← Ch 6  ·  Contents  ·  Ch 8 →

Chapters: Ch 1 · Ch 2 · Ch 3 · Ch 4 · Ch 5 · Ch 6 · Ch 7 · Ch 8 · Ch 9 · Ch 10 · Ch 11 · Ch 12

7. vibhaktigaLu mattu kArakagaLu

ಕನ್ನಡ →

7.1 munnOTa

samskxta vyAkaraNagaLalli vibhakti mattu kAraka embudAgi eraDu vyAkaraNa tatvagaLu baLakeyAguttave. prathamA, dvitIyA, txtIyA, caturthI, pancamI, ShaShThI mattu saptamI embudAgi ELu vibhakti gaLannu mattu idakkinta bhinnavAda kartx, karma, karaNa, sampradAna, apAdAna mattu adhikaraNa embudAgi Aru kArakagaLannu I vyAkaraNa gaLalli baLasalAguttade.
kannaDada vayyAkaraNigaLu ivellavannU hAgeyE ettikonDu kannaDa vyAkaraNakke hondisikonDiddAre. hAge hondisikoLLalu sAdhyavAgada kelavu kaDegaLalli kannaDadallilladantaha vibhaktirUpagaLannu (maradattaNim, rAmana deseyinda) mattu vibhakti prayOgagaLannu (karmaNi prayOga) kannaDada mEle horisiddAre. illi eraDu praSnegaLige uttaragaLannu huDukuva avaSyakateyide. kannaDa vyAkaraNakke vibhakti mattu kAraka emba I eraDu vyAkaraNa tatvagaLa avaSyakateyideyE embudu ivugaLalli modalaneya praSne. samskxta vyAkaraNavannu bareyuvalli I eraDu tatvagaLa avaSyakate yideyembudannu adara vayyAkaraNigaLu spaShTavAgiyE tOrisikoTTi Adare kannaDa vyAkaraNakkU avugaLa avaSyakateyideyE embudannu kannaDa vayyAkaraNigaLu pariSIlisida hAgilla. samskxta vyAkaraNadalli I eraDu vyAkaraNatatvagaLannu baLasiddAre, hAgAgi kannaDa vyAkaraNadallU avannu baLasabEkAguttade embudAgi avaru nirdharisida hAgide. ellA bhAShegaLa vyAkaraNadallU I eraDu vyAkaraNatatvagaLu iralEbEkendilla embudannu avaru gamanisida hAgilla.
hAgAgi, nAvu modalige samskxta vyAkaraNadalli baLakeyAguttiruva kAraka mattu vibhaktigaLemba I eraDu tatvagaLa naDuve entaha vyatyAsa

gaLive mattu A vyAkaraNadalli avu entaha kAryagaLannu sAdhisuttave embudannu tiLidukoLLabEku.
anantara, kannaDa vyAkaraNadalli antaha kAryagaLannu sAdhisabEkAda sandabhragaLiveyE? iveyAdare A sandabhragaLalli vibhakti mattu kAraka emba I eraDu tatvagaLannu baLasalE bEkAguttadeyE? embudannu, endare nijakkU I eraDu tatvagaLa avaSyakate kannaDa vyAkaraNakkideyE embudannu pariSIlisabEku.
kannaDada vayyAkaraNigaLu mAtravallade bhAratada itara bhAShegaLa vayyAkaraNigaLU idE rItiyalli samskxtada vyAkaraNa parampareyannu anusarisutta vibhakti mattu kArakagaLemba I eraDu vyAkaraNatatvagaLannu avu avaSyavE athavA anavaSyavE embudannu pariSIlisade hAgeyE tamma bhASheya vyAkaraNagaLige aLavaDisikonDiddAre. mattu hAge mADuvudara mUlaka halaveDegaLalli A vyAkaraNagaLu bahaLa kliShTavAgu vanteyU mADiddAre.
I viShayavannu svalpa ALavAgi pariSIlisidalli, kannaDa vyAkaraNakke vibhaktiyemba ondu vyAkaraNatatva mAtra iddare sAku, adakkinta bhinnavA giruva kArakavemba vyAkaraNatatva avaSyavilla embudu siddhavAguttade. idannu nAnu bErondu pustakadalli (bhaT 1991) kUlankaSavAgi cacrisiddEne.
samskxtadalli vibhaktigaLannu nEravAgi avugaLa arthadondige sambandhisalu sAdhyavAgade iruva kAraNa, adara vayyAkaraNigaLu kAraka vemba tatvavondannu kalpisikoLLuva avaSyakateyunTAgittu. Adare kannaDadalli vibhaktigaLannu nEravAgi arthadondige sambandhisalu sAdhya vide. hAgAgi adakke kArakagaLemba kalpita tatvagaLa avaSyakate illa.
idallade, intaha avaSyavillada vyAkaraNa tatvagaLannu kalpisikoLLuvu darindAgi kannaDa vyAkaraNa anavaSyakavAgi jAsti kliShTavAguttade. nAvilli pariSIlisabEkAgiruva eraDaneya praSneyEnendare, samskxta dalli baruva ELu vibhaktigaLu kannaDadallU baruva avaSyakateyideyE, mattu avu nijakkU kannaDadalli baruttiveyE embudu. I viShayada maTTige kannaDada vayyAkaraNigaLalli abhiprAyabhEdaviddu svalpa maTTige samSOdhaneyU naDedideyendu hELabahudu. AdarU samskxta vyAkaraNada prabhAvadinda pUrtiyAgi horabandu kannaDa vibhaktigaLannu kannaDaddE Ada svabhAvavannanusarisi vivarisuva kelasa innU naDedilla.

I  viShayavannu  nAnu  mundina  adhyAyadalli  pariSIlisaliddu,  I  adhyAyadalli  kannaDakke  kAraka  illavE  antahadE  Ada  bEre  kalpitavAda  vyAkaraNatatva yAke avaSyavilla embudannu svalpa vistAravAgi vivarisalu  yatnisuttEne.   

ಕನ್ನಡ →

7.2 vibhaktigaLa kelasa

vAkyavondaralli sAmAnyavAgi ondu kriyApada mattu ondu athavA adakkinta heccu nAmapadagaLu (illavE nAmapadakantegaLu) baLakeyAgu ttave. kriyApadagaLu yAvudAdarU ondu ghaTaneyannu tiLisuttave mattu nAmapadagaLu A ghaTaneyalli toDagikonDiruva vyakti, vastu modalAdavugaLannu gurutisuttave. udAharaNegAgi keLage koTTiruva vAkyavannu pariSIlisabahudu.

