↑ Contents  ·  Contents  ·  Ch 10 →

Chapters: Ch 9 · Ch 10

adhyAya ೯ — ADupadagaLu

nAnu, nInu, mattu tAnu — I mUru padagaLannu ‘ADupadagaLu’ emba bEreya gurUpinalli sErisal Aguttade. avugaLu sollinalli bandu tamma Aduge, kELuge, ilvE bErobbara samba nDavannu tiLisuttave. solla nirmisuvalli ivugaLa kArya viceShTavAgiruttade.

9.1 munnOTa

ಕನ್ನಡ →

9.1.1 ADupadagaLa kelasa

ಕನ್ನಡ →

nAnu, nInu, tAnu emba mUru padagaLu sollinallli tamma AdagE Adu kArya naDesuttave — sollinalli bandu oru pAngu Aduge, kELuge, ilvE bErobbara embudu tiLisuvudu. (1k) nAnu UnTa mADuttiddEne — illi ‘nAnu’ pAngu Aduge embudu tiLisuttade, A Aduge yAru endalla.

9.1.2 tAnu padada bErpaDuge

ಕನ್ನಡ →

tAnu padavu nAnu-nInu padagaLinda bErevAgi bErobbara pAngu Aduge ilvE kELuga allada emba aLLagaLeya huruLannu koDuttade. udA: tanage nOvAdaru rAju mAtanADuvudilla — illi ‘tanage’ pAngu Aduge ilvE kELuga alla. I bErpaDuge tAnunnu viceShTa pada mADuttade.

9.1.3 hesarupadagaLinda bErAgiruvudu

ಕನ್ನಡ →

ADupadagaLu hesarupadagaLantalla — avugaLu yAra hesarannu sUcisuttave embudu sollinalli yAru mAtanADidaru enbadannu nODi tiLidukoLLabEku. rAju, madhu hAge niccita hesaru koDuvudilla; nAnu ‘Aduge’ embudu mAtrana koDuttade.

9.1.4 tOrUpadagaLinda bErAgiruvudu

ಕನ್ನಡ →

ADupadagaLu tOrUpadagaLantalla. avanu, avaLu emba tOrUpadagaLu yAradaru obbara hesarannu sUcisabahudAdarU avugaLa kElasa viceShTavAgi tOrkey a nIDisuvudu. ADupadagaLu mAtrana samba ndada sUcane koDuttave — tOrkey a alla.

9.1.5 sollannu unTumADuvalli bagegaLu

ಕನ್ನಡ →

ADupadagaLa baLakeyinda sollannu nirmisuvalli mUru bagegaLu kANabAruttave: (1) nAnu/nInu pAngAgi baruva sollu, (2) tAnu pAngAgi baruva sollu, (3) bahuvacanada ADupadagaLu (nAvu, nIvu, tAvu) pAngAgi baruva sollu. pratyEka bageyU solla rUpadalli viceShTa lacaNagaLannu tOruttade.


9.2 ADupadagaLa kelasa

ಕನ್ನಡ →

ADupadagaLu sollinalli ‘mArikeyada padagaLu’ (substitutes) Agi kelasagaiyuttave — avugaLu solla nirmanada samparkadalli Aduge-kELugara samba ndavannu tiLisuttave. avugaLa baLake solladalli mArpADugaLige kAraNaAguva kelavu lacaNagaLannu I bAgadalli vidarisi.

9.2.1 mArikeyada padagaLu

ಕನ್ನಡ →

ADupadagaLu hesarupadagaLa mArike mADisuttave enbA nambike sariyalla — avugaLu hesarannu sUcisuvudilla, kelasannu (Aduge/kELuge emba samba ndavannu) sUcisuttave. (2k) rAju ninage oru pustaka koDaliddAne — illi ‘ninage’ pAngu kELuge embudu tiLisuttade.

9.2.2 pAngugaLannu gurutisalu nEravallada holabu

ಕನ್ನಡ →

ADupadagaLu sollinalli pAngugaLannu nEraDAgi guruti sade nEravallada (indirect) holabininda guruti suttave. udA: nAnu padavannu nODidare A sollinalli mADuga pAngu Aduge embudu tiLiyuttade, yAru endalla.

9.2.3 horapaDikeyAgi madipu baLake

ಕನ್ನಡ →

ADupadagaLu madipu oTTinondige bandare (nAnadrU, nInadrU) avugaLa sAmAnya kElasa mArpaTTaguttade — horapaDikeyAgi (exception-marker Agi) kelasagaiyuttave.

