugaru modalanE sollannu guriyendu tiLidu munde Odalu horaTAga, adakkU AmElina sollugaLigU naDuve entaha pattugeyide embudE avarige gottAguvudilla. idarindAgi avaru gondalakkoLagAguttAre.
cannAgi bareyalu kaliyuvavaru sollugaLige bEkAguva nelegaLannu mattu kuraLugaLige bEkAguva gurigaLannu sariyAgi ArisikoLLalu kaliyabEku, mattu avugaLa naDuvina konDi tappihOgadante nODi koLLalu kaliyabEku. tAvu barediruva barahadalli intaha hondANike
kANisikoLLuvudillavAdare, sollugaLannu badalAyisi, hondANike baruva hAge mADalu kaliyabEku. hIge mADuvalli sollarimeya tiLivu neravige baruttade.
3.2.2 iTTaLagaLa Ayke
yAvudE ondu sangatiyannu halavu bagegaLalli tiLisalu baruttade. ettugegAgi, ondu sollinalli baruva padagaLa illavE padakantegaLa jAgavannu badalAyisi, adannu halavu bagegaLalli bareyalu baruttade. idannu keLagina sollugaLalli kANabahudu:
rAju jAnakigondu pustaka koTTa (1) jAnakige ondu pustakavannu rAju koTTa (1ca) ondu pustakavannu rAju jAnakige koTTa (1Ta) ondu pustakavannu jAnakige rAju koTTa
I ellA sollugaLU ondE esakavannu (endare, rAju koDuvava nAgi, pustaka koDuva vastuvAgi, mattu jAnaki adannu paDeyuva vyaktiyAgi iruvantaha esakavannu) tiLisuttave. Adare, avugaLa naDuve kelavu navirAda huruLina vyatyAsagaLiruva kAraNa, bareyuttiruvAga kuLLiha(sandarba)kke takka hAge avugaLallondannu ArisikoLLabEkAguttade. ettugegAgi, jAnakige sikkida halavu pustakagaLalli ondannu rAju koTTa emba heccina huruLu (1ka) solligide; allidda halavu pustaka gaLalli ondannu rAju jAnakige koTTa (mattu innondannu bErArigO koTTa) emba huruLu (1ca) solligide; mattu allidda pustakagaLalli ondannu jAnakige koTTudu rAju (mattu innondannu Akege bErArO koTTudu) emba huruLu (1Ta) solligide. ivugaLalli yAva huruLu tanna barahakke takkudAdudu embudannu tiLidukonDu, adannu koDaballa sollannu barahagAranu ArisikoLLabEkAguttade. (1)nE sollinalli baruva esaka padavannu hesaru padavAgi badalAyisidalli, adara pada mattu padakantegaLa jAgavannu bEreyU
halavu bagegaLalli badalAyisalu baruttade, mattu I badalAvaNegaLa mUlakavU halavu navirAda huruLina vyatyAsagaLannu sUcisalu baruttade. idannu keLagina sollugaLalli kANabahudu:
jAnakige ondu pustaka koTTudu rAju (1pa) ondu pustakavannu jAnakige koTTudu rAju rAju ondu pustaka koTTudu jAnakige (1ja) ondu pustakavannu rAju koTTudu jAnakige rAju jAnakige koTTudu ondu pustaka (1da) jAnakige rAju koTTudu ondu pustaka
esakapadavannu hesarupadavAgi badalAyisida mEle, antaha sollannu bEre sollina angavAgiyU baLasalu baruttade (rAju jAnakige ondu pustaka koTTudannu yArU gamanisalilla). idallade, esakapadavannu innondu hesaru padada illavE esaka padada parice padavAgi badalAyisiyU A sollannu innondu sollina angavAgi baLasalu baruttade. idannu keLagina eraDu sollugaLalli kANabahudu:
(1ba) jAnakige ondu pustaka koTTa huDuga (rAju)
rAju jAnakige koTTa pustaka
hesaru padagaLondige sollina parice padakanteyannu baLasuvudakkU adara hesaru padakanteyannu baLasuvudakkU naDuve vyatyAsavide. ettugegAgi, huDuga bombAyige hOgiddAne emba sollininda intaha eraDu bageya padakantegaLannu unTumADi baLasiruvudannu keLagina sollugaLalli kANabahudu:
bombAyige hOda huDuga nALe baruttAnante
(2ca) huDuga, bombAyige hOdavanu, nALe baruttAnante
(2ka)dalli yAva huDugana kuritu suddiyannu tiLisalAgide embudannu adaralli bandiruva bombAyige hOda ennuva parice padakante gottumADuttade; Adare (2ca)dalli baruva bombAyige hOdavanu emba padakante huDugana kuritu heccina sangatiyondannu tiLisuttadallade A huDuga yAru embudannu gottumADalu hOguvudilla. adannu hindina sollininda illavE kuLLihadinda tiLidukoLLabEkAguttade.
