← Ch 7  ·  Contents  ·  Ch 9 →

Chapters: Ch 1 · Ch 2 · Ch 3 · Ch 4 · Ch 5 · Ch 6 · Ch 7 · Ch 8 · Ch 9 · Ch 10 · Ch 11

English → | ಕನ್ನಡ →

adhyAya enTu — vAkyagaLa jODaNe

ಕನ್ನಡ →

8.1 pIThike

ondakkondu sambandhisiruva eraDu vAkyagaLannu oTTige jODisi hELalu kannaDadalli mUru vidhAnagaLu baLakeyallive.
(1) mattu, illavE, Adare modalAda padagaLallondannu baLasi jODisuvudu, (2) U illavE O pratyayavannu baLasi jODisuvudu, mattu (3) vAkyagaLa koneyalli bandiruva kriyApadadalli kelavu badalAvaNegaLannu mADi jODisuvudu. I mUru vidhAnagaLa baLakeyannu keLagina mUru vAkyagaLalli kANa bahudu. (1ka) doDDa kOti mancada mEle kuLitide mattu cikka kOti bAgilina baLi kuLitide. (1kha) doDDa kOti mancada mElU mattu cikka kOti bAgilina baLiyU kuLitive. (1ga) doDDa kOti mancada mEle kuLitu cikka kOtiyannu aNakisuttide. (1ka) vAkyadalli mattu padavannu baLasuvudara mUlaka eraDu vAkya gaLannu jODisalAgide. ivE eraDu vAkyagaLannu (1kha)dalli U pratyayavannu baLasuvudara mUlaka jODisalAgide. (1ga)dalli ivakkinta svalpa bhinnavAgiruva vAkyagaLeraDannu avugaLalli modalaneya vAkyada kriyApadavannu adara ‘jODisuva rUpa’kke badalAyisi jODisa mattu padavannu baLasade eraDu vAkyagaLannu ondara anantara ondarante irisi hELidarU adE artha baralu sAdhyavide. (2ka) doDDa kOti mancada mEle kuLitide, cikkadu bAgilina baLi nintide. (2kha) avara maga mumbayige hOda, magaLu cennayge hOdaLu.

ಕನ್ನಡ →

8.1.1 jODaNeyalli vAkyagaLu mattu vAkyAngagaLu

I mUru vidhAnagaLa mUlaka vAkyagaLeraDannu jODisuva badalu ondu vAkyadallEnE eraDu pada illavE padakantegaLannu jODisalu sAdhyavide. udAharaNegAgi keLagina vAkyagaLannu gamanisabahudu. ramESa mattu SrIpati geLeyaru. (3kha) nAyiyU bekkU jagaLADikoLLuttive. rAjuvina tammanU avana geLeyanU ondE divasa mumbayige hOdaru. (3gha) tannallidda haNavannella Ata rAjuvigU mattu harigU mElina vAkyagaLalli mattu mattu U embavugaLa baLakeyAgide yAdarU avugaLalli yAvudannU eraDu vAkyagaLa jODaNeyinda tayArisalAgideyendu hELalu sAdhyavAgadu. udAharaNegAgi, (3ka) vAkyadalli mattu padavannu baLasalAgide. Adare, A vAkyavannu ramESa geLeya mattu SrIpati geLeya emba eraDu vAkyagaLa jODaNeyinda tayArisalAgideyendu hELidalli, adakkiruva ‘ramESa SrIpatiya geLeya’ emba arthavAgalI illavE ‘SrIpati ramESana geLeya’ emba arthavAgalI baralAradu. itara vAkyagaLallU hIgeyE. eraDu nAmapadagaLannu I rIti mattu pada illavE U pratyaya vannu baLasadeyU jODisalu sAdhyavide. Adare intaha jODaNege mElinadakkinta svalpa bhinnavAda arthavide. udAharaNegAgi, tande tAyi, aNNa tamma, atte sose modalAda nanTastikeyannu sUcisuva padagaLa jODaNeyalli mattu illavE U embavugaLa baLakeyilla. idE rItiyalli ele aDike, mEju kucri, hAlu mosaru, modalAda hattirada sambandhagaLannu sUcisuva padagaLa jODaNeyallU avugaLa baLakeyilla.
kelavu sandabhragaLalli ondu vAkyavannu eraDu vAkyagaLa jODaNe yinda tayArisalAgideyO athavA eraDu pada illavE padakantegaLa jODaNeyinda tayArisalAgideyO emba viShayadalli samSaya vunTAgalu sAdhyavide. idallade, ondE vAkyakke I eraDu rItiya jODaNegaLU kAraNavAgiralu sAdhyaviddu adarindAgi A vAkyakke eraDu rItiya arthagaLu baralU sAdhyavide. (4ka) barahagAraru mattu kANalu hOgiddAre. prakASakaru mukhyamantriyannu (4kha) barahagAraru mukhyamantriyannu kANalu hOgiddAre. (4ga) prakASakaru mukhya mantriyannu kANalu hOgiddAre. (4gha) barahagAraru mattu prakASakaru oTTAgi mukhyamantriyannu kANalu hOgiddAre. (4ka) vAkyavannu (4kha) mattu (4ga) vAkyagaLa jODaNeyinda tayAri siralu sAdhyavideyEnO nija. Adare, adannE (4gha) vAkyada artha dallU baLasiralu sAdhyavide, mattu I (4gha) vAkyada artha bara bEkiddalli, adannu ((4ka) vAkyavannu) eraDu padagaLa jODaNeyinda mAtravE tayArisiralu sAdhya.

