← Ch 1  ·  Contents  ·  Ch 3 →

Chapters: Ch 1 · Ch 2 · Ch 3 · Ch 4 · Ch 5

adhyAya ೨ — Oduva hAge bareyuvudu

↑ oLapiDige hintirugi


ಕನ್ನಡ →

೨.೧ baravaNigeya ALa

ondu nuDiya barahagaLannu Oduva hAge bareyuvudidda re mattu bareyuva hAge Oduvudiddare avannu kaliyuva mattu baLasuva kelasa tumbA sulabavAguttade. bareyuvu dakkU OduvudakkU naDuviruva vyatyAsa heccidantella Odu-barahagaLannu kaliyuva mattu baLasuva kelasa kaScavAguttA hOguttade.

bareyuvudakkU OduvudakkU naDuve yAva vyatyAsavU illada koriyan‌, svIDiS‌nantaha baravaNige gaLannu eraDu-mUru tingaLugaLallE salIsAgi Odalu kaliyabahudu; Adare, bareyuvudakkU OduvudakkU naDuve tumbA vyatyAsagaLiruva ingliS‌, arEbik‌nantaha baravaNigegaLannu Odalu kaliyabEkiddalli adakke mUru- nAlku varShagaLE bEkAguttave.

ondu baravaNigeyalli bareyuvudakkU OduvudakkU naDuviruva vyatyAsavannu baravaNigeya aLa embudAgi kareyalAguttade. ALa kaDimeyiruva baravaNigeyannu Odalu kaliyuvAga, adaralli barige(aktara)gaLigU uligaLigU naDuviruva sambandavannu makkaLu tumbA bEgane kanDukoLLuttAre, mattu idarindAgi, hosa hosa padagaLu kaNNi ge biddAga avannu makkaLu tAvE sulabavAgi OdikonDu munde hOguttAre.

idakke badalu, heccu ALaviruva baravaNigeyannu Odalu kaliyuvAga, adaralli barigegaLigU uligaLigU naDuve yAva rItiya sambanda ide embudu makkaLige gottAguvudE illa. I sambanda tumbA sikkalu sikkalAgi iruvudE idakke kAraNa. hAgAgi, antaha baravaNigeyalli baruva ondondu padakkU adara OdigU naDuviruva sambandavannu tiLidukonDu avaru adannu nenapinalli iTTukoLLabEkAgutta de, mattu OduvAga adannu nenapige tandukonDu OdabEkAguttade.

hAgAgi, ondondu hosa pada edurAdAgalU adannu Oduvudu hEge embudannu avaru hosadAgi tiLidukoLLabEkAguttade, mattu adannu tamma nenapige sErisikoLLa’ bEkAguttade. AmEle OduvAgalella adannu tirutirugi” nenapige tandukonDu OdabEkAguttade.

baravaNigeya ALa hecci ruva nuDigaLalli eraDu bagegaLiruttave: barigegaLigU avugaLa OdigU naDuviruva vyatkA sagaLannu kelavE kelavu kaTTalegaLa mUlaka vivarisalu baruvantahavugaLadu ondu bage, mattu hAge vivarisalu bAradiruvantavugaLadu innondu “bage. ivugaLalli modalanE bageya baravaNigeyannu kaliyuvAga illavE kalisuvAga kaTTalegaLa neravannu paDeyalu baruttade; Adare, eraDanE bageya baravaNigeyannu kaliyuvalli antaha yAva neravU dorakuvudilla.

ondu baravaNigeyannu kaliyalu kaScavAguvudakke bEreyU kelavu kAraNagaLive. ettugege, adaralli baLakeyAguva barigegaLu eSTara maTTige ondarindondu bErAgive, adaralli ottubarigegaLannu hEge bareya lAguttade embantaha barigegaLa racaneya kuritAgiruva sangatigaLa mElU adara kalike kaScavAgi illavE sulaba vAgi tOraballudu.

↑ oLapiDige hintirugi


ಕನ್ನಡ →

೨.೨ kannaDa baravaNigeya ALa

kannaDada baravaNigeyalli kannaDadavE Ada padagaLa maTTige baravaNigeya ALa tumbA kaDime ide. hAgAgi, I padagaLannu Odalu mattu bareyalu kaliyuva kelasa tumbA sulabavAdudu. makkaLu I padagaLalli baruva barigegaLigU avugaLa OdigU naDuviruva sambandavannu tumbA bEgane kanDukoLLaballaru, mattu idannomme kanDukonDa mEle, hosa hosa padagaLu edurAdAga lella avannu tAvAgiyE sulabavAgi OdikonDu munde hOgaballaru.