(1)

rAju hariyannu ondu marakke kaTTida

(1)nE  vAkyadalli  bandiruva  kaTTu  kriyApada  ondu  ghaTaneyannu  tiLisuttade.  adE  vAkyadalli  bandiruva  rAju,  hari  mattu  mara  nAma  padagaLu A ghaTaneyalli toDagiruva vyakti mattu vastugaLannu gurutisu  ttave.  
vAkyavondaralli  I  rIti  kriyApadadondige  ondakkinta  jAsti  nAmapadagaLu bandAga, avugaLa mUlaka vyakti, vastu modalAduvannu  gurutisabEkAguttade  mAtravalla,  A  kriyApadavu  tiLisuva  ghaTaneyalli  avu  yAva  yAva  kelasagaLalli  toDagive  embudannU  tiLisabEkAgu 
udAharaNegAgi,  *rAju  hari  mara  kaTTida  endiShTE  hELidare,  ‘yAru  yArannu  yAvudakke  kaTTiddu’  emba  viShaya  spaShTavAgalAradu.  idannu  spaShTapaDisuvudakkAgi  vAkyadalli  baruva  I  nAmapadagaLondige  vibhakti pratyayagaLannu baLasuva avaSyakateyide.  
mEle koTTiruva (1)nE vAkyadalli mara padada anantara kke vibhakti  pratyaya  bandiddu,  ‘kaTTi  hAkiddu  yAvudakke’  embudannu  adu  tiLisuttade;  hari  nAmapadada  anantara  annu  vibhakti  pratyaya  bandiddu  ‘marakke yArannu kaTTi hAkiddu’ embudannu adu tiLisuttade. 

I rIti nAmapadagaLu gurutisuva vyakti illavE vastuvigU kriyA  padavu  tiLisuva  ghaTanegU  naDuviruva  sambandhavEnembudannu  tiLisalu  vibhakti pratyayagaLa (athavA bErAvudAdarU sAdhanagaLa) avaSyakateyide.  kannaDadantaha kelavu bhAShegaLalli I kelasakkAgi vibhakti pratyayagaLa baLake  yAguttade. Adare bEre bhAShegaLalli bEre sAdhanagaLa baLakeyAguvudU  ide.  udAharaNegAgi  ingliSh  bhASheya  vAkyagaLalli  padagaLa  jAgavU  I kelasavannu naDesaballudu.  

‘rAju hariyannu marakke kaTTida’

(2R) Hari tied Raju to the tree

‘hari rAjuvannu marakke kaTTida’

(2ka) mattu (2kha) vAkyagaLa naDuve kANisuva artha vyatyAsa khaciriu  mattu  UciDii  emba  I  eraDu  padagaLu  vAkyadalli  elli  bandive  embudara mEle, endare vAkyadalli avugaLa jAga yAvudu embudara  mEle avalambiside. I vAkyagaLalli kriyApadakkinta modalu bandiruva  nAmapada  ‘kaTTidavaru  yAru’  embudannu  tiLisuttade  mattu  kriyA  padada  anantara  bandiruva  nAmapada  ‘yArannu  kaTTiddu’  embudannu  tiLisuttade.  
idallade, I eraDu vAkyagaLallU ‘yAvudakke kaTTiddu’ embudannu  tiLisalu Nao emba upasagrada baLakeyAgide.   
kannaDadalli  intaha  kelasagaLannella  mukhyavAgi  vibhakti  pratyayagaLE  naDesuvuvAda kAraNa, avu yAvuvella ive mattu vAkyagaLalli avugaLa  baLakeyentahadu embudannu kannaDa vyAkaraNadalli vistAravAgi vivarisuva  avaSyakateyide.  

ಕನ್ನಡ →

7.3 kArakagaLa kelasa

mEleyE sUcisiruva hAge, samskxta vyAkaraNagaLalli vibhakti emba vyAkaraNa tatva mAtravallade ‘kAraka’ emba innondu vyAkaraNa tatvavU baLakeyAguttade. kArakagaLemba I vyAkaraNa tatvavu naDesuva kelasa vibhaktigaLu naDesuva kelasakkinta tIra bhinnavAdudu.

avu  vibhaktigaLa  hAge  nijakkU  vAkyagaLalli  kANisuva  angagaLalla;  samskxta  vayyAkaraNigaLu  tamma  anukUlakkAgi  sxShTisikonDiruva  vayyAkaraNika parikalpanegaLu mAtra.  
avaru  I  parikalpanegaLannu  sxShTisikoLLalu  kAraNavEnendare,  samskxtadalli  vibhakti  pratyayagaLannu  avu  sUcisabEkAgiruva  artha  dondige  nEravAgi  sambandhisuvudu  bahaLa  kaShTa.  I  kAraNakkAgi,  vibhaktigaLannu  kArakagaLondige  sambandhisi,  anantara  antaha  kArakagaLa  mUlaka  vAkyada  artha  vEnembudannu  vivarisi  hELalu  samskxtada  vayyAkaraNigaLu  prayatnisa  bEkAgide. 
samskxtadalli  I  rIti  vibhaktigaLigU  avugaLa  arthakkU  nEravAda  sambandhavilladiralu  halavu  kAraNagaLive.  avugaLalli  kelavannu  keLage  vivarisalAgide. kalpisikonDiruva modalu tAvu

ಕನ್ನಡ →

7.3.1 ondu vibhaktige halavu arthagaLu

samskxtadalli prathamA vibhaktige ondu niScitavAda arthavannu koDalu sAdhyavAgadu. yAkendare, ondu ghaTaneyannu naDesikoDuva vyaktiyannu mAtravallade A ghaTaneyalli toDagiruva itara vyakti, vastu modalA davugaLannU prathamA vibhaktiya mUlaka samskxtadalli sUcisalu sAdhya

rAmaH sthAlyAm Odanam kAShThayH pacati ‘rAmanu maDakeyalli annavannu kaTTigeyannu baLasi bEyisu ttAne’ (3kha) sthAlI pacati

‘maDakeyalli (annavannu) bEyisuttAne’ kAShTham pacati ‘kaTTigeyannu baLasi (annavannu) bEyisuttAne’

(3ka-ga)dalli koTTiruva mUru vAkyagaLalli prathamA vibhaktige mUru bEre bEre arthagaLiveyumbudannu gamanisabahudu. (3ka) vAkyadalli adu bEyisuva ghaTaneyannu naDesikoDuva vyaktiyannu sUcisuttade; Adare, (3kha) vAkyadalli adu A ghaTaneyannu naDesalu

baLasida pAtreyannu sUcisuttade mattu (3ga) vAkyadalli adakkAgi baLasa lAgiruva kaTTigeyannu sUcisuttade.
(3kha) mattu (3ga) vAkyagaLalli bEyuva padArtha mattu bEyisuva vyakti iveraDannu hesarisillavAda kAraNa, sthAlI ‘maDike’ embudannu (3kha) vAkyadalliyU kAShTham ‘kaTTige’ embudannu (3ga) vAkyadalliyU prathamA vibhaktiyalli baLasalu sAdhyavAgide. idu samskxtada vaySiShTya.
hIge prathamA vibhaktige I mUru (3ka-ga) vAkyagaLalli mUru bEre bEre arthagaLive.

ಕನ್ನಡ →

7.3.2 ondE arthakke halavu vibhaktigaLu

samskxtadalli I rIti ondE vibhakti pratyayavannu halavu arthagaLalli baLasalu sAdhyavide mAtravalla, ondE arthavannU halavu vibhaktigaLa mUlaka sUcisalu sAdhyavide.
udAharaNegAgi, mEle sUcisiruva arthagaLalli modalaneyadannu, endare ghaTaneyannu naDesuvudu yAru embudannu, samskxtadalli prathamA vibhaktiya mUlakavU sUcisabahudu, txtIyA vibhaktiya mUlakavU sUcisabahudu (4ka-kha nODi).
samskxtadalli ‘kartari’ mattu ‘karmaNi’ embudAgi eraDu rItiya vAkyagaLu baLakeyallive. ghaTaneyondannu naDesuva vyaktiyannu kartari vAkyadalli prathamA vibhaktiya mUlaka mattu karmaNi vAkyadalli txtIyA vibhaktiya mUlaka sUcisalAguttade.