I rIti, ondE sangatiyannu halavu bageyalli bareyalu baruttade embudannu, mattu avugaLa mUlaka halavu navirAda huruLugaLannu sUcisalu baruttade embudannu tiLidukonDalli, bareyuvAga avugaLalli ondu bageya sollina badalu innondu bageya sollannu AydukoLLuva mUlaka barahagArarige tamma manassinalliruva anisikeyannu heccu cannAgi tiLisalu baruttade.
idallade, uddakkU ondE bageya sollugaLannu baredalli, antaha barahavannu Oduvavarige bEsaravAguttade. sollugaLu bagebageyavu gaLAgirabEku. mEle vivarisidantaha mArpADugaLannu mADuva mUlaka barahadalli baruva sollugaLu halavu bageyavugaLAguva hAge mADi, Odugarige adaralli kutUhalavunTAguvante mADabahudu.
bareyalu kaliyuvavaru oLLE barahagaLannu eraDanE illavE mUranE bAri OduvAga, avugaLalli sollugaLa Aykeyannu hEge mADalAgide embudannu gamanisabEku, mattu I Aykeya mUlaka, hEge sollugaLu ondakkondu hondikoLLuvante mADalAgide embudannu tiLidukoLLabEku. intaha tiLivu bareyuva kelasavannu naDesuvalli, mattu baredudannu tiddi saripaDisuvalli neravige bara balludu.
3.2.3 sariterapina iTTaLagaLu
ondE bageya eraDu illavE heccu viSayagaLannu sUcisabEkAdAga, sariterapina iTTaLagaLannu baLasalAguttade. ettugegAgi, avanu ApIsigU hOgalilla, maduvegU baralilla emba sollinalli
eraDu viSayagaLannu eduredurAgi nillisi hELalAgide, mattu idakkAgi sariterapina iTTaLavannu baLasalAgide. intaha iTTaLagaLalli viSayagaLannu jODisuvudakkAgi kannaDadalli mattu, illavE, Agali, U, inta modalAda pada illavE oTTugaLannu baLasalAguttade. avugaLa mUlaka sUcisabEkAgiruva viSayagaLu eraDakkinta heccu iddalli, avannu ondu paTTiyAgiyU koDalAguttade.
sariterapina iTTaLagaLalli baruva viSayagaLannu pada, padakante tunDu sollu, illavE sollugaLa mUlaka sUcisalAguttade. illi baraha gAraru mukyavAgi gamanisabEkAgiruva viSayavEnendare, ivugaLalli baruva nuDitagaLu ondE bageyavAgirabEku. yAkendare, avu bEre bEre bageyavAgiddare Odugarige tondareyAguttade.
ettugegAgi, keLage koTTiruva paTTiyalli ellA nuDitagaLU ondE
bageyavAgilla:
ivattu nAvu mADiruva kelasagaLu:
- viLAsagaLannella eNNukadalli sErisi accu hAkidevu
- hodikegaLige viLAsagaLannu anTisi suttOlegaLannu
avugaLoLage hAkidevu
- anceyalli kaLisabEkAduvannu bEre irisalAyitu
- ippattaydu kaDegaLige suttOle muTTisiddu
I ettugeyalli modala mUru nuDitagaLu sollugaLu; Adare, nAlkaneyadu ondu padakante. idallade, mUranE sollina iTTaLa modala eraDu sollugaLa iTTaLakkinta bErAgide. I vyatyAsagaLindAgi mElina sariterapina baraha Odugarige tondare koDuttade embudannu gamanisabahudu.
vi.es. sampatkumArAcAr avaru bareda tyAgarAja kruti manjariyalli bandiruva keLagina sollinalliyU sariterapina iTTaLa sariyAgilla mattu idarindAgi adu cannAgi OdisikonDu hOguvu
…..kelavaru Anandadinda muddumADuttA, kelavaru yamunAdEviyannu prArthisuttA, matte kelavara muttina saragaLu hoLeyuttalU, kelavara stanagaLu allADuttalU …. dONiyannu naDesuva dxSyavannu nODiri.
I sollinalli modala eraDu tunDusollugaLu gOpiyaru Enu mADuttiddAre embudannu sUcisuttave, mattu mundina eraDu tunDusollugaLu avara oDavegaLu illavE angagaLu hEgive embu dannu, illavE avakke EnAguttide embudannu sUcisuttave. modala eraDu tunDusollugaLu uttA oTTinalli konegoLLuttave, mattu mundina eraDu sollugaLu uttalU embudaralli konegoLLuttave. sariterapina iTTaLagaLalli intaha vyatyAsagaLirabAradu. avugaLindAgi Odu eDavuttade.
illi tondareyEnendare, intaha vyatyAsagaLu tamma barahadalli sErikonDiveyembudu bareyuvavarige sAmAnyavAgi gottE Aguvudilla. avu gamanakke barabEkiddalli barahavannu gaTTiyAgi Odi nODabEku, illavE bErobbara hattira Odalu hELabEku. baraha gaLalli baruva iTTaLagaLa tiLivU intaha tappugaLannu gurutisuvalli, mattu avannu saripaDisuvalli barahagArara neravige baruttade.