Adare, kannaDa barahagaLalli baLakeyAguva samskrutada eravalu padagaLa*maTTige idu nijavalla. avugaLalli baLakeyAguva ka-ay, ta-tha, da-dha, Sa-Sha modalAda ELenTu barigejODigaLa naDuviruva vyatyAsa avannu kalisuvavara mattu kaliyuvavara Odinalli kANisikoLLuvu dilla. I eraDu bageya barigegaLannU avaru ondE bageyalli OduttAre. hAgAgi, antaha barigegaLiruva padagaLannu Odalu mattu barahagaLalli baLasalu avu baruva padagaLannu ondondAgi nenapinallirisikoLLuvu dondE dAri.

idallade, I vyatyAsada hinde yAva bageya kaTTaleyannU kANalu baruvudilla. ettu gege, yAva padada yAva jAgadalli dhakAravannu baLasabEku mattu yAvudaralli dakAravannu baLasabEku embudannu tiLisaballa yAva kaTTaleyU illa. hAgAgi, antaha padagaLu kannaDada baravaNigeyannu tumbA sikkalu baravaNigeyannAgisi, adara ALavannu heccisuttave.

kannaDadavE Ada padagaLa Odannu makkaLu tammadAgisu ttiruva samayadallEnE ivattina hAge, intaha samskrutadinda eravalu paDeda padagaLa OdannU avarige kalisahoraTalli, kannaDadavE Ada padagaLa OdinallU avaru hinde bILuttAre. yAkendare, kannaDadavE Ada padagaLa Odinalli barigegaLigU avugaLa OdigU nEravAda sambandavide embudannu kanDukoLLalu I sikkalu Odina padagaLu aDDiyAguttave.

↑ oLapiDige hintirugi


ಕನ್ನಡ →

೨.೩ kannaDa barahadalli samskruta padagaLu

samskxta padagaLannu kannaDa barahagaLalli baLasuvAgalella avannu samskxtadalliruva hAgeyE bareyabEku

em embudAgi kannaDada maTTige tIrA anavaSyakavAda ondu kaTTaleyannu kannaDada barahagAraru mADikonDiddA re. I barahagAraralli hecci navarU barahavannu kaliyuva samayadalli samskrutada padasvarUpavannu tammadAgisi konDiddAre. hAgAgi, avarige hIge mADuvudu heccu kaScavendenisuvudilla.

Adare, kannaDa barahagaLannu baLasabEkAgiruva jana sAmAnyara maTTige, mattu kaliyabEkAgiruva makkaLa maTTige, idu ondu tumbA toDakina kelasavAgide. yAkendare, eravalAgi paDediruva I samskruta padagaLannu uliyuvAga yArU (mElvargada barahagArarU) intaha kaTTaleyannu pAlisuvudilla. avugaLalli kANisuva halavu bageya vyatyAsagaLannu heccina kannaDigarU tamma Odinalli illavE mAtinalli kANisuvudilla.

hAgAgi, heccina kannaDigarigU samskxta padasvarUpa paricitavAdudalla. kannaDa barahagaLannu Odalu kaliyuvudakkAgi mattu kannaDadalli bareyuvudakkAgi mAtra avaru I samskxtada padastarUpavannu tammadAgisikoLLa sa) va 4 A ೪

bEkAguttade. ettugege, samskruta padagaLalli baruva alpaprANa- mahAprANa vyatyAse’ nUraralli tombattombattu mandi kannaDigara Odinalli illavE mAtinalli kANisuvudE illa. mukhyamantri embudu ellara mAtinallU mukyamantri endAguttade, pradhAsa mattu pradAsagaLu illavE madhya mattu madyagaLu ondE rItiyAgi kELisuttave. I barigegaLannu kalisuva samayadalli kelavaru kalisugaru (adyApakaru) I padajODigaLa naDuvina vyatyAsavannu kaliyuvavarige tiLiyuvante hELikoDuttira

bahudu; Adare, bErellA samayadallU avara Odinalli

illavE mAtinalli ivugaLa naDuve yAva vyatyAsavU kANisuvudilla.

kelavaru panDitaru mAtra intaha padagaLalli baruva mahAprANa barigegaLannu sariyAgi uliyuttirabahudu; Adare idu kELuvavarige svalpa vicitravAgi tOradiradu. idallade, antaha janarU ellA kaDegaLallU I rIti mahAprANa barigegaLannu sariyAgi uliyuvudilla; eccaradinda I padagaLannu baLasuva kaDegaLalli mAtra hAge uliyuttAre.

Sa-Sha, ya-ru modalAda bEre kelavu vyatyAsagaLU idE rItiyalli samskrutadinda eravalAgi paDeda ‘paDagaLa baravaNigeyalli kANisutta ve; Adare, avugaLa Odinalli kANisuvudilla. viSESha embudAgi bareyuttEve; Adare viSESa embudAgi OduttEve. khuShi embudAgi bareyuttEve; Adare ruSi. embudAgi OduttEve.

kelavu mandi khakArada badalu ru embudannu

baLasuvAga adaralli ruva ukAravannu tuTiyannu dunDagAgisi uliyuva badalu agalisi uliyuttA re; Adare yArU (sa ೦sku ta panDitarU) yakAravannu samskrutadalli baruva hAge Du svaravAgi uliyuvudilla. samskruta padagaLalli kANisuva visargavU hIgeyE. padagaLa koneyalli adannu hakAravAgi uliyalAguttade, mattu adara baLika adara. hindidda tereyuli(sta ra)yannu innomme uliyalAguttade (bahuSaH - bahuSaha, kx tiH da krutija), mattu padagaLa naDuve bandiruvalli adannu adara baLika baruva mucu _li(vya ೦jana)ya rUpadalli. uliyalAguttade, illavE hakAravAgi mArraDisa lAguttade (duHkha - dukka, antaHpura - antappura/ antahpura).