ಕನ್ನಡ →

8.1.2 jODisida vAkya mattu oLavAkya

ondu vAkyadalli eraDu vAkyagaLannu jODisalAgideyE athavA ondu vAkyavannu innondu vAkyada oLavAkyavAgi baLasalAgideyE emba viShayadallU samSayavunTAgalu sAdhyavide. udAharaNegAgi keLagina eraDu vAkyagaLannu gamanisabahudu. (5ka) avanu rAjuvannu UTakke kareyalu bandiddAne. (5kha) avanige rAjuvannu UTakke kareyalu maretide. (5ka)dalli eraDu vAkyagaLannu jODisalAgiddu, avu sUcisuva ghaTane gaLalli modalaneyadu eraDaneyadara anantara jaraguvudembudAgi alu pratyayada mUlaka sUcisalAgide (8.3.2 nODi). Adare (5kha)dalli modalaneya vAkya eraDaneya vAkya sUcisuva ghaTaneya ondu ghaTakavAgi bandiddu, adu A vAkyada oLavAkyavAgide (7.3.3 nODi). I rIti alu pratyayada baLakeyalli mAtravallade, kriyApadagaLa itara jODaNeya rUpagaLa baLakeyallU intaha samSayagaLu baralu sAdhyavide. oTTige bandiruva eraDu vAkyagaLa naDuve entaha sambandha vide embudannu pariSIlisuvudara mUlaka intaha samSayagaLannu hOgalADisabahudu.

ಕನ್ನಡ →

8.2 jODaNeya niyamagaLu

mEle vivarisiruva mUru vidhAnagaLalli yAvudannu elli baLasabahudu emba viShayadalli, mattu A vidhAnagaLannu baLasidAga vAkyagaLalli entaha badalAvaNegaLannella naDesabEkAguttade emba viShayadalli kelavu niyamagaLannu anusarisabEkAguttade. intaha niyamagaLu yAvuvu mattu mElina mUru vidhAnagaLa baLakeyalli avu hEge kANisi koLLuttave embudannu keLagina vibhAgagaLalli vivarisalAgide.