9.2.4 ettuge sollugaLalli baLake

ಕನ್ನಡ →

ADupadagaLu ettuge sollugaLalli (quotative clauses — endu bandu oLasollugaLalli) viceShTa lacaNagaLannu tOruttave. oLasollinalli bandu nAnu, nInu enbu padagaLu oLasolla nirmanisida Aduge-kELugarannu sUcisuttave.

9.2.5 endu padada baLake

ಕನ್ನಡ →

‘endu’ pada (quotative complementizer) bayasuvudu, nambuvudu, hELuvudu hAge esaka padagaLondhige baLakeyAguva oLasollugaLannu joDisuttade. I oLasollugaLalli bandu ADupadagaLu oLasolla nirmanisida Aduge-kELugarannu nirdEsi suttave.

9.2.6 bEre mArpADugaLu

ಕನ್ನಡ →

ADupadagaLu bandAga solladalli innaSTu mArpADugaLu tOruttave — esaka padada aLLagaLe rUpagaLu, pattuge rUpagaLalli vyatyAsagaLu, halavaNumba rUpagaLu.

9.2.7 ante padada baLake

ಕನ್ನಡ →

‘ante’ pada (reportative/hearsay marker) ADupadagaLondhige sEridAga viceShTa lacaNagaLannu tOruttade. ‘avanu bandanante’ hAge nEraDA gi hELadiruvudu (reported speech) sUcisuttade.


9.3 tAnu padada baLake

ಕನ್ನಡ →

tAnu reflexive/logophoric pada. nAnu mattu nInu padagaLu yAra Aduge/kELuge enbudu sUcisuttave; tAnu pada yAra bErA sUcisuttade. I pada sollidalli oLagirabbEkAda koNDiyondhige samba ndakkE bandiruttade.

9.3.1 hOlikegaLu

ಕನ್ನಡ →

kannaDada tAnu pada English ‘himself/herself/itself’ inda bErevAgi bEre mAtige bErE bEre lacaNagaLannu tOruttade. I hOlikeyinda tAnunna viceShTaLeyannu artamADisikOLLabahudu.

9.3.2 pAngu sollinOLagirabbEkemba kaTTale

ಕನ್ನಡ →

tAnu koNDiya (antecedent) A tAnu bandu oLasollinallige sErida mukhya sollinOLage irabbEku — horasollinalli iruvudu sadyakke kaTTale mIrantu. (3k) rAju tAnE bandu — sarI; (3c) *tAnu rAjuvininda bande — tappAguttade.

9.3.3 ibbibbarugaLu ADugarU mattu kELugarirUva sollugaLu

ಕನ್ನಡ →

oLasollinallli eraDu Aduge ilvE eraDu kELugara pAngugaLu bandu tAnu koNDiyEnu emba samsheya bAndAga, tAnunna koNDiya sollinalli oLagirabbEku emba kaTTale itta samsheya pariharisuva I bAgadalli vivarisuttade.

9.3.4 bEre bageyada oLasollugaLalli baLake

ಕನ್ನಡ →

tAnu aLLagaLeya, pattugeyada, ilvE bEre bageya oLasollugaLalli (embedded clauses) viceShTa lacaNagaLannu tOruttade. I bage vivecaneyinda oLasolla nirmAnada sU kShmatavannu tiLiyuttade.

9.3.5 sErikeyada sollugaLalli baLake

ಕನ್ನಡ →

sambandhaka rUpa (converb) oLasollugaLalli (e.g. -u rUpa, -i rUpa) tAnu koNDiya kelavu kaTTalegaLu simItigOLLuttave. I lacaNeyinda sErikeyada sollanirmAnada viceShTateyanu tiLiyuttade.

9.3.6 pattugerUpadalli baLake

ಕನ್ನಡ →

tAnu padada pattuge rUpagaLu (tanagE, tanninda, tanna hAge) baLakeyalli tAnu koNDiya pAngigU (antecedent participant) I rUpagaLu nirdEsisuttave emba kaTTale iruva I bAgadalli vivarisuttade.

9.3.7 madipu baLake

ಕನ್ನಡ →

tAnu madipinondige (tAnE emba oTTinondige) sErida bAgagaLu koNDiyannu horapadisuvalli oTTu hAkuvudu evAgilAgu emba viceShTa lacaNegaLannu tOruttave.