I rIti, samskrutadinda eravalAgi paDeda padagaLanne lla nAvu Odina illi namE mAtina maTTa ge kannaDada pada svarUpakke hondikeyAguva hAge halavu bagegaLalli mAThraDisikonDiddEve: Adare, barahadalli mAtra ivannu samskrutadalli ruva “hAgeyE uLisikoLLalu prayatnisu tri dde ೬.

kannaDada baravaNigeyalli kANisuva alpaprANa- mahAprANa, khakAra-rukAra, ShakAra-SakAra, visarga- hakAra modalAda barigejODigaLa naDuvina vyatyAsagaLu kannaDigara Odinalli illavE mAtinalli kANisuvudillavemba mElina mAtannu nAnu vistAravAda samSOdaneya neleyalli hELuttiddEnallade mElmElina avalOkanada

illa vE Uheya neleyalli hELuttilla. nAnu uliyaripeyalli (phoneTiks‌-dvanivijnAnadalli)

sAkaSTu pariNatiyannu paDediddE nema matta halavu varSha adannu em‌. e. kaligarige kalisi siddEne. adara mEle halavu samSOdanegaLannU (inglenDina lIDs‌ yunivarliTiyalli mattu amerikAda sTAn‌pharD‌ yuni varliTiyalli) naDesiddEne.

idallade, sumAru ondUvare tingaLaSpu samaya maysUru jilleyallella suttADi, allina bEre bEre jAti mattu pangaDagaLige sErida janara mAtugaLannu sangrahisi, avugaLalli entaha tereyuli (svara) mattu mucculi(vyanjana)gaLu baLakeyAguttave embudannu pariSIlisiddEne.

heccu kaja intahadE pariSIlaneyannu dakSiNa kannaDa mattu gulbarga jillegaLallU naDesiddEne. mElina barige gaLannu tAvu sariyAgiyE uliyuttEvendu hELi koLLuva halavu mandi panDitara mAtannU gamanaviTTu parIkkisidde ne.

hAgAgi, mEle koTTi ruva nanna tIrA navannu antahadE pariNatiyannu paDeyade mattu. pariSIlaneyannu naDesade sulabavAgi taLLihAkalu baruvudilla.

OdigU barahakkU hava vyatyAsagaLu kANisuva kaDegaLallella spelling‌ samasye yide endare: baravaNigeya ALa hecci! ruta. deyendu hELabahudu. idannu hOgalADisa bEkAdalli Odu hEgideyO hAge barahavannU badalAyisikoLLuvudondE dAri.

kannaDa barahadalli sadyakke heccu selling‌ samasye gaLilla. kannaDadavE Ada “padagaLannu bareyuvalli yAva samasyeyU illa. antaha padagaLannella nAvu heccu kaDime Oduva hAgeyE bareyutte ve. samskrutadinde eravalAgi paDeda padagaLannu bareyuvalli mAte halavu samasyegaLive. avannella hOgalADisikonDalli namma baraha bahaLa maTTige selling‌ samasyeyilla da barahadAgaballu du.

↑ oLapiDige hintirugi


ಕನ್ನಡ →

೨.೪ kannaDa baravaNigeya hinnaDavaLi (caritre)

kannaDa barahadalli, mEle vivarisida hAge, samskruta padagaLannu samskrutadalliruva hAgeyE bareyuti ruvudakke kannaDa ba cajigeyu ha hinnaDavaLiyU ondu kAraNa.

samskruta, pAli, prAkruta modalAda inDO- Aryan‌ nuDigaLannu barahaki LisuvudakkAgi tayArAgidda brAhmi ೇ baravaNeavTanda kannaDa baravaNige beLedu bandide.

idannu tamma nuDige aLavaDisikoLLuva samayadalli kannaDa barahagAraru adaralli tamma nuDige bEkAguva kelavu heccina barigegaLannu (E, O, a mattu AgaLannu) hosadAgi unTumADi sErisikonDiddaru.

Adare, ivugaLondige kannaDakke (haLegannaDakke) bEDavAdarU kannaDadalli baLakeyAguva samskrutada eravalu padagaLannu bareyalu bEkAguva mahAprANa barigegaLu (aychakathapa mattu pharuDhadhabha), ya, Sa, “hay ay, av, anusvAra (೦) mattu visarga (೬) embavugaLannU uLisikonDiddaraka. idarindAgi, antaha samskrutadinda eravalAgi paDeda padagaLannu kannaDa barahagaLalli “ccu kaDime samskrutadalli iruva go bareyalu ‘baruti. de.

kannaDa barahagArara I AykeyindAgi, ivattina kannaDa barahagaLalli padagaLa OdigU avugaLa baravaNigegU naDuve halavu bageya vyatyAsagaLu kANisuva hAgAgide. eravalAgi paDeda samskruta padagaLannu oduvAga, illavE mAtinalli NOIR) kannaDa paDaNaLa sva sharUpakke hondikoLLuva hAge avugaLalli halavu” baggeya mArbA DugaLannu mADikoLLa lAguttade. Adare bareyuvAga mAtra. avannu hecu kaDime samskrutadalli ruva hAgeyE bareyabEkAgide.

