↑ Contents  ·  Contents  ·  Ch 2 →

Chapters: Ch 1 · Ch 2 · Ch 3 · Ch 4 · Ch 5 · Ch 6 · Ch 7 · Ch 8 · Ch 9

ಕನ್ನಡ →

೧.೧ oLaracane

kannaDada sollugaLalli mukyavAgi eraDu rItiya padagaLu baLakeyallive. oLaracaneyiruva padagaLu mattu oLaracaneyillada padagaLu. ettugegAgi, munnuDi emba padakke oLaracaneyide. munde mattu nuDi emba eraDu padagaLu oTTu sEri I munnuDi emba pada tayArAgide; mattu hIge tayArAguvAga, munde emba pada adara mun emba aDaka rUpadalli bandide.

idakke badalu, tale emba padakke oLaracaneyembudilla. adu takAra, akAra, lakAra mattu ekAragaLa sErikeyinda tayArAgideyEnO nija; Adare, hIge oTTu sEriruva I uligaLannu munnuDi emba oLaracaneyiruva padadalli kANisuva hAge eraDu padagaLAgi, illavE kuNita emba innondu oLaracaneyiruva padadalli kANisuva hAge kuNi emba ondu pada mattu ta emba ondu oTTu (oTTu) embudAgi oDedu hELalArevu.

I pustakadalli mukyavAgi oLaracaneyiruva kannaDa padagaLannu pariSIlisabEkAgide. endare, antaha padagaLa angagaLAgi baruva padagaLu mattu oTTugaLu yAvuvu, avugaLa naDuve entaha sambandavide, mattu I rIti ondu padada angagaLAgi baruvAga avugaLalli entaha mArADugaLella naDeyuttave embudannu kanDuhiDiyabEkAgide.

ettugegAgi, mEle koTTiruva munnuDi emba padada angavAgi bandiruva nuDi embudu ondu esakapadavE illavE adE rUpada ondu hesarupadavE? adakkU munde emba innondu angakkU adakkU naDuva I padadalli entaha sambandhavide? nuDi embudu esakapadavAdare, adarinda munnuDi emba hesarupada hEge

tayArAguttade? adu hesarupadavAdare, munde emba paricepadadondige adu hEge sambandhisuttade? averaDara naDuve munnuDi emba padadalli kANisadiruva ondu illavE heccu esakapadagaLannirisi mundAgi hELuva nuDi embudarondige adannu sambandisabEkE, illavE munde embudannu mundina embudAgi mArpaDisikoLLabEkE? intaha halavAru kELvigaLu I padada oLaracaneyannu pariSIlisuvAga nammeduru nilluttave.

oLaracaneyiruva padagaLannu sollugaLalli baLasabEkAdAgalella nAvu avugaLa oLaracaneyantahadu embudannu tiLidiralEbEkendEnU illa. A padagaLa huruLEnu mattu sollugaLalli avugaLannu baLasuva bage hEge endiScannu mAtra tiLididdare sAku. I viShayadalli oLaracaneyiruva padagaLigU oLaracaneyillada padagaLigU naDuve heccina vyatyAsavEnU illa.

I kAraNakkAgi padaracaneyembudu sollarimeya angavallavembudAgi vAdisuvavarU kelavariddAre. hesarupadagaLa baLakeya maTTige hELuvudAdare idu ondu rItiyalli nijavendU anisadiradu. yAkendare avugaLa huruLEnu embudannu illavE sollugaLalli avannu baLasuva bage hEge embudannu oLaracaneya AdArada mEle mAtravE tiLidukoLLalu heccineDegaLallU sAdyavAguvudilla (೩.೩.೩ nODi).

hIgiddarU kUDa, halavAru kaDegaLalli padagaLa oLaracane namma sahAyakke baruttade. ettugegAgi namma nuDiyalli baLakeyAguva ellA padagaLannU nAvu tiLidiruvudilla. idallade gottiddarU nenapinalli uLiyuva padagaLa eNike obbobbaralli ondondu teranAgiruttade.

namage gottillada illavE nenapinallillada padagaLannu bEre yArAdarU baLasidalli adara huruLEnirabahudu embudannu svalpa maTTige adannu baLasida sandarhada sahAyadinda UhisikoLLaballevu mattu innu svalpa maTTige adara oLaracaneyEnu embudannu kanDuhiDiyaballevAdare adarindalU UhisikoLLaballevu.

bEre kelavu sandarbhagaLallU padagaLa oLaracane namage odaviyannodagisuttade. ettugegAgi, padagaLige hosa hosa baLakegaLannu unTumADikoDalu bayasuva mAtugArarige mattu barahagArarige avugaLa oLaracaneya arivu sahAyakavAgaballudu.

samSOdhanegaLalli toDagiruvavaru hosa hosa viShayagaLannu illavE vidAnagaLannu kanDuhiDidAga avannu hesarisuvudakkAgi hosa hosa padagaLannu tayArisikoLLabEkAguttade; bEre nuDigaLalliruva barahagaLannu tamma nuDige nuDimAra(anuvAdisa)bEkAdAgalU avugaLalli baruva padagaLige sarihonduva padagaLannu tamma nuDiyalli hosadAgi unTumADikoLLabEkAguttade.

idallade hosadAgi mUDibaruva suddigaLannu oDaneyE baredukoDabEkAgiruva dinapatrikegaLa varadigArarU hosa hosa padagaLannu AgAga unTumADikoLLabEkAguttade. intaha kaDegaLallella nuDiyannu baLasuvavarige tamma nuDiyalli baruva padaLa oLaracaneyantahadu mattu adara hindiruva kaTTaLe(niyama)gaLentahavu embudu tiLidideyAdare avara kelasa heccu sulabavAgaballudu.