32.4 tOrupadagaLa baLake
sollugaLalli ondE hesarupadavannu halavu bAri baLasidalli adu aSTondu cannAgi kANisuvudilla. kelavu sandarbagaLalli avannu baLasadiddarU huruLu gottAguttade, mattu bEre kelavu sandarbagaLalli avugaLa badalu avanu, avaLu, adu, ivanu, alli, Aga modalAda tOrupadagaLannu baLasalu baruttade.
Adare, I eraDu bageya baLakegaLannu naDesuvallU kelavu viSayagaLa maTTige eccaradindirabEkAguttade. ettugegAgi, kelavomme ivu yAva hesarupadavannu sUcisuttave emba viSayadalli samSaya vunTAgaballudu, mattu adarindAgi ippuruLu kANisikoLLaballudu.
ondu sollinalli bandiruva neleyE adara munde bandiruva sollinalliyU neleyAgi bandideyAdare, adannu gurutisadira bahudu, illavE ondu tOrupadada mUlaka gurutisabahudu. Adare, nele badalAvaNeyAgiruvallU adannu gurutisade biTTare, illavE tOrupadadinda gurutisahOdare, sollugaLa naDuvina hoddike tappihOguttade, mattu Odugarige tondareyAguttade. ettugegAgi, keLage koTTiruva sollugaLannu gamanisabahudu:
rAju harige mane kaTTuvalli neravu nIDida (3ca) Ata gAre kelasa mADida, mattu hari marada kelasa mADida
(3Ta) Ata modalige gAre kalisatoDagida (3ta) Ata modalige haligegaLannu tunDisatoDagida.
(3ca) sollina baLika (3Ta) sollannu baLasidalli hoddike tappuvu dilla. idakke badalu, (3ca) sollina baLika (3ta) sollannu baLasidalli hoddike tapputtade. (3ta)dalli nele badalAgiruvudE idakke kAraNa. (3ka) mattu (3ca) sollugaLalli rAju pada neleyAgi bandide; (3Ta) sollinalli idE pada neleyAgi bandiddu, adannu gurutisalu Ata padavannu baLasiruva kAraNa tondareyilla.
Adare, (3ta) sollinalli neleyAgi hari pada barabEkAgide; yAkendare, haligeyannu tunDisuttiruvudu hariyallade rAjuvalla; I badalAgiruva neleyannu Ata padada mUlaka gurutisalu horaTakAraNa, illi hoddike tapputtade.
3.2.5 hoddikeya gurutugaLu
barahagaLalli Adare, allade, hAgAgi, yAkendare modalAda kelavu bageya hoddikeya gurutugaLannu baLasalAguttade. I gurutu gaLu ondu sollu tiLisuva viSaya adara baLika baruva innondu sollu tiLisuva viSayadondige hondikoLLuva hAge mADuttave
mattu avugaLa naDuvina pattuge (sambanda) entahadu embudannu Odugaru suLuvAgi kanDukoLLuva hAge mADuttave.
viSayagaLa naDuvina pattugegaLu mattu avannu sUcisuva gurutu gaLu halavu bageyavAgiraballuvu. avugaLalli mukyavAda kelavannu keLage koDalAgide:
(1) eraDu viSayagaLannu jODisuvavu: allade, idallade,
modalaneyadAgi …. koneyadAgi
(2) eraDara naDuvina vyatyAsavannu tOrisuvavu: Adare,
AdarU, hIgiddarU, illavAdare (3) kAraNa tiLisuvavu: yAkendare (4) ottihELuvavu: nijakkU, kanDitavAgiyU
barahagaLalli ivannu elli mattu hEge baLasabEku embudannu barahagAraru tiLidirabEku. baraha ondE bageyadAgada hAge, kelavomme intaha hoddikeya gurutugaLa badalu, eraDu sollu gaLannu oTTusErisiyU bareyabahudu.
ettugegAgi, rAju maduvege bandidda. Adare, nAnu avanannu mAtanADisalilla embudAgi bareyuva badalu, rAju maduvege bandiddarU nAnu avanannu mAtanADisalilla embudAgi bareyabahudu.
sollugaLu tiLisuva viSayagaLa naDuvina pattugeya hAge, kuraLu gaLu tiLisuva viSayagaLa naDuvina pattugeyannU hoddikeya gurutugaLa mUlaka sUcisabEkAguttade. Adare, sAmAnyavAgi kuraLinalli baruva modalaneya sollannu idakkAgi baLasalAguttade.
ettugegAgi, ondu kuraLu adakkinta hindina kuraLu hELiddakkinta tIra bErAgiruva viSayavannu tiLisuvudiddalli, A kuraLannu Adare, ellarU I mAtannu oppuvudilla embantaha sollininda surumADabahudu. intaha hoddikeya gurutugaLa mUlaka Odugaru kuraLininda kuraLige suLuvAgi sAguva hAge mADabahudu.