↑ oLapiDige hintirugi


ಕನ್ನಡ →

೨.೫ eravalu padagaLa baravaNige

kannaDakke halavu nuDigaLinda padagaLu eravalAgi bandive, mattu intaha padagaLannu bareyuvalli nAvu avugaLa ulipigEnE heccina mahatva vannu koTTiddEve. hAgAgi, intaha padagaLa “baravaNigeyallU Oduva hAgeyE bareyuva mattu bareda. hAgeyE Oduva anuvu kannaDigarigide.

ettugege, ingliS‌ninda eravalAgi paDeda padagaLannu nAvu A nuDiyalli ruva hAge bareyuvudilla. adakke bEkAguva barigegaLu namma baravaNigeyallilla diruvudu idakke kAraNa. A padagaLannu nAvu hEge Odutta ೀveyO hAgeyE bareyuttEve: Tays‌, TIvi, rEDiyO, DASvar‌, DyUTa modalAda padagaLalli kANisuva TakAra- karagalu ingliS‌nallilla. I pa padagaLannu nAvu TakAra- -DakAragaLannu baLasi OduttEve, mattu hAgeyE bareyuttEve.

madar‌, bradar‌, vedar‌ modalAda bEre kelavu padagaLalli nAvu dakAravannu baLasuttEve; Adare illU dakAra namma Odinallideyallade ingliS‌nallilla. vayras‌ mattu vaydar‌ padagaLa modalaneya barigeyannu nAvu ondE rItiyalli uliyuttEve mattu ondE rItiyAgi bareyuttEve. Adare, ingliS‌na virus mattu wiper emba I eraDu padagaLalli mattu intahavE bEre halavu padajODigaLalli modalige baruva barigegaLu ingliS‌ nuDigara barahadallaSTE allade OdinallU bEre bErAgive.

I rIti heccineDegaLallU ingliS‌ eravalu padagaLannu nAvu Oduva hAgeyE bareyuttEvallade ingliS‌nalliruva hAge, illavE ingliS‌ nuDigaru Oduva hAge ॥ bareyuvu dilla.

idakke kelavu horapaDikegaLU ive. ettu gege, ingliS‌ emba padavannE gamanisabahudu: adannu indliSh‌ embu dAgi bareyalAguttade; Adare, nijakkU adannu heccinavarU ingliS‌ embudAgiyE uliyuttAre. ingliS‌ nuDigara ulipinallU I ghadada koneya uli S‌ embudAgiyE ide! bEreyU kelavu ingliS‌ eravalu padagaLalli ShakAravannu baLasalAguttide; ettugege, -101 emba oTTinalli konegoLLuva padagaLannu bareyuvAga ShakAravannu baLasalAguttade (isT‌ skirEhanas‌, aಿproDaSTas‌, DisTi byUShas‌). illU kUDa ingliS‌ nuDigara ulipinalli S‌ embudE ide, mattu heccina kannaDigara ulipinallU S‌ embudide.

thakAra mattu phakArageLemba eraDu mahAprANa barigegaLannU ingliS‌ eravalugaLannu bareyuvalli baLasalAguttade (thiyari, thiyETar‌, aphIs‌, kAphi). Adare, heccina kannaDigara ulipinallU ivu takAra mattu pakAragaLemba alpaprANa uligaLAgiyE kANisikoLLuttave.

idallade, ingliS‌ nuDigara ulipinalliyU ivu mahAprANa uligaLAgi kANisikoLLuvudilla; idakke badalu, averaDU ujjuli(110೩/110)gaLAgi kANisi koLLuttave. kelavu mandi kannaDigarU ivugaLalli phakAravannu ondu ujjuliyAgi uliyuttAre. Adare, idannu bareyalu ph‌ emba bEreyE barige baLakeyallide (aphIs‌, kApi). hAgAgi, ivannu mahAprANa barigegaLannu baLasi bareyuvudakke yAva adAravU illa.

hindi, marATi, urdu, tamiLu modalAda bEre nuDigaLinda eravalAgi paDeda padagaLannU nAvu heccukaDime hEge OduttEveyO hAgeyE bareyuttE vallade A nuDigaLalli hEge bareyuttArO hAge bareyuvudilla. urdu illa vE arEbik‌-parmiyan‌gaLinda eravalAgi paDeda dAkhal‌, ThANe, pharAsA modalAda kelavu padagaLalli mahAprANa barigegaLu kANisikoLLutta ve. Adare, ulipinalli ivU kUDa alpaprANa barigegaLAgibiDuttave. hAgAgi, avannU mahAprANa barigegaLAgi bareya bEkendilla.

samskxtadinda eravalAgi paDeda padagaLannu mAtra nATa jaga OduttEveyO hAge bareyade samskruta nuDiyalli avu hEge iveyO hAge bareyabEkAgide. kannaDa baraha ivattu sAmAnya kannaDigarinda dUra uLiyuti Siruvudakke adaralli samskruta padagaLige I rIti anavaSyakavAgi om heccina svAnavannu koTTiruvudu ondu “mukya vAda kAraNa.

A kannaDa barahavannu kaliyuvAga halavAru odinalli kANisadiruva barigegaLannu makkaLu kaliya bEkAgide. idarindAgi, kannaDa barahavannu kalitu adannu tamma dinanityada jIvanadalli baLasuva kelasa avara maTTige heccu toDakinadAgide.

ettugege, SAlegaLalli kannaDa barahavannu kaliya horaDuva cikka makkaLige kannaDakke avaSyavilla dacha, ru, Tha modalAda barigegaLannu kalisuvudakkAgi kannaDadallellU kANisadantaha chada (hOta), chada (muccaLa), khara (hEsaragatte), UShara (savuLu nela) modalAda padagaLannu kalisabEkAgide. I padagaLannu avaru mundendU tamma jIvanadalli Oduva illavE bareyuva sandarbagaLu baralAravendE hELabahudu. kannaDadallillada I heccina barigegaLannu kalisuvudakkAgi avannu cikka makkaLa mEle hEralAguttade.

