↑ Contents · Contents · Ch 2 →
Chapters: Ch 1 · Ch 2 · Ch 3 · Ch 4 · Ch 5 · Ch 6 · Ch 7 · Ch 8 · Ch 9 · Ch 10 · Ch 11 · Ch 12
adhyAya ೧ — pIThike
pIThike
೧.೧ vyAkaraNada uddESa
ondu bhASheyalli baLakeyalliruva pada, padarUpa, padakante mattu vAkyagaLa racaneyentahadu embudannu vivarisi hELuvudE vyAkaraNada mukhya udde ೇೀSa. I racane bhASheyinda bhAShege bEre bEreyAgiruttade. ondu bhASheyannu cannAgi tiLididdarU innondu bhASheyalli baLasida vAkyagaLannu artha mADikoLLalu namage sAdhyavAgadiruvu dakke A eraDu bhAShegaLa naDuviruva intaha vyatyAsagaLE mukhya kAraNa.
udAharaNegAgi, samskxtadalli bareda granthagaLannu sulabhavAgi Odi arthamADikoLLaballa obba vyakti haLegannaDadalli bareda granthagaLannu Odi artha mADikoLLabEkiddalli, A bhASheyannu pratyEkavAgi kalitukoLLuva avaSyakateyide. haLegannaDada pada, padarUpa, padakante mattu vAkyagaLa racane samskxtada pada, padarUpa, padakante mattu vAkyagaLa racaneginta tIra bhinnavAgiruvudE idakke kAraNa.
ellA bhAShegaLallU svara mattu vyanjanagaLannu oTTu sErisi padagaLannu racisalAguttade. Adare, idakkAgi baLakeyAguva svara mattu vyanjanagaLu, mattu avugaLa sankhye bhASheyinda bhAShege bEre bEreyAgiruttade. udAharaNegAgi, samskxtada padagaLalli baLakeyAguva mahAprANAkSharagaLu, mattu khakAra, SakAra, ShakAra modalAdavugaLu haLegannaDada padagaLalli baLakeyAguvudilla. idE rItiyalli, haLegannaDa padagaLalli baLakeyAguva giDDa (prasta) ekAra-okAragaLu mattu akAra-TakAragaLu samskxtada padagaLalli baLakeyAguvudilla.
idallade, yAva svara mattu vyanjanagaLa sErikeyinda ondu pada mattu adara padarUpagaLu siddhavAguttave embudU bhASheyinda bhAShege bEre bEreyAgiruttade. udAharaNegAgi “hattu’ emba artha koDuva pada haLegannaDadalli pattu embudAgi pakAra-akAra-takAra-ukAragaLa sErikeyinda tayArAgideyAdare, samskxtadalli daSa embudAgi dakAra-akAra-SakAra-akAragaLa sErikeyinda tayArAgide.
I rIti, eraDu bhAShegaLa naDuve padagaLa racaneyalli yAva svara mattu vyanjanagaLu hEge baLakeyAguttave emba viShayadalli vyatyAsagaLu kANisikoLLuttave mAtravalla, antaha padagaLa mUlaka hosa hosa padagaLannu hEge tayArisalAguttade emba viShayadallU vyatyAsagaLu kANisikoLLuttave. idakkAgi baLakeyAguva pratyayagaLu bEre bEreyAgiruttave mattu A pratyayagaLannu baLasi padagaLannu tayArisuva vidhAnagaLU
bEre bEreyAgiruttave. idallade, eraDu athavA heccu padagaLannu oTTu sErisi jODupada (samastapada)gaLannu tayArisuva vidhAnagaLU I bhAShegaLalli bEre bEreyAgiruttave.
udAharaNegAgi, kriyApadagaLinda nAmapadagaLannu tayArisuvudakkAgi haLegannaDadalli ke(ge), e, al modalAda kelavu pratyayagaLannu baLesalAgutta de (agal-agalke, El-ETakke, uDu-uDe, bIT-bITal ityAdi). Adare, samskxtadalli ivakkinta bhinnavAgiruva ana, man, tra, tx. ita ya, modalAda pratyayagaLannu baLasalAgutta de (vac-vacana, kx-karman, vas -vastra , dA-dAtx, puShpa-puShTita, daridra-dAridra ta ityAdi).
idallade, haLegannaDadalli intaha pratyayagaLannu padagaLa koneyalli mAtra sErisalu sAdhya; Adare, samskxtadalli avannu padagaLa AdiyallU sErisalu sAdhyavide. samskxtada kxti-prakxti, bhAva-abhAva, nASa-vinASa, bhAva-prabhAva, rUpa-svarUpa embavugaLalli pra, a, vi mattu sva pratyayagaLu padagaLa Adiyalli sEriruvudannu kANabahudu.
eraDu athavA jAsti padagaLannu oTTu sErisi hosa padagaLannu tayArisuva vidhAnagaLU I eraDu bhAShegaLalli bEre bEreyAgive, mattu I rIti padagaLige pratyayagaLannu illavE bEre padagaLannu sErisi hosa padagaLannu tayArisuvAga avugaLalli naDeyuva sErikeya (sandhiya) badalAvaNegaLU I eraDu bhAShegaLalli bEre bEreyAgive.
udAharaNegAgi, ikAradalli konegoLLuva ondu padakke ikAradalli suruvAguva bErondu pada sEridAga, samskxtadalli averaDu svaragaLa badalu dIrthasvara (udda IkAra) baruttade (kaviindra-kavIndra, astiiha-astIha). Adare, haLegannaDadalli ondu ikAra biddu hOgi innondu hAgeyE uLiyuttade (illi -iral-illiral, Agi೬ire-TaAgire).
padagaLannu baLasi vAkyagaLannu tayArisuva bage hEge emba viShayadallU bhAShegaLa naDuve vyatyAsagaLu kANisuttave. haLegannaDada padagaLannu kelavu sandarbhagaLalli hAgeyE vAkyagaLalli baLasabahudu, mattu bEre kelavu sandarbhagaLalli avakke pratyayagaLannu sErisuvudara mUlaka “padarUpa’gaLannu tayArisi baLasabahudu. idallade, bEre kelavu sandarbhagaLalli eraDu athavA heccu padagaLannu oTTu sErisi “padakante’gaLannu illavE “kUDupada’gaLannu tayArisabahudu.
samskxtadalli avyayagaLannu biTTare uLida yAva pada(Sabda)vannU hAgeyE vAkyadalli baLasalu sAdhyavAgadu. avugaLondige kelavu viSiShTavAda pratyayagaLannu (“subanta’ illavE “tijanta’ pratyayagaLannu) sErisiyE avannu baLasabEkAguttade. Adare, haLegannaDadalli nAmapadagaLannu illavE kriyApadagaLannu yAva pratyayada sahAyavU illade vAkyagaLalli baLasalu sAdhyavide (೮.೨ nODi).