ಕನ್ನಡ →

8.2.1 ondE kriyApadada baLake

pratyayagaLa mUlaka kriyAvAkyagaLannu jODisabEkiddalli, avugaLalli baruva kriyApada ondE AgirabEkemba niyamavide. Adare pada illavE kriyArUpagaLa mUlaka jODisabEkiddalli, I kriyApadagaLu bEre bErAgiddarU tondareyilla.
pratyayagaLa baLakeyalli I niyama kANisikoLLalu mukhya kAraNa vEnendare, avugaLa mUlaka vAkyagaLeraDannu jODisuvAga avugaLa kriyApadagaLannu oTTu sErisi jODaNeya horage irisabEkAguttade, mattu idakkAgi A eraDu vAkyagaLallU ondE kriyApada bandiruvudu avaSya. eraDaneya vidhAnakkU mattu uLida eraDu vidhAnagaLigU naDu viruva I vyatyAsavannu keLagina udAharaNegaLalli kANabahudu. rAju nALe Dellige hOguttAne. (6kha) rAju nADidu mumbayige hOguttAne. rAju nALe Dellige hOguttAne mattu nADidu mumbayige hOguttAne. (7kha) rAju nALe DelligU mattu nADidu mumbayigU hOguttAne. (7ka)dalli mattu padada mUlaka (6ka) mattu (6kha) vAkyagaLannu jODisalAgide, mattu idakkAgi mattu padavannu modalaneya vAkyakke sErisalAgide. rAju pada I eraDu vAkyagaLallU bandiddu, adu obbanE vyaktiyannu gurutisuttideyAda kAraNa adannu eraDaneya vAkyadinda tegeduhAkalAgide. Adare hOguttAne kriyApadavannu eraDarallU bEre bErAgi uLisikoLLalAgide.
(7kha)dalli U pratyayada mUlaka ivE eraDu vAkyagaLannu (endare (6ka) mattu (6kha) vAkyagaLannu) jODisalAgide mattu idakkAgi A pratyayavannu bEre bErAgi A eraDu vAkyagaLigU sErisa lAgide. idallade, I eraDu vAkyagaLa koneyalli baruva kriyA padagaLannu oTTu sErisi ondAgi mADi adannu jODaNeya horage nillisalAgide mattu averaDarallU obbanE vyaktiyannu sUcisuvudakkAgi baruva rAju padavannu eraDaneya vAkyadinda tegeduhAkalAgide. (6ka) mattu (6kha) vAkyagaLannu I rIti jODisuvAga, kriyApada gaLeraDannu oTTu sErisalAgideyallade rAju padada hAge adannu modalaneya vAkyadinda tegeduhAkilla embudannu keLagina vAkyagaLu spaShTapaDisuttave. rAju nALe Dellige hOguttAne mattu hari nADidu mumbayige hOguttAne. (8kha) rAju nALe DelligU hari nADidu mumbayigU hOgu (8kha)dalli hOguttAne emba kriyArUpada badalu hOguttAre embudannu baLasalAgide embudannu gamanisabahudu. idu eraDu vAkya gaLalli baruva kriyApadagaLannu oTTu sErisidudarindAda rUpa. mattu padada baLakeyallU I rIti eraDu vAkyagaLalli baruva kriyApadagaLannu oTTu sErisi hELalu sAdhyavide embudannu keLagina udAharaNeyalli kANabahudu. rAju nALe Dellige mattu hari nADidu mumbayige hOguttAre. sAmAnyavAgi, jODisabEkAgiruva eraDu vAkyagaLa koneyalli baruva kriyApadagaLannu I rIti oTTige jODisade U pratyayavannu baLasalu sAdhyavAgadu. Adare keLagina vAkya I niyamakke apavAdavAgi kANisuttade. rAju maduvegU hOgiddAne, alli UTavannU mADi ddAne. (9kha) illi maLeyU baruttA ide, adarondige bisilU kAyuttA ide. Adare intaha baLakegaLalli eraDu vAkyagaLannu summage jODisiruva badalu ghaTane illavE sangatigaLeraDu anirIkShitavAda rItiyalli sEri konDive embudannu sUcisalAgide. U pratyayada hAge O pratyayavannu baLasuvudiddarU sAmAnya vAgi jODisabEkAgiruva vAkyagaLa koneyalli baruva kriyApada gaLeraDU ondE AgirabEku mattu avannu oTTige jODisida mEle jODaNeya horagirisi hELabEku emba niyamavide. (8gha) rAju nALe DelligO nADiddu mumbayigO hOgu ttAne. mUraneya vidhAnada mUlaka mEle koTTiruva (6ka) mattu (6kha) vAkyagaLannu jODisuvudu hEgembudannu keLagina udAharaNe yalli nODabahudu. (8Ga) rAju nALe Dellige hOgi nADidu mumbayige hOgu ttAne. (8Ga) vAkyadalli mUraneya vidhAnavannu baLasuvudara mUlaka (6ka) mattu (6kha) vAkyagaLannu jODisalAgide, mattu idakkAgi (6ka) vAkyada koneyalli bandiruva hOguttAne kriyApadavannu hOgi embudAgi adara jODisuva rUpakke badalAyisalAgide. idallade, obbanE vyaktiyannu sUcisuva rAju padavannu eraDaneya vAkyadinda tegedu hAkalAgide. padagaLa mattu kriyArUpagaLa baLakeyalli (endare modalanE mattu mUranE vidhAnagaLa baLakeyalli) vAkyagaLa koneyalli baruva kriyApadagaLannu oTTu sErisabEkAguvudillavAda kAraNa, avu A vAkyagaLalli ondE AgirabEkAgilla embudannu keLagina udAharaNegaLalli kANabahudu. (10ka) rAju nALe Dellige hOguttAne mattu allondu kelasakke sEruttAne. nALe Dellige hOgi allondu kelasakke sEruttAne,