↑ oLapiDige hintirugi


ಕನ್ನಡ →

೨.೬ samskxtada eravalu padagaLa baravaNige

haLegannaDada kAladalli, mattu amEleyU ittIcegina varege, samskruta eravalugaLalli halavannu kannaDada ulipige pe tadba vagaLAgi mAra: Disi baLasuva Ayke barahagArarigittu. CS: intaha padagaLa baravaNigeyallU Odu barahagaLa naDuve hecci na vyatyAsa gaLiralilla.

Adare sa cege, kannaDa barahadalli baLakeyAguva hecci na samskruta eravalugaLannU samskrutadalliruva hAgeyE barehelAguttide, mattu hAge bakeyatuttidu. mattu ulipige anusAravAgi avugaLa baravaNigeyannu mArbaDisuvudu tappendu tiLiyalAguttide. idarindAgi, intaha padagaLa maTTige ivattu kannaDa baravaNigeyalli

OdigU barahakkU naDuve halavu vyatyAsa sagaLu kANisi koLLuttive.

=, vyatyAsa sagaLannu hOgalADisuvudakkAgi kannaDa baravaNigeyalli ivattu. kelavu mArbADugaLannu mADikoLLa bEkAgide. bErellA ‘eravalu padagaLa hAge. samskrutave eravalu padagaLannU heccina kannaDigarU hEge uliyuttArO hAge bareyabEku.

(೧) samskrutadinda eravalAgi paDeda padagaLalli baruva mahAprANa ‘bingegaLannu heccina kannaDigarU alpaprANa barigegaLAgi uliyuttA re. hAgAgi. Antaha pa padagaLannu bareyuvAga avannu alpaprANa barigegaLAgiyE bareyalu sAdyavAgabEku. I ondu badalAvaNeya mUlaka kannaDa barahagaLalli ivattu kaDDAyavAgi baLakeyAguttiruva hattu barigegaLannu (khachaThathapha mattu pharuDhadhabhagaLannu) badigirisabahudu.

(೨) kannaDa barahadalliruva kujANasamagaLemba aydu mUguli(anunAsika)gaLalli ku-iಾgaLemba modalina eraDu mUguligaLannu baLasadiralu baruttade. yAkendare, kannaDa padagaLalli avu bEre mucculigaLa modalaSTE baruttave mattu A jAgadalli ellA mUguligaLannU ೦ rUpa dalli kANisalAgutta de.

avu tammadE Ada rUpadalli kANisuvudu samskruta dinda eravalAgi paDeda ajjAsa, vAjkaya modalAda kelavE kelavu padagaLalli mAtra. intaha padagaLalli ikAravannu nakAravAgi (ajYAna, jYAti) mattu jakAravannu gakAravAgi (vArmaya) bareyabahudu.

(೩) yakAravannu ondu tereyuli (svara) embudAgi tiLiyalAgide. samskrutadalli adu ondu ‘ೆreyuliyAgi baLakeyAgutti dudda” idakke kAraNa. (samskrutadalli adakke khU emba uda rUpava. Adare, kanna Digaru adannuru illavE Thi embudAgi rakArakke ukAra illa vE ikAravannu sErisi uliyuttAre. bEre lavaru rakArakke bErondu rItiya (tuTiyannu agalisi uliyuva) ukAravannu sErisiyU adannu uliyuttAre.

Adare, yArU (samskxta panDitarU) yakAravannu ondu tereyuliyAgi uriyuvudilla.

I tereyuliya ulipu hEgiraballudu embudannu tiLiyalu samskrutada kxti padavannu myA nu: I padada ulipanalli ka emba tereyuli bandideyendu hELabEkAdare, kakAra mattu takAragaLa naDuve rakAra mAtra irabEku mattu A pada eraDu ulikante (syllable)gaLinda kUDirabEku.

kannaDigara (mattu samskruta panDitara) ulipinalli I pada eraDu upika35gaLadi kUDiruttadeyEnO “nija; Adare, kakAra mattu takAragaLa naDuve rakAradondige ondu tereyuliyU (dunDagina ukAra, tuTi agalisida ukAra illave ikAra) bandiruttade.

(೪) ShakAravU idE rItiyalli heccinavara mAtinallU SakAravAgi kANisikoLLutta de. kelavara mAtinalli ShakAra mattu SakAragaLeraDU. sakAravAgi kANisikoLLutta ve yembudu bEreyE viSaya; adu tappu embudAgi SAlegaLalli hELikoDalAguttade. Adare, SakAra mattu ShakAragaLa “naDuvina vyatyAsa ulipinalli kANisadiruvudannu heci rinavarU tappe buda tida ;luhOguvudilla.

SakAra mattu ShakAragaLa naDuve ulipinalli vyatyAsa sa videyendu hELabEkiddalli, takAra mattu TakAragaLannu uliyuvAga yAva rItiyalli nAlige bAyiya mElbAgada (anguLina) hattira hOguttadeyO adE rItiyalli SakAra-ShakAragaLannu uccarisuvAgalU hOgabEku.

takAravannu uliyuvAga anguLannu nAligeya mElbAga muTTuttade mattu TakAravannu uliyuvAga nAligeya aDibAga muTTuttade. idakkAgi TakAravannu uliyuvAga nAlige oLakke maDicikoLLuttade.

