Chapters: Ch 1 · Ch 2 · Ch 3 · Ch 4 · Ch 5 · Ch 6 · Ch 7 · Ch 8 · Ch 9
ಅಧ್ಯಾಯ ಏಳು ಗುಣಪದಗಳ ಒಳರಚನೆ
೭.೧ ಪೀಠಿಕೆ
ನಾಮಪದ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯಾಪದಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವ ‘ಗುಣಪದ’ಗಳೆಂಬ ಬೇರೆಯೇ ಒಂದು ಪದವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರುವ ಪದಗಳು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿವೆಯೆಂಬುದನ್ನು ನಾವು ಎರಡನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ನೋಡಿರುವೆವು. ಈ ಪದಗಳು ವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿ ಬರುವ ವಿಧಾನ, ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರತ್ಯಯಗಳು ಮತ್ತು ಸೂಚಿಸುವ ಅರ್ಥ ಎಂಬ ಈ ಮೂರು ವಿಷಯಗಳಲ್ಲೂ ನಾಮಪದ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯಾಪದಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿವೆಯೆಂಬುದನ್ನೂ ನೋಡಿರುವೆವು. ಒಳರಚನೆಯಲ್ಲೂ ಈ ಪದಗಳು ನಾಮಪದ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯಾಪದಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿವೆಯೆಂಬುದನ್ನು ಈ ಅಧ್ಯಾಯ ದಲ್ಲಿ ನೋಡಲಿರುವೆವು.
ಕನ್ನಡ ವಾಕ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಎರಡು ರೀತಿಯ ಗುಣಪದಗಳು ಬಳಕೆ ಯಾಗುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ನಾಮಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಬರಬಲ್ಲುವು ಮತ್ತು ಇನ್ನು ಕೆಲವು ಕ್ರಿಯಾಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಬರಬಲ್ಲುವು. ನಾಮಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಬರಬಲ್ಲ ಉದ್ದ, ಬಿಳಿ, ದೊಡ್ಡ, ಮೊದಲಾದ ಗುಣಪದಗಳು ನಾಮಪದಗಳು ಗುರುತಿಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿ, ವಸ್ತು ಮೊದಲಾದವುಗಳ ಗುಣಧರ್ಮಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸು ವುವಾದರೆ, ಕ್ರಿಯಾಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಬರಬಲ್ಲ ಮೇಲೆ, ಹಿಂದೆ, ಮೆಲ್ಲಗೆ, ಮೊದಲಾದ ಗುಣಪದಗಳು ಕ್ರಿಯಾಪದಗಳು ನಿರ್ದೇಶಿಸುವ ಘಟನೆಗಳ ಗುಣ ಧರ್ಮಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ.
(೧) ದೊಡ್ಡ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಇರಿಸಿದ್ದೇನೆ.
(೨) ಹೊಸ ಬಟ್ಟೆಯನ್ನು ಹಳೇ ಬಟ್ಟೆಯ ಹಾಗೆ ಜಾಸ್ತಿ ನೆನಸಬೇಡ.
ಮೇಲೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ (೧-೨) ವಾಕ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ, ಹೊಸ ಮತ್ತು ಹಳೇ ಎಂಬ ಗುಣಪದಗಳು ಅವುಗಳ ಅನಂತರ ಬಂದಿರುವ ನಾಮಪದಗಳ ಗುಣ
ಧರ್ಮಗಳನ್ನೂ ಮತ್ತು ಕೆಳಗೆ ಮತ್ತು ಜಾಸ್ತಿ ಎಂಬ ಗುಣಪದಗಳು ಅವುಗಳ ಅನಂತರ ಬಂದಿರುವ ಕ್ರಿಯಾಪದಗಳ ಗುಣಧರ್ಮಗಳನ್ನೂ ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ.
ಈ ಎರಡು ರೀತಿಯ ಗುಣಪದಗಳ ನಡುವೆ ಅವುಗಳ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ವಲ್ಲದೆ, ಒಳರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವಕ್ಕಿರುವ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿವೆಯೆಂಬುದನ್ನು ಮುಂದೆ ನೋಡಲಿರುವೆವು.