ಕನ್ನಡ →

೧.೨ oLaracane mattu caritre

padagaLa oLaracaneyembudu mukyavAgi A padagaLa caritreya mEle avalambisiruttade. ettugegAgi, mEle vivarisiruva bEre bEre rItiya sandarbhagaLalli nuDiyondannu baLasuva janarige avareduriruva vastugaLannu illavE avara manassinalliruva viShayagaLannu hesarisalu sari yAda pada sigadiddAga, avaru tamma nuDiyalliruva eraDu (illavE heccu) padagaLannu oTTu sErisi, illavE padavondakke ondO eraDO oTTugaLannu sErisi hosa hesarugaLannu tayArumADirabEku. munde A hesarugaLu bEre bEre janara mAtinalli sErikonDu nuDiya padagaLAgi baLakege bandirabEku.

oLaracaneyiruva padagaLellavU idE rItiyalli bEre bEre janaru bEre bEre sandarbhagaLalli unTumADi baLakege tandiruva padagaLembudaralli samSayavilla. hAgAgi, avugaLa oLaracaneyembudu yAru yAva kAraNakkAgi yAva rItiyalli avannu mEle hELidante unTumADi baLakege tandaru emba cAritrika amSada mEle avalambisiruttade.

padavondannu baLakege tandiruva samayadalli adara oLaracane mattu caritre iveraDU ondE Agiruttave. Adare, adara baLakeyAguttiddante, I caritregU oLaracanegU naDuve halakelavu vyatyAsagaLu mUDibaraballuvu. yAkendare, padavondakke nuDiyalli

ivattu entaha sthAnavide, adakkU nuDiya itara padagaLigU naDuve ivattu entaha sambandhavide embudara mElU adara oLaracane avalambisiraballudu.

ondu nuDiyalliruva padagaLu kAladinda kAlakke bEre bEre rItiya mArADugaLige oLagAguttiruttave. I mArADugaLindAgi avugaLa oLaracaneyalli baLakeyAgiruva padagaLalli kelavu moTakugonDu oTTugaLa rUpavannu paDeyuttave. ettugegAgi haLegannaDadalli isu embudu ondu esakapadavAgittu. Adare ivattu hosagannaDadalli adu mADisu, koDisu modalAda esakapadagaLondige baruva ondu oTTAgi mAtra baLakeyallide.

bEre kelavu padagaLu illavE oTTugaLu tamma bErpaDikeyannE kaLedukonDu avugaLu angagaLAgi bandiruva padagaLige oLaracaneyideyemba viShayavE gottAgadantAguttade. endare, I eraDanE rItiya padagaLige oLaracaneyittu embudannu tOrisikoDalu A nuDiyalli yAva AdAravU illadAguttade.

ettugegAgi, eNNe emba pada eLLu mattu ney emba eraDu padagaLa sErikeyinda unTAgideyendu hELalu caritreya AdAragaLive. Adare hosagannaDadalli eLLu emba padada huruLu I eNNe emba padadalli svalpavU uLidillavAda kAraNa ivattu adannu eNNe embudara oLaracaneyalli baruva padavendu hELuvudu kaSca.

idE rItiyalli tamma, tangi, tAyi, tande embantaha takAra dinda modalAguva nanTina padagaLige oLaracaneyondideyembudannu caritreya AdArada mEle mAtravE hELaballevu. kannaDakke hattirada nuDiyAgiruva tamiLinalli I padagaLige mUru mUru rUpagaLiddu, avugaLalli ondu mAtra takAradalli modalAguttade.

ತಮಿಳು ಕನ್ನಡ ತಮಿಳು ಕನ್ನಡ
ಎಂದೈ ‘ನನ್ನ ತಂದೆ’ ಎಂಗೈ ‘ನನ್ನ ತಂಗಿ’
ನುಂದೈ ‘ನಿನ್ನ ತಂದೆ’ ನುಂಗೈ ‘ನಿನ್ನ ತಂಗಿ’
ತಂದೈ ‘ಅವನ ತಂದೆ’ ತಂಗೈ ‘ಅವನ ತಂಗಿ’

hAgAgi, kannaDadalliyU tande, tangi, tamma, tAyi modalAda padagaLa modalige baruva tam (illavE t) embudu tAnu emba tOruga padada aDaka rUpa embudAgi caritreya AdArada mEle hELalu baruttade. Adare ivattu I takAra tande, tangi, tamma modalAda padagaLalli ‘avana’ emba huruLannu koDuvudilla. modalidda mUru rUpagaLalli ondE uLidu adannu ellA kaDegaLallU baLasuva hAgAgiruvudE idakke kAraNa. hAgAgi, I padagaLige hosagannaDadalli mEle sUcisida oLaracaneyideyendu hELuvudu kaSca.

kannaDadalli baruva padagaLa caritreyantahadu embudannu tiLiyabEkiddalli avu haLegannaDa mattu naDugannaDagaLalli hEge baLakeyAguttidduvu mattu kannaDada bEre bEre ADunuDigaLalli ivattu hEge baLakeyallive embudannu tiLiyabEkAguttade. idallade tamiLu, malayALa, telugu, tuLu, gOnDi, kuDukh modalAda bEre drAviDa nuDigaLalli avugaLa rUpa mattu baLake hEgideyembudannU tiLiyabEkAguttade.

idakke badalu kannaDa padagaLa oLaracaneyantahadu embudannu tiLiyabEkiddalli avu kannaDadalli ivattu hEge mattu entaha rUpagaLalli baLakeyAguttave embudannu tiLiyabEkAguttade. padagaLa caritregU avugaLa oLaracanegU naDuve I rIti ondu mukyavAda vyatyAsavide embudannu gamanisabEku.

ಕನ್ನಡ →

೧.೩ padagaLu mattu padarUpagaLu

sollugaLannu padagaLAgi oDeyaballevAda kAraNa avannu sollugaLa angagaLembudAgi kareyabahudu. Adare sollugaLalli padagaLu mAtravallade bEre angagaLU baruttave. ettugegAgi I keLagina sollannu gamanisabahudu.

(೧) baDa mudukanannu, rAju bisinIrinalli mellage muLugisida.

(೧)nE sollinalli baDa, muduka, rAju, bisi, nIru, mellage mattu muLugisu emba ELu padagaLu adara angagaLAgi bandive. I padagaLalli muduka embudarondige annu emba oTTu, nIru embudarondige alli emba oTTu, mattu muLugisu embudarondige d mattu a emba oTTugaLu bandive.