— g i7La 1 ೨ e i iga id idallade, intaha pratyayagaLa sankhye mattu svarUpagaLU samskxta mattu
haLegannaDagaLalli bEre bEreyAgive. padakante mattu kUDu padagaLa tayArikeyallU I eraDu bhAShegaLa naDuve halavu rItiya vyatyAsagaLannu kANabahudu.
haLegannaDada granthagaLalli halavAru padagaLannu samskxtadinda eravalAgi paDedu baLasalAgiddu, idarindAgi I eraDu bhAShegaLalli baLakeyAguva vAkyagaLa naDuve kelavu sAmyagaLannu kANabahudu.
Adare, I rIti haLegannaDakke eravalAgi bandiruva padagaLigU haLegannaDadavE Ada pratyayagaLannu sErisuvudara mUlaka padarUpagaLannu sAdhisabEkAguttade, mattu I padarUpagaLannu vAkyagaLalli baLasuvudakkAgi haLegannaDadde € Ada vidhAnagaLannU baLasabEkAguttade.
udAharaNegAgi, samskxtadinda eravalAgi bandiruva aSva kudure” padavannu haLegannaDa vAkyagaLalli baLasuvavaru adakke haLegannaDadavE Ada pratyayagaLannu sErisi aSvangaL, aSvangaLam, aSvakke modalAda padarUpagaLannu racisikoLLabEkalla de samskxtada aSvAH, aSvAn, aSvAya modalAda padarUpagaLannu hAgeyE baLasalu sAdhyavAgadu.
hAgAgi, intaha eravalAgi banda samskxta padagaLa baLakeyallU haLegannaDa mattu samskxta bhAShegaLa naDuve vyAkaraNa niyamagaLalli halavu vyatyAsagaLannu kANabahudu.
I ellA kAraNagaLindAgi, haLegannaDadalli baLakeyAguva pada, padarUpa, padakante mattu vAkyagaLa svarUpavannu varNisabEkAgiruva haLegannaDa vyAkaraNagaLu samskxtada pada, padarUpa, padakante mattu vAkyagaLa svarUpavannu varNisabEkAgiruva samskxta vyAkaraNagaLiginta tIrA bhinnavAgiruvudu atyavaSya. hAgAgi, samskxtada vyAkaraNa niyamagaLannu hAgeyE haLegannaDakke aLavaDisalu prayatnisidalli adu endigU samAdhAnakaravAda haLegannaDa vyAkaraNavAgalAradu.
೧.೨ eraDu rItiya vyAkaraNagaLu
“vyAkaraNa’ emba padavannu “arivige eTakada niyamAvaLi’ mattu “arivige eTakuva niyamAvaLi’ embudAgi eraDu arthagaLalli baLasalu sAdhyavide. ivugaLalli modalaneya arthaviruva “vyAkaraNa’vannu bhASheyannu baLasuvavarella rUtiLidiruttAre mattu intaha vyAkaraNagaLu ellA bhAShegaLigU iddE iruttave.
arivige eTakada niyamAvaLiyannu arivige eTakuvante mADuvudakkAgi vidvAmsaru vyAkaraNa granthagaLannu racisuttAre. I granthagaLalli ondu bhASheya pada, padarUpa, vAkya modalAdavugaLa tayArikeyalli entaha niyamagaLannella baLasabEkAguttade embudannu vivarisi hELalAguttade. ivu mEle sUcisiruva eraDaneya arthada vyAkaraNagaLu. intaha vyAkaraNa granthagaLannu sadyakke kelavE kelavu bhAShegaLige mAtra bareyalu sAdhyavAgide.
mEle sUcisida hAge, pratiyondu bhAShegU adannu baLasuva janara arivige eTakadantaha ondu “vyAkaraNa’ iddE iruttade embudannu keLagina viShayadinda
Uhisabahudu: ondu bhASheyannu baLasuvavarellarU adaralli vAkyagaLannu racisuvudakkAgi, mattu bEreyavaru racisida vAkyagaLannu arthamADikoLLuvudakkAgi kelavu niyamagaLannu tiLidukonDirabEkAguttade. bEre bEre rItiya padagaLige bEre bEre rItiya padarUpagaLiddu, ivannu tayArisuvudu hEge mattu vAkyagaLalli baLasuvudu hEge embudannU avarellarU sariyAgiyE tiLidukonDirabEkAguttade.
Adare, I tiLuvaLike avara miduLinalli arivige eTakada rUpadalliruttade, mattu adara baLakeyU arivige eTakada rUpadallE naDeyuttiruttade. tamma bhAShege sambandhisida I vAkyaracaneya niyamagaLannu avaru sandarbhakke takkante baLasikoLLaballarEnO nija; Adare, avugaLa nijavAda svarUpa, mattu avannu yAvAga elli mattu hEge baLasikoLLabEku emba sangati avara miduLinalli I rIti arivige eTakada rUpadalliruva kAraNa, adannu avaru innobbarige vivarisi hELalAraru.
udAharaNegAgi, hosagannaDadalli ibbaru vyakti illa vE vastugaLa naDuviruva sambandhavannu sUcisalu a emba pratyayavannu baLasabEkAgutta de. aNNana maga, marada mEju, maguvina nagu, hUvina vAsane modalAda padakantegaLalli baruva eraDu padagaLalli modalaneyadara koneyalli I pratyayavannu kANabahudu. idannu sariyAgi baLasabEkiddalli halavAru niyamagaLannu pAlisabEkAguttade.
hosagannaDavannu baLasuvavarellarU a pratyayada baLakeya niyamagaLannella avaSyavAgiyU tiLidiruttA re. yAkendare, avaru vyakti illa vE vastugaLa naDuvina sambandhavannu tiLisabEkiddAgalella I pratyayavannu sariyAgiyE baLasaballaru, mattu yArAdarU adannu tappAgi baLasidalli allEnO tappAgide embudannU sUcisaballaru.
Adare, I niyamagaLu entahavu embudannu avaru vivarisi hELalAraru; EnO tappAgideyendu hELaballa ru, Adare adu entaha tappu embudannu vivarisalAraru. avara miduLinalli I niyamagaLu arivige eTakada rUpadalliruvudE idakke kAraNa.
sambandhavannu sUcisuva a pratyayada baLakeyalli baruva niyamagaLalli mukhyavAda kelavannu keLage koDalAgide.
