Chapters: Ch 1 · Ch 2 · Ch 3 · Ch 4 · Ch 5 · Ch 6 · Ch 7 · Ch 8 · Ch 9 · Ch 10 · Ch 11
eraDanE pasuge — Odu-barahada kalike
2.1 SAleyalli kannaDada kalike
hosadAgi SAlege sEruva makkaLige tamma ADunuDiyalli (kannaDadalli) mAtanADalu tumbA cannAgi tiLidiruttade. SAleyalli avaru modalige mADabEkAgiruva kelasavEnendare, tamma ADunuDiginta svalpa maTTige bErAgiruva ellara kannaDadalli (endare karnATakada ellA SAlegaLallU heccu kaDime ondE rUpadalliruva kannaDadalli) mAtanADalu kaliyuvudu mattu adarallEnE Odalu mattu bareyalu kaliyuvudu.
gaNita, vijnAna, caritre modalAda bEreyU halavu viSayagaLannu avaru SAleyalli kaliyabEkAguttade. Adare, I ellA kalikegaLannU avaru ellara kannaDada mUlakavEnE naDesabEkAguttade. adu avara bErellA kalikegaLigU ondu aDigaTTannu odagisuttade. hAgAgi, bErellA kalikegaLigintalU ellara kannaDada kalikege nAvu heccina gamana koDabEkAgide.
illi eraDu mukya kelasagaLu kalisugara mundive: ellara kannaDadalli mAtanADalu kalisuvudu mattu adarallEnE Odalu mattu bareyalu kalisuvudu. mAtanADuvudu hEge embudu makkaLige gottide. hAgAgi, ellara kannaDadalli mAtanADuvudendare, kannaDada ondu rUpada badalu innondu rUpavannu mAtinalli baLasalu kaliyuvudu. idannu avaru heccu tondareyillade naDesaballaru.
Adare, Odalu mattu bareyalu kaliyuvudu SAlemakkaLa maTTige ondu tIra hosa bageya kelasavAgide. yAkendare, adu avaru
huTTinindalE paDeyaballa kelasagaLalli sErilla. avaraSTakkE biTTare makkaLu mAtanADalu kaliyuttAre, Adare Odalu bareyalu kaliyuvudilla.
idallade, mEle (1.2.1)ralli tiLisida hAge, mAtu mattu baraha gaLa naDuve halavu bageya vyatyAsagaLive. mAtinalli baLasuva ellara kannaDa mattu barahagaLalli baLasuva ellara kannaDagaLa naDuveyU ivE vyatyAsagaLu kANisikoLLuttave. SAleyalli makkaLu ellara kannaDa dalli mAtanADuvudarondige Odalu mattu bareyalu kaliya bEkiddalli, avaru I hosa bageya barahada kannaDavannU kaliya bEkAguttade.
I kelasavannu naDesuvalli kannaDada sollarimeya tiLivu sAkaSTu neravu nIDaballudu. idu hEge embudannu, mattu yAva rItiyalli adannu makkaLa kalikeyalli baLasaballevu embudannu I pasugeyalli pariSIlisalAgide.
2.2 Odu-barahada kalikege sollarimeya neravu
makkaLige avara tAynuDiyalli Odalu mattu bareyalu kalisuva samayadalli A nuDiya sollarimeyannU kalisabEkE, hAge kalisuvudarinda avarige Odu-barahagaLannu kaliyuvudaralli neravEnAdarU dorakaballudE mattu kalisuvudiddalli adannu yAva rItiyalli kalisabEku emba viSayadalli tumbA carcegaLu naDedive, mattu IgalU naDeyuttive.
makkaLige nuDiya sollarimeyannu kalisuvudu nijakkU tumbA toDakina kelasa. idakke eraDu kAraNagaLive: modalaneyadAgi, sollarimeyalli baruva kaTTalegaLella tumbA toDaku toDakAdavugaLu. avugaLalli yAva kaTTaleyU bErAgi nilluvudilla; ellavU uLida halavAru kaTTalegaLondige heNediruttave. hAgAgi, yAva sollarimeya kaTTaleyannu kalisabEkiddarU, adakke bEre kaTTale gaLondigiruva konDigaLannU kalisikoDabEkAguttade.
Odu-barahada kalike
eraDaneyadAgi, sollarimeya kaTTalegaLu tamma Odige illavE baravaNigege yAva rItiyalli neravige baraballuvu embudu adannu kaliyuvavarige suLuvAgi gottAguvudilla. avu yAke bEkAguttave embudannu tiLiyadavarige avannu kaliyuvudaralli yAva hurupU iruvudilla. avugaLa kalike barE ondu yAntrika kelasavAgibiDuttade. I eraDanE samasyeyannu hOgalADisuvudakkAgi, sollarimeya kaTTalegaLannu kalisuvavaru avannondu viSayavAgi kalisalu hOga bAradu. nEravAgi Odu mattu baravaNigegaLalli avu hEge neravige baruttave embudannu tiLisikoDuva mUlaka avannu kalisabEku. hIge mADidalli, makkaLige avannu tiLidukoLLabEkemba hurupu huTTuttade, mattu avannu kalisuva kelasa heccu suLuvAguttade.
hindina kAlada SAlegaLalli sollarimeyannu bEreyE ondu viSayavAgi kalisalAguttittu. idarindAgi, adondu tumbA toDaku toDakAda mattu tIrA anavaSyakavAda viSayavembudAgi adannu kaliyuvavarige mAtravalla, kalisuvavarigU anisuttittu. idannu gamanisida kelavaru tiLivigaru nuDiya kalikege sollarimeya tiLuvaLike bEkAgilla; adarinda kalikege yAva neravU siguvudilla emba tIrmAnakke bandiddaru.
Adare, nijakkU idondu gaDibiDiya tIrmAnavAgittu. yAkendare, yAva kelasavE Agali, adannu jANmeyinda naDesabEkendiruvavarige adara oLaguTTina tiLivu neravige barade iralAradu. ettugegAgi, kArannu ODisuvavaru kArina bEre bEre angagaLa guri, avugaLa aLavu-naluvugaLu, avugaLa kelasada mEle gALi, maLe, bisilu illavE dAriya gottupADugaLinda unTAgabahudAda aDacaNegaLu modalAduvannu sariyAgi tiLidukonDiruvarAdare, A kelasavannavaru heccu jANmeyinda naDesaballaru.
Oduva mattu bareyuva kelasagaLU hIgeyE. avugaLa oLaguTTannu tiLidukonDavarige avannu heccu suLuvAgi mattu heccu cannAgi naDesalu baruttade. I eraDu kelasagaLallU sollarimeya kaTTalegaLannu baLasabEkAguvudAda kAraNa, avugaLa tiLivU avarige bEkAguttade.
Adare mEle sUcisida hAge, I kaTTalegaLannu makkaLige avara Oduva illavE bareyuva kelasadalli nEravAgi baLasikoLLalu baruva hAge kalisabEkallade, bEreyE ondu viSayavAgi kalisidare adarinda avarige yAva neravU siguvudilla.
ettugegAgi, kelavu sollugaLa huruLEnembudannu tiLidukoLLalu makkaLige tondareyAguttirabahudu. Adare, antaha sollugaLalli mukya amSagaLinda mukyavallada amSagaLannu bErpaDisuvudu hEge embudannu tOrisikoTTalli, avaru adara huruLannu suLuvAgi tiLidukoLLaballaru. tumbA toDaku toDakAgiruva sollinallU mukya amSagaLannu uLida amSagaLinda bErpaDisidAga, adu Enu hELuttade embudu kUDalE gottAguttade. Adare, ondu sollinalli mukya amSa yAvudu embudannu kanDuhiDiyabEkiddalli, adannu hEge kaTTalAgide, adara iTTaLa (oLaracane) entahadu embantaha sollarimeya viSayagaLannU makkaLu tiLidukoLLabEkAguttade. idannavarige kutUhala mUDuva hAge kalisabahudu (2.3.8 nODi). ittIcege heccu heccu mandi tiLivigaru Odu-barahada kalikeyalli sollarimeya koDuge nijakkU tumbA doDDadu embudannu kanDu koLLuttiddAre. makkaLu tAvu Odi tiLidukoLLabEkAgiruva illavE bareyabEkAgiruva sollugaLa iTTaLaventahadu embudannu gamanisuva hAge mADidalli avarige A kelasavannu naDesalu heccu suLuvAguttade embudannU avaru kanDukoLLuttiddAre.
sollarimeya kaTTalegaLa I tiLuvaLike taragatiyalli munde iruva makkaLigintalU hinde bILuva makkaLige heccu neravige baruttade. ettugegAgi, barahadalli baLasuva sollugaLella iDiyAgirabEku, tunDu sollugaLannu avugaLa angagaLAgi mAtra baLasabEku endu hELikoTTAga, taragatiyalli munde iruva makkaLige tAvEnu mADa bEku embudu oDaneyE gottAguttade; Adare, taragatiyalli hinde iruva makkaLige adu gottAguvudilla. avarigadu gottAguva hAge mADalu, tunDu sollugaLigU iDI sollugaLigU naDuviruva vyatyAsavEnembudannu tOrisikoDabEkAguttade mattu tunDu
sollugaLannu iDI sollugaLa angagaLannAgi mADi baLasuvudu hEge embudannu ettugegaLannu koTTu vivarisabEkAguttade. endare, iDiyAgiruva sollugaLa iTTaLada mattu baLakeya hindiruva sollarimeya kaTTalegaLannu avarige tiLisihELabEkAguttade.