ಕನ್ನಡ →

8.2.2 jODisuva pada illavE pratyayagaLa jAga

eraDaneya vidhAnakkU mattu uLida vidhAnagaLigU naDuviruva innondu vyatyAsavannU nAvu mEleyE nODiruvevu. eraDaneya vidhAnadalli baLakeyAguva U, O modalAda pratyayagaLannu eraDu vAkyagaLigU sErisabEkAguttade, Adare modalaneya vidhAnadalli baLakeyAguva mattu, illavE modalAda padagaLannu ondu bAri mAtra, eraDu vAkyagaLa naDuvinalli irisidare sAku.
mUraneya vidhAnadalli baLakeyAguva ‘jODisuva’ kriyArUpa vannU idE rItiyalli ondu bAri mAtra (modalaneya vAkyada koneyalli mAtra) baLasidare sAku. (11ka) avaLu SAlege hOgiddaLu mattu nAnu pETege hOgidde. (11kha) avaLu SAlegU nAnu pETegU hOgiddevu. (11ga) avaLu SAlege hOgi (allinda) pETege hOgiddaLu. (11ka)dalli mattu padannu ondu bAri mAtra baLasalAgide, mattu idE rItiyalli (11ga)dalli hOgi emba jODisuva kriyArUpa vannu modalaneya vAkyadalli mAtra baLasalAgide. Adare, (11kha)dalli U pratyayavannu eraDu bAri, jODisalAgiruva eraDu vAkyaga LondigU sErisi baLasalAgide. eraDakkinta jAsti vAkyagaLannu jODisuvudiddalli, mattu padavannu koneya vAkyada modaligomme baLasidare sAku, Adare jODisuva kriyArUpavannu koneya vAkyavondannu biTTu uLida ellA vAkyaga LondigU baLasabEkAguttade. U pratyayavannu koneya vAkyavU sEri dante pratiyondu vAkyadondigU baLasabEkAguttade. (12ka) rAju manege hOda, snAna mADida, mattu tarakAri haccalu surumADida. (12kha) rAju manege hOgi, snAna mADi, tarakAri haccalu suru mADida. (12ga) rAju puNegU, SaSi mumbayigU, satISa bengaLUrigU hOgiddAre. jODisuva (12ka)dalli mattu padavannu modalaneya vAkyadondige sErisilla, modalanE vAkyadallU baLasabEkAgide; koneya vAkyadalli mAtra adannu baLasilla. (12ga)dalli U pratyayavannu mUru vAkyagaLallU baLasalAgide. vAkyagaLa jODaNeyalli modalaneya eraDu vidhAnagaLannu oTTAgi baLasalU sAdhyavideyembudannu keLagina udAharaNegaLalli kANabahudu. kriyArUpavannu (13ka) avaLu SAlegU mattu nAnu pETegU hOgiddevu. (13kha) rAju SAlegO athavA pETegO hOgirabEku. eraDakkinta heccu vAkyagaLannu jODisuva kriyArUpada mUlaka jODisalAgideyAdare, antaha sandabhragaLalli mUraneya vidhAna dondige modalaneya vidhAnavannu baLasalu sAdhyavide. (13ga) rAju bella tindu mattu nIru kuDidu hoTTe tumbisi (13gha) I kelasavannu nIvu illE kuLitu athavA manege hOgi mADabahudu.