(೧) padagaLu ukAradalli konegoLLutti veyAdare, I pratyayadondige in embudu sErikoLLuttade, mattu padagaLa koneya ukAra bidduhOguttade (kADu- kADina, haNNu-haNNina, tengu-tengina, kUdalu-kUdalina).
(೨) intaha ukAradalli konegoLLuva padagaLalli eraDu akbaragaLu mAtra iddu averaDU laghuvAgiddalli, padagaLa koneya ukAra biddu hOguvudilla; adakke badalu, in embudara modalu vakAravondu sErikoLLuttade (magu-maguvina, hasu-hasuvina).
(೩) padagaLa koneya ukAra “manuShyEtara’ emba artha koDuva du pratyayada bhAgavAgideyAdalli, in embudara badalu r embudu baruttade (nammadu- nammadara, keTTadu-keTTadara, aShTu-aShTara, ondu-ondara).
(೪) hengasarannu sUcisuva Lu pratyayadalli illavE bahuvacanavannu sUcisuva ru illavE gaLu pratyayadalli konegoLLuva padagaLondige bandAga, A padagaLa koneyalliruva ukAra biddu hOguttade, Adare in embudu sEruvudilla; a pratyayavE nEravAgi sEruttade (avaLu-avaLa, huDugaru-huDugara, janaru-janara, maragaLu-maragaLa).
(೫) padagaLu ikAra illavE ekAradalli konegoLLuttiveyAdare, a pratyayadondige yakAra sErikoLLuttade (guDi-guDiya, rOgi-rOgiya, mane- maneya, haTTi-haTTiya, kAge-kAgeya).
(೬) padagaLu akAradalli konegoLLutti ddu (ka) manuShyarannu sUcisuttiveyAdare nakAravU (aNNa -aNNa na, akka-akkana), mattu (kha) itara sandarbhagaLalli dakAravU (mara-marada, hagga-haggada) I pratyayadondige sErikoLLuttave. garuDa, kONa modalAda bEre kelavu akAradalli konegoLLuva padagaLu manuShyarannu sUcisadiddarU nakAradondige baruttiddu, I niyamakke apavAdagaLAgive.
kannaDa bhASheyannu baLasuvavarellarU mEle koTTiruva a pratyayada niyamagaLannu tiLidiralEbEku. yAkendare avarellarU I pratyayavannu sariyAgiyE baLasaballaru. eraDUvare mUru varShada cikka maguvU idannu sariyAgiyE baLasaballudu. I niyamagaLannu mattu avannu baLasuva kramavannu ivarellarU bhASheyannu kalitukoLLuva samayadallEnE paDediruttAre. Adare, ivu avara miduLinalli arivige eTakada rUpadalli mAtravE sangrahitavAgiruttave.
I niyamagaLannu arivige eTakuva rUpakke tarabEkidda lli, adakkAgi kannaDada vyAkaraNavannu bareyuvavaru kannaDigara mAtannu (illa vE barahavannu) pariSIlisabEku, mattu avara mAtinalli a pratyaya bEre bEre rItiya nAmapadagaLondige baruvAga avugaLalli yAva yAva rItiya badalAvaNegaLella naDeyuttave embudannu kanDuhiDidu, mEle sUcisida hAge paTTimADabEku.
intaha bhAShege sambandhisida niyamagaLannu mAtravalla de, namma dEhakke sambandhisida bEreyU halavu niyamagaLannu nAvu I rIti arivige eTakada rUpadalli paDediruttEve. udAharaNegAgi, nAvu namma kayyannu mEle illavE keLage, Ace illavE Ice bAgisi, bEre bEre rItiya kelasagaLannu naDesaballevu. idakkAgi nAvu namma miduLininda kaygaLalliruva snAyugaLige avu yAvAga mattu eShTu kuggabEku illavE higgabEku embudannu spaShTavAgi sUcisaballa sankEtagaLannu kaLuhisabEku.
endare, kayyannu bEre bEre rItiyalli bAgisabEkidda lli, adakke sambandhisida snAyugaLa higguvike mattu kugguvikege sambandhisidante halavAru “niyama’gaLannu nAvu tiLidirabEku, mattu avannu sariyAgi baLasabEku.
Adare I niyamagaLu entahavu embudannu nAvu vivarisi hELalArevu. antaha niyamagaLannu nAvu pAlisuttEve embudE namma gamanakke baruvudilla. avugaLa
tiLivu nammalli arivige eTakada rUpadalliruvudE idakke kAraNa. avugaLa baLakeyU nammalli arivige eTakada rUpadallE naDeyuttade.
kaygaLa calane naDeyabEkiddalli adakkAgi hEge bEre bEre snAyugaLu ogga bEku illavE kugga bEku, mattu idakkAgi hEge bEre bEre rItiya sankEtagaLu miduLininda naragaLa mUlaka A snAyugaLannu talapabEku embudannu samSOdhanegaLa mUlaka kanDuhiDidiruva vijYA; nigaLalli mattu avaru barediruva granthagaLannu Odi tiLidukonDiruva vidvAmsaralli mAtra I niyamagaLu arivige eTakuva rUpadalliruttave.
idE rItiyalli, mEle sUcisida hAge ellA bhAShegaLigU avannu baLasuva janaralli arivige eTakadantaha rUpadalliruva “vyAkaraNa’gaLu illavE niyamAvaLigaLu iddE tIrabEku. avu entahavu embudannu kanDuhiDidu, avannu arivige eTakuva rUpakke taruva kelasavannu mAtra bhAShegaLa mEle vyAkaraNagaLannu bareyuva vayyAkaraNigaLu naDesuttAre.
arivige eTakada vyAkaraNa tappAgiralu sAdhyavilla. yAkendare, ondu bhAShe entahadu embudu adannADuva janara miduLinalli entaha niyamAvaLi sidda vAgide embudannu avalambiside.
Adare, adannu arivige eTakuvante mADuva viddA rimsanobbana kelasa sariyAgiyU iraballudu, sariyAgilladeyU iraballudu. A bhASheyalli baruva pada, padarUpa, padakante mattu vAkyagaLannu sariyAgi vivarisalu SaktavAgideyAdalli mAtra Ata siddhapaDisiruva arivige eTakuva niyamAvaLi (endare A bhASheya mEle Ata racisiruva “vyAkaraNa’) sariyAdudendu hELalu sAdhya.