I oTTugaLalli kelavu sollinalli baruva padagaLa naDuve entaha sambandavideyembudannu tiLisuttave. ettugegAgi muduka padadondige bandiruva annu emba oTTu muLugisuva esakakkU A esakakkoLagAgiruva vyaktigU naDuviruva sambandhavannu sUcisuttade.

bEre kelavu oTTugaLu padagaLu tiLisuva esakada illavE avu gurutisuva vyakti, vastu modalAdavugaLa kuritAgi kelavu heccina sangatigaLannu tiLisuttave. ettugegAgi muLugisu padadondige bandiruva d oTTu A esaka yAvAga naDeyitu embudannu sUcisuttade mattu adara anantara bandiruva a oTTu A esakavannu naDesida vyakti yAru embudannu cuTukAgi sUcisuttade.

I ellA oTTugaLannU padarUpada oTTugaLendu kareyabahudu. yAkendare avu sollugaLalli baruva padagaLige bEre bEre rUpagaLannu koDuvalli baLakeyAguttave. I rUpagaLa mUlaka sollugaLalliruva padagaLannu ondaroDanondu sambandisalu sAdyavAguttade mattu avugaLa mUlaka (೧)nE sollu koDabEkAgiruva huruLannu paDeyalu sAdyavAguttade. padarUpagaLinda intaha oTTugaLannu bErpaDisidAga uLiyuva amSagaLE padagaLu.

vAkyagaLannu I rIti bEre bEre padagaLAgi oDeyuva badalu pada kantegaLAgiyU oDeyabahudu. ettugegAgi mEle koTTiruva (೧)nE sollannu ELu bEre bEre padagaLAgi oDeyuvava badalu baDa muduka, rAju, bisinIru mattu mellige muLugisu emba nAlku angagaLAgiyU oDeyabahudu. ivugaLalli baDa muduka mattu bisinIru embavugaLeraDu hesaru padakantegaLu mattu mellige muLugisu embudondu esaka padakante.

padagaLige oTTugaLannu sErisi padarUpagaLannu paDeyuvudu mattu eraDu illavE heccu padagaLannu oTTu sErisi padakantegaLannu paDeyuvudu iveraDU sollugaLa oLaracanege sambandhisida kaTTalegaLannavalambisive. hAgAgi avannu I pustakadalli vivarisilla.

padagaLannu innU cikka angagaLAgiyU oDeyabahudu. ettugegAgi muduka padavannu mudi mattu ka embudAgi, mellige embudannu mella mattu ge embudAgi mattu muLugisu embudannu muLugu mattu isu embudAgi oDeyabahudu.

intaha oDeyuvikegaLu sollinalli baruva padagaLa oDeyuvikegaLallade sollina oDeyuvikegaLalla. ivugaLalli kANisuva oTTugaLu padagaLannu unTumADuvalli baLakeyAguvuvAda kAraNa avannu padadoTTugaLendu kareyabahudu. avugaLa baLake mEle hELida sollugaLa oLaracaneya kaTTalegaLinda bErAgiruva padaracaneya kaTTalegaLannavalambiside.

nammeduriruva ondu anga padavE illavE padakanteyE emba viSayadalli sandEhavunTAgaballudu. ettugegAgi bisinIru embudu mElina sollinalli kANisuva hAge padakanteyAgi bandiraballudu, illavE jODupadavAgiddu ondu padavAgiyU bandiraballudu (೩.೪ nODi). sAmAnyavAgi sollugaLannu baLasiruva sandarbavE intaha sandEhagaLannu nivArisaballudu.

idallade, nammeduriruva ondu oTTannu padadoTTendu hELabEkE illavE padarUpada oTTendu hELabEkE emba viShayadallU sandEhavELaballudu (… nODi). Adare idu mukyavAgi obba sollarigana manassinalli ELabahudAda sandEhavAgiddu adannu Atanu tayArisuva sollarimeyE nivArisabEku.

ಕನ್ನಡ →

೧.೪ padagaLu mattu oTTugaLu

padavondara angagaLAgi eraDu padagaLu bandirabahudu (cikka+amma

cikkamma), illavE ondu pada mattu ondu oTTu bandirabahudu (eccara+ike > eccarike) embudannu mEleyE nODiruvevu. idallade, padavondara angagaLAgi eraDu padagaLu mAtravallade ondu oTTu bandirabahudu (haNe+kaNNu+a > haNegaNNa). Adare, eraDakkinta heccu padagaLu illavE ondakkinta heccu oTTugaLu padavondara angagaLAgi baruvudu kannaDada maTTige aparUpavendE hELabahudu.

oLaracaneyiruva ondu padadalli eraDu padagaLu oTTusEriveyE illavE ondu pada mattu ondu oTTu sErikonDiveyE embudannu

tiLiyabEkiddalli modalige pada mattu oTTugaLa naDuviruva vyatyAsavEnu embudannu tiLidukoLLabEku. sAmAnyavAgi bEre kaDegaLalli baruva padagaLondige rUpa mattu huruLugaLalli sambandhavannu tOrisuva angagaLannu padagaLendu kareyabahudu mattu A rIti sambandhavannu tOrisadiruva angagaLannu oTTugaLendu kareyabahudu.

ettugegAgi, kAlmaNe emba padada modalaneya angavAda kAl embudu bEre kaDegaLalli baruva kAlu emba padakke sambandhiside, mattu adara eraDaneya angavAda maNe embudu bEre kaDegaLalli adE rUpadalli ondu hesarupadavAgi baLakeyAguttade. hAgAgi, kAlmaNe embudaralli eraDu padagaLu sErikonDive endu hELabahudu.

kuNita emba padadallU modalaneya angavAda kuNi embudu bEre kaDegaLalli esakapadavAgi baLakeyAguttade. Adare ta emba adara eraDaneya angakke bEre kaDegaLalli ondu padavAgi baLakeyilla. rUpa mattu huruLugaLalli adaroDane sambandavannu tOrisuva bEre padavU kannaDadallilla. hAgAgi, adannu ondu oTTu embudAgi kareyabEkAguttade.