Adare, heccina kannaDigara mAtinallU SakAra mattu ShakAragaLa ulipinalli intaha vyatyAsa kANisikoLLuvu dilla. averaDannU ondE rItiyalli uliyalAguttade. viSha, vikESha, akarShaka modalAda padagaLalli baruva ShakAravannu uliyuvAga TakArada ulipinalli kANisuva hAge nAlige oLakke maDicikoLLuvudilla . hAgAgi avannu viSa, viSESa, aSarkaka embudAgi bareyuvudaralli yAva tondareyU illa.

kaShTa, saShTa, kxShNa modalAda padagaLu idakke horapaDikegaLu. avugaLalli baruva ShakAravannu uliyuvAga halavaralli nAlige oLakke maDicikoLLuttade. Adare idakke ShakArada baLika baruva TakAra mattu NakAragaLu kAraNa. kelavara ulipinalli illiyU SakAra illavE sakAra kANisikoLLuttade.

TakAra mattu ikAragaLa modalige ShakArada badalu SakAra bErAva padadallU kANisikoLLuvudillavAda

[ee] kAraNa, intaha padagaLallU kappa, saSva, SruSca embudAgi SakAravannu baLasuvudarinda tondareyAgadu.

(೫) visarga(H )vannu duHkha, antaHkaraNa, bahuSaH embantaha kelavE kelavu samskrutada eravalu padagaLalli kANabahudu. IgAgalE sakAra- saharagareduru bandiruva I barigeyannu sakAra-SakAragaLondige sErisi ottu barigeyAgi kANisalAguttade (siHsAra-sislAra, siHsantAsa-sissantAsa, siHpESha-sikkESa, siHSabda- siSkabda). uLideDegaLallU idE rItiyalli mucculiga Leduru ottubarigeyAgi mattu padada koneyalli hakAravAgi heccina kannaDigarU uliyuva hAge (dukka, antakkaraNa mattu bahuSaha embante) kANisabahudu.

(೬) kannaDa barahadalli ay mattu avgaLemba eraDu barigegaLu anavaSyakavAgi sErikonDive. ulipinalli avu ay‌ mattu av‌ embavugaLinda bErAgilla. hAgAgi, avannu baLasabEkAgiruva kaDegaLallella ay‌ mattu av‌ embavugaLannE baLasalu baruttade.

ay‌ mattu av‌ embavugaLu akAra mattu yakAra/ vakAragaLa jODigaLAgidda rU samskxtada padagaLalli mattu sErikeya kaTTale(sandi)gaLalli ave bEre tereyuligaLa hAgiveyalla De tereyuli- mucculi jODigaLa hAgilla. hAgAgi, samskrutavA ಿkaraNagaLalli avannu bEreyE eraDu tereyuligaLekadu tiLiyalAgide. idallade, samskrutadalli yakAra-vakAragaLu ay‌ mattu av‌ pe = eraDu tereyuli- mucculi jODigaLalli mAtra baruttavallade bEre jODigaLalli baruvudilla. hAgAgi, I eraDu tereyuli-mucculi jODigaLannu bareyuvudakkAgi e mattu av emba eraDu tereyuli barigegaLannu banu samskrutada maTTige sariyAda krama.

Adare, kannaDadalli yakAra mattu vakAragaLu akAradondige mAtravallade bEre tereyuligaLondigU tereyuli-mucculi jODigaLalli baLakeyAguttave. I viSayadalli vakArakkintalU yakAra heccu jODigaLalli kANisikoLLutta de:

akAradondige ekAradondige kay‌ (kayderaLu) Sey‌ (battada key‌) bay‌ (bayyu) ney‌ (neyge) okAradondige ukAradondige

hoy‌ (koyyu) tuy‌ (tuyita) hoy‌ (hoyyu) Suy‌ (kuyilALu) soy‌ (nondavaru)

idallade, ayt‌ mattu av‌ embavugaLa baLakeyalli tereyuligaLa sErikeya kaTTa leyU kanna Dadalli kANisuvu dilla. avu bEre tereyuli-mucculi jODigaLa hAgeyE baLakeyAguttave.

hAgAgi, ay‌ mattu av‌ embavugaLige mAtra ay mattu av embudAgi eraDu tereyuli barigegaLannu baLasuvudakke kannaDadalli yAva AdAravU illa. A eraDu barigegaLannu biTTukoTTalli kannaDa barahavannu kaliyuva kelasa aScara maTTige sulabavAgaballudu.

idallade, I rIti anavaSyakavAgi ay‌ embudannu ay embudAgi barediruvudu kannaDada kelavu vidvAmsarannE gondalakke oLapaDisida hAge kANisuttade. ettugege, kannaDada kay‌ (kay) embudannu kelavomme Sey‌ embudAgi bareyalAguttade mattu davy‌ embudannu kelavomme gay embudAgiyU bareyalAguttade. may‌, kay‌ modalAda bEre padagaLa baravaNigeyallU intahadE gondala kANisikoLLuttade.

mucculigaLa baLika bandAga ay embudakke e embudara hAgeyE kANisuvantaha rUpa iruvudu (Say, mx, day modalAdavugaLigU Se. me, de modalAdavugaLigU naDuve hOlikeyiruvudu) I gondalakke kAraNavirabEku. ay mattu av barigegaLannu biTTukoDuvudara mUlaka I gondalavannu illavAgisa bahudu.