ಇದಲ್ಲದೆ, ಗುಣಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಬರಬಲ್ಲ ಬಹಳ, ಬರೀ, ಬಲು, ಮೊದಲಾದ ಬೇರೆ ಕೆಲವು ಗುಣಪದಗಳೂ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿವೆ. ಇವು ಗುಣಪದಗಳು ಸೂಚಿಸುವ ಗುಣಧರ್ಮಗಳ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತವೆ. ಉದಾ:
(೩) ಈ ಬಟ್ಟೆ ಬಹಳ ತೆಳ್ಳಗಿದೆ.
(೪) ಅವನು ಭಾರೀ ದೊಡ್ಡ ಮನೆ ಕಟ್ಟಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.
ಆದರೆ ಇಂತಹ ಗುಣಪದಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಜಾಸ್ತಿಯಿಲ್ಲ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಇವುಗಳ ಒಳರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಳುವಂತಹ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಸಂಗತಿಯೇನೂ ಇಲ್ಲವಾದ ಕಾರಣ, ನಾಮಪದ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯಾಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಬರಬಲ್ಲ ಎರಡು ರೀತಿಯ ಗುಣಪದಗಳ ಒಳರಚನೆಯನ್ನು ಮಾತ್ರವೇ ಈ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ವಿವರವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಲಾಗಿದೆ.
೭.೨ ಕೆಲವು ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು
ನಾಮಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಬರಬಲ್ಲ ಗುಣಪದಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬೇಗನೆ ಬದಲಾಗದಿರುವ ‘ಸ್ಥಾಯೀ’ ಗುಣಧರ್ಮಗಳನ್ನೂ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯಾಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಬರಬಲ್ಲ ಗುಣಪದಗಳು ಅಷ್ಟೊಂದು ಸ್ಥಿರವಲ್ಲದಿರುವ ‘ಅಸ್ಥಾಯೀ’ ಗುಣಧರ್ಮ ಗಳನ್ನೂ ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ವ್ಯಕ್ತಿ, ವಸ್ತು ಮೊದಲಾದವುಗಳ ಆಕಾರ (ಉದ್ದ, ಎತ್ತರ, ತೆಳು, ಅಗಲಿ, ಇತ್ಯಾದಿ), ಭೌತಿಕ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಅವಸ್ಥೆಗಳು (ಚಿಕ್ಕ, ಗಟ್ಟಿ, ಒಣ, ಮೆದು, ಕುರುಡು, ಜಾಣ, ಇತ್ಯಾದಿ), ಬಣ್ಣ (ಕೆಂಪು, ಬಿಳೀ, ಕಪ್ಪು, ಇತ್ಯಾದಿ), ಪ್ರಾಯ (ಹೊಸ, ಹಿರಿ, ಇತ್ಯಾದಿ) ಮೊದಲಾದವು ಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಗುಣಪದಗಳು ನಾಮಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಬರುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಘಟನೆಗಳ ವಿಧಾನ, ಸಮಯ ಮತ್ತು ಜಾಗಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಗಿರನೆ, ಸರನೆ, ತಟಕ್ಕನೆ, ಮೆಲ್ಲನೆ, ಮೇಲೆ, ಮುಂಚೆ, ಹಿಂದೆ ಮೊದಲಾದ ಗುಣಪದಗಳು ಕ್ರಿಯಾಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಬರುತ್ತವೆ.
ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಈ ರೀತಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಎರಡು ರೀತಿಯ ಗುಣಪದಗಳಿವೆ ಯಾದರೂ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಗುಣಪದ (ಇಲ್ಲವೇ ‘ಗುಣವಾಚಕ ಪದ’) ಎಂಬು ದನ್ನು ಈ ಎರಡು ರೀತಿಯ ಗುಣಪದಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸೂಚಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತಲೂ ನಾಮಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಬರಬಲ್ಲ ಗುಣಪದಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರವೇ ಸೂಚಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ
ಬಳಸುವುದು ಜಾಸ್ತಿ. ಮೇಲೆ ಎರಡನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಗುಣಪದ ಗಳ ಗುಣಧರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತೋರಿಸುವುದು ನಾಮಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಬರಬಲ್ಲ ಗುಣಪದಗಳು ಮಾತ್ರ. ಕ್ರಿಯಾಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಬರಬಲ್ಲ ಗುಣಪದ ಗಳು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವನ್ನು ಮಾತ್ರ ತೋರಿಸುತ್ತವೆ.
ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ, ನಾಮಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಬರಬಲ್ಲ ಗುಣಪದಗಳನ್ನು ನಾಮಪದಗಳಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸಿ ವಾಕ್ಯದಲ್ಲೇನೇ ಬೇರೆ ಕಡೆಗಳಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದು. ಆದರೆ ಕ್ರಿಯಾಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಬರಬಲ್ಲ ಗುಣಪದಗಳನ್ನು ವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿ ಬೇಕಿದ್ದರೂ ಬಳಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ. ಅವು ಕ್ರಿಯಾಪದದ ಹತ್ತಿರವೇ ಇರಬೇಕೆಂಬ ನಿಯಮವಿಲ್ಲ. ಉದಾ:
- (೫ಕ) ರಾಜು ಮಡಿಕೆಯನ್ನು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಮೆಲ್ಲಗೆ ಇರಿಸಿದ.
- (೫ಖ) ರಾಜು ಮಡಿಕೆಯನ್ನು ಮೆಲ್ಲಗೆ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಇರಿಸಿದ.
- (೫ಗ) ರಾಜು ಮಡಿಕೆಯನ್ನು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಇರಿಸಿದ, ಮೆಲ್ಲಗೆ.
ಮೆಲ್ಲಗೆ ಎಂಬ ಗುಣಪದ (ಮಡಿಕೆಯನ್ನು) ಇರಿಸಿರುವುದು ಹೇಗೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಇರಿಸುವಿಕೆ ಎಂಬ ಒಂದು ಘಟನೆಯ ಗುಣಧರ್ಮವನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತಿದೆಯಾದರೂ ಅದು (೫ಕ)ದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಆ ಕ್ರಿಯಾಪದದ ಹತ್ತಿರ ಬಂದಿದೆ. (೫ಖ)ದಲ್ಲಿ ಅದು ನೆಲದ ಎಂಬುದರೊಂದಿಗೂ ಮತ್ತು (೫ಗ)ದಲ್ಲಿ ವಾಕ್ಯದ ಹೊರಗೂ ಬಂದಿರು ವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.
ಕ್ರಿಯಾಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಬರಬಲ್ಲ ಗುಣಪದಗಳಿಗಿರುವ ಈ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಬೇರೆಯೂ ಕೆಲವು ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ, ಅವಕ್ಕೆ ಒತ್ತುಕೊಟ್ಟು, ಅವನ್ನು ವಾಕ್ಯದಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಿ ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ. ಆದರೆ ನಾಮಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಬರುವ ಗುಣಪದಗಳನ್ನು ಈ ರೀತಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಿ ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದು.
(ಟ) ರಾಜು ಮಡಿಕೆಯನ್ನು, ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಮೆಲ್ಲಗೆ ಇರಿಸಬಲ್ಲಿ.
(ಟವಿ) ರಾಜು ಮಡಿಕೆಯನ್ನಿರಿಸಿದ್ದು ಮೆಲ್ಲಗೆ.
೭.೩ ಗುಣಪದಗಳ ಸ್ವರೂಪ
ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಒಳರಚನೆಯಿಲ್ಲದ ಗುಣ(ಪದ) ಧಾತುಗಳು ಹಲವಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಅಕ್ಷರವಿರುವ ಧಾತುಗಳೆಲ್ಲ ಅಸ್ವತಂತ್ರ ಪದಗಳಾಗಿದ್ದು, ಜೋಡುಪದ ಗಳಲ್ಲಿ (ನಾಮಪದಗಳಾಗಿ) ಇಲ್ಲವೇ ಪ್ರತ್ಯಯವಿರುವ ಪದಗಳಲ್ಲಿ (ಗುಣಪದ ಗಳಾಗಿ) ಬಳಕೆಯಗುತ್ತವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ, ಕೆಂ ಎಂಬ ಅಸ್ವತಂತ್ರ ಗುಣ ಧಾತು ಕೆಂದಾಳಿ, ಕೆಮ್ಮಣ್ಣು ಮೊದಲಾದ ಜೋಡುಪದಗಳಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಪದ
ಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ನಾಮಪದವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಕೆಂಪು ಮತ್ತು ಕೆಂಚು ಎಂಬವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಗುಣಪದವಾಗಿ ಬಳಕೆ ಯಾಗುತ್ತದೆ. ಹಿನ್, ತಣ್, ಮುನ್, ನುಣ್, ಹೆರ್ (ಹಿರಿ) ಮೊದಲಾದವುಗಳು ಇಂತಹ ಒಂದಕ್ಷರವಿರುವ ಗುಣಧಾತುಗಳು.
ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಜಾಸ್ತಿ ಅಕ್ಷರವಿರುವ ಗುಣಧಾತುಗಳೂ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಹಲವಿವೆ. ಚಾರಿತ್ರಿಕವಾಗಿ ಈ ಧಾತುಗಳೂ ಒಂದಕ್ಷರ ಧಾತುಗಳಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯಯಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸು ವುದರ ಮೂಲಕ ಸಿದ್ಧವಾದವುಗಳೆಂದು ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ, ಬಿಳಿ, ಬಿಸಿ ಮತ್ತು ಕರಿ ಎಂಬವುಗಳ ಕೊನೆಯ ಇಕಾರ, ಸಿಹಿ ಮತ್ತು ಕಹಿ ಎಂಬವುಗಳಲ್ಲಿ ಬರುವ ಹಿ ಎಂಬ ಎರಡನೆಯ ಅಕ್ಷರ, ಎಳೆ, ಹಳೆ, ಒಳ್ಳೆ ಮೊದಲಾದವುಗಳ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಎಕಾರ, ಮೊದಲಾದವುಗಳು ಈ ರೀತಿ ಪ್ರತ್ಯಯಗಳಾಗಿರಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ.
ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಯಾಧಾತು ಮತ್ತು ನಾಮಧಾತುಗಳಿಗಿಂತ ಬಿನ್ನವಾಗಿರುವ ಹಲವಾರು ಗುಣಧಾತುಗಳಿವೆಯೆಂಬುದನ್ನು ಕೆಳಗಿನ ಕೆಲವು ಉದಾಹರಣೆಗಳಿಂದ ತಿಳಿಯಬಹುದು.
| ಕರಿ | ಒಳ | ಎಳೆ | ತೋರ | ಅಡ್ಡ | ಮೊಂಡು |
| ಬಿಳಿ | ಹೊರ | ಹಳೆ | ನೇರ | ಉದ್ದ | ದುಂಡು |
| ಸಿಹಿ | ಎಡ | ತೆಳು | ಕೀಳು | ದೊಡ್ಡ | ಡೊಂಕು |
| ಕಹಿ | ಬಲ | ನಡು | ಮೇಲು | ದಪ್ಪ | ಕುಂಟು |
ನಾಮಪದಗಳ ಬದಲು ಕ್ರಿಯಾಪದಗಳ ವಿಶೇಷಣಗಳಾಗಿ ಬರಬಲ್ಲ ಗುಣ ಧಾತುಗಳು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಜಾಸ್ತಿಯಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಶಬ್ದ ಇಲ್ಲವೇ ಅನುಭವವನ್ನು ಅಣಕಿಸಿ ಹೇಳುವ ಹಲವು ಪದಗಳು ಅನೆ ಇಲ್ಲವೇ ನೆ ಎಂಬ ಪ್ರತ್ಯಯ ದೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಈ ರೀತಿ ಕ್ರಿಯಾಪದಗಳ ವಿಶೇಷಣಗಳಾಗಿ ಬರಬಲ್ಲುವು. ಇವನ್ನು ಅಸ್ವತಂತ್ರ ಗುಣಧಾತುಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ. ಇವು ಮುಖ್ಯ ವಾಗಿ ಮೂರು ರೀತಿಯ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಬರುವುವೆಂಬುದನ್ನು ಕೆಳಗಿನ ಉದಾ ಹರಣೆಗಳಿಂದ ತಿಳಿಯಬಹುದು.