೧.೩ haLegannaDada vyAkaraNa
haLegannaDadalli pada, padarUpa, padakante mattu vAkyagaLannu racisabEkAdalli entaha niyamagaLannu baLasabEkAguttade embudannu haLegannaDada vyAkaraNa vivarisi hELabEku. Adare intaha niyamagaLannu yArU hosadAgi sxShTisabEkAgilla embudannu illi gamanisuvudu avaSya. haLegannaDavannu sariyAgi baLasaballavarellarU adakke bEkAguva vyAkaraNa niyamagaLannu arivige eTakada rUpadalli A bhASheyannu kalitukoLLuvAgalEnE paDediruttAre.
endare, haLegannaDada vyAkaraNa niyamagaLella A bhAShe baLakeyAguva sandarbhadallEnE baLakege bandiruttave. hAgAgi, haLegannaDa vyAkaraNavannu bareyuvavaru mADabEkAgiruva kelasavEnendare, arivige eTakada rUpadalliruva I vyAkaraNa niyamagaLannu arivige eTakuva rUpakke tandukoDuvudu mAtra.
I vyAkaraNa niyamagaLu entahavu? ivannu kanDuhiDiyuvalli haLegannaDada vyAkaraNagaLu eShTara maTTige yaSasviyAgive embudannu pariSIlisuvudE I pustakada
mukhya uddESa. I viShayadalli haLegannaDa vyAkaraNavannu barediruvavarellarU ondu doDDa tappu mADiddA re.
nEravAgi haLegannaDada vyAkaraNa niyamagaLu entahavu embudannu haLegannaDada barahagaLalli baruva pada, padarUpa, padakante mattu vAkyagaLannu pariSIlisuvudara mUlaka kanDuhiDiyalu prayatnisuva badalu, ivarella AgalE siddhavAgiruva samskxtada (illavE prAkxtada) vyAkaraNa niyamagaLannu haLegannaDakke aLavaDisuva prayatna mADiddAre, mattu idarindAgi, ivaru barediruva haLegannaDa vyAkaraNagaLella anavaSyakavAgi bahaLa toDaku toDakinadAgive, mattu halaveDegaLalli tappu tappAgive.
samskxtada vyAkaraNa samskxta bhASheya pada, padarUpa mattu vAkyagaLannu racisabEkidda lli entaha niyamagaLannu pAlisabEku embudannu sariyAgiyE vivarisuttirabahudu. Adare haLegannaDada pada, padarUpa mattu vAkyagaLu samskxtada pada, padarUpa mattu vAkyagaLiginta bahaLaShTu bhinnavAgiveyAda kAraNa, A niyamagaLannu hAgeyE haLegannaDakke aLavaDisalu sAdhyavAgadu. I eraDu bhAShegaLu eraDu tIra bhinnavAda mUlagaLinda beLedu bandiddu, ivu baLasuva niyamAvaLigaLa naDuve halavu mUlabhUtavAda vyatyAsagaLive.
prapancada bhAShegaLalli heccinavannU inDO-yurOpiyan, TibeTO- barman, AphrO-ESiyATik, AsTrik, inDO-pesiphik modalAda hadinaydippattu bhAShAkuTumbagaLalli vingaDisi hELalu sAdhya embudAgi bhAShAvijYAnigaLu abhiprAyapaTTiddAre (bhaT ೨೦೦೨:೧೫೩ nODi). endare, prapancada bhAShegaLalli hecci navU I hadinaydippattu mUlagaLinda beLedu bandavugaLu, mattu hAge beLedu baruvAga kavalu kavalugaLAgi oDedu ivattina aydAru sAvira bhAShegaLAgi siddha vAdavugaLu embudu I vidvAmsara abhiprAyavAgide.
ondu bhASheyu baLasuva vyAkaraNada mUlatatvagaLalli hecci navannU A bhAShe adu yAva bhAShAkuTumbakke sErideyO A kuTumbada mUlabhASheyinda AnuvamSikavAgi paDediruttade. kannaDa mattu samskxta bhAShegaLu bEre bEre bhAShAkuTumbagaLige sEriruva bhAShegaLu; samskxta bhAShe inDO-yurOpiyan bhAShAkuTumbakke sErideyAdare, kannaDa bhAShe drAviDa bhAShAkuTumbakke sEride; iveraDu ondakkinta ondu tIra bhinnavAgiruva bhAShAkuTumbagaLu.
samskxta bhASheyalli baLakeyAguva vyAkaraNada mUlatatvagaLalli hecci navannU adu inDO-yurOpiyan mUlabhASheyinda AnuvamSikavAgi paDedide mattu kannaDa bhASheyalli baLakeyAguva vyAkaraNada mUlatattagaLalli heccinavannU adu drAviDa mUlabhASheyinda AnuvamSikavAgi paDedide. I eraDu mUlabhAShegaLu ondakkinta ondu tIra bhinnavAgidduvAda kAraNa, avugaLinda I bhAShegaLu paDediruva vyAkaraNada mUlatattagaLU ondakkinta ondu tIra bhinnavAgive.
pratiyondu bhASheyallU I mUlatattagaLa baLake sAvirAru varShagaLaShTu
dIrphavAda avadhiyalli naDediruttade, mattu I avadhiyalli A bhASheyannADuva janaru bEre bEre rItiya samasyegaLannu edurisabEkAgiddu, avannu pariharisuvudakkAgi tamma bhASheyalli halavAru rItiya badalAvaNegaLannu mADikoLLuttA irabEkAguttade.
intaha badalAvaNegaLalli kelavu A bhASheya mUlatatvagaLa mElU pariNAmavannu bIralu sAdhyavide. mUlabhASheyinda beLedu baruvantaha I sAvirAru varShagaLa avadhiyalli naDeyuva badalAvaNegaLE ondE kuTumbakke sErida bhAShegaLa naDuve kANisuva vyatyAsagaLige mUla kAraNa.
udAharaNegAgi, samskxta bhAShegU lyATan, grIk, parSiyan, ingliSh modalAda itara inDO-yurOpiyan bhAShegaLigU naDuve kANisuva vyatyAsagaLige avu tamma mUlabhASheyinda AnuvamSikavAgi paDediruva vyAkaraNada mUlatatvagaLalli mattu itara vyAkaraNa niyamagaLalli I rIti badalAvaNegaLannu mADikonDiruvudE mukhya kAraNa.
