← Ch 8 · Contents · ↑ Contents
Chapters: Ch 1 · Ch 2 · Ch 3 · Ch 4 · Ch 5 · Ch 6 · Ch 7 · Ch 8 · Ch 9
adhyAya ombattu
muktAya
pratiyondu bhAShegU adaradE Ada vyAkaraNa parampareyondu beLedu baruva avaSyakateyide. illavAdare adara vyAkaraNada mEle bareda barahagaLu A bhASheya mUlasUtragaLannu pratibimbisuva badalu bEre bhASheya mUlasUtragaLannu adara mEle hEruvantAguttade. intaha mUlasUtragaLu bErondu bhAShAkuTumbakke sEriruva bhAShe yavAgiddare avugaLindAguva tondare innaShTu heccinadu.
kannaDa vyAkaraNada mEle bareda barahagaLalli heccinavU intaha tondarege silukikonDive. avu prAmukhyavAgi samskxta bhASheya vyAkaraNa parampareyinda prabhAvitavAgiruvudE idakke kAraNa. samskxta bhAShe inDO-Aryan emba bhAShAkuTumbakke sEriruva bhAShe, mattu kannaDa idakkinta tIra bhinnavAgiruva drAviDa bhAShAkuTumbakke sEriruva bhAShe. I eraDu bhAShegaLa vyAkaraNagaLu bahaLa maTTige ondarinda ondu bhinnavAgiruvuvAda kAraNa, samskxtada vyAkaraNa parampareyalli barediruva I barahagaLella kannaDa vyAkaraNada nijasvarUpa vannu tiLisi hELuvalli bahaLa maTTige asamarthavAgive.
I pustakadalli nAnu prayatnisiruva kannaDa padagaLa oLaracaneya pariSIlane, adarallU kannaDadalli baruva jODupadagaLa oLaracaneya pariSIlane, I viShayavannu spaShTamADikoTTide. samskxtakkU kannaDakkU naDuviruva vyatyAsagaLalli padavargagaLige sambandhisida vyatyAsa bahaLa prAmukhyavAdudu. kannaDadalli nAmapada, kriyApada mattu guNapada gaLemba mUru mukhya padavargagaLive; Adare samskxtadalli nAmapada mattu kriyApadagaLemba eraDE eraDu mukhya padavargagaLu mAtra ive. kannaDada padagaLannu samskxtakke anuvAdisuvAga, adaralliruva
guNapadagaLalli heccinavannU nAmapadagaLAgiyE anuvAdisabEkAguttade embudarinda I viShaya spaShTavAguttade.
I prAmukhyavAda vyatyAsada pariNAmavannu I eraDu bhAShegaLalli kANisuva padagaLa oLaracaneyalli bahaLa spaShTavAgi kANabahudu. udA haraNegAgi, samskxtadalli baruva jODupadagaLalli heccinavU eraDu (athavA jAsti) nAmapadagaLannu oTTu sErisi tayArisidantahavugaLu. Adare kannaDadalli nAmapadagaLondige bEre nAmapadagaLannu mAtra vallade kriyApada mattu guNapadagaLannu sErisiyU jODupadagaLannu tayArisalu sAdhyavide. I kAraNakkAgi padavargagaLa AdhArada mEle tayArisida jODupadagaLa vibhajane samskxtada maTTige aShTondu prAmukhyavendu tOruvudillavAdarU kannaDada maTTige idu atyanta prAmukhyavAda vibhajane.
samskxtadalli jODupadagaLannu padagucchagaLinda bErpaDisalu hecci neDegaLallU avugaLa angagaLAgi bandiruva nAmapadagaLalli koneya dannu biTTu itara nAmapadagaLondige) linga-vacana-vibhaktigaLannu sUcisuva pratyaya bandideyE athavA illavE emba viShayavannu AdhAravAgi irisikoLLalu sAdhyavide. Adare kannaDadalli idu heccineDe gaLallU sAdhyavAgadu. guNapadagaLu kannaDada padagucchagaLalli nEravAgi (endare pratyayagaLa sahAyavillade) nAmapadagaLondige baruvuvAda kAraNa, antaha padagucchagaLannu jODupadagaLinda bErpaDisalu bEreyE vidhAnagaLannu baLasabEkAguttade. kannaDa mattu samskxtagaLa naDuviruva I vyatyAsavannu gamanisada kannaDada vayyAkaraNigaLu kannaDada padagucchagaLalli halavannu jODupadagaLendu kareyahOgi gondalakkeDemADiddAre (೫.೬.೫ nODi).
samskxtadalli baruva oLaracaneyillada padagaLellavU kriyAdhAtu gaLE. adaralli baruva nAmapadagaLalli heccinavannU intaha kriyA dhAtugaLige bEre bEre rItiya pratyayagaLannu sErisuvudara mUlaka tayArisabEkAguttade. hAgAgi, samskxtadalli baruva pratyayagaLannu kxtpratyaya (endare kriyAdhAtuvinondige nEravAgi sEruva pratyaya) mattu taddita pratyaya (endare hAge sEruvudara mUlaka tayArA giruva padagaLondige baruva pratyaya) embudAgi eraDu vargagaLalli vingaDisuvudara mUlaka adara padagaLa oLaracaneyannu spaShTavAgi vivarisalu sAdhyavAguttade.