Adare ellA kaDegaLallU padagaLa angagaLannu I rIti avugaLa baLakeya mEle oTTugaLinda bErpaDisalu baruvudilla. ettugegAgi hAraysu emba padavannu gamanisabahudu. idaralli hAray mattu su emba eraDu angagaLiddu, avugaLalli modalaneyadu hArayke emba padadalli ke emba oTTinoDane baruttade, mattu eraDaneyadu kuNisu, baresu, naDesu, tiLisu modalAda padagaLalli kuNi, bare, naDe, tiLi modalAda bEre esakapadagaLoDane baruttade.

ivugaLalli eraDaneyadAda su embudannu ondu oTTu endu kareyuvalli yAva tondareyU illa. yAkendare, adu hosagannaDadalli baraballa yAva padadoDaneyU sambandisilla. cAritrikavAgi adannu haLegannaDada isu ‘ese’ emba esakapadadondige sambandisaballevAdarU hosagannaDada maTTige adu ondu oTTAgi mAtra baLakeyallide.

hArayyu emba padada modalaneya angavAda hAray embudU bEre kaDegaLalli ondu padavAgi baralAradu; hAgAgi, mEle

koTTiruva kaTTaleya prakAra adannu ondu padavendu hELalu baruvudilla. Adare, adannondu oTTendu kareyuvudU sariyalla. yAkendare, eraDu oTTugaLannu mAtravE oTTu sErisuvudara mUlaka padavondannu tayArisalu baruvudilla. antaha oTTugaLige AdAravannu koDaballa ondu padavannU avugaLondige sErisabEkAguttade.

hAgAgi, hAray embudannu su illavE ke oTTina neravillade baralAradantaha ondu horakuLi pada embudAgi hELabEkAguttade. cAritrikavAgi hAray embudu haLegannaDada pAr ‘nODu’ emba padakke sambandhiside.

nammeduriruva padada ondu angavannu padavendu hELabEkE illavE ondu oTTendu hELabEkE emba viSayadalli ondu tIrAnakke baruvudu kelavomme tumbA kaScavendu tOraballudu. ettugegAgi, ibbadi emba padadalli baruva ib emba modalaneya anga eraDu emba svatantra padakke sambandhisideyE illavE embudara mEle adu ondu padavE illavE oTTE embudu avalambiside.

Adare, ibbaru emba padadallU adE ib embudu bandide, mattu adarondige illi ba emba manuShyarannu sUcisuva oTTu mattu ru emba halaveNikeya oTTu - iveraDu oTTugaLu bandive; hAgAgi, I ibbaru emba padadalli modalaneya angavAgi bandiruva ib embudannu ondu padavendu kareyadiddalli mUru oTTugaLa sErikeyinda padavondannu unTumADalAgideyendu hELabEkAdItu. idu padagaLa kuritu namagiruva kalpanege hondikeyAguvudilla. hAgAgi, ibbadi mattu ibbaru iveraDarallU baruva ib embudu ondu padavallade oTTalla emba tIrAnakke barabEkAguttade.

I rItiyAgi pada mattu oTTugaLa naDuvina vyatyAsavannu eraDu bEre bEre paricegaLa mEle tIrmAnisabEkAguttade. bEre kaDegaLalli ondu padavAgi baraballudu embudu ondu pariceyAdare, padavondara angavAgi mAtravE baraballudAdarU bEre angagaLige (endare oTTugaLige) neleyAgaballudu (endare, padada mukya huruLannu koDaballudu) embudu innondu parice. I eraDu paricegaLannU tOrisadiruvantaha padagaLa angagaLu oTTugaLu endu hELabahudu.

mEle sUcisidante, cAritrikavAgi oTTugaLu padagaLinda beLeya balluvu. bEre padagaLa angagaLAgi baruva padagaLu sAmAnyavAgi tamma cuTuku rUpagaLalli baruvuvAda kAraNa, kelavomme avugaLa padarUpagaLu aLidu hOgi, intaha cuTukAgiruva rUpagaLu mAtravE nuDiyalli uLidukonDu oTTugaLenisaballuvu.

ettugegAgi mEle koTTiruva su emba oTTu modalige isu emba esakapadadondige sambandhisiddu, ondu padavAgittu. Adare, adara I esakapadada baLake aLidu hOgi, Iga hosagannaDadalli adu bEre padagaLa angavAgi mAtra baruttade. intaha padagaLalli (kuNisu, baresu) adakke padada mukya huruLannu tiLisuva aLavillavAda kAraNa, adannondu oTTendu mAtravE hELaballevu.

ಕನ್ನಡ →

೧.೫ padadoTTugaLu mattu padarapadoTTugaLu

nuDigaLalli sAmAnyavAgi eraDu bageya oTTugaLu baLakeyalliruttave: padagaLannu tayArisuvalli (endare avugaLa oLaracaneyalli) baru vavugaLu ondu bageyavugaLAdare, padagaLa bEre bEre rUpagaLannu tayArisuvalli baruvavugaLu innondu bageyavu. ivannu ‘padadoTTu’ mattu ‘padarUpadoTTu’ embudAgi kareyabahudu.

ettugegAgi kuNita padada oLaracaneyalli kANisuva ta embudu padavondannu tayArisuvalli baLakeyAguva padadoTTu. I oTTannu kuNi esakapadakke sErisuva mUlaka kuNita hesarupadavannu tayArisalAgide. meTTalu embudaralli kANisuva alu embudu innondu padadoTTu. I oDDannu meTTu esakapadakke sErisuvudara mUlaka meTTalu hesarupadavannu tayArisalAgide.

meTTalu hesarupadakke kelavu padarUpadoTTugaLannu sErisi padarUpagaLannu tayArisaballevu. ettugegAgi, adakke gaLu oTTannu sErisi meTTalugaLu emba halaveNikeyalliruva padarUpavannu tayArisabahudu, mattu adE padakke annu, inda, ge, a modalAda bEre kelavu oTTugaLannu sErisi meTTalannu, meTTalininda, meTTalige, meTTalina modalAda pattugerUpagaLannu tayArisabahudu. I ellA oTTugaLU meTTalu padada bEre bEre padarUpagaLannu tayArisuvalli baruvuvAda kAraNa, avella padarUpadoTTugaLu.

esakapadagaLigU idE rItiyalli hottu, ADuga, gurta, eNike modalAduvannu tiLisuva padaropadoTTugaLannu sErisi avugaLa bEre bEre padaropagaLannu tayArisabahudu. ettugegAgi, kuNi esakapadakke mumbottina utta oTTannu mattu ADuga-gurta-eNikegaLa Ane oTTannu sErisi kuNiyuttAne emba rUpavannu paDeyabahudu, mattu himbottina da oTTannu, hAgU bErondu ADuga-gurta-eNikeya Lu oTTannu sErisi kuNidaLu emba rUpavannu paDeyabahudu. intahavE kuNiyuttAre, kuNiyuttade, kuNide, kuNiyali modalAda bEre bEre halavu rUpagaLU I esakapadakkide.