ಕನ್ನಡ →

8.2.3 jODisuva kriyArUpada baLake

jODisuva kriyArUpavannu baLasuva mUraneya vidhAna itara eraDu vidhAnagaLiginta halavu viShayagaLalli bhinnavAgide. pratiyondu kriyA padakkU nAlku jODisuva kriyArUpagaLiddu ivannu bEre bEre sandabhragaLalli baLasabEkAguttade. udAharaNegAgi keLagina vAkyagaLannu pariSIlisabahudu. (14ka) avanu UTa mADuttA nammondige mAtanADida. (14kha) avanu UTa mADi nammondige mAtanADida. (14ga) avanu UTa mADalu nammallige banda. (14gha) avanu UTa mADade nammallige banda. mADu kriyApadakke mADuttA, mADi, mADalu mattu mADade embudAgi nAlku kriyArUpagaLiddu, avugaLa baLake hEge embudannu (14ka-gha) vAkyagaLalli tOrisalAgide.
eraDu ghaTanegaLu ondE samayadalli jaraguttive embudannu sUcisuvudakkAgi (14ka)dalli mADuttA emba jODisuva rUpavannu baLasalAgide. idakke badalu, (14kha)dalli modalanE ghaTane eraDanE ghaTaneginta modalE naDeyuvudembudannu sUcisalu mADi emba rUpavannu baLasalAgide.
modalanE ghaTane eraDanE ghaTaneya anantara naDeyuvudembu dannu sUcisalu (14ga)dalli mADalu embudannu baLasalAgide mattu eraDanE ghaTane naDeyuva samayadalli modalanE ghaTane naDedira lillavembudannu sUcisalu (14gha)dalli mADade embudannu baLasa I rIti, jODisuva kriyArUpagaLalli baruva pratyayagaLu samayada maTTige A kriyApadagaLu tiLisuva ghaTanegaLa naDuviruva sambandhavEnu embudannu sUcisuttave (5.4.2 nODi). idu mattu padada baLakeginta bhinnavAgide embudannu keLagina udAharaNegaLu spaShTa paDisuttave. (15ka) rAju manege banda mattu snAna mADida. (15kha) rAju manege bandu snAna mADida. (16ka) rAju manege baruttAne mattu snAna mADuttAne. (16kha) rAju manege bandu snAna mADuttAne. (15ka) vAkyadalli banda mattu mADida emba eraDu kriyApadagaLU A vAkyavannADiruva samayakke sambandhisidante ghaTaneya samayavannu sUcisuttave. Adare, (15kha) vAkyadalli mADida emba eraDaneya kriyArUpa mAtra A vAkyavannADiruva samayakke sambandhisidante ghaTaneya samayavannu sUcisuttade; bandu emba innondu kriyA rUpa eraDanE ghaTaneya samayakke sambandhisidante modalanE ghaTaneya samayavannu sUcisuttade. I vyatyAsa (16ka-kha) vAkyagaLalli innaShTu spaShTavAgi kANisuttade. illi ghaTanegaLeraDU A vAkyavannADiruva samayakkinta anantara naDeyu vantahavugaLu. idannu sUcisuvudakkAgi (16ka)dalli baruttAne mattu mADuttAne embudAgi eraDu kriyArUpagaLU mundina samaya vannu sUcisuttive. sAmAnyavAgi I rIti mattu