Chapters: Ch 1 · Ch 2 · Ch 3 · Ch 4 · Ch 5 · Ch 6 · Ch 7 · Ch 8 · Ch 9 · Ch 10 · Ch 11 · Ch 12


kannaDa nuDi naDedu banda dAri

lEkhakaru: Di. en. Sankara bhaT mUla: PDF (Google Drive) — OCR SuddhIkxta prati

← sUci ingliS viSlEShaNe: en kannaDa: kn

pariviDi


kannaDa nuDi naDedu banda dAri

(I pustaka‘‘hosa baraha’dallide)

Di. en. Sankara baT

bASA prakASana, heggODu

KANNADA NUDI NADEDU BANDA DARI (The path that Kannada language has covered - A history of Kannada language) by D.N.Shankara Bhat, Ninasam, Heggodu, Sagara 577417. Phone: 9900829345.

modalaneya mudraNa : 2007

bi barahagAra

prakaTaNe bASA prakASana, heggODu,
sAgara 577 417

vitaraNe atri buk senTar, 4, SarAvati kaTTaDa, balmaTa, mangaLUru 575 001.

mudraNa SrI Sakti elekTrik pres, 13nE krAs, jayanagara, maysUru 570 014.

munnuDi

‘hosa baraha’ I pustakadalli nAnu kannaDada ‘hosa baraha’vannu baLasiddEne. samskrutadinda eravalAgi paDeda padagaLannu kannaDadalli bareyuvAga hAgeyE bareyuva hEgiveyO avu avaSyakateyilla; avu namma uccAraNeyalli hEgiveyO hAge baredare sAku emba nirNayada mEle I ‘hosa baraha’vannu yOjisalAgide.

samskrutadalli

bEre bASegaLinda eravalAgi banda padagaLannu nAvu namma uccAraNeganusAravAgi bareyuttEvallade A bASegaLalliruva hAge vakAragaLive, eraDu bareyuvudilla. ingiSnalli eraDu SakAragaLive, eraDu sakAragaLive. Adare ivannella nAvu ondE rIti bareyuttEve.

nAvu adannU

haLegannaDadallEnE La-Za mattu ra-RagaLa naDuve vyatyAsavittu; Adare hosagannaDadalli biTTukoTTiddEve. hIgiruvAga, haLegannaDada samayakkintalU hinde samskrutadalli iddirabahudAda vyatyAsagaLannu samskrutakkinta tIra bErAgiruva

kannaDa bASeya barahagaLalli ivattigU uLisikoLLabEkendu hELuvudu yAva rItiyallU samatranIyavalla.

samskruta

kannaDigara

padagaLalli

mAtinalli

baruva mahAprANAkSaragaLu alpaprANAkSaragaLAgi uccAravAguttave; ShakAra SakAravAgi, xkAra ru embudAgi, visarga svarada modalu hakAravAgi mattu vyanjanada modalu A vyanjanada ottakSaravAgi, ay mattu avgaLu ay mattu avgaLAgi uccAravAguttave. (endare, A rIti nAvu OduttEve). hAgAgi, samskruta padagaLalli mAtravE baruva I ellA akSaragaLannu (mattu kannaDa padagaLallU ‘hosa baraha’dalli avugaLa baruva ay, avgaLannu) uccAraNeganusAravAgi bareyalAguttade.

idallade, rakArakke kannaDada lipiyalli mUru rUpagaLive (ra, ra mattu ra). ivugaLalli eraDaneyadu nijakkU avaSyavillavAda kAraNa adannU biTTukoDalAgide. idE rItiyalli kannaDa lipiyalli viSiSTavAda sandabragaLalli mUguli(anunAsika)gaLa badalu baLasuva kAraNa, Y mattu GgaLa avaSyakateyilla. hAgAgi, avannU biTTukoDalAgide.

sonne(m)(anusvAra)vannu

kelavu

I ‘hosa baraha’da kuritu heccina vivaragaLannu nAnu 2005ralli baredu prakaTisiruva kannaDa barahavannu saripaDisONa! pustakadalli nODabahudu.

samskrutadinda eravalAgi banda padagaLannu I rIti bareyuvu darinda avu bandiruva vAkyagaLannu Odi arta mADikoLLuvalli tondareyU Aguvudillavembudu I pustakavannu yAva Odidavarige spaSTavAgadiradu.