idE rItiyalli kannaDa bhAShegU tamiLu, malayALa, telugu, tuLu modalAda itara drAviDa bhAShegaLigU naDuve kANisuva vyatyAsagaLige avu tamma mUla bhASheyinda AnuvamSikavAgi paDeda vyAkaraNada mUlatatvagaLalli mattu vyAkaraNa niyamagaLalli halavAru badalAvaNegaLannu mADikonDiruvudE mukhya kAraNa.
ellA bhAShegaLU tamma samparkakke baruva itara bhAShegaLinda padagaLannu eravalAgi paDeyuttiruttave. hIge samparkakke baruva bhAShegaLu ondE bhAShAkuTumbakke sEridavugaLirabahudu, illavE bEre bEre bhAShAkuTumbagaLige sEridavugaLirabahudu. Adare, I rIti eravalAgi baruva padagaLella sAmAnyavAgi avannu paDediruva bhASheya vyAkaraNa niyamagaLiganusAravAgi badalAgadiruvudilla.
haLegannaDada kAladallEnE kannaDa bhAShe samskxtadinda sAkaShTu padagaLannu eravalAgi paDedukonDide. Adare I padagaLalli heccinavU kannaDa vyAkaraNada mUlatatvagaLige hondikeyAguvante badalAvaNegaLigoLagAgi “tadbhava’gaLenisive (SrI-siri, varSha- barisa, akbara-akkara, nitya-nicca ityAdi). idallade, hAge badalAgade uLidiruva samskxta padagaLU kannaDa vAkyagaLalli baLakeyAgabEkiddalli kannaDadavE Ada vyAkaraNa niyamagaLige oLapaDabEkAguttade.
udAharaNegAgi, samskxtadinda kannaDakke kriyApadagaLu eravalAgi bandiveyAdare, avu tatsamagaLAgirali illavE tada vavagaLAgirali, avannu nEravAgi kannaDa vAkyagaLalli kriyApadagaLAgi baLasalu sAdhyavAgadu. avakke isu pratyayavannu sErisuvudara mUlaka avannu kannaDadavannAgi mADida mElEnE kannaDa vAkyagaLalli avannu kriyApadagaLAgi baLasalu sAdhya (naTisu-naTisuttAne, rakShisu-rakShisida, AlOcisu-AlOcisiddEne ityAdi).
samskxtada nAmapadagaLannu kannaDadalli hAgeyE baLasaballevEnO nija; Adare avakke kannaDadavE Ada vacana mattu vibhakti pratyayagaLannu sErisabEkAguttade
(samskxtiyannu, samskxtiyinda, samskxtige, kxtigaLu ityAdi). hIge, samskxtadinda banda I ellA eravalugaLa naDuveyU kannaDa bhAShe vyAkaraNada maTTige tanna svantikeyannu uLisikonDide.
hindina kAladalli prAkxta, pAli, apabhramSa modalAdavugaLa hAge kannaDavU samskxtada ondu “vikxta’ rUpavemba abhiprAya vidvAmsarallittu. Adare, I abhiprAya tappu, kannaDa samskxtakkinta tIra bhinnavAgiruva drAviDa mUladinda beLedu bandiruva bhAShe embudannu hattombattanE SatamAnadalli kAlDvel (kAlDvel ೧೮೫೬) tOrisikoTTidda ru.
anantara naDeda bhAShAbhyAsagaLu, adarallU emenO mattu barO racisida drAviDa jYAtipadakOSa (emenO mattu barO ೧೯೬೧), mattu kxShNamUrti ittIcege prakaTisida drAviDa bhAShegaLa tavlanika adhyayana (kxShNamUrti ೨೦೦೩) I viShayavannu innaShTu spaShTavAgisive.
haLegannaDadalli granthagaLannu racisiruvavarella samskxtadinda dhArALavAgi padagaLannu eravalu paDedukonDiddA re. ivugaLalli kelavu samskxtadalliruvanteyE iveyAdare, innu kelavu halavu rItiya badalAvaNegaLa mUlaka kannaDatanavannu paDedive. kannaDa bhAShe samskxtada vikxta rUpavemba abhiprAya mUDibaralu haLegannaDa granthagaLalli intaha eravalAgi banda samskxta padagaLu jAstiyiruvudU ondu kAraNavirabahudu.
Adare, haLegannaDada I granthagaLalli kannaDadavE Ada (endare drAviDa mUladinda banda) padagaLU sAkaShTu kANisikoLLutta ve. idallade, mEle sUcisida hAge, samskxtadinda eravalAgi banda padagaLannu kannaDa vAkyagaLalli baLasabEkiddA ga avakke kannaDadavE Ada padarUpagaLannu sAdhisikoDabEkAguttade. I padarUpagaLannu baLasi vAkyagaLannu tayArisabEkAdAgalU, adakkAgi kannaDada vAkyaracaneya niyamagaLannu baLasabEkAguttadallade samskxtada vAkyaracaneya niyamagaLannu baLasalu sAdhyavAguvudilla.
I ellA kAraNagaLindAgi, haLegannaDada vyAkaraNavannu bareyuvavaru modalige kannaDadavE Ada padagaLa, padarUpagaLa mattu vAkyagaLa racaneyentahadu, mattu adakkAgi entaha niyamagaLannu baLasabEkAguttade embudannu vivarisuvudoLLeyadu. ivu ellA rItiya haLegannaDa barahagaLigU samAnavAgi anvayisuva niyamagaLAgiruttave.
samskxtadinda eravalAgi bandiruva padagaLu I sannivESadalli hEge hondikoLLutta ve embudannu anantara vivarisi hELabahudu. intaha padagaLu kelavu barahagaLalli jAstiyirabahudu, mattu bEre kelavu barahagaLalli kaDimeyirabahudu. udAharaNegAgi, AnDayyana barahagaLalli kannaDakke aLavaDisadiruva samskxta padagaLannu (endare tatsama padagaLannu) AdaShTu kaDime baLasalAgide. kannaDadavE Ada padagaLige anvayisuva vyAkaraNa niyamagaLu I rIti eravalAgi bandiruva padagaLige hEge anvayisuttave embudannu pratyEkavAgi tiLidukoLLuva avaSyakateyide.
೧.೪ siddhavAgiruva vyAkaraNagaLu
haLegannaDada mEle hindina kAladavaru racisida vyAkaraNagaLalli namage doretiruvavugaLu mukhyavAgi mUru. ೧೧nE SatamAnadalli samskxta bhASheyalli racitavAgiruva nAgavarmana karNATaka bhAShAbhUShaNa, ೧೩nE SatamAnadalli kannaDadallEnE racitavAgiruva kESirAjana Sabda maNidarpaNa, mattu ೧೭nE SatamAnada Adiyalli samskxtadalli racitavAgiruva bhaTTAkaLankana SabdAnuSAsana. nAgavarmanE barediruva kAvyAvalOkanavemba innondu granthadallU Sabdasmxti emba bhAgadalli haLegannaDa vyAkaraNavannu cuTukAgi vivarisalAgide (heccina vivaragaLige sItArAmayya ೧೯೭೯ nODi).