(4ka) dEvadattaH grantham paThati

‘dEvadattanu pustakavannu OduttAne’

(4kha) dEvadattEna granthaH paThyatE

‘dEvadattanu pustakavannu OduttAne’

(4ka)  mattu  (4kha)  vAkyagaLeraDakkU  samskxtadalli  artha  ondE;  hIgiddarU  ghaTaneyannu  naDesuva  (Oduva)  vyaktiyannu  (4ka)dalli  prathamA vibhaktiya mUlaka sUcisalAgide mattu (4kha)dalli txtIyA  vibhaktiya  mUlaka  sUcisalAgide.  endare,  I  eraDu  vAkyagaLalli 

ondE arthavannu eraDu bEre bEre vibhakti pratyayagaLa mUlaka sUcisalAgide. kannaDa vyAkaraNagaLalli (4kha) vAkyavannu ‘dEvadattaninda pustaka OdalpaDuttade’ embudAgi anuvAdisuvudu rUDhi. Adare intaha vAkya kannaDadalli samskxtada prabhAvadinda bandiddu, hosagannaDadalli illavE mAtinalli idu illavendE hELabahudu. idE rItiyAgi dvitIyA mattu saptamI vibhaktigaLannu ondE arthadallU baLasalu sAdhyavide. udAharaNegAgi, ‘kuLitiddAne’ emba artha koDuva AstE mattu adhyAstE emba eraDu kriyApadagaLa baLakeyannu gamanisabahudu.

(5ka) pavratE AstE

‘guDDadalli kuLitiddAne’ (5kha) pavratam adhyAstE ‘guDDadalli kuLitiddAne’

(5kakha)  vAkyagaLeraDarallU  guDDavu  kuLitukoLLuva  jAgavAgide.  hIgiddarU, (5ka) vAkyadalli adu saptamiyalli bandide, mattu (5kha)  dalli dvitIyuyalli bandide.  

ಕನ್ನಡ →

7.3.3 bEre kAraNagaLu

samskxtadalli vibhakti pratyayagaLigU avu sUcisabEkAgiruva arthakkU naDuve nEravAda sambandhavilladiralu bEreyU kelavu kAraNagaLive. udAharaNegAgi, kelavu sandabhragaLalli baLakeyAguva vibhakti pratyaya gaLige samskxtadalli viSiShTavAda arthavE iruvudilla.
idallade, I vibhakti pratyayagaLu vibhaktyarthavannu mAtravallade, nAmapadada linga-vacanagaLannU sUcisuttave. nAmapadagaLa koneya akSharagaLannanusarisiyU samskxtada vibhakti pratyayagaLalli kelavu vyatyAsa gaLu kANisikoLLuttave. (vivaragaLige 8.3 nODi). intaha vyatyAsagaLU samskxtada vibhakti pratyayagaLannu avugaLa arthadondige sambandhisuva kelasa heccu kliShTavAguvante mADive.

ಕನ್ನಡ →

7.3.4 kArakagaLa mUlaka sambandhisuvudu

mEle vivarisida hAge, samskxtadalli vibhakti pratyayagaLigU avu sUcisa bEkAgiruva arthagaLigU naDuve nEravAda sambandhavillavAda kAraNa, samskxtada vayyAkaraNigaLu vAkyada racaneyannu mattu adaralli baLake yAguva vibhaktigaLa svarUpavannu modalige kArakagaLa mUlaka vivarisi, anantara A racaneyannu adara arthadondige sambandhisabEkAgide. nijakkU bhASheyalliruvudu vibhakti pratyayagaLu mattu avu sUcisa bEkAgiruva artha (endare nAmapadakkU kriyApadakkU naDuviruva sambandha) iveraDu mAtra. mEle sUcisida hAge, kArakagaLembuvu samskxtada vayyAkaraNigaLu tamma anukUlakkAgi sxShTisikonDiruva kAlpanika tatvagaLu mAtra. avu A bhASheyalli vibhaktigaLa baLake ondu viSiShTavAda rItiyallideyAda kAraNa mAtra bEkAgive.
udAharaNegAgi, mEle koTTiruva (3ka-ga) vAkyagaLalli prathamA vibhaktiyalli bandiruva padagaLannu mattu (4kha) vAkyadalli txtIyA vibhaktiyalli bandiruva padavannu samskxtada vayyAkaraNigaLu kartx kArakavendu parigaNisuttAre. idakke badalu, (4kha) vAkyadalli prathame yalli bandiruva padavannu karmakArakavendu parigaNisuttAre.
vibhakti mattu avugaLa arthagaLa naDuve mAtravalla, vibhakti mattu kArakagaLa naDuveyU samskxtadalli nEravAda sambandhavilla. idakke kAraNavEnendare, vibhaktigaLu sUcisabEkAgiruva arthavannu vivarisu vudakkAgi mAtravallade, vyAkaraNada bEre kelavu niyamagaLannu sankShipta vAgi varNisuvudakkAgiyU samskxtada vayyAkaraNigaLu I kAraka gaLannu baLasuttAre.
udAharaNegAgi keLage koTTiruva (6-7) vAkyagaLannu pariSIlisa bahudu.

(6ka) akShAm dIvyati

‘pagaDegaLalli jUjADuttAne’

(6kha) akShayH dIvyati

(7ka) Ajyam juhOti

‘tuppadalli hOma mADuttAne’

(7kha) AjyEna juhOti

parigaNisadiralu

(6)  mattu  (7)nE  vAkyagaLeraDarallU  nAmapadavannu  dvitIyA  vibhaktiyallAgali  illavE  txtIyA  vibhaktiyallAgali  baLasalu  sAdhya  vide.  akSha  ‘pagaDe’  embudu  (6ka)dalli  dvitIyuyalli  bandide  mattu  (6kha)dalli  txtIyuyalli  bandide;  Ajya  ‘tuppa’  embudu  (7ka)dalli  dvitIyuyalli bandide mattu (7kha)dalli txtIyuyalli bandide. 
Adare  samskxtada  vayyAkaraNigaLu  (6)ra  vAkyagaLalli  akSha  nAma  pada  dvitIyeyalli  bandare  karmavannu  sUcisuttade  mattu  txtIye  yalli  bandare  karaNavannu  sUcisuttade  embudAgi  hELuttAre  mattu  antahadE  (7)ra  vAkyagaLalli  Ajya  ‘tuppa’  nAmapada  dvitIyeyalli  bandarU  karmavE,  txtIyeyalli  bandarU  karmavE  embudAgi  hELuttAre.  
avaru  I  rIti  (7kha)  vAkyadalli  Ajya  nAmapada  txtIyeyalli  mEle  karaNavendu  bandideyAdarU  adannu  hELidantaha eraDaneya avaSyakateyE (vyAkaraNa niyamagaLannu sankShipta  vAgi bareyabEkembudE) mukhya kAraNa.  
samskxtadalli  kriyApadakke  ana  pratyayavannu  sErisi  tayArisida  padada  mUlaka  adara  karaNavannu  sUcisalu  sAdhya  emba  vyAkaraNa  niyamavondide.  I  niyamada  prakAra,  SAt  ‘tunDu  mADu’  kriyA  padadinda  siddhavAguva  SAtana  padada  mUlaka  adara  karaNavAgiruva  ‘cUri’yannu sUcisalu sAdhyavide.  
hu  ‘hOma  mADu’  kriyApadadondige  (6nE  vAkyadalli  bandiruva  juhOti  ‘hOma  mADuttAne’  embudu  A  kriyApadada  ondu  rUpa)  txtIyA  vibhaktiyalli  baruva  Ajya  ‘tuppa’  nAmapada  vannu  karaNa  embudAgi  parigaNisidalli,  A  kriyApadadinda  siddhavAguva  havana  padakkU  adu  sUcisuva  kriyeya  karaNavAda  ‘tuppa’  emba  arthavannu koDabEkAdItu.  
Adare nijakkU samskxtadalli havana embudara artha ‘AhutiyAgi  tuppavannu  hOmadalli  hAkalu  baLasuva  sAdhana’  embudu.  ‘hOma  mADuvudu’  emba  arthavU  adakkide.  AhutiyAgi  baLasuva  tuppa  emba artha adakkilla. hAgAgi, samskxta vayyAkaraNigaLu Ajya ‘tuppa’  embudannu hu kriyApadada karaNavendu parigaNisuvudilla.  