| ಸರನೆ | ಜಮ್ಮನೆ | ಬಗ್ಗನೆ |
| ಗಿರನೆ | ತಟ್ಟನೆ | ದಿಗ್ಗನೆ |
| ಬರನೆ | ದೊಪ್ಪನೆ | ಜಗ್ಗನೆ |
| ಸರಕ್ಕನೆ | ತಟಕ್ಕನೆ | |
| ಕಿಸಕ್ಕನೆ | ಗುಳಕ್ಕನೆ |
| ಕನ್ನಡ ಪದಗಳ ಒಳರಚನೆ | ||
|---|---|---|
| ಗಬಕ್ಕನೆ | ಪಚಕ್ಕನೆ | |
| ಸರಸರನೆ | ಕತಕತನೆ | ಗಣಗಣನೆ |
| ಮಿರಮಿರನೆ | ಗಡಗಡನೆ | ಕಿಲಕಿಲನೆ |
ಕೆಲವು ಅಣಕಿಸುವ ಪದಗಳು ಈ ರೀತಿ ಅನ ಎಂಬ ಪ್ರತ್ಯಯದ ಸಹಾಯ ವಿಲ್ಲದೆಯೂ ನೇರವಾಗಿ ಕ್ರಿಯಾಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವುಗಳ ವಿಶೇಷಣಗಳಾಗಿ ಬರ ಬಲ್ಲುವು. ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ, ಗಡಗಡ ನಡುಗು, ಗುಸು ಗುಸು ಮಾತ ನಾಡು, ಪಳಪಳ ಹೊಳೆ ಮೊದಲಾದ ಬಳಕೆಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು. ಇದ ಲ್ಲದೆ, ಎಂದು ಎಂಬ ಪದದ ಸಹಾಯದಿಂದ ಅಣಕಿಸುವ ಕೆಲವು ಪದಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿ ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ (ಉದಾ: ಜೋ ಜೋ ಎಂದು ಹಾಡು). ಆದರೆ ಈ ಎರಡನೆಯ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಅಣಕಿಸುವ ಪದಗಳನ್ನು ಗುಣಪದಗಳೆಂದು ಕರೆಯುವುದು ಕಷ್ಟ.
ಕೆಲವು ಅಣಕಿಸುವ ಪದಗಳು ಅನೆ ಎಂಬ ಪ್ರತ್ಯಯದ ಸಹಾಯದಿಂದ ಗುಣ ಪದಗಳಾಗಿಯೂ ಮತ್ತು ಇಸು ಎಂಬ ಪ್ರತ್ಯಯದ ಸಹಾಯದಿಂದ ಕ್ರಿಯಾಪದ ಗಳಾಗಿಯೂ ಬಳಕೆಯಾಗಬಲ್ಲುವು (೬.೪ ನೋಡಿ). ಇಂತಹ ಅಸ್ವತಂತ್ರ ಧಾತು ಗಳು ಕ್ರಿಯಾಧಾತುಗಳೇ ಅಥವಾ ಗುಣಧಾತುಗಳೇ ಎಂಬುದನ್ನು ನಿಷ್ಕೃಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಗಮಗಮನೆ ಗಮಗಮಿಸು ತಳತಳನೆ ತಳತಳಿಸು ಬಡಬಡನೆ ಬಡಬಡಿಸು ಗಹಗಹನೆ ಗಹಗಹಿಸು
ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುವಂತಹ ಅಣಕಿಸುವ ಪದಗಳ ಅಕ್ಷರ ಸ್ವರೂಪ ದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲ ಮೊದಲಿಗೆ ಒಂದು ವ್ಯಂಜನ ಬಂದಿರುತ್ತದೆ. ಮೊದಲಿಗೆ ಸ್ವರ ಬಂದಿರುವ ಅಣಕಿಸುವ ಪದ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಬಹುಶಃ ಇಲ್ಲವೆಂದೇ ಹೇಳಲೂ ಸಾಧ್ಯವಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಜೋಡಿಯಾಗಿ ಬರುವ ಪದಗಳಲ್ಲಿ (ಉದಾ: ಕಟಕಟನೆ, ಚಟಚಟನೆ, ಇತ್ಯಾದಿ) ಒತ್ತಕ್ಷರವಾಗಲಿ, ಉದ್ದ ಸ್ವರವಾಗಲಿ ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಈ ರೀತಿ ಜೋಡಿಯಾಗಿ ಬಾರದಿರುವ ಪದಗಳಲ್ಲಿ (ಉದಾ: ಬರನೆ, ಡಬ್ಬನೆ, ಪಟಾರನೆ, ಕಬಕ್ಕನೆ, ಸರಕ್ಕನೆ, ಇತ್ಯಾದಿ) ಒತ್ತಕ್ಷರವಾಗಲಿ, ಉದ್ದಸ್ವರವಾಗಲಿ ಕಾಣಿಸದಿರುವುದಿಲ್ಲ.