2.2.1 ellara kannaDa mattu ADugannaDa
karnATakada bEre bEre UrugaLalli SAlege sEruva makkaLu tAvu maneyalli baLasuttiruva ADunuDiginta svalpa maTTige bErAgiruva ellara kannaDadalli mAtanADalu, Odalu mattu bareyalu kaliya bEkAguttade. adu avaru IgAgalE kalitiruva kannaDadinda (avara ADunuDiyinda) halavu viSayagaLalli bErAgide embudannu kalisu vavaru manassinallirisikoLLuvudu avaSya.
makkaLu maneyalli baLasuva ADunuDi tappu tappAda kannaDa, mattu pustakadalli baLasiruva kannaDavE sariyAda kannaDa embudAgi makkaLige hELikoDuvudu sariyalla. yAkendare, nijakkU avu eraDu bEre bEre sannivESagaLalli baLasabEkAgiruva kannaDada rUpagaLAgiddu, avugaLalli ondu sari mattu innondu tappu endu hELuvudakke yAva AdAravU illa. ADunuDiyannu SAleyalli baLasuvudu hEge sariyendu tOruvudillavO hAgeyE SAleyalli baLasuva ellara kannaDavannu maneyalli baLasuvudU sariyendu tOruvudilla.
makkaLige ellara kannaDavannu kalisuvavaru maneyalli baLasuva ADu gannaDakkU SAleyalli baLasabEkAgiruva ellara kannaDakkU naDuviruva vyatyAsagaLannu avara gamanakke tarabEku. kannaDakke bEre bEre rUpagaLive mattu I rUpagaLannu avaru bEre bEre sandarbagaLalli baLasabEkAgu ttade emba viSayavannu avaru gamanisuva hAge mADabEku.
SAleyalli kaliyuttiruva makkaLalli, adarallU keLavargada makkaLalli, tAvu maneyalli baLasuva ADunuDi tappu tappAdudu, kILu darjeyadu, hEsuvantahadu emba anisikeyiruttade. avaralli intaha anisike unTAguvante mElvargadavaru mADiruttAre. Adare, idu sariyAda anisikeyalla; ADunuDigaLu ellara kannaDakkinta bErAgi mAtra ive
yallade avugaLalli hEsuvantahadu EnU illa embudannu SAleyalli avarige tiLisikoDabEku.
jAtigaLa naDuviruva vyatyAsavannu kILu-mElendu bageyuvudu hEge tappI adE rItiyalli jAtigaLu baLasuva ADunuDigaLa naDuviruva vyatyAsavannu kILu-mElendu bageyuvudU tappE. pratiyobbanigU tanna ADunuDiyannu baLasuva mattu uLisikoLLuva hakkide. adu Atana samskrutiya angavAgide. adannu baLasuvudu Atanige hemmeya viSayavAgirabEku.
ellara kannaDavannu kalisuvavaru adakkU maneyalli baLasuva ADunuDigU naDuviruva vyatyAsagaLannu makkaLu kutUhaladinda kANuva hAge mADabEku. ellara kannaDada hAge ADugannaDadallU toDaku toDakAda nUrAru sollarimeya kaTTalegaLu baLakeyAguttave. mElvargadavara ADunuDigaLalli mAtravalla, keLavargadavara ADunuDi gaLallU intaha nUrAru sollarimeya kaTTalegaLu baLakeyAguttave. ivugaLalli ondu ADunuDi innondu ADunuDiyinda bErAgiru ttadaSTE allade, yAvudarallU tappAgiruva kaTTalegaLu baLake yAguvudilla. idallade, ondaralli kaTTalegaLu baLakeyAguttave mattu innondaralli kaTTalegaLE illa endu hELuvudakkU yAva AdAravU I viSayavannu sariyAgi tiLidukonDu adannu makkaLa gamanakke tandalli, avarige tamma ADunuDiya viSayadallidda kILarime illavAgu
2.2.2 ADugannaDada neravu
mEle sUcisida hAge, SAlege sEriruva makkaLige tamma ADugannaDadalli salIsAgi mAtanADalu gottiruttade. ellara kannaDadalli mAtanADu vudannu avaru tammalliruva I tiLuvaLikeya neleya mEle naDesa bEkAguttade. hAgAgi, maneyalli baLasuva ADugannaDakkU SAleyalli baLasabEkAgiruva ellara kannaDakkU naDuviruva vyatyAsagaLannu avaru
gamanisuva hAge mADidalli, avara kalike heccu cannAgi mundu variyaballudu.
Adare idannu naDesikoDabEkiddalli, kalisugarige I eraDu oLanuDigaLa sollarime entahadu, yAva rItiyallella avu ondarindondu bErAgive embudara tiLivu bEkAguttade. ettugegAgi, ellara kannaDadalli baruva uligaLalli yAvuvu makkaLa ADugannaDadalli baruvudilla embudannu, mattu antaha uligaLannu horaDisuva bage hEge embudannu kalisugaru tiLidukonDiddalli, avannu makkaLige kalisuva kelasa suLuvAguttade.
idE rItiyalli, makkaLa ADugannaDakkU ellara kannaDakkU naDuve sollarimeya kaTTalegaLalli entaha vyatyAsagaLella ive embudannu avaru tiLidukonDiddalli, ellara kannaDavannu makkaLige heccu cannAgi kalisaballaru. yAkendare, hAge mADidalli makkaLu tammalliruva ADugannaDada tiLivannu ellara kannaDada kalikege ondu meTTalAgi baLasa ballaru. nEravAgi ellara kannaDavannu kaliyuvudakkinta avarige idu heccu suLuvAgaballudu.
makkaLa ADugannaDavannu ellara kannaDada kalikeyalli ondu meTTalAgi baLasuvudarinda innondu neravU siguttade: hAge mADuvudarinda makkaLige tamma ADugannaDada mEliruva kILarime hOguttade, mattu kannaDakke halavu rUpagaLiddu, sandarbakke takka hAge avugaLalli ondannu ArisikoLLabEkAguttade embudara arivu avarige cikkandinallEnE baruttade. kannaDada I halavu rUpagaLannu kalitukonDu, sandarbakke takka hAge avannu jANmeyinda baLasuvudu hEge embudU avarige gottAguttade.
Adare, intaha kelasagaLannu naDesabEkiddalli, adakkAgi SAlege sEruva makkaLa ADunuDigaLigU ellara kannaDakkU naDuve uliyarime mattu sollarimegaLalli entaha vyatyAsagaLella ive embudannu avarige tiLisikoDuvantaha arakegaLu naDedirabEkAguttade. idu ivattu nuDiyarigaru naDesabEkAgiruva kelasavAgide.
2.2.3 heccina uligaLa kalike
mEle sUcisida hAge, makkaLu maneyalli baLasuva ADugannaDakkU SAleyalli baLasabEkAgiruva ellara kannaDakkU naDuve avugaLalli baruva uligaLalli vyatyAsavirabahudu. ettugegAgi, ellara kannaDadalli baLakeyAguva sakAra mattu SakAragaLa naDuvina vyatyAsa kelavu makkaLa ADugannaDadalli illadirabahudu. hIgiddalli, A makkaLige ellara kannaDa dalli mAtanADabEkAdAga illavE OdabEkAdAga, sakArakkinta bErA giruvante SakAravannu sariyAgi horaDisalu baruvudilla.
sAmAnyavAgi SAlegaLalli (mattu samAjadalli) intaha makkaLannu hInAyavAgi kANalAguttade. SakAravannu sariyAgi ADalu baradiruvu dakke avara huTTu kAraNa, illavE avara nAlige sariyAgi maguca diruvudu illavE nAlige dappavAgiruvudu kAraNa endella hELa lAguttide. Adare, nijakkU idakke makkaLalliruva yAva korateyU kAraNavalla. tAynuDiyAgi kalita tamma ADunuDiyalli illadE iruvantaha uligaLannu ADalu ellA makkaLigU modalige tondare yenisuttade.
I viSayavannu kalisuvavaru manassinalliTTukoLLabEku, mattu makkaLalli kILarimeyunTAgada hAge, avarige I heccina uligaLannu ADalu hELikoDabEku. sakAravannu ADuvAga nAligeya tudi hallina hindugaDe nilluttade, mattu SakAravannu ADuvAga nAligeya alagu (tudiyinda tusu hindiruva bAga) innU tusu hinde, endare anguLina hattira nilluttade. ivannu jOrAgi ujjikonDu usiru horahOguva hAge mADidalli, s mattu S emba ujjuligaLu kELisuttave.
makkaLige idannu hELikoTTu, sAlu-SAlu, sAyi-SAyi, sAku-SAle modalAda ellara kannaDada padagaLalli I eraDu uligaLu hEge bEre bErAgi kELisuttave embudannu tOrisikoDa bEku, mattu avannu sariyAgi ADalu kalisabEku. hIge mADidalli, taragatiyalliruva ellA makkaLU sakAra mattu SakAragaLannu sariyAgi ADuva hAgAgaballaru.
maysUrina halavu makkaLige hakAravannu horaDisalu gottide yAdarU adannu hAlu, halli, hakki, huLi modalAda yAva padagaLalli baLasabEku, mattu ALu, alli, akki, uLi modalAda yAva padagaLalli baLasadirabEku embudannu nenapinalliTTukonDu, avannu sariyAgi baLasuvalli tondare kANisuttade. illU kUDa, makkaLalli kILarimeyunTAgada hAge padagaLa naDuvina vyatyAsavannu tiLisikoDabEku, mattu avannu sariyAgi ADalu kalisabEku. hIge mADidalli, yAva maguvigU hakAraviruva mattu hakAravillada padagaLannu sariyAgi ADalu tondareyunTAgalAradu.