samskxta  vyAkaraNadalli  kANisuva  intaha  halavu  samasyegaLindAgi  adara  vayyAkaraNigaLige  vibhaktigaLannu  arthadondige  mAtravallade  kArakagaLondigU nEravAgi sambandhisalu sAdhyavAguvudilla. 

ಕನ್ನಡ →

7.4 pAScAtya vyAkaraNagaLalli kalpita tatva

kelavu pAScAtya bhAShegaLa vyAkaraNagaLalliyU intahadE vyAkaraNa tatva vondannu kalpisikoLLuva avaSyakate kanDubandide. idannu vyAkaraNa sambandha (gDicimmciNaichiciTa DieTaciNaioTi) embudAgi kareyuvudu rUDhi.
sabjekTa (subriechiNa), DayrekTa AbjekTa (jaiDiechiNa obriechiNa), mattu inDayrekTa AbjekTa (iTijaiDiechiNa obriechiNa) embavugaLu intaha vyAkaraNa sambandhagaLu.
samskxta vyAkaraNada kartx, karma modalAda kArakagaLa hAgeyE pAScAtya vyAkaraNagaLa sabjekTa, AbjekTa modalAda vyAkaraNa sambandha gaLU kalpita tatvagaLAgive. idallade, avannu kalpisikonDiruvudakke kAraNavU samskxta vyAkaraNadalliruvantahadE.
vibhakti pratyayagaLigU avu sUcisabEkAgiruva arthakkU naDuve I bhAShegaLalli nEravAda hondANikeyillavAda kAraNa, avugaLa vyAkaraNa gaLalli sabcekTa, AbjekTa modalAda I vyAkaraNa sambandhagaLannu kalpisikoLLabEkAgide.
udAharaNegAgi, ingliSh bhASheyalli ondu ghaTaneyannu naDesi koDuva vyaktiyannu mAtravallade, A ghaTaneya karaNa, kAraNa mattu jAga (adhikaraNa) I mUrannU kriyApadada mundiruva jAgadalli (endare prathamA vibhaktiyalli baruva nAmapadada jAgadalli) irisalu sAdhyavide.

John opened the door with a key ‘jOn bAgilannu ondu kIliyinda tereda’

(8R) The key opened the door

‘ondu kIliyinda bAgilannu tereyalAyitu’

‘gALige bAgilu tereyitu’ The garden is swarming with bees

(9)

‘tOTadalli jEnuhuLagaLu gumpAgi hAruttive’

(8ka-ga)  mattu  (9)nE  ingliSh  vAkyagaLalli  jOn  embudu  (8ka)dalli, kI embudu (8kha)dalli, vinD ‘gALi’ embudu (8ga)dalli  mattu  gADran  embudu (9)ralli kriyApadada  mundiruva  jAgadalli  (endare ‘prathame’yalli) bandiruvudannu gamanisabahudu.  
I kAraNakkAgi, ingliSh vAkyagaLalli kriyApadada mundiruva nAma  padavannu nEravAgi kriyeyannu naDesikoDuvavanu emba arthadondige,  illavE  bEre  yAvudAdarU  ondu  niScitavAda  arthadondige  sambandhisalu  sAdhyavAguvudilla.  hAgAgi,  I  jAgavannu  sabjekTa  jAga  embudAgi  karedu  anantara  bEre  niyamagaLa  mUlaka  adannu  artha  dondige sambandhisabEkAgide. 

ಕನ್ನಡ →

7.5 kannaDakke kArakagaLu bEkAgilladiruvudu

kannaDadalli vibhakti pratyayagaLannu avugaLu sUcisabEkAgiruva artha dondige nEravAgi sambandhisalu sAdhyavide. I viShayadalli kannaDa bhAShe samskxta mattu ingliSh bhAShegaLiginta tIra bhinnavAdudu.
udAharaNegAgi, kannaDadalli ondu nAmapadavannu dvitIyA vibhaktiyalli baLasabEkendiddalli adu kriyApadavu tiLisuva ghaTaneya pariNAmavannu ondalla ondu rItiyalli tOrisalEbEkemba niyama vide. idallade, adu gurutisuva vyakti svEccheyinda A ghaTaneyalli toDagirabArademba niyamavU ide.
idE rItiyalli ondu nAmapadavannu saptamI vibhaktiyalli baLasa bEkendiddalli adu ondalla ondu rItiyalli ghaTane naDeyuva jAgavannu sUcisuttirabEkemba niyamavide.

ಕನ್ನಡ →

7.5.1 eraDu rItiya sambandhagaLu

kannaDadalli vibhakti pratyayagaLigU avugaLa arthakkU naDuve nEravAda sambandhaviddu ingliShnalli antaha sambandhavilladiralu bEreyU ondu mukhyavAda kAraNavide.
vAkyavondaralli baruva nAmapadagaLigU kriyApadakkU naDuve eraDu rItiya sambandhagaLiralu sAdhyavide. mEle vivarisidantaha artha sambandhavondu; mattu nAmapadagaLu gurutisuva vyakti, vastu

modalAdavugaLalli mAtanADuttiddEve, yAvudara viShayavAgi yAvudannu hosatAgi gurutisuttiddEve embantaha ‘bhAShAvyavahAra’kke sambandhisidantaha viShayagaLannu sUcisuva sambandha innondu.
kannaDadalli I eraDu rItiya sambandhagaLannu sUcisalu bEre bEre sAdhanagaLive. Adare ingliShnalli iveraDannU ondE sAdhanada mUlaka sUcisabEkAgide. udAharaNegAgi keLage koTTiruva (10ka-kha) ingliSh vAkyagaLannu avugaLa bhAShAntaragaLAgi koTTiruva kannaDa vAkyagaLondige hOlisi nODabahudu.