I barahavannu baLasuvudarinda kannaDavannu kaliyuva makkaLige (adarallU keLavargada makkaLige) mattu adannu AmEle baLasuva janarige bahaLaSTu upakAravAgaballudembudE adannu baLakege tara bEkemba I prayatnakke mukya kAraNa.

mIsalAtiyindAgi hEge heccu heccu mandi keLavargada janaru samAjadalli mEle baruttiddArO hAgeyE I hosa barahada baLakeyindAgi heccu heccu mandi keLavargada janaru kannaDa barahavannu baLasuvantAgaballarembudaralli samSayavilla.

kILarimeyillade

mEle sUcisida nanna kannaDa barahavannu saripaDisONa! pustakavannu Odidavaralli halavaru ‘hAge mADidare bahaLa oLLeyadittu, Adare mADuvudu yAru?’ endu kELiddAre. adara vimarSakarobbaru ‘bekkina kuttigege ganTe kaTTuvavaru yAru?’ endu praSnisiddAre.

kannaDada barahagAraru I ‘hosa baraha’vannu baLasidare oLLeya dendu anisidarU baLasuva edegArikeyannu tOrisadiruvudakke hAge mADidalli avara barahakke kannaDada ivattina halavu vidvAmsara mannaNe doreyadirabahudu mattu adakke sigabahudAda praSastigaLu mukya kAraNavirabEku.

tappihOgabahudu emba

hedarikeyE

nanage vidvAmsara mannaNe doreyadirabahudemba hedarikeyilla; yAkendare, adannu pustakada yOgyate nirdarisabEkallade adakkAgi baLasida barahada svarUpavalla. innu praSastigaLa mEle nanage svalpavU Aseyilla.

hAgAgi, ‘hosa baraha’vannu baLasalu surumADuvudakke nAnE takka vyakti endu nirdarisi I pustakadalli adannu baLasalu modalu mADiddEne. nanna mundina pustakagaLallU adannE baLasuva nirdAra vannU mADiddEne.

I ‘hosa baraha’vannu baLasidudarinda kelavu mandi Odugarige svalpa himseyAgabahudu. adarallU bEre barahagArara hesarugaLu (bAlakruSNan, kruSNamUrti, gavDa, modalAduvu) intaha anisikege kAraNavAgaballuvu. Adare idu barahada mAdyama bErAdudara pariNAmavallade bErEnalla.

baNNada citradalli kempAgi kANisuva tuTi kappu-biLupu citradalli kappAgi kANisuttade. Adare, idarinda yArigU himseyAguvudilla. adannu nODi baLakeyAgiruvudE idakke kAraNa. hosa barahavU hAgeyE. baLakeyAdAga adarinda yArigU himseyAgadu.

kannaDaddE padagaLu I pustakadalli AdaSTu maTTige kannaDadavE Ada padagaLannu baLasalu prayatnisiddEne. idu kannaDada vidvAmsaru sAmAnyavAgi baLasuva vidAnakkinta tIra bErAgide.

udAharaNegAgi, kannaDa padagaLalli kANisikoLLuva uligaLannu vAkyagaLa oLaracaneyalli

padagaLa

mattu

kannaDa

mattu

baLakeyAguva niyamagaLannu vivarisabEkAdAga halavAru hosa intaha padagaLannu unTumADabEkAguttade. viSayagaLannu tiLisalu yOgyavAda padagaLilladiruvudE idakke kAraNa.

kannaDadalli

intaha

sandarbagaLalli

kannaDada vidvAmsaru

samskrutada morehoguttAre. A nuDiyalli IgAgalE baLakeyalliruva padagaLannu avaru eravalAgi paDeyuttAre mAtravalla, hosa padagaLannu unTumADabEkAgiruvallU kannaDa padagaLannu baLasuva badalu samskruta padagaLannu baLasuttAre (kempEgavDa 1976 nODi). Adare antaha padagaLannu baLasida kannaDa baraha kagganTAguttade.

hAge mADuva badalu nAnu I pustakadalli heccu heccu
kannaDaddE Ada padagaLannu unTumADi baLasiddEne. taDeyuli, maDacida taDeyuli, ujjuli, mundina svara, mElina svara, udda svara modalAda I padagaLannu kaliyuvudu mattu nenapinalliTTu koLLuvudu kannaDigarige heccu sulabavendu nanage tOruttade. ivugaLa artavannu pustakada koneyalli koDalAgide.