I makkaLu ellara kannaDadalli kANisuva hakAravannu sariyAgi horaDisadiruvudakke avara ADugannaDadalli A uli baLakeyAga diruvudu kAraNavallade, avaralliruva yAva korateyU kAraNavalla. sariyAgi kalisidalli, avaradannu yAva tondareyU illade kaliya ballaru. modalinindalU adu avaralli huTTinindalE bandiruva korate embudAgi kILarimeyannu huTTisidalli, AmEle avarige adannu kaliyalu AguvudE illa.
makkaLa ADugannaDadallillada uligaLu ellara kannaDadalli baruttive yAdare, avannu kalisuvudakkAgi kalisugaru heccina tondareyannu tegedukoLLabEkAguttade. antaha uligaLannu horaDisuvudu hEge embudannu avaru tAvE modalu tiLidukoLLabEku, mattu avannu kalisuvAga makkaLigU idannu tiLisi, bAyiyoLage nAlige hEge calisuttade embudannu avaru gamanisuva hAge mADabEku.
kelavu makkaLige na-NagaLa naDuvina vyatyAsavannu mAtinalli kANisalu baruvudilla. avara ADugannaDadalli I vyatyAsa illadiruvudE idakke kAraNa. NakAravannu horaDisabEkiddalli, nAligeya tudi oLakke maDacikoLLabEku. nakArakkU NakArakkU naDuviruva I vyatyAsa, dakArakkU DakArakkU naDuviruva vyatyAsada hAgeyE ide. idannu makkaLige tOrisikoTTalli, avaru suLuvAgi NakAravannu horaDisalu kalitubiDuttAre.
illi eraDu mukya viSayagaLannu nAvu gamanisabEku: modalaneyadAgi, ellara kannaDadalli baLakeyAguva uligaLannu horaDisuva bage hEge embudannu kalisugaru tiLidirabEku, mattu bEkiddalli adannu makkaLige tiLisihELalu avarige gottirabEku. eraDaneyadAgi, makkaLige ellara kannaDadalli baruva uligaLalli kelavannu horaDisalu bAradiruvudakke avu avara ADunuDiyalli illadiruvudu kAraNavallade, avara illavE avara nAligeya korateyalla embudannu kalisugaru tiLidirabEku. yAvudAdarU ondu taragatiyalli kalitiruva makkaLige antaha uligaLannu ADalu tiLidillavAdare, adakke A taragatiya kalisugara korateyE kAraNavallade makkaLa korateyalla.
2.3 Odalu kaliyuvudu
ellara kannaDadalli mAtanADalu kaliyuvudakkintalU, adaralli Odalu kaliyuvudu heccu toDakina kelasa. idakke kAraNavEnendare, Oduva kelasadalli makkaLu halavu bageya caLaka(kavSalya)gaLannu baLasabEkAgu ttade: mAtinalli baruva padagaLella uligaLa mattu ulikantegaLa sErikeyinda unTAguttave embudannu avaru tiLidukoLLa bEkAguttade, mattu kAgadadalli kANisuva gurutu illavE barige (akSara)gaLa naDuviruva vyatyAsagaLannu gamanisi, avugaLalli ondannu innondarinda bErpaDisalu, mattu uli illavE ulikantegaLigU avakkU naDuviruva pattugeyannu tiLidukoLLalu kaliyabEkAguttade. idallade, I barigegaLa jODaNegaLalli padagaLannu mAtravallade pada kantegaLannu mattu sollugaLannu kANalu, mattu avugaLinda barahada huruLannu paDeyalu avaru kaliyabEkAguttade.
I kelasavannu makkaLu tAvAgiyE naDesalAraru. adannavarige SAleyalli hELikoDabEkAguttade. hAge hELikoDuvavarige Odu kaliyuvudakkAgi makkaLu entaha caLakagaLannella gaLisabEkAguttade embudu tiLidideyAdalli, avannu makkaLu ondondAgi paDeyuva hAge avaru mADaballaru mattu A mUlaka makkaLu oLLE Oduga rAguva hAge mADaballaru.
Odu kaliyuva makkaLu gaLisabEkAgiruva I caLakagaLalli mukya vAdavugaLannu keLage vivarisalAgide. ivugaLalli modala eraDu caLaka gaLannu gaLisuvalli uliyarimeya tiLivu neravige baruttade, mattu uLida mUru caLakagaLannu gaLisuvalli sollarimeya tiLivu neravige baruttade embudannu gamanisabahudu. I caLakagaLannu kaliyuvavari gintalU, avannu SAleyalli kalisuvavarige heccu ALavAda uliyarime mattu sollarimegaLa tiLivu bEkAguttade.
2.3.1 uligaLinda padagaLu
mAtinalli baLakeyAguva padagaLu uligaLa mattu ulikantegaLa sErikeyinda unTAguttave embudannu makkaLu tiLidukoLLabEku. idarinda avarige barahagaLannu Odalu heccu suLuvAguttade. makkaLalli I tiLuvaLikeyannu unTumADuvudakkAgi, A tiLuvaLikeyannu koDaballa kelavu kelasagaLannu avarinda mADisabahudu.
ettugegAgi, kelavu padagaLannu ADi tOrisi, avugaLalli modalige yAva uli baruttade embudannu avaru gamanisuva hAge mADa bahudu (ettugegAgi, mane, mAtu, mugilu, mEle modalAda padagaLalli makAra modalige baruttade);
ondu padada modala uliyannu tegedu hAkidare, bErondu pada siguttade (mADu padada modala uliyAda makAravannu tegedu hAkidare ADu pada siguttade), mattu adara badalu bErondu uliyannu baLasidare innondu pada siguttade (mADu padada modala uliyAda makArada badalu kakAravannu baLasidalli kADu pada siguttade) embantaha viSayagaLannu avaru gamanisuvante mADa bahudu; mattu
ondu padadalli eSTu ulikantegaLu illavE uligaLu sEri konDive embudannu avaru gamanisuva hAge mADabahudu (mane padadalli ma mattu ne emba eraDu ulikantegaLu sErive mattu m, a, n, e emba nAlku uligaLu sErive).
idallade, padagaLige avugaLadE Ada huruLugaLiveyAdarU avugaLalli baruva uligaLige illavE ulikantegaLige avugaLadE Ada huruLilla embudannU makkaLu gamanisuva hAge mADabahudu. ettugegAgi, mane padakke adaradE Ada ondu huruLide; Adare, adaralli baruva makArakkAgali, nakArakkAgali illavE akAra-ekAra gaLigAgali avugaLadE Ada huruLilla. mane, magu, magucu, maggulu, mankutana, macce, majjige, manju, maTTa, maNNu, mattu, mara, maruLu, maLe modalAda halavAru padagaLalli makAra modalige baruttade. Adare, I ellA padagaLigU samAna vAgiruvantaha huruLu yAvudU illa.
intaha bEre bEre halavu bageya kelasagaLa mUlaka, uligaLigU padagaLigU naDuviruva nanTannu avaru tiLidukoLLuva hAge mADa bahudu.
2.3.2 uli mattu barigegaLa naDuvina pattuge
kannaDada barahadalli baruva barige(akSara)gaLigU mAtinalli baruva uligaLigU naDuve nEravAda pattuge (sambanda) ide. I pattugeyannu makkaLu gamanisuva hAge mADabEku. idannu gamanisiruva makkaLige AmEle Odannu kaliyalu heccu suLuvAguttade. kelavu makkaLu idannu avarAgiyE kanDukoLLaballaru. Adare, ellA makkaLigU idu tiLiyuvudilla. antahavarige idannu kalisikoDabEkAguttade. barahagaLalli baruva barigegaLu, ingliS baLasuva rOman lipiyalli kANisuva hAge, uligaLannu bEre bErAgi sUcisuttira bahudu, illavE japAnIs baLasuva katakana lipiyalli kANisuva hAge, avannu oTToTTAgi, endare ulikantegaLAgi sUcisuttira bahudu. japAnIsna katakana lipiyalli ka, ki, ku, ke, ko, sa, su modalAda ulikantegaLannu sUcisalu bEre bEre barigegaLive.
kannaDadalli baLakeyAguva lipiyallU intaha ulikantegaLannu sUcisuva gurutugaLive; Adare, I gurutugaLalli kakAra, sakAra modalAduvannu gurutisuva amSadinda akAra, ikAra, ukAra
modalAduvannu gurutisuva amSavannu bErpaDisalu baruttade. japAnIs lipiyalli A rIti bErpaDisalu baruvudilla. I kAraNakkAgi, ingliS baLasuva rOman lipiya hAge, kannaDada lipiyannU ulilipiyendu kareyalAguttade, mattu japAnIs lipiyannu ulikanteya lipiyendu kareyalAguttade.
makkaLu ulilipiyalliruva barahagaLigintalU ulikanteya lipiyalliruva barahagaLannu heccu suLuvAgi Odalu kaliyaballaru. idakke kAraNavEnendare, barahada gurutugaLannu uligaLondige hondisuvudakkintalU ulikantegaLondige hondisuvudu heccu suLuvAda kelasa. ettugegAgi, mane padadalli m, a, n, e emba nAlku uligaLive embudannu makkaLige tiLisihELuvudakkintalU ma mattu ne emba eraDu ulikantegaLive embudannu tiLisi hELuvudu heccu suLuvAda kelasa.
Adare, ulilipiyalli bareyuvudakkinta ulikanteya lipiyalli bareyalu heccu barigegaLu bEkAguttave. hAgAgi, ulilipiyannu kaliyuva makkaLiginta ulikanteya lipiyannu kaliyuva makkaLu heccu barigegaLannu kaliyabEkAguttade.
kannaDada lipi I eraDu lipigaLa amSagaLannU paDediddu, kaliyalu averaDakkinta heccu suLuvAdudendu hELabahudu: adara uligaLu sAmAnyavAgi ulikantegaLa rUpadalli kANisikoLLuttave. mucculiya (vyanjanada) anantara baruva tereyuli (svara) mucculiyondige sErikonDiruvudu (m+a=ma, n+e=ne) idakke kAraNa. hAgAgi, makkaLige Odalu kalisuvAga, modalige mucculi mattu tereyuligaLannu oTTAgi Odalu kalisabahudu, mattu I Odinalli avaru paLaguttiruva hAge, tereyuligaLannu mucculigaLinda bErpaDisuva bage hEge embudannu avarige tiLisabahudu.
barahadalli baruva barigegaLigU uligaLigU naDuviruva nanTannu tiLiyuvudu Odalu kaliyuvudaralli tumbA mukyavAda kelasa. yAkendare, I nanTannu tiLidukonDavarige tamage gottiruva padagaLannu mAtravallade gottillada padagaLannU Odalu baruttade.
yAva huruLU illada padagaLannu barahadalli baLasidarU, avannu avaru Odaballaru. Odinalli hinde bILuva makkaLalli heccinavarigU I viSaya tiLidiruvudilla.