‘huDuga mudukanannu dUDida’ (10R) The old man was pushed by the boy ‘mudukanannu huDuga dUDida’

(10ka)  mattu  (10kha)  vAkyagaLa  naDuviruva  vyatyAsavEnendare,  (10ka)dalli  ADuganu  obba  huDugana  viShayavAgi  mAtanADuttiddAne,  Adare  (10kha)dalli  Ata  obba  mudukana  viShayavAgi  mAtanADu  ttiddAne.  
ingliShnalli  obba  vyakti  illavE  vastuvina  badalu  innobba  vyakti  illavE  vastuvannu  ‘mAtanADuva  viShaya’vannAgi  mADi  vAkyavannu  racisabEkiddalli  avugaLa  jAgavannu  adalu  badalu  mADuvudarondige  kriyArUpavannU  badalisabEkAguttade.  kannaDadalli  idu  avaSyavalla.  (10kha)dalli  kANisida  hAge  nAmapadagaLa  jAgavannu  adalu  badalu  mADidare sAku.  
ingliShnalli  I  kAraNakkAgi  kartari  mattu  karmaNi  embudAgi  eraDu  bageya  vAkyagaLa  avaSyakateyide.  Adare  kannaDadalli  idu  avaSya  villa.  mEle  (7.3.2)ralli  sUcisida  hAge,  kannaDa  vyAkaraNagaLalli  *mudukanu  huDuganinda  dUDalpaDuttAne  embantaha  vAkyagaLannu  karmaNi  prayOgakke  udAharaNegaLannAgi  koDuvudu  nijavAdarU  antaha vAkyagaLu ingliSh (illavE samskxta) vAkyagaLa bhAShAntaragaLu  mAtra.  barahadalli  avugaLa  baLake  bahaLa  aparUpa;  mAtinallantU  illavE  illavendu  hELabahudu.  nijakkU  kannaDakke  antaha  vAkyagaLa  avaSyakateyU illa. 

ingliSh  bhASheyalli baLakeyAguva I eraDu rItiya vAkyagaLalli  padagaLa jAgavannu adalu badalu mADuvudarondige bEre badalAvaNe  gaLannU  mADabEkAguttade  embudu  avugaLalli  savranAmagaLannu  baLasidAga spaShTavAguttade.  

‘avanu avaLannu dUDida’ (11R) She was pushed by him ‘avaLannu avanu dUDida’

(11ka) vAkyadalli he ‘avanu’ mattu heDi ‘avaLannu’ emba eraDu  savranAmagaLannu baLasalAgide; A vAkyada karmaNi rUpavAda (11kha)  vAkyadalli  I  eraDu  savranAmagaLa  jAgavannu  badalAyisalAgide  mAtravalla, avugaLa vibhaktirUpagaLannU badalAyisalAgide.  
(11kha) vAkyadalli ingliShna he embudu him endAgide mattu  heDi embudu she endAgide. Adare kannaDadalli intaha vibhakti rUpagaLa  badalAvaNe  avaSyavilla.  mEle  (11kha)  vAkyada  kannaDa  rUpadalli  avanu  mattu  avaLannu  emba  eraDu  savranAmagaLu  svalpavU  badalAgade  (11ka)  vAkyadalliruvanteyE  uLidukonDive.  avugaLa  jAga mAtra badalAgide. 
kannaDadalli I rIti artha sambandha mattu bhAShAvyavahAra sambandha  gaLannu  bEre  bEreyAgi  mattu  svatantravAgi  sUcisuva  vidhAna  baLakeyallide.  padagaLa  jAgada  mUlaka  bhAShAvyavahArakke  sambandhisida  viShayagaLannu  sUcisalAguttade  mattu  vibhakti  pratyayagaLa  mUlaka  arthakke sambandhisida viShayagaLannu sUcisalAguttade.  
hAgAgi,  kannaDada  vAkyagaLalli  bhAShAvyavahArakke  sambandhisidantaha  badalAvaNegaLannu mADalu avugaLalli baruva padagaLa jAgavannu mAtra  badalAyisidare  sAku,  ingliShnalli  kANisuva  hAge,  vibhaktirUpagaLannu  mattu kriyArUpagaLannu badalAyisuva avaSyakateyilla. 
arthasambandhagaLannu  mattu  bhAShAvyavahAra  sambandhagaLannu  I  rIti oTTige sErisade bEre bErAgi irisiruva kAraNa kannaDadalli vibhakti  pratyayagaLigU  avu  sUcisabEkAgiruva  arthakkU  naDuve  nEravAda  hondANikeyide.  

I  kAraNakkAgi,  kannaDada  vAkyaracaneyannu  mattu  adaralli  baLake  yAguva  vibhakti  pratyayagaLannu  varNisuvAga  kartx,  karma,  karaNa  modalAda  kArakagaLannAgali  illavE  sabjekTa,  DayrekTa  AbjekTa,  inDayrekTa  AbjekTa  modalAda  bEre  rItiya  vyAkaraNa  sambandha  gaLannAgali  baLasikoLLuva  avaSyakateyilla  (‘bhAShAvyavahAra’da  kuritu  heccina vivaragaLige tirumalES 1979 nODi).  

ಕನ್ನಡ →

7.5.2 kannaDa vAkyagaLalli sabjekTa emba tatva

avaSyavillada kalpita vyAkaraNa tatvagaLannu baLasuvudarinda kannaDa vyAkaraNa hEge anavaSyakavAgi kliShTavAguttade embudannu ittIcege pAScAtya vyAkaraNa parampareyalli bareda kannaDa vyAkaraNagaLu bahaLa spaShTavAgi tOrisikoTTive.
I kannaDa vyAkaraNagaLalli pAScAtya vyAkaraNagaLalli baruva sabjekTa, DayrekTa AbjekTa mattu inDayrekTa AbjekTa emba vyAkaraNa sambandha gaLannu baLasabEkAguttade. Adare, kannaDada maTTige idu kelavu pariharisa lAgada samasyegaLannU tanduhAkide.
udAharaNegAgi, kannaDa vAkyagaLalli yAva nAmapadavannu sabjekTa embudAgi hesarisabEku embudu ondu doDDa samasyeyAgiddu, I viShayadalli bahaLa cacre naDedide. modalaneya nAmapada prathamA vibhaktiyalli baruva badalu caturthI vibhaktiyalli baruvantaha kelavu kannaDa vAkyagaLu I sandabhradalli vayyAkaraNigaLige tondareyannu koDuttave.
sAmAnyavAgi, kelavu mAnasika illavE dayhika avasthegaLannu anubhavisuva (illavE anubhavisida) vyaktiyannu I rIti caturthI vibhaktiya mUlaka sUcisuvudu kannaDada vyAkaraNa niyama.

(12) rAjuvige hAvannu kanDu hedarikeyAyitu (13) rAjuvige henDatiya nenapAyitu (14) rAjuvige ondu hADu kELisitu

(12-14)rantaha vAkyagaLalli caturthI vibhaktiyalli bandiruva pada  (rAjuvige embudu) sabjekTa endu kelavaru hELuttAre mattu vibhakti  pratyayavilladiruva  pada  (hedarike,  nenapu  illavE  hADu  embudu)  sabjekTa endu bEre kelavaru vAdisuttAre (SrIdhar 1976 nODi).  