padada mUlaka illavE U pratyayada mUlaka jODisiruva vAkyagaLallella modalu tiLisiruva ghaTane modalu naDeyuvantahadu emba artha dhvanitavAgu I rIti (16ka)dalli dhvanitavAguva arthavannu (16kha)dalli bandu emba jODisuva kriyArUpada mUlaka spaShTavAgi sUcisalAgide. (16ka) vAkyada hAge (16kha) vAkyadallU mAtina samayada anantara naDeyuva eraDu ghaTanegaLannu tiLisalAgide. Adare I viShayavannu vAkyada koneyalli baruva mADuttAne kriyArUpa mAtra sUcisa balludu. bandu kriyArUpakke ghaTaneya samayakkU mattu mAtina samayakkU naDuviruva sambandhavannu sUcisuva arthavilla.
ghaTanegaLannu sUcisuvudakkAgi vAkyada koneyalli baruva kriyA padagaLigella samayavannu sUcisuvudakkAgi eraDu rUpagaLu mAtra ive embudannu nAvu hinde aydanE adhyAyadalli (5.2ralli) nODiruvevu. ivu vAkyavannADiruva samayakkinta modalu mattu anantara naDeyuva ghaTanegaLannu sUcisuttave.
udAharaNegAgi hOgu kriyApadakke hOguttAne mattu hOda embudAgi eraDu samayagaLannu sUcisuva kriyArUpagaLu mAtra ive (keLage koTTiruva (17ka-kha) vAkyagaLannu nODi). ondu ghaTane adannu tiLisuva vAkyavannADiruva samayadallEnE naDedideyembudAgi ghaTaneya ‘Igina samaya’vannu sUcisuva avaSyakate kelavu sandabhragaLalli baruvudAdarU, adakkAgi kannaDadalli pratyEkavAda kriyArUpavilla. intaha ghaTanegaLu heccu hottu (endare antaha varNaneyannu tayArisikoLLalu bEkAguvaShTu hottAdarU) naDedira bEkAguttade. hAgAgi, avannu varNisuvudakkAgi kriyApadagaLa jODisuva rUpadondige iru kriyApadada Igina samayada rUpavannu baLasabEkAguttade ((17ga) nODi). (17ka) rAju manege hOguttAne. (17kha) rAju manege hOda. (17ga) rAju manege hOguttA iddAne. Adare, I kriyApadagaLa jODisuva rUpagaLu eraDara badalu mUru samayagaLannu sUcisuva avaSyakateyide. yAkendare, avu eraDu ghaTanegaLa naDuve kANisabahudAda mUru rItiya sambandha gaLannu (ondu ghaTane innondu ghaTaneya modalu naDedirabahudu, anantara naDedirabahudu illavE averaDU ondE samayadalli naDedirabahudu embudAgi) sUcisuva avaSyakateyide.
I mUru rItiya sambandhagaLu ellA rItiya ghaTanegaLa naDuveyU kANisikoLLalu sAdhyavideyAda kAraNa, ellA kriyApada gaLigU modalina samaya, anantarada samaya mattu ondE samaya embudAgi mUru vidhavAda samayagaLannu sUcisaballa jODisuva rUpagaLive.
idallade, ellA kriyApadagaLigU nAlkaneya allagaLeyuva rUpa vondiddu, adu samayada maTTige ghaTanegaLa naDuve sambandha illadiruvudannu sUcisuttade.