I pustakada kuritu kannaDa nuDi mUladrAviDadinda badalAguttA banda bage hEge embudannu vivarisuvalli idu nanna mUraneya prayatnavAgide. idakke modalu 1979ralli kannaDa bASeya sankSipta caritre emba pustakavannu mattu 1995ralli adannE tiddi doDDadu

mADiruva kannaDa bASeya kalpita caritre emba pustakavannu baredidde.

I pustaka averaDakkintalU bErAgiddu, kannaDa nuDiyalli naDeda badalAvaNegaLannu vivarisuva ondu hosa prayatnavAgide. mUladrAviDada svara mattu vyanjanagaLu kannaDada caritreyalli yAva rItiya badalAvaNegaLigella oLagAgive embudannu A viSayadalli ittIcegina varegU naDediruva samSOdanegaLannu gamanadallirisikonDu illi heccu vivaravAgi koDalAgide.

naDeda badalAvaNegaLu

kannaDada oLanuDigaLalli, adarallU karAvaLi mattu baDaga kannaDada caritreyannu oLanuDigaLalli tiLiyabEkendiruvavarige bahaLa prAmukyavAdavugaLu. yAkendare, kannaDada baraha oLanADina oLanuDiyondarinda beLedu bandideyAda kAraNa, adu kannaDa nuDiya caritreya ondu amSavannu tiLiyuvalli mAtra sahAyakavAgaballudu. adakkU haLegannaDakkU naDuviruva vyatyAsagaLannu artamADikoLLabEkiddarU karAvaLiya oLanuDigaLa tiLivu avaSya.

I kAraNakkAgi, karAvaLi mattu baDaga oLanuDigaLige I pustakadalli heccina prAmukyateyannu koDalAgide. idallade ivattina drAviDa nuDigaLalli kannaDakke ati samIpadalliruva tamiLu nuDiya pada mattu padarUpagaLannu allalli koDuva mUlaka, kannaDa nuDi naDedu banda dAriyannu heccu spaSTavAgi tOrisikoDalu illi prayatnisalAgide.

I pustakadalli vyanjanagaLannu sUcisabEkAdAga avannu akAra dondige koDalAgide. Adare I akArakke beleyilla embudannu gamanisabEku. ‘ka, ca, tagaLu’ endare ‘k, c, tgaLu’ endE

arta. kakAra embudakkU k emba vyanjana emba artavide. allU akArakke beleyilla.

kannaDada caritreyannu varNisuvalli svara mattu vyanjanagaLa kuritu heccu hELalu sAdyavAgide, Adare pada mattu padarUpagaLa kuritu idakkinta svalpa kaDime mattu vAkyagaLa kuritu bahaLa svalpa mAtra tiLisalu sAdyavAgide. mUladrAviDada kuritAgi iduvarege naDediruva samSOdanegaLalliruva korateyannu idu sUcisuttade. I viSayadalli naDesabEkendiruvavaru idannu gamanisabEku.

samSOdane

I pustakada mudraNadalli ‘baraha’ tantrAmSavannu ucitavAgi baLasikoLLalu oppige koTTiruva SrI SESAdrivAsu candraSEkaran avarannu, idannu andavAgi mudrisikoTTiruva SrI rA. SrI. mOhana mUrti avarannu, idara mArATada hore hottiruva atri buk senTarina SrI. ji. en. aSOkavardana avarannu, hAgU idara kaybarahavannu Odi halavu salahegaLannu koTTa mattu bErellA rIti yallU nanna bennelubAgi ninta nanna maDadi SrImati bArati baT avarannu illi nenapisabayasuttEne.