2.3.3 barigegaLa kalike
makkaLige barahavannu Odalu kalisuvudarondigEnE adaralli baLake yAguva barige(akSara)gaLannu bareyuvudu hEge embudannU kalisabahudu. yAkendare, I kalikeyU avara Odinalli neravAguttade. bareyalu kaliyuvudarinda barigegaLa rUpavannu nenapinallirisikoLLuva kelasa suLuvAguttade.
kelavu makkaLu eraDu-mUru varSagaLAguvAgalE maneyalli doDDavaru bareyuvudannu nODi tAvU bareyalu toDaguttAre. antaha makkaLige cikkandinallEnE Odalu mattu bareyalu kalisabahudu. Adare, innu kelavu makkaLige nAlkaydu varSagaLAdAgalU bareya bEkendu anisuvudilla. intaha makkaLannu ottAyadinda bareyalu toDagisabAradu. yAkendare, taDavAgi bareyatoDagida makkaLU munde tamma Odu-barahadalli hinde bILuvudilla.
Odalu mattu bareyalu kalisuva modalu, makkaLige barahadalli Asakti huTTuva hAge, maneyalli kate pustakagaLannu OdihELabEku. OduttiruvAga avaru baredudannu gamanisuva hAge mADidalli, adaralli baruva gurutugaLu uligaLannu mattu padagaLannu sUcisuttave emba viSaya avara gamanakke baruttade. dinAlU Oduva mattu bareyuva kelasavannu naDesuva doDDavaru maneyalliddare, makkaLige Odinalli bEgane Asakti huTTuttade.
kannaDada barigepaTTi(varNamAle)yannu makkaLige hAgeyE a, A, i, I, u, U embantaha OraNadalli kalisuvudu sariyAda dAriyalla. modalige bareyalu suLuvAgiruva da, ra, va, la, ga modalAdavugaLannu kalisabEku. I barigegaLondige avannu baLasi unTumADida padagaLannU bareyalu kalisidalli, avarige bareyuva kelasadalli Asakti huTTuttade. modalige akAradodige baruva intaha
mucculi(vyanjana)gaLannu kalisi, AmEle bEre tereyuli (svara)gaLondige baruva mucculigaLannu kalisabahudu. a, A, i, I modalAda tereyuli barigegaLu padagaLa modalige mAtra baruva kAraNa, avannu AmEle kalisabahudu.
kannaDada kelavu barigegaLa naDuve vyatyAsa tumbA kaDime iruttade. antaha barigegaLannu kaliyalu makkaLige toDakAgabahudu. I barigegaLannu ondE samayadalli kalisalu hOgabAradu. avugaLalli ondannu sariyAgi kalita mEle innondannu kalisalu toDagabEku.
2.3.4 miduLinalli Oduva kelasa
makkaLu OduvudakkAgi miduLina yAva jAgagaLannu baLasuttAre? ittIcege, endare kaLeda ippattu varSagaLalli naDesiruvantaha miduLige sambandisida samSOdanegaLinda I viSayada kuritu namage heccina tiLivu doretide. Oduva kelasavannu naDesuttiruvAga makkaLa miduLinalli yAva jAgagaLu mincuttiruttave embudannu ivattu nEravAgi gamanisalu baruttadeyembudE idakke kAraNa.
makkaLu mAtannu kELuttiruvAga avara miduLinalli eraDu jAgagaLu mincuttiruttave: avugaLalli baruva uligaLannu gurutisuvudakkAgi kiviya hattira iruva miduLina jAga mincuttiruttade mattu mAtina huruLannu tiLidukoLLuvudakkAgi miduLina himbAga mincuttiruttade. heccina makkaLallU I kelasa miduLina eDabAgadalli (eDamiduLinalli) naDeyuttade.
Oduva makkaLalli I eraDu jAgagaLu mAtravallade, miduLina mElbAgadalliruva mUraneyadondu jAgavU mincuttiruttade. I jAgadalli Odida barigegaLannu gurutisuva kelasa naDeyuttade. uligaLannu horaDisade miNNage OduvAgalU makkaLa miduLinalliruva I mUru jAgagaLu mincuttiruttave; endare, miNNagina OdinallU makkaLu barahadalli baruva barigegaLannu uligaLAgi mArpaDisikoLLuva mUlakavEnE adara huruLannu tiLidukoLLuttAre.
kelavu makkaLige Odinalli tusuvU Asakti huTTuvudilla. idakke avaru sariyAda kramadalli Odalu kaliyadiruvudE kAraNa embudannu ittIcege kanDuhiDiyalAgide. antaha makkaLu OduvAga, avara balamiduLu mAtravE mincuttiruttade. endare, avaru barahadalli baruva padagaLannu barige(akSara)gaLAgi oDedu avannu uligaLAgi mArpaDisikoLLuva badalu, nEravAgi avugaLinda huruLannu paDeyalu prayatnisuttiruttAre. idallade, I kelasavannu avaru mAtannu hiDitadallirisikonDiruva eDamiduLinalli naDesuva badalu, mAtillada balamiduLinalli naDesuttAre; endare, citragaLannu nODi gurutisuva hAge, barahavannU Odi tiLiyalu avaru prayatnisuttAre.
I kAraNakkAgi, avarige Odu tumbA tondareya kelasavendenisu ttade, mattu AdaSTu maTTige avaru adarinda dUra uLiya toDaguttAre. idallade, aSTondu tondareyinda naDesuva Odininda avarige Anandavannu paDeyalu baruvudE illa.
intaha makkaLige, mEle sUcisida hAge, padagaLannu uligaLAgi bErpaDisuva bage hEge mattu barahadalli baruva barigegaLannu gurutisi, uligaLAgi mArpaDisi, Oduva bage hEge embudannu tiLisikoTTalli, avarige Odinalli Asakti mUDuttade, mattu avaru OduttiruvAga miduLannu baLasuva bageyU badalAguttade (balamiduLinondige eDamiduLina eraDu jAgagaLannU baLasalu avarige gottAguttade) embudannu kanDukoLLalAgide.
illi nAvu gamanisabEkAgiruva innondu viSayavEnendare, makkaLannu eSTu bEgane Odinalli toDagisabahudu embudu; I viSayadalli miduLarigaru ondu eccarikeya mAtannu hELuttAre: Odalu mattu bareyalu aNiyAguva modalE adannu avara mEle ottAyadinda hEridevAdare, adannu naDesalu avaru sariyAgi kaliyade, AmEle jIvanaviDI tondaregoLagAgaballaru.
makkaLalli eDamiduLiginta balamiduLu modalu beLediruttade. hAgAgi, ke.ji. klAsinalliruva nAlkaydu varSada makkaLannu Odalu mattu bareyalu ottAyisidalli, avaru idannu tamma balamiduLina
mUlakavEnE naDesabEkAguttade. I miduLu avarige padagaLa oTTAre AkAraventahadu embudannu mAtra tiLisaballudu. I AkAravannu gamanisi, avaru padagaLa Odannu UhisikoLLabEkAguttade.
eDamiduLinalliruva Odina bAgagaLu ArELu varSada makkaLalli mAtra baLakege baruvaSTu beLediruttave. ivu huDugariginta huDugiyaralli tusu bEgane beLediruttave. kelavaru huDugaralli ivu enTombattu varSagaLa varegU beLediruvudilla. balamiduLannu eDamiduLinondige jODisuva naragaLa paTTiyU ke.ji. klAsina makkaLalli sariyAgi beLediruvudilla.
hAgAgi, eDamiduLu sariyAgi beLeyuva modalE makkaLannu ottAyadinda Odinalli toDagisidevAdare, avaralli kelavarige AmEle sariyAgi Oduva bageyE tiLiyada hAge Agaballudu. yAkendare, balamiduLannu mAtravE baLasi naDesuva Odu avarigomme baLakeyAgi biTTitendare, AmEle tAvAgiyE adannu badalAyisi, eDamiduLannU baLasi Odalu A makkaLu kaliyadirabahudu embudAgi I tiLivigaru hELuttAre.
2.3.5 kannaDa barahada barigegaLa samasye
makkaLige I rIti barigegaLigU uligaLigU naDuviruva pattugeyannu tiLisuvalli ivattina kannaDada baraha ondu samasyeyannu tandoDDuttade. kannaDakkondu lipiyannu aLavaDisuva samayadalli, endare sumAru eraDu sAvira varSagaLaSTu hinde, samskrutadinda eravalAgi paDeda padagaLannella heccu kaDime samskrutadalliruva hAgeyE bareyabEku emba kannaDada maTTige tIrA anavaSyakavAda kaTTaleyondannu namma hiriyaru mADiddudE I samasyege kAraNa.
I kaTTaleyindAgi, ivattu samskrutadinda eravalAgi paDeda padagaLannu nAvu hEge OduttEveyO hAge bareyuvudilla. avu samskrutadalli hEgiveyO hAge bareyuttEve. viSESha embudAgi bareyuttEve; Adare viSESa embudAgi OduttEve; kxti embudAgi bareyuttEve, kruti embudAgi OduttEve; adhikAra embudAgi
bareyuttEve, adikAra embudAgi OduttEve; duHkha embudAgi bareyuttEve, dukka embudAgi OduttEve.
