← Ch 9  ·  Contents  ·  ↑ Contents

Chapters: Ch 9 · Ch 10

adhyAya ೧೦ — tOrUpadagaLu

i- mattu A- Adharadinda nirmitavAda tOrUpadagaLannu (ivanu, avaLu, idu, adu hAge) I adhyAyadalli vivarisuttade. tiLida tOrUpadagaLu (definite), tiLiyada tOrUpadagaLu (indefinite) — eraDu mukhya bagegaLu. horatOrkey a mattu angutOrkey a (anaphora) sEride tOrkey ada mukhya bageya nirdEsanegaLannu biccisuttade.

10.1 munnOTa

ಕನ್ನಡ →

10.1.1 tOrUpadagaLa iTTaLa

ಕನ್ನಡ →

i- (hattira/proximal) mattu A- (dUra/distal) emba eraDu mUla rUpagaLinda tOrUpadagaLu nirmANaAguttave: ivanu, ivanaLu, ivaru; avanu, avaLu, avaru. linga, vacana, vibhakti oTTugaLondhige I rUpagaLu sErisuttave.

10.1.2 tOrUpadagaLa niruge

ಕನ್ನಡ →

tOrUpadagaLa pUrNa niruge (paradigm): ivanu/avaLu/idu/adu/illi/alli/iga/Aga hAge sthala, kAla, vastu, vyakti bagegaLalli viceShTa rUpagaLannu kaDe maDuttade.

10.1.3 kelavu heccina tOrUpadagaLu

ಕನ್ನಡ →

iSTu/aSTu (quantity), ittana/attana (such-a), ivarU/avarU (all these/those) hAge heccina tOrUpadagaLu I bAgadalli vivarisuttave.

10.1.4 tOrkey a bagegaLu

ಕನ್ನಡ →

tOrkey a nAlu mukhya bagegaLu: (1) horatOrkey a (exophoric — jagattannu nEraDAgi sUcisuvudu), (2) angutOrkey a (anaphoric — mEla hELida sOLLannu sUcisuvudu), (3) sollu tOrkey a (discourse anaphoric), (4) tiLiyada tOrkey a (indefinite reference). I bagegaLu tOrUpadagaLa baLakeyalli kANuttave.

10.1.5 arivina eraDu bagegaLu: baLake mattu nanasu

ಕನ್ನಡ →

tiLida tOrUpadagaLa baLake eraDu bageya arivina Adharadinda: (1) baLake arivu (use/pragmatic knowledge — mAtigAraru iru jagattinallli nODidu tiLiyuttare), (2) nanasu arivu (factual knowledge — mAtigAraru munadE A vastu bagge tiLidukondiddu tiLiyuttare).


10.2 tOrUpadagaLa haravu

ಕನ್ನಡ →

tOrUpadagaLu sollinallli bErE bErE iTTaLagaLalli bararuttave mattu bErE bErE kElasagaLannu naDeyuttave. I bAgadalli avugaLa vyAkaran ATTa haravu (scope) mattu vividha baLakegaLannu vivarisuttade.

10.2.1 hesarupadagaLa hAge baLakeyAguva tOrUpadagaLu

ಕನ್ನಡ →

ivanu, avaLu, idu, adu I rUpagaLu sollinallli hesarupadagaLa hAge (as noun phrases) pAngAgi bararuttave. udA: avanu bandanu, idu maneyalla.

10.2.2 esakaparicegaLa hAge baLakeyAguva tOrUpadagaLu

ಕನ್ನಡ →

tOrUpadagaLu esaka parice (verb predicative) Agi bararuttave: avanu ivane, idu adE. I baLakeyalli tOrUpada sollinalli viceShTa iTTaLavannu toraguttade.

10.2.3 hesaruparicegaLa jAgadalli baLakeyAguva tOrUpadagaLu

ಕನ್ನಡ →

tOrUpadagaLu hesarupadada mEle (as noun modifier/adjective) A hesarupadavannu viSheShisuttave: A huDuganu, I mane. illi tOrUpada parice Agi kelasagaiyuttade.