(ha) kannaDa barahadalli heccina mucculi(vyanjana) gaLigU doDDa rUpa mattu cikka rUpa embudAgi eraDeraDu rUpagaLu mAtra ive. padagaLa modalige (sI, 660), tereyuligaLa naDuve (avanu, ili) mattu tereyuli mattu mucculigaLa naDuve (aNNa, akka, ukti) baruvAga doDDa rUpa kANisikoLLuttade, mattu uLideDegaLalli cikka rUpa kANisikoLLuttade.

idakke mUguligaLu mattu rakAra horapaDikegaLu: mUguligaLige ondu cikka rUpa (,, _. e) mattu eraDu doDDa rUpagaLu (ma, sa, Na embantaha rUpa mattu ellavakkU ondE Agiruva ೦ rUpa) ive.

rakArakkU idE rItiyalli ondu cikka rUpa ( ) mattu eraDu doDDa rUpagaLive (ra, ೯). Adare, ivugaLa baLake mUguligaLa baLakeya hAgilla.

padagaLa modalige mattu eraDu tereyuligaLa naDuve rakAra bEre mucculigaLa hAge ra emba doDDa rUpadallE baruttade (rAma, arasa, baru); mucculigaLa baLikavU bEre mucculigaLa hAge, adu cikka rUpadallE baruttade (pratime, patrike). Adare, tereyuli mattu mucculigaLa naDuve idu ೯ emba bErondu doDDa rUpadalli baruttade (mArpADu, aryaru).

I horapaDikege innondu horapaDikeyU ide! rakAra ondu mucculiyE AdarU tereyuli mattu rakAragaLa naDuve idu ೯ emba eraDanE doDDa rUpadalli baruvUbadalu ra emba modalanE doDDa rUpadalli baruttade (bakrI, karraNe). kannaDa barahavannu kaliyuvavarige rakArada I mUraneya rUpa (೯ embudu) tondare koDuttade. yAkendare, ulipinalli adu innondu mucculiya modalu baruvudAdarU barahadalli A mucculiya baLika baruttade! ettugege, mArpADu padada ulipinalli rakAra pakArada modalu baruttade; Adare, barahadalli adu pakArada baLika baruttade!

kannaDa barahavannu saripaDisuva I sandarbadalli adaralli kANisuva I rakArada samasyeyannU sulabavAgi bageharisa bahudu. idakkAgi tereyuli mattu mucculigaLa naDuve baruva rakAravannu bEre mucculigaLa hAge adara modalaneya doDDa rUpadallE bareyabEku. (ettugege, mArpADu embudannu mArbADu embudAgi bareya bEku). IgalU kelavaru rakAravannu A rIti bareyu ttAre. hIge mADidalli adara ೯ emba doDDarUpa bEkAguvudilla.

↑ oLapiDige hintirugi


ಕನ್ನಡ →

೨.೭ hanta hantavAgi baLakege taruvudu

eravalu padagaLa baravaNigeyalli naDesabEkAgiruva I mArA ಿDugaLannu hanta hantavAgi baLakege taralu barutta de. modalige Urina hesa rugaLalli mattu mandiya hesarugaLalli kANisuva I barigegaLannu badalAyisa dirabahudu. mArpADige janaru oggi hOdamEle

avugaLallU I hecci va barigegaLa baLakeyannu illavAgisa bahudu. baravaNigeyannu mArbaDisahoraTiruva kelavu nuDigaLalli intaha: holabannu baLasikoLLalAgide. ettugege, jarmaniyalli baravaNigeya mArbADininda UrugaLa mattu. mandiya hesa sarugaLannu horagirisalAgide.

idallade, baravaNigeyannu makkaLige kalisuva samayadalli modalige kannaDakke avaSyavAgi bEkAguva ೩೧ barigegaLannaSTcE kalisabEku. Iga A-a, pa, ja embantaha kannaDa barahagaLalli baLakeyAguva kelavu heccina barigegaLannu makkaLige modaligEnE hEge hELikoDuvudillavO hAgeyE mahAprANa, kha, Sha modalAda I heccina barigegaLannU ivattina hAge modaligEnE hELikoDabEkAgilla.

hIge mADuvudarinda, Odinalli baruva barigegaLigU uligaLigU naDuviruva sambandavannu makkaLige sulaba vAgi tiLidukoLLalu baruttade, mattu avara Odina kalike bEgane munde hOguttade. keLavargada makkaLigU Odina kalike ivattina hAge heccu tondare koDuvudilla.