ಕನ್ನಡ →

8.2.4 ghaTaneya hatOTi

eraDu ghaTanegaLu avannu naDesuva vyaktigaLa hatOTiyalliruvavu gaLAdare, avannu tiLisuva vAkyagaLannu mattu padada mUlaka illavE U pratyayada mUlaka jODisalu sAdhyavide. Adare, jODisuva kriyArUpada mUlaka intaha vAkyagaLannu jODisabEkiddalli, A ghaTanegaLeraDannU obbanE vyakti naDesuttiruvudu avaSya.
bEyisida bEyisidaLu. (18kha) rAju tarakAriyannU jAnaki annavannU bEyisidaru. (18ga) rAju tarakAriyannu bEyisi sAmbAr mADida. mattu jAnaki anna (18ka-kha)gaLalli naDesuvavara hatOTiyalliruva eraDu ghaTanegaLannu, avannu bEre bEre vyaktigaLu naDesuttiruvarAdarU, mattu pada mattu U pratyayagaLa mUlaka jODisalu sAdhyavAgide; Adare, (19ga)dalli antaha eraDu vAkyagaLannu jODisuva kriyArUpada mUlaka jODisabEkAda kAraNa, adakkAgi A eraDu ghaTanegaLannU obbanE vyakti (rAju) mADiddAnendu hELabEkAgide. eraDu vAkyagaLu tiLisuva ghaTanegaLalli ondu (illavE eraDU) naDesuvavana hatOTiyalli illavAdalli avannu naDesuva vyaktigaLu bEre bErAgiddarU jODisuva kriyArUpagaLa mUlaka avannu jODisalu sAdhyavide. (19ka) nAvu iShTu bEga bandu avarige tondareyAyitu. (19kha) jOrAgi banduvu. (19ga) maDake oDedu rAmuvina mukhakke mosaru cimmitu. gALi bIsi taragelegaLella maneyoLage (19ka)dalli modalaneya ghaTane naDesuvavara hatOTiyallide, Adare eraDaneyadu hatOTiyallilla; (19kha-ga)gaLalli eraDu ghaTanegaLU hatOTiyallilladavu; I kAraNakkAgi ivannu jODisuva kriyArUpada mUlaka jODisi hELalu sAdhyavAgide. idallade, jODisuva kriyArUpagaLu eraDu ghaTanegaLa naDuviruva sambandhavannu allagaLeyuttiveyAdare, antaha kriyArUpagaLa mUlaka eraDu vAkyagaLannu, avu naDesuvavana hatOTiyalliruvantaha ghaTane yannu sUcisuvudiddarU, jODisi hELalu sAdhyavide. ghaTane hatOTi yalliruvantahadAdarU adannobba vyakti naDesuttilla embudE idakke kAraNavirabahudu. (20ka) avaru UTamADade nAnu UTamADuvudilla. (20kha) avaru A bAgilannu tereyade nAnu nimage pustaka koDuvudu hEge? Adare illU eraDaneya vAkya adannu naDesuvavana hatOTiyalliruva ghaTaneyannu sUcisuttideyAdare, adondu allagaLeyuva vAkyavAgira bEku (20ka) illavE kELviyAgirabEku (20kha) emba nibrandhaviruva hAge kANisuttade.

ಕನ್ನಡ →

8.3 jODaNeyalli mUru bage

eraDu vAkyagaLannu mEle vivarisida hAge jODisi hELalu mUru rItiya uddESagaLiruttave. ivu ghaTane illavE sangatigaLa naDuve kANisikoLLuva mUru rItiya sambandhagaLannu sUcisuttave.
modalaneyadAgi, eraDu ghaTane illavE sangatigaLa naDuve ondaroDanondu kUDikoLLuva sambandhavide embudannu sUcisuvu dakkAgi eraDu vAkyagaLannu jODisi hELabahudu. udAharaNegAgi, mattu padada mUlaka, U pratyayada mUlaka illavE jODisuva kriyArUpada mUlaka eraDu vAkyagaLannu oTTu sErisidalli, avu tiLisuva ghaTane illavE sangatigaLa naDuve I rIti ondaroDanondu kUDikoLLuva sambandhavideyendu sUcitavAguttade. (21ka) rAmu puNege mattu hari Dellige hOguttAre. (21kha) rAmu puNegU hari DelligU hOguttAre. (21ga) rAmu puNege hOgi (allinda) Dellige hOguttAne. mElina mUru vAkyagaLallU eraDu vAkyagaLu tiLisuva ghaTanegaLa naDuve ‘kUDikeya’ sambandhavideyembudannu gamanisabahudu. eraDaneyadAgi, illavE padada mUlaka athavA O pratyayada mUlaka eraDu vAkyagaLannu jODisi, avu tiLisuva ghaTane illavE sangatigaLa naDuve eraDarallondu embudAgi ‘badali’ sambandhavide endu sUcisabahudu. (22ka) rAju puNege illavE hari Dellige hOguttAre. (22kha) rAju puNegO hari DelligO hOguttAre. (22ka)dalli eraDu vAkyagaLu tiLisuva ghaTanegaLa naDuve badali sambandha videyembudannu, endare avugaLalli ondu naDeyuvudAdare innondu naDeyuvudilla embudannu, averaDannu illavE padada mUlaka jODisi sUcisalAgide. idE rItiyalli (22kha)dalli eraDu vAkya gaLannu jODisuvudakkAgi O pratyayavannu baLasuvudara mUlaka idE arthavannu sUcisalu sAdhyavAgide. mUraneyadAgi, Adare padada mUlaka eraDu vAkyagaLannu jODisidalli, avu tiLisuva ghaTane illavE sangatigaLalli eraDaneyadu modalaneyadakke pratikUlavAgideyemba artha sUcitavAguttade. (23ka) rAju puNege hOgidda, Adare hari Dellige hOgidda. (23kha) Ata hariyannu kanDidda, Adare satISanannu kanDiralilla. (23ga) maLe bandide, Adare TAnki tumbalilla. jODisiruva eraDu vAkyagaLalli eraDaneyadara munde Adare padavannu baLasuva badalu modalaneya vAkyada kriyApadakke re pratyayavannu sErisidalli modalaneya vAkya sUcisuva ghaTane illavE sangati eraDaneya vAkya sUcisuva ghaTane illavE sangatige Sharattu emba artha baruttade. (24ka) avanu bandare nAnu hOguttEne. (24kha) maLe bandare TAnkiyalli nIru tumbuttade. (24ga) bEgane hOgiddare avarige tondareyAguttittu.