10.2.4 pattuge oTTugaLondhige baLake

ಕನ್ನಡ →

tOrUpadagaLu pattuge oTTugaLondhige sEridAga (avaninda, ivarigu, adannu hAge) viceShTa rUpagaLu tOruttave.

10.2.5 pAngugaLannu gurutisuvudu

ಕನ್ನಡ →

tOrUpadagaLu sollinalli pAngugaLannu tOrkey a Adharadinda guruti suttave — mEla hELida ilvE horage iruva vastu, vyakti ilvE jagattannu sUcisi A pAnga guruti suttave.

10.2.6 pAngugaLa pariceyanu tiLisuvudu

ಕನ್ನಡ →

tOrUpadagaLu pAngugaLa bage (quality/category) tiLisuvudu: avanu oddavanu, idu doDDadu. I baLakeyalli tOrUpada sollinalli viceShTa pAngu nirdEsuttade mattu A pAnga bage tiLisuttade.

10.2.7 pAngugaLa aLaviyannu tiLisuvudu

ಕನ್ನಡ →

iSTu/aSTu rUpagaLu pAngugaLa aLavi (quantity/extent) tiLisuttave: I kaLasa iSTu nIru, A haNNu aSTu sAkAguttade.

10.2.8 pAngugaLannu neLegoLisuvudu

ಕನ್ನಡ →

tOrUpadagaLu pAngugaLannu sollinalli neLe (position/anchoring) goLisuttave — A pAngu kELugarige tiLida enbA neLe sThApana mADuttave.

10.2.9 nEravallada holabina baLake

ಕನ್ನಡ →

tOrUpadagaLu pAngugaLannu nEraDAgi nirdEsisade (indirect reference) baLasuvudu kelavu sandarbhagaLalli kANuttade.

10.2.10 U, O, mattu E oTTugaLondhige baLake

ಕನ್ನಡ →

tOrUpadagaLu ippaTTige (U = ‘even’), pOlisike (O = ‘like/as’), ilvE viceShTa (E = ‘only/indeed’) oTTugaLondhige sEridAga arthapUrNa viceShTa lacaNegaLannu tOruttave.

10.2.11 tOrUpadagaLa baLakeyalli hondANikegaLu

ಕನ್ನಡ →

tOrUpadagaLu sollinallli linga, vacana hondANikeyalli (agreement) viceShTa lacaNegaLannu tOruttave — eraDu tOrUpadagaLu ondu koNDiyondhige sEridAga A hondANike karaNa.

10.2.12 gurutu mADisuvalli baLake

ಕನ್ನಡ →

tOrUpadagaLu ‘I vastu adu alla’ hAge, gurutu mADuvudu (identification/pointing out) mArisuvudu kelasagaLalli viceShTa baLakeyalli kANuttave.


10.3 tiLida tOrUpadagaLa baLake: horatOrkey a

ಕನ್ನಡ →

tiLida tOrUpadagaLu mAtigArare mEle iruva vastu/vyaktiyanu nEraDAgi sUcisuvudu (exophoric) mattU munadE hELida sollinallli bandu vastu/vyaktiyanu sUcisuvudu (anaphoric) — eraDu mukhya bagegaLalli baLakeyAguttave.

10.3.1 horatOrkey a baLake

ಕನ್ನಡ →

horatOrkey a (exophoric/deictic reference): saMbhAShaNaveliya parisar adalli iruva vastu/vyaktiyanu sUcisuvudu. i- rUpa hattirada (proximal), A- rUpa dUrada (distal) vastu/vyaktiyanu sUcisuttade. I hattira-dUra vyatyAsa saMbhAShaNaveliya parisar adalli kANuttade.

10.3.2 eraDu bageyada tiLida tOrUpadagaLu

ಕನ್ನಡ →

tiLida tOrUpadagaLu eraDu bageya tiLivina Adharadinda baLakeyAguttave: (1) baLake tiLivu (pragmatic/use-based — saMbhAShaNaveliya jagattinallli iruva vastu bagge), (2) nanasu tiLivu (epistemic — A vastu bagge mAtigAranu munadE tiLidukondiruvudu).