I eraDu abhiprAyagaLalli yAvudu sari  mattu yAvudu tappu  endu hELuvudu kaShTa. yAkendare, (12-14) vAkyagaLalli yAvudannu  sabjekTa  embudAgi  ArisikonDarU  ondalla  ondu  samasyeyannu  edurisabEkAguttade.  
intaha  vAkyagaLalli  sAmAnyavAgi  vibhakti  pratyayadondige  bAra  diruva  pada  kriyApadadondige  sEri  vAkyavu  tiLisuva  ghaTaneyannu  sUcisuvudAda  kAraNa,  adannu  sabjekTa  endu  hELuvudu  aShTondu  ucitavendu tOruvudilla.  
udAharaNegAgi,  (12)nE  vAkyadalli  nijakkU  hedarike  embudu  kriyApadada  bhAga  mAtra.  hedarikeyAguvudu  embudE  illi  naDe  diruva ghaTane. hAgAgi hedarike embudannu vAkyada sabjekTa embudAgi  hesarisuvudu svalpa vicitravAgi tOruttade. 
idakke badalu, I (12)nE vAkya rAjuvige EnAyitu embudannu  tiLisuttideyAda  kAraNa,  adaralli  rAju  padavE  sabjekTa  endu  hELidalli bEreyE tondare kANisikoLLuttade.  
intaha  vAkyagaLalli  kriyApadada  koneyalli  baruva  ‘AkhyAta’  pratyayagaLu  caturthI  vibhaktiyalliruva  padada  puruSha-linga-vacana  gaLannu    sUcisuva  badalu,  vibhakti  pratyayavilladiruva  padada  puruSha- linga-vacanagaLannu sUcisuttave.  
udAharaNegAgi, (12)nE vAkyadalli bandiruva Agu kriyArUpada  puruSha-linga-vacanagaLannu  sUcisuttade  yallade  puruSha-linga-vacanagaLannu  sUcisuvudilla.  idE  rItiyalli  (14)nE  vAkyadalli  kELisitu  kriyArUpada  AkhyAta  pratyaya  hADu  padada  puruSha-linga- vacanagaLannu sUcisuttade. 
hAgAgi,  (12)nE  vAkyadalli  rAju  pada  sabjekTa  endu  hELidalli  antaha  vAkyagaLalli  baruva  kriyApadada  AkhyAta  pratyaya  vAkyada  sabjekTannu  avalambisilla  endu  hELabEkAguttade.  idU  ondu  samasyeyE.  
kannaDa  vAkyagaLalli  sabjekTa  yAvudu  embudannu  nirdharisuvalli  bEreyU  kelavu  tondaregaLannu  vayyAkaraNigaLu  edurisabEkAgide.  udAharaNegAgi,  ingliSh  modalAda pAScAtya bhAShegaLa  vyAkaraNadalli 

hedarike

padada padada

pratyaya

sakarmaka mattu akarmaka emba eraDu rItiya vAkyagaLa naDuviruva vyatyAsakke bahaLa mahatvavide. idakke viruddhavAgi kannaDa vyAkaraNadalli aycchika mattu anaycchika ghaTanegaLannu sUcisuva bEreyE eraDu rItiya vAkyagaLa naDuviruva vyatyAsakke heccina mahatvavide.
sabjekTa emba vyAkaraNa tatvavannu mukhyavAgi sakarmaka-akarmaka vAkyabhEdada AdhArada mEle sAdhisalAgideyAda kAraNa, mattu I vAkyabhEda kannaDadalli aShTondu mahatvavAdudallavAda kAraNa, sabjekTa tatvavannu kannaDakke aLavaDisalu sAdhyavAguvudilla. I samasyeyannu keLagina (7.5.3)nE vibhAgadalli vivarisalAgide.

ಕನ್ನಡ →

7.5.3 eraDu vyavasthegaLu

sakarmaka-akarmaka vyatyAsakke mahatvavannu koDuva bhAShegaLallU ondu mukhya vyatyAsavide. I vyatyAsa akarmaka vAkyagaLalli baruva nAmapadavu sakarmaka vAkyagaLalli baruva eraDu nAmapadagaLalli yAvudakke samAnavAgide embudara mEle avalambiside. I vyatyAsada svarUpavEnembudannu tiLiyalu modalige sakarmaka mattu akarmaka vAkyagaLalli baruva nAmapadagaLannu bEre bErAgi gurutisikoLLuvudu avaSya.
akarmaka vAkyagaLalli kriyApadadondige sAmAnyavAgi ondE ondu mukhyavAda nAmapada baruttiddu adannu ‘sa’ embudAgi gurutisabahudu. idakke badalu sakarmaka vAkyagaLalli eraDu mukhya nAmapadagaLu baruttiddu avannu ‘ni’ mattu ‘ka’ embudAgi gurutisa bahudu. udAharaNegAgi keLage koTTiruva akarmaka mattu sakarmaka vAkyagaLannu pariSIlisabahudu:

(15) rAju atta (16) rAju hariyannu dUDida

(15)nE  vAkya  akarmakavAgiddu  adaralli  kriyApadadondige  rAju emba ondE ondu mukhya nAmapada (‘sa’ embudu) bandide.  
(16)nE  vAkya  sakarmakavAgiddu  adaralli  kriyApadadondige  eraDu  mukhya  nAmapadagaLu  bandive.  ivugaLalli  modalaneyadannu  (rAju embudannu) ‘ni’ embudAgi mattu eraDaneyadannu (hari embu 

dannu) ‘ka’ embudAgi parigaNisabahudu. ivugaLalli ‘ni’ embudu sAmAnyavAgi ondu ghaTaneyannu naDesuva vyaktiyannu sUcisuttade mattu ‘ka’ embudu antaha ghaTaneyinda yAvudAdarondu rItiyalli prabhAvitanAgiruva vyakti illavE vastuvannu sUcisuttade.
kelavu bhAShegaLalli akarmaka vAkyada ‘sa’ nAmapadakke sakarmaka vAkyada ‘ni’ nAmapada samAnavAgiruvudAdare, bEre kelavu bhAShegaLalli ‘ka’ nAmapada samAnavAgiruttade. I samAnate nAmapadagaLondige baruva vibhakti pratyaya, avakkU kriyApadakkU naDuviruva sambandha, modalAdavugaLannu avalambiside.
kelavu bhAShegaLalli I eraDu rItiya vyavasthegaLU oTTAgi kANisi koLLuttave. udAharaNegAgi, hindI bhASheyalli apUrNa samayada vAkyagaLalli modalaneya vyavasthe kANisuttade mattu pUrNa samayada vAkyagaLalli eraDaneya vyavasthe kANisuttade.

(a) modalaneya vyavasthege udAharaNe:

(17ka) rAm sOtA hay ‘rAma nidrisuttiddAne’ (18ka) rAm kitAb paDhtA hay ‘rAma pustaka OduttiddAne’

(18ka)  sakarmaka  vAkyadalli  ‘ni’  nAmapadavAgi  bandiruva  rAm  embudu  (17ka)  akarmaka  vAkyadalli  ‘sa’  nAmapadavAgi  bandiruva  rAm  padakke  samanAgideyendu  hELabahudu.  yAkendare,  (17ka)  vAkyada  kriyApadavu  ‘sa’  nAmapadada  puruSha-linga-vacanagaLannu   tOrisuttade  mattu  (18ka)  vAkyada  kriyApadavu  ‘ni’  nAmapadada  (rAm embudara) puruSha-linga-vacanagaLannu tOrisuttade.  