I mUru vyAkaraNagaLalli atyanta janapriyavAgiruva vyAkaraNavendare, haLegannaDadalli racitavAgiruva kESirAjana Sabda maNidarpaNa. idaralli vyAkaraNa niyamagaLannu cuTukAgi kandapadyagaLa mUlakavU, mattu heccu spaShTavAgi I padyagaLa anantara vxttirUpadalli baruva gadyagaLa mUlakavU tiLisalAgide. avu tiLisuva vyAkaraNa niyamagaLige udAharaNegaLannu itara kavigaLa prayOgagaLannu ettihELuvudara mUlaka allallE koDalAgide.
prAcInavendu hELabahudAda I mUru vyAkaraNagaLallU samskxta vyAkaraNavannu mAdariyAgirisikonDu haLegannaDada vyAkaraNavannu vivarisi hELuva prayatna naDesalAgide. Adare, mEle vivarisida hAge, samskxta mattu kannaDa bhAShegaLa naDuve vyAkaraNada mUlatatvagaLalle €nE halavu mukhyavAda vyatyAsagaLiveyAda kAraNa, kannaDa vyAkaraNavannu tayArisuva kelasakke samskxta vyAkaraNa aShTondu uttamavAda mAdariyalla.
I mUru prAcIna vyAkaraNagaLa anantara, haLegannaDada mEle racitavAgiruva ondu oLLeya vyAkaraNavendare ippattaneya SatamAnada Adiyalli prakaTagonDiruva kiTTel avara kannaDa vyAkaraNa (kiTTel ೧೯೦೩). idu ingliSh bhASheyalliddu, haLegannaDada vyAkaraNaventahadu embudannu tiLisuvudu mAtravallade, adakkU mattu naDugannaDa-hosagannaDagaLigU naDuve entaha vyatyAsagaLella ive embudannU tiLisuttade.
Adare, idannu bareyuvalli kESirAjana SabdamaNidarpaNavannu AdhAra vAgirisikoLLalAgide. hAgAgi, A vyAkaraNada halavu korategaLu idarallU sErikonDive.
kannaDa vyAkaraNavannu yurOpina vyAkaraNagaLige hondisi hELuva prayatnavannU kiTTelaru I vyAkaraNadalli naDesiddA re. Adare, samskxta vyAkaraNada hAge yurOpina vyAkaraNagaLU grIk, lyATin modalAda inDO-yurOpiyan bhAShAkuTumbakke sErida bhAShegaLa niyamAvaLigaLannu varNisuttiveyAda kAraNa, mattu averaDaroLage mUlabhUta vyatyAsagaLEnU illa; hAgAgi, haLegannaDada vyAkaraNa tattvagaLannu horageDahuvalli halaveDe I vyAkaraNavU sOtuhOgide.
ittIcege haLegannaDavannu Adhunika bhAShASAstrada dxShTikOnadinda pariSIlisuva kelavu prayatnagaLU naDedive. udAharaNegAgi, rAmacandra rAv avara pampabhArata
vyAkaraNa (rAmacandra rAv ೧೯೭೨) intaha ondu prayatna. Adare illU haLegannaDavannu adaradE Ada oLaracaneya dxShTikOnadinda pariSIlisuva prayatna naDedilla.
idakke kAraNavEnendare, Adhunika bhAShASAstravU ingliSh, phrenc, jarman, raShyan modalAda inDO-yurOpiyan bhAShegaLa pariSIlaneya AdhArada mEle beLedubandide. adara mUlatatvagaLella heccu kaDime inDO-yurOpiyan bhAShegaLa mUlatatvagaLE. hAgAgi, I bhAShegaLinda tIra bhinnavAgiruva bhAShegaLige avannu nEravAgi anvayisalu sAdhyavAguvudilla.
inDO-yurOpiyan bhAShegaLinda tIra bhinnavAgiruva bhAShegaLige vyAkaraNavannu sidda paDisalu prayatnisuvavarellarU I samasyeyannu edurisabEkAgide. avarige mAdariyAgi siguva vyAkaraNa inDO-yurOpiyan bhAShAkuTumbakke sEriruva samskxta, lyATin, ingliSh modalAdavugaLantaha yAvudAdarondu janapriya bhASheya vyAkaraNa; illa vE, antaha vyAkaraNada mUlatatvagaLannu hAgeyE baLasi tayArisida bErondu bhASheya vyAkaraNa. tAvu varNisuva bhAShe ivakkinta tIra bhinnavAda mUlatatvagaLannu baLasikoLLuttide embudannu kanDuhiDiyuvudE ivarige ondu doDDa samasyeyAgiruttade.
heccinavarigU I samasyeyannu txptikaravAgi bageharisalu sAdhyavAguvudilla. hAgAgi, heccinavarU tAvu varNisuttiruva bhAShege janapriya vyAkaraNavondara paDiyacca nnu mAtravE tayArisi koDalu SaktarAguttAre. kelavE kelavu vidvAmsaru mAtra, tAvu vivarisuva bhASheya vyAkaraNa mUlatatvagaLallEnE janapriya vyAkaraNagaLiginta bhinnavAgideyembudannu gamanisi, adannu bhinnavAgi vivarisi hELalu SaktarAgiruttAre.
haLegannaDada mEle siddha vAgiruva vyAkaraNagaLella I mElina kAraNakkAgi asamarpakavAgive. nAgavarma, kESirAja, bhaTTAkaLanka modalAda hindina kAlada vidvAmsaru bareda vyAkaraNagaLella A samayadalli janapriyavAgidda samskxta bhASheya vyAkaraNagaLa paDiyaccu gaLAgive.
ivugaLalli kESirAjana vyAkaraNa mAtra kelavu viShayagaLalli kannaDa mattu samskxta bhAShegaLa naDuviruva vyatyAsagaLannu gamanisiruvudu kanDubaruttade. Adare Atanu gamanisiruvudu mElininda mEle nODuvAga haLegannaDa mattu samskxtagaLa naDuve kANisuva vyatyAsagaLu mAtra. I eraDu bhAShegaLa naDuve vyAkaraNada mUlatatvagaLallEnE halavu vyatyAsagaLiddu, ivannu gamanisuvalli I vyAkaraNavU sOtuhOgide.