3.3 barahada guri
barahada guriyEnu embudara mEleyU adaralli baruva padagaLa bage, sollugaLa iTTaLa, kuraLugaLa bage, nelegaLa munnaDeta, sollugaLa tiNme(nibiDate) modalAduvu avalambisiruttave. hAgAgi, baraha gAraru tamma barahada guriyEnu embudannu manassinallirisikonDu, adannu IDErisuva hAge tamma barahavannu hammikoLLa bEkAguttade. barahagaLannu mukyavAgi nAlku bagegaLalli hancabahudu: kaypiDi, oreta(vimarSe), kirubaraha modalAda tiLivina barahagaLu, hELive (varadi), suddi modalAda kogeta(nirUpaNe)gaLu, bayalarike (jAhI rAtu), kOrike, kittarike(karapatra) modalAda olikegaLu (olisikoLLuva barahagaLu), mattu kate, kavite modalAda nalbarahagaLu. ivugaLalli ondondu bageyallU halavu oLabagegaLannu kANabahudu.
ettugegAgi, janasAmAnyarigAgi bareda tiLivina barahagaLigU arivigarigAgi bareda tiLivina barahagaLigU naDuve barahada iTTaLadalli mattu padagaLa Aykeyalli halavu vyatyAsagaLiruttave. arivigarigAgi bareda barahagaLalli padagaLa tiNme heccu. avugaLalli halavAru arimeya (pAribASika) padagaLU baLakeyAguttiruttave. ivugaLa mUlaka viSaya vannu aDakavAgi mattu ippuruLina toDakilladante tiLisalu baruttade. janasAmAnyarige bareda tiLivina barahagaLalli intaha padagaLu baruvudu aparUpa.
arivigarigAgi bareda barahagaLalli esakagaLannu hesarugaLAgi mArpaDi siruva sollarimeya mArpuruLugaLannu AgAga baLasuttirabEkAguttade. esaka(kriye)gaLannu tumbA aDakavAgi bareyalu, viSayagaLAgi kANalu, mattu avugaLa kuritu innU heccina sangatigaLannu tiLisalu I mArpADu neravige baruttade. Adare, janasAmAnyarigAgi bareda baraha gaLalli esakagaLannu esakagaLAgiyE bareyabEkAguttade. illavAdare avarige barahagaLinda tiLivannu paDeyalu tondareyAguttade.
nalbaraha mattu itara barahagaLa naDuveyU padagaLa mattu solliTTaLagaLa Aykeyalli halavu vyatyAsagaLu kANisikoLLuttave. idakkU I eraDu bageya barahagaLige bEre bEre gurigaLiruvudE
mukya kAraNa. bEre bageya barahagaLalli kANisadiruvantaha sULunuDi (sambASaNe)gaLa baLakeyannu kate-kAdambarigaLalli mattu nATakagaLalli kANabahudu. sollugaLige jIva tumbisuvantaha parice padagaLu, mArpuruLugaLu, hOlikeya padagaLu, aNakupadagaLu modalAdu vannu bEre barahagaLigintalU nalbarahagaLalli heccu baLasalAguttade. bareyalu kaliyuvavaru tamma mundiruva gurige baravaNigeyannu hondisikoLLalu kaliyabEkAguttade. bEre bEre gurigaLigAgi bareya lAgiruva barahagaLannu Odi nODi, avu hEge A gurigaLannu talapuvu dakkAgi nuDiyannu baLasikonDive embudannu avaru tiLidukoLLa bEkAguttade. hIge tiLidukoLLuvalli sollarimeya tiLivu neravige baruttade.
3.4 barahada marunOTa
barahavannomme baredu mugisida mEle, adannu marunOTakke etti koLLabEku. I samayadalli barahagAraru tamma barahavannu Odugaru yAva bageyalli kANabahudO adE bageyalli kANalu prayatnisu ttAre. bareyuttiruva samayadalli avarige I Odugara nOTa doreyuvudilla.
tamma barahavannu baredu mugisida kUDalE adannu marunOTakke ettikoLLuva badalu, kelavu dinagaLa maTTigAdarU adannu badigirisi, AmEle toDagabEku. idarinda baredavarige Odugara nOTa dorakalu heccu suLuvAguttade. idallade, tAvu baredudannu gaTTiyAgi Oduva mUlakavU avaru Odugara nOTa entahadirabahudu embudannu kanDukoLLabahudu.
marunOTada samayadalli baraha yAva rItiyalli OdisikonDu hOguttade, adaralli viSayagaLannu koTTiruva OraNa sariyAgideyE, baraha ellAdarU mukya viSayavannu munduvarisuvalli dAri tappideyE, omme hELiddannE innomme hELalAgideyE, mukya viSayakke yAva rItiyallU sambandisadantaha viSayagaLu adaralli sErikonDiveyE embantaha sangatigaLa kaDege gamanaharisabEkAguttade.
barahada munnOTa mattu muktAyagaLannu oTTige OdinODi, avu ondakkondu pUrakavAgiveyE embudannu gamanisabEku. munnOTadalli barahada guriyEnu embudannu spaSTavAgi tiLisirabEku, mattu muktAyadalli baraha yAva rItiyalli I guriyannu IDEriside embudannu tiLisirabEku.