10.3.3 hottina hattira mattu dUra

ಕನ್ನಡ →

spatial (jAgada) hattira-dUra vyatyAsa allada kAladalli (temporal) hattira-dUra vyatyAsavU tOrUpadagaLalli kANuttade: i-rUpa hattiraTTa hOdadannu (recent past, near future), A-rUpa dUravAda kAladannu sUcisuttade.

10.3.4 hattira-dUra vyatyAsa bEkilladata baLake

ಕನ್ನಡ →

kelavu sandarbhagaLalli A- rUpagaLu hattira-dUra vyatyAsa mADade (neutralized) tiLida tOrky a nIDuvudu — A mukhyavAgi angutOrkey a baLakeyalli kANuttade.


10.4 tiLida tOrUpadagaLa baLake: angutOrkey a

ಕನ್ನಡ →

angutOrkey a (anaphoric reference) — munadE hELida solla ilvE munadE paricar adalli kanda vastu/vyaktiyanu I tOrUpadagaLu sUcisuvudu. A- rUpa mukhyavAgi angutOrkey ayannu nIDuttade; i- rUpa hattira kAladalli bandu vastu/vyaktiyanu sUcisuttade.

10.4.1 pAngutOrkey a baLake

ಕನ್ನಡ →

pAngutOrkey a (argument anaphora): munadE hELida sollinallli bandu oru pAngu A vastu ilvE vyaktiyanu avanu/avaLu/adu hAge tOrUpadagaLinda anta nirdEsuvudu.

10.4.2 yAva padavannu baLasadiruvudu

ಕನ್ನಡ →

angutOrkey a baLakeyalli tOrUpada baLasadE (zero anaphora) baDuvudu kannaDadalli sahaja. pAngAnnu tOrUpada mUrte mADadiddarU saMdarbhAnusAra A pAngu tiLiyuttade.

10.4.3 dUrada tOrUpadagaLa baLake

ಕನ್ನಡ →

A- rUpagaLu munadE hELida sollinallli bandu pAngannu (distal — already established in discourse) sUcisuttave. avanu, avaLu, adu hAge rUpagaLu mukhyavAgi I kElasannu naDeyuttave.

10.4.4 dUrada tOrUpada mattu adara hinnuDita

ಕನ್ನಡ →

dUrada tOrUpada (A-rUpa) mEle mElu baruva solla (cataphora / discourse retake) kelavu sandarbhagaLalli kANuttade — adu/avanu munadE hELi, nantar A koNDiyannu vivarisu vatte bandu.

10.4.5 hattirada tOrUpadagaLa baLake

ಕನ್ನಡ →

i- rUpagaLu (ivanu, idu, illi) angutOrkey adalli baLakeyAguvudu: hELuvavaru hattiraTTagE (recently) paricita mADisida ilvE tiLisida pAnga sUcisuttave.

10.3.6 sollutOrkey a baLake

ಕನ್ನಡ →

sollutOrkey a (discourse anaphora): munadE hELida oru pUrNa sollannu adu/idu rUpagaLinda sUcisuvudu. udA: avanu bandanu — idu sata. illi ‘idu’ munadE hELida A solla-samAcAravannu sUcisuttade.

10.4.10 pAngutOrkey a mattu sollutOrkey a

ಕನ್ನಡ →

pAngutOrkey a (one participant from the previous clause) mattu sollutOrkey a (the entire previous proposition) — eraDarU A-rUpagaLannu baLasuttave; Adare arthada vyatyAsagaLu kANuttave.


10.5 tiLiyada tOrUpadagaLu

ಕನ್ನಡ →

tiLiyada tOrUpadagaLu (indefinite demonstratives): yAru, yAva, Edu, Ellige, Entu hAge padagaLu. I padagaLu tOrkey ayannu koDuvudu alla — hELuvavanu A vastu/vyakti bagge tiLiyadu enbA sUcane nIDuttade.