೭.೪ ಪ್ರತ್ಯಯಗಳ ಬಳಕೆ
ಅಸ್ವತಂತ್ರ ಗುಣಧಾತುಗಳಿಂದ ಗುಣಪದಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಕೆಲವು ಪ್ರತ್ಯಯಗಳು ಅನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ಕೆಂ-ಕೆಂಪು, ಕರಿ-ಕಪ್ಪು, ತಣ್-ತಂಪು ಎಂಬವುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುವ ಪು ಎಂಬ ಪ್ರತ್ಯಯ ಇಂತಹದು. ಆದರೆ, ಹೊಳೆ-ಹೊಳಪು, ಬಿಳಿ-ಬಿಳುಪು, ಮುದಿ-ಮುಪ್ಪು ಎಂಬವುಗಳಲ್ಲಿ ಇದೇ ಪ್ರತ್ಯಯ ಗುಣಪದಗಳಿಂದ ನಾಮಪದಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗಿದೆ ಎಂಬು ದನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು.
ಕೆಂ-ಕೆಂಚು ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಚು ಎಂಬ ಪ್ರತ್ಯಯ ಬಳಕೆಯಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಇದೇ ಪ್ರತ್ಯಯ ಮುನೆ-ಮೊನಚು ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ನಾಮಪದದಿಂದ ಗುಣಪದ ವೊಂದನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಬಳಕೆಯಾಗಿದೆ. ಮುಂ-ಮುಂಚೆ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಚೆ ಎಂಬ ಇನ್ನೊಂದು ಪ್ರತ್ಯಯ ಬಳಕೆಯಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಇದೇ ಪ್ರತ್ಯಯ ಕೊಳೆ- ಕೊಳಚೆ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಯಾಪದದಿಂದ ಗುಣಪದ (ಇಲ್ಲವೇ ನಾಮಪದ)ವನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಬಳಕೆಯಾಗಿದೆ. ತುಂಬು-ತುಂಬ (ತುಂಬಾ), ಅಗಲು-ಅಗಲಿ ಎಂಬವುಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಯಾಪದದಿಂದ ಗುಣಪದವನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಅ (ಇಲ್ಲವೇ ಆ) ಎಂಬ ಪ್ರತ್ಯಯ ಬಂದಿರುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.
ನಾಮಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಬರಬಲ್ಲ ಗುಣಪದಗಳಿಂದ ಕ್ರಿಯಾಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಬರಬಲ್ಲ ಗುಣಪದಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿಯೂ ಕೆಲವು ಪ್ರತ್ಯಯಗಳ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಅಗೆ ಎಂಬುದೇ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯವಾದುದು. ಈ ಪ್ರತ್ಯಯದ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಕೆಳಗಿನ ಗುಣಪದಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು.