೧.೫ pustakada svarUpa
nijakkU haLegannaDa vyAkaraNa entahadu, adu baLasuva vyAkaraNada mUlatattvagaLu entahavu, iduvarege siddhavAgiruva, mattu Iga janapriyavAgiruva vyAkaraNa granthagaLu I mUlatatvagaLannu kanDuhiDiyuvalli hEge asamarthavAgive, mattu idarindAgi
avugaLalli baruva vyAkaraNa niyamagaLu hEge haLegannaDada padaracane mattu vAkyaracanegaLannu vivarisuvalli sOtuhOgive embudannu tOrisikoDuvudE I pustakada mukhya uddESa.
haLegannaDada prAcIna vayyAkaraNigaLigella samskxta vyAkaraNavE mAdariyAgittu. samskxtakke pANini racisida atyuttama vyAkaraNaviddudu idakke ondu kAraNa; Agina kAladalli bhAratada ellA viddA rimsarigU samska ೨tavE SAstrA: bhyAsakke mAdhyamavAgiddu du innondu kAraNa; haLegannaDakke vyAkaraNavannu racisalu horaDuva modalu ivarellarU samskxta vyAkaraNadalli sampUrNavAda pariNatiyannu paDeyuvudu atyavaSyavAgittu embudu mattondu kAraNa. I ellA kAraNagaLindAgi, avaru racisida haLegannaDa vyAkaraNagaLella samskxta vyAkaraNada paDiyaccu gaLAgibiTTive.
samskxta vyAkaraNakke halavu SatamAnagaLaShTu dIrphavAda caritreyide. vEdagaLannu badalAgadante uLisuvudakkAgi avugaLalli baLakeyAguva varNagaLa mattu padagaLa vyAsangadinda prArambhavAda I SAstra sampUrNavAgi samskxta bhASheya pariSIlaneya mEleyE beLedu bandide. hAgAgi, adara mUlatatvagaLu, pAribhAShika padagaLu, vyAkaraNa sampradAyagaLu, vyAkaraNAmSagaLannu prakaraNagaLAgi vibhajisi hELuva krama, ivellavU samskxta bhASheya vyAkaraNavannu vivarisi hELalu anukUlavAgive.
Adare, haLegannaDada vyAkaraNakke intaha dIrthavAda caritre illavE vikAsa iruva hAge kANisuvudilla. adu nEravAgi samskxta vyAkaraNavannu kannaDakke aLavaDisuvantaha kelavu prayatnagaLa phala mAtra. adara pAribhAShika padagaLella nUrakke nUrU samskxtadavE. avu haLegannaDadavE Ada vyAkaraNa niyamagaLannu vivarisi hELuvudakkAgi vikasitavAduvEnalla. I vyAkaraNagaLalli kanDubaruva vyAkaraNa sampradAyavU samskxta (illavE adarinda beLedu bandiruva prAkxta) vyAkaraNada sampradAyavE.
I vyAkaraNagaLu vyAkaraNAmSagaLannu bEre bEre paricchEdagaLalli vingaDisuvu darallU samskxta vyAkaraNagaLannE anusarisive. I paricchEdagaLalli yAva viShayagaLannu vivarisabEku, mattu hEge vivarisabEku embudakkU avakke samskxta (mattu prAkxta) vyAkaraNagaLE mAdariyAgive.
I rIti, samskxta mattu prAkxta vyAkaraNagaLannu mAdariyAgirisikonDu haLegannaDa vyAkaraNavannu racisalu prayatnisidudarindAgi, haLegannaDada vayyAkaraNigaLige A bhASheya nijavAda vyAkaraNaventahadu embudannu tiLisihELalu sAdhyavAgilla. adarallU samskxta vyAkaraNada sUtrarUpavannu hAgeyE uLisikonDiruva mattu samskxta bhASheyallEnE tamma vyAkaraNagaLannu racisiruva nAgavarma mattu bhaTTAkaLankara mEle samskxta vyAkaraNada prabhAva innaShTu gADhavAgiruva hAge kANisuttade.
haLegannaDa vyAkaraNavannu haLegannaDadallEnE bareyalu prayatnisida kESirAjana SabdamaNidarpaNa idakke svalpa maTTige apavAdavendu hELabahudu. mEle sUcisida
hAge, idaralli halavu haLegannaDadavE Ada viShayagaLannU prastApisalAgide. Adare, illU mElnOTakke kANuva vyatyAsagaLannu prastA pisalAgideyallade, avannu vivarisuvalli haLegannaDa mattu samskxta bhAShegaLa naDuve vyAkaraNada mUlatatvagaLallEnE iruvantaha vyatyAsagaLannu baLasikoLLalu sAdhyavAgilla.
I rIti, haLegannaDa vyAkaraNagaLu haLegannaDadavE Ada vyAkaraNada mUlatatvagaLannu gamanisuvalli, mattu avannu sariyAgi baLasikoLLuvalli sOtuhOgive embudannu tOrisikoDuvudE I pustakada mukhya uddESavAda kAraNa, idaralli modalige vyAkaraNada bEre bEre amSagaLalli haLegannaDa mattu samskxta bhAShegaLa naDuve entaha vyatyAsagaLella ive embudannu vivarisalAgide.
anantara, antaha pratiyondu vyAkaraNAmSada maTTigU haLegannaDa vyAkaraNagaLu hEge I vyatyAsagaLannu parigaNisuvalli sOtuhOgive, mattu idarindAgi hEge I vyAkaraNagaLu haLegannaDa vyAkaraNavannu vivarisuvalli halavAru samasyegaLannu edurisabEkAgide embudannu tOrisikoDalAgide.
samskxta mattu haLegannaDa bhAShegaLa naDuve kANisuva intaha mUlabhUta vyatyAsagaLalli kelavannu keLage koDalAgide.
(೧) vyakti, vastu modalAduvannu varNanegaLa mUlaka gurutisuvudakkAgi samskxta mattu haLegannaDa bhAShegaLu tIra bhinnavAda vyAkaraNa vidhAnagaLannu baLasikoLLuttave. samskxtadalli idakkAgi eraDu athavA jAsti nAmapadagaLannu ondE vibhaktiyallirisi baLasalAguttade; Adare haLegannaDadalli nAmapadagaLondige guNapadagaLemba bEreyE ondu padavargakke sErida padagaLannu baLasalAguttade. I padagaLu nAmapadagaLinda bhinnavAduvAda kAraNa, haLegannaDadalli avu vibhakti pratyayagaLondige baruvudilla (೪.೨ nODi).