heggODu agOsTu 1, 2007

Di. en. Sankara baT

oLapiDi

1 munnOTa 1.1 naDedu banda dAri 1.1.1 nuDigaLa naDuvina nanTastike 1.1.2 oDedukoLLuva vidAnagaLu 1.1.3 mUlanuDiya kalpane
1.1.4 vyatyAsa mattu sAmya 1.2 drAviDa nuDigaLu 1.2.1 ivattina drAviDa nuDigaLu 1.2.2 drAviDara mUla nele 1.2.3 tenkudrAviDadalli kannaDada jAga 1.3 kannaDa nuDi oLanuDigaLAgi oDedukonDa bage 1.3.1 karAvaLi mattu oLanADina oLanuDigaLu
1.3.2 baDaga oLanuDi 1.3.3 itara oDetagaLu 1.4 pustakada svarUpa

2 bErina svaragaLu 2.1 svaragaLa eNike mattu uccAraNe
2.1.1 ay mattu av svaragaLu 2.1.2 uligaLu mattu ulikantegaLu
2.1.3 bErugaLu mattu oTTugaLu 2.2 bErina svaragaLu 2.2.1 mElina giDDa svaragaLu naDuvina svaragaLAdudu 2.2.2 naDuvina giDDa svaragaLu mElina svaragaLAdudu 2.2.3 ekAra, okAragaLu ya mattu vagaLAdudu

15 15 16 16 19 20 21 22 24 25 27 28 31 33 34

35 
35 
37 
39 
40 
42 
42 
47 
53 

2.2.4 naDuvina svaragaLu keLagina svaragaLAdudu
2.2.5 akAra ekAravAdudu 2.3 svarada uddadalli badalAvaNegaLu
2.3.1 mUladrAviDadallidda vyatyAsa
2.3.2 kannaDadalli naDeda badalAvaNegaLu 2.4 svaragaLa eNikeyalli heccaLa 2.4.1 akArada oDeta 2.4.2 dunDagillada u 2.4.3 mUgisida svaragaLu
2.4.4 maDacida svaragaLu 2.5 tiruLu

3 oTTina svaragaLu
3.1 munnOTa
3.2 mUladrAviDada oTTugaLu 3.3 udda svara giDDavAguvudu 3.4 eraDu giDDa svaragaLu sEri udda svaravAguvudu 3.5 eraDaneyasvaradalli badalAvaNe
3.5.1 eraDanE svara bidduhOguvudu 3.5.2 mUgisida svaragaLu
3.6 padagaLa koneya svaragaLu 3.6.1 ay embudu ekAravAguvudu 3.6.2 akAra ekAravAguvudu 3.6.3 ekAra ikAravAguvudu 3.6.4 ukArada sErike 3.6.5 ukAra akAravAguvudu 3.6.6 ukArada oDeta 3.7 tiruLu

4 taDeyuligaLu
4.1 munnOTa

55 
56 
58 
58 
66 
68 
69 
70 
71 
72 
73 

75 
75 
76 
78 
79 
79 
81 
83 
84 
84 
86 
86 
87 
87 
89 
89 

91 
91 

4.1.1 taDeyuligaLu 4.1.2 koraLisida mattu koraLisada taDeyuligaLu 4.2 padagaLa modaligidda taDeyuligaLu 4.2.1 pakAra hakAravAgiruvudu mattu biddu hOgiruvudu 4.2.2 cakArada badalAvaNegaLu 4.2.3 kakAra-gakAragaLu cakAra-jakAragaLAgiruvudu 4.3 svaragaLa naDuvina otte taDeyuligaLu 4.3.1 pakAravu vakAra mattu bakAragaLAgiruvudu 4.3.2 cakAravu sakAravAgiruvudu
4.3.3 RakAravu rakAravAgiruvudu
4.3.4 TakArada badalAvaNegaLu 4.3.5 kakAra bidduhOgiruvudu 4.4 svaragaLa naDuvina immaDi taDeyuligaLu
4.4.1 immaDi taDeyuligaLu otte taDeyuligaLAgiruvudu 4.4.2 koraLisuva mattu koraLisada immaDi taDeyuligaLAgi