SAleyalli makkaLu intaha padagaLannu Odalu kaliyuvAga Sha, x, dha, kha, visarga modalAda I heccina barigegaLannu anavaSyakavAgi kaliyabEkAguttade embudu illi ondu samasye; avannu kalisuva kramavU sariyAgilla embudu innondu samasye. avugaLalli Sha, x, visarga modalAda kelavannu Odi tOrisuvudu hEge embudE heccina kalisugarigU tiLidiruvudilla. Adare, avara I ariyameyannu (ajnAnavannu) makkaLinda aDagisiDalAguttade.
da-dha, pa-pha, ka-kha modalAda bEre kelavu barigegaLa naDuviruva vyatyAsavannu heccina kalisugarU Odi tOrisaballaru; Adare, kalisuva samayadalli mAtra avaru A rIti avannu sariyAgi Odi tOrisuttAre. uLida samayagaLallella avu kalisugara OdinallU ondakkinta ondu bErAgi kANisikoLLuvudE illa. ettugegAgi, bhArata padakkU bAgilu padakkU naDuve modalanE barigeyalliruva vyatyAsa A padagaLannu avaru kalisuvAga makkaLa kivige kELisuttira bahudu; Adare AmEle OduttiruvAga illavE bEre viSayagaLannu tiLisuttiruvAga, I vyatyAsa illavAguttade. idu makkaLalli gondala vannunTumADaballudu.
I heccina barigegaLige samanAgiruva uligaLu ellara kannaDada Odinalli kANisikoLLadiruvudE idakke kAraNa. I viSayavannu makkaLige tiLisikoDuva mUlaka, endare I heccina barigegaLu barahadalli mAtra baruttave, Odinalli baruvudilla embudannu avaru gamanisuva hAge mADuva mUlaka, avaralli gondalavunTAgada hAge mADa bahudu.
barigegaLigU uligaLigU naDuviruva nanTannu tiLidukoLLabEkA giruva samayadalli gondalakkoLagAdAga, heccina makkaLU padagaLannu uligaLondige jODisalu hOgade, nEravAgi Odalu toDaguttAre. modalige A rIti Oduva kelasa avarige heccu toDakinadAgi kANisuvu dilla. Adare, avara Odu munduvarida hAgella, heccu heccu
padagaLannu avaru uligaLAgi oDeyade A rIti iDi iDiyAgi nenapinallirisikoLLabEkAguttade, mattu idannu naDesalu bArade, antaha makkaLu Odinalli hinde bILuttAre.
padagaLannu uligaLAgi oDedu OduvudE kannaDadantaha ulilipigaLa maTTige sariyAda dAri. I Odinalli balamiduLinondige eDa miduLU kelasamADuttirabEku. idakke badalu, padagaLannu iDi iDiyAgi Oduvavaralli balamiduLu mAtra kelasamADuttiruttade. idu tumbA toDaku toDakAda Odu. padagaLannu uligaLAgi oDedu Oduva bage hEge embudannu makkaLige sariyAgi kalisadiddalli, munde avarige Odinalli AsaktiyE illavAguttade.
makkaLalli gondalavannunTumADi, avaru Odinalli dAritappuvante mADaballa x, Sha, mahAprANa modalAda I heccina barigegaLannu avarige modalanE taragatiyalli kalisahOgade, AmEle kalisuvudE oLLeyadu. kannaDadavE Ada padagaLalli avu kANisikoLLuvudillavAda kAraNa, hIge mADuvudu toDakina kelasavEnalla. Adare, adakkAgi I heccina barigegaLu baruva samskruta padagaLannu baLasadiruvantaha barahagaLannu mAtra modalanE taragatiya makkaLu Oduva hAge mADabEkAguttade.
iveraDakkintalU oLLeya upAyavendare, nanna I barahadalli mADiruva hAge, samskrutadinda eravalAgi paDeda padagaLannu samskrutadalliruva hAgeyE bareyabEku emba kannaDada maTTige tIrA anavaSyakavAgiruva kaTTaleyannu tegedu hAkabEku. hIge mADiruva barahavannu nAnu hosa baraha endu karediddEne. idaralli samskruta dinda eravalAgi paDeda padagaLannella nAvu ellara kannaDadalli hEge OduttEveyO hAgeyE bareyuttEve (I hosa barahada kuritu heccina vivaragaLannu nanna kannaDa barahavannu saripaDisONa pustakadalli nODabahudu).
cikka makkaLige Odannu modalige hosabarahadalli kalisi, munde avarige sariyAgi Odalu bandamEle bEkiddare haLebarahadallU kalisuvudu innondu dAri. hIge mADuvudarinda avarige Odu
kaliyuvalli gondalavunTAgada hAge, mattu sariyAgi Oduva bage hEge embudannu avaru tiLidukoLLuva hAge mADalu suLuvAguttade.
2.3.6 salIsAda Odu
barahagaLannu salIsAgi (sarAgavAgi) Odalu barabEkiddalli, avugaLalli baruva padagaLalli heccinavannU iDiyiDiyAgi, taTTane, mattu tappillade gurutisalu kalitirabEku. idallade, OduttA hOguttiruvante, avannu padakantegaLAgi mattu sollugaLAgi jODisikoLLalu, mattu avugaLinda huruLannu paDeyalu tiLidirabEku. I ellA kelasagaLannU avaru oTToTTige naDesalu kalitirabEku.
Odalu kaliyuvudu SAleyalli naDesuva bErellA kalikegaLigU aDigaTTannu odagisuttade. adillade vijnAna, caritre, sAhitya modalAda bEre yAva kalikeyU munde hOgalAradu. I kAraNakkAgi, salIsAgi Odalu bArada makkaLu tamma Odinalli mAtravalla, bErellA kalikegaLallU hinde bILuttAre. yAkendare, salIsAgi Odalu bArada makkaLige tAvu Oduva baraha Enu tiLisuttade embudu sariyAgi gottAguvudE illa.
kategaLannu Odi AnandisabEkiddalli, nagehanigaLannu Odi nagabEkiddalli, illavE suddihALe(dinapatrike)gaLannu Odi viSayagaLannu tiLidukoLLa bEkiddalli salIsAda Odu atyavaSya. I rIti Odalu bArada makkaLu mElina kelasagaLalli yAvudannU mADalu hOguvudilla. ottAya kkAgi naDesabEkAgiruva taragatiya Odannu biTTu bErellA Odu gaLindalU avaru dUravE uLiyuttAre.
curukAgiruva mattu buddivantarAgiruva makkaLU tamma Odinalli hinde bILaballaru. avarige salIsAgi Oduvudu hEge embudannu yArU kalisadiruvudu, mattu tAvAgi adannu kalitukoLLalu bAradiruvudu idakke kAraNa. saykal tuLiyuvudu, Ijuvudu modalAdavugaLa hAge, salIsAgi OduvudU ondu caLakavAgiddu, heccina makkaLU adannu hELikoTTalli mAtra kalitukoLLaballaru.
makkaLige salIsAgi Odalu baruttadeyE illavE embudannu avaru Oduva kramadindalEnE kanDuhiDiyabahudu. padagaLannu biDisi biDisi OduttiruvarAdare, avannu padakantegaLAgi jODisi Odalu avarige baruvudillavAre, mattu OduvAga anisikegaLu avara mOreyalli mUDuvudillavAdare, avarige salIsAgi Odalu baruvudillavendE hELabahudu. oLLE Odugara Odu mAtanADuva hAgeyE salIsAgi sAguttade. avaru tamma Odininda kELugarannu serehiDiyaballaru. salIsAgi Odalu bArada makkaLige adannu kalisuvudakkAgi kalisugaru kelavu kelasagaLannu naDesabEkAguttade. modalaneyadAgi, Odannu salIsAgi naDesuva bage hEge embudannu avarige tOrisikoDabEku. idakkAgi makkaLa manassannu seLeyaballa barahagaLannu ArisikonDu, avannu gaTTiyAgi Odi tOrisabEku, mattu padagaLannu padakantegaLAgi jODisi Oduva bage hEge, barahada huruLu gottAguva hAge allalli nillisi Oduva bage hEge, mattu Odugarannu seLeyuva hAge uliya EriLitagaLannu Odinalli baLasuva bage hEge embudannu avarige tamma Odina mUlaka tOrisikoDabEku.
eraDaneyadAgi, kelavu barahagaLannu makkaLE halavu bAri gaTTiyAgi Oduvante mADabEku. A rIti ondE barahavannu halavu bAri Oduvudarinda makkaLige tamma Odina mEle heccina hiDitavannu paDeyalu baruttade. kate, kavite modalAduvannu halavu bAri OdidAga, antaha barahagaLalli AgAga baruva padagaLannu gurutisuva kelasa avarige suLuvAguttA hOguttade. idarindAgi, avarige tAvu OduttiruvudEnembudannu (endare Odina huruLannu) tiLidukoLLuvu dakke sAkaSTu samaya doreyuttade.
2.3.7 padagaLa kalike
makkaLige tAvu OduttiruvudEnembudu gottAgabEkiddalli, avara Odinalli baruva padagaLalli heccinavannU avaru tiLidirabEkAguttade. sAmAnyavAgi mAtinalli baLakeyAguva padagaLE OdinallU baruva kAraNa, tamma nenapinalliruva mAtina padanerake(padakOSa)yannE
avaru tamma OdinallU baLasikoLLaballaru. mAtinalli bAradiruva padagaLu Odinalli bandAga mAtra avaru tondaregIDAguttAre.