(೨) vyakti, vastu modalAdavugaLannu hesarisi gurutisuvudu mattu varNisi gurutisuvudu embudAgi eraDu rItiya gurutisuva vidhAnagaLu heccina bhAShegaLallU baLakeyallive. Adare samskxtadantaha mAtina baLake tappi hOgi bariya grAnthikagaLAgiruva kelavu bhAShegaLalli I vyatyAsa illa vAgide. samskxta vyAkaraNavannu mAdariyAgirisikonDa haLegannaDa vayyAkaraNigaLige I vyatyAsavannu gamanisalu sAdhyavAgilla (೫.೨-೩ nODi).
(೩) eraDu padagaLannu oTTusErisi hosa padavondannu unTumADuva samAsa
la nAma guNapada mattu kriyApadagaLemba mUru bageya padagaLannU nAmapadagaLondige sErisi intaha padagaLannu unTumADalu baruttade; idakke badalu, samskxtada samAsadalli nAmapadagaLannu mAtravE bErondu nAmapadadondige sErisalu baruttade. hAgAgi, I eraDu bhAShegaLalli tIra bEre bErAgiruva samAsagaLu kANisikoLLuttave.
(೪) haLegannaDada kriyApadagaLige guNapadagaLa jAgadalli baruva rUpa, mattu nAmapadagaLa jAgadalli baruva rUpa embudAgi eraDu bhinnavAda rUpagaLive. Adare samskxtada kriyApadagaLige nAmapadagaLa jAgadalli baruva rUpagaLu mAtra ive. ivakkinta bhinnavAda guNapadagaLa jAgadalli baruva rUpagaLembudilla. samskxtadalli guNapadavemba viSiShTavAda padavargavilla diruvudE idakke kAraNa (೬.೧ nODi).
(೫) nAmapadagaLannu haLegannaDa mattu samskxta bhAShegaLeraDU pullinga, strIlinga mattu napumsaka lingagaLemba mUru lingagaLalli vingaDisuttave; Adare, idakkAgi I eraDu bhAShegaLu baLasuva AdhAra mAtra bEre bEre. haLegannaDadalli nAmapadagaLa arthavE I vibhajanege AdhAra; Adare, samskxtadalli antaha niScitavAda AdhAravEnU illa. hAgAgi, samskxta vyAkaraNagaLalli nAmapadagaLa vibhajaneyannu vivarisuvudakkAgi bahaLa kliShTavAda vidhAnavondannu baLasabEkAgide. haLegannaDakke antaha vidhAna bEkAgilla (೭.೨).
(೬) nAmapadagaLige vacana mattu vibhakti pratyayagaLannu sErisuva krama I eraDu bhAShegaLalli bhinnavAgide. haLegannaDadalli ivannu bEre bEre pratyayagaLu sUcisutta ve; Adare, samskxtadalli ondE pratyaya sUcisuttade. hAgAgi, samskxtadalli EkavacanavannU pratyayavondara mUlaka sUcisabEkAguttade, mattu vibhakti pratyayagaLannu baLasuva avaSyavilla dallU vacanavannu sUcisuvudakkAgi avannu baLasabEkAguttade. haLegannaDadalli I samasyeyilla; hAgAgi adaralli vibhakti mattu vacana pratyayagaLannu avaSyaviruvalli mAtra baLasidare sAku (೭.೩).
(೭) vibhakti pratyayagaLa mUlaka nAmapadakkU kriyApadakkU naDuviruva sambandhagaLannu sUcisuva kramavU I eraDu bhAShegaLalli bEre bErAgide. haLegannaDadalli I pratyayagaLigU avu sUcisuva sambandhagaLigU naDuve nEravAda hondANikeyide, Adare samskxtadalli intaha nEravAda hondANikeyilla. I kAraNakkAgi, samskxta vyAkaraNadalli kArakagaLemba kalpita ghaTakagaLannu baLasuva avaSyakateyide; Adare, haLegannaDa vyAkaraNadalli antaha kalpita ghaTakagaLannu baLasabEkAgilla (೮.೬).
(೮) kriyArUpagaLalli samaya mattu ghaTakagaLannu sUcisuva kramavU I eraDu bhAShegaLalli bhinnavAgide. haLegannaDadalli samaya sambandhakke heccina prASasta $vannu koDalAguttadeyAdare, samskxtadalli samaya vyavasthege heccina prASastyavannu koDalAguttade.
idallade, haLegannaDada kriyArUpagaLondige samayavannu sUcisuvudakkAgi viSiShTavAda pra tyayagaLannu baLasalAgutta de; Adare, samskxtadalli idakkAgi dhAtugaLallEnE badalAvaNegaLannu mADalAguttade (೯.೨).
(೯) kriyArUpagaLalli ghaTakagaLannu sUcisuvudakkAgi baLakeyAguva pratyayagaLU I eraDu bhAShegaLalli bEre bErAgive. haLegannaDadalli ivu ghaTakagaLa puruSha, vacana
mattu lingagaLannu sUcisaballuvu; Adare, samskxtadalli puruSha mattu vacanagaLannu mAtra sUcisaballuvu.
idallade, samskxtadalli I pratyayagaLu bEreyU kelavu viShayagaLannu sUcisaballuvAgiddu, haLegannaDada pratyayagaLinda bhinnavAgive (೯.೩).
(೧೦) eraDu athavA jAsti vAkyagaLannu jODisi hELuva kramadalli (೧೦.೧), mattu intaha bEreyU halavAru vyAkaraNAmSagaLalli samskxtakkU mattu haLegannaDakkU naDuve prAmukhyavAda vyatyAsagaLive.
ivellavU vyAkaraNada mUlatatvagaLallEnE kANisikoLLuvantaha vyatyAsagaLu; ivannu gamanadalli risikoLLade, samskxta vyAkaraNavannu mAdariyAgirisikonDu barediruva haLegannaDada prAcIna vyAkaraNagaLu hEge aDigaDigU samasyegaLannedurisabEkAgutta de embudannu I pustakadalli vivarisalAgide.
mEle vivarisidantaha halavu kAraNagaLindAgi, iduvarege haLegannaDada mEle sidda vAgiruva vyAkaraNagaLella vU sariyAda aDipAyavillada kaTTaDagaLantive. eShTE andavAgi kaTTirali, avugaLa aDipAya sariyillavAda kAraNa, vimarSege oLapaDisidoDaneyE avu bahaLa sulabhavAgi kusiduhOguttave.