I eraDu bageya oTTugaLa naDuve halavAru mukyavAda vyatyAsagaLive. padadoTTugaLige ondu niScitavAda huruLannu koDuvudu kaSca. avu padagaLa tayArikege sambandisiduvAda kAraNa, avannu baLasi tayArisida padagaLu nuDiyalli baLakege banda mEle bEre bEre bageya badalAvaNegaLige oLapaDaballuvu. Adare, padarUpadoTTugaLige niScitavAda huruLiddu, nuDiyalli badalAvaNe naDedarU avu aShTu sulabavAgi tamma huruLannu biTTukoDuvudilla. padagaLondige padadoTTugaLu suLuvAgi bEre nuDigaLinda eravalAgi baraballuvu, Adare padarUpadoTTugaLu A rIti eravalAgi baruvudu bahaLa aparUpa. padadoTTu mattu padarUpadoTTugaLa naDuviruva intaha vyatyAsagaLalli kelavannu keLage svalpa vivaravAgi koDalAgide.

೧.೫.೧ tayArike mattu baLake

padadoTTu mattu padarUpadoTTugaLa naDuviruva ondu mukyavAda vyatyAsavEnendare, padadoTTu padada oLaracaneyalli baruttiddu adakke padada tayArikeyalli ondu mukyavAda jAgavide. Adare, padada dinanityada baLakeyalli adakke heccina mahatvavilla. sAmAnyavAgi nAvu namma nuDiyalliruva padagaLannella namma nenapinallirisikonDu hAgeyE iDi iDiyAgi baLasuttEve.

ettugegAgi, meTTalu padavannu gamanisabahudu: tayArikeya kAladalli adannu meTTu esakapadakke alu oTTannu sErisuvudara mUlaka paDeyalAgideyembudu spaShTa. hIgiddarU namma dinanityada baLakeyalli adu heccina maTTige ondu oLaracaneyillada padada hAgeyE kANisuttade. adannu baLasuvAga, meTTu esakapadakkU

adakkU naDuviruva sambandha sAmAnyavAgi namma gamanakkE baruvudilla.

padarUpadoTTugaLa baLake idakkinta tIra bErAdudu. pada vondannu adara bEre bEre rUpagaLalli baLasuvAgalella nAvu avugaLa racanege bEkAgiruva I padarUpadoTTugaLannu A padakke sErisuvudara mUlaka ondondu bAriyU avannu hosadAgi tayArisiyE baLasuttEve. I tayArike heccina maTTige namma gamanakke bAradiru vantaha miduLina ondu kelasadindAgi naDeyuttideyAdarU ondu padakkU adara bEre bEre rUpagaLigU naDuviruva sambanda heccinaDegaLallU namma gamanadalliruttade. mEle koTTiruva meTTalu mattu kuNi emba eraDu padagaLa bEre bEre padarUpagaLannu (meTTalannu, meTTalininda, kuNiyuttAne, kuNidanu modalAduvannu) vAkyagaLalli baLasuvAga avellavU A eraDu padagaLige sambandhisidavugaLemba viSaya spaShTavAgiyU namage tiLidiruttade.

೧.೫.೨ baLakeyalli kaDDAya

padadoTTu mattu padarUpadoTTugaLa naDuviruva innondu mukya vyatyAsavEnendare, padarUpadoTTugaLu niyamitavAgi ondu gumpige sErida ellA padagaLigU baraballa oTTugaLAgive, mattu pada gaLannu sollugaLalli baLasuvAgalella I padarUpadoTTugaLannu sandarbhakke takka hAge kaDDAyavAgiyU baLasalEbEkemba kaTTaleyiruttade.

ettugegAgi, ondu sollina ADuganannu sUcisuva ne emba padarUpadoTTannu ellA esakapadagaLigU sErisi hELaballevu, mattu ondu sollu tiLisuva esakavannu ADuganE naDesiruvanAdalli antaha esakavannu tiLisuva esakapadadondige I oTTannu baLasalEbEkemba kaDDAyavAda kaTTaleyU kannaDadallide. nAnu nALe beLigge baruttEne emba sollinalli baru esakapadavannu adarondige I ne emba oTTannu sErisade mukya esakapadavAgi baLasalArevu.

padadoTTugaLa baLakeyalli intaha kaTTaleyilla. modalaneyadAgi avu ondu gumpige sErida padagaLalli kelavE kelavu padagaLondige mAtra baruttave. A gumpinalliruva uLida padagaLannu intaha oTTugaLilladeyU baLasaballevu. ettugegAgi, ta padadoTTu kuNi, kuDi, nege, hoDe modalAda kelavu esakapadagaLondige mAtra

baraballudu. agi, tiLi, tere, bare modalAda antahavE bEre halavAru esakapadagaLondige adu baralAradu.

idara baLakeyU padaropadoTTugaLa hAge kaDDAyavalla. nagu, Odu, mincu modalAda esakapadagaLu I oTTina neravilladEnE hesarupadagaLAgi baruttave mAtravalla, bEre halavAru hesarupadagaLa baLakeyalliyU intaha oTTugaLu baralEbEkemba kaTTaleyilla. ettugegAgi oLaracaneyillada mara, giDa modalAda hesarupadagaLa baLakeyannu gamanisabahudu.

೧.೫.೩ rUpapaTTigaLu

padarUpadoTTugaLu rUpapaTTigaLa angagaLAgi baruttave. ettugegAgi sollondaralli baruva hesarupadagaLigU esakapadakkU naDuviruva sambandavEnembudannu tiLisuva pattuge oTTugaLadondu rUpapaTTiyide. mADugana (illavE Agugada) ADuga-gura- eNikegaLannu tiLisuva oTTugaLadondu rUpapaTTiyide, mattu hottugaLa naDuvina vyatyAsagaLannu tiLisuva hottina oTTugaLadondu rUpapaTTiyide.