Odalu kaliyuttiruva makkaLa miduLinalli mAtina padanerake mattu Odina padanerake embudAgi eraDu bageya padanerakegaLu nelegoLLu ttave. idallade, I eraDu bageya padanerakegaLallU mAtannu kELi tiLiyuvudaralli, illavE barahavannu Odi tiLiyuvudaralli baLake yAguva padanerakegaLiginta mAtanADuvudaralli, illavE bareyu vudaralli baLakeyAguva padanerakegaLu bErAgiruttave. ivugaLalli Odina padanerakeyannu higgisuva mUlaka makkaLu Odinalli munde baruvante mADabahudu.
bage bageya barahagaLannu OduttA hOdante, makkaLalliruva Odina padanerake higguttA hOguttade. tAvu kaliyuva heccina padagaLannU avaru I rIti barahagaLalli avugaLa baLakeyannu gamanisuvudara mUlaka paDeyuttAre. hAgAgi, makkaLalliruva Odina padanerakeyannu higgisabEkiddalli, avaru heccu heccu barahagaLannu, mattu bage bageya barahagaLannu Oduva hAge mADabEku.
halavu mandi tAytandeyaru paTyapustakagaLannu horatupaDisi bEre yAvudannU makkaLu OdabAradendu kaTTale mADuttAre. kate kAdambarigaLannu Odi samaya hALumADabAradendu AgAga hELu ttiruttAre. Adare barE paTyapustakagaLannu mAtravE Oduttiddare makkaLa padanerake tumbA cikkadAgiyE uLiyuttade. adannu higgisabEkiddalli avaru ellA bageya pustakagaLannU OduttirabEku.
padagaLannu nEravAgi kaliyuva mUlakavU makkaLu tamma padanerake yannu svalpa maTTige higgisikoLLaballaru. ettugegAgi, tAvu Oduva barahadalli kanDubaruva hosa padavondara huruLEnu embudannu kanDuhiDiyalu avaru padanerake(padakOSa)gaLa neravannu paDeya bahudu. kannaDada padanerakegaLalli sAvirAru kannaDa padagaLa huruLu gaLannu koDalAgide. idallade, I padagaLannu padakantegaLalli mattu sollugaLalli baLasuva bage hEge embudannU avugaLalli tOrisi koDalAgide.
Adare, intaha padanerakegaLannu baLasuva bage hEge embudu makkaLige gottiruvudilla; hAgAgi, adannu avarige tiLisikoDa bEkAguttade. avugaLalli baruva heccina kannaDa padagaLigU ondakkinta heccu huruLugaLannu koTTiruttade; antaha huruLugaLalli tamma Odige hondikeyAguvantaha huruLannu Arisuvudu hEge embudannu makkaLu tiLidirabEku. hIge huruLannu ArisabEkiddalli, tAvu Oduva barahadalli banda pada hesaru(nAma)padavE, esaka(kriyA)padavE illavE parice(guNa)padavE embudannU makkaLu tiLidukonDira bEkAguttade. padanerakegaLannu baLasalu kalitiruva makkaLige intaha sollarimege sambandisida viSayagaLU gottiruttave.
padagaLalli baruva oTTu(pratyaya)gaLannu mattu tunDupadagaLannu gamanisuva mUlakavU makkaLu hosa padagaLannu kalitukoLLaballaru. ettugegAgi, kannaDadalli sAmAnyavAgi iga oTTinalli konegoLLuva padagaLu obba manuSyanannu sUcisuttave (kELuga, nuDiga, gANiga, sAliga, nADiga, okkaliga); gAra oTTinalli konegoLLuva padagaLU idE huruLannu koDuttave (barahagAra, hoNegAra, OTagAra, kAvalugAra).
idakke badalu, ige illavE ge oTTinalli konegoLLuva padagaLu sAmAnyavAgi ondu vastuvannu sUcisuttave (hAsige, ATige, baDige, uDuge, koDuge). kannaDa padagaLalli baruva oTTugaLa kuritAgi intaha viSayagaLannu ettugegaLa mUlaka makkaLige tiLisikoTTalli, avaru Oduva barahadalli hosa padagaLu kANisikonDAga avugaLa lliruva oTTugaLannu gamanisi huruLannu UhisikoLLalu avarige gottAguttade.
kannaDa padagaLalli halavu bageya tunDupadagaLu baLakeyAguttave; ivakkU avugaLadE Ada huruLugaLu heccina baLakegaLallU iruttave. ettugegAgi, kiru-kit emba tunDupadakke cikka emba huruLide. I tunDupadada anantara ondu mucculi (vyanjana) bandideyAdare adakke kiru emba rUpa iruttade (kirunAlige, kirugatti, kirunAyi, kiruguDDa), mattu ondu tereyuli (svara) bandideyAdare adakke
kit emba rUpa iruttade (kittusiru, kittesaLu, kittOTa, kittuli, kittOle).
kannaDada padagaLalli intaha tunDupadagaLu hEge baLakeyAguttave mattu avugaLa neravininda hosa padagaLa huruLannu kanDuhiDiyuvudu hEge embudannu makkaLige ettugegaLa mUlaka tiLisikoDabEku. tamma padanerakeyannu higgisikoLLalu avarige idarindalU neravAguttade. hosa padagaLa huruLannu avu baLakeyAgiruva kuLLiha(sandarba) dindalU UhisikoLLalu baruttade. hAgAgi, I kelasadalli kuLLihada neravannu paDeyuvudu hEge embudannu makkaLige hELikoDabEku. ettugegAgi, hAlu cimmi Atana kaNNu kuruDAyitu emba sollinalli bandiruva hAlu padakke danada hAlu emba huruLigintalU ondu giDada sone emba huruLE sariyAdudu embudu adara kuLLihadinda gottAguttade. danada hAlu cimmidare kaNNu kuruDAgalAradallavE?
sAmAnyavAgi, kate kAdambarigaLantaha barahagaLannu Oduvavaru avugaLalli baruva hosa padagaLige sariyAda huruLu Enembudannu padanerakegaLalli huDukalu hOguva badalu, padagaLa kuLLihada neravi ninda UhisikonDu munde hOguvudE oLLeyadu. yAkendare, antaha barahagaLannu Odi Anandisalu avugaLalli baruva ellA pada gaLa huruLannU tiLiyalEbEkendEnilla. kuLLihada mUlaka hosa padagaLa huruLannu UhisikoLLalu kalita makkaLige kate, kAdambari modalAduvannu Odi Anandisuva kelasa heccu suLuvinadAguttade. arimeya (vijnAnada) barahagaLalli tumbA heccu sollarimeya mArpuruLugaLu (rUpaka illavE meTAphargaLu) baLakeyAguttave (4.4 nODi). ivugaLalli sollugaLannu hesarupadagaLAgi illavE hesarupadakantegaLAgi mArpaDisi baLasalAguttade (nIru ingitu embudannu nIrina inguvike embudAgi mArpaDisalAguttade) mattu avannu innaSTu aDakavAgiruva arimeya (pAribASika) padagaLannAgi mADiyU baLasalAguttade. ivu Odugarige tumbA toDakannunTu mADuttave. sollarimeya mArpuruLugaLannu avugaLa hindiruva
sollugaLAgi mArpaDisikoLLuvudu hEge mattu hAge mADuva mUlaka avugaLa huruLugaLannu tiLidukoLLuvudu hEge embudannu makkaLige bEreyAgi kalisikoDabEkAguttade.
2.3.8 Odininda tiLuvaLikeyannu paDeyuvudu
tAvu Oduva barahadinda tiLuvaLikeyannu paDeyuvudu hEge embu dannU makkaLige tiLisikoDabEkAguttade. ellA barahagaLannU ondE rItiyalli Oduva makkaLige avugaLalli heccinavugaLindalU tamage bEkAgiruva tiLuvaLikeyannu paDeyalu baruvudilla. Oduttiruva barahavannavalambisi, tamma Odina vEgavannu heccukaDime mADalu mattu Odina mEle hatOTiyanniTTukoLLalu avaru kaliya bEkAgu
yAvudE barahavannAgali, Oduvudakke ondu guriyiruttade. idu bEre bEre bageya barahagaLige bEre bErAgiruttade. ettugegAgi, kate-kAdambarigaLannu Oduvavarige sAmAnyavAgi tamma Odininda santOSapaDabEkendiruttade; arimeya (vijnAnada) barahagaLannu Oduvavarige avugaLa neravininda yAvudAdarondu viSayavannu tiLidukoLLabEkendiruttade; padanerakeyannu Oduvavarige tamage gottAgada yAvudAdarondu padada huruLEnembudannu tiLiya bEkendiruttade. I rIti, bEre bEre OdugaLige bEre bEre gurigaLiddu, tAnu ondu barahavannu yAke OduttiddEne embudannu nenapinalli iTTukonDu, adakkanusAravAgi tanna Odannu hondisikoLLalu oLLE Odugarige tiLidiruttade. makkaLige idannu kalisikoTTu, avaru oLLE OdugarAguva hAge mADabEku.
barahagaLannu OduttiruvAga, mUru bageya caTuvaTikegaLannu naDesuva mUlaka Oduganu tanna Odina maTTavannu mElakkErisabahudu: adannu baredavanu adara mUlaka Enannu tiLisuttiddAne, Atana guriyEnu embudannu tiLidukoLLuvudu idaralli modalaneyadu; adarinda doreta tiLuvaLikeyannu tannalliruva tiLuvaLikeyondige sErisikonDu, A viSayada kuritu heccina arivannu paDeyuvudu
eraDaneyadu; mattu A rIti Odannu naDesuttiruvAga, nijakkU tAnu yAva rItiyalli tiLuvaLikeyannu paDeyuttiddEne embudannu gamanisi, tanna Odannu hiDitadallirisikoLLuvudu mUraneyadu.
ivugaLalli modalaneya kelasavannu naDesabEkiddalli, Oduganige barahada hindiruva sollarimeya tiLivu bEkAguttade. Oduttiruva barahadalli yAva amSa tanage gottAguttade mattu yAvudu gottAguvudilla embudannu Ata tiLidukoLLaballanAdare, gottAga diruva amSavannu sollarimeya tiLivina mUlaka gottAguva hAge mADalu prayatnisabahudu.
ettugegAgi, ondu tumbA toDaku toDakAgiruva sollu nijakkU Enu hELuttide embudannu tiLiyalu adaralli bandiruva esaka(kriyA) padagaLalli mukyavAdudu yAvudu embudannu, mattu adu tiLisuva esakadalli yAva vyakti, vastu mattu viSayagaLu toDagikonDive embudannu kanDuhiDiyalu gottirabEku. hAge mADabEkiddalli, avugaLondige bandiruva tunDu sollugaLannu mattu parice(guNa) padagaLannu mukya padagaLinda bErpaDisalu gottirabEku. I kelasavannu naDesuva bage hEge embudannu makkaLige kalisikoDa bEkAguttade.