ಕನ್ನಡ →

8.4 jODisida vAkyagaLu mattu kUDupadagaLu

kannaDadalli ‘kUDupada’vemba ondu viSiShTavAda racane baLakeyalliddu, cAritrikavAgi idu eraDu vAkyagaLa jODaNeyinda beLedu bandide. udAharaNegAgi keLagina vAkyagaLannu pariSIlisabahudu. (25ka) kappu nAyi A huDuganannu kaccibiTTitu. (25kha) Ake tanna kayberaLannu kattarisikonDaLu. (25ga) sItApati cennayge hOgiddAne. (25gha) yArO IsicErina baTTeyannu hariduhAkiddAre. (25Ga) Ata hoTTenOvininda nelada mEle horaLADida. (25ka) vAkyadalli kaccu mattu biDu emba eraDu kriyApadagaLu bandiddu, avugaLalli modalaneyadu adara jODisuva rUpadallU mattu eraDaneyadu adara tiLisuva rUpadallU bandive. Adare I vAkyadalli eraDu vAkyagaLa jODaNeyAgideyendu hELuvudu svalpa kaShTa. yAkendare, keLage koTTiruva eraDu vAkyagaLannu jODisidalli (25ka) vAkyada artha baruvudilla. (26ka) kappu nAyi A huDuganannu kaccitu. (26kha) kappu nAyi A huDuganannu biTTitu. idE rItiyalli mEle koTTiruva itara (25kha-Ga) vAkyagaLallU eraDu vAkyagaLa jODaNeyAgideyendu hELuvudu kaShTa. yAkendare, intaha vAkyagaLalli baruva eraDaneya kriyApadakke tannadE Ada ondu ghaTaneyannu sUcisuva arthavilla.
idakke badalu, I kriyApadagaLu vAkyadalli avakkinta modalu bandiruva kriyApada sUcisuva ghaTaneya kuritAgi EnAdarU tiLisuva kelasavannu naDesuttave. intaha racanegaLa kuritu heccina vivaragaLannu (5.6)ralli nODabahudu.

ಕನ್ನಡ →

8.4 sArAmSa

eraDu (athavA jAsti) vAkyagaLannu oTTu sErisuvudakkAgi mattu, illavE, Adare modalAda padagaLannAgali, illavE U, O, re modalAda pratyayagaLannAgali baLasalu sAdhyavide. idallade, vAkya vondara koneyalli baruva kriyApadada jODaNeya rUpavannu baLasiyU adannu innondu vAkyadondige jODisalu sAdhyavide. I rIti vAkyagaLannu jODisi hELalu mUru mukhyavAda uddESa gaLiruttave. vAkyagaLu tiLisuva ghaTane illavE sangatigaLa naDuve kUDikeya sambandhavideyendAgalI, badali sambandhavideyendAgalI illavE pratikUla (athavA Sharattina) sambandhavideyendAgalI sUcisu vudE I mUru uddESagaLu.