I rUpapaTTigaLa baLake elli naDeyabEkembudannu tiLisuva solliTTaLada kaTTalegaLive, mattu hAge avannu baLasabEkAgiruvallella I rUpapaTTigaLa angagaLAgi bandiruva oTTugaLalli yAvudAdarU ondannu baLasalEbEkemba kaDDAyavU ide. ettugegAgi, esakavondara mADuga illavE Agugavannu tiLisuvudakkAgi esakapadadondige baraballa Ene, Eve, I, Iri, Ane modalAda oTTugaLa rUpapaTTiyondide mAtravalla, tiLisuva sollugaLallella I rUpapaTTige sErida oTTugaLallondannu esakapadadondige baLasalEbEkemba kaDDAyavU ide.

padadoTTugaLannu I rIti bEre bEre rUpapaTTigaLalli hondisi hELalu baruvudilla. avu padarUpadoTTugaLa hAge ondakkondu hondikonDilladiruvudE idakke kAraNa. padadoTTugaLannu varisuvA nuDiyalli entaha oTTugaLella baLakeyallive embudAgi avugaLa ondu paTTiyannu koDalu mAtra baruttade. padarUpadoTTugaLa hAge avugaLalli ondannu baLasadiddalli innondannu baLasabEku embantaha kaDDAyavU kANisuvudilla.

೧.೫.೪ eravalu

padadoTTugaLannu bEre nuDigaLinda tumbA suLuvAgi eravalu paDeyabahudu. Adare, padarUpadoTTugaLannu A rIti eravalAgi paDeyuvudu kaSca. avannu eravalAgi paDeyalAgadendU hELaballevu. idakke kAraNavEnendare, mEle tiLisida hAge, padarUpadoTTugaLu accukaTTAgi ondu rUpapaTTiyalli hondikonDiruttave; nuDiyalli avugaLigiruva kelasavEnembudannu antaha rUpapaTTigaLE tIrAnisuttave. hAgAgi, avannu eravalAgi paDeyuvudiddalli iDI rUpapaTTiyannE eravalAgi paDeyabEkAdItu. idu asAdyavE.

ettugegAgi, kannaDadallilladiruva IreNikeya (dvivacanada) oTTannu samskxtadinda eravalAgi taruvudu asAdyavendE hELabahudu. yAkendare, samskxtadalli idu linga mattu vibaktigaLondige sEri ‘subanta’vemba ondu rUpapaTTiyalli baruttiddu, adakke I rUpapaTTiya horage tannadE Ada iruvikeyilla.

padadoTTugaLu I rIti ondakkondu sambandhisillavAda kAraNa, avu bEre nuDigaLinda suLuvAgi namma nuDige eravalAgi baraballuvu. intaha halakelavu padadoTTugaLu kannaDakke bEre nuDigaLinda eravalAgi bandiveyembudannu nAvu munde enTanE pasugeyalli nODaliruvevu. I rIti bEre padagaLondige eravalAgi banda I oTTugaLu nuDiyalliruva bEre padagaLigU sErikonDu nuDiyavE AgibiDuvudU ide.

ettugegAgi, kannaDadalli munnoTTu embudilladiddarU antaha oTTannoLagonDiruva samskxtada apajaya, apahAra, apavAda, apamAna, apamxtyu modalAda halavAru padagaLu kannaDakke eravalAgi bandive. idallade, I padagaLalliruva apa emba munnoTTu kannaDadavE Ada nambike embantaha padagaLigU (apanambike) sErikonDu hosa padagaLa tayArikeyalli baLakeyAgide. (Adare kannaDadalli I oTTu ondu ‘oTTA’gi uLiyuva badalu ondu horakuLi padada hAge baLakeyallide - ೮.೩.೭ nODi).

೧.೫.೫ huruLinalli vyatyAsa

padarUpadoTTugaLige ondu huruLu illavE uddESavannu koDalu baruttade. ettugegAgi, pattuge oTTugaLige hesarupadakkU esakapadakkU naDuviruva sambandhavannu tiLisuva uddESavide, mattu avugaLallondAda jAga oTTige ondu jAgavannu tiLisuva huruLide. hottina oTTugaLige esakapadavu tiLisuva esakada hottannu mAtanADuvavana hottige sambandisidante tiLisuva uddESa mattu huruLugaLive.

Adare, padadoTTugaLige heccineDegaLallU intaha ondu huruLannu koDalu baruvudilla. ettugegAgi, ike-ige oTTige adara bEre bEre baLakegaLalli bEre bEre huruLugaLu baruvuvembudannu munde ೪.೩ralli nODaliruvevu. kelavu baLakegaLalli adakke esakavannu hesarisuva huruLideyAdare (hogaLu-hogaLike, anju-anjike, meccu- meccuge), innu kelavu baLakegaLalli antaha esakada mUlaka tayArAda vastugaLannu hesarisuva huruLide (kettu-kettige, moLe-moLake). hAgAgi, avakke niScitavAgi intahadE embudAgi ondu huruLannu koDalu baruvudilla.

padagaLannu bEre padagaLinda bErpaDisuvudiShTE padadoTTugaLa mukya kelasa; hAgAgi, avakkondu niScitavAda huruLirabEkAguvudilla. idallade, avu padarUpadoTTugaLa hAge ondu gumpinalliruva ellA padagaLondigU baruvudillavAda kAraNa, avakke ella baLakegaLigU hondikeyAgaballa huruLannu koDalu baruvudilla.

padadoTTu mattu padarUpadoTTu emba I oTTugaLa oDeta mukyavAgi hesarupadagaLa baLakeyalli kANisuvantahadu. padadoTTugaLannoLagonDiruva hesarupadagaLa huruLu avugaLa oLaracaneya mEle nintirade, avu entaha vyakti, vastu modalAdavugaLannu gurutisuttave embudara mEle nintide embudannu munde nAlkanE pasugeyalli nODaliruvevu. kAladinda kAlakke intaha padagaLallAguva huruLina badalAvaNegaLU avugaLalliruva oTTugaLannu avalambisiruvudilla. ondE padadoTTannoLagonDiruva padagaLellavakkU ondE rItiya huruLannu koDalu bAradiruvudakke idU ondu kAraNa.