idallade barahavannu OdinODuttiruvAga, nijakkU adu tanna guriyannu sariyAgi gamanadallirisikonDu munduvariyuttideyE embudannu pariSIlisabEku. ondu viSayadinda innondu viSayakke adu salIsAgi negeyuttirabEku, mattu ondondu viSayakkU adannu bembalisuvantaha ettugegaLannu mattu purAvegaLannu sAkaSTu koDuttirabEku. hIge koTTillavAdalli, avannu sErisikoLLuva kelasavannu marunOTada samayadalli naDesabahudu.
aSTondu mukyavallada viSayada kuritu tumbA baredideyAdare, adannu barahadinda tegeduhAkabEku. I bAgavannu barahagAraru tumbA cannAgi baredirabahudu. hAgiddarU, adu mukya viSayavannu beLesuvudillavAdare, adannu hoDedu hAkalu hinjariyabAradu. barahadalli halavAru viSayagaLu tumbikonDiveyAdare, mattu barahada iTTaLa tumbA toDakinadAgideyAdare, adara aDakabaraha vondannu tayArisikoLLuvudu oLLeyadu. idakkAgi adaralli baruva viSayagaLannella ondondAgi, cikka cikka sollugaLa mUlaka, bErondu kAgadadalli gurutisuttA hOgabEku.
intaha aDakabarahadinda barahadalli baruva viSayagaLa OraNa sariyAgideyE embudannu kanDuhiDiyalu, mattu OraNa sariyAgilla vAdare viSayagaLa jAgavannu badalAyisuva mUlaka adannu saripaDisalu baruttade. idallade, mukya viSayakke sambandisadantaha viSayagaLu barahadalli bandiveyAdare, avannu gurutisi barahadinda tegeduhAkuvudarallU intaha aDakabaraha neravAguttade.
barahakke oLaokkaNe(oLa talebaraha)gaLannu koTTalli, mattu I oLaokkaNegaLige, I pustakadalli mADida hAge, ankegaLannu koTTalli, adaralli viSayagaLannu koTTiruva bage sariyAgideyE embudannu
kanDukoLLalu suLuvAguttade. ondu pasugeya (adyAyada) ellA oLaokkaNegaLannU oTTusErisi pariSIlisidAga I viSaya gottAguttade. marunOTavannu eNNuka(kampyUTar)dallEnE naDesahOdare, adu aSTondu sariyAgi naDeyalAradu. yAkendare, eNNukadalli ommege onderaDu kuraLugaLannu mAtra nODalu baruttade. iDI baraha kaNNeduru nillabEkiddalli, adannu kAgadada mEle accumADisikoLLa bEkAguttade. hIge accumADisikonDa barahavannu ondu pustakada hAge jODisikonDare innU oLLeyadu.
marunOTada samayadalli barahavannu mArpaDisidaSTU adu oLLeyadAguttA hOguttade. hAgAgi, adaralli mArpADugaLannu mADalu hinjariyabAradu. kelavomme iDI barahavannu illavE barahada ondu iDI pasugeyannu hosadAgi bareyabEkendU baraha gArarige anisabahudu.
kelavaru barahagAraru tamma baravaNige munduvariyuttiru vanteyE AgAga baredudannu Odi nODi, adaralli mArpADugaLannu mADuttA hOguttirabahudu. hIge mADuvavarU kUDa, barahavannu mugisida mEle adannomme kAgadada mEle pUrti accuhAkisikonDu, mEle vivarisidantaha marunOTakke oLapaDisuvudu oLLeyadu.
3.5 tiddi saripaDisuvudu
koneyadAgi, barahavannu tiddi saripaDisuva kelasavannu naDesabEkAgu ttade. barahadalli baLakeyAgiruva taDe (,), arekone (;), kogeta (:) ettuge (“ ”) modalAda barahada gurutugaLu sariyAgi baLake yAgiveyE embudannu I samayadalli gamanisabahudu.
idallade, ettugegaLu, isavigaLu, aDibarahagaLu modalAduvannu sariyAgi koDalAgideyE embudannU I samayalli gamanisabahudu. barahadalli oLaokkaNegaLiddu, avakke ankegaLannu koTTiddalli, avu sariyAgi bandiveyE embudannu gamanisabahudu. dappabarige, teLu barige modalAduvannu baLasiddalli, avugaLa baLake barahaduddakkU
ondE bageyadAgideyE embudannu pariSIlisabahudu. barahada ancugaLu, puTa eNike modalAdavugaLannU I samayadalli saripaDisa bahudu.