2.4 bareyalu kaliyuvudu
Odalu kaliyuvudakkintalU bareyalu kaliyuvudu makkaLa maTTige heccu toDakina kelasa. idakke kAraNavEnendare, bareyabEkiddalli avaru ondE bArige halavAru tIrmAnagaLannu tegedukoLLa bEkAguttade: yAva viSayagaLa kuritu bareyabEku, A viSayagaLannu yAva rItiyalli jODisikoLLabEku, entaha padagaLannu baLasabEku, avannu oTTugUDisi sollugaLannu hEge kaTTabEku, avannu bareyuvalli yAva barigegaLannu baLasabEku embudannella avaru ondE bArige tIrmAnisikoLLabEkAguttade. hIge mADalu baruvudillavAdalli, bareyuva kelasa mundakke hOguvudE illa. heccina makkaLigU I toDaku toDakAda kelasavannu tAvAgiyE kalitukoLLalu baruvudilla. adakke bEkAguva caLakagaLannu ondondAgi
kaliyuvante yArAdarU avarige neravannittare mAtra, avaru adannu kaliyaballaru. illavAdare, bareyuva kelasa tamage hELiddalla embudAgi avaru adarinda dUravE uLiyuttAre. parIkSegaLalli bareyabEkAdudannella uruhoDedu bareyuvudannaSTE avaru mADaballaru.
2.4.1 baravaNigeya caLakagaLu
mEle sUcisida hAge, baravaNigeyannu naDesalu halavu caLakagaLannu kalitirabEkAguttade, mattu avannella tamma hatOTiyallirisikonDu oTTige naDesuttirabEkAguttade. idallade, beraLaccu mADuvudu, kAru biDuvudu, heNige kelasa mADuvudu modalAda bEre toDakina kelasagaLa hAge, bareyuva kelasavannu naDesuvAga kaykelasadondige manassina kelasavannU sErisikoLLabEkAguttade.
hAgAgi, makkaLige bareyalu kalisuvavaru adakke bEkAguva caLaka gaLannu ondondAgi hatOTige tandukoLLuvudu hEge embudannu avarige kalisabEku. barige(akSara)gaLannu bareyalu kaliyuva samaya dalli avaru I kalikeyannu sariyAda OraNa(krama)dalli naDesuva hAge nODikoLLabEku.
makkaLa kaybaraha OdaballudAgirabEku, mattu baravaNige salIsA girabEku. salIsAgi bareyalu bAradavarige bEre viSayagaLa kuritu AlOcisalu samayavE siguvudilla. salIsAgi bareyabEkiddalli, makkaLu barigegaLannu bareyuva bage, baLapavannu hiDiyuva bage, mattu kAgadavannu eduru irisikoLLuva bage sariyAgirabEku.
kelavu makkaLu baravaNigege balagayyannu baLasuva badalu eDa gayyannu baLasuttAre. Adare, intaha makkaLu balagayyalli bareyu vavarannu nODi, avaru bareyuva hAgeyE bareyatoDaguttAre. idarindAgi avaru tondaregoLagAguttAre. yAkendare, hAge bareyuvAga avarige tamma kayberaLu aDDa baruva kAraNa, tAvu baredudEnembudu kANisuvudilla, mattu adu kANisuvante mADalu,
avaru tamma maNiganTannu baggisi bareyahoraDuttAre. Adare hIge mADuvudarinda avarige baravaNige tumbA toDakinadAgibiDuttade. eDagayyalli bareyuva makkaLige avaru bareyabEkAgiruva bage hEge embudannu kalisikoDabEku. bareyuva kAgadavannu illavE pustakavannu avaru balagayyavara hAge eDakke tirugisi irisikoLLuva badalu, balakke tirugisi irisikoLLuva hAge mADabEku, mattu pennannu tudiyinda tusu mEle hiDidukoLLalu hELabEku. bareyuvAga avaru maNiganTannu baggisabAradu. eDagayyavarige takkudAgiruvantaha I bareyuva bageyannu kalitukonDalli mAtra, avarige salIsAgi bareyalu baruttade.
mAtigU barahakkU naDuve sollugaLa racaneyalli vyatyAsaga LiveyAda kAraNa, bareyalu kaliyuva makkaLige barahagaLalli entaha sollugaLannu baLasabEku embudannU kalisabEkAguttade. iDI sollugaLannu bareyuvudu hEge, cikka cikka sollugaLannu jODisi udda sollugaLannu unTumADuvudu hEge, ondu cikka sollinoLage bEre cikka sollugaLannu irisi sikkalu sollugaLannu unTumADuvudu hEge embudannu avarige kalisabEkAguttade. ellA makkaLigU idannu tAvAgiyE kalitukoLLalu baruvudilla. sollugaLannu sErisi kuraLu(pArA)gaLannu racisuva bageyannU avarige kalisikoDabEkAguttade. oLLE mAdari kuraLugaLalli modalige mukya viSayavannu mundiDuva cikka solliruttade; AmEle, adannu heccu vivaravAgi tiLisuva, mattu adakke bembala nIDuva viSayagaLu baruttave; mattu koneyalli, muktAyagoLisuva sollu baruttade. sollugaLannu I rIti ondakkondu hondikoLLuva hAge bareyuvudu hEge embudannu avaru tiLidukoLLabEku.
barahadalli baruva kuraLugaLannu hEge aNigoLisuvudu embu dannU avaru kaliyabEkAguttade. idu bEre bEre gurigaLigAgi baLakeyAguva barahagaLalli bEre bErAgiruttade. ondu kateyannu bareyuvavaru adara negaLte munde hOguvudakke heccina gamana koDabEkAguttade. idakke badalu, ondu viSayada maTTige innobbara
oppige illavE olavannu paDeyabEkendiruvavaru A viSayavannu Odugara mundirisuva mattu adannu bembalisuva vicAragaLannu koDuva bage hEge embudakke gamana koDabEkAguttade.
2.4.2 gaTTiyAgi bareyuvudu
bareyuva bage hEge embudannu makkaLige tiLisuvudakkAgi kalisuvavaru baLasaballa holabugaLalli ondannu gaTTiyAgi bareyuvudu embudAgi hesarisalAgide. bareyuttiruvAga tamma manassinalli entaha AlOcanegaLella mUDuttaveyO avannu gaTTiyAgi hELuttA hOguvudE I holabAgide. kalisuvavaru makkaLa edurige ondu kateyannu illavE ondu viSayada vivaraNeyannu baredu tOrisabEku, mattu hAge bareyuttiruvAga tamma manassinalli entaha AlOcane gaLella mUDuttave embudannu avaru gaTTiyAgi makkaLige gottAguva hAge hELuttA hOgabEku. idarinda bareyuva bage hEge embudu makkaLige gottAguttade.
kate bareyuvudiddalli adakkondu hammugeyannu tAvu hEge hammikoLLuttEve embudannu, mattu viSayavondara vivaraNeyannu bareyuvudiddalli modalige adakke sambandisida halavAru sangatigaLannu tAvu hEge kalehAkuttEve embudannu A kelasavannu mADuttiruvante makkaLige gaTTiyAgi vivarisuttA hOgabEku. ivannu baLasi barahavannu munduvarisuvAga, padagaLannu Arisuvalli, sollugaLannu mattu kuraLugaLannu kaTTuvalli tamage edurAguva toDakugaLu entahavu, avannu tAvu hEge bageharisuttEve, idakkAgi sollugaLa iTTaLagaLannu hEge badalAyisikoLLuttEve embudannella gaTTiyAgi vivarisuttA I kelasagaLannu naDesabEku.
bareyuva kelasavannu kalisuvavaru I rIti adannu tAvE mADi tOrisidalli, adannu hEge naDesabEkAguttade embudu makkaLige heccu suLuvAgi gottAguttade, mattu tAvu bareyuttiruvAga edurAguva toDarugaLannu hEge bageharisabEku embudu avarige gottAguttade.
2.4.3 bareyuvudu mattu saripaDisuvudu
omme baredudannu Odi nODi, adu sariyillavendu anisidalli adannu tiddi saripaDisuvudu hEge embudannU makkaLu tiLidirabEku. idakkAgi avaru tAvu barediruva sollannu bEre bEre bagegaLalli mArpaDisuvudu hEge embudannu kalitirabEkAguttade. tAvu barediruva sollina iTTaLa (oLaracane) entahadu, A sollannu bEre yAva iTTaLagaLige mArpaDisabahudu embantaha sollarimeya tiLivu avarigiddalli, tAvu barediruva barahavannu tiddi saripaDisuva kelasavannu avaru heccu cannAgi naDesaballaru.
baravaNigeyalli mADiruva tappannu baredavarE Odi nODi kanDu koLLuvante mADidalli, mattu avu yAke tappAgive embudannU tiLiyuvante mADidalli avara baravaNige bEgane munde sAguttade. baredaSTU baravaNige cannAguttA hOguttade. hAgAgi, bareyuva sandarbagaLu makkaLige heccu heccu dorakuvante mADabEku.