oDeta

4.4.3 udda svarada anantara bandidda immaDi taDeyuligaLu 4.4.4 giDda svarada anantarada bandidda immaDi taDeyuligaLu 4.4.5 havyakadalli giDDa svaragaLa anantara badalAvaNeyilla
4.5 mUguliya anantarada taDeyuligaLu 4.6 itara vyanjanagaLondige banda taDeyuligaLu 4.6.1 kannaDadalli naDeda badalAvaNegaLu 4.7 tiruLu

5 itara vyanjanagaLu 5.1 munnOTa
5.2 mUguligaLu
5.2.1 padagaLa modalina mUguligaLu 5.2.2 svaragaLa naDuvina otte mUguligaLu 5.2.3 svaragaLa naDuvina immaDi mUguligaLu
5.2.4 taDeyuligaLa modalu banda mUguligaLu

93 
95 
96 
99     101     106     108     108     113     114     116     117     118     118 

121 123 125 128 129 132 133 136

137 137 137 138 140 142 144

5.2.5 itara vyanjanagaLondige banda mUguligaLu 5.2.6 padagaLa koneyalli banda mUguligaLu
5.3 hoDeyuli mattu pakkaduligaLu
5.3.1 lakArada badalAvaNegaLu 5.3.2 LakArada badalAvaNegaLu 5.3.3 rakArada badalAvaNegaLu 5.4 taDeyillada vyanjanagaLu 5.4.1 padagaLa modalige banda taDeyilladuligaLu 5.4.2 padagaLa naDuvina yukAra mattu vakAragaLu 5.4.3 ZakArada badalAvaNegaLu 5.4.4 padagaLa koneya taDeyilladuligaLu 5.5 tiruLu

6 padagaLa oLaracane 6.1 munnOTa
6.2 bErugaLa svarUpa 6.3 ulikantegaLalli hagura mattu tUka 6.4 padaracaneyalli bErugaLa baLake
6.5 tiruLu

7 kriyApadagaLa oLaracane
7.1 munnOTa
7.2 Aguvike mattu mADuvike 7.2.1 tamiLinalli kelasada pariNAma
7.2.2 kannaDadalli Aguvike mattu mADuvike
7.2.3 mUladrAviDada vyatyAsa 7.3 kriyAbErugaLinda kriyApadagaLu
7.3.1 a, i, u oTTugaLu
7.3.2 taDeyuliyalli konegoLLuva oTTugaLu
7.3.3 oTTugaLa rUpadalli badalAvaNegaLu 7.4 Aguvikeya oTTugaLu

150 151 152 153 154 156 161 162 165 166 172 173

174 174 176 179 180 181

182 182 182 183 186 189 190 190 191 193 193

7.5 mADuvikeyannu sUcisuva oTTu 7.5.1 kannaDadalli *t oTTina paLeyaLikegaLu
7.5.2 samayada oTTina anantara *t oTTina baLake 7.5.3 baDaga kannaDadalli *t oTTu
7.5.4 havyakadalli *t oTTu 7.6 mADuvikeyannu sUcisuva bEre oTTugaLu 7.7 nAmabErugaLinda kriyApadagaLu
7.8 guNabErugaLinda kriyApadagaLu
7.9 kriyApadagaLa rUpadalli badalAvaNegaLu
7.10 tiruLu