೧.೫.೬ baLakeyallillada padagaLu

padadoTTugaLa baLakeyalli tayArike mattu baLake emba I eraDu kelasagaLu bEre bErAgiruttave. hAgAgi, avannoLagonDiruva padagaLu ondu kaTTaleganusAravAgi tayArAgiveyAdarU, avugaLa baLakeyalli A kaTTale kaTTuniTTAgi kANisadiraballudu. ettugegAgi, kannaDadalli ta emba padadoTTannu ikAra mattu ekAragaLalli konegoLLuva esakapadagaLige sErisi hesarupadagaLannu unTumADaballevu (೪.೩.೨ nODi). I kaTTaleyante, kuDi-ta, duDi-ta, nege-ta, ode-ta modalAda baLakeyalliruva padagaLannu mAtravallade agi-ta, huri-ta, kare-ta, aLe-ta modalAda baLakeyallillada padagaLannU unTumADaballevu. Adare, baLakege bAradiruva padagaLannu nuDiyalliruva padagaLendu hELalArevAda kAraNa, avu kaTTalege horapaDikegaLAguttave.

I rIti padadoTTugaLannu baLasuvalli (೧) baLakeyalliruvavu (kuDita, nereta), (೨) baLakeyallilladavu (hurita, aLeta) mattu (೩) kaTTalege hondikeyAgadavu (*naDu-ta, *kollu-ta) embudAgi mUru bageyavannu kANaballevu; Adare, padarUpadoTTugaLannu baLasuvalli kaTTalege hondikeyAguvavu mattu hondikeyAgadavu embudAgi eraDu bageyavannu mAtra kANaballevu.

ettugegAgi ali emba padarUpadoTTannu esakapadagaLige mAtra sErisabahudu emba kaTTaleyondide. idarante, mADali, hOgali, barali, hELali modalAda padarUpagaLu kaTTalege hondikeyAguvavu; idE oTTannu hesarupadagaLige illavE esakapadagaLige sErisidalli (*hagala-li, kempa-li), antaha padarUpagaLannu kaTTalege hondikeyAgadavendu hELabEkAdItu. I padarUpadoTTina baLakeyalli tayArike mattu baLakegaLa naDuve vyatyAsavilla; tayArisalu baruva rUpagaLellavU baLakeyalliruvavugaLE.

ಕನ್ನಡ →

೧.೬ baLakege baruva oTTugaLu

padagaLa oLaracane padarUpagaLa oLaracaneyaShTu kaTTuniTTAdudallavembudannu mEle nODiruvevu. hIgiddarU padagaLalli kANisuva oLaracanegaLalli kelavannu baLakebaruvavendu mattu innu kelavannu baLakege bAradavendu gurutisaballevu. sAmAnyavAgi onderaDu padagaLalli mAtravE kANisuvantaha oLaracanegaLu baLakege

bAradavendu mattu jAsti padagaLalli kANisuvavugaLannu baLakege baruvavugaLendu hELabahudu.

hosa padagaLannu unTumADabEkAdAga (ettugegAgi, hosa arimeya padagaLannu unTumADabEkAdAga) I rIti baLakege baruva oLaracanegaLannu baLasikonDevAdare, antaha padagaLu heccu suLuvAgi nuDiyalli baLakege baraballuvu. kelavE kelavu padagaLalli mAtravE baLakeyAgiruva racanegaLannu baLasi racisida padagaLu Odugarige tusu toDakinavendu tOraballuvu, mattu I kAraNakkAgi avu nuDiyalli rUDige baradiraballuvu.

ettugegAgi, kannaDada jODupadagaLalli eraDakkinta heccu angagaLiruvudu bahaLa kaDime. hAgAgi, antaha jODupadagaLa oLaracane kannaDada maTTige baLakege bAradavendu hELabahudu. ariveya padagaLannu racisuvavaru eraDakkinta heccu padagaLannu sErisi udduddavAda padagaLannu tayArisi hAkidalli, avu kannaDadalli baLakege baruvudu svalpa kaSca.

oTTugaLiruva padagaLallU idE rIti baLakege baraballa mattu baLakege baralArada racanegaLannu kANabahudu. kannaDadalli ike-ige, ta- te, vu modalAda kelavu oTTugaLu halavu padagaLalli kANisikoLLuttiddu, avannu baLasi hosa padagaLannu tayArisidalli antaha padagaLu suLuvAgi nuDiyalli rUDige baraballuvu. bEre halavu oTTugaLu onderaDu padagaLalli mAtra kANisuttiddu (udA: Da, La, ha ityAdi), avannu baLasi tayArisida padagaLu aSSondu suLuvAgi baLakege baralAravu.

padagaLa oLaracanege avugaLa dinanityada baLakeyalli viSEShavAda sthAnavEnU illa embudannu nAvu mEle nODiruvevu. heccina kaDegaLallU padagaLannu baLasuvAga avugaLige oLaracaneyembu dondideyembudE namma gamanakke baruvudilla. Adare I viSayadalli baLakege baraballa racaneyiruva padagaLu baLakege baralArada racaneyiruva padagaLiginta svalpa maTTigAdarU bErAgiraballuvu. ettugegAgi, kaTTaDa, tinDi, bILalu, biruku modalAdavugaLannu baLasuvAga avugaLa oLa racaneyalli kaTTu, tinnu, bILu, biri modalAda esakapadagaLu baLakeyAguvuvemba viSaya namma gamanakke bAradiddarU, baLalike, nambike, hOlike modalAdavugaLannu baLasuvAga avugaLa oLaracane

yalli baLalu, nambu, hOlu modalAda esakapadagaLiruvudu namma gamanakke baraballudu.

I vyatyAsada mEle, baLasaballa oLaracaneyiruva padagaLannu mAtravE vyAkaraNadalli vivarisabEku, baLasalAgada oLaracane yiruvavugaLannu vivarisabEkAgilla endu kelavaru hELiddAre. Adare I pustakadalli iveraDu rItiya padagaLannU pariSIlanege tegedukonDiddu, eraDakkU oLaracanegaLannu mukyavAgi cAritrika amSagaLa mEle kalpisikoDalAgide.