Adare kannaDadalli kriyAdhAtu, nAmadhAtu mattu guNadhAtu embudAgi mUru bEre bEre rItiya dhAtugaLiddu, avu mUrakkU bEre bEre rItiya pratyayagaLannu sErisuvudara mUlaka kriyApada, nAmapada mattu guNapadagaLannu tayArisalu sAdhyavide. hIge tayA risuvAga ondu vargada dhAtuvininda innondu vargada padavannU (udA: kriyAdhAtuvininda nAmapadavannu illavE guNadhAtuvininda kriyApadavannu) paDeyalu sAdhyavide. hAgAgi, kannaDada pratyayagaLannu samskxtada pratyayagaLa hAge kxt mattu taddita emba eraDu varga gaLalli vibhajisuvudu adara padagaLa oLaracaneya varNanege aShTondu upayuktavAguva vibhajaneyalla.
samskxtada vyAkaraNa parampareya hAgeyE lyATin mattu ingliSh bhASheya vyAkaraNa paramparegaLU A bhAShegaLa vyAkaraNagaLannu varNisu valli upayOgakke baraballallade kannaDada vyAkaraNavannu varNisuvalli heccige prayOjanakke baralAravu. kannaDa vyAkaraNadalli adaradE Ada halavAru vaySiShTyagaLiddu, avannu kanDukoLLalu adaradE Ada vyAkaraNa parampareyondannu beLesikoLLuva avaSyakateyide.
manuShyaru prANigaLinda bhinnavAda vyaktigaLAgi vikAsagonDAga avarondige avara bhASheyU vikAsagonDirabEku; mattu manuShyaru anantara bEre bEre samAjagaLAgi vibhajitarAdAga idarondige avarADuva bhASheyU bEre bEre bhAShegaLAgi vibhajitavAgirabEku. hAgAgi, manuShyaroLagella hEge sAmyavideyO hAgeyE avarADuva bhAShegaLa naDuveyU sAmyaviddE irabEku. I kAraNakkAgi, kannaDa, samskxta, lyATin, ingliSh mAtravallade jagattinalliruva itara sAvirAru bhAShegaLa naDuveyU bEre bEre rItiya sAmyagaLannu kANalu sAdhyavide. intaha sAmyagaLa AdhArada mEle I ellA sAvirAru bhAShegaLigU anvayisuvantaha vyAkaraNa parampareyondannu kalpisikoLLalu sAdhyavide. intaha vyAkaraNa parampareyannu kalpisikoLLuva prayatna Iga halavu daSakagaLindalU naDeyuttA ide.
Adare I bhAShegaLoLage sAmya mAtravallade vyatyAsavU ideyAda kAraNa, avugaLa naDuviruva sAmyavannu pratinidhIkarisuva vyAkaraNa parampare mAtravallade vyatyAsavannu tOrisikoDuva vyAkaraNa parampare yU atyavaSya. kannaDada maTTige I eraDanE rItiya vyAkaraNa parampareyinnU siddhavAgilla. adakkAgi nAvu heccina gamana koDuva
avaSyakateyideyembudE I pustakavannu bareyuvudarallidda mUla uddESa.
kiTTel, eph. ೧೯೦೩. A grammar of Kannada. mangaLUru: bAsel miSan. —- ೧೮೯೪. A Kannada dictionary. mangaLUru: bAsel miSan. kuLLi, je.es. ೧೯೭೬. Keshiraja’s Shabdamanidarpana. dhAravADa: karNATaka viSvavidyAnilaya. gOpAlakxShNa bhaT, tekkunje. ೧೯೭೦. kannaDa samAsagaLu. maysUru: Di.vi.ke. mUrti. narasimhAcAr, Ar. ೧೯೨೪. History of Kannada language. maysUru: maysUru viSvavidyAnilaya. bhaT, Di.en.es. ೧೯೭೮. kannaDa vAkyagaLu. maysUru: gItA buk havs. —- ೧೯೭೮. The referents of noun phrases. puNe: Dekkan kAlEj. —- ೧೯೯೪. The adjectival category. Amsterdam: John Benjamins. —- ೧೯೯೫. kannaDa bhASheya kalpita caritre. hampi: kannaDa viSva vidyAlaya.
—- ೨೦೦೦. kannaDakke bEku kannaDaddE vyAkaraNa. maysUru: bhAShA prakASana. rAmacandrarAv, bi. ೧೯೭೨. A descriptive analysis of Pampa Bharata. maysUru: maysUru viSvavidyAnilaya. rAjagOpAlAcArya, em. ೧೯೯೦. SuddhASuddha kannaDa. mumbayi: kannaDa vibhAga, mumbayi viSvavidyAlaya. kedilAya, e.es. ೧೯೭೦. Foreign loan words in Kannada. cennay: University of Madras. vAsu, SrI candra. ೧೯೬೨. bhaTTOji dIkShitara siddhAnta kavmudiya ingliSh bhAShAntara. dilli: mOtilAl banArsIdAs. SrIkanThayya, tI. nam. ೧೯೫೨. kannaDa madhyama vyAkaraNa. maysUru: vidyAbhyAsada ilAkhe. SrIdhar, es. en. ೧೯೯೫. indina kannaDa: racane mattu baLake. hampi: kannaDa viSvavidyAlaya. sItArAmayya, em.vi. prAcIna kannaDa vyAkaraNagaLu. maysUru: maysUru viSvavidyAnilaya.