3.5.1 barahada gurutugaLa baLake
mEle eraDanE pasugeyalli (2.2.3ralli) vivarisida hAge, mAtigU barahakkU naDuve halavu vyatyAsagaLive. mAtinalli kaysanne, kaNNusanne, uliya EriLita modalAdavugaLannu baLasaballevu, mattu avugaLa mUlaka halavu bageya huruLugaLannu tiLisaballevu. Adare, barahadalli ivondU baralAravu. avu koDuva huruLugaLalli kelavannAdarU barahagaLalli tiLisabEkAguvudAda kAraNa, adakkAgi halavu bageya barahada gurutugaLannu baLasabEkAguttade.
ettugegAgi, ondu sollu mugiyitembudannu mAtinalli uliya iLitada mUlaka tiLisuttEve. Adare, barahadalli idakkAgi kone gurutannu (.) baLasabEkAguttade. sollu ondu kELviyAgiddare, adara koneyalli uli tusu mElEruttade illavE keLagiLiya diruttade. idannu tiLisuvudakkAgi barahadalli kELviya (?) gurutannu baLasabEkAguttade.
sollannu ADuva bageyallE adannu ADugaru beragininda hELu ttiddAre embudu gottAguttade; Adare, barahadalli idu gottAga bEkiddalli sollina koneyalli beragina (!) gurutannu baLasabEkAguttade. bErobbara mAtannu etti hELuvudakkAgi ondu sollannu baLasideyAdare, barahadalli adara modalige mattu konege ettugeya (“ ”) gurutugaLannu baLasabEkAguttade.
idallade, sollina oLagU taDe (,), arekone (;), aDDagere (-), kaLeta (…..) modalAda bEre halavu barahada gurutugaLannu baLasabEkAguttade. ivellavU barahavannu yAva rIti OdabEku embudannu tiLisuvudakkAgi baLakeyAguttave. I gurutugaLannu sariyAgi baLasadiddalli, Odugarige barahavannu hEge OdabEku embudu
gottAguvudilla, mattu barahagAraru tiLisiruvudondu mattu Odugaru tiLidukoLLuvudinnondu endAguttade.
ettugegAgi, allige hOgi bandavarannu mAtanADisida emba sollige eraDu huruLugaLiraballudu. allige hOgi banda janarannu Ata mAtanADisida embudu ondu huruLu mattu Ata allige hOgi, (bErellindalO) banda janarannu mAtanADisida embudu innondu huruLu. I vyatyAsa mAtinalli suLuvAgi gottAguttade. barahadallU idannu gottumADabEkiddare, eraDanE huruLiruvalli hOgi padada baLika ondu taDe gurutannu baLasa bEkAguttade (allige hOgi, bandavarannu mAtanADisida). sollannu elli oDeyabEku embudannu I gurutu tiLisuttade.
Adare, kavite, hADu modalAdavugaLalli intaha barahada gurutugaLalli heccinavannU baLasalu baruvudilla. idakke kAraNa vEnendare, avakke avugaLadE Ada tALada kaTTu iruttade. taDe (,), kone (.) modalAda gurutugaLannu avugaLa sAlugaLalli sErisi konDalli, avannu OduvAga illavE hADuvAga baLasabEkAgiruva tALada kaTTu keTTuhOgaballudu. hAgAgi, tammadE Ada tALada kaTTillada barahagaLalli mAtra mEle vivarisida barahada gurutugaLannu baLasabEkAguttade.
SAlegaLalli Odubaraha kalisuvavaru I gurutugaLannu sariyAgi baLasuvudu hEge embudannu makkaLige tiLisikoDabEku. yAkendare munde doDDavarAda mEle, oppandagaLu, kAnUnugaLu, tIrpugaLu modalAduvannu bareyabEkAdAga, I gurutugaLannu sariyAgi baLasalu gottilladiddare tumbA tondaregaLunTAgaballuvu. ettugegAgi, tanna oppandavondaralli ondu taDe gurutannu tappAgi baLasidudarindAgi, kenaDAda ondu samste eraDu miliyakkintalU heccu DAlarugaLannu kaLedukoLLuvantaha sandarba odagibandittu!
barahada gurutugaLannu sariyAgi baLasabEkiddalli, barahagArarige sollarimeya tiLivu bEkAguttade embudu keLage koTTiruva pariSIlaneyinda gottAguttade.
3.5.2 kuraLugaLa iTTaLa
kannaDada halavu mandi barahagArarige tamma barahavannu kuraLu(pArA) gaLAgi oDeyuvudu hEge embudE tiLidiruvudilla. avara barahadalli kelavu kuraLugaLu onderaDu puTagaLaSTu udda iruttave. oLLE barahagArarU kUDa I tappannu mADuttiruttAre; idarindAgi tamma Odugarige eSTu tondareyAguttade embudannu avaru gamanisuvudE
ettugegAgi, es.el. bhayrappanavara parva kAdambariyalli ombattu puTagaLa koneya pasugeyannu ondE kuraLAgi accuhAka lAgide! I ombattu puTagaLalli ondE viSaya bandideyendEnU hELalu baruvudilla. yAkendare, adaralli ondu kaDe naDeda sangatiyannu vivarisi, AmEle kate iddakkiddante innondu kaDe naDeyuva sangatige negeyuttade; hAgiddarU, kuraLu badalAguvudilla vAda kAraNa, Odugaru gondaladalli bILuttAre. idallade, kelavu naDunuDi(sambASaNe)gaLU I ondu kuruLinoLagEnE sErikonDive! puTagaLa eNikeyannu kaDime mADuvudakkAgi hIge mADiddArO, illavE hEge accu hAkidarU Odugaru Odade iruvudilla emba anisikeyalli hIge mADiddArO tiLiyuvudilla.