10.5.1 kUDikeyada ilvE Aykey a oTTinondige baLasuvudu

ಕನ್ನಡ →

yAru, yAva, Edu hAge tiLiyada tOrUpadagaLu kUDike oTTinondige (ilvE = ‘or’; U = ‘also’) ilvE Aykey a (one of several) oTTinondige sEridAga bEre bageya arthannu koDuttave — yArU, yAvudU (any/all), yArO, yAvudO (some unknown one).

10.5.2 tiLiyadikeyada aydu bagegaLu

ಕನ್ನಡ →

tiLiyadike aydu mukhya bagegaLu: (1) yAravO (some unknown person), (2) kELviyAgi (interrogative), (3) heccina tiLivu illada (general indefinite), (4) AykeyadAgi (free choice any), (5) tiLiyadE (speaker explicitly ignorant).

10.5.3 pattugeya oLasollugaLalli baLake

ಕನ್ನಡ →

tiLiyada tOrUpadagaLu pattugeyada oLasollugaLalli (relative clauses) viceShTa lacaNagaLannu tOruttave — yAru bandanO, yAva maneyallO hAge.


10.6 tiLiyada tOrUpadagaLa baLake

ಕನ್ನಡ →

tiLiyada tOrUpadagaLu hELuvavanu vastu/vyakti bagge tiLiyadu enbA sUcane nIDuvalli, kELvigaLalli, bEregaLa (exclamatory) sollugaLalli mattU oLasollugaLalli viceShTa lacaNagaLannu tOruttave.

10.6.1 ADugana ariyameyanu tiLisuvalli baLake

ಕನ್ನಡ →

yArO, yAvudO, EkO hAge rUpagaLu ADuganu A vastu/vyakti bagge tiLiyadu embudu tiLisuttave. udA: yArO bandaru (someone came, I don’t know who).

10.6.2 ADugana ariyameyanu tiLisuvalli kaTTupADugaLu

ಕನ್ನಡ →

tiLiyadu enbA baLakeyalli kaTTupADugaLu: hELuvavanu A vastu bagge tiLiyadadare mAtrana baLasabahudAdu — kELugarige tiLidiruvudu bErE vishaya. udA: *tiLidavaru yArO bandaru — illi yArO sari alla.

10.6.3 kELvigaLalli baLake

ಕನ್ನಡ →

yAru, Edu, Entu, Enu hAge kELvi padagaLu (interrogatives) tiLiyada tOrUpadagaLinda nirmitavAgive. avugaLu kELugarinda uttara hELisuttave.

1.6.4 beragannu tiLisuva sollugaLalli baLake

ಕನ್ನಡ →

kELvi rUpagaLu EnO, yArO hAge bEraga (exclamatory) sollugaLalli baLakeyAguttave — arthadalli kELvi alla, bEraga/vismaya.

10.6.5 pattugeya oLasollugaLalli baLake

ಕನ್ನಡ →

kELvi tOrUpadagaLu pattuge (relative clause) joDisuva kArya mADuttave: yAru bandanO avanu bandanu. I ‘free relative’ rUpagaLu kannaDadalli mahattvavannu tOruttave.

1.6.6 bEre bageyada oLasollugaLalli baLake

ಕನ್ನಡ →

tiLiyada tOrUpadagaLu EnO, yAvudO, Elligeyō hAge rUpagaLu endu/ante oLasollugaLalli baLakeyAguttave. udA: avanu yAru embudu tiLiyadu — illi ‘yAru’ kELvi anbadEla, tiLiyadike emba arthadalli bAruttade.


10.7 tiruLu

ಕನ್ನಡ →

tOrUpadagaLa mukhya lacaNegaLannu I adhyAyadalli vivarisalAyitu: i-/A- mUlada rUpagaLu, tiLida tOrUpadagaLu (horatOrkey a + angutOrkey a), tiLiyada tOrUpadagaLu (kELvi + tiLiyadike), sollutOrkey a mattu pAngutOrkey a. I padagaLu kannaDada hALikeyada (deixis) mattu angutOrkey ada (anaphora) tOrukeyada mUla kaDegaLu.


← sUci