9.3.8 ottihELuva huruLu

ಕನ್ನಡ →

tAnE (tAnu+E) rUpave sollinalli ottihELuva (emphatic) huruLannu koDabahudAdu. udA: rAjuvE bande enbadara bajaTTige tAnE bande — koNDiyannu ottihELuttade.

9.3.9 kaDitagoLisida haravu

ಕನ್ನಡ →

tAnu haravu (scope) koNDiya haraviginta kaDime iruttade — kelavu iTTaLagaLalli tAnu koNDiyannu sUcisadE hoguva sAdyate yIl bAgadalli vivarisuttade.


9.4 ADupadagaLu mattu pattugerUpagaLu

ಕನ್ನಡ →

ADupadagaLu kELugara samba ndadalli (pattuge) esaka padada rUpuvannu toraguvudu mattU viceShTa lacaNagaLannu kOrattave. I bAgadalli ADupadagaLa pattuge rUpagaLu, ALtana kaTTupADugaLu, halavu vacana baLakegaLu vivarisuttave.

9.4.1 pattuge oTTugaLondhige baLake

ಕನ್ನಡ →

nAnu, nInu, tAnu padagaLu pattuge oTTugaLondhige (nanninda, ninage, tanage) sEridAga kelavu viceShTa rUpagaLu tOruttave — sandhigaLu, svara hOnuvanagaLu, mattaitu.

9.4.2 bEre kelavu oTTugaLondhige baLake

ಕನ್ನಡ →

pattuge oTTugaLu allada bEre kelavu oTTugaLondhige ADupadagaLu sEridAga (nannadrU, nInella, tAnA) viceShTa lacaNegaLannu tOruttave.

9.4.3 ALtanada kaTTupADu

ಕನ್ನಡ →

kannaDadalli ALtana (honorific/politeness) mUru nElegaLallli kANuttade: sAmAnya (nInu), gauravarava (nIvu), heccina gaurava (tAvu). I ALtana kaTTupADu esaka padada pattuge rUpannu toraguttade mattu sollanirmANadalli pAlisabEkAda niyamavannu nirdEsuttade.

9.4.4 halaveNikeyada baLake

ಕನ್ನಡ →

ADupadagaLa halavacanada rUpagaLu (nAvu, nIvu, tAvu) oru bAgIda samUhakke nirdEsisu valli viceShTa lacaNagaLannu tOruttave. nAvu ‘nAnu + bEre yArO’ enbA huruLannu koDuttade.

9.4.5 sULunuDigaLalli baLake

ಕನ್ನಡ →

sulabhe nudi (proverbs), OLagADa (riddles), nANuta (jokes) mattU bEre sAmAjika mAtigaLalli ADupadagaLa baLake viceShTavAgi kANuttade. I sandharbhadalli avugaLa huruLu sAhityika ilvE viceShTa pratipadeyAgi baDuttade.

9.4.6 gurtavyatyAsa

ಕನ್ನಡ →

ADupadagaLu tOrUpadagaLU eraDU pAngugaLannu guruti suttave; Adare avugaLa guruti suvike karama vyatyAsagaLannu tOruttade — ADupadagaLu kelasa-mUlada gurutu koDuttave, tOrUpadagaLu tOrkey a-mUlada gurutu koDuttave.

9.4.7 hesaru mattu kogetha

ಕನ್ನಡ →

kannaDadalli ADugana hesarannu kogetha (address) Agi baLasuvudu, ilvE pEru hELuvudu bErevEru niyamagaLige oLapaTTiruttade. nIvu/nInu baLake ALtanakke sambhandisuttade; nAVRu tanna pErannu sUcisuvudu bEre sandarbhadalli bErE ArthagaLu koDuttade.

9.4.8 ADuga mattu kELugara kuritu heccina tiLivu

ಕನ್ನಡ →

ADuga mattu kELugara samba ndada lacaNegaLu — avaru parivartanagOLLabahudAda sandarbha, oru vyakti eraDU pAtragaLannu naDesisuva sandarbha — I bAgadalli vivarisuttade.

9.4.9 gamanarUpadalli baLake

ಕನ್ನಡ →

ADupadagaLu gamana rUpagaLalli (vocative forms — ‘O rAja’, ‘O nInu’ hAge) viceShTa baLakegaLannu tOruttave. sAmAnyavAgi gamana rUpagaLu bahuvacanadalli bAruttave.