ಕನ್ನಡ →

೧.೨ hesarupadagaLu mattu bEre padagaLu

padagaLa huruLannu tiLidukoLLuvalli oLaracaneya pAtraventahadu emba viShayadalli hesarupadagaLigU mattu bEre padagaLigU (esakapada mattu paricepadagaLigU) naDuve mukyavAda vyatyAsavideyembudannu illi gamanisabEku. padagaLa kuritAgi mEle hELiruva sangatigaLalli heccinavU hesarupadagaLige mAtra anvayisuvantahavugaLu. esakapada illavE paricepadagaLige anvayisuvantahavugaLalla.

ettugegAgi, oLaracaneyiruva hesarupadagaLa huruLu heccinaDegaLallU avugaLa oLaracaneyinda dorakuva huruLiginta bErAgiruttade. Adare, oLaracaneyiruva esakapada mattu paricepadagaLa huruLu heccineDegaLallU avugaLa oLaracaneyinda dorakuva huruLE Agiruttade. hAgAgi, hesarupadagaLa baLakeyalli kANisuvantaha oLaracaneyiruva pada mattu padakante embavugaLa naDuviruva vyatyAsa esakapada illavE paricepadagaLa baLakeyalli kANisuvudilla.

hesarupadagaLigU bEre padagaLigU naDuve intaha vyatyAsa kANisikoLLalu mukya kAraNavEnendare, hesarisuvudu mattu varisu vudu emba eraDu rItiya gurutisuva vidAnagaLu hesarupadagaLa baLakeyalli mAtra kANisikoLLuttavallade esakapada illavE paricepadagaLa baLakeyalli kANisikoLLuvudilla (೩.೧ nODi). yAkendare, vyakti, vastu, esaka, parice, modalAduvannu gurutisuva kelasavannu hesarupadagaLu mAtra mADaballuvu. esakapadagaLu esakagaLannu tiLisuttavallade gurutisuvudilla. idE rItiyalli, paricepadagaLu paricigaLannu sUcisuttavallade gurutisuvudilla. avu sUcisuva paricegaLa

sahAyadinda vyakti, vastu, esaka, parice modalAduvannu gurutisuva kelasavannu hesarupadagaLu naDesuttave.

padagaLa oLaracaneya kuritAgi mEle hELiruva paricigaLalli heccinavU I rIti avu hesarisuva vidAnada mUlaka vyakti, vastu modalAduvannu gurutisuvudakkAgi baLakeyAguva kaDegaLalli avakke anvayisuvantahavugaLu. hAgAgi, I paricigaLu hesarupadagaLige mAtra anvayisaballuvu. padagaLa paricigaLannu vivarisuvAga I rIti hesarupada mattu bEre padagaLa naDuviruva vyatyAsavannu gamanakke tegedukoLLadiralu nuDiyalli baruva padagaLalli heccinavU hesarupadagaLAgiruvudE mukya kAraNavendu hELabahudu.

ಕನ್ನಡ →

೧.೯ pustakada svarUpa

kannaDadalli baLakeyalliruva padagaLa oLaracaneyannu kannaDadavE Ada sollarimeya kaTTalegaLa (illavE olavugaLa) mUlaka vivarisi hELuvudE I pustakada mukya uddESa. intaha niyamagaLannu kannaDakke mUlavAgiruva bhASeyondarinda iLidu bandiruva padagaLalli mattu bEre bhASegaLinda eravalAgi bandiddarU bEre bEre badalAvaNegaLa mUlaka kannaDadavE Agiruva padagaLalli kANabahudu.

kannaDadalli baruva intaha padagaLa oLaracaneyantahadu embudannu tiLiyalu avannu bEre bEre padavargagaLalli vingaDisikoLLuvudu avaSya. yAkendare, bEre bEre padavargagaLalli baruva padagaLu vAkyagaLalli bEre bEre rItiya kelasagaLannu naDesabEkAgiddu, idakkanuguNavAgi avu bEre bEre oLaracanegaLannu paDedirabEkAguttade. hAgAgi, kannaDada padagaLu mukyavAgi mUru padavargagaLalli hEge sErikoLLuttave embudannu eraDaneya adhyAyadalli vivarisalAgide.

hesarupada, esakapada mattu paricepadagaLembudAgi mUru mukya padavaragaLalli sEruva padagaLu kannaDadalli baLakeyallive. ivugaLalli hesarupadavemba varakke sEruva padagaLallEnE heccina oLaracanegaLU kANisikoLLuttave. hAgAgi, mundina mUru adyAyagaLallU (೩-೫) hesarupadagaLa oLaracaneyantahadu embudannE vivarisalAgide. mUraneya adyAyadalli ivugaLa oLaracaneyalli kANisuva kelavu vayyiScagaLannu pariSIlisalAgide, mattu mundina eraDu adhyAyagaLalli oTTugaLannu baLasi racisida hesarupadagaLannu mattu

eraDu padagaLannu oTTu sErisi racisida hesarupadagaLannu bEre bErAgi pariSIlisalAgide.

esakapada mattu paricepadagaLa oLaracaneyalli aSSondu vaydidyateyilla. avugaLa oTTu eNikeyU hesarupadagaLiginta bahaLa kaDime. Aru mattu ELaneya adhyAyagaLalli I eraDu vargagaLige sEruva padagaLa oLaracaneyalli kANisuva kelavu oTTugaLa baLakeyentahadembudannu pariSIlisalAgide.

bEre nuDigaLinda eravalAgi bandiruva padagaLalli ittIceginavu avannu eravalu koTTiruva nuDiya halavu vaydiSyagaLannu hAgeyE uLisikonDiruttave. bEre bEre badalAvaNegaLa mUlaka avu kannaDadavE endenisikoLLalu svalpa samaya bEkAguttade. hAgAgi, intaha padagaLa oLaracaneyannu bEreyE kelavu niyamagaLa mUlaka varisabEkAguttade. samskxtadinda eravalAgi bandiruva intaha halavu padagaLu kannaDadalli baLakeyalliddu, avugaLa oLaracaneyentahadu embu dannu enTanE adyAyadalli vivarisalAgide.

pustakada koneyalli baruva ombattaneya adyAyadalli kannaDakke adaradE Ada sollarimeya parampareyondannu tayArisikoDuvalli I pustakada pAtravEnu embudannu vivarisalAgide. idallade, I pustakada tayArikeyalli sahAyakavAda kelavu pustakagaLa paTTiyannU mattu I pustakadalli baruva kelavu mukya viShayagaLa paTTiyannU koneyalli kANabahudu.

೨. kannaDada padagumpugaLu