↑ oLapiDige hintirugi


ಕನ್ನಡ →

೨.೮ samskruta padagaLu mArbaDade uLidilla

samskrutadinda eravalAgi paDeda padagaLannu IgAgalE his‌. halavu bagegaLalli mArpaDisi baLasutti ddEve. kannaDada sogaDige avannu hondisikoLLabEkembudE “avannu hIge mArpaDisalu mukya kAraNa. intaha padagaLalli baruva mahAprANa barigegaLu, ShakAra, yakAra modalAduvannu alpaprANa barigegaLu, SakAra, rakAra embudAgi mAra SaDisuvudU intahadE ondu prayatnavAguttade.

nAvu samskrutadinda eravalAgi paDediruva Slupta embantaha ta padagaLalli yakArada hAgeyE iruva bErondu tereyuliyide. Adare, adannu bareyalu kannaDa baravaNegeyalli barigeyilla. hAgAgi, adannu lu endE bareyuttEve. khakAravannu ru embudAgi bareyuvudu nAvu mADabEkAgiruva intahadE ondu mArpADu.

eravalAgi paDediruva samskruta padagaLalli namma nuDige hondikoLLuva hAge innU pam mArA DugaLannu nAvu IgAgalE mADikonDiddEve: padagaLa koneya udda A tereyuliyannu giDDa e tereyuliyAgi mArra Disidde ve (sItA-sIte, ruhA-ruhe, patAkA- patAke, mAlA-mAle); padagaLa koneya sonneyannu tegeduhAkiddEve (jnYAsam-jYAsa, txNam-txNa, sivESasam-sivESasa); padagaLa koneya sakAravannu ssu embudAgi mArbaDisiddEve (aAyus‌- Ayussu, chandas‌-bhandassu, tapas‌-tapassu).

takAradalli konegoLLuva SrImat‌, bharavat‌ embantaha halavu padagaLannu OreNikeya (Ekavacanada) rUpagaLalli eravalu paDeyuva badalu SrImanta, bhagavanta embantaha halaveNikeya (bahuvacanada) rUpagaLalli eravalu paDedidde ve, mattu avannE OreNikeyallU baLasuttiddEve (bharavantanasTu ). samskruta padagaLalli banda lakAravannu halaveDegaLalli ira mAra DisikonDidde “ve (virala- -viraLa, bahala- bahaLa, pralaya- praLaya, “Odala- dvidaLa, kalamSa- kaLanka, kalEbara-kaLETara, tAla-tALa), mattu sakArada modalu banda visargavannu ottakkaravAgi mArpaDisi konDiddEve (duHsAdya-dussAdhya, siHsantAsa- sissantAsa, siHsAra-sissAra).

samskrutadalli kanTha, upavAsa, mAra, dESa. dIpa mAdali | padagaLu pullingadallive; jaTA, jihvA, tulasI, buddhi modalAdavu stIlingadallive; karma, kArya, carma, rahasya, tayla ‘phodalAdavu napumsaka lingadallive. Adare, kannaDadalli ivellavannU nAvu napumsaka lingadallEnE baLasuttEve. mArka sikkitu, buddi bantu ennuttEvallade mArka sikkida, buddi bandaLu ennuvudilla.

kannaDadalli mukyavAgi hesarupada (nAmapada), paricepada pada), mattu esakapada (kriyApada) embudAgi mUru bageya padagaLive; Adare, samskxtadalli ivakke badalu nAmapada mattu kriyApada emba “raDu bageya pa padagaLaSTE baLakeyallive.

samskrutadinda eravalAgi paDeda padagaLannu kannaDada vAkyagaLalli hondisikoLLuvudakkAgi nAvu kelavu nAmapadagaLannu hesarupadagaLAgi baLasuttEve, mattu bEre kelavannu paricepadagaLAgi baLasuttEve. ettugege, sirvAhaSa, rakkaka, prEkkaka modalAda kelavu nAmapadagaLannu ‘hesarupa dagaLAgi ‘baLasutte ve, mattu vyAvahArika, sAmAjaka, yAntriSa modalAda bEre kelavu nAmapadagaLannu oases baLasuttEve; I eraDanE bageya nAmapadagaLannu hesarupadagaLAgi baLasuvudilla (*sAmAjikavasTu, *yAntriSakke embantaha baLakegaLu kannaDadallilla).

lAkkaNika, mAsika, prEraka modalAda bEre kelavu nAmapadagaLannu hesarupadagaLAgiyU baLasuttEve mattu paricepadagaLAgiyU baLasuttEve.

nijakkU eravalAgi paDeda padagaLalli I rIti avu namma nuDige hondikoLLuva hAge badalAvaNegaLannu mADuvudu namma hakku. ellA nuDigaLallU antaha badalAvaNegaLu naDeyuttalE iruttave. eravalAgi paDeda padagaLu A rIti badalAgadiruvudE ondu vicitravAda mattu asvAbAvikavAda paristitiyAgide.

mEle sUcisida hAge, kannaDada barahagArarige samskxtada mEliruva kuruDu abimAnadindAgi kelavu viSayagaLalli nAvu I hakkannu kaLedukonDiddEve. samskruta padagaLannu “hEgeyE uliTuli, bareyuvAga mAta avannu samskrutadalli ruva hAgeyE bareyabEku (mElina kelavu. apamidagaLannu biTTu); samskxta pratyayagaLannu baLasuvAga samskrutadavE Ada sIriteya kaTTa legaLannu baLasabEku enTa kaTTu pADugaLu intaha kuruDu abimAnadinda beLedu banduvallade bErEnalla. kannaDa barahagaLalli baLakeyAguva samskrutada eravalu padagaLannu OduvAgalU samskrutadalli Fd ra, embudAgi PR We iddAre; Adare, kannaDada maTTige idu sAdya vAgada mAtu. yAkendare, nTa erar‌ padagaLannu makkaLige kalisuva mandigU avannu A rIti Odalu baruvudillavalla! ↑ oLapiDige hintirugi