(A) eraDaneya vyavasthege udAharaNe:

(17kha) rAm sOyA

‘rAma niddemADida’ (18kha) rAm nE kitAb paDhI

‘rAma pustaka Odida’

(18kha)  sakarmaka  vAkyadalli  ‘ni’  nAmapadavAgi  bandiruva  rAm  embudu  (17kha)  akarmaka  vAkyada  ‘sa’  nAmapadakke  (rAm  embu  dakke)  samanAgilla  embudannu  gamanisabahudu.  adu  nE  emba  viSiShTavAda  vibhakti  pratyaya(upasagra)dondige  bandide,  mattu  A  vAkyada kriyApada adara linga-vacanagaLannu tOrisuttilla.  
idakke  badalu,  (18kha)  vAkyada  kriyApada  A  vAkyada  ‘ka’  nAma  padavAgi bandiruva kitAb embudara linga-vacanagaLannu sUcisuttade.  endare,  I  (17kha-18kha)  vAkyagaLalli  akarmaka  vAkyada  ‘sa’  nAma  padakke  (kitAb  embudakke)  sakarmaka  vAkyada  ‘ka’  nAmapada  (rAm  embudu) samanAgide. 
modalaneya vyavastheyannu baLasuva sakarmaka vAkyagaLalli ‘ni’ nAma  padavannu  sabjekTa  endU  eraDaneya  vyavastheyannu  baLasuva  sakarmaka  vAkyagaLalli  ‘ka’  nAmapadavannu  sabjekTa  endU  parigaNisabEkembudu  kelavara  abhiprAya.  Adare,  bEre  kelavara  abhiprAyadante  I  eraDu  rItiya  vyavasthegaLallU  sakarmaka  vAkyada  ‘ni’  nAmapadavannE  sabjekTa  embudAgi parigaNisabEku (jAsti vivaragaLige Diksan 1994 nODi).   

ಕನ್ನಡ →

7.5.4 kannaDada vaySiShTya

kannaDada maTTige hELuvudAdare, adara vAkyagaLu I eraDu vyavasthe gaLigU sErade avugaLinda horage nilluttave. hAgAgi avugaLalli yAva nAmapadavannu sabjekTa embudAgi parigaNisabEku emba viShaya dalli nirdhArakke baralu tondareyAgide.
udAharaNegAgi, kannaDadalli anaycchika ghaTanegaLalli toDagiruva vyaktigaLu A ghaTaneya mUlaka ondu anubhavavannu paDeyuvantiddare avannu caturthI vibhaktiya mUlaka sUcisuva kramavide. hAgAgi adara akarmaka mattu sakarmaka vAkyagaLeraDU eraDu bEre bEre rIti yavugaLAgi kANisikoLLuttave.

(19ka) avanu hedarida (19kha) avanige hedaritu (20ka) avanu kate mareta (20kha) avanige kate maretitu

mEle  (19ka)  mattu  (20ka)  vAkyagaLalli  ‘prathamA’  vibhaktiyalli  bandiruva  avanu  padavannu  sabjekTa  endu  kareyabahudu,  Adare  (19kha)  mattu  (20kha)  vAkyagaLalli  caturthI  vibhaktiyalli  bandiruva  avanige padavannU hAge kareyalu sAdhyavE?  
I  praSnege  uttara  koDuvudu  yAke  kaShTa  embudannu  mEleyE  nODiruvevu.  (20kha)  vAkyadalli  kate  embudannu  sabjekTa  endu  parigaNisalu  sAdhya,  Adare  (19kha)  vAkyadalli  yAvudu  sabjekTa?  adaralli sabjekTa embudE illa endu hELidevAdare, mEle vivarisida  akarmaka-sakarmaka vAkya vibhajanege adu apavAdavAgi nilluttade. 
nijakkU illi gamanisabEkAgiruva sangatiyEnendare, kannaDa vAkyagaLa  oLaracaneyannu  vivarisuvalli  sakarmaka  mattu  akarmaka  emba  vibhajane  gintalU  aycchika  mattu  anaycchika  emba  vibhajaneyE  heccu  sahAyaka  vAguttade.  ivugaLalli  eraDaneya  vibhajane  modalaneyadannu  aDDakke  kattarisuva kAraNa, avugaLalli yAvudAdarU ondannu mukhya vibhajane  yAgi ArisikoLLuva avaSyakateyide.  
kannaDada maTTige aycchika-anaycchika vibhajaneyE mukhyavAda vibhajane  (idannu bembalisuva bErondu viShayakke (7.5.5) nODi). hAgAgi,  sakarmaka-akarmaka  vibhajaneya  AdhArada  mEle  nintiruva  sabjekTa  emba  vyAkaraNatatvavannu  kannaDakke  anvayisalu  sAdhyavillavendE  hELa  bEkAguttade. nijakkU adu kannaDakke avaSyavU illa. 

ಕನ್ನಡ →

7.5.5 eraDu rItiya vyAkaraNa kAryagaLu

kannaDa vAkyagaLalli kANisuva vyAkaraNa kAryagaLannu eraDu vagragaLAgi vingaDisalu sAdhyavide. avugaLalli modalaneya vagrakke sErida vyAkaraNa kAryagaLannu vivarisalu nAmapadagaLa vibhaktirUpagaLannu (endare vibhaktirUpagaLu sUcisuvantaha nAmapadagaLigU kriyApadakkU naDu viruva sambandhavannu) baLasikoLLuva avaSyakateyide.
eraDaneya vagrakke sErida vyAkaraNa kAryagaLu ivugaLiginta tIra bhinnavAgiddu, avannu vivarisalu bhAShAvyavahAradalli nAmapadagaLa sthAna vEnu emba viShayavannu baLasikoLLabEkAguttade. udAharaNegAgi, kriyApadagaLa ‘jODisuva’ rUpada sahAyadinda kannaDadalli eraDu vAkyagaLannu jODisalu sAdhyavide. idu modalaneya vagrakke sEruva vyAkaraNa kArya.

(21ka) avanu kADige hOda (21kha) avanu kaTTige tanda (22) avanu kADige hOgi kaTTige tanda

(21ka)  mattu  (21kha)  vAkyagaLannu  jODisuvudara  mUlaka  (22)nE vAkyavannu tayArisalAgide mattu idakkAgi (21ka) vAkyadalli  bandiruva  hOda  kriyApadavannu  hOgi  embudAgi  adara  jODi  suva  rUpakke    badalAyisalAgide.  entaha  vAkyagaLannu  I  rIti  jODisalu  sAdhya  embudu  avugaLalli  baruva  nAmapada  mattu  kriyApadagaLa naDuviruva sambandhavannu avalambiside.  
jODikoLLuva vAkyagaLeraDarallU ondu ghaTaneyalli svEccheyinda  toDagiruvantaha  vyaktiyannu  gurutisalAgideyAdare,  averaDU  obbanE  vyaktiyannu  gurutisuttirabEku  emba  niyama  kannaDadallide.  keLage  koTTiruva (23-26) vAkyagaLu I viShayavannu spaShTapaDisuttave. 