kuraLugaLu Odugarige naDunaDuve biDuvu koDuttave, mattu ondaralli hELidudannu aragisikonDu innondaralli hELuvudannu tiLiyatoDagalu avarige samaya siguvante mADuttave. idallade, barahavannu kuraLugaLAgi oDeyuva kelasavannu sariyAgi naDesidalli barahagAraru tiLisuttiruvudEnu embudU Odugarige heccu cannAgi gottAguttade.
kuraLugaLannu unTumADuvAga, ondu mukya viSayavannu nenapinallirisikoLLabEku: ondu kuraLinalli ondu viSaya mAtra irabEku. A viSayavannu bembalisuvantaha bEre onderaDu viSayagaLannu tiLisabEkendiddalli, avannU adE kuraLinalli sErisabahudu. Adare, idarindAgi kuraLina udda heccuttideyAdare, avannu bErondu kuraLinalli irisuvudE oLLeyadu.
kuraLinalli hoddike(sambaddate)yirabEku. adu modalige yAva viSayakke ottu koDalu toDaguttadeyO, adakkEnE koneyavaregU ottu koDuttirabEku. ondu viSayadinda innondu viSayakke negeyuttirabAradu. idallade, kuraLinalli baruva sollugaLella ondakkondu sambandisiveyembudannu sUcisuvantaha Adare, Adudarinda, AmEle, idallade, hAgAgi modalAda konDipadagaLannu baLasidalli, kuraLina hoddike Odugarige heccu suLuvAgi gottAguttade.
barahadalli baruva ellA kuraLugaLigU avugaLadE Ada guri yirabEku. hindina kuraLinalli hELida viSayavannu biDisi hELuvudu illavE bErondu rItiyalli hELuvudu, adannu bembalisuva illavE bembalisada bEre sangatigaLannu koDuvudu, adakke ettuge gaLannu koDuvudu modalAda gurigaLu avakkirabahudu. intaha yAva guriyU illada kuraLugaLu barahadalliveyAdare, avannu tegeduhAkuvudE oLLeyadu.
kuraLugaLa iTTaLa (oLaracane) svalpa maTTige avu yAva bageya barahadalli baruttive embudannu avalambiside. sAmAnyavAgi, ondu viSayavannu tiLisuva barahagaLalli modalige kuraLina guriyannu tiLisuva sollu baruttade; mattu AmEle, gurisollina mUlaka Odugara mundirisiruva viSayavannu beLesuvantaha sollugaLu, mattu ettuge, kAraNa, pariNAma modalAdavugaLannu tiLisuva sollugaLu baruttave. kuraLina modalige baruva gurisollu adu sUcisuva viSayada kuritu heccina sangatigaLannu tiLiyabEkemba kutUhalavannu Odugaralli mUDisuvantirabEku, mattu AmEle baruva sollugaLu I kutUhalavannu taNisuvantirabEku.
ondu barahada kuraLugaLalli baruva gurisollugaLannella oTTusErisi pariSIlisidalli, adara hammuge sariyideyO embudu gottAguttade. hammuge sariyilladiddalli adannu mArpaDisalu, mattu kuraLugaLu ondaroDanondu hondikoLLuvante mADalu I rIti barahada gurisollugaLannella oTTusErisuvudu neravAguttade.
kate, kAdambari modalAda nalbarahagaLalli baruva kuraLugaLu bEre bageyavAgiruttave. avu svalpa maTTige barahagArara oDDava(Sayli)va nnavalambisiruttave. idallade Odugara gamanavannu tamma barahada kaDege seLeyuvudakkAgi, avaru adaralli halavu bageya mArpADu gaLannU mADikoLLabahudu. Adare, intaha mArpADugaLu kuraLugaLa mUla gurige taDeyAdalli, avu Odugarannu dUramADaballuvu.
3.5.3 sollugaLa koneya gurutugaLu
kone(.), kELvi(?) mattu beragu(!) embudAgi mUru bageya gurutugaLu sollugaLa koneyalli baruttave. ivugaLalli kone gurutu hELikegaLannu sUcisuva mattu appaNe koDuva sollugaLa koneyalli baruttade; kELvi gurutu nEravAgi kELvigaLannu kELuva sollugaLa koneyalli baruttade; mattu beragu gurutu manassinalli eddiruva kaDu anisikegaLannu sUcisuva sollugaLa koneyalli baruttade.
beragu gurutugaLannu AdaSTu kaDime baLasuvudu oLLeyadu; illavAdare avugaLa kasuvu kaDimeyAguttade. beragu mattu kELvi gurutugaLa baLika kone gurutannu baLasabEkAguvudilla; Adare, I gurutugaLu ettugeya gurutugaLa illavE kamsa gurutugaLa oLage bandiveyAdalli, sollina koneyannu sUcisalu kone gurutannu baLasabEkAguttade. idannu keLagina ettugegaLalli kANabahudu:
avaru kELidaru: ‘‘yAvAga bande?’. avaru elligU hOgalilla (yAke hIgAyitu?).