9.4.10 pAngu mattu pAngina bage

ಕನ್ನಡ →

ADupadagaLu pAngAgi bandu A pAngina bage (type/quality) tiLisuva sollugaLalli (nAnu oddavanu, nInu chaturanu) ADupadagaLu viceShTa lacaNegaLannu tOruttave.

9.4.11 pAngugaLa parice mattu sarigaTTuvike

ಕನ್ನಡ →

ADupadagaLondhige sarigaTTuvike (equative) sollugaLu (nAnu nIne, avanu avane) viceShTa lacaNegaLannu tOruttave.


9.5 ADupadagaLu mattu tOrUpadagaLu

ಕನ್ನಡ →

ADupadagaLu mattu tOrUpadagaLa naDuvina vyatyAsagaLannu I bAgadalli sistematically vivarisuttade. eraDU bageya padagaLU pAngugaLannu nirdEsisabahudAdarU avugaLa kArya, iTTaLa, haravu mattU hondANikeyalli vyatyAsagaLu kANuttave.

9.5.1 iTTaLadalli vyatyAsa

ಕನ್ನಡ →

ADupadagaLu sollinalli mukhya pAngu iTTaLadalli (nuclear position) bAruttave; tOrUpadagaLu mukhya pAnga ilvE naravina pAnga Agi baruttave.

9.5.2 kelasadalli vyatyAsa

ಕನ್ನಡ →

ADupadagaLa mukhya kElasa: samba nda (Aduge/kELuge/bErA embudu) tiLisuvudu. tOrUpadagaLa mukhya kElasa: tOrkey a (spatial/anaphoric deixis) nIDuvudu.

9.5.3 haravinallli vyatyAsa

ಕನ್ನಡ →

ADupadagaLa haravu bEre pAngugaLannu (oLasollinalli) sErisikOLLuva lacaNe illadhiruva sAdyateyidde; tOrUpadagaLa haravu viceShTa iTTaLadalli koNDiyannu sErisuttave.

9.5.4 pattuge oTTugaLondhige baLake

ಕನ್ನಡ →

ADupadagaLu pattuge oTTugaLondhige sErisuva karama tOrUpadagaLinda vyatyAsagaLannu tOruttade — svarOccaraNe, sandhikAraNa mattaitu.

9.5.5 pAngugaLannu gurutisuvudu

ಕನ್ನಡ →

ADupadagaLu pAngugaLannu guruti suvudu kelasa-Adharadinda; tOrUpadagaLu pAngugaLannu guruti suvudu tOrkey a-Adharadinda.

9.5.6 mArikeyada huruLu mattu tOrkey a huruLu

ಕನ್ನಡ →

tAnu pada kelavu sandarbhagaLalli mArikeyada huruLannu (reflexive substitution) koDuttade, kelavu sandarbhagaLalli tOrkey a huruLannu koDuttade — I vyatyAsa tiLiyabEku.

9.5.7 hondANikeyalli vyatyAsa

ಕನ್ನಡ →

ADupadagaLu esaka padada pattuge (agreement) sollidalli toraguvudu; tOrUpadagaLu esaka padakke pattuge koDuvudu bEre lacaNegaLannu tOruttave.

9.5.8 suLusollinallli baLake

ಕನ್ನಡ →

oLasollinalli (relative clause) ADupadagaLu mattu tOrUpadagaLa baLake viceShTa lacaNegaLannu tOruttave — oLasollinalli ADupadagaLu pAngAgi banda, mUla sollinallli koNDiyAda sandarbha.

9.5.9 immaDigaLa baLake

ಕನ್ನಡ →

ADupadagaLa immaDigaLu (nAnu-nAnu, nInu-nInu) baLakeyalli olleya ADupadagaLa nirmAna kAraNagaLu mattu ArthagaLannu vivarisuttade.


9.6 tiruLu

ಕನ್ನಡ →

nAnu, nInu, tAnu ADupadagaLa mukhya lacaNegaLannu I adhyAyadalli vivarisalAyitu: samba nda nirdEsana (Aduge/kELuge/bErA), koNDiya kaTTale (tAnu), ALtana, halavacanada rUpagaLu mattU tOrUpadagaLinda vyatyAsagaLu. I padagaLu kannaDada sollada rachana tiLiyalu pramukha kaDega koDuttave.