8 kriyArUpagaLu 8.1 munnOTa
8.1.1 vAkyada koneya kriyArUpagaLu 8.1.2 vAkyada naDuvina kriyArUpagaLu 8.2 samayada oTTugaLu 8.2.1 hindina samayada oTTu 8.2.2 mundina samayada oTTu 8.3 haLegannaDadalli samayada oTTugaLu 8.3.1 hindina samayada oTTinalli badalAvaNegaLu 8.3.2 mundina samayada oTTinalli badalAvaNegaLu 8.3.3 karAvaLiyalli mundina samayada oTTu
8.3.4 baDaga kannaDadalli samayada oTTugaLu
8.3.5 sangatiyannu tiLisuva kriyApadagaLu 8.4 allagaLeyuva oTTu 8.5 ADuga oTTugaLu 8.5.1 ADuga illavE kELugarannu sUcisuva oTTugaLu
8.5.2 itararannu sUcisuva oTTugaLu 8.5.3 kannaDada oLanuDigaLalli ADuga oTTugaLu 8.5.4 ADuga illavE kELugarannu sUcisuva innondu oTTu 8.6 kelasavannu mADisuva kriyArUpagaLu

195 196 197 199 201 204 205 207 208 213

215 215 215 216 217 218 224 226 229 232 234 239 240 241 243 243 245 246 249 250

8.7 vAkyada naDuve baruva kriyArUpagaLu 8.8 tiruLu

9 nAmapadagaLu
9.1 munnOTa
9.2 nAmapadagaLa oLaracane
9.2.1 nAmabErugaLinda nAmapadagaLu 9.2.2 kriyAbErugaLinda nAmapadagaLu 9.2.3 guNabErugaLinda nAmapadagaLu 9.2.4 jODupadagaLa oLaracane 9.3 linga mattu vacana 9.3.1 eraDu lingagaLu 9.3.2 eraDu vacanagaLu 9.3.3 lingabEdadalli badalAvaNe 9.4 nanTastikeya padagaLu
9.5 sambanda oTTu 9.5.1 mUladrAviDadalli sambandada oTTu 9.5.2 vibakti oTTugaLondige baLake
9.6.3 kannaDada badalAvaNegaLu 9.6 vibakti oTTugaLu 9.6.1 oTTugaLa rUpadalli badalAvaNegaLu 9.6.2 kannaDada badalAvaNegaLu 9.7 tiruLu

10 ADuga mattu tOruga padagaLu 10.1 munnOTa
10.2 ADuga padagaLu 10.2.1 vyavasteyalli badalAvaNe 10.2.2 mUraneya vyakti
10.2.3 ADuga padagaLu mattu nAmapadagaLu
10.3 tOruga padagaLu

252 253

255 255 256
256 263 269 270 272 272 273 275 276 278 278 280 281 284 284 285 286

287 287 287 288 291 293 294

10.3.1 modalaneya angadalli naDeda badalAvaNegaLu
10.3.2 eraDaneya angadalli naDeda badalAvaNegaLu 10.4 tiruLu

11 guNapadagaLu
11.1 munnOTa
11.1.1 nAma-guNapadagaLa kelasa 11.1.2 kriyA-guNapadagaLa kelasa
11.2 nAma-guNapadagaLa oLaracane
11.2.1 guNabErugaLinda nAma-guNapadagaLu
11.2.2 nAmabErugaLinda nAma-guNapadagaLu 11.2.3 kriyAbErugaLinda nAma-guNapadagaLu 11.3 nAma-guNapadagaLa baLake 11.3.1 mUladrAviDada sErikeya badalAvaNegaLu 11.3.2 kannaDadavE Ada sErikeya badalAvaNegaLu 11.4 kriyA-guNapadagaLu
11.5 aNakisuva padagaLu
11.6 guNapadagaLa nAmarUpagaLu
11.7 tiruLu

12 vAkyagaLa oLaracane 12.1 munnOTa
12.2 jODisuva kriyArUpagaLu
12.3 sambandisuva kriyArUpagaLu
12.4 Sarattina kriyArUpagaLu 12.4.1 haLegannaDada rUpagaLu 12.4.2 kannaDadalli naDeda badalAvaNegaLu 12.5 tiruLu

kelavu pAribASika padagaLu
AkarasUci

297 298 299

301 301 301 304 305 305 306 307 308 309 311 313 314 316 318

319 319 321 324 325 326 326 328

329 339

viSayasUci

343


Chapters: Ch 1 · Ch 2 · Ch 3 · Ch 4 · Ch 5 · Ch 6 · Ch 7 · Ch 8 · Ch 9 · Ch 10 · Ch 11 · Ch 12