3.5.4 sollugaLa naDuvina gurutugaLu
sollugaLa naDuve baruva gurutugaLalli taDe(,), aDDagere (-), arekone(;) ettuge (“ ”) mattu kamsa()gaLu mukyavAduvu.
kannaDada barahagaLalli taDe gurutina baLakeya maTTige tumbA gonda lavide. tumbA oLLeya barahagahaLallU idannu elli baLasalAgide mattu elli baLasilla embudara kuritAgi ondu kaTTaleyannu kANalu
baruvudilla. Adare, nijakkU idu ondu tumbA mukyavAda gurutu. idannu sariyAgi baLasidalli barahavannu Oduva kelasa heccu suLuvAga balludu mAtravalla, halavu ippuruLugaLU illavAgaballuvu.
sAmAnyavAgi, OduttiruvAga elli svalpa hottu nillisa bEkAgu ttadeyO alli taDe gurutannu baLasabahudu. heccineDegaLallU I kaTTale naDeyuttade; Adare kelaveDegaLalli naDeyuvudilla. baredudannu salIsAgi Oduvudaralli, mattu Odidudannu sariyAgi mattu bEgane tiLidukoLLuvudaralli taDe gurutina baLake neravAguttade. bareda sollugaLu udda iddaSTU, mattu sikkalu sikkalAgiddaSTU avugaLalli heccu heccu taDe gurutugaLu bEkAguttave.
ondu viSayada kuritu heccina viSayagaLannu tiLisabEkendiruvalli, mattu ondu paTTiyannu koDabEkendiruvalli kogeta (:) gurutannu baLasalAguttade. I gurutinondige aDDagere(-)yannu baLasabEkAgilla, mattu idara hinde eDeyannU biDabEkAgilla.
sollina oLage adu tiLisuva viSayakke nEravAgi sambandisilla dantaha bErondu viSayavannu tiLisabEkAdAga, adannu eraDu aDDageregaLa mUlaka, illavE kamsagaLa mUlaka bErpaDisalAguttade. ettugegAgi, avaralli mUvaru - rAju, jAnaki, mattu savitA
- taragatiyallE kuLitiddaru emba sollinalli mUvaru embudara kuritAgi heccina vivaraNeyannu koDuva amSavannu eraDu aDDageregaLannu baLasi bErpaDisalAgide.
ettugeya gurutannu obba vyaktiya mAtannu nEravAgi etti hELuvalli baLasalAguttade. ondu ettugeya oLage innondu ettuge bandideyAdare adannu Orettugeya (‘ ’) gurutininda bErpaDisa bahudu. ondE ettuge eraDu mUru kuraLugaLalli kANisikoLLuttade yAdare, adannu konegoLisuva gurutannu koneya kuraLinalli mAtra baLasabEku. kelavaru idannu ellA kuraLugaLa koneyallU baLasi, gondalavunTAguvante mADuttAre.
nEravAda ettugegU nEravallada ettugegU naDuviruva vyatyAsa vannu ettugeya gurutugaLa mUlaka tOrisikoDadiddalli ippuruLu
kANisikoLLuttade. ettugegAgi, nInu ivattE puNege hOga bEkendu rAju hELiddAne emba sollige A sollina ADuganu puNege hOgabEku emba huruLirabahudu, illavE adara kELuganu puNege hOgabEku emba huruLU irabahudu. adaralli bandiruva nInu ivattE puNege hOgabEku emba sollu nEravAda ettugeyAdare modalina huruLu siguttade, mattu nEravallada ettugeyAdare eraDaneya huruLu siguttade.
I ippuruLannu hOgalADisabEkendiddalli, nEravAda ettuge yiruva modalaneya huruLu bandiruvalli “nInu ivattE puNege hOgabEke”ndu rAju hELiddAne embudAgi ettugeya gurutannu baLasabEkAguttade.
3.6 tiruLu
barahadalli baLakeyAguva sollugaLa iTTaLa Odugara mEle entaha pariNAmavannu bIraballudu embudannu UhisikonDu adakke anusAravAgi iTTaLagaLannu badalAyisikoLLalu barahagAraru tiLidirabEkAguttade.
barahada guri mattu viSayagaLannu anusarisiyU pada mattu iTTaLagaLa Aykeyannu naDesabEkAguttade. ivu hEge ondannondu avalambisiruttave embudannu sollarime tiLisuttade.
barahavannu tiddi saripaDisuvudakke mattu barahada gurutugaLannu pariNAmakAriyAgi baLasuvudakkU sollarimeya tiLivu bEkAguttade.