(23ka) rAju akki tandu bEyisida (23kha) *rAju akki tandu hari bEyisida (24ka) rAju A nAyiyannu hiDisi kollisida (24kha) *rAju A nAyiyannu hiDisi hari kollisida (25) mara biddu mADu muriyitu (26)

rAju bobbe hAki maguvige eccaravAyitu

(23ka-kha)  mattu  (24ka-kha)  vAkyagaLalli  oTTu  sEriruva  eraDu  upavAkyagaLallU  svEccheyinda  ghaTaneyalli  toDaguva  vyaktigaLannu  gurutisalAgide.  (23ka)  mattu  (24ka)  vAkyagaLalli  ivu  obbanE  vyakti  yannu  (rAjuvannu)  sUcisuvuvAda  kAraNa  A  vAkyagaLu  vyAkaraNa  sammatavAgive.  
Adare  (23kha)  mattu(24kha)  vAkyagaLalli  avu  bEre  bEre  vyakti  gaLannu  (rAju  mattu  hari  embavarannu)  sUcisuttave.  hAgAgi,  A  vAkyagaLu vyAkaraNasammatavAgilla.  
(25)nE  vAkyadalli  svEccheyinda  ghaTaneyalli  toDaguvantaha  yAva  vyaktiyannU  gurutisillavAda  kAraNa  A  vAkya  vyAkaraNa  sammata 

vAgide; mara mattu mADu iveraDU svEccheyinda ghaTaneyalli toDaguvavugaLalla.
(26)nE vAkyada modalaneya upavAkyadalli mAtra svEccheyinda ghaTaneyalli toDaguva vyaktiyannu (rAjuvannu) gurutisalAgide; eraDaneya vAkyadalli bandiruva magu embudu eccaravAguva ghaTane yalli toDagiddu, adu svEccheyinda toDaguva ghaTaneyalla. hAgAgi, A vAkya vyAkaraNasammatavAgide. kannaDadalli I rIti nAmapadakkU kriyApadakkU naDuviruva arthasambandhavannu baLasikoLLuva vyAkaraNa kAryagaLu innU halavive. idakke badalu, bhAShAvyavahArakke sambandhisida viShayavannu baLasuva eraDanE rItiya vyAkaraNa kAryagaLU kannaDadalli halavive.
udAharaNegAgi, ondu vAkyadalli bandiruva avanu, ivanu modalAda savranAma(pada)gaLu yAva nAmapadadondige sambandhisive embudu A vAkyadalli avu elli baruttave embudara mEle, endare yAra viShayavAgi A vAkyavannu hELalAgide emba bhAShAvyavahArakke sambandhisida viShayada mEle avalambiside.

(27ka) rAju hariyannu kareyalilla, yAkendare avanu baruvAga

bahaLa taDavAgittu.

(27kha) hariyannu rAju kareyalilla, yAkendare avanu baruvAga

bahaLa taDavAgittu.

avanu savranAmavu (27ka)dalli rAjuvannu gurutisuttade, Adare  (27kha)dalli  adu  hariyannu  gurutisuttade.  I  vyatyAsakke  kAraNa  vEnendare, (27ka)da modalaneya upavAkya rAjuvina kuritAgi ondu  sangatiyannu  tiLisuttade,  Adare  (27kha)da  modalaneya  upavAkya  idannu hariya kuritAgi tiLisuttade. 
I rIti jODisiruva eraDu vAkyagaLalli modalaneyadannu yAra  viShayavAgi  hELalAgide  emba  ‘bhAShAvyavahAra’kke  sambandhisidantaha  viShayavE  adaralli  baruva  eraDu  nAmapadagaLalli  yAvudarondige  eraDaneya  vAkyadalli  baruva  savranAmavannu  sambandhisabEku  embu  dannu nirdharisuvalli AdhAravAguttade. 

I  eraDu  (27ka-kha)  vAkyagaLa  naDuve  vibhakti  pratyayagaLa  baLake  yalli  yAva  vyatyAsavU  kANisuvudillavAdudarinda,  avugaLa  naDuvina  vyatyAsakke  ‘artha  sambandha’dalliruva  vyatyAsa  kAraNavAgalu  sAdhyavilla  embudannu illi gamanisuvudu avaSya. 
ingliSh  mattu  samskxta  bhAShegaLu  I  viShayadalli  kannaDakkinta  bhinnavAgive. yAkendare, I eraDu bhAShegaLallU mEle vivarisidantaha  eraDu  rItiya  vyAkaraNa  kAryagaLannu  kannaDada  hAge  bEpraDisalu  sAdhyavAgadu.  hAgAgi,  avugaLalli  baLakeyAguva  ellA  rItiya  vyAkaraNa  kAryagaLannU  kalpitavAda  vyAkaraNa  sambandhagaLa  mUlakavE  vivarisabEkAguttade. 
ingliSh  vyAkaraNagaLalli  ‘sabjekTa’  emba  kalpitavAda  vyAkaraNa  sambandhavannu A bhASheyalli baLakeyAguva vyAkaraNa kAryagaLa  ThiivoNa  endare  ‘niyantraka’  embudAgi  parigaNisuva  avaSyakate  kanDubandide.  samskxtadalliyU  ‘kartxkAraka’  emba  kalpitavAda  vyAkaraNa  sambandha  vannu  A  bhASheyalli  baLakeyAguva  heccina  vyAkaraNa  kAryagaLigU  niyantrakavAgi baLasabEkAgide.  
Adare  kannaDadalli  baLakeyAguva  vyAkaraNa  kAryagaLannu  mEle  vivarisida  hAge  nEravAgi  (1)  nAmapadakkU  kriyApadakkU  naDuviruva  sambandhagaLa  mUlaka  illavE  (2)  bhAShAvyavahArakke  sambandhisida  viShayada  AdhArada  mEle  varNisalu  sAdhyavideyAda  kAraNa  adakke  vyAkaraNa  sambandhagaLa  (sabjekTa,  AbjekTa  modalAdavugaLa  illavE  kartx, karma modalAda kArakagaLa) avaSyakateyilla (jAsti vivaragaLige  bhaT 1991 nODi).  

ಕನ್ನಡ →

7.6 tiruLu

kannaDada vyAkaraNagaLalli vibhakti mattu kAraka emba eraDu vyAkaraNa tatvagaLannu baLasuvudu rUDi. svalpa ALavAgi vicArisidAga, I eraDu vyAkaraNa tatvagaLu samskxtakke avaSyavembudu nijavAdarU kannaDakke avugaLalli ondu mAtra, endare vibhakti mAtra avaSya, kAraka embudara avaSyakateyilla emba viShaya spaShTavAguttade.
kannaDadalli vibhaktigaLannu avu sUcisabEkAgiruva arthadondige (endare nAmapadakkU kriyApadakkU naDuve entaha sambandhavide emba

viShayadondige) nEravAgi sambandhisalu sAdhya Adare samskxtadalli idu sAdhyavilla embudE I vyatyAsakke mukhya kAraNa.
vAkyaracaneyalli baLakeyAguva vyAkaraNa kAryagaLannu varNisu vallU samskxtakke kArakagaLa avaSyakateyide Adare kannaDakke idara avaSyakateyilla. ingliSh modalAda kelavu pAScAtya bhAShegaLigU samskxtada hAge eraDu vidhavAda vyAkaraNa tatvagaLu (vibhaktigaLu mattu sabjekTa, AbjekTa modalAda vyAkaraNa sambandhagaLu) mEle vivarisida kAraNakkAgiyE avaSyavendu kanDubandide. Adare kannaDakke avugaLalli ondu mAtra endare vibhaktigaLu mAtra iddare sAku. sabjekTa, AbjekTa, modalAda vyAkaraNa sambandhagaLa avaSyakate kannaDakkilla.
nijakkU kannaDa vyAkaraNagaLalli antaha vyAkaraNa tatvagaLannu kalpisi koLLalu prayatnisidalli halavu samasyegaLannu edurisabEkAguttade.