2.4.4 barahadalli Asakti
makkaLige bareyuvikeyalli Asakti huTTabEkembudu ellakkintalU mukyavAda viSaya. EnannE bareyali, adu avarige nalivannu mattu meccugeyannu koDuvantirabEku. bEreyavara ottAyakke bareyuva barahadinda avara baravaNige oLLeyadAgalAradu.
EnAdarU ondu viSayavannu innobbarige tiLisabEkemba tuDita makkaLalliruttade. ettugegAgi, SAleyinda manege bandoDane SAleyalli illavE allinda baruvAga dAriyalli EnAyitu embudannu tAyige AdaSTu bEgane tiLisibiDabEkemba Aturadalli makkaLiruttAre. geLeyarannu kanDoDane tamage tiLidiruva hosa viSayavondannu avarige tiLisuva AturavU avarigiruttade.
tamma manassinalliruva intaha viSayagaLannu mAtina mUlaka innobbarige tiLisuva hAge barahada mUlakavU tiLisalu baruttade embudannu avarige tOrisikoTTalli, avaru bahaLa bEgane baravaNige
yalli munde hOguttAre. modalige avara hattira mAtina mUlaka ondu viSayavannu tiLisalu hELi, adannu kalisuvavarE baredu tOrisabahudu, mattu hAge baredudannu avarige Odalu koDa bahudu. hIge mADuvudarinda avarige bareyuvudaralli Asakti huTTuttade.
bareyalu kaliyabEkendiruvavarige eraDu bageya kalikegaLu neravu nIDaballuvu: modalaneyadAgi, bareyaliruva viSayada kuritu avaru EnellA hELaballarO adannella hELalu biDabEku. idarinda avaralli AlOcisuva kasuvu beLeyuttade. eraDaneyadAgi, avarige bEre yAvudAdarU barahavannu ettibareyalu kalisabEku. hIge bareyuvAga, antaha barahagaLalli sollugaLannu mattu kuralugaLannu yAva rItiyalli aLavaDisalAgide embudannu avaru gamanisuva hAgeyU mADabEku.
Oduva mattu bareyuva kelasagaLeraDU bahaLa maTTige ondannondu avalambisive. hAgAgi, averaDannU makkaLu oTToTTAgi kalitu koLLuvante mADabEku.
2.5 doDDavarige Odalu-bareyalu kalisuvudu
cikkavarige Odalu-bareyalu kalisuvudakkintalU doDDavarige kalisuva samayadalli sollarimeya tiLivannu heccu nEravAgi mattu heccu vivaravAgi koDisalu baruttade. yAkendare, doDDavarige adannu nEravAgi tamma Odu mattu baravaNigegaLalli baLasalu baruttade.
nammalli bahaLa mandi janaru cikkandinalli Odalu-bareyalu kalitiruvudilla, illavE onderaDu barige(akSara)gaLannaSTE kalitu allige tamma kalikeyannu mugisiruttAre. avarigella Odalu-bareyalu kalisuva kelasa ivattu namma mundide. idannu nAvu ivattu naDesalEbEkAgide. yAkendare, Odu-baraha tiLidiruvudarinda siguva prayOjanagaLu mattu Odu-baraha bAradiruvudarinda unTAguva tondaregaLu hindiginta ivattu tumbA heccAgive.
hinde samAjadalli kelavE kelavu mandi mAtra Odalu-bareyalu tiLididdare sAkAguttittu. janara jIvanadalli barahavannu tumbA kaDime baLasuttiddudE idakke kAraNa. Adare Ivattu jIvanada ellA sannivESa gaLannU baraha Akramiside, mattu idarindAgi Odalu-bareyalu tiLiyadavaru jIvanadalli munde baralu sAdyavE illa emba nelege ivattu nAvu bandu muTTiddEve. hAgAgi, ondu samAja munde barabEkiddalli adaralliruva ellA mandiyU Odu-barahavannu tiLidiralEbEkAguttade.
monne monneya varege baravaNigeyannu mukyavAgi nalbaraha (sAhitya)gaLannu unTumADuvudakkAgi, mattu avannu Odi Anandisu vudakkAgi baLasalAguttittu. baravaNige samAjada kelavE kelavu mandi yalli mAtra uLidukonDiddudakke idU ondu kAraNa. Adare ivattu intaha nalbaraha(sAhitya)kke sambandisidantaha kelasagaLigintalU nEravAgi janarige tiLuvaLikeyannu koDuvantaha bEre bageya kelasa gaLigEnE baraha heccu heccu baLakeyAguttide.
namma dESada ADaLitakkAgi mandiyALvikeyannu (prajAprabutvavannu) ArisikonDiddEvAda kAraNa, ivattu ADaLitakke sambandisida halavAru viSayagaLannu ellarU tiLidukonDiralEbEkAgide. ivannella suddihALegaLu koDuttive; ADaLitada horapaDikegaLU ivannu janarige tiLisuttave. rEDiyO, Tivi modalAda halavu bageya upakaraNagaLannu ivattu heccina janarU baLasuttiddAre; ivakke bEkAguva halavu bageya tiLuvaLikegaLannu avaru barahagaLa mUlakavEnE paDeya bEkAgide. idallade, aDige, mayyoLitu (ArOgya), makkaLa sAkuvike, kaTTale-kAnUnugaLu, modalAda innU halavAru bageya viSayagaLa kuritu tiLuvaLikeyannu ivattu barahagaLa mUlaka paDeyabahudAgide. I kAraNakkAgiyU ivattu barahada kalike ellarigU bEkAgide.
Odalu-bareyalu tiLiyadiruvavarige sAmAnyavAgi adara mahatva gottiruvudilla. hAgAgi, antahavaru tamma makkaLannu SAlege kaLisuvudaralliyU hinde bILuttAre. idallade, Odu-barahagaLannu baLasuvavarillada manegaLalli beLeyuva makkaLigU avugaLalli Asakti
huTTuvudilla. I ellA kAraNagaLigAgi, ivattu Odu-baraha bArada cikkavarige mAtravallade doDDavarigU adannu kalisabEkAgide.
Odalu kaliyuvalli makkaLu paDeyabEkAgiruvantaha caLakagaLannE doDDavarU paDeyabEkAguttade. Adare, I caLakagaLu entahavu, avannu paDeyuva bage hEge, mattu avannu yAke paDeyabEku embudannu doDDavarige nEravAgiyE tiLisalu baruttade embudu makkaLa kalikegU doDDavara kalikegU naDuviruva vyatyAsa.
cikkavara hAge, Odalu kaliyadiruva doDDavarigU uli, pada mattu barigegaLa naDuvina pattugeyentahadu embudu gottiruvudilla. hAgAgi, mAtinalli baruva padagaLannu uli mattu ulikantegaLa sErikeyinda unTumADalAgide embudannu, mattu I uligaLige tammavE Ada huruLilladiddarU, avugaLa sErikeyinda unTAgiruva padagaLige huruLide embudannu Odalu kalisuva samayadalli avaru gamanisuva hAge mADabEkAguttade.
I viSayavannu avara gamanakke tandalli, barahadalli baLakeyAgiruva barigegaLannu uli illavE ulikantegaLondige sambandisabEkAguttade, mattu A rIti sambandisuva mUlaka barahadalli baruva padagaLannu gurutisabEkAguttade embudannu avarige kalisalu suLuvAguttade. bareyalu kalisuvallU idE rItiyalli doDdavarige nEravAgi kalikeya guTTannu tiLisihELabahudu. adannavaru tamma kalikeyalli baLasi heccu bEgane munde hOgaballaru.
2.6 tiruLu
SAleyalli makkaLu tAvu maneyalli baLasuva ADugannaDakkinta svalpa maTTige bErAgiruva ellara kannaDadalli mAtanADalu kaliya bEkAguttade, mattu adakkinta innU svalpa bErAgiruva barahada rUpadalliruva ellara kannaDadalli Odalu mattu bareyalu kaliya bEkAguttade. I mUru bageya kannaDagaLa naDuve sollarimeyalli entaha vyatyAsagaLella ive embudannu kalisuvavaru tiLidukonDiddalli,
avannu avaru tamma kalisuvikeyalli baLasikoLLaballaru. I vyatyAsada tiLivu makkaLigU avara kalikeyalli neravAgaballudu.
Odalu kaliyuva makkaLige kannaDadalli uligaLa sErikeyinda padagaLannu unTumADalAguttade, mattu kannaDa barahadalli I uligaLannu mattu ulikantegaLannu barigegaLa mUlaka sUcisalAguttade embudannu tiLisikoTTalli, avarige barahavannu heccu suLuvAgi mattu heccu bEgane Odalu baruttade.
barahada Odininda tiLuvaLikeyannu paDeyabEkiddalli, adaralli baruva barigegaLannu padagaLAgi, padakantegaLAgi, tunDusollugaLAgi, mattu sollugaLAgi jODisi Odalu tiLidirabEku. I kelasavannu naDesuvalliyU sollarimeya tiLivu neravige baruttade.
bareyalu kaliyuvalli mattu baredudannu saripaDisuvalliyU sollarimeya tiLivu neravige baruttade. cikka cikka sollugaLannu bareyaballavaru avannu sErisi udda sollugaLannu mADabEkiddalli, mattu sollugaLoLage bEre sollugaLannu sErisi baraha heccu cannAgi kANisuvante mADabEkiddalli, sollugaLa iTTaLagaLannu avaru tiLidirabEkAguttade.
doDDavarige Odalu-bareyalu kalisuvavaru mElina caLakagaLannE avarigU kalisikoDabEkAguttade. Adare, doDDavarige ivannu nEravAgi tiLisihELabahudembudE avara kalikegU cikkavara kalikegU naDuviruva mukya vyatyAsa.