| ತೆಳು | ತೆಳ್ಳಗೆ | ಬಿಳಿ | ಬೆಳ್ಳಗೆ |
| ಕರಿ | ಕರಗೆ | ಬಿಸಿ | ಬೆಚ್ಚಗೆ |
| ಸಪ್ಪೆ | ಸಪ್ಪಗೆ | ಮಿದು | ಮೆತ್ತಗೆ |
| ಒಳ | ಒಳಗೆ | ಮೆಲು | ಮೆಲ್ಲಗೆ |
| ಹೊರ | ಹೊರಗೆ | ಗುಂಡು | ಗುಂಡಗೆ |
| ಕೆಳ | ಕೆಳಗೆ | ಕೆಂಪು | ಕೆಂಪಗೆ |
| ತಣ್ | ತಣ್ಣಗೆ | ದುಂಡು | ದುಂಡಗೆ |
| ನುಣ್ | ನುಣ್ಣಗೆ | ನೀಟ | ನೆಟ್ಟಗೆ |
ಈ ಪ್ರತ್ಯಯವನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಾಗ ಗುಣಪದದಲ್ಲಿ ಅನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ರೀತಿಯ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ, ಬಿಳಿ, ಬಿಸಿ ಮತ್ತು ಮಿದು ಎಂಬವುಗಳ ಮೊದಲನೆಯ ಅಕ್ಷರದಲ್ಲಿರುವ ಇಕಾರ ಎಕಾರ ವಾಗುತ್ತದೆ. (ನಿಜಕ್ಕೂ ಇಲ್ಲಿ ನಡೆದಿರುವ ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಬದಲಾವಣೆ ಇದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾದುದು: ಪೂರ್ವದ ಹಳೆಗನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಈ ಸ್ವರ ಎಲ್ಲಾ ಕಡೆಗಳಲ್ಲೂ ಎಕಾರವಾಗಿತ್ತು; ಆದರೆ ಅನಂತರ ಬಿಳಿ, ಬಿಸಿ ಮೊದಲಾದವುಗಳ ಎರಡನೆಯ
ಅಕ್ಷರದಲ್ಲಿ ಇಕಾರ ಬಂದಿದೆಯಾದ ಕಾರಣ ಅದು ಇಕಾರವಾಗಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಬೆಚ್ಚಗೆ, ಬೆಳ್ಳಗೆ ಮೊದಲಾದ ಪದಗಳ ಎರಡನೆಯ ಅಕ್ಷರದಲ್ಲಿ ಇಕಾರದ ಬದಲು ಅಕಾರವಿದೆಯಾದ ಕಾರಣ, ಆ ಎಕಾರ ಬದಲಾಗದೆ ಹಾಗೆಯೇ ಉಳಿ ದಿತ್ತು.)
ಅಗೆ ಎಂಬ ಪ್ರತ್ಯಯವನ್ನೊಳಗೊಂಡಿರುವ ಬೇರೆಯೂ ಕೆಲವು ಗುಣಪದ ಗಳು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿವೆಯಾದರೂ ಅವಕ್ಕೆ ನೇರವಾಗಿ ಬೇರೆ ಗುಣಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ ತೆಪ್ಪಗೆ ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ತೆರವು ಎಂಬ ನಾಮಪದದೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದಾಗ ಅದರಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರತ್ಯಯವಿದೆಯೆಂದು ಅನಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಅಗೆ ಎಂಬ ಪ್ರತ್ಯಯ ನಾಮಪದ ಗಳೊಂದಿಗೆ ಬರುವ ಗೆ ಎಂಬ ವಿಭಕ್ತಿ ಪ್ರತ್ಯಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕೊನೆ ಎಂಬ ನಾಮಪದದಿಂದ ತಯಾರಾಗಿರುವ ಕೊನೆಗೆ ಎಂಬ ಪದ ಸೂಚಿಸು ತ್ತದೆ.
ನಿಜಕ್ಕೂ ವಿಭಕ್ತಿ ಪ್ರತ್ಯಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಬರುವ ನಾಮಪದಗಳಿಗೂ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯಾಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಬರುವ ಗುಣಪದಗಳಿಗೂ ನಡುವೆ ಹತ್ತಿರದ ಸಂಬಂಧ ವಿದೆ. ವಿಭಕ್ತಿ ಪ್ರತ್ಯಯಗಳು ನಾಮಪದಗಳನ್ನು ಕ್ರಿಯಾಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿ ಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಈ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ, ಅವು ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಗುಣಪದಗಳ ಹಾಗೆ ಕ್ರಿಯಾಪದಗಳ ವಿಶೇಷಣಗಳಾಗಿವೆಯೆಂದೂ ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ.
೭.೫ ಸಾರಾಂಶ
ಗುಣಪದಗಳ ರಚನೆಯಲ್ಲೂ ಪ್ರತ್ಯಯಗಳ ಬಳಕೆ ಜಾಸ್ತಿಯಿಲ್ಲ. ನಾಮಪದ ಗಳೊಂದಿಗೆ ಬರಬಲ್ಲ ಗುಣಪದಗಳಿಂದ ಕ್ರಿಯಾಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಬರಬಲ್ಲ ಗುಣ ಪದಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಮಾತ್ರ, ಹಲವು ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಅಗೆ ಎಂಬ ಪ್ರತ್ಯಯ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಪ್ರತ್ಯಯಗಳ ಬಳಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಶಬ್ದಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲವೇ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಅಣಕಿಸು ವಂತಹ ಪದಗಳ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ.