← Ch 7 · Contents · ↑ Contents
ಅಧ್ಯಾಯ ೮ — ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು
8.1 ಮುನ್ನೋಟ
ಎಸಕಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಬರುವ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲು ಬರುತ್ತದೆ: (1) ಕೆಲವು ಎಸಕಪದಗಳನ್ನು ಹಾಗೆಯೇ ಉಳಿಸಿ, ಅವುಗಳೊಂದಿಗೆ ಬರುವ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳನ್ನು ನಡೆಸಬಹುದು, ಮತ್ತು (2) ಎಸಕಪದಗಳಲ್ಲೇನೇ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿ, ಅವಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗು ವಂತೆ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಗಳಲ್ಲೂ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳನ್ನು ನಡೆಸಬಹುದು. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಸೊಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು: (1ಕ) ಕೊಡ ಒಡೆಯಿತು. (1ಚ) ಜಾನಕಿ ಕೊಡವನ್ನು ಒಡೆದಳು. (1ಕ)ದಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವ ಒಡೆ ಎಸಕಪದ (1ಚ)ದಲ್ಲಿ ಹಾಗೆಯೇ ಉಳಿದಿದೆ; ಹಾಗಿದ್ದರೂ, ಅದರೊಂದಿಗೆ ಈ ಎರಡು ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಆಗುಗ ಮಾತ್ರ ಮತ್ತು ಮಾಡುಗ+ಈಡು ಎಂಬ ಎರಡು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ: (1ಕ)ದಲ್ಲಿ ಕೊಡ ಎಂಬ ಆಗುಗ ಪಾಂಗು ಮಾತ್ರ ಬಂದಿದೆ; ಆದರೆ, (1ಚ)ದಲ್ಲಿ ಜಾನಕಿ ಎಂಬ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು, ಮತ್ತು ಕೊಡ ಎಂಬ ಈಡು ಪಾಂಗು ಎಂಬುದಾಗಿ ಎರಡು ಪಾಂಗುಗಳು ಬಂದಿವೆ; ಇದಲ್ಲದೆ, (1ಕ)ದಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವ ಆಗುಗ ಪಾಂಗು ಮತ್ತು (1ಚ)ದಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವ ಈಡು ಪಾಂಗು - ಇವೆರಡೂ ಕೊಡ ಎಂಬ ಒಂದೇ ವಸ್ತುವನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತವೆ. ಒಡೆ ಎಂಬ ಒಂದೇ ಎಸಕಪದಕ್ಕೆ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಹುರುಳುಗಳನ್ನು ಕೊಡಲು ಬರುತ್ತದೆಯೆಂಬುದೇ ಅದನ್ನು ಹೀಗೆ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಳಸಲು ಬರುತ್ತಿರುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ. ಈ ರೀತಿ ಎರಡು ಇಲ್ಲವೇ ಹೆಚ್ಚು ಬಗೆಯ ಹುರುಳುಗಳನ್ನು ಕೊಡಬಲ್ಲ ಎಸಕಪದಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಳಕೆ ಯಾಗಬಲ್ಲ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಗಳ ಬಗೆಗಳು ಎಂತಹವು ಎಂಬುದನ್ನು 8.2ರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸ ಲಾಗಿದೆ. ಎರಡನೇ ಬಗೆಯ ಮಾರ್ಪಾಡಿಗೆ ಎತ್ತುಗೆಯಾಗಿ ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಸೊಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು: (2ಕ) ಹಾಲು ಕುದಿಯಿತು. (2ಚ) ಜಾನಕಿ ಹಾಲನ್ನು ಕುದಿಸಿದಳು. (2ಕ)ದಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವ ಕುದಿ ಎಸಕಪದಕ್ಕೆ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸುವ ಮೂಲಕ (2ಚ)ದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಮಾರ್ಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ; ಮತ್ತು ಅದರೊಂದಿಗೆ ಬಂದಿರುವ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳವನ್ನೂ ಆಗುಗ ಮಾತ್ರ ಎಂಬುದರಿಂದ ಮಾಡುಗ+ಈಡು ಎಂಬುದಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ (2ಕ)ದಲ್ಲಿದ್ದ ಆಗುಗ ಪಾಂಗು (2ಚ)ದಲ್ಲಿ ಈಡು ಪಾಂಗಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು (2ಚ)ದಲ್ಲಿ ಮಾಡುಗ ಎಂಬ ಇನ್ನೊಂದು ಪಾಂಗು ಹೊಸದಾಗಿ ಸೇರಿಕೊಂಡಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಎಸಕಪದದ ಹುರುಳನ್ನು ಮಾರ್ಪಡಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಅದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಅದರಿಂದಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಹುರುಳಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗು ವಂತೆ ಅದರ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲೂ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗಿದೆ.
ಎಸಕಪದಗಳಲ್ಲಿ ಎಂತಹ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳನ್ನು ನಡೆಸಬಲ್ಲೆವು, ಮತ್ತು ಅವಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುವಂತೆ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಗಳಲ್ಲಿ ಎಂತಹ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳನ್ನು ನಡೆಸ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು 8.3-7ರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
8.1.1 ಎಸಕಪದವನ್ನು ಮಾರ್ಪಡಿಸದೆ ಬಳಸುವುದು
ಕೆಲವು ಎಸಕಪದಗಳೊಂದಿಗೆ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವ ಮಾರ್ಪಾಡನ್ನೂ ಮಾಡದೇನೇ, ಎರಡು ಇಲ್ಲವೇ ಹೆಚ್ಚು ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಗಳನ್ನು ಬಳಸಲು ಬರುತ್ತದೆ; ಇಂತಹ ಹತ್ತು ಬಗೆಯ ಎಸಕಪದಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು (8.2)ರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮುಕ್ಯವಾಗಿ ಸುರು, ಗುರಿ ಇಲ್ಲವೇ ಜಾಗ ಪಾಂಗು ಈಡು ಪಾಂಗಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು: (1) ಸುರು ಪಾಂಗು ಈಡು ಪಾಂಗಾಗುವುದು: (1ಕ) ಅವಳು ಹಾಲಿನಿಂದ ಕಸ ಸೋಸಿದಳು > ಅವಳು ಹಾಲು ಸೋಸಿದಳು. (1ಚ) ಅವಳು ಸೆಗಣಿಯಿಂದ ನೆಲ ಬಳಿದಳು > ಅವಳು ನೆಲಕ್ಕೆ ಸೆಗಣಿ ಬಳಿದಳು (2) ಗುರಿ ಪಾಂಗು ಈಡು ಪಾಂಗಾಗುವುದು: (2ಕ) ಅವನು ಗುಡ್ಡಕ್ಕೆ ಏರಿದ > ಅವನು ಗುಡ್ಡವನ್ನು ಏರಿದ. (2ಚ) ಅವನು ಕೋಲನ್ನು ಹಣ್ಣಿಗೆ ಚುಚ್ಚಿದ > ಅವನು ಕೋಲಿಗೆ ಹಣ್ಣನ್ನು ಚುಚ್ಚಿದ. (3) ಜಾಗ ಪಾಂಗು ಈಡು ಪಾಂಗಾಗುವುದು: (3ಕ) ಅವನು ಹೊಳೆಯಲ್ಲಿ ಈಜಿದ > ಅವನು ಹೊಳೆಯನ್ನು ಈಜಿದ. (3ಚ) ಅವನು ಆಟದಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದ > ಅವನು ಆಟವನ್ನು ಗೆದ್ದ. (4) ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು ಆಗುಗ ಪಾಂಗಾಗುವುದು (4ಕ) ಅವನು ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾನೆ > ಅವನ ಕೆಲಸ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. (4ಚ) ಅವನು ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಅಡಗಿದ > ಈ ಕಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಎಣ್ಣೆ ಅಡಗಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಕೆಲವು ಎಸಕಪದಗಳನ್ನು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವ ಮಾರ್ಪಾಡನ್ನೂ ಮಾಡದೇನೇ, ಆಗುಗ ಮಾತ್ರ ಮತ್ತು ಮಾಡುಗ+ಈಡು ಎಂಬ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲು ಬರುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಮಾರ್ಪಾಡಿಗೆ ಎತ್ತುಗೆಯನ್ನು ಮೇಲೆಯೇ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ (ಕೊಡ ಒಡೆಯಿತು > ಅವನು ಕೊಡ ಒಡೆದ). ಇರು ಪದವನ್ನೂ ಕೂಡ, ಅದರಲ್ಲಿ ಯಾವ ಮಾರ್ಪಾಡನ್ನೂ ಮಾಡದೆ, ಇರುಗ+ಜಾಗ, ಇರುಗ+ಪರಿಚೆ, ಮತ್ತು ಇರುಗ+ಗುರಿ ಎಂಬ ಮೂರು ಬಗೆಯ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲು ಬರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಮೇಲೆ (7.2)ರಲ್ಲಿ ನೋಡಿರುವೆವು; ಈ ಮೂರು ಬಗೆಯ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಗಳ ನಡುವೆ ಎಂತಹ ಸಂಬಂದ ವಿದೆ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಇನ್ನೊಂದಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಎಂತಹ ಕಟ್ಟಲೆಗಳು ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನೂ 8.2ರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಎಸಕಪದಗಳನ್ನು ಮಾರ್ಪಡಿಸದಿದ್ದರೂ, ಅವುಗಳ ಪಾಂಗುಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡನ್ನು ಒಟ್ಟುಸೇರಿಸಿ ಎದುರೆಸಕದ ಹುರುಳನ್ನು (ಎಂದರೆ, ಎರಡು ಪಾಂಗುಗಳು ಎಸಕಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಬಗೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನೊಂದು ಎದುರಿಸುವಂತೆ ತೊಡಗಿಕೊಂಡಿರುವುದನ್ನು) ತಿಳಿಸಲು ಬರುತ್ತದೆ; ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಸೊಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸ ಬಹುದು: (5ಕ) ಅವರು ಒಬ್ಬರಿಂದೊಬ್ಬರು ಹಣ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. (5ಚ) ಅವರು ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ನಂಬಿದ್ದರು. (5ಟ) ಈ ಹೂಗಳು ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಒಂದು ಚನ್ನಾಗಿವೆ.
(5ತ) ನಾಯಿಗಳು ಒಂದರ ಕಾಲನ್ನೊಂದು ಕಚ್ಚಿ ಹಿಡಿದಿದ್ದುವು. (5ಪ) ಅವರು ಒಬ್ಬರಿಗೊಬ್ಬರು ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಗುರುತುಮಾಡಿ ಕೊಂಡರು. (5ಕ)ದಲ್ಲಿ ಎರಡು (ಇಲ್ಲವೇ ಹೆಚ್ಚು) ಮಂದಿ ಹಣ ಪಡೆಯುವ ಎಸಕದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ಅದರಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರೂ ಮಾಡುಗ ಮತ್ತು ಸುರು ಪಾಂಗುಗಳಾಗಿ ಎದುರೆದುರಿಗಿದ್ದರು ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇಂತಹದೇ ಹುರುಳನ್ನು (5ಚ-ಪ) ಸೊಲ್ಲುಗಳೂ ತಿಳಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ರೀತಿ ಎದುರೆಸಕದ ಹುರುಳನ್ನು ತಿಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಎಂತಹ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳನ್ನು ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಹಿಂದಿರುವ ಕಟ್ಟಲೆಗಳು ಎಂತಹವು ಎಂಬುದನ್ನು ಮುಂದೆ (8.5)ರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
8.1.2 ಎಸಕಪದವನ್ನು ಮಾರ್ಪಡಿಸಿ ಬಳಸುವುದು
ಕೆಲವು ಹೆಚ್ಚಿನ ಹುರುಳುಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಎಸಕಪದಗಳಿಗೆ ಒಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲವೇ ಪದಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಅವನ್ನು ಮಾರ್ಪಡಿಸಲು ಬರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಇಂತಹ ಎಸಕಪದಗಳ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಅವುಗಳ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಗಳಲ್ಲೂ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಎಸಕ ಪದಗಳನ್ನು ಈ ರೀತಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ, ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ನಾಲ್ಕು ಬಗೆಯ ಹೊಲಬುಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ: (1) ಎಸಕಪದಗಳಿಗೆ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಇಸುವೆಸಕಪದಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವುದು, (2) ಕೊಳ್ಳು ಎಂಬುದನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಸೇರಿಕೆಯೆಸಕಪದಗಳನ್ನು ಉಂಟು ಮಾಡುವುದು, (3) ಹೆಸರುಪದ, ಪರಿಚೆಪದ, ಇಲ್ಲವೇ ಬೇರೊಂದು ಎಸಕಪದದ ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪವನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಕೂಡುಪದಗಳನ್ನು ಉಂಟು ಮಾಡುವುದು, ಮತ್ತು (4) ಅವುಗಳ ಮಾರೆಸಕದ ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪಕ್ಕೆ ಆಗು ಇಲ್ಲವೇ ಪಡು ಎಂಬುದನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಅವುಗಳ ಮಾಡುಗವನ್ನು ಮರೆಮಾಚು ವುದು ಇಲ್ಲವೇ ಮಾರ್ಪಡಿಸುವುದು. (1) ಇಸುವೆಸಕಪದಗಳ ಬಳಕೆ: ಎಸಕಪದಗಳಿಗೆ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಾಗ, ಅವುಗಳ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಕ್ಕೆ ಒಂದು ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು ಹೊಸದಾಗಿ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ; ಹಾಗಾಗಿ, ಅದರಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗಿದ್ದ ಮಾಡುಗ ಇಲ್ಲವೇ ಆಗುಗ ಪಾಂಗು ಮಾರ್ಪಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನೆಡೆಗಳಲ್ಲೂ ಅದು ಈಡು ಪಾಂಗಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡುತ್ತದೆ: (1) (ಕ) ಅವನು ಓಡಿದ > (ಚ) ನಾನು ಅವನನ್ನು ಓಡಿಸಿದೆ. (2) (ಕ) ನೀರು ಕುದಿಯಿತು > (ಚ) ಅವನು ನೀರನ್ನು ಕುದಿಸಿದ. ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗೇನೇ ಒಂದು ಈಡು ಪಾಂಗು ಬಂದಿದೆಯಾದರೆ, ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗನ್ನು ಈಡು ಪಾಂಗಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸುವ ಬದಲು, ಸುರು ಪಾಂಗಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ: (3) (ಕ) ಅವನು ಬಾಗಿಲು ತೆರೆದ > (ಚ) ನಾನು ಅವನಿಂದ ಬಾಗಿಲು ತೆರೆಸಿದೆ. (4) (ಕ) ಅವನು ಗೋಡೆಗೆ ಮಣ್ಣು ಮೆತ್ತಿದ > (ಚ) ನಾನು ಅವನಿಂದ ಗೋಡೆಗೆ ಮಣ್ಣು ಮೆತ್ತಿಸಿದೆ.
ಈ ಕಟ್ಟಲೆಗಳಿಗೆ ಹಲವು ಹೊರಪಡಿಕೆಗಳಿದ್ದು, ಅವು ಎಸಕಪದಗಳ ಹುರುಳು ಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಅವುಗಳೊಂದಿಗೆ ಬರುವ ಪಾಂಗುಗಳು ಹುರುಳುಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತವೆ; ಇವುಗಳ ಕುರಿತಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವರಗಳನ್ನು ಮುಂದೆ 8.3ರಲ್ಲಿ ಕೊಡಲಾಗುತ್ತದೆ. (2) ಸೇರಿಕೆಯೆಸಕಪದಗಳ ಬಳಕೆ: ಎಸಕಪದಗಳಿಗೆ ಕೊಳ್ಳು ಎಂಬುದನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಾಗ, ಅವುಗಳ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಪಾಂಗುಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಒಬ್ಬನೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಇಲ್ಲವೇ ಒಂದೇ ವಸ್ತುವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಹಾಗಾಗುತ್ತದೆ; ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಸೊಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು: (5) (ಕ) ಹುಡುಗಿ ತಾಯಿಯಿಂದ ಹಾಡು ಕಲಿತಳು > (ಚ) ಹುಡುಗಿ ಹಾಡು ಕಲಿತುಕೊಂಡಳು. (6) (ಕ) ಅವನು ಆಕೆಯಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ಹೊಡೆಸಿದ > (ಚ) ಅವನು ಆಕೆಯಿಂದ ಹೊಡೆಸಿಕೊಂಡ. (5ಕ) ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಮಾಡುಗ (ಹುಡುಗಿ) ಮತ್ತು ಸುರು (ತಾಯಿ) ಪಾಂಗುಗಳು ಬೇರೆ ಬೇರಾಗಿವೆ; ಆದರೆ, (5ಚ)ದಲ್ಲಿ ಅವೆರಡೂ ಒಂದೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು (ಹುಡುಗಿಯನ್ನು) ಗುರುತಿಸುತ್ತವೆ. ಇದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, (6ಕ) ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಮಾಡುಗ (ಅವನು) ಮತ್ತು ಈಡು (ನಾನು) ಬೇರೆ ಬೇರಾಗಿವೆ, ಮತ್ತು (6ಚ) ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಅವೆರಡೂ ಒಬ್ಬನೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು (ಅವನನ್ನು) ಗುರುತಿಸುತ್ತವೆ. ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಈ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳಿಗೂ ಆ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವ ಎಸಕಪದಗಳಿಗೆ ಕೊಳ್ಳು ಎಂಬುದನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಅವನ್ನು ಸೇರಿಕೆಯೆಸಕಪದಗಳಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಿರುವುದೇ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಸೇರಿಕೆಯೆಸಕಪದಗಳ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಇಂತಹ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ವಿವರವಾಗಿ ಮುಂದೆ (8.4)ರಲ್ಲಿ ಕೊಡಲಾಗುತ್ತದೆ. (3) ಕೂಡುಪದಗಳ ಬಳಕೆ: ಎಸಕಪದಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುಪದ, ಪರಿಚೆಪದ, ಇಲ್ಲವೇ ಬೇರೆ ಎಸಕಪದಗಳ ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕೂಡುಪದಗಳನ್ನು ಉಂಟು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಮೇಲೆ (3.3)ರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇಂತಹ ಕೂಡುಪದಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದಾಗ, ಅವುಗಳೊಂದಿಗೆ ಎಂತಹ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಗಳು ಬರುತ್ತವೆ ಎಂಬುದು ಎಸಕಪದಗಳ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಅವುಗಳೊಂದಿಗೆ ಬರುವ ಹೆಸರು, ಪರಿಚೆ, ಮತ್ತು ಎಸಕಪದಗಳ ಹುರುಳುಗಳನ್ನೂ ಅವಲಂಬಿ ಸಿರುತ್ತದೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಸೊಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು: (7) (ಕ) ಅವನು ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ > (ಚ) ಅವನು ನನಗೆ ಮೋಸ ಮಾಡಿದ. (8) (ಕ) ಹಣ್ಣು ನೀರಿಗೆ ಬಿದ್ದಿದೆ > (ಚ) ಕತ್ತಿ ಮೊಂಡುಬಿದ್ದಿದೆ. (9) (ಕ) ಅವನು ಮನೆಗೆ ಹೋದ > (ಚ) ಅವನು ಆಟದಲ್ಲಿ ಸೋತು ಹೋದ. (7ಕ) ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಮಾಡು ಎಸಕಪದ ಮಾಡುಗ+ಈಡು ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದೊಂದಿಗೆ ಬಂದಿದೆ; (7ಚ) ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಮೋಸ ಎಂಬ ಹೆಸರುಪದದೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಸಿ ಕೂಡುಪದವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗಿದ್ದು, ಅದರೊಂದಿಗೆ ಮಾಡುಗ+ಗುರಿ ಎಂಬ ಬೇರೆಯೇ ಒಂದು ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳ ಬಂದಿದೆ. (8ಕ) ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಬೀಳು ಎಸಕಪದ ಆಗುಗ+ಗುರಿ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದೊಂದಿಗೆ ಬಂದಿದೆ; ಆದರೆ, (8ಚ) ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಮೊಂಡುಬೀಳು ಎಂಬ ಕೂಡುಪದ ಆಗುಗ ಮಾತ್ರ ಎಂಬ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದೊಂದಿಗೆ ಬಂದಿದೆ.
(9ಕ) ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಹೋಗು ಎಸಕಪದ ಮಾಡುಗ+ಗುರಿ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದೊಂದಿಗೆ ಬಂದಿದೆ; ಆದರೆ, (9ಚ) ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಸೋತುಹೋಗು ಎಂಬ ಕೂಡುಪದ ಆಗುಗ+ಜಾಗ ಎಂಬ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದೊಂದಿಗೆ ಬಂದಿದೆ. ಕೂಡುಪದಗಳ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುವ ಇಂತಹ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಗಳ ಮಾರ್ಪಾಡು ಗಳನ್ನು (8.6)ರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. (4) ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗನ್ನು ಮರೆಮಾಚುವುದು: ಎಸಕಪದದ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗನ್ನು ಮರೆಮಾಚುವು ದಕ್ಕಾಗಿ ಎಸಕಪದಕ್ಕೆ ಆಗು ಪದವನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ: (10) (ಕ) ಅವರು ಸಾವಿರ ಜನರನ್ನು ಊಟಕ್ಕೆ ಕರೆದಿದ್ದಾರೆ > (ಚ) ಸಾವಿರ ಜನರನ್ನು ಊಟಕ್ಕೆ ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. (11) (ಕ) ಅರಸ ತೆರಿಗೆಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚುಮಾಡಿಸಿದ (ಚ) ತೆರಿಗೆಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚುಮಾಡಿಸಲಾಯಿತು. (10ಕ)ದಲ್ಲಿ ಊಟಕ್ಕೆ ಕರೆದವರು ಯಾರು ಎಂಬುದನ್ನು (ಎಂದರೆ ಎಸಕದ ಮಾಡುಗನನ್ನು) ಅವರು ಎಂಬ ಪದದಿಂದ ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ; ಕರೆದಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಎಸಕಪದರೂಪದ ಕೊನೆಯ ರೆ ಒಟ್ಟೂ ಇದನ್ನೇ ಅಡಕವಾಗಿ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, (10ಚ)ದಲ್ಲಿ ಎಸಕದ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗನ್ನು ತಿಳಿಸಿಲ್ಲ; ಅದರ ಎಸಕ ಪದದ ಮಾರೆಸಕದ ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪಕ್ಕೆ (ಕರೆಯಲು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ) ಆಗು ಪದದ ಆಗಿದೆ ಎಂಬ ರೂಪವನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಬಳಸಿರುವ ಕಾರಣ, ಅದರಲ್ಲಿ ಮಾಡುಗ ಯಾರೆಂಬುದನ್ನು ಮರೆಮಾಚಲು ಸಾದ್ಯವಾಗಿದೆ. ಈ ರೀತಿ ಆಡುಗವನ್ನು ಮರೆಮಾಚುವಲ್ಲಿ ಎಂತಹ ಕಟ್ಟಲೆಗಳು ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು (8.7)ರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಮೇಲಿನ ಸೊಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಹೋಲುವ ಇನ್ನೊಂದು ಬಗೆಯ ಸೊಲ್ಲೂ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ; ಇದರಲ್ಲಿ ಎಸಕಪದದ ಮಾರೆಸಕದ ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪಕ್ಕೆ ಪಡು ಪದದ ರೂಪಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ: (12) (ಕ) ಅವನು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಿದ > (ಚ) ಪುಸ್ತಕಗಳು ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟುವು. (13) (ಕ) ಅವರು ಹಲವು ಮಂದಿ ಕಳ್ಳರನ್ನು ಹಿಡಿದಿದ್ದರು > (ಚ) ಅವರಿಂದ ಕಳ್ಳರು ಹಿಡಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಈ ಬಗೆಯ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡುಗವನ್ನು ಬಳಸಬಾರದೆಂಬ ಕಟ್ಟಲೆ ಯಿಲ್ಲ; ಮೇಲೆ (12ಚ)ದಲ್ಲಿ ಮಾಡುಗವನ್ನು ಬಳಸಿಲ್ಲವಾದರೂ, (13ಚ)ದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಸುರು ಪಾಂಗಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಈ ಇಟ್ಟಳ ಮೇಲಿನದರಶ್ಟು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿಲ್ಲ. ಇಂತಹ ಇಟ್ಟಳದ ಬಳಕೆಯನ್ನು, ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೂ ಮೇಲಿನ (ಆಗು ಎಂಬುದನ್ನು ಬಳಸಿರುವ) ಇಟ್ಟಳಕ್ಕೂ ನಡುವೆ ಎಂತಹ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು (8.7.2)ರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
8.1.3 ಎಸಕಪದಗಳನ್ನು ಹೆಸರುಪದಗಳಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಿ ಬಳಸು ವುದು
ಕೆಲವು ಎಸಕಪದಗಳಿಂದ ಅವಕ್ಕೆ ಒಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ, ಇಲ್ಲವೇ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವ ಮಾರ್ಪಾಡನ್ನೂ ಮಾಡದೆ, ಹೆಸರುಪದಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಬರುತ್ತದೆ (2.4.1 ನೋಡಿ); ಇಂತಹ ಎಸಕಪದಗಳಿರುವ ಕೆಲವು ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಬದಲು ಅವುಗಳಿಂದ ಪಡೆದ ಹೆಸರುಪದಗಳನ್ನು ಆಗುಗ ಪಾಂಗಾಗಿ ಬಳಸಿ, ಅವುಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೊಲ್ಲಿನ ಎಸಕಪದವಾಗಿ ಆಗು ಪದವನ್ನು ಬಳಸಲು ಬರುತ್ತದೆ; ಹೀಗೆ ಮಾಡಿದಾಗ, ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗಿದ್ದ ಆಗುಗ ಪಾಂಗು ಗುರಿ ಪಾಂಗಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡುತ್ತದೆ: (1ಕ) ಅವನು ಬಳಲಿದ > ಅವನಿಗೆ ಬಳಲಿಕೆಯಾಯಿತು.
(1ಚ) ಅವನು ಒಪ್ಪಿದ > ಅವನಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಗೆಯಾಯಿತು. (1ಟ) ಅವನು ನೊಂದ > ಅವನಿಗೆ ನೋವಾಯಿತು. (1ತ) ಅವನು ನಂಬಿದ > ಅವನಿಗೆ ನಂಬಿಕೆಯಾಯಿತು. (1ಪ) ಅವನು ನಾಚಿದ > ಅವನಿಗೆ ನಾಚುಗೆಯಾಯಿತು. (1ಕ)ದ ಮೊದಲನೆಯ ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಬಳಲು ಎಂಬ ಎಸಕಪದವನ್ನು ಬಳಸಿದ್ದು, ಅದರೊಂದಿಗೆ ಒಂದು ಆಗುಗ ಪಾಂಗು (ಅವನು) ಬಂದಿದೆ; ಅದರ ಎರಡನೆಯ ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಬಳಲಿಕೆ ಎಂಬ ಒಟ್ಟಿಸಿದ ಹೆಸರು ಪದವನ್ನು ಬಳಸಿದ್ದು, ಮೊದಲಿಗಿದ್ದ ಆಗುಗ ಪಾಂಗು ಗುರಿ ಪಾಂಗಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಈ ಬಗೆಯ ಮಾರ್ಪಾಡನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಕೆಲವು ಎಸಕಪದಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಪಟ್ಟಿಮಾಡಲಾಗಿದೆ: ಅಂಜು ತೇರು ನೆನೆ ಮರುಗು ಹೆದರು ಅಲಸು ದಣಿ ನೋಯು ಮರೆ ಹೆರು ಒಪ್ಪು ನಂಬು ಬಳಲು ಮೆಚ್ಚು ಹೇಸು ಕೊರಗು ನರಳು ಬೆದರು ಸೋಲು ಗೆಲ್ಲು ನಾಚು ಬೇಸರು ಹಿಗ್ಗು ಇಂತಹ ಬೇರೆ ಕೆಲವು ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ತಿರುಳು ಪದವಾಗಿ ಆಗು ಪದದ ಬದಲು ಬರು ಪದವನ್ನು ಎಸಕಪದವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ: (2ಕ) ಅವನು ನಕ್ಕ > ಅವನಿಗೆ ನಗು ಬಂತು. (2ಚ) ಅವನು ಅತ್ತ > ಅವನಿಗೆ ಅಳು ಬಂತು. (2ಟ) ಅವನು ತೇಗಿದ > ಅವನಿಗೆ ತೇಗು ಬಂತು. ಅಳು, ತಿಳಿ, ತೇಗು, ನಗು, ನಂಬು, ಮತ್ತು ಬಿಕ್ಕು ಪದಗಳು ಇಂತಹ ಮಾರ್ಪಾಡನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ರೀತಿ ಮೊದಲಿಗಿದ್ದ ಆಗುಗ ಪಾಂಗನ್ನು ಗುರಿ ಪಾಂಗಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಿದಾಗ, ಸೊಲ್ಲಿನ ಹುರುಳಿನಲ್ಲೂ ಮಾರ್ಪಾಡು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು.
8.2 ಎಸಕಪದವನ್ನು ಮಾರ್ಪಡಿಸದೆ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳವನ್ನು
ಮಾರ್ಪಡಿಸುವುದು ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ತುಂಬು, ಚೆಲ್ಲು, ಸುಲಿ ಮೊದಲಾದ ಹಲವು ಎಸಕಪದಗಳನ್ನು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವ ಮಾರ್ಪಾಡನ್ನೂ ಮಾಡದೇನೇ ಅವುಗಳ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ಬರುತ್ತದೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಸೊಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು.
(1ಕ) ಅವನು ಕೊಡದಲ್ಲಿ ನೀರು ತುಂಬಿದ. (1ಚ) ಅವನು ಕೊಡವನ್ನು ನೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ. (2ಕ) ನೀರು ಚೆಲ್ಲಿತು. (2ಚ) ಅವನು ನೀರು ಚೆಲ್ಲಿದ. (3ಕ) ಅವಳು ಕಿತ್ತಳೆ ಹಣ್ಣಿನಿಂದ ಸಿಪ್ಪೆ ಸುಲಿದಳು. (3ಚ) ಅವಳು ಕಿತ್ತಳೆ ಹಣ್ಣು ಸುಲಿದಳು. (1ಕ)ದಲ್ಲಿ ತುಂಬು ಎಸಕಪದವನ್ನು ಮಾಡುಗ+ಜಾಗ+ಈಡು ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು (1ಚ)ದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನೇ ಮಾಡುಗ+ಈಡು+ಸುರು ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳ ದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ; (2ಕ)ದಲ್ಲಿ ಚೆಲ್ಲು ಎಸಕಪದವನ್ನು ಆಗುಗ ಮಾತ್ರ ಎಂಬ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು (2ಚ)ದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನೇ ಮಾಡುಗ+ಈಡು ಎಂಬ ಬೇರೊಂದು ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ; (3ಕ)ದಲ್ಲಿ ಸುಲಿ ಎಸಕಪದವನ್ನು ಮಾಡುಗ+ಈಡು+ಸುರು ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು (3ಚ)ದಲ್ಲಿ ಮಾಡುಗ+ಈಡು ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ರೀತಿ ಎಸಕಪದಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವ ಮಾರ್ಪಾಡನ್ನೂ ಮಾಡದೆ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ಬರುವಂತಹ ಎಸಕಪದಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಎರಡು ಬಗೆಯ ಎಸಕಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತವೆಯೆಂದು, ಮತ್ತು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದಾದರೂ ಒಂದನ್ನು ಬಳಸುವ ಆಯ್ಕೆ ಆಡುಗನಿಗಿರುತ್ತದೆಯೆಂದು ಹೇಳಲು ಬರುತ್ತದೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ತುಂಬು ಎಸಕಪದ ಒಂದನ್ನು ಇನ್ನೊಂದರೊಳಕ್ಕೆ ಹಾಕು ಎಂಬ ಒಂದು ಬಗೆಯ (ಕದಲಿಕೆಯ) ಎಸಕವನ್ನೂ ತಿಳಿಸಬಲ್ಲುದು, ಮತ್ತು ತುಂಬಿಲ್ಲದು ದನ್ನು ತುಂಬಿರುವುದನ್ನಾಗಿ ಮಾಡು ಎಂಬ ಇನ್ನೊಂದು ಬಗೆಯ (ಮಾರ್ಪಾಡಿನ) ಎಸಕವನ್ನೂ ತಿಳಿಸಬಲ್ಲುದು. ಮೇಲೆ ಈ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಎಸಕಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯದನ್ನು (1ಕ) ಸೊಲ್ಲಿ ನಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ಎರಡನೆಯದನ್ನು (1ಚ) ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಆಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಈ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ, (1ಕ) ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಕದಲಿಕೆಗೆ ಒಳಗಾದ ನೀರು ಸೊಲ್ಲಿನ ಈಡಾಗಿ ಬಂದಿದೆ, ಮತ್ತು (1ಚ) ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಪಾಡಿಗೆ ಒಳಗಾದ ಕೊಡ ಸೊಲ್ಲಿನ ಈಡಾಗಿ ಬಂದಿದೆ. ಆದರೆ, ಎಲ್ಲಾ ಎಸಕಪದಗಳೂ ಈ ರೀತಿ ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬಗೆಯ ಎಸಕ ಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಸುರಿ ಇಲ್ಲವೇ ಹೊಯ್ಯು ಎಂಬ ಎಸಕಪದ ನೀರಿನ ಹಾಗಿರುವ ಒಂದು ವಸ್ತು ಕೆಳಗೆ ಬೀಳುವಂತಹ ಕದಲಿಕೆಯ ಎಸಕವನ್ನು ತಿಳಿಸಬಲ್ಲುದಲ್ಲದೆ, ಅದರಿಂದಾಗಿ ಇನ್ನೊಂದು ವಸ್ತುವಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಮಾರ್ಪಾಡು ಎಂತಹದು ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಸಲಾರದು; ಹಾಗಾಗಿ, ಅದನ್ನು ತುಂಬು ಪದದ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುವಂತಹ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲು ಬರುವು ದಿಲ್ಲ. ಮೇಲೆ (2ಕ-ಚ) ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಚೆಲ್ಲು ಎಸಕಪದಕ್ಕೆ ಮಾಡುಹ ಮತ್ತು ಆಡುಹಗಳೆಂಬ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಎಸಕಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಹುರುಳುಗಳಿವೆಯೆಂದೂ ಹೇಳಬಲ್ಲೆವು, ಇಲ್ಲವೇ ಅವುಗಳೊಂದಿಗೆ ಬರುವ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳವನ್ನವಲಂಬಿಸಿ ಅವನ್ನು ಬಳಸಿರುವ ಸೊಲ್ಲಿಗೆ ಈ ಎರಡು ಹುರುಳುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂದೂ ಹೇಳಬಲ್ಲೆವು. (3ಕ-ಚ)ದಲ್ಲಿ ಸುಲಿ ಎಸಕಪದಕ್ಕೆ ಹಣ್ಣಿನಿಂದ ಸಿಪ್ಪೆ ತೆಗೆ ಎಂಬ ಹುರುಳಾಗಲಿ, ಇಲ್ಲವೇ ಹಣ್ಣನ್ನು ಸಿಪ್ಪೆಯಿಲ್ಲದಂತೆ ಮಾಡು ಎಂಬ ಹುರುಳಾಗಲಿ ಬರುತ್ತದೆಯೆಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ತಿರುಳು ಪದವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗಬಲ್ಲ ಇರು ಪದವನ್ನೂ ಈ ಎಸಕಪದಗಳ ಹಾಗೆಯೇ, ಅದರಲ್ಲಿ ಯಾವ ಮಾರ್ಪಾಡನ್ನೂ ಮಾಡದೆ, ಇರುಗ+ ಜಾಗ, ಇರುಗ+ಪರಿಚೆ, ಮತ್ತು ಇರುಗ+ಗುರಿ ಎಂಬ ಮೂರು ಬಗೆಯ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳ ಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲು ಬರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಮೇಲೆ 7.3ರಲ್ಲಿ ನೋಡಿರುವೆವು; ಇಲ್ಲಿಯೂ ಕೂಡ, ಇರು ಪದಕ್ಕೇನೇ ಮೂರು ಬಗೆಯ ಹುರುಳುಗಳಿವೆಯೆಂದು ಹೇಳಬಲ್ಲೆವು, ಇಲ್ಲವೇ ಅದರೊಂದಿಗೆ ಬರುವ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಗಳು ಈ ಮೂರು ಬಗೆಯ ಹುರುಳುಗಳನ್ನು ಕೊಡುತ್ತವೆಯೆಂದೂ ಹೇಳಬಲ್ಲೆವು.
8.2.1 ಎಸಕಪದಗಳ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು
ಮೇಲೆ ತಿಳಿಸಿದ ಹಾಗೆ, ಕೆಲವು ಎಸಕಪದಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವ ಮಾರ್ಪಾಡನ್ನೂ ಮಾಡದೇನೇ ಅವನ್ನು ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಳಸಲು ಬರುತ್ತದೆ; ಅಂತಹ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಎಸಕಪದಕ್ಕಿರುವ ಒಂದು ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳವನ್ನು ಇನ್ನೊಂದು ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದೂ ಹೇಳಲು ಬರುತ್ತದೆ. ಈ ಹೊಲಬನ್ನೇ ಬಳಸಿ, ಕೆಳಗೆ ಹನ್ನೊಂದು ಬಗೆಯ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಗಳ ಮಾರ್ಪಾಡು ಗಳನ್ನು ಪಟ್ಟಿಮಾಡಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗಬಲ್ಲ ಎಸಕಪದಗಳನ್ನೂ ಪಟ್ಟಿಮಾಡಿ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ. (1) ಆಗುಗ ಮಾತ್ರ > ಮಾಡುಗ+ಈಡು: ಹಲವು ಎಸಕಪದಗಳನ್ನು ಈ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಗಳಲ್ಲೂ ಬಳಸಲು ಬರುತ್ತದೆ; ಅವುಗಳ ಪಟ್ಟಿಯೊಂದನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ: ಅಡಸು ಚಿಮ್ಮು ತಿಳಿ ಬಿಚ್ಚು ಗಿಡಿ ಹರಿ ಅರಿ ಚುಚ್ಚು ತುಂಬು ಬೀಸು ಸಿಗಿ ಹಿಸಿ ಊದು ಚೆಲ್ಲು ತುರಿಸು ಬೆಳೆ ಸೀಳು ಒಪ್ಪು ಒಡೆ ಜಗ್ಗು ತೂಗು ಮಗುಚು ಸುಡು ಅದ್ದು ಕದಡು ಜಜ್ಜು ತೆರೆ ಮಡಚು ಸುತ್ತು ಬಾರಿಸು ಕಳಚು ಜಾರು ತೇಯು ಮುಚ್ಚು ಸುಂದು ಕರೆ ತಡೆ ನಾಟು ಮುದುಡು ಸುರಿ ಕುತ್ತು ತಪ್ಪು ನುರಿ ಮುರಿ ಸುಲಿ ಚಾಚು ತಿರುಚು ಬಿಗಿ ಮೆತ್ತು ಹರಡು ಇಂತಹ ಎಸಕಪದಗಳ ಬಳಕೆಗೆ ಕೆಲವು ಎತ್ತುಗೆಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ: (1) ಮಡಕೆ ಒಡೆಯಿತು > ಅವನು ಮಡಕೆ ಒಡೆದ. (2) ನೀರು ಕದಡಿತು > ಅವನು ನೀರು ಕದಡಿದ. (3) ಕದ ತೆರೆಯಿತು > ಅವನು ಕದ ತೆರೆದ. (4) ಗಡ್ಡ ತುರಿಸಿತು > ಅವನು ಗಡ್ಡ ತುರಿಸಿದ. (5) ಹಗ್ಗ ಬಿಚ್ಚಿತು > ಅವನು ಹಗ್ಗ ಬಿಚ್ಚಿದ. (6) ಕಾಗದ ಮಡಚಿತು > ಅವನು ಕಾಗದ ಮಡಚಿದ. (1)ನೇ ಎತ್ತುಗೆಯ ಮೊದಲನೇ ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಒಡೆ ಎಸಕಪದದೊಂದಿಗೆ ಮಡಕೆ ಎಂಬ ಒಂದು ಆಗುಗ ಪಾಂಗು ಮಾತ್ರ ಬಂದಿದೆ; ಆದರೆ, ಎರಡನೇ ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಅದೇ ಎಸಕಪದದೊಂದಿಗೆ ಅವನು ಎಂಬ ಒಂದು ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು ಮತ್ತು ಮಡಕೆ ಎಂಬ ಒಂದು ಈಡು ಪಾಂಗು ಎಂಬುದಾಗಿ ಎರಡು ಪಾಂಗುಗಳು ಬಂದಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು ಹೊಸದಾಗಿ ಸೇರಿದೆ, ಮತ್ತು ಮೊದಲಿಗಿದ್ದ ಆಗುಗ ಪಾಂಗು ಈಡು ಪಾಂಗಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಉಳಿದ (2-6) ಎತ್ತುಗೆಗಳಲ್ಲೂ ಇಂತಹದೇ ಮಾರ್ಪಾಡನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಮೇಲೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಎಸಕಪದಗಳಲ್ಲಿ ಸುಂದು, ಸುತ್ತು, ಮೆತ್ತು, ತುಂಬು, ಕಳಚು ಮೊದಲಾದ ಕೆಲವು ಎಸಕಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಆಗುಗ ಪಾಂಗು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಗುರಿ, ಸುರು ಇಲ್ಲವೇ ಜಾಗ ಪಾಂಗುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬರುತ್ತದೆ; ಅವಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು ಸೇರಿದಾಗ ಅವುಗಳ ಆಗುಗ ಪಾಂಗು ಈಡು ಪಾಂಗಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡು ತ್ತದೆಯಾದರೂ ಉಳಿದ ಗುರಿ, ಸುರು ಇಲ್ಲವೇ ಜಾಗ ಪಾಂಗು ಹಾಗೆಯೇ ಉಳಿಯು ತ್ತದೆ:
(7) ನೂಲು ಬೆರಳಿಗೆ ಸುಂದಿತು > ಅವನು ನೂಲನ್ನು ಬೆರಳಿಗೆ ಸುಂದಿದ. (8) ಗೋಡೆಗೆ ಮಣ್ಣು ಮೆತ್ತಿತು > ಅವನು ಮಣ್ಣನ್ನು ಗೋಡೆಗೆ ಮೆತ್ತಿದ. (9) ಕೊಡದಲ್ಲಿ ನೀರು ತುಂಬಿತು > ಅವನು ನೀರನ್ನು ಕೊಡದಲ್ಲಿ ತುಂಬಿದ. (10) ಹಣ್ಣು ತೊಟ್ಟಿನಿಂದ ಕಳಚಿತು > ಅವನು ಹಣ್ಣನ್ನು ತೊಟ್ಟಿನಿಂದ ಕಳಚಿದ. (7)ನೇ ಎತ್ತುಗೆಯ ಮೊದಲನೆಯ ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಆಗುಗ+ಗುರಿ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳ ಬಂದಿದೆ, ಮತ್ತು ಎರಡನೆಂiÀi ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಅದರ ಆಗುಗ ಪಾಂಗು ಈಡು ಪಾಂಗಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಆದರೆ ಗುರಿ ಪಾಂಗು ಹಾಗೆಯೇ ಉಳಿದಿದೆ; ಉಳಿದ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲೂ ಇದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಆಗುಗ ಪಾಂಗು ಮಾತ್ರ ಬದಲಾಗಿದೆ, ಗುರಿ, ಸುರು ಇಲ್ಲವೇ ಜಾಗ ಪಾಂಗುಗಳು ಹಾಗೆಯೇ ಉಳಿದಿವೆ. ಈ ರೀತಿ ಆಗುಗ ಮಾತ್ರ (ಇಲ್ಲವೇ ಆಗುಗ+ಸುರು, ಆಗುಗ+ಗುರಿ ಮತ್ತು ಆಗುಗ+ಜಾಗ) ಎಂಬ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದ ಬದಲು ಮಾಡುಗ+ಈಡು (ಇಲ್ಲವೇ ಮಾಡುಗ +ಈಡು+ಗುರಿ, ಮಾಡುಗ+ಈಡು+ಸುರು, ಮತ್ತು ಮಾಡುಗ+ಈಡು+ಜಾಗ) ಎಂಬ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದೊಂದಿಗೆ ಬರಲು ಮೇಲೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವಂತಹ ಎಸಕಪದಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಬೇರೆ ಎಸಕಪದಗಳಿಗೆ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ; ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಸೊಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು: (11) ನೀರು ಕುದಿಯಿತು > ಅವನು ನೀರನ್ನು ಕುದಿಸಿದ. (12) ಕಟ್ಟಿಗೆ ಉರಿಯಿತು > ಅವನು ಕಟ್ಟಿಗೆಯನ್ನು ಉರಿಸಿದ. (13) ಹಕ್ಕಿ ಬಲೆಗೆ ಸಿಲುಕಿತು > ಅವನು ಹಕ್ಕಿಯನ್ನು ಬಲೆಗೆ ಸಿಲುಕಿಸಿದ. (14) ಮರದಿಂದ ಹಣ್ಣು ಉದುರಿತು > ಅವನು ಮರದಿಂದ ಹಣ್ಣನ್ನು ಉದುರಿಸಿದ. (15) ಹಲಿಗೆ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ತೇಲಿತು >ಅವನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಹಲಿಗೆಯನ್ನು ತೇಲಿಸಿದ. ಮೇಲಿನ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವ ಕುದಿ, ಉರಿ, ಸಿಲುಕು, ಉದುರು ಮತ್ತು ತೇಲು ಎಸಕಪದಗಳ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಆಗುಗ ಪಾಂಗನ್ನು ಈಡು ಪಾಂಗಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಿ, ಅದಕ್ಕೊಂದು ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗನ್ನು ಸೇರಿಸಬೇಕಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಅವುಗಳಿಗೆ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು. ಯಾವ ಮಾರ್ಪಾಡನ್ನೂ ಮಾಡದೆ ಮೇಲೆ ವಿವರಿಸಿದಂತಹ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಳಸಲು ಬರುವ ಒಡೆ, ಸಿಗಿ, ಮುರಿ, ಕದಡು, ಕಳಚು ಮೊದಲಾದ ಎಸಕಪದಗಳನ್ನು ಎರಡು ಬಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಲು ಬರುತ್ತದೆ: ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ, ಅವುಗಳ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಆಗುಹವನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಪದಗಳು ಮಾಡುಹವನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಪದಗಳಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು; ಹಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಅವನ್ನು ಹಾಗೆ ಮಾರ್ಪಡಿಸಲು ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಬೇಕಾಗುವ ಮೇಲೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವಂತಹ ಕುದಿ, ಸಿಲುಕು, ಉದುರು, ತೇಲು, ನಂದು, ಬೇಯು, ಸವೆ ಮೊದಲಾದ ಎಸಕಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸಬಹುದು. ಎರಡನೆಯದಾಗಿ, ಅವುಗಳ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಡುಹವನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಪದಗಳು ಆಗುಹವನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಪದಗಳಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿವೆಯೆಂದೂ ಹೇಳಬಹುದು; ಎಂದರೆ, ಅವುಗಳ ಮೂಲ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳ ಮಾಡುಗ+ಈಡು (+ಗುರಿ, ಸುರು ಇಲ್ಲವೇ ಜಾಗ) ಎಂಬುದು, ಮತ್ತು ಆ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿದ್ದ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿ, ಈಡು ಪಾಂಗನ್ನು ಆಗುಗ ಪಾಂಗಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದೂ ಹೇಳಬಹುದು. ಈ ಎರಡನೆಯ ಬಗೆಯನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಂಡಲ್ಲಿ, ಅವನ್ನು ಹಾಗೆ ಮಾರ್ಪಡಿಸಲು ಬಾರದಿರುವ ಕುಡಿ, ತಿನ್ನು, ತಳ್ಳು, ದೂಡು, ಉಡು, ತೊಳೆ, ನೋಡು ಮೊದಲಾದ ಎಸಕಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸಬಹುದು; ಇಂತಹ ಎಸಕಪದಗಳನ್ನು ಒಡೆ, ಸಿಗಿ, ಮುರಿ ಮೊದಲಾದ ಎಸಕಪದಗಳ ಹಾಗೆ ಆಗುಹಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸುವು ದಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ: (16) ಅವನು ಒಂದು ಹಣ್ಣು ತಿಂದ > *ಒಂದು ಹಣ್ಣು ತಿಂದಿತು. (17) ಅವನು ಮೇಜನ್ನು ತಳ್ಳಿದ > *ಮೇಜು ತಳ್ಳಿತು.
(18) ಅವಳು ಸೀರೆ ಉಟ್ಟಳು > *ಸೀರೆ ಉಟ್ಟಿತು. ಇಂತಹ ಎಸಕಪದಗಳ ಮಾಡುಹವನ್ನು ತಿಳಿಸದಿರಬೇಕಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಅವುಗಳ ಮಾರೆಸಕದ ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪದೊಂದಿಗೆ ಆಗು ಎಸಕಪದವನ್ನು ಬಳಸ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ: (16ಕ) ಒಂದು ಹಣ್ಣನ್ನು ತಿನ್ನಲಾಯಿತು. (17ಕ) ಮೇಜನ್ನು ತಳ್ಳಲಾಯಿತು. (18ಕ) ಸೀರೆಯನ್ನು ಉಡಲಾಯಿತು. ಆದರೆ, ಇಂತಹ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಡುಗವನ್ನು ತಿಳಿಸದಿದ್ದರೂ, ಅದು ಬಾರದಿರುವ ಹುರುಳು ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ; ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, (16ಕ)ದಲ್ಲಿ ಹಣ್ಣನ್ನು ತಿಂದವರು ಯಾರು ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಸದಿದ್ದರೂ, ಅದನ್ನು ಯಾರೋ ಒಬ್ಬರು ತಿಂದಿರಬೇಕು ಎಂಬ ಹುರುಳು ಇದ್ದೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಬದಲು, ಕದ ತೆರೆಯಿತು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಅದು ತಾನಾಗಿಯೇ ತೆರೆದುಕೊಂಡಿತು ಎಂಬ ಮಾಡುಗ ಬಾರದಿರುವ ಹುರುಳೂ ಸಿಗಬಲ್ಲುದು. ಒಡೆ, ಸಿಗಿ, ಮುರಿ, ಕದಡು, ಕಳಚು ಮೊದಲಾದ ಎಸಕಪದಗಳಿಗೆ ಮೇಲೆ ವಿವರಿಸಿದಂತಹ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಬಳಕೆಗಳಿರುವುದು ಅವು ಮೊದಲಿಗೆ ಆಗುಹ ಗಳಾಗಿದ್ದು ಆಮೇಲೆ ಮಾಡುಹಗಳಾದುದರಿಂದಾಗಿ ಉಂಟಾಗಿವೆಯೇ, ಇಲ್ಲವೇ ಮೊದಲು ಮಾಡುಹಗಳಾಗಿದ್ದು ಆಮೇಲೆ ಆಗುಹಗಳಾದುದರಿಂದಾಗಿ ಉಂಟಾ ಗಿವೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ತೀರ್ಮಾನಿಸುವುದು ಕಶ್ಟ. ಹಾಗಾಗಿ, ಈ ಎಸಕಪದಗಳಿಗೆ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಎಸಕಗಳನ್ನೂ ತಿಳಿಸಬಲ್ಲ ಹುರುಳಿದ್ದು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಸಂದರ್ಬಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ಹಾಗೆ ಒಂದನ್ನು ಬಳಸುವ ಆಯ್ಕೆ ಆಡುಗನಿಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಜಾರು ಎಸಕಪದದ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಕ್ಕೆ ಒಂದು ಹೊಸ ಆಗುಗ ಇಲ್ಲವೇ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು ಸೇರಬಲ್ಲುದು; ಮತ್ತು ಹಾಗೆ ಸೇರಿದಾಗ, ಮೊದಲಿಗಿದ್ದ ಅದರ ಆಗುಗ ಪಾಂಗು ಜಾಗ ಪಾಂಗಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡುತ್ತದೆ: (19) ನೆಲ ಜಾರುತ್ತದೆ > ಅವನು ನೆಲದಲ್ಲಿ ಜಾರಿದ. (19)ನೇ ಎತ್ತುಗೆಯ ಎರಡನೇ ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವ ಅವನು ಎಂಬುದು ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗಾಗಿರಬಹುದು, ಇಲ್ಲವೇ ಆಗುಗ ಪಾಂಗಾಗಿರಬಹುದು; ಯಾಕೆಂದರೆ, ಜಾರುವ ಎಸಕದ ಮೇಲೆ ಆತನಿಗೆ ಹತೋಟಿಯಿರಬಹುದು ಇಲ್ಲವೇ ಹತೋಟಿ ಯಿಲ್ಲದಿರಬಹುದು. (2) ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು ಆಗುಗ ಪಾಂಗಾಗುವುದು ಮೇಲೆ (1)ರಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಗಳ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಕ್ಕೆ ಒಂದು ಹೊಸ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು ಬಂದು ಸೇರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಮೊದಲಿಗಿದ್ದ ಆಗುಗ ಪಾಂಗು ಈಡು ಪಾಂಗಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡುತ್ತದೆ (ಜಾರು ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಅದು ಜಾಗ ಪಾಂಗಾಗಿದೆ). ಇದಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿ, ಬೇರೆ ಕೆಲವು ಎಸಕಪದಗಳ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು ಸೇರುವ ಬದಲು, ಆಗುಗ ಪಾಂಗಿನ ಜಾಗದಲ್ಲೇನೇ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು ಬರುತ್ತದೆ; ಆದರೆ, ಇಂತಹ ಮಾರ್ಪಾಡನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಹೆಚ್ಚಿನೆಡೆಗಳಲ್ಲೂ ಮಾಡುಗದ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಆಗುಗ ಬರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಹೇಳುವುದೇ ಸರಿಯೆಂದು ತೋರುತ್ತದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಈ ರೀತಿ ಆಗುಗವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಪದ ಮಾಡುಗವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಪದಕ್ಕಿಂತ ಬೇರಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಮಾರ್ಪಾಡನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಎಸಕಪದಗಳನ್ನು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡುಗ ಇಲ್ಲವೇ ಆಗುಗದೊಂದಿಗೆ ಬರುವ ಬೇರೆ ಪಾಂಗುಗಳನ್ನವಲಂಬಿಸಿ, ಕೆಳಗೆ ಅಯ್ದು ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ಗುಂಪಿಸಲಾಗಿದೆ: (ಕ) ಮಾಡುಗ ಮಾತ್ರ > ಆಗುಗ ಮಾತ್ರ
ನಡೆ, ನಿಲ್ಲು, ಬರು, ತಿರುಗು, ಉಲಿ, ತಪ್ಪು, ನೇಲು, ಹಾರು, ಉರುಳು ಮತ್ತು ಹೊರಳು ಎಂಬ ಎಸಕಪದಗಳು ಈ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಗಳಲ್ಲೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ: (1ಕ) ಅವನು ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. (1ಚ) ಕೆಲಸ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. (2ಕ) ಅವನು ನಿಂತಿದ್ದಾನೆ. (2ಚ) ಮಳೆ ನಿಂತಿದೆ. (3ಕ) ಅವನು ನೇಲುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. (3ಚ) ಜೇಡನ ಬಲೆ ನೇಲುತ್ತಿದೆ. ಮೇಲೆ (ಚ) ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವ ಎಸಕಪದಗಳೆಲ್ಲ ಆಗುಹಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಆಗುಗ ಮಾತ್ರ ಎಂಬ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳ ಬಂದಿರುತ್ತದೆ; ಇದಲ್ಲದೆ, ಎಲ್ಲಾ (ಕ) ಸೊಲ್ಲುಗಳೂ ಮಾಡುಹವನ್ನು ತಿಳಿಸಬಲ್ಲುವಾಗಿದ್ದು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡುಗ ಮಾತ್ರ ಎಂಬ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳ ಬಂದಿದೆಯೆಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ಆದರೆ, (3ಕ)ದಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವ ನೇಲು ಎಸಕಪದಕ್ಕೆ ಆಗುಹದ ಹುರುಳೂ ಸಿಗಬಲ್ಲುದು. (ಚ) ಮಾಡುಗ+ಗುರಿ > ಆಗುಗ+ಗುರಿ ಬರು, ಬೀಳು, ಇಳಿ, ತಲಪು, ಅಂಟು ಮತ್ತು ತಗಲು ಎಂಬ ಎಸಕಪದಗಳು ಈ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಗಳಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತವೆ: (4ಕ) ಅವನು ಮನೆಗೆ ಬಂದ. (4ಚ) ಅವನಿಗೆ ಸಿಟ್ಟು ಬಂತು. (5ಕ) ಅವನು ಕೆಳಗೆ ಇಳಿದ. (5ಚ) ನೀರು ಕೆಳಗೆ ಇಳಿಯಿತು. (6ಕ) ಅವನು ನನಗೆ ಅಂಟಿದ. (6ಚ) ಕಾಗದ ಗೋಡೆಗೆ ಅಂಟಿತು. (6)ನೇ ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ (6ಚ)ದಲ್ಲಿರುವ ಆಗುಗದ ಜಾಗಕ್ಕೆ (6ಕ)ದಲ್ಲಿರುವ ಮಾಡುಗ ಬಂದಿದೆಯೆಂದು ಹೇಳುವುದೇ ಸರಿಯೆಂದು ತೋರುತ್ತದೆ. (ಟ) ಮಾಡುಗ+ಜಾಗ > ಆಗುಗ+ಜಾಗ ಈ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಗಳಲ್ಲಿ ಅಡಗು, ಉಳಿ, ಮುಳುಗು ಮತ್ತು ಜಾರು ಎಂಬ ಎಸಕಪದಗಳು ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತವೆ: (7ಕ) ಅವನು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಉಳಿದ. (7ಚ) ಗಿಡದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಹಣ್ಣು ಉಳಿದಿದೆ. (8ಕ) ಅವನು ನೆಲದಲ್ಲಿ ಜಾರಿದ. (8ಚ) ಕಾಲು ನೆಲದಲ್ಲಿ ಜಾರಿತು. (9ಕ) ಅವನು ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಅಡಗಿದ.
(9ಚ) ಈ ಕಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಎಣ್ಣೆ ಅಡಗಿದೆ. ಉಳಿ ಮತ್ತು ಜಾರು ಎಂಬ ಎರಡು ಎಸಕಪದಗಳು ಮೇಲೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ (ಕ) ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲೂ ಆಗುಹಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸಬಲ್ಲುವು. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, (ಕ)ದಲ್ಲಿ ಅವನು ಬೇಕೆಂದೇ ನೆಲದಲ್ಲಿ ಜಾರಿರಬಹುದು, ಇಲ್ಲವೇ ನೆಲ ತುಂಬಾ ನುಣುಪಾಗಿದ್ದು, ಅದರ ಮೇಲೆ ಎಣ್ಣೆ ಬಿದ್ದುದರಿಂದ ಅವನು ಜಾರಿರಬಹುದು. (ತ) ಮಾಡುಗ+ಈಡು > ಆಗುಗ+ಈಡು ಬಿಡು ಮತ್ತು ಹೀರು ಎಂಬ ಎರಡು ಎಸಕಪದಗಳು ಈ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಗಳೊಂದಿಗೆ ಬರುತ್ತವೆ: (10ಕ) ಅವನು ಮನೆ ಬಿಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ. (10ಚ) ಗಿಡ ಬೇರು ಬಿಟ್ಟಿದೆ. (11ಕ) ಸೊಳ್ಳೆ ನೆತ್ತರು ಹೀರುತ್ತಿದೆ. (11ಚ) ಈ ಬಟ್ಟೆ ನೀರು ಹೀರುತ್ತದೆ. (ಪ) ಮಾಡುಗ+ಈಡು > ಆಗುಗ+ಗುರಿ ಮುಟ್ಟು, ಊರು, ಏರು, ಮತ್ತು ತುರಿಸು ಎಂಬ ಎಸಕಪದಗಳು ಈ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಗಳಲ್ಲಿ ಬರಬಲ್ಲುವು. ಆದರೆ, ಇಲ್ಲಿ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು ಆಗುಗ ಪಾಂಗಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡುವುದರೊಂದಿಗೆ ಈಡು ಪಾಂಗು ಗುರಿ ಪಾಂಗಾಗಿಯೂ ಮಾರ್ಪಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು; ಮೇಲೆ (ಕ-ತ)ಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು ಆಗುಗ ಪಾಂಗಾಗುವ ಒಂದು ಮಾರ್ಪಾಡು ಮಾತ್ರ ನಡೆದಿದೆ.: (12ಕ) ಅವನು ನನ್ನನ್ನು ಮುಟ್ಟಿದ. (12ಚ) ಕಾಗದ ಅವನಿಗೆ ಮುಟ್ಟಿತು. (13ಕ) ಅವನು ಗುಡ್ಡ ಏರಿದ. (13ಚ) ಸಿಟ್ಟು ಅವನ ತಲೆಗೆ ಏರಿತು. (14ಕ) ಅವನು ಬೆನ್ನು ತುರಿಸಿದ. (14ಚ) ಅವನಿಗೆ ಬೆನ್ನು ತುರಿಸಿತು. (3) ಮಾಡುಗ+ಈಡು+ಸುರು > ಮಾಡುಗ+ಈಡು ಮಾಡುಗ+ಈಡು+ಸುರು ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳವಿರುವ ಕೆಲವು ಎಸಕಪದಗಳ ಸುರು ಪಾಂಗನ್ನು ಈಡು ಪಾಂಗಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಲು ಬರುತ್ತದೆ; ಹೀಗೆ ಮಾಡಿದಾಗ ಮೊದಲಿಗಿದ್ದ ಈಡು ಪಾಂಗನ್ನು ಬಳಸದಿರಲಾಗುತ್ತದೆ: (1ಕ) ಆತ ಹಣ್ಣಿನಿಂದ ಸಿಪ್ಪೆ ಸುಲಿದ > ಆತ ಹಣ್ಣು ಸುಲಿದ. (1ಚ) ಆತ ಹಾಲಿನಿಂದ ಕಸ ಸೋಸಿದ > ಆತ ಹಾಲು ಸೋಸಿದ. (1ಟ) ಅವರು ಜನರಿಂದ ಹಣ ದೋಚಿದರು > ಅವರು ಜನರನ್ನು ದೋಚಿದರು. (1ತ) ಆಕೆ ಅನ್ನದಿಂದ ತಿಳಿ ಬಸಿದಳು > ಆಕೆ ಅನ್ನ ಬಸಿದಳು. (1ಪ) ಆತ ಬಟ್ಟೆಯಿಂದ ದೂಳು ಕೊಡವಿದ > ಆತ ಬಟ್ಟೆ ಕೊಡವಿದ.
ಮೇಲೆ (1ಕ)ದ ಎರಡನೇ ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಹಣ್ಣಿನಿಂದ ಎಂಬ ಸುರು ಪಾಂಗನ್ನು ಹಣ್ಣು ಎಂಬ ಈಡು ಪಾಂಗಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಮೊದಲಿಗಿದ್ದ ಸಿಪ್ಪೆ ಎಂಬ ಈಡು ಪಾಂಗನ್ನು ಬಳಸದಿರಲಾಗಿದೆ. ಉಳಿದ (1ಚ-ಪ) ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲೂ ಇಂತಹದೇ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗಿದೆ. ಮೇಲಿನ ಎತ್ತುಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಬರುವ ಎರಡು ಸೊಲ್ಲುಗಳ ನಡುವೆ ಹುರುಳಿನಲ್ಲಿಯೂ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು: ಮೊದಲನೆಯದು ಒಂದು ಎಸಕವನ್ನು ತಿಳಿಸುವುದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಅದನ್ನು ಯಾಕಾಗಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನೂ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, (1ಚ)ದಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯ ಸೊಲ್ಲು ಹಾಲನ್ನು ಸೋಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಆ ಎಸಕವನ್ನು ಹಾಲಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಕಸವನ್ನು ತೆಗೆಯುವು ದಕ್ಕಾಗಿ ನಡೆಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನೂ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಬದಲು, ಎರಡನೆಯ ಸೊಲ್ಲು ನಡೆದಿರುವ ಎಸಕವನ್ನು ಮಾತ್ರ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಮಾರ್ಪಾಡನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಕೆಲವು ಎಸಕಪದಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ: ಒರೆಸು ದೋಚು ಸುಲಿ ಕರೆ ನೆಕ್ಕು ಸೋಸು ಕೊಡವು ಬಸಿ ಹಿಂಜು ಗುಡಿಸು ಬೀಸು ಹಿಂಡು ಮಾಡುಗ+ಈಡು+ಸುರು ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳವಿರುವ ಬೇರೆ ಎಸಕಪದಗಳ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಈ ರೀತಿ ಸುರು ಪಾಂಗನ್ನು ಈಡು ಪಾಂಗಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು: (2ಕ) ಆತ ಬಾವಿಯಿಂದ ನೀರು ಸೇದಿದ >*ಆತ ಬಾವಿ ಸೇದಿದ. (2ಚ) ಆತ ಮರದಿಂದ ಕಾಯಿ ಕೊಯ್ದ > *ಆತ ಮರ ಕೊಯ್ದ. (2ಟ) ನಾನು ಆತನನ್ನು ಕೆಲಸದಿಂದ ತೆಗೆದೆ > *ನಾನು ಕೆಲಸ ತೆಗೆದೆ. (2ತ) ಅವನು ಅಕ್ಕಿಯಿಂದ ಕಸ ಹೆಕ್ಕಿದ > *ಅವನು ಅಕ್ಕಿ ಹೆಕ್ಕಿದ. ಮರ ಕೊಯ್ದ ಎಂಬುದು ಸರಿಯಾದ ಸೊಲ್ಲಾದರೂ ಅದಕ್ಕೆ ಮರದಿಂದ ಕಾಯಿ ಕೊಯ್ದ ಎಂಬ ಹುರುಳಿಲ್ಲ.ಇದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಅವನು ಅಕ್ಕಿ ಹೆಕ್ಕಿದ ಎಂಬುದು ಸರಿಯಾದ ಸೊಲ್ಲಾದರೂ ಅದಕ್ಕೆ ಅಕ್ಕಿಯಿಂದ ಕಸ ಹೆಕ್ಕಿದ ಎಂಬ ಹುರುಳಿಲ್ಲ. ಮೇಲಿನ ಮಾರ್ಪಾಡನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಕಡೆಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲ ಎರಡು ಸೊಲ್ಲುಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಒಂದೇ ಹುರುಳನ್ನು ಕೊಡುತ್ತವೆ; ಆದರೆ, ಹೆಚ್ಚಿನೆಡೆಗಳಲ್ಲೂ ಅವುಗಳ ನಡುವೆ ಒಂದು ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದೆ; ಈ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಯಾವ ಪಾಂಗು ಸೊಲ್ಲಿನ ಈಡಾಗಿ ಬರುತ್ತದೆಯೋ ಅದನ್ನು ಎಸಕ ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ತಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಹುರುಳು ಸಿಗುವುದರಿಂದಾಗಿ ಮೂಡಿಬಂದಿದೆ. ಇದನ್ನು ಕೆಳಗಿನ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಪಶ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣಬಹುದು: (3ಕ) ಅವನು ಮೇಜಿನಿಂದ ದೂಳು ಒರೆಸಿದ > ಅವನು ಮೇಜು ಒರೆಸಿದ. (3ಚ) ಅವನು ಬಟ್ಟೆಯಿಂದ ನೀರು ಹಿಂಡಿದ > ಅವನು ಬಟ್ಟೆ ಹಿಂಡಿದ. (3ಕ)ದ ಮೊದಲನೇ ಸೊಲ್ಲಿನಿಂದ ಮೇಜಿನ ಮೇಲಿರುವ ದೂಳನ್ನು ಪೂರ್ತಿ ಒರೆಸಿದ’ಎಂಬ ಹುರುಳು ಸಿಗಬಲ್ಲುದಲ್ಲದೆ ಮೇಜನ್ನು ಪೂರ್ತಿ ಒರೆಸಿದ’ಎಂಬ ಹುರುಳು ಸಿಗಲಾರದು; ಆದರೆ, ಅದರ ಎರಡನೇ ಸೊಲ್ಲಿನಿಂದ ಈ ಎರಡನೆಯ ಹುರುಳು ಸಿಗಬಲ್ಲುದು.
ಇದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಬಟ್ಟೆಯಿಂದ ನೀರನ್ನು ಪೂರ್ತಿ ಹಿಂಡಿದ ಎಂಬ ಹುರುಳು (3ಚ) ಎತ್ತುಗೆಯ ಎರಡನೇ ಸೊಲ್ಲಿಗೆ ಇದೆಯಲ್ಲದೆ ಮೊದಲನೆಯ ಸೊಲ್ಲಿಗೆ ಇಲ್ಲ. ನಿಜಕ್ಕೂ ಇದು ಸುರು ಪಾಂಗಿಗೂ ಈಡು ಪಾಂಗಿಗೂ ನಡುವಿರುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಾಗಿದೆ. ಅಗಲು ಎಂಬ ಎಸಕಪದದ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಡುಗ+ಸುರು ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳ ಮಾಡುಗ+ಈಡು ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡುತ್ತದೆ: (4) ಅವನು ಮಕ್ಕಳಿಂದ ಅಗಲಿದ > ಅವನು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಅಗಲಿದ. ಮೇಲಿನ ಮಾರ್ಪಾಡಿನಲ್ಲಿ ನಡೆದಿರುವ ಸುರು ಪಾಂಗು ಈಡು ಪಾಂಗಾಗುವ ಬದಲಾವಣೆಯೇ ಇಲ್ಲೂ ನಡೆದಿದೆಯೆಂದು ಹೇಳಬಹುದು. (4) ಮಾಡುಗ+ಈಡು+ಗುರಿ > ಮಾಡುಗ+ಸುರು+ಈಡು ಕೆಲವು ಎಸಕಗಳನ್ನು ನಡೆಸುವಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ವಸ್ತು ಅವನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಎಸಕಪದದ ಈಡು ಪಾಂಗಾಗಿಯೂ ಬರಬಲ್ಲುದು, ಇಲ್ಲವೇ ಅವುಗಳ ಸುರು ಪಾಂಗಾಗಿಯೂ ಬರಬಲ್ಲುದು; ಅದು ಈಡು ಪಾಂಗಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾದಾಗ, ಆ ಎಸಕಕ್ಕೆ ಬಲಿಯಾದ ವಸ್ತು ಅದರ ಗುರಿ ಪಾಂಗಾಗಿ ಬರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅದು ಸುರು ಪಾಂಗಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾದಾಗ, ಈಡು ಪಾಂಗಾಗಿ ಬರುತ್ತದೆ: (1) ಅವನು ಹಗ್ಗವನ್ನು ಕಾಲಿಗೆ ಕಟ್ಟಿದ > ಅವನು ಹಗ್ಗದಿಂದ ಕಾಲನ್ನು ಕಟ್ಟಿದ. (2) ಅವನು ಕಲ್ಲನ್ನು ನೆಲಕ್ಕೆ ಹದಿದ > ಅವನು ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ನೆಲವನ್ನು ಹದಿದ. (3) ಅವಳು ಸೆಗಣಿಯನ್ನು ನೆಲಕ್ಕೆ ಬಳಿದಳು > ಅವಳು ನೆಲವನ್ನು ಸೆಗಣಿಯಿಂದ ಬಳಿದಳು. ಈ ಮಾರ್ಪಾಡನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಎಸಕಪದಗಳ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು: (ಕ) ಕಟ್ಟು, ಬಿಗಿ (ಚ) ಹದಿ, ಹೊಚ್ಚು (ಟ) ಮೆತ್ತು, ಹಚ್ಚು, ತಿಗುರು, ಸವರು, ಬಳಿ, ತೊಡೆ. ತುಂಬು ಎಸಕಪದದ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿದ ಹಾಗೆ, ಈ ಎಸಕಪದಗಳ ಬಳಕೆಯಲ್ಲೂ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಎಸಕಗಳನ್ನು ಕಾಣಲು ಬರುತ್ತದೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಮೇಲೆ (3)ನೇ ಎತ್ತುಗೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿದ ಮೆತ್ತು ಎಂಬ ಎಸಕಪದವು ಸೆಗಣಿಯ ಕದಲಿಕೆಯನ್ನು (ಅದು ಕಯ್ಯಿಂದ ನೆಲಕ್ಕೆ ಕದಲಿದುದನ್ನು) ಮೊದಲನೆಯ ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅದರಿಂದಾಗಿ ನೆಲದಲ್ಲಾಗಿರುವ ಮಾರ್ಪಾಡನ್ನು ಎರಡನೆಯ ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಹಿಂಡು, ಕೊಡು, ಗುದ್ದು, ಸುಂದು, ತುರುಕು, ಹೊಯ್ಯು, ಇಡು, ಬಿಡು, ಬಗೆ, ಹೇಳು ಮೊದಲಾದ ಈ ಬಗೆಯ ಬೇರೆ ಎಸಕಪದಗಳು ಇಂತಹ ಮಾರ್ಪಾಡನ್ನು ತೋರಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಯಾಕೆಂದರೆ, ಇವುಗಳ ಗುರಿಯಾಗಿ ಬರುವ ವಸ್ತುವನ್ನು ಎಸಕದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗಿರುವ ವಸ್ತುವೆಂದು ತಿಳಿಯಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ; ಇವಕ್ಕೆ ಮಾರ್ಪಾಡನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಹುರುಳಿಲ್ಲದುದೇ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಿರಬಹುದು: (4) ಅವನು ನೂಲನ್ನು ಬೆರಳಿಗೆ ಸುಂದಿದ > *ಅವನು ನೂಲಿನಿಂದ ಬೆರಳನ್ನು ಸುಂದಿದ. (5) ಅವನು ಹತ್ತಿಯನ್ನು ತೂತಿಗೆ ತುರುಕಿದ > *ಅವನು ಹತ್ತಿಯಿಂದ ತೂತನ್ನು ತುರುಕಿದ. ಕಟ್ಟು ಎಸಕಪದದ ಈಡು ಪಾಂಗಾಗಿ ಎಂತಹ ಹೆಸರುಪದ ಬರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ಅದನ್ನು ಮೇಲಿನ ಮಾರ್ಪಾಡಿನಲ್ಲಿ ಬಳಸಲು ಬರುತ್ತದೆಯೋ ಇಲ್ಲವೋ ಎಂಬುದು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ:
ಹಗ್ಗ ಎಂಬುದನ್ನು ಅದರ ಈಡು ಪಾಂಗಾಗಿ ಬಳಸಿದಲ್ಲಿ, ಮೇಲೆ (1)ನೇ ಎತ್ತುಗೆಯಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಿದ ಹಾಗೆ ಅದನ್ನು ಎರಡು ಬಗೆಯ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಗಳೊಂದಿಗೂ ಬಳಸಲು ಬರುತ್ತದೆ; ಇದಕ್ಕೆ ಬದಲು, ನಾಯಿ ಎಂಬುದನ್ನು ಈಡು ಪಾಂಗಾಗಿ ಬಳಸಿದಲ್ಲಿ, ಅದನ್ನು ಒಂದು ಬಗೆಯ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದೊಂದಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಬಳಸಲು ಬರುತ್ತದೆ: (6) ಅವನು ನಾಯಿಯನ್ನು ಮರಕ್ಕೆ ಕಟ್ಟಿದ > *ಅವನು ನಾಯಿಯಿಂದ ಮರವನ್ನು ಕಟ್ಟಿದ. ತುಂಬು ಎಸಕಪದದ ಬಳಕೆಯಲ್ಲೂ ಮೇಲೆ ವಿವರಿಸಿದಂತದೇ ಮಾರ್ಪಾಡು ನಡೆಯುತ್ತದೆ; ಆದರೆ, ಇಲ್ಲಿ ಗುರಿ ಪಾಂಗಿನ ಬದಲು ಜಾಗ ಪಾಂಗು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ: (7) ಅವನು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಕವಾಟಿನಲ್ಲಿ ತುಂಬಿದ > ಅವನು ಕವಾಟನ್ನು ಪುಸ್ತಕಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ. (8) ನೀರು ಕೊಡದಲ್ಲಿ ತುಂಬಿತು > ಕೊಡ ನೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿತು. ಸುರು, ಗುರಿ, ಇಲ್ಲವೇ ಜಾಗ ಪಾಂಗುಗಳು ಈಡು ಪಾಂಗುಗಳಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿರು ವಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಂದು ಬಗೆಯ ಹುರುಳಿನ ಮಾರ್ಪಾಡೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು: ಒಂದು ಪಾಂಗನ್ನು ಎಸಕ ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ತಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಹುರುಳು ಅದು ಈಡು ಪಾಂಗಾಗಿ ಬಂದಿರುವಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದಲ್ಲದೆ ಸುರು, ಗುರಿ ಇಲ್ಲವೇ ಜಾಗ ಪಾಂಗಾಗಿ ಬಂದಿರುವಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ; ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಸೊಲ್ಲನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು: (9) (ಕ) ಅವಳು ಸೆಗಣಿಯನ್ನು ನೆಲಕ್ಕೆ ಬಳಿದಳು > (ಚ) ಅವಳು ಸೆಗಣಿಯಿಂದ ನೆಲವನ್ನು ಬಳಿದಳು. (9)ನೇ ಎತ್ತುಗೆಯ (ಕ) ಸೊಲ್ಲಿಗೆ ತನ್ನಲ್ಲಿದ್ದ ಎಲ್ಲಾ ಸೆಗಣಿಯನ್ನೂ ನೆಲಕ್ಕೆ ಬಳಿದಳು ಎಂಬ ಹುರುಳು ಸಿಗಬಲ್ಲುದಲ್ಲದೆ, ಇಡೀ ನೆಲಕ್ಕೆ ಸೆಗಣಿ ಬಳಿದಳು ಎಂಬ ಹುರುಳು ಸಿಗಲಾರದು; ಇದಕ್ಕೆ ಬದಲು, (ಚ) ಸೊಲ್ಲಿಗೆ ಇಡೀ ನೆಲಕ್ಕೆ ಸೆಗಣಿ ಬಳಿದಳು ಎಂಬ ಹುರುಳು ಸಿಗಬಲ್ಲುದು; ಆದರೆ, ಎಲ್ಲಾ ಸೆಗಣಿಯನ್ನೂ ಬಳಿದು ಮುಗಿಸಿದಳು ಎಂಬ ಹುರುಳು ಸಿಗಲಾರದು. ಮೇಲೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ (7)ನೇ ಎತ್ತುಗೆಯಲ್ಲೂ ಇಂತಹದೇ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು: ಅದರ ಮೊದಲನೇ ಸೊಲ್ಲಿಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನೂ ತುಂಬಿದ ಎಂಬ ಹುರುಳು ಸಿಗಬಲ್ಲುದು, ಮತ್ತು ಎರಡನೇ ಸೊಲ್ಲಿಗೆ ಕಪಾಟನ್ನು ಪೂರ್ತಿ ತುಂಬಿದ ಎಂಬ ಹುರುಳು ಸಿಗಬಲ್ಲುದು. (5) ಮಾಡುಗ+ಜಾಗ > ಮಾಡುಗ+ಈಡು ಈಜು, ಓದು, ಉಳು, ತಿರಿ, ಗೆಲ್ಲು, ಸೋಲು, ತೊಡಗು, ಬರೆ ಎಂಬಂತಹ ಕೆಲವು ಪದಗಳ ಜಾಗ ಪಾಗನ್ನು ಈಡು ಪಾಂಗಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಲು ಬರುತ್ತದೆ: (1) ಅವನು ಹೊಳೆಯಲ್ಲಿ ಈಜಿದ > ಅವನು ಹೊಳೆಯನ್ನು ಈಜಿದ. (2) ಅವನು ಗದ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತ > ಅವನು ಗದ್ದೆಯನ್ನು ಉತ್ತ. (3) ಅವನು ಆಟದಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದ > ಅವನು ಆಟವನ್ನು ಗೆದ್ದ. ಹೊಳೆಯಲ್ಲಿ ಈಜಿದ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಹೊಳೆಯ ಒಂದು ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಈಜಿದ ಎಂಬ ಹುರುಳಿದೆ; ಇದಕ್ಕೆ ಬದಲು, ಹೊಳೆಯನ್ನು ಈಜಿದ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಹೊಳೆಂiÀi ಒಂದು ದಡದಿಂದ ಇನ್ನೊಂದು ದಡಕ್ಕೆ ಈಜಿದ ಎಂಬ ಹುರುಳಿದೆ; ಎರಡನೇ ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಹೊಳೆ ಎಂಬುದು ಈಡು ಪಾಂಗಾಗಿ ಬಂದಿರುವುದೇ ಈ ಹುರುಳಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಕಾರಣ. ಉಳಿದ ಸೊಲ್ಲುಗಳ ನಡುವೆಯೂ ಇಂತಹದೇ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಇದೆ.
ಮಾಡುಗ+ಜಾಗ ಎಂಬ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳವಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಎಸಕಪದಗಳ ಜಾಗ ಪಾಂಗನ್ನೂ ಈ ರೀತಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ; ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಗೀಚು, ತಂಗು, ಪಳಗು, ಉರುಳು, ಮಲಗು, ಅಡಗು ಮೊದಲಾದ ಎಸಕಪದಗಳ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಜಾಗ ಪಾಂಗನ್ನು ಈಡು ಪಾಂಗಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ: (4) ಅವನು ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಗೀಚಿದ > *ಅವನು ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಗೀಚಿದ. (5) ಅವನು ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಪಳಗಿದ > *ಅವನು ಕೆಲಸವನ್ನು ಪಳಗಿದ. ಇದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಮಾಡುಗ+ಈಡು ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳವಿರುವ ಬೇರೆ ಎಸಕಪದಗಳ ಈಡು ಪಾಂಗನ್ನು ಜಾಗ ಪಾಂಗಾಗಿಯೂ ಮಾರ್ಪಡಿಸಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ: (6) ಅವನು ಬರಹವನ್ನು ತಿದ್ದಿದ > *ಅವನು ಬರಹದಲ್ಲಿ ತಿದ್ದಿದ. (7) ಅವನು ಗೆಲ್ಲನ್ನು ಮುರಿದ > *ಅವನು ಗೆಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಮುರಿದ. ಗೆಲ್ಲು ಇಲ್ಲವೇ ಸೋಲು ಎಸಕಪದವನ್ನು ಬಳಸಿರುವಲ್ಲಿ, ಕೆಳಗಿನ ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿದ ಹಾಗೆ, ಜಾಗ ಪಾಂಗು ಈಡು ಪಾಂಗಾದಾಗ, ಮೊದಲಿಗಿದ್ದ ಈಡು ಪಾಂಗು ಗುರಿ ಪಾಂಗಾಗುತ್ತದೆ: (8) ಅವನು ಆಟದಲ್ಲಿ ಮೂರು ರುಪಾಯಿ ಗೆದ್ದ > ಅವನು ಆಟವನ್ನು ಮೂರು ರುಪಾಯಿಗೆ ಗೆದ್ದ. ಕೊಂಡುಕೊಳ್ಳು ಪದವನ್ನು ಬಳಸಿರುವಲ್ಲಿ ಗುರಿ ಪಾಂಗು ಸುರು ಇಲ್ಲವೇ ಜಾಗ ಪಾಂಗಾಗಬಲ್ಲುದು, ಆದರೆ, ಮಾರು ಪದವನ್ನು ಬಳಸಿರುವಲ್ಲಿ ಆಗಲಾರದು: (9) ಅವನು ಹತ್ತು ಸಾವಿರಕ್ಕೆ ಮನೆ ಕೊಂಡುಕೊಂಡ > ಅವನು ಹತ್ತು ಸಾವಿರದಿಂದ ಮನೆ ಕೊಂಡುಕೊಂಡ > ಅವನು ಹತ್ತು ಸಾವಿರದಲ್ಲಿ ಮನೆ ಕೊಂಡುಕೊಂಡ. (10) ಅವನು ಹತ್ತುಸಾವಿರಕ್ಕೆ ಮನೆ ಮಾರಿದ > *ಅವನು ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ದಿಂದ ಮನೆ ಮಾರಿದ > *ಅವನು ಹತ್ತು ಸಾವಿರದಲ್ಲಿ ಮನೆ ಮಾರಿದ. (6) ಮಾಡುಗ+ಗುರಿ > ಮಾಡುಗ+ಈಡು ಹತ್ತು, ಏರು, ಒಪ್ಪು, ತೊಡಗು, ತಲಪು, ಹೊಗು, ಕಚ್ಚು, ಕಡಿ, ಕುತ್ತು, ಇರಿ, ತಿವಿ, ಚುಚ್ಚು, ಪರಚು ಎಂಬಂತಹ ಕೆಲವು ಎಸಕಪದಗಳ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳ ದಲ್ಲಿರುವ ಗುರಿ ಪಾಂಗು ಈಡು ಪಾಂಗಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಬಲ್ಲುದು: (1) ಅವನು ಗುಡ್ಡಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿದ > ಅವನು ಗುಡ್ಡವನ್ನು ಹತ್ತಿದ. (2) ಅವನು ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ತೊಡಗಿದ > ಅವನು ಕೆಲಸವನ್ನು ತೊಡಗಿದ. (3) ಬೆಕ್ಕು ಕಯ್ಗೆ ಪರಚಿತು > ಬೆಕ್ಕು ಕಯ್ಯನ್ನು ಪರಚಿತು. (4) ಅವನು ಬೆನ್ನಿಗೆ ತಿವಿದ > ಅವನು ಬೆನ್ನನ್ನು ತಿವಿದ. (5) ಅವನು ಮನೆಗೆ ತಲಪಿದ > ಅವನು ಮನೆಯನ್ನು ತಲಪಿದ. ಆದರೆ, ಮಾಡುಗ+ಗುರಿ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳವಿರುವ ಇಳಿ, ಎರಗು, ಗುದ್ದು, ಬಗ್ಗು, ಹಂಚು ಮೊದಲಾದ ಬೇರೆ ಎಸಕಪದಗಳ ಗುರಿ ಪಾಂಗು ಈ ರೀತಿ ಈಡು ಪಾಂಗಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ: (6) ಅವನು ಕೆರೆಗೆ ಇಳಿದ > *ಅವನು ಕೆರೆಯನ್ನು ಇಳಿದ.
(7) ಅವನು ಹುಡುಗನ ಬೆನ್ನಿಗೆ ಗುದ್ದಿದ > *ಅವನು ಹುಡುಗನ ಬೆನ್ನನ್ನು ಗುದ್ದಿದ. (8) ಅವನು ಬಾವಿಗೆ ಬಗ್ಗಿದ > *ಅವನು ಬಾವಿಯನ್ನು ಬಗ್ಗಿದ. ಇಲ್ಲೂ ಕೂಡ, ಗುರಿ ಪಾಂಗನ್ನು ಈಡು ಪಾಂಗಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಿದುದರಿಂದಾಗಿ ಸೊಲ್ಲಿನ ಹುರುಳಿನಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ; ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಅವನು ಮಾಳಿಗೆಯಿಂದ ಮರಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿದ ಎನ್ನಲು ಬರುತ್ತದೆ; ಆದರೆ, ಅವನು ಮಾಳಿಗೆಯಿಂದ ಮರವನ್ನು ಹತ್ತಿದ ಎನ್ನಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಮರ ಎಂಬುದನ್ನು ಹತ್ತು ಎಸಕದ ಈಡಾಗಿ ಬಳಸಿದಲ್ಲಿ, ಬುಡದಿಂದಲೇ ಹತ್ತಿದ ಎಂಬ ಹುರುಳು ಸಿಗುವುದೇ ಇದಕ್ಕೆ (7) ಆಗುಗ+ಸುರು > ಆಗುಗ+ಜಾಗ ಆಗುಗ+ಸುರು ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳವಿರುವ ಒಸರು, ಸೂಸು, ಸೋರು, ನರಳು, ಜೋತಾಡು, ತೂಗು, ತೊಟ್ಟಿಕ್ಕು ಎಂಬಂತಹ ಕೆಲವು ಎಸಕಪದಗಳ ಸುರು ಪಾಂಗು ಜಾಗ ಪಾಂಗಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಬಲ್ಲುದು: (1) ಕಣ್ಣಿನಿಂದ ನೀರು ಒಸರಿತು > ಕಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ನೀರು ಒಸರಿತು. (2) ಮಾಡಿನಿಂದ ನೀರು ಸೋರುತ್ತಿತ್ತು > ಮಾಡಿನಲ್ಲಿ ನೀರು ಸೋರುತ್ತಿತ್ತು. (3) ನಲ್ಲಿಯಿಂದ ನೀರು ತೊಟ್ಟಿಕ್ಕುತ್ತಿದೆ > ನಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ನೀರು ತೊಟ್ಟಿಕ್ಕುತ್ತಿದೆ. (4) ಅವನು ನೋವಿನಿಂದ ನರಳಿದ > ಅವನು ನೋವಿನಲ್ಲಿ ನರಳಿದ. ಆದರೆ, ಆಗುಗ+ಸುರು ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳವಿರುವ ಬೀಳು, ಹರಿ, ಸುರಿ, ಉರುಳು, ಕಳಚು ಮೊದಲಾದ ಬೇರೆ ಎಸಕಪದಗಳ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಮಾರ್ಪಾಡು ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ: (5) ಕೊಡದಿಂದ ಹಾಲು ಚೆಲ್ಲಿತು > *ಕೊಡದಲ್ಲಿ ಹಾಲು ಚೆಲ್ಲಿತು. (6) ಮರದಿಂದ ಹಣ್ಣು ಬಿತ್ತು > *ಮರದಲ್ಲಿ ಹಣ್ಣು ಬಿತ್ತು. ಮಾಡುಗ+ಈಡು+ಸುರು ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಎಸಕಪದಗಳ ಸುರು ಪಾಂಗು ಎಸಕದ ಮುಟ್ಟನ್ನು (ಕರಣವನ್ನು) ತಿಳಿಸುತ್ತಿದೆಯಾದರೆ, ಅದನ್ನೂ ಜಾಗ ಪಾಂಗಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಲು ಬರುತ್ತದೆ: (7) ಅವನು ಚೂರಿಯಿಂದ ಹಣ್ಣನ್ನು ಕುತ್ತಿದ > ಅವನು ಚೂರಿಯಲ್ಲಿ ಹಣ್ಣನ್ನು ಕುತ್ತಿದ. (8) ಅವನು ಬೆರಳಿನಿಂದ ಕಾಯನ್ನು ಚಿಮ್ಮಿದ > ಅವನು ಬೆರಳಿನಲ್ಲಿ ಕಾಯನ್ನು ಚಿಮ್ಮಿದ. (9) ಅವನು ಗುದ್ದಲಿಯಿಂದ ಗಡ್ಡೆಗಳನ್ನು ಅಗೆದ > ಅವನು ಗುದ್ದಲಿಯಲ್ಲಿ ಗಡ್ಡೆಗಳನ್ನು ಅಗೆದ. ಮುಟ್ಟನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಸುರು ಪಾಂಗು ಬೇರೆ ಬಗೆಯ ಮಾಡುಹಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಎಸಕಪದಗಳೊಂದಿಗೂ ನೆರವು ಪಾಂಗಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗಬಲ್ಲುದು; ಅಂತಹ ಕಡೆಗಳಲ್ಲೂ ಅದು ಜಾಗ ಪಾಂಗಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಬಲ್ಲುದು: (10) ಅವನು ಕತ್ತಿಯಿಂದ ಕೊಂಬೆಯನ್ನು ತರಿದ > ಅವನು ಕತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಕೊಂಬೆಯನ್ನು ತರಿದ. (11) ಅವನು ದೋಣಿಯಿಂದ ಹೊಳೆ ದಾಟಿದ > ಅವನು ದೋಣಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಳೆ ದಾಟಿದ. (12) ಅವನು ಸರಪಳಿಯಿಂದ ನಾಯಿಯನ್ನು ಮರಕ್ಕೆ ಕಟ್ಟಿದ > ಅವನು ಸರಪಳಿಯಲ್ಲಿ ನಾಯಿಯನ್ನು ಮರಕ್ಕೆ
ಆದರೆ, ಎಸಕಪದಗಳ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟಳದ ಜಾಗ ಪಾಂಗು ಬಂದಿದೆ ಯಾದರೆ, ಅದರೊಂದಿಗೆ ನೆರವು ಪಾಂಗಾಗಿ ಬರುವ ಸುರು ಪಾಂಗು ಜಾಗ ಪಾಂಗಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ: (13ಕ) ಅವನು ಬಿಸಿನೀರಿನಿಂದ ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ಕಾಲು ತೊಳೆದ > *ಅವನು ಬಿಸಿನೀರಿನಲ್ಲಿ ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ಕಾಲು ತೊಳೆದ. ಇಂತಹ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಜಾಗ ಪಾಂಗನ್ನು ತಿಳಿಸದಿದ್ದಲ್ಲಿ ಸುರು ಪಾಂಗನ್ನು ಜಾಗ ಪಾಂಗಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಲು ಬರುತ್ತದೆ: (13ಚ) ಅವನು ಬಿಸಿನೀರಿನಿಂದ ಕಾಲು ತೊಳೆದ > ಅವನು ಬಿಸಿನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕಾಲು ತೊಳೆದ. ಇದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಎಸಕಪದಗಳ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟಳದ ಸುರು ಪಾಂಗು ಬಂದಿದೆಯಾದರೆ, ಮುಟ್ಟನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ನೆರವು ಪಾಂಗು ಜಾಗ ಪಾಂಗಾಗಿ ಬಳಕೆ ಯಾಗುತ್ತದಲ್ಲದೆ ಇನ್ನೊಂದು ಸುರು ಪಾಂಗಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ: (14) ಅವನು ಬಾವಿಯಿಂದ ರಾಟೆಯಲ್ಲಿ ನೀರು ಸೇದಿದ > *ಅವನು ಬಾವಿಯಿಂದ ರಾಟೆಯಿಂದ ನೀರು ಸೇದಿದ. (15) ಅವನು ಹಣ್ಣಿನಿಂದ ಉಗುರಿನಲ್ಲಿ ಸಿಪ್ಪೆ ಸುಲಿದ > *ಅವನು ಹಣ್ಣಿನಿಂದ ಉಗುರಿನಿಂದ ಸಿಪ್ಪೆ ಸುಲಿದ. (16) ಅವಳು ಹಾಲಿನಿಂದ ಬಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಕಸ ಸೋಸಿದಳು > *ಅವಳು ಹಾಲಿನಿಂದ ಬಟ್ಟೆಯಿಂದ ಕಸ ಸೋಸಿದಳು. (8) ಆಗುಗ+ಗುರಿ > ಆಗುಗ+ಜಾಗ ಆಗುಗ+ಗುರಿ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳವಿರುವ ಕರಗು, ಕಂದು, ನಲುಗು, ಬಾಡು, ಬತ್ತು, ತುರಿಸು, ಸೆಡೆ, ಒಡೆ, ಕುಸಿ, ನೆನೆ, ನಂದು ಎಂಬಂತಹ ಕೆಲವು ಎಸಕಪದಗಳ ಗುರಿ ಪಾಂಗು ಎಸಕ ನಡೆಯುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿರುವ ಒತ್ತರವನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತಿದೆ ಯಾದರೆ, ಅದನ್ನು ಜಾಗ ಪಾಂಗಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಲು ಬರುತ್ತದೆ: (1) ಬೆಂಕಿಗೆ ಬೆಣ್ಣೆ ಕರಗಿತು > ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಣ್ಣೆ ಕರಗಿತು. (2) ಬಿಸಿಲಿಗೆ ಗಿಡ ಬಾಡಿತು > ಬಿಸಿಲಿನಲ್ಲಿ ಗಿಡ ಬಾಡಿತು. (3) ಮಳೆಗೆ ಬಟ್ಟೆ ನೆನೆಯಿತು > ಮಳೆಯಲ್ಲಿ ಬಟ್ಟೆ ನೆನೆಯಿತು. (4) ಗಾಳಿಗೆ ಸೊಡರು ಆರಿತು > ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಸೊಡರು ಆರಿತು. ಗುರಿ ಪಾಂಗು ಬೇರೆ ಬಗೆಯ ಗುರಿಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತಿರುವಂತಹ ಅಡರು, ಹೆದರು, ತಗಲು, ತಾಗು, ಸುಂದು ಮೊದಲಾದ ಬೇರೆ ಆಗುಗ+ಗುರಿ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳವಿರುವ ಎಸಕಪದಗಳ ಗುರಿ ಪಾಂಗು ಇಂತಹ ಮಾರ್ಪಾಡಿಗೆ ಒಳಪಡುವುದಿಲ್ಲ: (5) ಮೇಜು ಕಾಲಿಗೆ ತಗಲಿತು > *ಮೇಜು ಕಾಲಿನಲ್ಲಿ ತಗಲಿತು. (6) ಅವನು ಹುಲಿಗೆ ಹೆದರಿದ > *ಅವನು ಹುಲಿಯಲ್ಲಿ ಹೆದರಿದ. ಇದಲ್ಲದೆ, (ಕ) ಮಾಡುಗ+ಗುರಿ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳವಿರುವ ಇಳಿ, ಜಾರು, ತಪ್ಪು, ಸಿಕ್ಕು, ಸಿಲುಕು ಎಂಬಂತಹ ಕೆಲವು ಎಸಕಪದಗಳ, (ಚ) ಮಾಡುಗ+ಈಡು+ಗುರಿ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳವಿರುವ ಹಾಕು ಎಸಕಪದದ, ಮತ್ತು (ಟ) ಆಗುಗ+ಗುರಿ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳ ವಿರುವ ಬೀಳು ಎಸಕಪದದ ಗುರಿ ಪಾಂಗೂ ಜಾಗ ಪಾಂಗಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಬಲ್ಲುದು: (7) ಅವನು ನೀರಿಗೆ ಇಳಿದ > ಅವನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಇಳಿದ. (8) ಅವನು ಬಟ್ಟೆಯನ್ನು ನೀರಿಗೆ ಹಾಕಿದ > ಅವನು ಬಟ್ಟೆಯನ್ನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಹಾಕಿದ.
(9) ಹಣ್ಣು ನೀರಿಗೆ ಬಿತ್ತು > ಹಣ್ಣು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಬಿತ್ತು. (9) ಈಡುಳ್ಳುದನ್ನು ಈಡಾಗಿ ಮಾಡುವುದು: ಕೆಲವು ಎಸಕಪದಗಳ ಈಡು ಪಾಂಗನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಟ್ಟು, ಈಡುಳ್ಳುದನ್ನು ಈಡು ಪಾಂಗಾಗಿ ಬಳಸಲು ಬರುತ್ತದೆ: (1ಕ) ತಲೆಯ ಕೂದಲು ನರೆತಿದೆ > ತಲೆ ನರೆತಿದೆ. (1ಚ) ನಾಯಿ ಅವನ ಕಾಲನ್ನು ಕಚ್ಚಿತು > ನಾಯಿ ಅವನನ್ನು ಕಚ್ಚಿತು. (1ಟ) ಆತ ಮರದ ಗೆಲ್ಲನ್ನು ಸವರಿದ > ಆತ ಮರವನ್ನು ಸವರಿದ. (1ಕ)ದಲ್ಲಿ ನರೆತಿರುವುದು ಕೂದಲು; ಹಾಗಾಗಿ ಅದು ಮೊದಲನೆಯ ಸೊಲ್ಲಿ ನಲ್ಲಿ ಈಡು ಪಾಂಗಾಗಿ ಬಂದಿದೆ; ಆದರೆ, ಎರಡನೆಯ ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಕೂದಲುಳ್ಳ ತಲೆ ಎಂಬುದನ್ನೇ ಈಡು ಪಾಂಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಕಚ್ಚು, ಕಡಿ, ನರೆ, ಬತ್ತು, ಬಾಚು, ಬಿಚ್ಚು, ಮುಟ್ಟು, ಮೆಟ್ಟು, ರುಬ್ಬು, ರೋಸು, ಸವರು, ಸಿಕ್ಕು, ಸೊರಗು, ಕರೆ ಮೊದಲಾದ ಕೆಲವು ಎಸಕಪದಗಳ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಈ ರೀತಿ ಈಡುಳ್ಳವನ್ನು ಈಡು ಪಾಂಗಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಲು ಬರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಬೇರೆ ಎಸಕಪದಗಳ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಈ ರೀತಿ ಈಡುಳ್ಳುದನ್ನು ಈಡು ಪಾಂಗಾಗಿ ಬಳಸಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ: (2ಕ) ತರಕಾರಿಯ ಬೆಲೆ ಏರಿತು >*ತರಕಾರಿ ಏರಿತು. (2ಚ) ಕೊಡದ ನೀರು ತಣಿಯಿತು > *ಕೊಡ ತಣಿಯಿತು. (2ಟ) ಮರದ ಕೊಂಬೆ ಬಾಗಿದೆ > *ಮರ ಬಾಗಿದೆ. ಮರ ಬಾಗಿದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಮರದ ಕೊಂಬೆ ಬಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಹುರುಳಿಲ್ಲ. (10) ಪಾಂಗುಗಳನ್ನು ಅದಲುಬದಲು ಮಾಡುವುದು: ತಬ್ಬು, ಅಪ್ಪು, ಮುಟ್ಟು, ತಗಲು, ಅಪ್ಪಳಿಸು, ಹೋಲು, ಡಿಕ್ಕಿಹೊಡೆ, ಕಲೆ, ಕೂಡು, ಸೇರು, ಬೆಸೆ, ಕಾದು, ಮೊದಲಾದ ಕೆಲವು ಎಸಕಪದಗಳ ಪಾಂಗುಗಳನ್ನು ಅದಲು ಬದಲು ಮಾಡಲು ಬರುತ್ತದೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಸೊಲ್ಲು ಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು: (1ಕ) ರಾಜು ಹುಡುಗನನ್ನು ತಬ್ಬಿದ > ಹುಡುಗ ರಾಜುವನ್ನು ತಬ್ಬಿದ. (1ಚ) ಕಾರು ಬಸ್ಸಿಗೆ ಅಪ್ಪಳಿಸಿತು > ಬಸ್ಸು ಕಾರಿಗೆ ಅಪ್ಪಳಿಸಿತು. (1ಟ) ಈ ಮನೆ ನಮ್ಮ ಮನೆಯನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ > ನಮ್ಮ ಮನೆ ಈ ಮನೆಯನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಇವುಗಳೊಳಗೆ ಹುರುಳಿನಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೂ ಇದೆ; (1ಕ) ಮತ್ತು (1ಚ) ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಈ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು ಯಾವುದು (ಎಂದರೆ ಎಸಕ ಯಾವುದರ ಹತೋಟಿಯಲ್ಲಿತ್ತು) ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ; (1ತ) ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಹತೋಟಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಲಾಗದ ಮರವನ್ನು ಇಲ್ಲವೇ ಗೋಡೆಗೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಎರಡನೆಯ ಪಾಂಗಾಗಿ ಬಳಸಿದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ: (1ತ) ರಾಜು ಮರವನ್ನು ತಬ್ಬಿದ > *ಮರ ರಾಜುವನ್ನು ತಬ್ಬಿತು. (1ಪ) ಕಾರು ಗೋಡೆಗೆ ಅಪ್ಪಳಿಸಿತು > *ಗೋಡೆ ಕಾರಿಗೆ ಅಪ್ಪಳಿಸಿತು. ಇದಲ್ಲದೆ (1ಟ)ದಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು (1ಕ-ಚ) ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲೂ ಮಾಡುಗ ಇಲ್ಲವೇ ಆಗುಗವಾಗಿ ಬರುವ ಪಾಂಗು ಸೊಲ್ಲಿನ ನೆಲೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನವ ಲಂಬಿಸಿಯೂ ಅವುಗಳ ನಡುವೆ ಹುರುಳಿನಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಮುಂದೆ 8.5ರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿರುವ ಹಾಗೆ, ಇಂತಹ ಸೊಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಎದುರೆಸಕದ ಸೊಲ್ಲುಗಳಾಗಿಯೂ ತಿಳಿಸಲು ಬರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಇವುಗಳ ಎರಡು ಪಾಂಗುಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಸೇರಿಸಿ ಹಲವೆಣಿಕೆಯ ಒಂದೇ ಪಾಂಗಾಗಿ ಮಾಡಿಯೂ ಬಳಸಲು ಬರುತ್ತದೆ: (2ಕ) ರಾಜು ಮತ್ತು ಹರಿ ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ತಬ್ಬಿಕೊಂಡರು. (2ಚ) ಕಾರುಗಳು ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಅಪ್ಪಳಿಸಿದುವು. ಕುತ್ತು, ಚುಚ್ಚು, ಹಿಡಿ, ಒಟ್ಟು ಎಂಬಂತಹ ಬೇರೆ ಕೆಲವು ಎಸಕಪದಗಳ ಪಾಂಗುಗಳನ್ನೂ, ಅವುಗಳ ಪಾಂಗುಗಳಾಗಿ ಬರುವ ವಸ್ತುಗಳನ್ನವಲಂಬಿಸಿ, ಇದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅದಲು ಬದಲು ಮಾಡಲು ಬರುತ್ತದೆ: (3) ಅವನು ಹಣ್ಣನ್ನು ಕೋಲಿಗೆ ಚುಚ್ಚಿದ > ಅವನು ಕೋಲನ್ನು ಹಣ್ಣಿಗೆ ಚುಚ್ಚಿದ. (4) ಅವನು ಕೋಲನ್ನು ಬೆಂಕಿಗೆ ಹಿಡಿದ > ಅವನು ಬೆಂಕಿಯನ್ನು ಕೋಲಿಗೆ ಹಿಡಿದ. (11) ಆಗುಗ+ಗುರಿ > ಆಗುಗ+ಈಡು ಮರೆ ಮತ್ತು ತಪ್ಪು ಎಸಕಪದಗಳ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಗುರಿ ಪಾಂಗು ಆಗುಗ ಪಾಂಗಾಗಬಲ್ಲುದು, ಮತ್ತು ಹಾಗಾದಾಗ, ಅದರ ಆಗುಗ ಪಾಂಗು ಈಡು ಪಾಂಗಾಗುತ್ತದೆ: (1) ಅವನಿಗೆ ಕತೆ ಮರೆತಿತು > ಅವನು ಕತೆ ಮರೆತ. (2) ಅವನಿಗೆ ದಾರಿ ತಪ್ಪಿತು > ಅವನು ದಾರಿ ತಪ್ಪಿದ.
8.2.2 ಇರು ಪದದ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು
ಇರುಹವನ್ನು ತಿಳಿಸಲು ಇರು ಎಂಬ ಒಂದೇ ಪದ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅದರಲ್ಲಿ ಯಾವ ಮಾರ್ಪಾಡನ್ನೂ ಮಾಡದೇನೇ ಇರುಗ+ಜಾಗ, ಇರುಗ+ಪರಿಚೆ, ಮತ್ತು ಇರುಗ+ಪತ್ತುಗೆ ಎಂಬ ಮೂರು ಬಗೆಯ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಗಳನ್ನು ಬಳಸಲು ಬರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಮೇಲೆ 7.3ರಲ್ಲಿ ನೋಡಿರುವೆವು. ಈ ಮೂರು ಬಗೆಯ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಗಳ ನಡುವೆ ಎಂತಹ ಸಂಬಂದವಿದೆ, ಅವು ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಇನ್ನೊಂದಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಲು ಬರುತ್ತದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಕೆಳಗೆ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿಯೂ ಇರು ಪದದಲ್ಲಿ ಯಾವ ಮಾರ್ಪಾಡನ್ನೂ ಮಾಡದೇನೇ ಅದರ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಪಾಡನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸ ಬಹುದು. (1) ಇರುವಿಕೆಯ ಇಟ್ಟಳ ಮತ್ತು ಪರಿಚೆ ಇಟ್ಟಳ ಒಂದು ಜಾಗ ಇಲ್ಲವೇ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಇರುಗ ಪಾಂಗಿನ ಇರುವಿಕೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸುವುದು ಇರುವಿಕೆಯ ಇಟ್ಟಳದ ಮುಕ್ಯ ಹುರುಳಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಇರುಗ ಪಾಂಗಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪರಿಚೆಯ ಇರುವಿಕೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸುವುದು ಪರಿಚೆ ಇಟ್ಟಳದ ಮುಕ್ಯ ಹುರುಳಾಗಿದೆ. ಇರುಗ ಎಲ್ಲಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಇರುವಿಕೆಯ ಇಟ್ಟಳ ತಿಳಿಸುವುದಾದರೆ, ಇರುಗದಲ್ಲಿ ಏನಿದೆ (ಎಂತಹ ಪರಿಚೆ ಇದೆ) ಎಂಬುದನ್ನು ಪರಿಚೆ ಇಟ್ಟಳ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ, ಪರಿಚೆ ಇಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವ ಪರಿಚೆ ಪಾಂಗನ್ನು ಒಂದು ಇರುಗ ಪಾಂಗಾಗಿ, ಮತ್ತು ಇರುಗ ಪಾಂಗನ್ನು ಒಂದು ಜಾಗ ಪಾಂಗಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಲು ಬರುತ್ತದೆಯಾದರೆ, ಆ ಪರಿಚೆ ಇಟ್ಟಳವನ್ನು ಒಂದು ಇರುವಿಕೆಯ ಇಟ್ಟಳವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಿ ಹೇಳಬಹುದು. ಇಂತಹ ಮಾರ್ಪಾಡನ್ನು ಕೆಳಗಿನ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು: (1ಕ) ಅವನು ಜಾಣನಾಗಿದ್ದಾನೆ. (1ಚ) ಅವನಲ್ಲಿ ಜಾಣ್ಮೆಯಿದೆ.
(2ಕ) ಹುಡುಗ ತುಂಟನಾಗಿದ್ದಾನೆ. (2ಚ) ಹುಡುಗನಲ್ಲಿ ತುಂಟತನವಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ನಾವು ಮುಕ್ಯವಾಗಿ ಗಮನಿಸಬೇಕಾಗಿರುವ ವಿಶಯವೇನೆಂದರೆ, ಪರಿಚೆ ಪಾಂಗನ್ನು ಇರುಗ ಪಾಂಗಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಬೇಕಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಪರಿಚೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಪರಿಚೆ ಪದವನ್ನು ಪರಿಚೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಲ್ಲ ಹೆಸರುಪದವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಹೀಗೆ ಮಾರ್ಪಡಿಸಿದಾಗಲೂ ಅದು ಒಂದು ಪರಿಚೆಯನ್ನೇ ಗುರುತಿಸುವಂತಿರ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಪರಿಚೆಪದಗಳನ್ನು ಹೆಸರುಪದಗಳಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಿದಾಗ, ಕೆಲವು ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಅದು ಆ ಪರಿಚೆಯನ್ನೇ ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ; ಆದರೆ, ಬೇರೆ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಅದು ಆ ಪರಿಚೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿ ಇಲ್ಲವೇ ವಸ್ತುವನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಜಾಣ-ಜಾಣ್ಮೆ, ತುಂಟ-ತುಂಟತನ, ಮುದಿ-ಮುಪ್ಪು, ನಲ್-ನಲ್ಮೆ ಮೊದಲಾದ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಚೆಪದದಿಂದ ಪಡೆದಿರುವ ಹೆಸರುಪದ ಆ ಪರಿಚೆಪದ ತಿಳಿಸುವ ಪರಿಚೆಯನ್ನೇ ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಬದಲು, ಕುರುಡು-ಕುರುಡ, ಕುಂಟು-ಕುಂಟಿ ಮೊದಲಾದ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಅದು ಆ ಪರಿಚೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೇ ಬಗೆಯ ಪರಿಚೆಪದಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಮೇಲೆ ವಿವರಿಸಿದಂತಹ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದ ಮಾರ್ಪಾಡಿನಲ್ಲಿ ಬಳಸಲು ಬರುತ್ತದೆ. ಈ ರೀತಿ ಪರಿಚೆಪದವನ್ನು ಹೆಸರುಪದವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ಪರಿಚೆ ಇಟ್ಟಳವನ್ನು ಇರುವಿಕೆಯ ಇಟ್ಟಳವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಮುಕ್ಯವಾಗಿ ಕೆಳಗಿನ ಒಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ: ಮೆ ಒಟ್ಟು: ಅವನು ಜಾಣನಾಗಿದ್ದಾನೆ > ಅವನಲ್ಲಿ ಜಾಣ್ಮೆಯಿದೆ ಅವನು ಕೀಳಾಗಿದ್ದಾನೆ > ಅವನಲ್ಲಿ ಕೀಳ್ಮೆಯಿದೆ ಪು ಒಟ್ಟು: ಅದು ಬಿಳಿಯಾಗಿದೆ > ಅದರಲ್ಲಿ ಬಿಳುಪಿದೆ ಅದು ಮುದಿಯಾಗಿದೆ > ಅದರಲ್ಲಿ ಮುಪ್ಪಿದೆ ತನ ಒಟ್ಟು: ಅವನು ಬಡವನಾಗಿದ್ದಾನೆ > ಅವನಲ್ಲಿ ಬಡತನವಿದೆ ಅದು ಹೊಸದಾಗಿದೆ > ಅದರಲ್ಲಿ ಹೊಸತನವಿದೆ ಅವನು ಚುರುಕಾಗಿದ್ದಾನೆ > ಅವನಲ್ಲಿ ಚುರುಕುತನವಿದೆ ಇರುವಿಕೆಯ ಇಟ್ಟಳವನ್ನು ಪರಿಚೆ ಇಟ್ಟಳವಾಗಿಯೂ ಮಾರ್ಪಡಿಸಲು ಬರುತ್ತದೆ; ಆದರೆ, ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಇರುವಿಕೆಯ ಇಟ್ಟಳದ ಜಾಗ ಪಾಂಗನ್ನು ಇರುಗ ಪಾಂಗಾಗಿ ಮತ್ತು ಇರುಗ ಪಾಂಗನ್ನು ಪರಿಚೆ ಪಾಂಗಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡನೆಯ ಮಾರ್ಪಾಡನ್ನು ನಡೆಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ, ಪರಿಚೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಹೆಸರುಪದವನ್ನು ಆ ಪರಿಚೆಯಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಹೆಸರು ಪದವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಮಾರ್ಪಾಡನ್ನು ನಡೆಸುವಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಮುಕ್ಯವಾದ ಒಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ. ಅ/ಇ ಒಟ್ಟು: ಅವಳಲ್ಲಿ ಚೆಲುವಿದೆ > ಅವಳು ಚೆಲುವಿಯಾಗಿದ್ದಾಳೆ ಅವನಲ್ಲಿ ಕುರುಡಿದೆ > ಅವನು ಕುರುಡನಾಗಿದ್ದಾನೆ ಇಗ ಒಟ್ಟು: ಅವನಲ್ಲಿ ತಿಳಿವಿದೆ > ಅವನು ತಿಳಿವಿಗನಾಗಿದ್ದಾನೆ ಅವನಲ್ಲಿ ತೋಟವಿದೆ > ಅವನು ತೋಟಿಗನಾಗಿದ್ದಾನೆ ಗಾರ ಒಟ್ಟು: ಅವನಲ್ಲಿ ಬಿಂಕವಿದೆ> ಅವನು ಬಿಂಕಗಾರನಾಗಿದ್ದಾನೆ ಅವನಲ್ಲಿ ಮೋಸ ಇದೆ>ಅವನು ಮೋಸಗಾರನಾಗಿದ್ದಾನೆ
ಮೇಲೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಎತ್ತುಗೆಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲ ಒಂದು ಪರಿಚೆಪದ ಇಲ್ಲವೇ ಹೆಸರುಪದ ದಿಂದ ಬೇರೊಂದು ಹೆಸರುಪದವನ್ನು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ. ಈ ರೀತಿ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಪಾಡನ್ನು ಮಾಡದೆಯೂ ಇರುವಿಕೆಯ ಇಟ್ಟಳವನ್ನು ಪರಿಚೆ ಇಟ್ಟಳವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಲು ಬರುತ್ತದೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಸೊಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸ ಬಹುದು: (3ಕ) ಈ ಹಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಜಿಗುಟಿದೆ. (3ಚ) ಈ ಹಣ್ಣು ಜಿಗುಟಾಗಿದೆ. (4ಕ) ಈ ಮರದಲ್ಲಿ ಟೊಳ್ಳಿದೆ. (4ಚ) ಈ ಮರ ಟೊಳ್ಳಾಗಿದೆ. (2) ಇರುವಿಕೆಯ ಇಟ್ಟಳ ಮತ್ತು ಪತ್ತುಗೆ ಇಟ್ಟಳ ಇರುವಿಕೆಯ ಇಟ್ಟಳವು ಒಂದು ಜಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಇರುಗ ಪಾಂಗಿನ ಇರುವಿಕೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸುವುದಾದರೆ, ಪತ್ತುಗೆ ಇಟ್ಟಳವು ಒಂದು ಗುರಿ ಪಾಂಗಿಗೆ ಇರುಗ ಪಾಂಗು ತಲಪಿರುವುದನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಇರುವಿಕೆಯ ಇಟ್ಟಳದಿಂದ ಪತ್ತುಗೆ ಇಟ್ಟಳಕ್ಕೆ ಮಾರ್ಪಾಡು ನಡೆಯುವಾಗ, ಮೊದಲಿಗಿದ್ದ ಜಾಗ ಪಾಂಗು ಇರುಗ ಪಾಂಗಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಮೊದಲಿಗಿದ್ದ ಇರುಗ ಪಾಂಗು ಗುರಿ ಪಾಂಗಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು: (1ಕ) ಆಕೆ ತುಂಬಾ ಸಾಲದಲ್ಲಿದ್ದಾಳೆ. (1ಚ) ಆಕೆಗೆ ತುಂಬಾ ಸಾಲ ಇದೆ. (2ಕ) ಅವನು ಇವತ್ತು ರಜದಲ್ಲಿದ್ದಾನೆ. (2ಚ) ಅವನಿಗೆ ಇವತ್ತು ರಜ ಇದೆ. (3ಕ) ಅವನು ನಿನ್ನೆ ಗಡಿಬಿಡಿಯಲ್ಲಿದ್ದ. (3ಚ) ಅವನಿಗೆ ನಿನ್ನೆ ಗಡಿಬಿಡಿಯಿತ್ತು. (1ಕ)ದಲ್ಲಿ ಆಕೆ ಎಂಬುದು ಇರುಗ ಪಾಂಗು, ಮತ್ತು ಸಾಲದಲ್ಲಿ ಎಂಬುದು ಆ ಪಾಂಗಿನ ಜಾಗ; (1ಚ)ದಲ್ಲಿ ಆಕೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಆಕೆಗೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಹಾಗೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಮೊದಲಿಗಿದ್ದ ಇರುಗ ಪಾಂಗನ್ನು ಗುರಿ ಪಾಂಗಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ; ಇದಲ್ಲದೆ, ಸಾಲದಲ್ಲಿ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಾಲ ಎಂಬುದಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಿ, ಮೊದಲಿಗಿದ್ದ ಜಾಗವನ್ನು ಇರುಗ ಪಾಂಗಾಗಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಇಂತಹದೇ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು (2ಕ-ಚ) ಮತ್ತು (3ಕ-ಚ) ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲೂ ನಡೆದಿವೆ. ಮೇಲೆ (1)ನೇ ವಿಬಾಗದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದ ಮಾರ್ಪಾಡಿನ ಹಾಗೆ, ಈ (2)ನೇ ವಿಬಾಗದಲ್ಲಿ ನಡೆದಿರುವ ಮಾರ್ಪಾಡಿನ ಮೇಲೆಯೂ ಒಂದು ಕಚಿತವಾದ ದಿಕ್ಕನ್ನು ಹೊರಿಸಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ; ಯಾಕೆಂದರೆ, ಇಲ್ಲಿನ ಮಾರ್ಪಾಡು ಮೇಲೆ ವಿವರಿಸಿದ ಹಾಗೆ, (ಕ) ಸೊಲ್ಲಿನಿಂದ (ಚ) ಸೊಲ್ಲಿಗೆ ನಡೆದಿದೆಯೆಂದೂ ಹೇಳಬಹುದು, ಇಲ್ಲವೇ (ಚ) ಸೊಲ್ಲಿನಿಂದ (ಕ) ಸೊಲ್ಲಿಗೆ ನಡೆದಿದೆಯೆಂದೂ ಹೇಳಬಹುದು. (ಕ) ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಇರುಹವನ್ನು ಅದರದೇ ಆದ ನೆಲೆಯಿಂದ ನೋಡಲಾಗು ತ್ತದೆ, ಮತ್ತು (ಚ) ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಅದಕ್ಕೆ ಹಿಂದೆ ನಡೆದಿದ್ದ ಮಾರ್ಪಾಡಿನ ನೆಲೆಯಿಂದ ನೋಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದೇ ಇವುಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, (1ಕ) ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಆಕೆ ತುಂಬಾ ಸಾಲದಲ್ಲಿದ್ದಾಳೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಹಾಗೆ ಇರುವುದನ್ನು ಆ ಇರುವಿಕೆಯದೇ ಆದ ನೆಲೆಯಿಂದ ನೋಡಲಾಗಿದೆ; ಇದಕ್ಕೆ ಬದಲು, (1ಚ) ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಆಕೆಗೆ ತುಂಬಾ ಸಾಲ ಇದೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಹಾಗೆ ಇರುವುದನ್ನು ಅದಕ್ಕೆ ಹಿಂದೆ ನಡೆದಿದ್ದ ಆಕೆಗೆ ತುಂಬಾ ಸಾಲ ಆಯಿತು ಎಂಬ ಆಗುಹದ ನೆಲೆಯಿಂದ ನೋಡಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಹಾಗೆ ಆದುದರಿಂದಾಗಿ ಇವತ್ತು ಆಕೆಗೆ ಸಾಲ ಇದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಗುರಿ ಪಾಂಗಿನ ಬಳಕೆಯ ಹಿಂದೆ ಒಂದು ಕದಲಿಕೆಯಿರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಜಾಗ ಪಾಂಗಿನ ಬಳಕೆಯ ಹಿಂದೆ ಅಂತಹ ಕದಲಿಕೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದೇ ಅವೆರಡು ಪಾಂಗುಗಳ ನಡುವಿರುವ ಮುಕ್ಯ ವ್ಯತ್ಯಾಸ. ಮೇಲೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ (ಚ) ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ
ನೇರವಾಗಿ ಒಂದು ಕದಲಿಕೆ ಇಲ್ಲವಾದರೂ, ಅವು ತಿಳಿಸುವ ಇರುಹಕ್ಕೆ ಕದಲಿಕೆ ಯೊಂದರೊಡನೆ ಸಂಬಂದವಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವ ಗುರಿ ಪಾಂಗು ನೇರವಲ್ಲದ ಬಗೆಯಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ಮೇಲೆ (7.2.5)ರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದ ನಾಲ್ಕು ಬಗೆಯ ಪತ್ತುಗೆ ಇಟ್ಟಳಗಳಲ್ಲಿ ಅನಿಸಿಕೆ ಮತ್ತು ಗೊತ್ತುಪಾಡು(ಪರಿಸ್ತಿತಿ)ಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಇಟ್ಟಳಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಈ ರೀತಿ ಇರುವಿಕೆಯ ಇಟ್ಟಳಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಲು ಬರುತ್ತದೆ; ಪರಿಚೆ ಮತ್ತು ಎಣಿಕೆಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಇಟ್ಟಳಗಳನ್ನು ಆ ರೀತಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ: (4) ಅವಳಿಗೆ ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳಿದ್ದಾರೆ > *ಅವಳು ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳ ಲ್ಲಿದ್ದಾಳೆ. (5) ಅವನಿಗೆ ಒಂದು ಮನೆಯಿದೆ > *ಅವನು ಒಂದು ಮನೆಯ ಲ್ಲಿದ್ದಾನೆ. (6) ಈ ಪುಸ್ತಕಕ್ಕೆ ತುಂಬಾ ಬೆಲೆಯಿದೆ > *ಈ ಪುಸ್ತಕ ತುಂಬಾ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿದೆ. (5)ನೇ ಎತ್ತುಗೆಯ ಎರಡನೇ ಸೊಲ್ಲು ಸರಿಯಾಗಿದೆಯಾದರೂ ಅದಕ್ಕೆ ಮೊದಲನೇ ಸೊಲ್ಲಿನ ಹುರುಳು ಸಿಗಲಾಗದು; ಹಾಗಾಗಿ, ಆ ಹುರುಳಿನಲ್ಲಿ ಅದು ಸರಿಯಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಮೇಲೆ ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ. (3) ಪರಿಚೆ ಇಟ್ಟಳ ಮತ್ತು ಪತ್ತುಗೆ ಇಟ್ಟಳ ಪರಿಚೆ ಇಟ್ಟಳವನ್ನು ಪತ್ತುಗೆ ಇಟ್ಟಳವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಬೇಕಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಪರಿಚೆ ಇಟ್ಟಳದ ಇರುಗ ಪಾಂಗನ್ನು ಗುರಿ ಪಾಂಗಾಗಿ, ಮತ್ತು ಪರಿಚೆ ಪಾಂಗನ್ನು ಇರುಗ ಪಾಂಗಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ; ಇಂತಹ ಮಾರ್ಪಾಡಿಗೆ ಎರಡು ಎತ್ತುಗೆಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ: (1ಕ) ಅವನು ಎದೆಗಾರನಾಗಿದ್ದಾನೆ. (1ಚ) ಅವನಿಗೆ ಎದೆಗಾರಿಕೆಯಿದೆ. (2ಕ) ಅವನು ಗುರಿಕಾರನಾಗಿದ್ದಾನೆ. (2ಚ) ಅವನಿಗೆ ಗುರಿಕಾರಿಕೆಯಿದೆ. (1ಕ)ದಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವ ಅವನು ಎಂಬುದು ಪರಿಚೆ ಇಟ್ಟಳದ ಇರುಗ ಪಾಂಗನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು (1ಚ)ದಲ್ಲಿ ಅದು ಅವನಿಗೆ ಎಂಬ ರೂಪಕ್ಕೆ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು, ಗುರಿ ಪಾಂಗನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ; ಇದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, (1ಕ)ದಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವ ಎದೆಗಾರ ಎಂಬುದು ಪರಿಚೆ ಪಾಂಗನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು (1ಚ)ದಲ್ಲಿ ಅದು ಎದೆಗಾರಿಕೆ ಎಂಬ ರೂಪಕ್ಕೆ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು, ಇರುಗ ಪಾಂಗನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. (2ಕ-ಚ) ಸೊಲ್ಲು ಗಳಲ್ಲೂ ಹೀಗೆಯೇ. ಆದರೆ, ಪರಿಚೆ ಇಟ್ಟಳವನ್ನು ಈ ರೀತಿ ಪತ್ತುಗೆ ಇಟ್ಟಳವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸ ಬೇಕಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಪರಿಚೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಪದ ಒಂದು ಹೆಸರುಪದವಾಗಿರಬೇಕು, ಮತ್ತು ಅದು ಒಂದು ಪರಿಚೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತಿರಬೇಕು. ಹಾಗಾಗಿ, ಪರಿಚೆಯಿರುವ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಇಲ್ಲವೇ ವಸ್ತುವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಹೆಸರುಪದಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಆತನ ಪರಿಚೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಹೆಸರುಪದವನ್ನಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಪರಿಚೆಪದವನ್ನು ಹೆಸರುಪದವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಮೇಲೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ (1-2) ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಚೆಯಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಎದೆಗಾರ ಮತ್ತು ಗುರಿಕಾರ ಹೆಸರುಪದಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಪರಿಚೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಎದೆಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಗುರಿಕಾರಿಕೆ ಎಂಬ ಹೆಸರುಪದಗಳಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸ ಪತ್ತುಗೆ ಇಟ್ಟಳವನ್ನು ಪರಿಚೆ ಇಟ್ಟಳವಾಗಿಯೂ ಮಾರ್ಪಡಿಸಲು ಬರುತ್ತದೆ; ಆದರೆ, ಇದಕ್ಕೆ ಪತ್ತುಗೆ ಇಟ್ಟಳದ ಗುರಿ ಪಾಂಗನ್ನು ಇರುಗ ಪಾಂಗಾಗಿ, ಮತ್ತು ಇರುಗ ಪಾಂಗನ್ನು ಪರಿಚೆ ಪಾಂಗಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಸೊಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು:
(3ಕ) ಅವನಿಗೆ ಸಾಲ ಇದೆ. (3ಚ) ಅವನು ಸಾಲಗಾರನಾಗಿದ್ದಾನೆ. (4ಕ) ಅವನಿಗೆ ತೋಟ ಇದೆ. (4ಚ) ಅವನು ತೋಟಗಾರನಾಗಿದ್ದಾನೆ. (5ಕ) ಅವನಿಗೆ ತಿಳಿವಿದೆ. (5ಚ) ಅವನು ತಿಳಿವಿಗನಾಗಿದ್ದಾನೆ. (3ಕ) ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವ ಅವನಿಗೆ ಎಂಬ ಗುರಿ ಪಾಂಗನ್ನು (3ಚ) ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಅವನು ಎಂಬ ಇರುಗ ಪಾಂಗಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು (3ಕ) ದಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವ ಸಾಲ ಎಂಬ ಇರುಗ ಪಾಂಗನ್ನು (3ಚ)ದಲ್ಲಿ ಸಾಲಗಾರ ಎಂಬ ಪರಿಚೆ ಪಾಂಗಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಈ ರೀತಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಬೇಕಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಪತ್ತುಗೆ ಇಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಹೆಸರುಪದವನ್ನು ಪರಿಚೆಯಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿ ಇಲ್ಲವೇ ವಸ್ತುವಿನ ಹೆಸರುಪದವನ್ನಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ; ಮೇಲಿನ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಪತ್ತುಗೆ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿರುವ ಸಾಲ, ತೋಟ ಮತ್ತು ತಿಳಿವು ಎಂಬ ಹೆಸರುಪದಗಳನ್ನು ಅವು ತಿಳಿಸುವ ವಸ್ತು ಇಲ್ಲವೇ ವಿಶಯವನ್ನು ಪಡೆದಿರುವಂತಹ ಪರಿಚೆಯಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಹೆಸರುಪದವಾಗಿ (ಸಾಲಗಾರ, ತೋಟಗಾರ ಮತ್ತು ತಿಳಿವಿಗ ಎಂಬುದಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ. ಪತ್ತುಗೆ ಇಟ್ಟಳವನ್ನು ಪರಿಚೆ ಇಟ್ಟಳವಾಗಿ ಇನ್ನೊಂದು ಬಗೆಯಲ್ಲೂ ಮಾರ್ಪಡಿಸಲು ಬರುತ್ತದೆ; ಇದನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು: (6ಕ) ಆತನಿಗೆ ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳಿದ್ದಾರೆ. (6ಚ) ಆತನ ಮಕ್ಕಳು ಇಬ್ಬರಿದ್ದಾರೆ. (7ಕ) ಆ ಮರಕ್ಕೆ ಎರಡು ರೆಂಬೆಗಳಿವೆ. (7ಚ) ಆ ಮರದ ರೆಂಬೆಗಳು ಎರಡಿವೆ. (8ಕ) ಅವನ ಪುಸ್ತಕಕ್ಕೆ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದ ರಟ್ಟಿದೆ. (8ಚ) ಅವನ ಪುಸ್ತಕದ ರಟ್ಟು ನೀಲಿಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿದೆ. (6ಕ)ದಲ್ಲಿ ಆತನಿಗೆ ಎಂಬುದು ಗುರಿ ಪಾಂಗಾಗಿ ಮತ್ತು ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳು ಎಂಬುದು ಇರುಗ ಪಾಂಗಾಗಿ ಬಂದಿವೆ; ಇದಕ್ಕೆ ಬದಲು (6ಚ)ದಲ್ಲಿ ಆತನ ಮಕ್ಕಳು ಎಂಬುದು ಇರುಗ ಪಾಂಗಾಗಿ ಮತ್ತು ಇಬ್ಬರು ಎಂಬುದು ಪರಿಚೆ ಪಾಂಗಾಗಿ ಬಂದಿವೆ. ಹೀಗೆ ಮಾರ್ಪಡಿಸುವ ಮೂಲಕ (6ಕ)ದಲ್ಲಿರುವ ಪತ್ತುಗೆ ಇಟ್ಟಳವನ್ನು (6ಚ)ದಲ್ಲಿ ಪರಿಚೆ ಇಟ್ಟಳವಾಗಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಪತ್ತುಗೆ ಇಟ್ಟಳದ ಇರುಗ ಪಾಂಗಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಎಣಿಕೆ ಪದವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಪರಿಚೆ ಇಟ್ಟಳದ ಪರಿಚೆಯನ್ನಾಗಿ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಅದರ ಉಳಿದ ಅಂಶವನ್ನು ಆ ಇಟ್ಟಳದ ಇರುಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು. ಇದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ (7ಕ-ಚ)ದಲ್ಲಿ ಪತ್ತುಗೆ ಇಟ್ಟಳದ ಇರುಗ ಪಾಂಗಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಪರಿಚೆ ಪದವನ್ನು (ನೀಲಿ ಬಣ್ಣ ಎಂಬುದನ್ನು) ಮಾತ್ರ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು, ಅದನ್ನು ಪರಿಚೆ ಇಟ್ಟಳದ ಪರಿಚೆಯನ್ನಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಉಳಿದ ಅಂಶವನ್ನು (ರಟ್ಟು ಎಂಬುದನ್ನು) ಅದರ ಇರುಗ ಪಾಂಗಿಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪರಿಚೆ ಇಟ್ಟಳಕ್ಕೂ ಪತ್ತುಗೆ ಇಟ್ಟಳಕ್ಕೂ ನಡುವಿರುವ ಮುಕ್ಯವಾದ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ವೇನೆಂದರೆ, ಪರಿಚೆ ಇಟ್ಟಳ ಒಂದು ಪಾಂಗಿನ ಪರಿಚೆಯನ್ನಶ್ಟೇ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ; ಆದರೆ, ಪತ್ತುಗೆ ಇಟ್ಟಳ ಅದಕ್ಕೂ ಪರಿಚೆಗೂ ನಡುವೆ ನಂಟಸ್ತಿಕೆ, ಒಡೆತನ, ಬಿಡಿ(ಅಂಗ), ಅನಿಸಿಕೆ, ಎಣಿಕೆ, ಗೊತ್ತುಪಾಡು ಎಂಬಂತಹ ಒಂದು ಬಗೆಯ ಪತ್ತುಗೆಯೂ ಇದೆ ಯೆಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೇ ಮೇಲೆ ವಿವರಿಸಿರುವ ಮಾರ್ಪಾಡು ಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಬಿಡಿ(ಅಂಗ)ಯಲ್ಲಿರುವ ಪರಿಚೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸುವಲ್ಲಿ, ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಪತ್ತುಗೆ ರೂಪದಲ್ಲೂ ಬಳಸಬಹುದು, ಇಲ್ಲವೇ ಗುರಿ ಪಾಂಗಿನ ರೂಪದಲ್ಲೂ ಬಳಸಬಹುದು: (9) (ಕ) ಅವನ ಕಣ್ಣು ಕುರುಡಾಗಿದೆ > (ಚ) ಅವನಿಗೆ ಕಣ್ಣು ಕುರುಡಾಗಿದೆ. (10) (ಕ) ಅವನ ಕೂದಲು ಬಿಳಿಯಾಗಿದೆ > (ಚ) ಅವನಿಗೆ ಕೂದಲು ಬಿಳಿಯಾಗಿದೆ. (11) (ಕ) ಅವನ ಕಣ್ಣು ಕೆಂಪಾಗಿದೆ > (ಚ) ಅವನಿಗೆ ಕಣ್ಣು ಕೆಂಪಾಗಿದೆ. (10)ನೇ ಎತ್ತುಗೆಯ ಮೊದಲನೇ ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಅವನ ಎಂಬುದು ಪತ್ತುಗೆ ರೂಪದಲ್ಲಿದೆ, ಮತ್ತು ಎರಡನೇ ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೆ ಎಂಬ ಗುರಿ ಪಾಂಗಿನ ರೂಪದಲ್ಲಿದೆ; (11-12)ಎತ್ತುಗೆಗಳಲ್ಲೂ ಹೀಗೆಯೇ. ಮೇಲೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ (ಚ) ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಗುರಿ, ಇರುಗ ಮತ್ತು ಪರಿಚೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಮೂರು ಪಾಂಗುಗಳು ಬಂದಿರುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು; ಪರಿಚೆ ಇಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇರುಗ ಮತ್ತು ಪರಿಚೆ ಎಂಬ ಎರಡು ಪಾಂಗುಗಳು ಮಾತ್ರ ಬಂದಿರುತ್ತವೆ. ಇಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವ ಮೂರನೆಯ ಗುರಿ ಪಾಂಗು (ಕ) ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಇರುಗ ಪಾಂಗಿನಲ್ಲೇ ಸೇರಿಕೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಬಿಡಿಗಳ ಪರಿಚೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಬೇರೆ ಬಳಕೆಯ ವಸ್ತುಗಳ ಪರಿಚೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸುವಲ್ಲೂ ಈ ರೀತಿ ಪತ್ತುಗೆ ರೂಪ ಮತ್ತು ಬೇರಾಗಿರುವ ಗುರಿ ಪಾಂಗು ಎಂಬ ಇಬ್ಬಗೆಯಿರುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು: (13) ಅವನ ಈ ಅಂಗಿ ಬಿಗಿಯಾಗಿದೆ > ಅವನಿಗೆ ಈ ಅಂಗಿ ಬಿಗಿಯಾಗಿದೆ. (14) ಅವನ ಈ ಚಪ್ಪಲಿ ಅಳ್ಳಕವಾಗಿದೆ > ಅವನಿಗೆ ಈ ಚಪ್ಪಲಿ ಅಳ್ಳಕ ವಾಗಿದೆ. (4) ಬೇರೆ ಬಗೆಯ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು ಇರುಹವನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಸೊಲ್ಲುಗಳ ಪಾಂಗುಗಳಲ್ಲಿ ಬೇರೆಯೂ ಕೆಲವು ಬಗೆಯ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲು ಬರುತ್ತದೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಸೊಲ್ಲು ಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು: (1) ಮನೆ ಗುಡ್ಡದ ಹತ್ತಿರ ಇದೆ > ಗುಡ್ಡ ಮನೆಯ ಹತ್ತಿರ ಇದೆ. (2) ಮನೆ ಗುಡ್ಡದ ಮೇಲೆ ಇದೆ > *ಗುಡ್ಡ ಮನೆಯ ಮೇಲೆ ಇದೆ. ಹತ್ತಿರ ಎಂಬುದನ್ನು ಬಳಸಿರುವ (1)ನೇ ಸೊಲ್ಲಿನ ಇರುಗವನ್ನು ಜಾಗ ಪಾಂಗನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿ, ಜಾಗ ಪಾಂಗಾಗಿದ್ದ ಪದವನ್ನು ಇರುಗವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಲು ಬರುತ್ತದೆ; ಆದರೆ, ಮೇಲೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಬಳಸಿರುವ (2)ನೇ ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಅಂತಹ ಮಾರ್ಪಾಡನ್ನು ನಡೆಸಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ರೀತಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಲು ಬರುವ ಹತ್ತಿರ ಎಂಬಂತಹ ಪದಗಳನ್ನು ಸರಿಬದಿಯ ಪದಗಳೆಂದು ಕರೆಯಬಹುದು (7.5.1 ನೋಡಿ); ಸರಿಬದಿಯಲ್ಲದ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ಮೇಲೆ-ಕೆಳಗೆ, ಸುತ್ತ-ನಡುವೆ ಎಂಬಂತಹ ಪದಜೋಡಿಗಳಾಗಿ ಬರುತ್ತಿದ್ದು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಮೇಲಿನ ಮಾರ್ಪಾಡನ್ನು ನಡೆಸಿದಾಗ ಆ ಜೋಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದರ ಬದಲು ಇನ್ನೊಂದನ್ನು ಬಳಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ: (3) ದಿಂಬು ಚಾಪೆಯ ಮೇಲಿದೆ > ಚಾಪೆ ದಿಂಬಿನ ಕೆಳಗಿದೆ. (4) ಗುಡ್ಡ ಮನೆಯ ಬಡಗಕ್ಕಿದೆ > ಮನೆ ಗುಡ್ಡದ ತೆಂಕಕ್ಕಿದೆ. (5) ಇರುವೆಗಳು ಹುಳದ ಸುತ್ತ ಇವೆ > ಹುಳ ಇರುವೆಗಳ ನಡುವೆ ಇದೆ.
8.3 ಇಸುವೆಸಕ ಪದದ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಗಳು
ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಬರುವ ಎಸಕಪದಕ್ಕೆ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಾಗ ಅವುಗಳ ಹುರುಳಿನಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಪಾಡಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುವಂತೆ ಅವುಗಳ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿಯೂ ಕೆಲವು ಬಗೆಯ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಸೊಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು: (1ಕ) ಹಾಲು ಕುದಿಯಿತು. (1ಚ) ಅವಳು ಹಾಲನ್ನು ಕುದಿಸಿದಳು. (2ಕ) ರಾಜು ಒಂದು ಗೊಂಬೆ ಮಾಡಿದ. (2ಚ) ಹರಿ ರಾಜುವಿನಿಂದ ಒಂದು ಗೊಂಬೆ ಮಾಡಿಸಿದ. (3ಕ) ರಾಜು ಜಾನಕಿಗೆ ಸೋತ. (3ಚ) ಜಾನಕಿ ರಾಜುವನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದಳು. (4ಕ) ಅವನಿಗೆ ನಗು ಬಂತು. (4ಚ) ಅವನು ನಗು ಬರಿಸಿದ. (1ಕ) ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಬಂದಿದ್ದ ಕುದಿ ಎಸಕಪದಕ್ಕೆ (2ಚ) ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಇದರಿಂದಾಗಿ ಅದು ತಿಳಿಸುವ ಎಸಕ ಒಂದು ಪಾಂಗಿನ ಹತೋಟಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವಂತಹದು ಎಂಬ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹುರುಳು ಅದಕ್ಕೆ ಬಂದಿದೆ; ಹಾಗಾಗಿ, ಅದರ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಕ್ಕೆ ಹೊಸದಾಗಿ ಅವಳು ಎಂಬ ಒಂದು ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗನ್ನು ಸೇರಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಅದರಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗಿದ್ದ ಹಾಲು ಎಂಬ ಆಗುಗ ಪಾಂಗನ್ನು ಈಡು ಪಾಂಗಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ. (2ಕ)ದಲ್ಲಿದ್ದ ಮಾಡು ಎಸಕಪದಕ್ಕೆ (1ಚ)ದಲ್ಲಿ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ದುದರಿಂದಾಗಿ, ಅದು ತಿಳಿಸುವ ಎಸಕದ ಮೇಲಿನ ಹತೋಟಿ ರಾಜು ಎಂಬ ಅದರ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗಿನಿಂದ ಹರಿ ಎಂಬ ಹೊಸದೊಂದು ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗಿಗೆ ಹೋಗಿದೆ; ಹಾಗಾಗಿ, ಎಸಕದ ಮೇಲಿದ್ದ ತನ್ನ ಹತೋಟಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿರುವ ರಾಜು ಎಂಬ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗನ್ನು ರಾಜುವಿನಿಂದ ಎಂಬ ಸುರು ಪಾಂಗಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸ ಬೇಕಾಗಿದೆ. (3ಕ) ಮತ್ತು (4ಕ) ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವ ಸೋಲು ಮತ್ತು ಬರು ಎಸಕಪದಗಳಿಗೆ (3ಚ) ಮತ್ತು (4ಚ)ಗಳಲ್ಲಿ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿದುದರಿಂದಾಗಿ, ಅವು ಯಾರ ಹತೋಟಿಯೂ ಇಲ್ಲದ ಆಗುಹಗಳ ಬದಲು ಮಾಡುಗನೊಬ್ಬನ ಹತೋಟಿಯಿರುವ ಮಾಡುಹಗಳಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿವೆ; ಆದರೆ, ಅವುಗಳ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಕ್ಕೆ ಹೊಸದೊಂದು ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗನ್ನು ಸೇರಿಸುವ ಬದಲು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವ ಗುರಿ ಪಾಂಗನ್ನು ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಆಗುಗ ಪಾಂಗನ್ನು ಈಡು ಪಾಂಗಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ರೀತಿ ಎಸಕಪದಗಳಿಗೆ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಎಸಕಪದರೂಪಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಹಾಗೆ, ಕೆಲವು ಹೆಸರುಪದಗಳಿಗೂ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಅವುಗಳಿಂದ ಬೇರೆ ಎಸಕಪದಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಲು ಬರುತ್ತದೆ; ಹೆಸರು < ಹೆಸರಿಸು, ಸಡಗರ > ಸಡಗರಿಸು, ಬೆಂಬಲ > ಬೆಂಬಲಿಸು, ಒತ್ತಾಯ > ಒತ್ತಾಯಿಸು, ಗಮನ > ಗಮನಿಸು ಮೊದಲಾದುವನ್ನು ಇದಕ್ಕೆ ಎತ್ತುಗೆಯಾಗಿ ಕೊಡಬಹುದು (3.2.3(1) ನೋಡಿ). ಆದರೆ, ಇಂತಹ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಪಡೆದಿರುವ ಎಸಕಪದಗಳನ್ನು ಇಸುವೆಸಕಪದ ಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ; ಯಾಕೆಂದರೆ, ಈ ಪಸುಗೆಯಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿರುವ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಗಳ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೂ ಅಂತಹ ಪದಗಳ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ
ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಅವುಗಳ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಬೇರೆಯೇ ಬಗೆಯ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು ಸೊಲ್ಲುಗಳ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಹೆಚ್ಚಿನೆಡೆಗಳಲ್ಲೂ ಮೊದಲಿಗಿದ್ದ ಈಡು ಪಾಂಗು ಇಂತಹ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಇಸು ಒಟ್ಟಿನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಸೊಲ್ಲಿನ ಎಸಕಪದವಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಬೇರೊಂದು ಪಾಂಗು ಸೊಲ್ಲಿನ ಈಡು ಪಾಂಗಾಗುತ್ತದೆ: (5) ಅವನು ನನಗೆ ಬೆಂಬಲ ಕೊಟ್ಟ > ಅವನು ನನ್ನನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದ. (6) ಅವನು ನನಗೆ ಒತ್ತಾಯ ಮಾಡಿದ > ಅವನು ನನ್ನನ್ನು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದ. (7) ಅವನು ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಗಮನ ಕೊಟ್ಟ > ಅವನು ಕೆಲಸವನ್ನು ಗಮನಿಸಿದ. (8) ಅವನು ಗಿಡಕ್ಕೆ ಹೆಸರು ಕೊಟ್ಟ > ಅವನು ಗಿಡವನ್ನು ಹೆಸರಿಸಿದ. (5)ನೇ ಎತ್ತುಗೆಯ ಮೊದಲನೆಯ ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಬೆಂಬಲ ಎಂಬುದು ಈಡು ಪಾಂಗಾಗಿ ಬಂದಿದೆ; ಎರಡನೆಯ ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಅದಕ್ಕೆ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿ, ಅದನ್ನು ಎಸಕಪದವಾಗಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಮೊದಲನೆಯ ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಗುರಿ ಪಾಂಗಾಗಿ ಬಂದಿದ್ದ ನನಗೆ ಎಂಬುದು ಈಡು ಪಾಂಗಾಗಿ (ನನ್ನನ್ನು ಎಂಬುದಾಗಿ) ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿದೆ. (6-8) ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲೂ ಹೀಗೆಯೇ. ಸಡಗರ, ಗೊಂದಲ, ತೀರ್ಮಾನ ಮತ್ತು ಬೇಸರ ಪದಗಳ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಈಡು ಪಾಂಗಾಗಿ ಬಂದಿದ್ದ ಪದ ಎಸಕಪದವಾಗಿ ಬರುವುದನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಬೇರೆ ಯಾವ ಮಾರ್ಪಾಡೂ ನಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ: (9) ಅವನು ಸಡಗರ ಪಟ್ಟ > ಅವನು ಸಡಗರಿಸಿದ. (10) ಅವನು ಬೇಸರ ಪಟ್ಟ > ಅವನು ಬೇಸರಿಸಿದ. (11) ಅವರು ಹಾಗೆ ತೀರ್ಮಾನ ಮಾಡಿದರು > ಅವರು ಹಾಗೆ ತೀರ್ಮಾ ನಿಸಿದರು. (12) ಅವನು ಗೊಂದಲಗೊಂಡ > ಅವನು ಗೊಂದಲಿಸಿದ.
8.3.1 ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು
ಎಸಕಪದಗಳಿಗೆ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಾಗ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಎಂತಹ ಮಾರ್ಪಾಡು ಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಸೊಲ್ಲುಗಳ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳವನ್ನು ಮತ್ತು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗಿರುವ ಎಸಕಪದಗಳ ಹುರುಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಸೊಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು: (1ಕ) ಹಾಲು ಕುದಿಯಿತು (1ಚ) ನಾನು ಹಾಲನ್ನು ಕುದಿಸಿದೆ. (2ಕ) ಹುಡುಗ ಓಡಿದ. (2ಚ) ನಾನು ಹುಡುಗನನ್ನು ಓಡಿಸಿದೆ. (1ಕ)ದಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವ ಕುದಿ ಎಸಕಪದಕ್ಕೆ (1ಚ)ದಲ್ಲಿ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಇದರಿಂದಾಗಿ, (1ಚ) ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ನಾನು ಎಂಬ ಒಂದು ಹೊಸ ಮಾಡುಗ ಸೇರಿಕೊಂಡಿದೆ, ಮತ್ತು (1ಕ)ದಲ್ಲಿದ್ದ ಹಾಲು ಎಂಬ ಆಗುಗ ಪಾಂಗು (1ಚ)ದಲ್ಲಿ ಹಾಲನ್ನು ಎಂಬ ಈಡು ಪಾಂಗಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿದೆ. (2ಕ-ಚ)ಗಳಲ್ಲೂ ಇಂತಹದೇ ಮಾರ್ಪಾಡು ನಡೆದಿದೆ: (2ಚ)ದಲ್ಲಿ ನಾನು ಎಂಬ ಹೊಸ ಮಾಡುಗ ಸೇರಿದೆ, ಮತ್ತು ಮೊದಲಿಗಿದ್ದ ಹುಡುಗ ಎಂಬ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು ಈಡು ಪಾಂಗಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನೆಡೆಗಳಲ್ಲೂ ಈ ರೀತಿ ಎಸಕಪದಗಳಿಗೆ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಾಗ ಒಂದು ಹೊಸ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಮೊದಲಿ ಗಿದ್ದ ಆಗುಗ ಇಲ್ಲವೇ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು ಈಡು ಪಾಂಗಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಒಟ್ಟು ಎಂಟು ಬಗೆಯ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಗಳು ಬಂದಿರುವಲ್ಲಿ ಈ ಮಾರ್ಪಾಡು ನಡೆದಿರುವುದನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು: (3) ಆಗುಗ ಮಾತ್ರ: ಕಂಬ ಅಲುಗಿತು > ಅವನು ಕಂಬವನ್ನು ಅಲುಗಿಸಿದ. (4) ಮಾಡುಗ ಮಾತ್ರ: ಹಕ್ಕಿ ಹಾರಿತು > ಅವನು ಹಕ್ಕಿಯನ್ನು ಹಾರಿಸಿದ. (5) ಆಗುಗ + ಗುರಿ: ಕಾಲು ಗೋಡೆಗೆ ತಗಲಿತು > ಅವನು ಕಾಲನ್ನು ಗೋಡೆಗೆ ತಗಲಿಸಿದ. (6) ಮಾಡುಗ + ಗುರಿ: ಅವನು ನೀರಿಗೆ ಇಳಿದ > ನಾನು ಅವನನ್ನು ನೀರಿಗೆ ಇಳಿಸಿದೆ. (7) ಆಗುಗ + ಸುರು: ಹಣ್ಣು ಮರದಿಂದ ಉದುರಿತು > ನಾನು ಹಣ್ಣನ್ನು ಮರದಿಂದ ಉದುರಿಸಿದೆ. (8) ಮಾಡುಗ + ಸುರು: ಅವನು ಮರದಿಂದ ಇಳಿದ > ನಾನು ಅವನನ್ನು ಮರದಿಂದ ಇಳಿಸಿದೆ. (9) ಆಗುಗ + ಜಾಗ: ಹಲಿಗೆ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ತೇಲಿತು > ನಾನು ಹಲಿಗೆಯನ್ನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ತೇಲಿಸಿದೆ. (10) ಮಾಡುಗ + ಜಾಗ: ಅವನು ಹೊಳೆಯಲ್ಲಿ ಈಜಿದ > ನಾನು ಅವನನ್ನು ಹೊಳೆಯಲ್ಲಿ ಈಜಿಸಿದೆ. ಉಳಿದ ಅಯ್ದು ಬಗೆಯ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಗಳು ಮೇಲಿನವುಗಳಿಂದ ಒಂದು ಮುಕ್ಯ ವಿಶಯದಲ್ಲಿ ಬೇರಾಗಿವೆ: ಅವುಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲ ಒಂದು ಈಡು ಪಾಂಗು ಬಂದಿರುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಸೊಲ್ಲುಗಳ ಎಸಕಪದಕ್ಕೆ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಾಗ, ಮೇಲಿನ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಹಾಗೆ, ಅವುಗಳ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಕ್ಕೆ ಒಂದು ಹೊಸ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು ಸೇರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗೇನೇ ಒಂದು ಈಡು ಪಾಂಗು ಬಂದಿದೆಯಾದ ಕಾರಣ, ಅವುಗಳ ಆಗುಗ ಇಲ್ಲವೇ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು ಈಡು ಪಾಂಗಾಗುತ್ತದೆಯೋ, ಇಲ್ಲವೇ ಬೇರೆ ಯಾವುದಾದರೂ ಪಾಂಗಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡು ತ್ತದೆಯೋ ಎಂಬ ಕೇಳ್ವಿ ಏಳುತ್ತದೆ. (1) ಆಗುಗ+ಈಡು ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳವಿರುವ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಆಗುಗ ಪಾಂಗನ್ನು ಈಡು ಪಾಂಗಾಗಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಮೊದಲಿಗಿದ್ದ ಈಡು ಪಾಂಗನ್ನು ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಬಳಸದಿರಲಾಗುತ್ತದೆ: (11) ಆಗುಗ+ಈಡು: ಜಾನಕಿ ಹೆಣ್ಣು ಮಗುವನ್ನು ಹಡೆದಳು > ಸೂಲಗಿತ್ತಿ ಜಾನಕಿಯನ್ನು ಹಡೆಸಿದಳು. (2) ಉಳಿದ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗನ್ನು ಈಡು ಪಾಂಗಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸುವ ಬದಲು, ಸುರು ಪಾಂಗಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗೇನೇ ಸುರು ಪಾಂಗು ಬಂದಿದೆಯಾದರೆ, ಅದನ್ನು ಬಳಸದಿರಲಾಗುತ್ತದೆ: (12) ಮಾಡುಗ+ಈಡು: ಅವನು ಬತ್ತ ಅಳೆದ > ನಾನು ಅವನಿಂದ ಬತ್ತ ಅಳೆಸಿದೆ. (13) ಮಾಡುಗ+ಈಡು+ಗುರಿ: ಅವನು ರಾಜುವಿಗೆ ಹಣ ಕೊಟ್ಟ > ನಾನು ಅವನಿಂದ ರಾಜುವಿಗೆ ಹಣ ಕೊಡಿಸಿದೆ. (14) ಮಾಡುಗ+ಈಡು+ಸುರು: ಅವನು ಬಾವಿಯಿಂದ ನೀರು ಸೇದಿದ > ನಾನು ಅವನಿಂದ ನೀರು ಸೇದಿಸಿದೆ. (15) ಮಾಡುಗ+ಈಡು+ಜಾಗ: ಅವನು ತೋಟದಲ್ಲಿ ಬಾವಿ ತೋಡಿದ > ನಾನು ಅವನಿಂದ ತೋಟದಲ್ಲಿ ಬಾವಿ ತೋಡಿಸಿದೆ. ಮೇಲೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಎಲ್ಲಾ (12-15) ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲೂ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗನ್ನು ಸುರು ಪಾಂಗಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ; ಮತ್ತು (14)ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗಿದ್ದ ಬಾವಿ ಯಿಂದ ಎಂಬ ಸುರು ಪಾಂಗನ್ನು ಬಳಸದಿರಲಾಗಿದೆ. (3) ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗನ್ನು ಇಂದ ಒಟ್ಟನ್ನು ಬಳಸಿ ಸುರು ಪಾಂಗಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸುವ ಬದಲು, ಕಯ್ಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲವೇ ಹತ್ತಿರ ಎಂಬ ಪದಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ನೆರವು ಪಾಂಗಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಲು ಬರುತ್ತದೆ (7.6.6 ನೋಡಿ), ಮತ್ತು ಹೀಗೆ ಮಾಡಿದಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗಿದ್ದ ಸುರು ಪಾಂಗನ್ನು ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲೂ ಬರುತ್ತದೆ: (16ಕ) ಅವನು ಬಾವಿಯಿಂದ ನೀರು ಸೇದಿದ > ನಾನು ಅವನ ಕಯ್ಯಲ್ಲಿ ಬಾವಿಯಿಂದ ನೀರು ಸೇದಿಸಿದೆ. (16ಚ) ಅವನು ಕಬ್ಬಿನಿಂದ ರಸ ಹಿಂಡಿದ > ನಾನು ಅವನ ಹತ್ತಿರ ಕಬ್ಬಿನಿಂದ ರಸ ಹಿಂಡಿಸಿದೆ.
ಇಲ್ಲಿ ಕಯ್ಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲವೇ ಹತ್ತಿರ ಪದಗಳಿಗೆ ಒಂದು ನೆರವು ಪಾಂಗನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಕೆಲಸವಿದೆಯಲ್ಲದೆ ಅವುಗಳದೇ ಆದ ಹುರುಳಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಅವನನ್ನು ರಾಜು ಆಳಿನ ಕಯ್ಯಲ್ಲಿ ತುಳಿಸಿದ ಎಂಬ ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಕಯ್ಯಲ್ಲಿ ಎಂಬ ಪದ ಬಂದಿದೆಯಾದರೂ ತುಳಿಸಿದುದು ಕಾಲಿನಲ್ಲಲ್ಲದೆ ಕಯ್ಯಲ್ಲಲ್ಲ.
8.3.2 ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳ ಹೊರಪಡಿಕೆಗಳು
ಮೇಲೆ ವಿವರಿಸಿರುವ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳಿಗೆ ಹಲವು ಹೊರಪಡಿಕೆಗಳಿದ್ದು, ಇವು ಮುಕ್ಯವಾಗಿ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಬರುವ ಎಸಕಪದಗಳ ಹುರುಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತವೆ; ಈ ಹೊರಪಡಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಮುಕ್ಯವಾದ ಕೆಲವನ್ನು ಕೆಳಗೆ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ: (1) ಆಗುಗ ಮಾತ್ರ ಮೇಲೆ (8.3.1(1)ರಲ್ಲಿ) ತೋರಿಸಿದ ಹಾಗೆ, ಆಗುಗ ಮಾತ್ರ ಎಂಬ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳ ದೊಂದಿಗೆ ಬರುವ ಎಸಕಪದಗಳಿಗೆ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಾಗ, ಹೆಚ್ಚಿನೆಡೆಗಳಲ್ಲೂ ಆ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಕ್ಕೆ ಒಂದು ಹೊಸ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು ಸೇರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅದರಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗಿದ್ದ ಆಗುಗ ಪಾಂಗು ಈಡು ಪಾಂಗಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಉಕ್ಕು, ಅಲುಗು, ಆರು, ಉಡುಗು, ಉರಿ, ಕಾಯು, ಕದಡು, ಕಿಲುಬು, ಕೆರಳು, ಕೊಬ್ಬು, ಕೊರಗು, ಚಿಗುರು, ರೇಗು, ಸಿಡುಕು, ಸೀಯು ಮೊದಲಾದ ಎಸಕಪದಗಳ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು: (1ಕ) ಕಟ್ಟಿಗೆ ಉರಿಯಿತು > ನಾನು ಕಟ್ಟಿಗೆ ಉರಿಸಿದೆ. (1ಚ) ಅವನು ರೇಗಿದ > ನಾನು ಅವನನ್ನು ರೇಗಿಸಿದೆ. (1ಟ) ಹಾಲು ಉಕ್ಕಿತು > ನಾನು ಹಾಲನ್ನು ಉಕ್ಕಿಸಿದೆ. ಈ ಕಟ್ಟಲೆಗೆ ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಎರಡು ಹೊರಪಡಿಕೆಗಳಿವೆ: (1) ಈ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದೊಂದಿಗೆ ಬರುವ ಎಸಕಪದಗಳಲ್ಲಿ ಒಡೆ, ಸುಲಿ, ಹರಡು, ತೆರೆ, ಮುಚ್ಚು, ಸೀಳು, ಬಿಚ್ಚು ಮೊದಲಾದ ಕೆಲವನ್ನು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವ ಮಾರ್ಪಾಡನ್ನೂ ಮಾಡದೆ ಮಾಡುಗ+ಈಡು ಎಂಬ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲೂ ಬಳಸಲು ಬರುತ್ತದೆ; ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಸೊಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು: (2ಕ) ಹಲಗೆ ಸಿಗಿಯಿತು. (2ಚ) ನಾನು ಹಲಗೆಯನ್ನು ಸಿಗಿದೆ. (3ಕ) ಬಾಗಿಲು ತೆರೆಯಿತು. (3ಚ) ನಾನು ಬಾಗಿಲು ತೆರೆದೆ. (2ಕ)ದಲ್ಲಿ ಸಿಗಿ ಎಸಕಪದವನ್ನು ಆಗುಗ ಮಾತ್ರ ಎಂಬ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ; ಇದಕ್ಕೆ ಬದಲು, (2ಚ)ದಲ್ಲಿ ಇದೇ ಎಸಕಪದವನ್ನು ಮಾಡುಗ+ಈಡು ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ತೆರೆ ಎಸಕಪದಕ್ಕೂ ಇಂತಹವೇ ಎರಡು ಬಳಕೆ ಗಳಿವೆಯೆಂಬುದನ್ನು (3ಕ-ಚ) ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಈ ಎಸಕಪದಗಳು ಎರಡನೇ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ (ಮಾಡುಗ+ಈಡು ಎಂಬುದ ರಲ್ಲಿ) ಬಂದಿರುವಾಗ ಮಾತ್ರ ಅವಕ್ಕೆ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಲು ಬರುತ್ತದಲ್ಲದೆ, ಮೊದಲನೇ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ (ಆಗುಗ ಮಾತ್ರ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ) ಬಂದಿರುವಾಗ ಅದನ್ನು ಸೇರಿಸಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಾಗ, ಈ ಎಸಕಪದಗಳ ಎರಡನೇ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಕ್ಕೆ ಹೊಸದೊಂದು ಮಾಡುಗ ಸೇರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅದರಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗಿದ್ದ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು ಸುರು ಪಾಂಗಾಗುತ್ತದೆ:
(4ಕ) ಅವನು ಬಾಗಿಲು ತೆರೆದ. (4ಚ) ನಾನು ಅವನಿಂದ ಬಾಗಿಲು ತೆರೆಸಿದೆ. (5ಕ) ಅವನು ಬಟ್ಟೆ ಹರಿದ. (5ಚ) ನಾನು ಅವನಿಂದ ಬಟ್ಟೆ ಹರಿಸಿದೆ. (4ಕ) ಸೊಲ್ಲಿನ ತೆರೆ ಎಸಕಪದಕ್ಕೆ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿ (4ಚ) ಸೊಲ್ಲನ್ನು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಹೀಗೆ ಪಡೆಯುವಾಗ (4ಕ)ದಲ್ಲಿದ್ದ ಅವನು ಎಂಬ ಮಾಡುಗವನ್ನು ಅವನಿಂದ ಎಂಬ ಸುರು ಪಾಂಗಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ನಾನು ಎಂಬ ಒಂದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗನ್ನು ಅದಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. (5ಕ-ಚ)ದಲ್ಲೂ ಹೀಗೆಯೇ. ಒಂದು ಆಗುಹವನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಬಾಗಿಲು ತೆರೆಯಿತು ಇಲ್ಲವೇ ಬಟ್ಟೆ ಹರಿಯಿತು ಎಂಬಂತಹ ಸೊಲ್ಲಿನಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಬಳಸಿರುವ ಬೇರೊಂದು ಸೊಲ್ಲನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ, ಇದಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಹೊರಪಡಿಕೆಗಳೂ ಇವೆ: ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಕದಡು, ಬೆಳೆ, ಜಗ್ಗು ಎಂಬಂತಹ ಕೆಲವು ಎಸಕಪದಗಳಿಗೆ ಆಗುಹವನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಬಳಕೆಯಲ್ಲೂ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಲು ಬರುತ್ತಿದ್ದು, ಅಂತಹ ಇಸುವೆಸಕಪದಗಳಿಗೆ ಎರಡು ಹುರುಳುಗಳು ಸಿಗಬಲ್ಲುವು. ಇದನ್ನು ಕೆಳಗಿನ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು: (6) ನೀರು ಕದಡಿತು > (ಕ) ಅವನು ನೀರನ್ನು ಕದಡಿದ (ಚ) ಅವನು ನೀರನ್ನು ಕದಡಿಸಿದ > ನಾನು ಅವನಿಂದ ನೀರನ್ನು ಕದಡಿಸಿದೆ. (7) ಕಬ್ಬು ಬೆಳೆಯಿತು > (ಕ) ಅವನು ಕಬ್ಬನ್ನು ಬೆಳೆದ (ಚ) ಅವನು ಕಬ್ಬನ್ನು ಬೆಳೆಸಿದ > ನಾನು ಅವನಿಂದ ಕಬ್ಬನ್ನು ಬೆಳೆಸಿದೆ. (6)ನೇ ಎತ್ತುಗೆಯಲ್ಲಿ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಬಳಸದಿರುವ (ಕ) ಸೊಲ್ಲಿಗೂ, ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಬಳಸಿರುವ (ಚ) ಸೊಲ್ಲಿಗೂ ಒಂದೇ ಹುರುಳಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸ ಬಹುದು; (7)ನೇ ಎತ್ತುಗೆಯಲ್ಲೂ ಹೀಗೆಯೇ. (2) ಆಗುಗ ಮಾತ್ರ ಎಂಬ ಈ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಗುಡುಗು, ಮಿಂಚು, ಕೊಡೆ, ಕೊಮೆ, ಹನಿಕು, ಹಸಿ, ಹುಳಿ, ಹೊಗೆ, ಹೂ ಮೊದಲಾದ ಬೇರೆ ಕೆಲವು ಎಸಕಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಬಳಸುವುದು ತುಂಬಾ ಅಪರೂಪ. (2) ಮಾಡುಗ ಮಾತ್ರ ಮಾಡುಗ ಮಾತ್ರ ಎಂಬ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಹೆಚ್ಚಿನ ಎಸಕಪದಗಳಿಗೂ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಾಗ ಅವುಗಳ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಕ್ಕೆ ಒಂದು ಹೊಸ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು ಸೇರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಮೊದಲಿಗಿದ್ದ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು ಈಡು ಪಾಂಗಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡುತ್ತದೆ (8.3.1(1) ನೋಡಿ). ಇದನ್ನು ಅಳು, ಕದಲು, ಕುಣಿ, ಕೂಗು, ಚದುರು, ದುಡುಕು, ನಡುಗು, ನಡೆ, ನರಳು, ಬಾಗು, ಬಿಕ್ಕು, ಬೊಗಳು, ಹಲುಬು ಮೊದಲಾದ ಹಲವು ಎಸಕಪದಗಳ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು: (1ಕ) ಮಗು ಅತ್ತಿತು > ಅವಳು ಮಗುವನ್ನು ಅಳಿಸಿದಳು. (1ಚ) ಅವರು ಉರುಡಿದರು > ನಾನು ಅವರನ್ನು ಉರುಡಿಸಿದೆ. (1ಟ) ನಾಯಿ ಬೊಗಳಿತು > ನಾನು ನಾಯಿಯನ್ನು ಬೊಗಳಿಸಿದೆ. ಈ ಕಟ್ಟಲೆಗೆ ಒಂದು ಹೊರಪಡಿಕೆಯಿದೆ: ಕೆಲವು ಎಸಕಪದಗಳು ಅವುಗಳದೇ ರೂಪದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಹೆಸರುಪದವನ್ನು ಈಡು ಪಾಂಗಾಗಿ ಪಡೆಯಬಲ್ಲುವು, ಮತ್ತು ಇಂತಹ ಎಸಕಪದಗಳಿಗೆ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಾಗ, ಅವುಗಳ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು ಸುರು ಪಾಂಗಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡುತ್ತದೆ:
(2ಕ) ಅವಳು ಹಾಡಿದಳು > ನಾನು ಅವಳನ್ನು ಹಾಡಿಸಿದೆ. (2ಚ) ಅವಳೊಂದು ಹಾಡು ಹಾಡಿದಳು > ನಾನು ಅವಳಿಂದ ಒಂದು ಹಾಡನ್ನು ಹಾಡಿಸಿದೆ. (3ಕ) ಅವನು ಓಡಿದ > ನಾನು ಅವನನ್ನು ಓಡಿಸಿದೆ. (3ಚ) ಅವನೊಂದು ಓಟ ಓಡಿದ > ನಾನು ಅವನಿಂದ ಒಂದು ಓಟ ಓಡಿಸಿದೆ. (1ಕ)ದಲ್ಲಿ ಹಾಡು ಎಸಕಪದವನ್ನು ಮಾಡುಗ ಮಾತ್ರ ಎಂಬ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ; ಅದಕ್ಕೆ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಾಗ ಅದರ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು ಈಡು ಪಾಂಗಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಹೊಸದೊಂದು ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು ಸೇರುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಬದಲು, (2ಚ)ದಲ್ಲಿ ಅದೇ ಎಸಕಪದವನ್ನು ಅದರದೇ ಹಾಡು ಎಂಬ ರೂಪದಲ್ಲಿರುವ ಈಡು ಪಾಂಗಿನೊಂದಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ; ಅದಕ್ಕೆ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಾಗ, ಅದರ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು ಸುರು ಪಾಂಗಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡುತ್ತದೆ. (3) ಆಗುಗ+ಗುರಿ ಮೇಲೆ (8.3.1)ರಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಿದ ಹಾಗೆ, ಆಗುಗ+ಗುರಿ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಬರುವ ತಗಲು, ತಾಗು, ತೊಡರು, ಮುಟ್ಟು, ಸಿಲುಕು, ಬೀಳು, ಸಿಕ್ಕು, ದೊರಕು, ಸಲ್ಲು ಮೊದಲಾದ ಹಲವು ಎಸಕಪದಗಳಿಗೆ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಾಗ, ಅವುಗಳ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಕ್ಕೆ ಒಂದು ಹೊಸ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು ಸೇರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅದರಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗಿದ್ದ ಆಗುಗ ಪಾಂಗು ಈಡು ಪಾಂಗಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡುತ್ತದೆ: (1ಕ) ಅವನಿಗೆ ಹಣ ದೊರಕಿತು > ನಾನು ಅವನಿಗೆ ಹಣ ದೊರಕಿಸಿದೆ. (1ಚ) ಅವನಿಗೆ ಹಣ ಸಂದಿತು > ನಾನು ಅವನಿಗೆ ಹಣ ಸಲ್ಲಿಸಿದೆ. (1ಟ) ಕಾಲಿಗೆ ಹಗ್ಗ ತೊಡರಿತು > ನಾನು ಕಾಲಿಗೆ ಹಗ್ಗ ತೊಡರಿಸಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಅಯ್ದು ಬಗೆಯ ಹೊರಪಡಿಕೆಗಳಿವೆ: (1) ಚುಚ್ಚು, ಕುತ್ತು, ಮೆತ್ತು, ಸುಂದು, ಮತ್ತು ಸುತ್ತು ಎಂಬ ಎಸಕಪದ ಗಳನ್ನು ಅವುಗಳಿಗೆ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸದೆಯೇ ಮಾಡುಗ+ಈಡು+ಗುರಿ ಎಂಬ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲು ಬರುತ್ತದೆ: (2ಕ) ಗೋಡೆಗೆ ಮಣ್ಣು ಮೆತ್ತಿತು > ಅವನು ಗೋಡೆಗೆ ಮಣ್ಣು ಮೆತ್ತಿದ. (2ಚ) ಕಾಲಿಗೆ ಮುಳ್ಳು ಚುಚ್ಚಿತು > ಅವನು ಕಾಲಿಗೆ ಮುಳ್ಳನ್ನು ಚುಚ್ಚಿದ. (2ಟ) ಕೋಲಿಗೆ ನೂಲು ಸುಂದಿತು > ಅವನು ಕೋಲಿಗೆ ಮುಳ್ಳು ಸುಂದಿದ. (2ಕ)ದಲ್ಲಿ ಮೆತ್ತು ಎಸಕಪದವನ್ನು ಆಗುಗ+ಗುರಿ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಅದರಲ್ಲಿ ಯಾವ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನೂ ಮಾಡದೆ ಮಾಡುಗ+ ಈಡು+ಗುರಿ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲೂ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಇಂತಹ ಎಸಕಪದಗಳಿಗೆ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಾಗ, ಅವುಗಳ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಕ್ಕೆ ಒಂದು ಹೊಸ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು ಸೇರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗಿದ್ದ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು ಸುರು ಪಾಂಗಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡುತ್ತದೆ; ಎಂದರೆ, ಈ ಎಸಕಪದಗಳಿಗೆ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಅವುಗಳ ಆಗುಗ+ಗುರಿ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ: (3) ಗೋಡೆಗೆ ಮಣ್ಣು ಮೆತ್ತಿತು > (ಕ) ಅವನು ಗೋಡೆಗೆ ಮಣ್ಣು ಮೆತ್ತಿದ > (ಚ) ನಾನು ಅವನಿಂದ ಗೋಡೆಗೆ ಮಣ್ಣು ಮೆತ್ತಿಸಿದೆ. (4) ಬೆರಳಿಗೆ ನೂಲು ಸುತ್ತಿತು > (ಕ) ಅವನು ಬೆರಳಿಗೆ ನೂಲು ಸುತ್ತಿದ > (ಚ) ನಾನು ಅವನಿಂದ ಬೆರಳಿಗೆ ನೂಲು ಸುತ್ತಿಸಿದೆ.
(3ಕ)ದಲ್ಲಿ ಮೆತ್ತು ಪದಕ್ಕೆ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸದೆಯೇ ಅದನ್ನು ಮಾಡುಗ+ಈಡು ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು (3ಚ)ದಲ್ಲಿ ಅದಕ್ಕೆ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಅದರ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಕ್ಕೆ ನಾನು ಎಂಬ ಹೊಸದೊಂದು ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು ಸೇರಿದೆ, ಮತ್ತು ಅದರಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗಿದ್ದ ಅವನು ಎಂಬ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು ಸುರು ಪಾಂಗಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿದೆ; ಹಾಗಾಗಿ, ಅದು ಮಾಡುಗ+ ಸುರು+ಗುರಿ+ಈಡು ಎಂಬ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಬಂದಿದೆ. (2) ನೆನೆ, ನಲುಗು, ಬತ್ತು, ಕಂದು, ಕುಸಿ, ಆರು, ಬಾಡು, ಕರಗು ಎಂಬ ಎಸಕಪದಗಳು ಬಿಸಿಲು, ಮಳೆ, ಗಾಳಿ, ಸಿಡಿಲು, ಬೆಂಕಿ ಮೊದಲಾದ ಒತ್ತರಗಳನ್ನು ಗುರಿ ಪಾಂಗಾಗಿ ಪಡೆದಿರಬಲ್ಲುವು; ಇಂತಹ ಎಸಕಪದಗಳಿಗೆ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಾಗ, ಅವುಗಳ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಕ್ಕೆ ಒಂದು ಹೊಸ ಮಾಡುಗ ಸೇರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮೊದಲಿಗಿದ್ದ ಆಗುಗ ಪಾಂಗು ಈಡು ಪಾಂಗಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡುತ್ತದೆ; ಇದಲ್ಲದೆ, ಅವುಗಳ ಗುರಿ ಪಾಂಗು ಒಂದು ಜಾಗ ಪಾಂಗಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಈ ಮಾರ್ಪಾಡು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಇವಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗನ್ನು ಸೇರಿಸುವ ಬದಲು ಮೊದಲಿಗಿದ್ದ ಗುರಿ ಪಾಂಗನ್ನೇ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗಾಗಿಯೂ ಮಾರ್ಪಡಿಸಲು ಬರುತ್ತದೆ; ಆದರೆ, ಹಾಗೆ ಮಾರ್ಪಡಿಸಿರುವ ಗುರಿ ಪಾಂಗಿನ ಮೇಲೆ ಮಂದಿತನವನ್ನು ಹೊರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ: (5) ಬೆಂಕಿಗೆ ಬೆಣ್ಣೆ ಕರಗಿತು > (ಕ) ನಾನು ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಣ್ಣೆಯನ್ನು ಕರಗಿಸಿದೆ. (ಚ) ಬೆಂಕಿ ಬೆಣ್ಣೆಯನ್ನು ಕರಗಿಸಿತು. (6) ಬಿಸಿಲಿಗೆ ಗಿಡ ಬಾಡಿತು > (ಕ) ನಾನು ಬಿಸಿಲಿನಲ್ಲಿ ಗಿಡವನ್ನು ಬಾಡಿಸಿದೆ. (ಚ) ಬಿಸಿಲು ಗಿಡವನ್ನು ಬಾಡಿಸಿತು. ಮೇಲೆ (5)ನೇ ಎತ್ತುಗೆಯಲ್ಲಿ ಒತ್ತರವನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಬೆಂಕಿ ಎಂಬುದನ್ನು ಗುರಿ ಪಾಂಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ; ಇದರ ಎಸಕಪದಕ್ಕೆ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿರುವ (ಕ) ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಆ ಪಾಂಗನ್ನು ಜಾಗ ಪಾಂಗಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು (5ಚ)ದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಮಾಡುಗವನ್ನು ಸೇರಿಸುವ ಬದಲು ಗುರಿ ಪಾಂಗನ್ನೇ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ; ಹೀಗೆ ಮಾಡಿರುವ ಈ (5ಚ) ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಬೆಂಕಿ ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ಮಂದಿತನವನ್ನು ಹೊರಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು. (6)ನೇ ಎತ್ತುಗೆಯಲ್ಲೂ ಹೀಗೆಯೇ. ಇಂತಹ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಬರುವ ಗುರಿ ಪಾಂಗನ್ನು ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸದಿರು ವಲ್ಲೂ ಜಾಗ ಪಾಂಗಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಲು ಬರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಮೇಲೆ (8.2.1 (7))ರಲ್ಲಿ ನೋಡಿರುವೆವು: (7) ಬಿಸಿಲಿಗೆ ಗಿಡ ಬಾಡಿತು > ಬಿಸಿಲಿನಲ್ಲಿ ಗಿಡ ಬಾಡಿತು. (8) ಮಳೆಗೆ ಬಟ್ಟೆ ನೆನೆಯಿತು > ಮಳೆಯಲ್ಲಿ ಬಟ್ಟೆ ನೆನೆಯಿತು. (3) ಈ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದೊಂದಿಗೆ ಬರುವ ಒಲಿ, ಒಪ್ಪು, ಹೆದರು, ಬೆದರು, ಅಂಜು, ಮುಳಿ, ಸೋಲು, ನಿಲುಕು, ಮಣಿ, (ಕಯ್)ಮುಗಿ, ಎಟಕು, ಅರಗು, ಹುಟ್ಟು ಎಂಬ ಎಸಕಪದಗಳಿಗೆ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಾಗ, ಬೇರೆ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುವ ಬದಲು, ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗೇನೇ ಇದ್ದ ಗುರಿ ಪಾಂಗು ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಮೊದಲಿಗಿದ್ದ ಆಡುಗ ಪಾಂಗು ಈಡು ಪಾಂಗಾಗುತ್ತದೆ: (9ಕ) ಅವನು ನನಗೆ ಹೆದರಿದ > ನಾನು ಅವನನ್ನು ಹೆದರಿಸಿದೆ. (9ಚ) ಅವನು ನನಗೆ ಸೋತ > ನಾನು ಅವನನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದೆ. (9ಟ) ಗೆಲ್ಲು ನನಗೆ ಎಟಕಿತು > ನಾನು ಗೆಲ್ಲನ್ನು ಎಟಕಿಸಿದೆ.
(9ಕ)ದ ಮೊದಲನೇ ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಎಂಬುದು ಗುರಿ ಪಾಂಗಾಗಿ ಬಂದಿದೆ, ಮತ್ತು ಅವನು ಎಂಬುದು ಆಗುಗ ಪಾಂಗಾಗಿ ಬಂದಿದೆ. ಅದರ ಎಸಕಪದಕ್ಕೆ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿರುವ ಎರಡನೇ ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಾನು ಎಂಬುದಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಲಾಗಿದ್ದು ಅದು ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಅವನು ಎಂಬುದನ್ನು ಅವನನ್ನು ಎಂಬುದಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಲಾಗಿದ್ದು ಅದು ಈಡು ಪಾಂಗಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು. (9ಚ) ಮತ್ತು (9ಟ) ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲೂ ಇಂತಹವೇ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು ನಡೆದಿವೆ. (4) ಅಡೆ, ತುರಿಸು, ತಿಳಿ, ಅರಿ, ಮತ್ತು ಒಪ್ಪು ಎಂಬ ಎಸಕಪದಗಳನ್ನು ಅವಕ್ಕೆ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸದೇನೇ ಮಾಡುಗ+ಈಡು ಎಂಬ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲು ಬರುತ್ತದೆ; ಮತ್ತು ಹೀಗೆ ಬಳಸುವಾಗ, ಅವುಗಳ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಮೇಲೆ ವಿವರಿಸಿದಂತಹ ಮಾರ್ಪಾಡೇ ನಡೆಯುತ್ತದೆ; ಎಂದರೆ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗಿದ್ದ ಗುರಿ ಪಾಂಗು ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಮೊದಲಿಗಿದ್ದ ಆಗುಗ ಪಾಂಗು ಈಡು ಪಾಂಗಾಗುತ್ತದೆ: (10ಕ) ಅವನಿಗೆ ವಿಶಯ ತಿಳಿಯಿತು > ಅವನು ವಿಶಯ ತಿಳಿದ. (10ಚ) ಅವನಿಗೆ ಗಡ್ಡ ತುರಿಸಿತು > ಅವನು ಗಡ್ಡ ತುರಿಸಿದ. (10ಟ) ನನಗೆ ಅವನ ಮಾತು ಒಪ್ಪಿತು > ನಾನು ಅವನ ಮಾತನ್ನು ಒಪ್ಪಿದೆ. ಇಂತಹ ಎಸಕಪದಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವಕ್ಕೆ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಲು ಬರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಹೀಗೆ ಸೇರಿಸಿದಾಗ, ಅವುಗಳ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಕ್ಕೆ ಒಂದು ಹೊಸ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು ಸೇರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಮೊದಲಿಗಿದ್ದ ಆಗುಗ ಪಾಂಗು ಈಡು ಪಾಂಗಾಗುತ್ತದೆ: (10ತ) ಅವನಿಗೆ ವಿಶಯ ತಿಳಿಯಿತು > ನಾನು ಅವನಿಗೆ ವಿಶಯ ತಿಳಿಸಿದೆ. (10ತ) ಎತ್ತುಗೆಯಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವ ಎರಡನೇ ಸೊಲ್ಲನ್ನು ಈ ರೀತಿ ಆಗುಗ+ಗುರಿ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಿಂದಲೂ ಪಡೆಯಬಹುದು, ಇಲ್ಲವೇ ಮಾಡುಗ+ಈಡು ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಿಂದಲೂ ಪಡೆಯಬಹುದು: (10ಪ) ಅವನು ವಿಶಯ ತಿಳಿದ > ನಾನು ಅವನಿಗೆ ವಿಶಯ ತಿಳಿಸಿದೆ. (10ಪ)ದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಮಾಡುಗ ಬಂದು ಸೇರಿದೆ, ಮತ್ತು ಮೊದಲಿಗಿದ್ದ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು ಗುರಿ ಪಾಂಗಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿದೆ. (4) ಮಾಡುಗ + ಗುರಿ ಮಾಡುಗ+ಗುರಿ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಎಸಕಪದಗಳಿಗೆ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಾಗ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅವುಗಳ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಕ್ಕೆ ಒಂದು ಹೊಸ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು ಸೇರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಮೊದಲಿಗಿದ್ದ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು ಈಡು ಪಾಂಗಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಇಳಿ, ಎರಗು, ತಲಪು, ನುಸುಳು, ತೊಡಗು, ಬಗ್ಗು, ಸರಿ, ಹೊಗು ಮೊದಲಾದ ಎಸಕಪದಗಳನ್ನು ಇದಕ್ಕೆ ಎತ್ತುಗೆಯಾಗಿ ಕೊಡಬಹುದು: (1ಕ) ಅವನು ನೀರಿಗೆ ಇಳಿದ > ನಾನು ಅವನನ್ನು ನೀರಿಗೆ ಇಳಿಸಿದೆ. (1ಚ) ಅವನು ಬಾವಿಗೆ ಬಗ್ಗಿದ > ನಾನು ಅವನನ್ನು ಬಾವಿಗೆ ಬಗ್ಗಿಸಿದೆ. (1ಟ) ಅವನು ಮನೆಗೆ ತಲಪಿದ > ನಾನು ಅವನನ್ನು ಮನೆಗೆ ತಲಪಿಸಿದೆ.
ಈ ಕಟ್ಟಲೆಗೆ ಗುದ್ದು, ಹೊಡೆ, ಬಡಿ, ತದಕು ಮೊದಲಾದ ಕೆಲವು ಎಸಕ ಪದಗಳು ಹೊರಪಡಿಕೆಗಳಾಗಿವೆ; ಇವಕ್ಕೆ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಾಗ, ಅವುಗಳ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು ಈಡು ಪಾಂಗಾಗುವ ಬದಲು ಸುರು ಪಾಂಗಾಗುತ್ತದೆ: (2ಕ) ಅವನು ಹುಡುಗನಿಗೆ ಹೊಡೆದ > ನಾನು ಅವನಿಂದ ಹುಡುಗನಿಗೆ ಹೊಡೆಸಿದೆ. (2ಚ) ಅವನು ರಾಜುವಿಗೆ ಗುದ್ದಿದ > ನಾನು ಅವನಿಂದ ರಾಜುವಿಗೆ ಗುದ್ದಿಸಿದೆ. (5) ಆಗುಗ + ಸುರು ಆಗುಗ+ಸುರು ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಎಸಕಪದಗಳಿಗೆ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಾಗ, ಅವುಗಳ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಕ್ಕೆ ಒಂದು ಹೊಸ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು ಸೇರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗಿದ್ದ ಆಗುಗ ಪಾಂಗು ಈಡು ಪಾಂಗಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಆಗು, ಉದುರು, ಉರುಳು, ಚಿಮ್ಮು, ನೇಲು, ಬೀಳು, ಹನಿ, ಹರಿ, ತುಳುಕು, ಪೀಕು ಮೊದಲಾದ ಎಸಕಪದಗಳನ್ನು ಇದಕ್ಕೆ ಎತ್ತುಗೆಯಾಗಿ ಕೊಡಬಹುದು: (1ಕ) ಕಲ್ಲು ಗುಡ್ಡದಿಂದ ಉರುಳಿತು > ನಾನು ಕಲ್ಲನ್ನು ಗುಡ್ಡದಿಂದ ಉರುಳಿಸಿದೆ. (1ಚ) ಕತ್ತಿಯಿಂದ ಹಿಡಿ ಪೀಕಿತು > ನಾನು ಕತ್ತಿಯಿಂದ ಹಿಡಿಯನ್ನು ಪೀಕಿಸಿದೆ. (1ಟ) ಹಣ್ಣು ಮರದಿಂದ ಉದುರಿತು > ನಾನು ಹಣ್ಣನ್ನು ಮರದಿಂದ ಉದುರಿಸಿದೆ. ಈ ಕಟ್ಟಲೆಗೆ ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಮೂರು ಹೊರಪಡಿಕೆಗಳಿವೆ: (1) ಕಳಚು, ಚೆಲ್ಲು, ತುಂಬು, ಮತ್ತು ಸುರಿ ಎಂಬ ಎಸಕಪದಗಳನ್ನು ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸದೆಯೂ ಮಾಡುಗ+ಈಡು+ಸುರು ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲು ಬರುತ್ತದೆ; ಇವಕ್ಕೆ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಾಗ, ಬೇರೊಂದು ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು ಅದಕ್ಕೆ ಸೇರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಮೊದಲಿಗಿದ್ದ ಮಾಡುಗ ಮತ್ತು ಸುರು ಪಾಂಗುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಾತ್ರ ಸುರು ಪಾಂಗಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಎಂದರೆ, ಆಗುಗ+ಸುರು ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತಿರುವಾಗ ಈ ಪದಗಳಿಗೆ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ. (2) ಗೋಣಿಯಿಂದ ಅಕ್ಕಿ ಸುರಿಯಿತು > (ಕ) ಅವನು ಗೋಣಿಯಿಂದ ಅಕ್ಕಿಯನ್ನು ಸುರಿದ; (ಚ) ನಾನು ಅವನಿಂದ ಅಕ್ಕಿಯನ್ನು ಸುರಿಸಿದೆ; (ಟ) ನಾನು ಗೋಣಿಯಿಂದ ಅಕ್ಕಿ ಸುರಿಸಿದೆ. (3) ಕೊಡದಿಂದ ಹಾಲು ಚೆಲ್ಲಿತು > (ಕ) ಅವನು ಕೊಡದಿಂದ ಹಾಲು ಚೆಲ್ಲಿದ; (ಚ) ನಾನು ಅವನಿಂದ ಹಾಲು ಚೆಲ್ಲಿಸಿದೆ; (ಟ) ನಾನು ಕೊಡದಿಂದ ಹಾಲು ಚೆಲ್ಲಿಸಿದೆ. (2ಕ)ದಲ್ಲಿ ಸುರಿ ಎಸಕಪದವನ್ನು ಅದಕ್ಕೆ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸದೆಯೇ ಮಾಡುಗ+ಸುರು+ಈಡು ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ; ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹೊಸ ಮಾಡುಗ ಬಂದಿದೆ, ಮತ್ತು ಮೊದಲಿಗಿದ್ದ ಆಗುಗ ಪಾಂಗು ಈಡಾಗಿದೆ. (2ಚ) ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಎಸಕಪದಕ್ಕೆ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಅದರ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಕ್ಕೆ ನಾನು ಎಂಬ ಒಂದು ಹೊಸ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗನ್ನೂ ಸೇರಿಸ ಲಾಗಿದೆ; ಹಾಗಾಗಿ, ಮೊದಲಿಗಿದ್ದ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು ಸುರುವಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಮೊದಲಿ ಗಿದ್ದ ಸುರು ಪಾಂಗನ್ನು ಬಳಸಿಲ್ಲ. ಇದಕ್ಕೆ ಬದಲು, (2ಟ)ದಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗಿದ್ದ ಸುರು ಪಾಂಗನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳ ಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಮೊದಲಿಗಿದ್ದ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗನ್ನು ಬಳಸಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿಯೂ ಕೂಡ, ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗಿಗೆ ಕಯ್ಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲವೇ ಹತ್ತಿರ ಎಂಬುದನ್ನು ಸೇರಿಸಿ, ಅದನ್ನೊಂದು ನೆರವು ಪಾಂಗಾಗಿ ಬಳಸಿದಲ್ಲಿ, ಮೊದಲಿಗಿದ್ದ ಸುರು ಪಾಂಗನ್ನು ಉಳಿಸಲು ಬರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ (4-5) ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು:
(4) ಗೋಣಿಯಿಂದ ಅಕ್ಕಿ ಸುರಿಯಿತು > ಅವನು ಗೋಣಿಯಿಂದ ಅಕ್ಕಿಯನ್ನು ಸುರಿದ > ನಾನು ಅವನ ಕಯ್ಯಲ್ಲಿ ಗೋಣಿಯಿಂದ ಅಕ್ಕಿಯನ್ನು ಸುರಿಸಿದೆ. (5) ಕೊಡದಿಂದ ಹಾಲು ಚೆಲ್ಲಿತು > ಅವನು ಕೊಡದಿಂದ ಹಾಲು ಚೆಲ್ಲಿದ > ನಾನು ಅವನ ಹತ್ತಿರ ಕೊಡದಿಂದ ಹಾಲನ್ನು ಚೆಲ್ಲಿಸಿದೆ. (2) ಆಗು ಎಸಕಪದವನ್ನೂ ಈ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲು ಬರುತ್ತದೆ; ಅದಕ್ಕೆ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಾಗ, ಅದರ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗಿದ್ದ ಸುರು ಪಾಂಗು ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಆಗುಗ ಪಾಂಗು ಈಡು ಪಾಂಗಾಗುತ್ತದೆ: (6) ಆ ಕೆಲಸ ನನ್ನಿಂದ ಆಯಿತು > ನಾನು ಆ ಕೆಲಸವನ್ನು ಆಗಿಸಿದೆ. (3) ಈ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಒಸರು, ಸೂಸು, ಸೋರು, ತೊಂಗು, ಜೋಲು ಮೊದಲಾದ ಬೇರೆ ಕೆಲವು ಎಸಕಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಬಳಸುವುದು ಅಪರೂಪ. (6) ಮಾಡುಗ+ಸುರು ಮಾಡುಗ+ಸುರು ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಎಸಕಪದಗಳಿಗೆ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಾಗ ಅದರ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಕ್ಕೆ ಒಂದು ಹೊಸ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು ಸೇರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಮೊದಲಿಗಿದ್ದ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು ಈಡು ಪಾಂಗಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಅಗಲು, ಇಳಿ, ತೊಲಗು, ತೆರಳು, ದುಮುಕು, ನೇಲು, ಬೀಳು ಮೊದಲಾದ ಕೆಲವು ಎಸಕಪದಗಳನ್ನು ಎತ್ತುಗೆಯಾಗಿ ಕೊಡಬಹುದು: (1ಕ) ಅವನು ಮರದಿಂದ ಇಳಿದ > ನಾನು ಅವನನ್ನು ಮರದಿಂದ ಇಳಿಸಿದೆ. (1ಚ) ಅವನು ಆ ಊರಿನಿಂದ ತೊಲಗಿದ > ಅವರು ಅವನನ್ನು ಆ ಊರಿನಿಂದ ತೊಲಗಿಸಿದರು. (1ಟ) ಅವನು ಮರದಿಂದ ಬಿದ್ದ > ನಾನು ಅವನನ್ನು ಮರದಿಂದ ಬೀಳಿಸಿದೆ. ಈ ಕಟ್ಟಲೆಗೆ ಒಂದು ಹೊರಪಡಿಕೆಯಿರುವ ಹಾಗೆ ಕಾಣಿÂಸುತ್ತದೆ: ಮಾಡುಗ+ಸುರು ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಅಗಲು ಎಸಕಪದಕ್ಕೆ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಾಗ, ಅದರ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಕ್ಕೆ ಒಂದು ಹೊಸ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು ಸೇರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅದರಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗಿದ್ದ ಆಗುಗ ಪಾಂಗು ಸುರು ಪಾಂಗಾಗಿ, ಮತ್ತು ಸುರು ಪಾಂಗು ಈಡು ಪಾಂಗಾಗಿಯೂ ಮಾರ್ಪಡುತ್ತದೆಯೆಂದು ತೋರುತ್ತದೆ: (1ತ) ಅವನು ಮಕ್ಕಳಿಂದ ಅಗಲಿದ > (ಕ) ನಾನು ಅವನನ್ನು ಮಕ್ಕಳಿಂದ ಅಗಲಿಸಿದೆ (ಚ) ನಾನು ಅವನಿಂದ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಅಗಲಿಸಿದೆ. ಆದರೆ, ಇಲ್ಲಿ ನಿಜಕ್ಕೂ (ಚ) ಸೊಲ್ಲಿಗೆ ಮಕ್ಕಳು ಅವನಿಂದ ಅಗಲಿದರು ಎಂಬ ಮಾಡುಗ+ಸುರು ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲೇ ಬರುವ ಬೇರೊಂದು ಸೊಲ್ಲು ಮೂಲವಾಗಿದೆ. (7) ಆಗುಗ+ಜಾಗ ಆಗುಗ+ಜಾಗ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಎಸಕಪದಗಳಿಗೆ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಾಗ ಅವುಗಳ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಕ್ಕೆ ಒಂದು ಹೊಸ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು ಸೇರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಮೊದಲಿಗಿದ್ದ ಅದರ ಆಗುಗ ಪಾಂಗು ಈಡು ಪಾಂಗಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂಗು, ಉಳಿ, ಗೆಲ್ಲು, ಸೋಲು, ತೇಲು, ನೇಲು, ನೋಯು, ಮುಳುಗು, ಸಿಲುಕು, ಹೆಚ್ಚು, ಕರಗು, ಜಿನುಗು ಮೊದಲಾದ ಎಸಕಪದಗಳನ್ನು ಇದಕ್ಕೆ ಎತ್ತುಗೆಯಾಗಿ ಕೊಡಬಹುದು:
(1ಕ) ನೆಲದಲ್ಲಿ ನೀರು ಇಂಗಿತು > ನಾನು ನೀರನ್ನು ನೆಲದಲ್ಲಿ ಇಂಗಿಸಿದೆ. (1ಚ) ಅವನು ಆಟದಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದ > ನಾನು ಅವನನ್ನು ಆಟದಲ್ಲಿ ಗೆಲ್ಲಿಸಿದೆ. (1ಟ) ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಉಪ್ಪು ಕರಗಿತು > ನಾನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಉಪ್ಪನ್ನು ಕರಗಿಸಿದೆ. (1ತ) ಅವನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ > ನಾನು ಅವನನ್ನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿಸಿದೆ. ಈ ಕಟ್ಟಲೆಗೆ ಅಡಸು, ಅದ್ದು, ಊರು, ನುರಿ, ಗಿಡಿ ಎಂಬಂತಹ ಕೆಲವು ಎಸಕಪದಗಳು ಹೊರಪಡಿಕೆಗಳು; ಯಾಕೆಂದರೆ, ಅವನ್ನು ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸದೆಯೂ ಮಾಡುಗ+ಈಡು+ಜಾಗ ಎಂಬ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗ ಬಲ್ಲುವು. ಅವಕ್ಕೆ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಅವುಗಳ ಈ ಎರಡನೇ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಸೇರಿಸಲು ಬರುತ್ತದೆ; ಹಾಗೆ ಸೇರಿಸಿದಾಗ, ಅವುಗಳ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಕ್ಕೆ ಹೊಸದೊಂದು ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು ಸೇರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಮೊದಲಿಗಿದ್ದ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು ಸುರು ಪಾಂಗಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡುತ್ತದೆ: (2ಕ) ಸೆರಗು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಅದ್ದಿತು > ಅವಳು ಸೆರಗನ್ನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಅದ್ದಿದಳು > ರಾಜು ಅವಳಿಂದ ಸೆರಗನ್ನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಅದ್ದಿಸಿದ. (2ಚ) ಕೋಲು ಕೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಊರಿತು > ರಾಜು ಕೋಲನ್ನು ಕೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಊರಿದ > ಅವನು ರಾಜುವಿನಿಂದ ಕೋಲನ್ನು ಕೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಊರಿಸಿದ. (8) ಮಾಡುಗ+ಜಾಗ ಮಾಡುಗ+ಜಾಗ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಎಸಕಪದಗಳಿಗೆ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ದಾಗ, ಅವುಗಳ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಕ್ಕೆ ಒಂದು ಹೊಸ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು ಸೇರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಮೊದಲಿಗಿದ್ದ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು ಈಡು ಪಾಂಗಾಗುತ್ತದೆ. ಅಡಗು, ತೂಳು, ನಿಲ್ಲು, ಪರಡು, ಮಲಗು, ಮೆರೆ, ಹೊಗು, ಹೊರಳು, ತೊಡಗು ಮೊದಲಾದ ಕೆಲವು ಎಸಕಪದಗಳನ್ನು ಇದಕ್ಕೆ ಎತ್ತುಗೆಯಾಗಿ ಕೊಡಬಹುದು: (1ಕ) ಅವನು ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಅಡಗಿದ > ನಾನು ಅವನನ್ನು ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಅಡಗಿಸಿದೆ. (1ಚ) ಅವನು ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ > ನಾನು ಅವನನ್ನು ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿದೆ. (1ಟ) ಅವನು ನೆಲದಲ್ಲಿ ಹೊರಳಿದ > ನಾನು ಅವನನ್ನು ನೆಲದಲ್ಲಿ ಹೊರಳಿಸಿದೆ. ಅಗೆ, ಎರಗು, ಗೀಚು ಮೊದಲಾದ ಬೇರೆ ಕೆಲವು ಎಸಕಪದಗಳಿಗೆ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಾಗ, ಅವುಗಳ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗಿದ್ದ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು ಈಡು ಪಾಂಗಾಗುವ ಬದಲು ಸುರು ಪಾಂಗಾಗುತ್ತದೆ: (2ಕ) ಅವನು ತೋಟದಲ್ಲಿ ಅಗೆದ > ನಾನು ಅವನಿಂದ ತೋಟದಲ್ಲಿ ಅಗೆಸಿದೆ. (2ಚ) ಹುಡುಗ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಗೀಚಿದ > ಅವಳು ಹುಡುಗನಿಂದ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಗೀಚಿಸಿದಳು. ಇದಲ್ಲದೆ, ಈ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಊರು (ನೆಲಸು), ತಂಗು, ತೆಂಗು, ಹಣಿಕು ಮೊದಲಾದ ಬೇರೆ ಕೆಲವು ಎಸಕಪದಗಳು ಇಸು ಒಟ್ಟಿನೊಂದಿಗೆ ಬಳಕೆಯಾಗುವುದು ಅಪರೂಪ. (9) ಆಗುಗ+ಈಡು
ಆಗುಗ+ಈಡು ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಎಸಕಪದಗಳಿಗೆ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಾಗ, ಅವುಗಳ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಕ್ಕೆ ಒಂದು ಹೊಸ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು ಸೇರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅದರಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗಿದ್ದ ಆಗುಗ ಪಾಂಗು ಮತ್ತು ಈಡು ಪಾಂಗುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದಾದರೂ ಒಂದು ಮಾತ್ರ ಈಡು ಪಾಂಗಾಗಿ ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಈಯು (ಹಸು), ಹಡೆ, ಹೆರು, ಹೀರು, ಕಕ್ಕು, ಕಾರು ಎಂಬಂತಹ ಎಸಕಪದಗಳನ್ನು ಎತ್ತುಗೆಯಾಗಿ ಕೊಡಬಹುದು: (1) ಅವನು ತಿಂದುದನ್ನು ಕಕ್ಕಿದ > (ಕ) ನಾನು ಅವನನ್ನು ಕಕ್ಕಿಸಿದೆ; (ಚ) ನಾನು ತಿಂದುದನ್ನು ಕಕ್ಕಿಸಿದೆ. (2) ಆಕಳು ಕರು ಈಯಿತು > (ಕ) ಅವನು ಆಕಳನ್ನು ಈಯಿಸಿದ; (ಚ) ಅವನು ಕರುವನ್ನು ಈಯಿಸಿದ. (3) ಅವನು ಹಣ್ಣಿನ ರಸವನ್ನು ಹೀರಿದ > (ಕ) ನಾನು ಅವನನ್ನು ಹೀರಿಸಿದೆ; (ಚ) ನಾನು ಹಣ್ಣಿನ ರಸವನ್ನು ಹೀರಿಸಿದೆ. (1ಕ-ಚ) ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಮಾಡುಗ (ನಾನು) ಸೇರಿದೆ; ಆದರೆ, (1ಕ)ದಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗಿದ್ದ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು ಈಡು ಪಾಂಗಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಈಡು ಪಾಂಗು ಬಳಕೆಯಾಗಿಲ್ಲ; ಇದಕ್ಕೆ ಬದಲು, (1ಚ)ದಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗಿದ್ದ ಈಡು ಪಾಂಗು ಉಳಿದಿದೆ, ಮತ್ತು ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು ಬಳಕೆಯಾಗಿಲ್ಲ. ಅವನು ತಿಂದುದನ್ನು ನಾನು ಕಕ್ಕಿಸಿದೆ ಎಂಬಂತಹ ಸೊಲ್ಲನ್ನೂ ಬಳಸಲು ಬರುತ್ತದೆ; ಆದರೆ, ಇಲ್ಲಿ ಅವನು ತಿಂದುದನ್ನು ಎಂಬುದು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಒಂದು ಪಾಂಗಾಗಿ ಬಂದಿದೆಯಲ್ಲದೆ, ಅವನು ಮತ್ತು ತಿಂದುದನ್ನು ಎಂಬ ಎರಡು ಪಾಂಗುಗಳಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗಿಲ್ಲ. ಮೇಲಿನ ಕಟ್ಟಲೆಗೆ ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಮೂರು ಹೊರಪಡಿಕೆಗಳಿವೆ: (1) ಈ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದೊಂದಿಗೆ ಬರುವ ಅಡರು, ಅಡಸು, ಪಡೆ, ಮುಸುಕು, ಅಳುರು, ತಾಳು ಮೊದಲಾದ ಕೆಲವು ಎಸಕಪದಗಳನ್ನು ಇಸು ಒಟ್ಟಿನೊಂದಿಗೆ ಬಳಸುವುದು ಅಪರೂಪ. (4) ಅವನು ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ತಾಳಿದ > ? ನಾನು ಅವನಿಂದ ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ತಾಳಿಸಿದೆ. (2) ಕಾಣು ಮತ್ತು ಕೇಳು ಎಂಬ ಎರಡು ಎಸಕಪದಗಳೂ ಇದೇ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತವೆ; ಅವಕ್ಕೆ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಾಗ, ಅವು ಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗಿದ್ದ ಈಡು ಪಾಂಗು ಆಗುಗ ಪಾಂಗಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಆಗುಗ ಪಾಂಗು ಗುರಿ ಪಾಂಗಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಇಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು ಸೇರುವುದಿಲ್ಲ, ಎಂದರೆ, ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಾಗ ಆಗುವಿಕೆ ಮಾಡುವಿಕೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ: (5ಕ) ಅವನು ನನ್ನನ್ನು ಕಂಡ > ಅವನಿಗೆ ನಾನು ಕಾಣಿಸಿದೆ. (5ಚ) ಅವನು ನನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿದ > ಅವನಿಗೆ ನನ್ನ ಮಾತು ಕೇಳಿಸಿತು. ಅನಿಸು ಎಂಬ ಎಸಕರೂಪವೂ ಅನ್ನು ಎಂಬ ಎಸಕಪದಕ್ಕೆ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಪಡೆದುದಾಗಿರಬಲ್ಲುದು; ಆದರೆ, ಅನ್ನು ಪದದೊಂದಿಗೆ ಮಾಡುಗ+ಈಡು ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳ ಬರುತ್ತಿದ್ದು, ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಾಗ ಅದರ ಈಡು ಪಾಂಗು ಆಗುಗವಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅದರ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು ಗುರಿ ಪಾಂಗಾಗುತ್ತದೆ: (5ಟ) ಅವನು ಹಾಗೆ ಅಂದ > ಅವನಿಗೆ ಹಾಗೆ ಅನಿಸಿತು. (5ತ) ಅವನು ಮನೆಗೆ ಹೋಗಬೇಕೆಂದು ಅಂದ > ಅವನಿಗೆ ಮನೆಗೆ ಹೋಗಬೇಕೆಂದು ಅನಿಸಿತು. (3) ಇದೇ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದ ಹೋಲು ಎಂಬ ಇನ್ನೊಂದು ಎಸಕಪದಕ್ಕೆ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಾಗ, ಅದರ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಕ್ಕೆ ಒಂದು ಹೊಸ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು ಸೇರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅದರಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗಿದ್ದ ಆಗುಗ ಪಾಂಗು ಈಡು ಪಾಂಗಾಗುತ್ತದೆ.
ಇದಲ್ಲದೆ, ಅದರಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗಿದ್ದ ಈಡು ಪಾಂಗು ಒಂದಿಗೆ ಇಲ್ಲವೇ ಒಡನೆ ಎಂಬುದರೊಂದಿಗೆ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ನೆರವು ಪಾಂಗಾಗಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಕೆಳಗಿನ ಎತ್ತುಗೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು: (6) ಹುಡುಗ ತಂದೆಯನ್ನು ಹೋಲುತ್ತಾನೆ > ನಾನು ಹುಡುಗನನ್ನು ಅವನ ತಂದೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದೆ. (10) ಮಾಡುಗ+ಈಡು ಮಾಡುಗ+ಈಡು ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಎಸಕಪದಗಳಿಗೆ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಾಗ, ಅವುಗಳ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಕ್ಕೆ ಒಂದು ಹೊಸ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು ಸೇರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಮೊದಲಿಗಿದ್ದ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು ಸುರು ಪಾಂಗಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಅಗಿ, ಅಳೆ, ಊದು, ಎತ್ತು, ಒಗೆ, ಓದು, ಕಚ್ಚು, ಕರೆ, ಕೊಲ್ಲು, ತಳ್ಳು, ತೊಳೆ, ಮಾಡು, ಹೊಗಳು ಮೊದಲಾದ ಎಸಕಪದಗಳನ್ನು ಎತ್ತುಗೆಯಾಗಿ ಕೊಡಬಹುದು: (1ಕ) ಅವನು ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿದ > ನಾನು ಅವನಿಂದ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿಸಿದೆ. (1ಚ) ಅವನು ಕಾಗದ ಓದಿದ > ನಾನು ಅವನಿಂದ ಕಾಗದ ಓದಿಸಿದೆ. (1ಟ) ಅವನು ಬಾಗಿಲು ತಳ್ಳಿದ > ನಾನು ಅವನಿಂದ ಬಾಗಿಲು ತಳ್ಳಿಸಿದೆ. ಈ ಕಟ್ಟಲೆಗೆ ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಅಯ್ದು ಹೊರಪಡಿಕೆಗಳಿವೆ: (1) ಉಡು, ತೊಡು, ಹೊದೆ, ಉಣ್ಣು, ಕುಡಿ, ತಿನ್ನು, ನೆಕ್ಕು, ಮುಡಿ, ಸೂಡು, ಕಲಿ ಎಂಬ ಕೆಲವು ಎಸಕಪದಗಳಿಗೆ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಾಗ ಅವುಗಳ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು ಸುರು ಪಾಂಗಾಗುವ ಬದಲು ಗುರಿ ಪಾಂಗಾಗುತ್ತದೆ: (2ಕ) ಅವನು ನೀರು ಕುಡಿದ > ನಾನು ಅವನಿಗೆ ನೀರು ಕುಡಿಸಿದೆ. (2ಚ) ಅವಳು ಸೀರೆ ಉಟ್ಟಳು > ನಾನು ಅವಳಿಗೆ ಸೀರೆ ಉಡಿಸಿದೆ. (2ಟ) ಅವಳು ಹೂ ಮುಡಿದಳು > ನಾನು ಅವಳಿಗೆ ಹೂ ಮುಡಿಸಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಕಲಿ ಎಂಬ ಎಸಕಪದ ಮಾಡುಗ+ಈಡು+ಸುರು ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲೂ ಬರಬಲ್ಲುದಾಗಿದ್ದು, ಅದಕ್ಕೆ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಾಗ ಅದರ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು ಸೇರುವ ಬದಲು, ಅದರ ಸುರು ಪಾಂಗು ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗಾಗಬಲ್ಲುದು: (2ತ) ಅವಳು ತನ್ನ ತಾಯಿಯಿಂದ ಒಂದು ಹಾಡು ಕಲಿತಳು > ಅವಳ ತಾಯಿ ಅವಳಿಗೆ ಒಂದು ಹಾಡು ಕಲಿಸಿದಳು. (2) ದಾಟು, ಮೇಯು, ಆಡು, ಓದು, ಬರೆ ಮೊದಲಾದ ಬೇರೆ ಕೆಲವು ಎಸಕಪದಗಳಿಗೆ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಾಗ, ಅವುಗಳ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗಿದ್ದ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು ಸುರು ಪಾಂಗಾಗುವ ಬದಲು ಈಡು ಪಾಂಗಾಗಿಯೂ ಮಾರ್ಪಡಬಲ್ಲುದು; ಇಂತಹ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗಿದ್ದ ಈಡು ಪಾಂಗನ್ನು ಬಳಸದಿರಲಾಗುತ್ತದೆ: (3ಕ) ಅವನು ನದಿ ದಾಟಿದ > ನಾನು ಅವನನ್ನು ದಾಟಿಸಿದೆ. (3ಚ) ದನಗಳು ಹುಲ್ಲು ಮೇಯುತ್ತಿವೆ > ಅವನು ದನಗಳನ್ನು ಮೇಯಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. (3ಟ) ಅವನು ಕತೆ ಓದುತ್ತಿದ್ದಾನೆ > ನಾನು ಅವನನ್ನು ಓದಿಸಿದೆ.
(3) ಇದಲ್ಲದೆ, ಇದೇ ಮಾಡುಗ+ಈಡು ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದ ನಂಬು, ನಚ್ಚು ಮತ್ತು ಮೆಚ್ಚು ಎಂಬ ಎಸಕಪದಗಳಿಗೆ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಾಗ, ಅವುಗಳ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗನ್ನು ಸೇರಿಸುವ ಬದಲು, ಮೊದಲಿಗಿದ್ದ ಈಡು ಪಾಂಗನ್ನು ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗಾಗಿ, ಮತ್ತು ಮೊದಲಿಗಿದ್ದ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗನ್ನು ಈಡು ಪಾಂಗಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. (4ಕ) ಅವನು ರಾಜುವನ್ನು ನಂಬಿದ > ರಾಜು ಅವನನ್ನು ನಂಬಿಸಿದ. (4ಚ) ಅವನು ನನ್ನನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿದ > ನಾನು ಅವನನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿಸಿದೆ. (4) ತಿಳಿ ಮತ್ತು ಒಪ್ಪು ಎಂಬ ಎಸಕಪದಗಳನ್ನು ಅವಕ್ಕೆ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸದೆಯೇ ಆಗುಗ+ಗುರಿ ಇಲ್ಲವೇ ಮಾಡುಗ+ಈಡು ಎಂಬ ಎರಡು ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳ ಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲು ಬರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಮೇಲೆ (3)ರಲ್ಲಿ ನೋಡಿರುವೆವು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ತಿಳಿ ಎಸಕಪದಕ್ಕೆ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿ, ಅದನ್ನು ಅದೇ ಮಾಡುಗ+ಈಡು ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲು ಬರುತ್ತದೆ; ಆದರೆ, ಹೀಗೆ ಮಾಡಿದಾಗ ಅದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಹೊಸ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು ಸೇರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಮೊದಲಿಗಿದ್ದ ಆಗುಗ ಪಾಂಗು ಈಡು ಪಾಂಗಾಗುತ್ತದೆ (ಇದನ್ನು ಆಗುಗ+ಗುರಿ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳ ದಿಂದಲೂ ಪಡೆಯಲು ಬರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಮೇಲೆ (3)ರಲ್ಲಿ ನೋಡಿರುವೆವು). (5) ಅವನು ವಿಶಯ ತಿಳಿದ > ನಾನು ಅವನಿಗೆ ವಿಶಯ ತಿಳಿಸಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಬದಲು, ಒಪ್ಪು ಎಸಕಪದಕ್ಕೆ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಾಗ, ಒಂದು ಹೊಸ ಮಾಡುಗ ಸೇರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮೊದಲಿಗಿದ್ದ ಗುರಿ ಪಾಂಗು ಈಡು ಪಾಂಗಾಗು ತ್ತದೆ; ಇದಲ್ಲದೆ, ಮೊದಲಿಗಿದ್ದ ಆಗುಗ ಪಾಂಗನ್ನು ಬಳಸದಿರಲಾಗುತ್ತದೆ: (6) ಅವನು ನನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಒಪ್ಪಿದ > ನಾನು ಅವನನ್ನು ಒಪ್ಪಿಸಿದೆ. (5) ಕುಲುಕು ಮತ್ತು ಕೆಣಕು ಪದಗಳಿಗೆ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿದೆಯಾದರೂ ಅವನ್ನು ಮೊದಲಿನ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿಯೇ ಬಳಸಲು ಬರುತ್ತದೆ. (7ಕ) ಅವನು ಗೆಲ್ಲನ್ನು ಕುಲುಕಿದ > ಅವನು ಗೆಲ್ಲನ್ನು ಕುಲುಕಿಸಿದ. (7ಚ) ಅವನು ಹುಲಿಯನ್ನು ಕೆಣಕಿದ > ಅವನು ಹುಲಿಯನ್ನು ಕೆಣಕಿಸಿದ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಇವುಗಳ ಇಸುವೆಸಕರೂಪಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗನ್ನು ಸೇರಿಸಿ, ಮತ್ತು ಮೊದಲಿಗಿದ್ದ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗನ್ನು ಸುರು ಪಾಂಗಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಿಯೂ ಅವನ್ನು ಬಳಸಲು ಬರುತ್ತದೆ: (8ಕ) ನಾನು ಅವನಿಂದ ಗೆಲ್ಲನ್ನು ಕುಲುಕಿಸಿದೆ. (8ಚ) ನಾನು ಅವನಿಂದ ಹುಲಿಯನ್ನು ಕೆಣಕಿಸಿದೆ. (11) ಮಾಡುಗ+ಈಡು+ಗುರಿ ಮಾಡುಗ+ಈಡು+ಗುರಿ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಎಸಕಪದಗಳಿಗೆ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಾಗ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅವುಗಳ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಕ್ಕೆ ಒಂದು ಹೊಸ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು ಸೇರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಮೊದಲಿಗಿದ್ದ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು ಸುರು ಪಾಂಗಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಅಟ್ಟು, ಅಮುಕು, ಇಡು, ಕೊಡು, ಬಳಿ, ಮಾರು, ಮೊಗೆ, ಹಚ್ಚು, (ಕಯ್) ಮುಗಿ, ತೊಡೆ, ಹಾಕು, ಹೊಚ್ಚು, ಹೂಡು ಮೊದಲಾದ ಎಸಕಪದಗಳ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು: (1ಕ) ಅವಳು ಮುದುಕನಿಗೆ ಹಣ ಕೊಟ್ಟಳು > ನಾನು ಅವಳಿಂದ ಮುದುಕನಿಗೆ ಹಣ ಕೊಡಿಸಿದೆ.
(1ಚ) ನಾನು ಗೋಡೆಗೆ ಸುಣ್ಣ ಹಚ್ಚಿದೆ > ಅವನು ನನ್ನಿಂದ ಗೋಡೆಗೆ ಸುಣ್ಣ ಹಚ್ಚಿಸಿದ. (1ಟ) ಅವಳು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಕತೆ ಹೇಳಿದಳು > ನಾನು ಅವಳಿಂದ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಕತೆ ಹೇಳಿಸಿದೆ. ಈ ಕಟ್ಟಲೆಗೆ ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಎರಡು ಹೊರಪಡಿಕೆಗಳಿವೆ: (1) ಚುಚ್ಚು, ಕುತ್ತು, ಮೆತ್ತು, ಸುತ್ತು, ಸುಂದು ಮೊದಲಾದ ಬೇರೆ ಕೆಲವು ಎಸಕಪದಗಳು ಆಗುಗ+ಗುರಿ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿಯೂ ಬರಬಲ್ಲುವು ಮತ್ತು ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸದೆಯೇ ಮೇಲಿನ ಮಾಡುಗ+ಈಡು+ಗುರಿ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲೂ ಬರಬಲ್ಲುವು ಎಂಬುದನ್ನು ಮೇಲೆ (3)ರಲ್ಲಿ ನೋಡಿರುವೆವು. ಇಂತಹ ಎಸಕಪದಗಳಿಗೆ ಅವುಗಳ ಮಾಡುಗ+ಈಡು+ಗುರಿ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಲು ಬರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಹಾಗೆ ಸೇರಿಸಿದಾಗ ಅವುಗಳ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಕ್ಕೆ ಒಂದು ಹೊಸ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು ಸೇರುತ್ತದೆ; ಇದಲ್ಲದೆ, ಅದರಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗಿದ್ದ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು ಸುರು ಪಾಂಗಾಗುತ್ತದೆ: (2ಕ) ಅವನು ಸುಣ್ಣವನ್ನು ಗೋಡೆಗೆ ಮೆತ್ತಿದ > ನಾನು ಅವನಿಂದ ಸುಣ್ಣವನ್ನು ಗೋಡೆಗೆ ಮೆತ್ತಿಸಿದೆ. (2ಚ) ಅವನು ನೂಲನ್ನು ಬೆರಳಿಗೆ ಸುಂದಿದ > ನಾನು ಅವನಿಂದ ನೂಲನ್ನು ಬೆರಳಿಗೆ ಸುಂದಿಸಿದೆ. (2) ಮಾಡುಗ+ಈಡು ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳವಿರುವ ಉಡು, ತೊಡು, ಉಣ್ಣು, ಕುಡಿ, ತಿನ್ನು, ಮುಡಿ, ಸೂಡು, ಕಲಿ ಎಸಕಪದಗಳಿಗೆ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಾಗ, ಅವುಗಳ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳ ಮಾಡುಗ+ಈಡು+ಗುರಿ ಆಗುವುದೆಂಬುದನ್ನು ಮೇಲೆ (10) ರಲ್ಲಿ ನೋಡಿರುವೆವು. ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿರುವ ಈ ಎಸಕಪದಗಳಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಯಾವ ಮಾರ್ಪಾಡನ್ನೂ ಮಾಡದೆ ಅವುಗಳ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಕ್ಕೆ ಒಂದು ಹೊಸ ಮಾಡುಗವನ್ನು ಸೇರಿಸಲು ಬರುತ್ತದೆ; ಹೀಗೆ ಮಾಡಿದಾಗ ಮೊದಲಿಗಿದ್ದ ಅವುಗಳ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು ಸುರು ಪಾಂಗಾಗುತ್ತದೆ: (3) ಮಗು ಹಾಲು ಕುಡಿಯಿತು > (ಕ) ಅವಳು ಮಗುವಿಗೆ ಹಾಲು ಕುಡಿಸಿದಳು (ಚ) ನಾನು ಅವಳಿಂದ ಮಗುವಿಗೆ ಹಾಲು ಕುಡಿಸಿದೆ. (4) ಹುಡುಗಿ ಹಾಡು ಕಲಿತಳು > (ಕ) ಅವನು ಹುಡುಗಿಗೆ ಹಾಡು ಕಲಿಸಿದ (ಚ) ನಾನು ಅವನಿಂದ ಹುಡುಗಿಗೆ ಹಾಡು ಕಲಿಸಿದೆ. (5) ಆಕೆ ಹೂ ಮುಡಿದಳು > (ಕ) ಅವನು ಆಕೆಗೆ ಹೂ ಮುಡಿಸಿದ (ಚ) ನಾನು ಅವನಿಂದ ಆಕೆಗೆ ಹೂ ಮುಡಿಸಿದೆ. (3ಕ)ದಲ್ಲಿ ಕುಡಿ ಎಸಕಪದ ಇಸು ಒಟ್ಟಿನೊಂದಿಗೆ ಬಂದಿದೆ, ಮತ್ತು ಅದ ರೊಂದಿಗೆ ಮಾಡುಗ, ಗುರಿ ಮತ್ತು ಈಡು ಪಾಂಗುಗಳು ಬಂದಿವೆ; (3ಚ)ದಲ್ಲಿ ಆ ಎಸಕಪದವನ್ನು ಅದರಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಯಾವ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳನ್ನೂ ಮಾಡದೆ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಹಾಗಿದ್ದರೂ ಅದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹೊಸ ಮಾಡುಗವನ್ನು (ನಾನು) ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಮೊದಲಿಗಿದ್ದ ಮಾಡುಗವನ್ನು (ಅವನು) ಸುರು ಪಾಂಗಾಗಿ (ಅವನಿಂದ) ಮಾರ್ಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. (4-5) ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲೂ ಹೀಗೆಯೇ. (12) ಮಾಡುಗ+ಈಡು+ಸುರು ಮಾಡುಗ+ಈಡು+ಸುರು ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಎಸಕಪದಗಳಿಗೆ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಾಗ, ಎತ್ತು, ಜಗ್ಗು, ಸೇದು, ತೆಗೆ, ಬಸಿ, ಸುಲಿ, ಹೆಕ್ಕು, ಕೊಯ್ ಮೊದಲಾದ ಕೆಲವು ಎಸಕಪದಗಳ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಕ್ಕೆ ಒಂದು ಹೊಸ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು ಸೇರುತ್ತದೆ.
ಇದಲ್ಲದೆ, ಅದರಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗಿದ್ದ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು ಸುರು ಪಾಂಗಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಮೊದಲಿಗಿದ್ದ ಸುರು ಪಾಂಗನ್ನು ಬಳಸದಿರಲಾಗುತ್ತದೆ: (1ಕ) ಅವನು ಅಕ್ಕಿಯಿಂದ ಕಸ ಹೆಕ್ಕಿದ > ನಾನು ಅವನಿಂದ ಕಸ ಹೆಕ್ಕಿಸಿದೆ. (1ಚ) ಅವನು ಬಾವಿಯಿಂದ ನೀರು ಸೇದಿದ > ನಾನು ಅವನಿಂದ ನೀರು ಸೇದಿಸಿದೆ. ಇವುಗಳ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗಿದ್ದ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗನ್ನು ಕಯ್ಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲವೇ ಹತ್ತಿರ ಎಂಬ ಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ನೆರವು ಪಾಂಗಾಗಿ ಬಳಸಲು ಬರುತ್ತಿದ್ದು, ಅಂತಹ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗಿದ್ದ ಸುರು ಪಾಂಗನ್ನು ಉಳಿಸಲು ಬರುತ್ತದೆ: (2ಕ) ಅವನು ಬಾವಿಯಿಂದ ನೀರು ಸೇದಿದ > ನಾನು ಅವನ ಕಯ್ಯಲ್ಲಿ ಬಾವಿಯಿಂದ ನೀರು ಸೇದಿಸಿದೆ. (2ಚ) ಅವನು ಅಕ್ಕಿಯಿಂದ ಕಸ ಹೆಕ್ಕಿದ > ನಾನು ಅವನ ಹತ್ತಿರ ಅಕ್ಕಿಯಿಂದ ಕಸ ಹೆಕ್ಕಿಸಿದೆ. (2ಟ) ಅವನು ಹಣ್ಣಿನಿಂದ ಸಿಪ್ಪೆ ಸುಲಿದ > ನಾನು ಅವನ ಕಯ್ಯಲ್ಲಿ ಹಣ್ಣಿನಿಂದ ಸಿಪ್ಪೆ ಸುಲಿಸಿದೆ. ಸುರು ಪಾಂಗು ಒಂದು ಮುಟ್ಟನ್ನು (ಕರಣವನ್ನು) ಸೂಚಿಸುವುದಿದ್ದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಜಾಗ ಪಾಂಗಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಿಯೂ ಮೇಲಿನ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಬರುತ್ತದೆ: (3ಕ) ಅವನು ಗುದ್ದಲಿಯಿಂದ ಗಡ್ಡೆ ಅಗೆದ > ನಾನು ಅವನಿಂದ ಗುದ್ದಲಿಯಲ್ಲಿ ಗಡ್ಡೆ ಅಗೆಸಿದೆ. (3ಚ) ಅವನು ಬೆರಳಿನಿಂದ ಹಣ್ಣು ನುರಿದ > ನಾನು ಅವನಿಂದ ಬೆರಳಿನಲ್ಲಿ ಹಣ್ಣು ನುರಿಸಿದೆ. (13) ಮಾಡುಗ+ಈಡು+ಜಾಗ ಮಾಡುಗ+ಈಡು+ಜಾಗ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಎಸಕಪದಗಳಿಗೆ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಾಗ, ಅವುಗಳ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಕ್ಕೆ ಒಂದು ಹೊಸ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು ಸೇರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅದರಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗಿದ್ದ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು ಸುರು ಪಾಂಗಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಈ ಮಾರ್ಪಾಡನ್ನು ಅದ್ದು, ಅರೆ, ಅಲುಬು, ಇಡು, ಕರಿ, ಚೆಲ್ಲು, ತೊಳೆ, ದಾಟು, ಹಾಕು, ಹುಡುಕು, ಹೂಳು, ಹೊರು ಮೊದಲಾದ ಎಸಕಪದಗಳ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು: (1ಕ) ಅವನು ಹೆಣವನ್ನು ತೋಟದಲ್ಲಿ ಹೂತ > ನಾನು ಅವನಿಂದ ಹೆಣವನ್ನು ತೋಟದಲ್ಲಿ ಹೂಳಿಸಿದೆ. (1ಚ) ಅವನು ಹಣವನ್ನು ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟ > ನಾನು ಅವನಿಂದ ಹಣವನ್ನು ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಇಡಿಸಿದೆ. (1ಟ) ಅವನು ಕಬ್ಬನ್ನು ಗಾಣದಲ್ಲಿ ಅರೆದ > ನಾನು ಅವನಿಂದ ಕಬ್ಬನ್ನು ಗಾಣದಲ್ಲಿ ಅರೆಸಿದೆ. (14) ಕೆಲವು ಮುಕ್ಯ ಅಂಶಗಳು ಎಸಕಪದಗಳಿಗೆ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಾಗ ಅವುಗಳ ಹುರುಳಿನಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಪಾಡುಗ ಳಾಗುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಈ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುವಂತೆ ಎಸಕಪದಗಳ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿಯೂ ಹಲವು ಬಗೆಯ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳನ್ನು ನಡೆಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಮೇಲೆ ನೋಡಿರುವೆವು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮುಕ್ಯವಾಗಿ ಗಮನಿಸಬೇಕಾಗಿರುವ ವಿಶಯವೇನೆಂದರೆ, ಒಂದು ಸುಳು ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಆಗುಗ ಮತ್ತು ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗುಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಬರಲಾರವು, ಮತ್ತು ಎರಡು ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗುಗಳೂ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಬರಲಾರವು (ನಿಜಕ್ಕೂ ಒಂದು ಸುಳು ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಯಾವ ಇಟ್ಟಳದ ಪಾಂಗೂ ಎರಡು ಬಾರಿ ಬರಲಾರದು). ಹಾಗಾಗಿ, ಒಂದು ಸುಳುಸೊಲ್ಲಿನ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಕ್ಕೆ ಒಂದು ಹೊಸ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಾಗ, ಅದರಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗಿದ್ದ ಆಗುಗ ಇಲ್ಲವೇ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗನ್ನು ಯಾವುದಾದರೂ ಒಂದು ಬಗೆಯಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ಹೆಚ್ಚಿನೆಡೆಗಳಲ್ಲೂ, ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಬಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗಿದ್ದ ಆಗುಗ ಇಲ್ಲವೇ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗನ್ನು ಈಡು ಪಾಂಗಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗೇನೇ ಈಡು ಪಾಂಗು ಇಲ್ಲದಿರುವಲ್ಲಿ ಇದು ತೊಂದರೆ ಕೊಡುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಮೊದಲಿಗೇನೇ ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಈಡು ಪಾಂಗು ಬಂದಿದೆಯಾದರೆ, ಅದನ್ನು ಹಾಗೆಯೇ ಉಳಿಸಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ, ಹೊಸ ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಬಳಸ ದಿರಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇಲ್ಲವೇ ಮೊದಲಿಗಿದ್ದ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗನ್ನು ಈಡು ಪಾಂಗಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸುವ ಬದಲು ಸುರು ಪಾಂಗಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಹೀಗೆ ಮಾರ್ಪಡಿಸಿದಾಗ, ಸೊಲ್ಲಿನ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗೇನೇ ಒಂದು ಸುರು ಪಾಂಗು ಬಂದಿದೆಯಾದರೆ ಅದನ್ನು ಹಾಗೆಯೇ ಉಳಿಸಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ; ಹಾಗಾಗಿ, ಅದನ್ನು ಬಳಸದಿರಲಾಗುತ್ತದೆ (ಇಲ್ಲವೇ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗನ್ನು ಹತ್ತಿರ ಇಲ್ಲವೇ ಕಯ್ಯಲ್ಲಿ ಎಂಬ ಪದದೊಂದಿಗೆ ನೆರವು ಪಾಂಗಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಿ ಬಳಸ ಲಾಗುತ್ತದೆ). ಇವು ಮೇಲೆ ವಿವರಿಸಿದ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುವ ಮುಕ್ಯ ಅಂಶಗಳು; ಇವಲ್ಲದೆ ಬೇರೆಯೂ ಹಲವು ಬಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಮಾಡುಗವನ್ನು ಸೇರಿಸುವಾಗ ಸೊಲ್ಲುಗಳ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ತಲೆದೋರುವ ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲವಾಗಿಸ ಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಮೇಲೆ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
8.3.3 ಬೇರೆ ಪದಗಳ ಇಲ್ಲವೇ ಒಟ್ಟುಗಳ ಬಳಕೆ
ಇಸು ಒಟ್ಟಿನ ಬದಲು ಬೇರೆ ಒಟ್ಟು ಇಲ್ಲವೇ ಪದಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಯೂ ಅದು ಕೊಡುವಂತಹ ಆಗಿಸುವ ಇಲ್ಲವೇ ಮಾಡಿಸುವ ಹುರುಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಬರುತ್ತದೆ; ಆದರೆ, ಅವು ಕೊಡಬಲ್ಲ ಹುರುಳಿಗೂ ಇಸು ಒಟ್ಟು ಕೊಡುವ ಹುರುಳಿಗೂ ನಡುವೆ ಕೆಲವು ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳೂ ಇವೆ. ಅವುಗಳ ನಡುವೆ ಇಂತಹ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು ಇರುವುದರಿಂದಲೇ ಈ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹೊಲಬುಗಳು ನುಡಿಯಲ್ಲಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡು ಬಂದಿವೆ. (1) ಬೇರೆ ಪದಗಳ ಬಳಕೆ ಸಾಯು-ಕೊಲ್ಲು, ಅಡಗು-ಬಚ್ಚು, ಏರು-ಎತ್ತು, ಸವೆ-ತೇಯು, ಓಡು-ಅಟ್ಟು/ಎಬ್ಬು, ಆಗು-ಮಾಡು, ಸವೆ-ತೇಯು ಮೊದಲಾದ ಕೆಲವು ಎಸಕ ಪದಜೋಡಿಗಳು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದು, ಅವುಗಳ ನಡುವೆ ಕಾಣಿಸುವ ಹುರುಳಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಇಸು ಒಟ್ಟು ಸೇರಿದಾಗ ಕಾಣಿಸುವಂತಹ ಹುರುಳಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸದ ಹಾಗೆಯೇ ಇದೆ; ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಸೊಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು: (1) ನಾಯಿ ಸತ್ತಿತು > (ಕ) ಆತ ನಾಯಿಯನ್ನು ಸಾಯಿಸಿದ > (ಚ) ಆತ ನಾಯಿಯನ್ನು ಕೊಂದ. (2) ಕೊರಡು ಸವೆಯಿತು > (ಕ) ನಾನು ಕೊರಡನ್ನು ಸವೆಸಿದೆ (ಚ) ನಾನು ಕೊರಡನ್ನು ತೇದೆ. (3) ನಾಯಿ ಓಡಿತು > (ಕ) ನಾನು ನಾಯಿಯನ್ನು ಓಡಿಸಿದೆ > (ಚ) ನಾನು ನಾಯಿಯನ್ನು ಅಟ್ಟಿದೆ. ಮೇಲೆ (1)ನೇ ಎತ್ತುಗೆಯಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿರುವ (ಕ) ಸೊಲ್ಲನ್ನು ಸಾಯು ಎಸಕಪದಕ್ಕೆ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು (ಚ) ಸೊಲ್ಲನ್ನು ಆ ಎಸಕಪದದ ಬದಲು ಕೊಲ್ಲು ಎಸಕಪದವನ್ನು ಬಳಸುವ ಮೂಲಕ ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ; ಹುರುಳಿನಲ್ಲಿ ಈ ಎರಡು ಸೊಲ್ಲುಗಳ ನಡುವೆ ತುಂಬಾ ಹೋಲಿಕೆಯಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು. (2- 3) ಎತ್ತುಗೆಗಳಲ್ಲೂ ಹೀಗೆಯೇ. ಆದರೆ, ಕೆಲವು ವಿಶಯಗಳಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಪದಜೋಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಬರುವ ಎರಡನೆಯ ಎಸಕಪದ ಅಂತಹದೇ ಹುರುಳನ್ನು ಕೊಡುವ ಇಸುವೆಸಕಪದದಿಂದ ಬೇರಾಗಿರುತ್ತದೆ: (1) ಇಸುವೆಸಕಪದವನ್ನು ಬಳಸಿ ಇನ್ನೊಬ್ಬನ ಮೂಲಕ ನಡೆಸಿದ ಕೆಲಸವನ್ನು ತಿಳಿಸಲು ಬರುತ್ತದೆ; ಆದರೆ, ಬೇರೆಯೇ ಪದವನ್ನು ಬಳಸಿರುವಲ್ಲಿ ಇದು ಸಾದ್ಯವಾಗದು. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಕೆಳಗಿನ ಸೊಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು:
(4) (ಕ) ರಾಜು ನಾಯಿಯನ್ನು ಸಾಯಿಸಿದ > (ಚ) ಅವನು ರಾಜುವಿನಿಂದ ನಾಯಿಯನ್ನು ಸಾಯಿಸಿದ. (5) (ಕ) ರಾಜು ನಾಯಿಯನ್ನು ಕೊಂದ > (ಚ) ಅವನು ರಾಜುವಿನಿಂದ ನಾಯಿಯನ್ನು ಕೊಲ್ಲಿಸಿದ. ಸಾಯಿಸು ಎಂಬ ಇಸುವೆಸಕಪದವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಒಬ್ಬ ಮಾಡುಗ ನಡೆಸಿದ ಕೆಲಸವನ್ನು ತಿಳಿಸಲೂ ಬಳಸಬಹುದು (4ಕ), ಇಲ್ಲವೇ ಇನ್ನೊಬ್ಬನ ಮೂಲಕ ನೇರವಲ್ಲದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ಕೆಲಸವನ್ನು ತಿಳಿಸಲೂ ಬಳಸಬಹುದು (4ಚ); ಆದರೆ, ಕೊಲ್ಲು ಪದವನ್ನು ಈ ಎರಡನೇ ಬಗೆಯ ಕೆಲಸವನ್ನು ತಿಳಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ; ಹಾಗೆ ಮಾಡಬೇಕಿದ್ದಲ್ಲಿ ಅದಕ್ಕೆ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿರುವ ಕೊಲ್ಲಿಸು ಎಂಬುದನ್ನು ಬಳಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ (5ಚ ನೋಡಿ). (2) ಇಸುವೆಸಕಪದಗಳು ತಿಳಿಸುವ (ಕ) ಒಂದು ಎಸಕವನ್ನು ಎಸಗುವುದು ಮತ್ತು (ಚ) ಹಾಗೆ ಎಸಗುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು ಎಂಬ ಎರಡು ಎಸಕಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡನೆಯದನ್ನು ಮಾತ್ರವೇ ನೇರವಾಗಿ ಅಲ್ಲಗಳೆಯಲು ಬರುತ್ತದೆ; ಇದಲ್ಲದೆ, ಮೊದಲನೆಯ ಎಸಕವನ್ನೂ ನೇರವಲ್ಲದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಗಳೆಯಲು ಬರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಅಂತಹದೇ ಹುರುಳನ್ನು ಕೊಡುವ ಕೊಲ್ಲು ಎಂಬಂತಹ ಬೇರೆಯೇ ಎಸಕಪದವನ್ನು ಬಳಸಿರುವಲ್ಲಿ ಆ ರೀತಿ ಒಂದನ್ನು ಮಾತ್ರ ಅಲ್ಲಗಳೆಯಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ; ಎರಡನ್ನೂ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಅಲ್ಲಗಳೆಯಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಸೊಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು: (6ಕ) ನಾನು ಆ ನಾಯಿಯನ್ನು ಓಡಿಸಿದರೂ ಅದು ಓಡಲಿಲ್ಲ. (6ಚ) ನಾನು ಆ ನಾಯಿಯನ್ನು ಓಡಿಸಲಿಲ್ಲ; ಆದರೂ ಅದು ಓಡಿತು. (7ಕ) ಅವಳು ಕಸ ಗುಡಿಸಿದರೂ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಕಸ ಹಾಗೆಯೇ ಇದೆ. (7ಚ) *ಅವನು ನಾಯಿಯನ್ನು ಕೊಂದರೂ ಅದು ಸಾಯಲಿಲ್ಲ. (6ಕ) ಮತ್ತು (7ಕ)ಗಳಲ್ಲಿ ಎಸಕ ನಡೆದಿರುವುದನ್ನು ಅಲ್ಲಗಳೆಯಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು (6ಚ)ದಲ್ಲಿ ಎಸಕ ನಡೆಸಿರುವುದನ್ನು ಅಲ್ಲಗಳೆಯಲಾಗಿದೆ; (7ಚ)ದಲ್ಲಿ ಇವೆರಡನ್ನೂ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಅಲ್ಲಗಳೆಯಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, (6ಕ) ಸೊಲ್ಲಿನ ಹಾಗೆ ಎಸಕ ನಡೆದಿರುವುದನ್ನು ಮಾತ್ರವೇ ಅಲ್ಲಗಳೆಯಲು ಹೊರಟಿರುವ (7ಚ) ಸೊಲ್ಲು, ಅದರಲ್ಲಿ ಕೊಲ್ಲು ಎಂಬುದನ್ನು ಬಳಸಿರುವ ಕಾರಣ, ಸರಿಯಾಗಿಲ್ಲ. ಇಸುವೆಸಕಪದದ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುವ ಮೊದಲನೆಯ ಎಸಕವನ್ನು ಅಲ್ಲ ಗಳೆಯಲು ಬೇಕಾಗುವ *ಓಡದಿಸಿದ ಎಂಬಂತಹ ರೂಪ ಇಲ್ಲ; ಹಾಗಾಗಿ, ಅಂತಹ ಹುರುಳನ್ನು ತಿಳಿಸಲು ಅವನು ನಾಯಿ ಓಡದ ಹಾಗೆ ಮಾಡಿದ ಎಂಬಂತಹ, ಇಲ್ಲವೇ ಮೇಲೆ (6ಕ)ದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿದ ಹಾಗೆ, ಓಡಿಸಿದರೂ ಓಡಲಿಲ್ಲ ಎಂಬಂತಹ ಬೇರೆ ಬಗೆಯ ನೇರವಲ್ಲದ ದಾರಿಯನ್ನು ಹಿಡಿಯಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. (2) ಬೇರೆ ಒಟ್ಟುಗಳ ಬಳಕೆ ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ಎಸಕಪದಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕಾಣಿಸುವ ಪು(ಹು), ಚು, ಕು ಎಂಬ ಒಟ್ಟುಗಳ ಬಳಕೆಯಲ್ಲೂ ಇಸು ಒಟ್ಟಿನ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುವಂತಹವೇ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು: (1) ರಾಜು ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಅಡಗಿದ > (ಕ) ಅವನು ರಾಜುವನ್ನು ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಅಡಗಿಸಿದ (ಚ) ಅವನು ರಾಜುವನ್ನು ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಅಡಕಿದ. (2) ಅರಸ ಮಡಿದ > (ಕ) ?ಮಂತ್ರಿ ಅರಸನನ್ನು ಮಡಿಸಿದ (ಚ) ಮಂತ್ರಿ ಅರಸನನ್ನು ಮಡುಹಿದ. (3) ಬೆಕ್ಕಿನ ಕುತ್ತಿಗೆ ತಿರುಗಿತು > (ಕ) ಅವನು ಬೆಕ್ಕಿನ ತಲೆಯನ್ನು ತಿರುಗಿಸಿದ (ಚ) ಅವನು ಬೆಕ್ಕಿನ ತಲೆಯನ್ನು
ತಿಳಿ-ತಿಳುಹು, ನೆರೆ-ನೆರಹು, ಕೆಡೆ-ಕೆಡಹು ಎಂಬವುಗಳಲ್ಲೂ ಹು ಒಟ್ಟು ಇದೇ ಹುರುಳಿನಲ್ಲಿ ಬಂದಿದೆ (3.2.3 ನೋಡಿ). ಇಸುವೆಸಕಪದಗಳಿಗೂ ಮೇಲಿನ ಒಟ್ಟುಗಳಿಂದ ಪಡೆದ ಎಸಕಪದಗಳಿಗೂ ನಡುವೆ ಒಂದು ಮುಕ್ಯವಾದ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದೆ; ಇಸು ಒಟ್ಟಿನ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಆಗಿಸುಹದ ಹುರುಳಿದೆ; ಆದರೆ, ಬೇರೆ ಒಟ್ಟುಗಳ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಡುಹದ ಹುರುಳೇ ಇದೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಮೇಲೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ (3ಕ) ಸೊಲ್ಲನ್ನು ಬೇರೊಬ್ಬನ ನೆರವಿನಿಂದ ನಡೆಸಿದ ಎಸಕವನ್ನು ತಿಳಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸಬಹುದು; ಆದರೆ, (3ಚ) ಸೊಲ್ಲನ್ನು ಆ ರೀತಿ ಬೇರೊಬ್ಬನ ನೆರವಿನಿಂದ ನಡೆಸಿದ ಎಸಕವನ್ನು ತಿಳಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ. (3) ಆಗು ಮತ್ತು ಮಾಡು ಪದಗಳ ಬಳಕೆ ಆಗು ಎಸಕಪದವನ್ನು ಹಲವು ಬಗೆಯ ಪರಿಚೆ ಮತ್ತು ಹೆಸರುಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಳಸಿ, ಹಲವು ಬಗೆಯ ಆಗುಹಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸಲು ಬರುತ್ತದೆ; ಈ ಬಳಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಎಂತಹ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಗಳು ಬರುತ್ತವೆ ಎಂಬುದು ಆಗು ಪದದೊಂದಿಗೆ ಬರುವ ಪರಿಚೆ ಮತ್ತು ಹೆಸರುಪದಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಆಗು ಪದದೊಂದಿಗೆ ಚೂಪು, ಜಿಗಟು, ಮಣ್ಣು, ಹುಸಿ, ಕಪ್ಪು ಎಂಬಂತಹ ಪದಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಆಗುಗ ಮಾತ್ರ ಬರುತ್ತದೆ; ಇದಕ್ಕೆ ಬದಲು, ಅದರೊಂದಿಗೆ ಕೊಚ್ಚೆ, ಕೆಸರು, ತೂತು, ಹೂ, ಕಾಯಿ ಎಂಬಂತಹವನ್ನು ಬಳಸಿದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಜಾಗ ಮಾತ್ರ ಬರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಕೊರತೆ, ಬೇಸರ, ಮೋಸ, ತೊಂದರೆ ಎಂಬಂತಹವನ್ನು ಬಳಸಿದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಗುರಿ ಮಾತ್ರ ಬರುತ್ತದೆ (7.4.7 ನೋಡಿ): (1ಕ) ಗೋಡೆ ಕಪ್ಪಾಯಿತು. (1ಚ) ಅವನ ಮಾತು ಹುಸಿಯಾಯಿತು. (2ಕ) ಗೋಡೆಯಲ್ಲಿ ತೂತಾಯಿತು. (2ಚ) ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ಕೆಸರಾಯಿತು. (3ಕ) ಅವನಿಗೆ ಬೇಸರವಾಯಿತು. (3ಚ) ಅವನಿಗೆ ತೊಂದರೆಯಾಯಿತು. ಇಂತಹ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಬರುವ ಆಗು ಪದಕ್ಕೆ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಅವುಗಳ ಆಗಿಸುವಿಕೆಯ ರೂಪವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಬರುತ್ತದೆ; ಇದಲ್ಲದೆ, ಆಗು ಪದದ ಬದಲು ಮಾಡು ಪದವನ್ನು ಬಳಸಿಯೂ ಅಂತಹದೇ ಹುರುಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಬರುತ್ತದೆ: (4) ಗೋಡೆ ಕಪ್ಪಾಯಿತು > (ಕ) ಅವನು ಗೋಡೆಯನ್ನು ಕಪ್ಪಾಗಿಸಿದ (ಚ) ಅವನು ಗೋಡೆಯನ್ನು ಕಪ್ಪುಮಾಡಿದ. (5) ಗೋಡೆಯಲ್ಲಿ ತೂತಾಯಿತು > (ಕ) ಅವನು ಗೋಡೆಯಲ್ಲಿ ತೂತಾಗಿಸಿದ (ಚ) ಅವನು ಗೋಡೆಯಲ್ಲಿ ತೂತುಮಾಡಿದ. (6) ಅವನಿಗೆ ಬೇಸರವಾಯಿತು (ಕ) ನಾನು ಅವನಿಗೆ ಬೇಸರವಾಗಿಸಿದೆ (ಚ) ನಾನು ಅವನಿಗೆ ಬೇಸರ ಮಾಡಿದೆ. ಆದರೆ, ಈ ಎರಡು ಬಳಕೆಗಳ ನಡುವೆ ಹುರುಳಿನಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದೆ: ಮಾಡು ಪದವನ್ನು ಬಳಸಿರುವಲ್ಲಿ ಎಸಕನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ನಡೆಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಹುರುಳು ಬರುತ್ತದೆ; ಎಂದರೆ, ಅದೊಂದು ಮಾಡುಹವನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಬದಲು, ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಬಳಸಿರುವಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ನೇರವಲ್ಲದ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ನಡೆಸಿರಬಹುದು ಎಂಬ ಹುರುಳು ಸಿಗುತ್ತದೆ.
ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಪುಡಿಮಾಡಿದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಮಾಡುಗನು ನೇರವಾಗಿ ಆ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದ ಎಂಬ ಹುರುಳಿದೆ, ಆದರೆ ಪುಡಿಯಾಗಿಸಿದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಅಂತಹ ಹುರುಳು ಬರಲೇಬೇಕೆಂದಿಲ್ಲ; ಯಾಕೆಂದರೆ, ಇನ್ನೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ನೆರವಿನಿಂದ ಅದು ಪುಡಿಯಾಗುವ ಹಾಗೆ ಆತ ಮಾಡಿರಬಹುದು. ಆಗು ಎಸಕಪದವನ್ನು ಹೆಸರು ಇಲ್ಲವೇ ಪರಿಚೆ ಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಸಿ ಬಳಸಿ ದಾಗ, ಅವುಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಲವು ಬಗೆಯ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಗಳು ಬರುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಮೇಲೆ (7.4.7)ರಲ್ಲಿ ನೋಡಿರುವೆವು; ಇಂತಹ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಆಗು ಪದದ ಬದಲು ಮಾಡು ಪದವನ್ನು ಬಳಸಿದಲ್ಲಿ, ಕೆಳಗೆ ವಿವರಿಸಿದಂತಹ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು ಅದರ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತವೆ: (1) ಆಗು ಎಸಕಪದಕ್ಕೆ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಾಗ, ಇಲ್ಲವೇ ಅದರ ಬದಲು ಮಾಡು ಪದವನ್ನು ಬಳಸಿದಾಗ, ಆಗುಗ ಮಾತ್ರವೇ ಬರುವ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಅದರ ಆಗುಗ ಪಾಂಗು ಈಡು ಪಾಂಗಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಒಂದು ಹೊಸ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು ಸೊಲ್ಲಿಗೆ ಸೇರುತ್ತದೆ: (7) ಅವನ ಗುಟ್ಟು ಬಯಲಾಯಿತು > (ಕ) ನಾನು ಅವನ ಗುಟ್ಟನ್ನು ಬಯಲಾಗಿಸಿದೆ (ಚ) ನಾನು ಅವನ ಗುಟ್ಟನ್ನು ಬಯಲು ಮಾಡಿದೆ. (8) ಗೋಡೆ ಕಪ್ಪಾಯಿತು > (ಕ) ನಾನು ಗೋಡೆಯನ್ನು ಕಪ್ಪಾಗಿಸಿದೆ (ಚ) ನಾನು ಗೋಡೆಯನ್ನು ಕಪ್ಪು ಮಾಡಿದೆ. (2) ಆಗು ಪದದೊಂದಿಗೆ ಬರುವ ಹೆಸರುಪದ ಆಗುಗದ ಹಂತವೊಂದನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತಿದೆಯಾದರೆ, ಅದಕ್ಕೆ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಾಗ, ಇಲ್ಲವೇ ಅದರ ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪದ ಬಳಿಕ ಮಾಡು ಪದವನ್ನು ಬಳಸಿದಾಗ, ಆಗುಗ ಪಾಂಗು ಈಡು ಪಾಂಗಾಗುತ್ತದೆ: (9) ಅವನು ಕುರುಡನಾದ > (ಕ) ನಾನು ಅವನನ್ನು ಕುರುಡನಾಗಿಸಿದೆ (ಚ) ನಾನು ಅವನನ್ನು ಕುರುಡನಾಗಿ ಮಾಡಿದೆ. (10) ಹುಡುಗ ತಬ್ಬಲಿಯಾದ > (ಕ) ನಾನು ಹುಡುಗನನ್ನು ತಬ್ಬಲಿ ಯಾಗಿಸಿದೆ (ಚ) ನಾನು ಹುಡುಗನನ್ನು ತಬ್ಬಲಿಯಾಗಿ ಮಾಡಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಮಾಡು ಪದವನ್ನು ಹೆಸರುಪದಕ್ಕೆ ನೇರವಾಗಿ ಸೇರಿಸುವ ಬದಲು, ಆಗು ಪದದ ಮೊದಲೆಸಕದ ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು. ಮಾಡು ಪದವನ್ನು ಬಳಸಿರುವಲ್ಲಿ ಆಗುಗಪದ ಮತ್ತು ಹಂತಪದಗಳೆರಡನ್ನೂ ಒಂದೇ ಈಡು ಪಾಂಗಿನ ಅಂಗಗಳನ್ನಾಗಿಯೂ ಮಾಡಲು ಬರುತ್ತದೆ; ಎಂದರೆ, ಅವೆರಡೂ ಅನ್ನು ಒಟ್ಟಿನೊಂದಿಗೆ ಬರುತ್ತವೆ: (11) ಅವನು ಕುರುಡನಾದ > ನಾನು ಅವನನ್ನು ಕುರುಡನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದೆ. (12) ಹುಡುಗ ತಬ್ಬಲಿಯಾದ > ನಾನು ಹುಡುಗನನ್ನು ತಬ್ಬಲಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದೆ. (3) ಆಗು ಎಸಕಪದಕ್ಕೆ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಾಗ, ಇಲ್ಲವೇ ಅದರ ಬದಲು ಮಾಡು ಪದವನ್ನು ಬಳಸಿದಾಗ, ಜಾಗ ಇಲ್ಲವೇ ಗುರಿ ಮಾತ್ರ ಬರುವ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹೊಸ ಮಾಡುಗ ಸೇರುತ್ತದೆ; ಆದರೆ, ಜಾಗ ಇಲ್ಲವೇ ಗುರಿ ಪಾಂಗುಗಳು ಹಾಗೆಯೇ ಉಳಿಯುತ್ತವೆ: (13) ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ಕೆಸರಾಯಿತು > (ಕ) ನಾನು ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ಕೆಸರಾ ಗಿಸಿದೆ (ಚ) ನಾನು ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ಕೆಸರುಮಾಡಿದೆ. (14) ಅವನಿಗೆ ನೋವಾಯಿತು > (ಕ) ನಾನು ಅವನಿಗೆ ನೋವಾಗಿಸಿದೆ (ಚ) ನಾನು ಅವನಿಗೆ ನೋವುಮಾಡಿದೆ.
ಆದರೆ, ತಡ, ಮನೆ, ನಾಚಿಕೆ, ಬಿಡುವು, ಸಾಲ ಮೊದಲಾದ ಬೇರೆ ಕೆಲವು ಪದಗಳನ್ನು ಆಗು ಪದದೊಂದಿಗೆ ಬಳಸಿರುವಲ್ಲಿ ಆಗು ಪದದ ಬದಲು ಮಾಡು ಪದವನ್ನು ಬಳಸಿದಾಗ, ಮೊದಲಿಗಿದ್ದ ಸೊಲ್ಲಿಗೆ ಹೊಸ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗನ್ನು ಸೇರಿಸುವ ಬದಲು, ಅವುಗಳ ಆಗುಗ ಪಾಂಗನ್ನೇ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ: (15ಕ) ಅವನಿಗೆ ತಡವಾಯಿತು > ಅವನು ತಡ ಮಾಡಿದ. (15ಚ) ಅವನಿಗೆ ಸಾಲವಾಯಿತು > ಅವನು ಸಾಲ ಮಾಡಿದ. (4) ಆಗುಗ ಪಾಂಗಿನೊಂದಿಗೆ ಗುರಿ ಪಾಂಗು ಬಂದಿರುವಲ್ಲಿ ಆಗು ಎಸಕಪದಕ್ಕೆ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಾಗ, ಇಲ್ಲವೇ ಅದರ ಬದಲು ಮಾಡು ಪದವನ್ನು ಬಳಸಿದಾಗ, ಗುರಿ ಪಾಂಗು ಹಾಗೆಯೇ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಆಗುಗ ಪಾಂಗು ಈಡು ಪಾಂಗಾಗುತ್ತದೆ: (16) ಅವನು ತೊಂದರೆಗೆ ಗುರಿಯಾದ > ನಾನು ಅವನನ್ನು ತೊಂದರೆಗೆ ಗುರಿಮಾಡಿದೆ. (17) ಅವನು ನನಗೆ ಹೊಣೆಯಾದ > ನಾನು ಅವನನ್ನು ನನಗೆ ಹೊಣೆಮಾಡಿದೆ. (4) ಕೂಡುಪದಗಳ ಬಳಕೆ ಎಸಕಪದಗಳನ್ನು ಕೆಲವು ಬಗೆಯ ಕೂಡುಪದಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಿಯೂ ಅವುಗಳಿಗೆ ಇಸು ಒಟ್ಟು ಕೊಡುವಂತಹ ಮಾಡಿಸುವ ಇಲ್ಲವೇ ಆಗಿಸುವ ಹುರುಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಬರುತ್ತದೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಸೊಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು: (1ಕ) ಅವನು ನಮ್ಮ ಮನೆಗೆ ಬಂದ. (1ಚ) ನಾನು ಅವನನ್ನು ನಮ್ಮ ಮನೆಗೆ ಬರಿಸಿದೆ. (1ಟ) ನಾನು ಅವನನ್ನು ನಮ್ಮ ಮನೆಗೆ ಬರಹೇಳಿದೆ. (1ತ) ನಾನು ಅವನನ್ನು ನಮ್ಮ ಮನೆಗೆ ಬರಗೊಟ್ಟೆ. (1ಪ) ನಾನು ಅವನನ್ನು ನಮ್ಮ ಮನೆಗೆ ಬರಮಾಡಿದೆ. (2ಕ) ಹಣ್ಣಿನ ಸಿಪ್ಪೆ ಕೊಳೆತಿದೆ. (2ಚ) ನಾನು ಹಣ್ಣಿನ ಸಿಪ್ಪೆಯನ್ನು ಕೊಳೆಸಿದೆ. (2ಟ) ನಾನು ಹಣ್ಣಿನ ಸಿಪ್ಪೆಯನ್ನು ಕೊಳೆಹಾಕಿದೆ. ಮೇಲೆ (1ಟ, ತ, ಪ), ಮತ್ತು (2ಟ) ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಇಸುವೆಸಕಪದಗಳನ್ನು ಬಳಸುವ ಬದಲು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಬರುವ ಎಸಕಪದದ ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪಕ್ಕೆ ಮಾಡು, ಹೇಳು, ಕೊಡು, ಮತ್ತು ಹಾಕು ಎಂಬ ಬೇರೆ ಎಸಕಪದಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಮಾಡಿರುವ ಕೂಡುಪದಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಹಾಗಿದ್ದರೂ, ಈ ಕೂಡುಪದಗಳು ಇಸುವೆಸಕಪದವನ್ನು ಬಳಸಿರುವ (1ಚ) ಮತ್ತು (2ಚ)ಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುವಂತಹ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳನ್ನೇ ತೋರಿಸು ತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು. (5) ಹಾಗೆ ಮಾಡು ಇಲ್ಲವೇ ಅಂತೆ ಮಾಡು ಎಂಬವುಗಳ ಬಳಕೆ ಎಸಕಪದಗಳ ಮುಂಬೊತ್ತಿನ ಪರಿಚೆರೂಪಕ್ಕೆ ಹಾಗೆ ಮಾಡು ಇಲ್ಲವೇ ಅಂತೆ ಮಾಡು ಎಂಬ ನುಡಿತಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿಯೂ ಇಸುವೆಸಕಪದಗಳ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುವಂತಹ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲು ಬರುತ್ತದೆ:
(1) ಕೊಡ ಕೆಳಗೆ ಬಿತ್ತು > (ಕ) ಅವಳು ಕೊಡವನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಬೀಳಿಸಿದಳು (ಚ) ಅವಳು ಕೊಡವನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಬೀಳುವ ಹಾಗೆ ಮಾಡಿದಳು. (2) ಅವನು ಹೊರಗೆ ಓಡಿದ > (ಕ) ಆಕೆ ಅವನನ್ನು ಹೊರಗೆ ಓಡಿಸಿದಳು (ಚ) ಆಕೆ ಅವನನ್ನು ಹೊರಗೆ ಓಡುವಂತೆ ಮಾಡಿದಳು. (3) ಅವಳು ನನಗೆ ಒಂದು ಪುಸ್ತಕ ಕೊಟ್ಟಳು > (ಕ) ಅವನು ಅವಳಿಂದ ನನಗೆ ಒಂದು ಪುಸ್ತಕ ಕೊಡಿಸಿದ (ಚ) ಅವಳು ನನಗೆ ಒಂದು ಪುಸ್ತಕ ಕೊಡುವಂತೆ (ಅವನು) ಮಾಡಿದ. ಆದರೆ, ಇವೆರಡರ ನಡುವೆ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಹಲವು ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳೂ ಇವೆ. ಇಂತಹ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ: (1) ಇಸುವೆಸಕಪದಗಳು ತಿಳಿಸುವ ಎರಡು ಎಸಕಗಳು ಒಂದೇ ಜಾಗ ಮತ್ತು ಹೊತ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯಬೇಕೆಂಬ ಗೊತ್ತುಪಾಡಿದೆ. ಆದರೆ, ಹಾಗೆ ಮಾಡು ಇಲ್ಲವೇ ಅಂತೆ ಮಾಡು ಎಂಬವುಗಳ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಅಂತಹ ಕಟ್ಟುಪಾಡಿಲ್ಲ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಓಡಿಸಿದ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಓಡುವ ಎಸಕ ಮತ್ತು ಓಡುವ ಹಾಗೆ ಮಾಡುವ ಎಸಕ ಎಂಬ ಎರಡು ಎಸಕಗಳೂ ಒಂದೇ ಜಾಗ ಮತ್ತು ಹೊತ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದಿರುತ್ತವೆ; ಆದರೆ, ಓಡುವ ಹಾಗೆ ಮಾಡಿದ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಅವು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಜಾಗ ಮತ್ತು ಹೊತ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದಿರಬಲ್ಲುವು: (4ಕ) ಅವನು ಬೊಬ್ಬೆ ಹಾಕಿ ಬೆಕ್ಕನ್ನು ಓಡಿಸಿದ. (4ಚ) ಅವನು ಹೊಗೆ ಹಾಕಿ ಬೆಕ್ಕು ಓಡುವ ಹಾಗೆ ಮಾಡಿದ. (5ಕ) ಆಕೆ ಹುಡುಗನನ್ನು ವಿಶ ಕೊಟ್ಟು ಸಾಯಿಸಿದಳು. (5ಚ) ಆಕೆ ಹುಡುಗನಿಗೆ ವಿಶ ಕೊಟ್ಟು ಅವನು ಎರಡು ದಿನ ಬಿಟ್ಟು ಸಾಯುವ ಹಾಗೆ ಮಾಡಿದಳು. (4ಕ)ದಲ್ಲಿ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿರುವ ಓಡಿಸು ಎಸಕಪದ ಬಂದಿದ್ದು, ಅದು ತಿಳಿಸುವ ಓಡುವುದು ಮತ್ತು ಓಡುವ ಹಾಗೆ ಮಾಡುವುದು ಎಂಬ ಎರಡು ಎಸಕಗಳು ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಡೆದಿರುತ್ತವೆ. ಆದರೆ, (4ಚ)ದಲ್ಲಿ ಓಡಿ ಹೋಗುವ ಹಾಗೆ ಮಾಡು ಎಂಬ ನುಡಿತವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದ್ದು, ಅದು ತಿಳಿಸುವ ಮೇಲಿನವೇ ಎರಡು ಎಸಕಗಳು (ಓಡುವುದು ಮತ್ತು ಓಡುವ ಹಾಗೆ ಮಾಡುವುದು) ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಸಮಯಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದಿರಬಲ್ಲುವು. (5ಚ)ದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಪಶ್ಟವಾಗಿ ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ. (2) ಇಸುವೆಸಕಪದಗಳ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುವ ಎರಡು ಎಸಕಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡನೆಯದನ್ನು ಮಾತ್ರ ಅಲ್ಲಗಳೆಯಲು ಬರುತ್ತದಲ್ಲದೆ, ಮೊದಲನೆಯದನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಅಲ್ಲಗಳೆಯಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಹಾಗೆ ಮಾಡು ಇಲ್ಲವೇ ಅಂತೆ ಮಾಡು ಎಂಬವುಗಳ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಕಟ್ಟುಪಾಡಿಲ್ಲ. ಅವನ್ನು ಬಳಸಿರುವ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಎಸಕ ಒಳಸೊಲ್ಲಿ ನಲ್ಲಿಬಂದಿರುವುದು, ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ಎಸಕ ಹೊರಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವುದು ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ: (6ಕ) ಆತ ಮರದಿಂದ ಹಣ್ಣು ಉದುರದ ಹಾಗೆ ಮಾಡಿದ. (6ಚ) ಆತ ಮರದಿಂದ ಹಣ್ಣು ಉದುರುವ ಹಾಗೆ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ. ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ, ಇಸುವೆಸಕಪದಗಳಿರುವ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಎಸಕದ ಬಗೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ನೆರವು ಪಾಂಗು ಎರಡನೆಯ (ಎಸಕವನ್ನು ಮಾಡಿಸುವ) ಎಸಕಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸಂಬಂದಿಸಿರಬಲ್ಲುದು; ಆದರೆ, ಹಾಗೆ ಮಾಡು ಇಲ್ಲವೇ ಅಂತೆ ಮಾಡು ಎಂಬವು ಬಂದಿರುವಲ್ಲಿ ಅದು ಮೊದಲನೆಯ (ಎಸಕವನ್ನು ಮಾಡುವ) ಎಸಕಕ್ಕೂ ಸಂಬಂದಿಸಿರಬಲ್ಲುದಾಗಿದ್ದು, ಇಪ್ಪುರುಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ:
(7ಕ) ಅವನು ಆ ಕೆಲಸವನ್ನು ಬೇಸರದಿಂದ ರಾಜುವಿನ ಕಯ್ಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಿಸಿದ. (7ಚ) ಅವನು ಆ ಕೆಲಸವನ್ನು ಬೇಸರದಿಂದ ರಾಜು ಮಾಡುವ ಹಾಗೆ ಮಾಡಿದ. (7ಚ)ದಲ್ಲಿ ಬೇಸರದಿಂದ ಎಂಬುದು ರಾಜುವಿಗೆ ಸಂಬಂದಿಸಿಯೂ ಇರಬಲ್ಲುದು ಇಲ್ಲವೇ ಅವನಿಗೆ ಸಂಬಂದಿಸಿಯೂ ಇರಬಲ್ಲುದು; ಆದರೆ, (1ಕ)ದಲ್ಲಿ ಅದು ಅವನಿಗೆ ಮಾತ್ರವೇ ಸಂಬಂದಿಸಿರಬಲ್ಲುದು. (3) ಹೆಚ್ಚಿನ ಎಸಕಪದಗಳನ್ನೂ ಹಾಗೆ ಮಾಡು ಇಲ್ಲವೇ ಅಂತೆ ಮಾಡು ಎಂಬುದರ ಇಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲು ಬರುತ್ತದೆ; ಎಸಕ ನಡೆಯುವುದನ್ನು ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪದಲ್ಲಿರುವ ಎಸಕಪದ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಎಸಕ ನಡೆಸುವುದನ್ನು ಅದರ ಬಳಿಕ ಬಂದಿರುವ ಹಾಗೆ ಮಾಡು ಇಲ್ಲವೇ ಅಂತೆ ಮಾಡು ಎಂಬುದು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯದು ಒಂದು ಒಳಸೊಲ್ಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಎರಡನೆಯದು ಒಂದು ಹೊರಸೊಲ್ಲಾಗಿದೆ; ಎಂದರೆ, ಇಸುವೆಸಕಪದ ಬಂದಿರುವ ಸೊಲ್ಲಿನ ಹಾಗೆ ಅದೊಂದು ಸುಳು ಸೊಲ್ಲಾಗಿರದೆ ಸಿಕ್ಕಲು ಸೊಲ್ಲಾಗಿದೆ. ಹಾಗಾಗಿ, ಒಂದು ಸೊಲ್ಲಿಗೆ ಹಾಗೆ ಮಾಡು ಇಲ್ಲವೇ ಅಂತೆ ಮಾಡು ಎಂಬುದನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಾಗ, ಅದರ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಯಾವ ಮಾರ್ಪಾಡೂ ಆಗದಿರ ಬಲ್ಲುದು: (8ಕ) ಅವನಿಗೆ ಗೆಲ್ಲು ಎಟಕಿತು > ನಾನು ಅವನಿಗೆ ಗೆಲ್ಲು ಎಟಕುವ ಹಾಗೆ ಮಾಡಿದೆ. (8ಚ) ಗೋಣಿಯಿಂದ ಅಕ್ಕಿ ಸುರಿಯಿತು > ನಾನು ಗೋಣಿಯಿಂದ ಅಕ್ಕಿ ಸುರಿಯುವ ಹಾಗೆ ಮಾಡಿದೆ. (8ಟ) ಹುಡುಗ ನಡುಗಿದ > ಅವನು ಹುಡುಗ ನಡುಗುವ ಹಾಗೆ ಮಾಡಿದ. (4) ಆದರೆ, ಒಳಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು ಬಂದಿದೆಯಾದರೆ, ಅದಕ್ಕೂ ಹೊರಸೊಲ್ಲಿನ ಮಾಡುಗಕ್ಕೂ ನಡುವೆ ಗೊಂದಲವುಂಟಾಗಬಲ್ಲುದು; ಹಾಗಾಗಿ, ಕೆಲವು ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಈಡು ಪಾಂಗಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ: (9ಕ) ಅವನು ನನ್ನ ಬೆನ್ನಿಗೆ ಎಣ್ಣೆ ಸವರಿದ > ನಾನು ಅವನನ್ನು ನನ್ನ ಬೆನ್ನಿಗೆ ಎಣ್ಣೆ ಸವರುವ ಹಾಗೆ ಮಾಡಿದೆ. (9ಚ) ಅವನು ಒಂದು ಹಾಡನ್ನು ಹಾಡಿದ > ನಾನು ಅವನನ್ನು ಒಂದು ಹಾಡನ್ನು ಹಾಡುವ ಹಾಗೆ ಮಾಡಿದ. (9ಟ) ಅವನು ಮಳೆಯಲ್ಲಿ ನೆನೆದ > ನಾನು ಅವನನ್ನು ಮಳೆಯಲ್ಲಿ ನೆನೆಯುವ ಹಾಗೆ ಮಾಡಿದ. (5) ಆಗುಗ ಪಾಂಗು ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುವಂತಹ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ, ಅದಕ್ಕೂ ಮಾಡುಗಕ್ಕೂ ನಡುವೆ ಗೊಂದಲವುಂಟಾಗಬಲ್ಲುದು; ಹಾಗಾಗಿ, ಅಂತಹ ಕಡೆಗಳಲ್ಲೂ ಆಗುಗವನ್ನು ಈಡಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ: (10ಕ) ಅವನು ನನಗೆ ಹೆದರಿದ > ನಾನು ಅವನನ್ನು ನನಗೆ ಹೆದರುವ ಹಾಗೆ ಮಾಡಿದೆ. (10ಚ) ಅವನು ಕೆಳಗೆ ಬಿದ್ದ > ನಾನು ಅವನನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಬೀಳುವ ಹಾಗೆ ಮಾಡಿದೆ. (6) ಈ ಗೊಂದಲವನ್ನು ಇನ್ನೊಂದು ಬಗೆಯಲ್ಲೂ ತಪ್ಪಿಸಲು ಬರುತ್ತದೆ: ಹೊರಸೊಲ್ಲಿನ ಮಾಡುಗವನ್ನು ಮೊದಲಿಗೆ ಕೊಡುವ ಬದಲು ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ಎಂದರೆ, ಹೊರಸೊಲ್ಲಿನ ಎಸಕಪದದ ಮೊದಲು ಕೊಡಬಹುದು: (11ಕ) ರಾಜು ಆಟದಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದ > ರಾಜು ಆಟದಲ್ಲಿ ಗೆಲ್ಲುವ ಹಾಗೆ ನಾನು ಮಾಡಿದೆ. (11ಚ) ಅವನು ಮರದಿಂದ ಒಂದು ಹಣ್ಣು ಉದುರಿಸಿದ > ಅವನು ಮರ ದಿಂದ ಒಂದು ಹಣ್ಣು ಉದುರಿಸುವ ಹಾಗೆ ನಾನು ಮಾಡಿದೆ. (7) ಹಾಗೆ ಮಾಡು ಮತ್ತು ಅಂತೆ ಮಾಡು ಎಂಬವುಗಳ ಹಾಗೆಯೇ ಹಾಗಾಗು ಮತ್ತು ಅಂತಾಗು ಎಂಬವುಗಳ ಬಳಕೆಯೂ ಇದೆ; ಆದರೆ, ಇವು ಇಸುವೆಸಕದ ಹುರುಳನ್ನು ಕೊಡುವುದಿಲ್ಲ; ಒಂದು ಎಸಕ ನಡೆದುದರಿಂದಾಗಿ, ಇಲ್ಲವೇ
ಬೇರಾವುದೋ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಇನ್ನೊಂದು ಎಸಕ (ಆಗುಹ) ನಡೆಯಿತು (ಇಲ್ಲವೇ ನಡೆಯಲಿಲ್ಲ) ಎಂಬುದನ್ನಶ್ಟೇ ಅವು ತಿಳಿಸುತ್ತವೆ: (12ಕ) ನೀವು ಬಂದುದರಿಂದ ಆಕೆ ಮದುವೆಗೆ ಹೋಗುವ ಹಾಗಾಯಿತು. (12ಚ) ಮಳೆ ಬಂದುದರಿಂದ ಗಿಡಕ್ಕೆ ನೀರು ಹಾಕಿದಂತಾಯಿತು. (12ಟ) ನೀವು ಬಂದುದರಿಂದ ಆಕೆ ಮದುವೆಗೆ ಹೋಗದ ಹಾಗಾಯಿತು.
8.3.4 ಇಸುವೆಸಕಪದಗಳ ಹುರುಳುಗಳು
ಎಸಕಪದಗಳಿಗೆ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಾಗ ಅವುಗಳ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಎಂತಹ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನೇ ಮುಕ್ಯವಾಗಿ ಮೇಲೆ (8.2.1)ರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿತ್ತು; ಇದಕ್ಕೆ ಬದಲು, ಈ ಸೇರಿಕೆಯಿಂದ ಸೊಲ್ಲುಗಳ ಹುರುಳಿನಲ್ಲಿ ಎಂತಹ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ ಎಂಬುದರ ಮೇಲೂ ಅವುಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಬರುತ್ತದೆ. ಕನ್ನಡದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆಯಲ್ಲಿ ಆಗುಹ ಮತ್ತು ಮಾಡುಹಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ತುಂಬಾ ಮುಕ್ಯವಾದುದು ಎಂಬುದನ್ನು ನಾವು ಮೇಲೆ (7.4.3ರಲ್ಲಿ) ನೋಡಿರುವೆವು; ಮಾಡುಹಗಳ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಪಾಂಗುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಕ್ಕೆ (ಮಾಡುಗಕ್ಕೆ) ಅವುಗಳ ಮೇಲೆ ಹತೋಟಿಯಿರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಆಗುಹಗಳ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಯಾವ ಪಾಂಗಿಗೂ ಅವುಗಳ ಮೇಲೆ ಹತೋಟಿಯಿರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದೇ ಈ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಎಸಕಗಳ ನಡುವಿನ ಮುಕ್ಯ ವ್ಯತ್ಯಾಸ. ಆಗುಹಗಳಿಗೆ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಾಗ, ಹೆಚ್ಚಿನೆಡೆಗಳಲ್ಲೂ ಅವುಗಳ ಮೇಲೆ ಹತೋಟಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿರುವ ಒಂದು ಹೊಸ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು ಅವುಗಳ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಕ್ಕೆ ಸೇರುತ್ತದೆ; ಆದರೆ, ಈ ಸೊಲ್ಲುಗಳ ಹುರುಳು ಅಂತಹದೇ ಹುರುಳನ್ನು ಕೊಡಬಲ್ಲ ಮಾಡುಹಗಳಿಗಿಂತ ಬೇರಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಸೊಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು: (1ಕ) ಹುಡುಗ ಓಡಿದ. (1ಚ) ರಾಜು ಹುಡುಗನನ್ನು ಓಡಿಸಿದ. (1ಟ) ರಾಜು ಹುಡುಗನನ್ನು ಅಟ್ಟಿದ. (1ಕ) ಸೊಲ್ಲಿನ ಓಡು ಎಂಬ ಎಸಕಪದಕ್ಕೆ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿ, ಮತ್ತು ಅದರಲ್ಲಿ ಮಾಡಬೇಕಾಗಿರುವ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿ, (1ಚ) ಸೊಲ್ಲನ್ನು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ; ಇದಕ್ಕೆ ಬದಲು, (1ಟ) ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಅಟ್ಟು ಎಂಬ ಬೇರೆಯೇ ಒಂದು ಎಸಕಪದವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. (1ಚ) ಮತ್ತು (1ಟ) ಸೊಲ್ಲುಗಳ ನಡುವೆ ಹುರುಳಿನಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದೆಯೆಂಬು ದನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು: ಅಟ್ಟು ಎಂಬುದು ನೇರವಾಗಿ ರಾಜು ನಡೆಸಿದ ಒಂದು ಮಾಡುಹವನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ; ಆದರೆ, ಓಡಿಸು ಎಂಬುದು ಓಡು ಎಂಬ ಎಸಕಪದ ತಿಳಿಸುವ ಒಂದು ಆಗುಹವನ್ನು ಆತ ತನ್ನ ಹತೋಟಿಗೆ ತಂದು, ಅದು ಆಗುವ ಹಾಗೆ ಮಾಡಿದ ಎಂಬುದಾಗಿ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಕೆಲಸವನ್ನು ಆತನೇ ನೇರವಾಗಿ ಮಾಡಿರಬಹುದು, ಇಲ್ಲವೇ ಇನ್ನೊಬ್ಬರಿಂದ ಮಾಡಿಸಿರಬಹುದು: (2ಕ) ರಾಜು ಹುಡುಗನನ್ನು ಬೆದರಿಸಿ ಓಡಿಸಿದ. (2ಚ) ರಾಜು ಕೆಂಪನಿಂದ ಹುಡುಗನನ್ನು ಓಡಿಸಿದ. (3ಕ) ರಾಜು ಹುಡುಗನನ್ನು ಬೆದರಿಸಿ ಅಟ್ಟಿದ. (3ಕ) ರಾಜು ಕೆಂಪನಿಂದ ಹುಡುಗನನ್ನು ಅಟ್ಟಿಸಿದ. (2ಕ)ದಲ್ಲಿ ಓಡಿಸುವ ಎಸಕವನ್ನು ರಾಜು ತಾನೇ ನೇರವಾಗಿ ನಡೆಸಿರುವನೆಂದು ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು (2ಚ)ದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನೇ ಆತನು ಕೆಂಪನ ನೆರವಿನಿಂದ ನಡೆಸಿರುವ ನೆಂದು ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ; ಈ ಎರಡು ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲೂ ಓಡಿಸು ಎಂಬುದನ್ನೇ ಬಳಸ
ಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, (3ಕ)ದಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೇ ಹುರುಳನ್ನು ಅಟ್ಟು ಎಂಬುದೇ ತಿಳಿಸುವು ದಾದರೂ, ಎರಡನೆಯ ಹುರುಳನ್ನು ಕೊಡಬೇಕಾಗಿರುವ (3ಚ) ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಅದಕ್ಕೆ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ. ಎಂದರೆ, ಓಡಿಸು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಅಟ್ಟು ಎಸಕಪದ ತಿಳಿಸುವ ಹುರುಳು ಮಾತ್ರ ವಲ್ಲದೆ ಅಟ್ಟಿಸು ಎಂಬ ಎಸಕಪದ ತಿಳಿಸುವ ಹುರುಳೂ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಅದರ ಹುರುಳಿನ ಹರವು ಅಟ್ಟು ಪದದ ಹುರುಳಿನ ಹರವಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿದೆ. ಈ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ವಿವರಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ, ಒಂದು ಆಗುಹಪದಕ್ಕೆ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಾಗ ಮಾಡುಹ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವ ಬದಲು ಒಂದು ಆಗಿಸುಹ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂದೂ ಹೇಳಬಹುದು. ಇದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಾಡುಹಕ್ಕೆ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಾಗ ಬೇರೊಂದು ಮಾಡುಹ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವ ಬದಲು ಒಂದು ಮಾಡಿಸುಹ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂಬು ದಾಗಿಯೂ ಹೇಳಬಹುದು; ಯಾಕೆಂದರೆ, ಅಂತಹದೇ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳವಿರುವ ಮಾಡುಹ ಪದದಿಂದ ಈ ಮಾಡಿಸುಹ ಪದ ಬೇರಾಗಿರುತ್ತದೆ; ಅದಕ್ಕೆ ಮಾಡುಹ ಪದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹರವಿರುತ್ತದೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಸೊಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು: (4ಕ) ನಾನು ಅವನಿಗೆ ಹಣ್ಣು ತಿನ್ನಿಸಿದೆ. (4ಚ) ನಾನು ಅವನಿಂದ (ಅವನ ಕಯ್ಯಲ್ಲಿ) ಹಣ್ಣು ತಿನ್ನಿಸಿದೆ. (5ಕ) ನಾನು ಅವನಿಗೆ ಹಣ ಕೊಟ್ಟೆ. (5ಚ) ನಾನು ಅವನಿಂದ (ಅವನ ಕಯ್ಯಲ್ಲಿ) ಹಣ ಕೊಡಿಸಿದೆ. (4ಕ)ದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಾಡಿಸುಹವನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ತಿನ್ನಿಸು ಇಸುವೆಸಕಪದವನ್ನು ಮಾಡುಗ+ಈಡು+ಗುರಿ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಅದನ್ನೇ (4ಚ)ದಲ್ಲಿ ಮಾಡುಗ+ಈಡು+ಸುರು ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲೂ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಒಂದು ಮಾಡುಹವನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಕೊಡು ಎಸಕಪದವನ್ನು (5ಕ)ದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿದ ಹಾಗೆ ಮಾಡುಗ+ಈಡು+ಗುರಿ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲು ಬರುತ್ತದಲ್ಲದೆ, ಅದರಲ್ಲಿ ಯಾವ ಮಾರ್ಪಾಡನ್ನೂ ಮಾಡದೆ ಹಾಗೆಯೇ ಮಾಡುಗ+ಈಡು+ಸುರು ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಹಾಗೆ ಬಳಸಬೇಕಿದ್ದಲ್ಲಿ ಅದಕ್ಕೆ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಹಾಗೆ ಮಾಡಿದಾಗ ಅದರ ಹುರುಳೂ ಬೇರಾಗುತ್ತದೆ. (5ಚ) ಸೊಲ್ಲಿಗೆ ಅವನಿಂದ ಬೇರೊಬ್ಬನಿಗೆ ಹಣ ಕೊಡಿಸಿದೆ ಎಂಬ ಹುರುಳಿದೆಯಲ್ಲದೆ ಅವನಿಗೆ ಹಣ ಕೊಡಿಸಿದೆ ಎಂಬ ಹುರುಳಿಲ್ಲ.
8.3.5 ಮೂರು ಬಗೆಯ ನೆಲೆಗಳು
ಎಸಕಪದಗಳಿಗೆ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿರುವಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಹುರುಳುಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿಗೆ ಮೂರು ಬಗೆಯ ನೆಲೆಗಳಿವೆ: (1) ಎಂತಹ ಎಸಕಪದಗಳಿಗೆ ಅದನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದೊಂದು; (2) ಅದರ ಪಾಂಗುಗಳಾಗಿ ಎಂತಹ ವ್ಯಕ್ತಿ, ವಸ್ತು ಇಲ್ಲವೇ ವಿಶಯ ಬಂದಿದೆ ಎಂಬುದು ಇನ್ನೊಂದು; ಮತ್ತು (3) ಅದರ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳ ಎಂತಹದು ಎಂಬುದು ಮತ್ತೊಂದು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಬಗೆಯ ನೆಲೆಯ ಮೇಲೆ ಹೇಗೆ ಇಸುವೆಸಕಪದಗಳ ಹುರುಳು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಮೇಲೆ ವಿವರವಾಗಿ ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮೊದಲನೆಯ ಎರಡು ನೆಲೆಗಳ ಕುರಿತಾಗಿ ಕೆಲವು ಎತ್ತುಗೆಗಳನ್ನಶ್ಟೇ ಕೆಳಗೆ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ: (1) ಎಸಕಪದಗಳ ಹುರುಳು ನೆಲೆಯಾಗಿರುವುದು
ಎಸಕಪದಗಳ ಹುರುಳುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ, ಅವುಗಳಿಗೆ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಲು ಬರುತ್ತದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು, ಮತ್ತು ಹಾಗೆ ಸೇರಿಸಿದಾಗ ಅವುಗಳ ಹುರುಳಿನಲ್ಲಿ ಎಂತಹ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಬರುತ್ತದೆ; ಇದಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಎತ್ತುಗೆಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ: (1) ತಿನ್ನು ಎಸಕಪದಕ್ಕೆ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗೆ ಅದರ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿದ್ದ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು ಗುರಿ ಪಾಂಗಾಗಿ ಇಲ್ಲವೇ ಸುರು ಪಾಂಗಾಗಿ ಬರಬಲ್ಲುದು; ಆದರೆ, ಕಚ್ಚು ಎಸಕಪದಕ್ಕೆ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಲ್ಲಿ ಅದರ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿದ್ದ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು ಸುರು ಪಾಂಗಾಗಿ ಬರಬಲ್ಲುದಲ್ಲದೆ ಗುರಿ ಪಾಂಗಾಗಿ ಬರಲಾರದು: (1ಕ) ಅವನು ಹಣ್ಣು ತಿಂದ. (1ಚ) ನಾನು ಅವನಿಗೆ ಹಣ್ಣು ತಿನ್ನಿಸಿದೆ. (1ಟ) ನಾನು ಅವನಿಂದ (ಅವನ ಕಯ್ಯಲ್ಲಿ) ಹಣ್ಣು ತಿನ್ನಿಸಿದೆ. (2ಕ) ಅವನು ಹಣ್ಣು ಕಚ್ಚಿದ. (2ಚ) *ನಾನು ಅವನಿಗೆ ಹಣ್ಣು ಕಚ್ಚಿಸಿದೆ. (2ಟ) ನಾನು ಅವನಿಂದ (ಅವನ ಕಯ್ಯಲ್ಲಿ) ಹಣ್ಣು ಕಚ್ಚಿಸಿದೆ. ಈ ವ್ಯತ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ತಿನ್ನು ಮತ್ತು ಕಚ್ಚು ಎಂಬ ಎಸಕಪದಗಳ ಹುರುಳಿನಲ್ಲಿರುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೇ ಕಾರಣ: ತಿನ್ನು ಎಸಕಪದದ ಹುರುಳನ್ನು (1) ತಿನ್ನುವ ಹಾಗೆ ಮಾಡುವುದು, (2) ಹಣ್ಣನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ ಬಾಯಿಗೆ ಹಾಕುವುದು, ಮತ್ತು (3) ಅದನ್ನು ತಿನ್ನುವುದು ಎಂಬ ಮೂರು ಕೆಲಸಗಳಾಗಿ ಒಡೆಯಲು ಬರುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಎರಡು ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ತಿನ್ನಿಸು ಎಂಬುದರ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಕ್ಕೆ ಹೊಸದಾಗಿ ಸೇರುವ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗಿನ ಮೇಲೆ ಹೊರಿಸಿದಲ್ಲಿ (1ಚ)ದ ಹುರುಳು ಸಿಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಮೊದಲನೆಯದನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹೊರಿಸಿದಲ್ಲಿ (1ಟ)ದ ಹುರುಳು ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಕುಡಿ, ಉಣ್ಣು, ಉಡು, ತೊಡು, ಮುಡಿ ಮೊದಲಾದ ಬೇರೆ ಕೆಲವು ಎಸಕಪದಗಳ ಹುರುಳನ್ನೂ ಈ ರೀತಿ ಮೂರು ಕೆಲಸಗಳಾಗಿ ಒಡೆಯಲು ಬರುತ್ತದೆ; ಹಾಗಾಗಿ, ಅವುಗಳ ಇಸುವೆಸಕ ರೂಪಗಳನ್ನೂ ತಿನ್ನು ಪದದ ಇಸುವೆಸಕ ರೂಪಗಳ ಹಾಗೆ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲು ಬರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಕಚ್ಚು ಎಸಕಪದದ ಹುರುಳನ್ನು (1) ಕಚ್ಚುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು (2) ಕಚ್ಚುವುದು ಎಂಬ ಎರಡು ಕೆಲಸಗಳಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಒಡೆಯಲು ಬರುತ್ತದೆ; ಹಾಗಾಗಿ, ಅದನ್ನು ಮೇಲೆ ತೋರಿಸಿದ ಹಾಗೆ (2ಟ) ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಬಳಸಲು ಬರುತ್ತದಲ್ಲದೆ, (2ಚ) ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಬಳಸಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಊದು, ಮುಕ್ಕು, ಮುಚ್ಚು, ಹಿಡಿ, ಎತ್ತು, ಕರೆ, ಕೊಲ್ಲು ಮೊದಲಾದ ಬೇರೆ ಹಲವು ಎಸಕಪದಗಳು ಹೀಗೆಯೇ. (2) ಒಡೆ, ಚೆಲ್ಲು, ತೆರೆ, ಮುಚ್ಚು, ಮುರಿ, ಸುಲಿ, ಸೀಳು ಮೊದಲಾದ ಕೆಲವು ಎಸಕಪದಗಳನ್ನು ಹಾಗೆಯೇ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸದೇನೇ ಆಗುಗ ಮಾತ್ರ ಎಂಬ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಾಗಲಿ, ಇಲ್ಲವೇ ಮಾಡುಗ+ಈಡು ಎಂಬ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳ ದಲ್ಲಾಗಲಿ ಬಳಸಲು ಬರುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಬದಲು, ಕುದಿ, ತಿರುಗು, ಉರಿ, ನಂದು, ಬೇಯು, ಸಿಡಿ, ಕೊಳೆ, ಸವೆ, ಕೆಡು ಮೊದಲಾದ ಬೇರೆ ಕೆಲವು ಎಸಕಪದಗಳನ್ನು ಆಗುಗ ಮಾತ್ರ ಎಂಬ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಬಳಸಲು ಬರುತ್ತದೆ; ಅವನ್ನು ಮಾಡುಗ+ಈಡು ಎಂಬ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಬಳಸಬೇಕಿದ್ದರೆ, ಅವಕ್ಕೆ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ: (3ಕ) ಗೆಲ್ಲು ಮುರಿಯಿತು. (3ಚ) ಹುಡುಗ ಗೆಲ್ಲನ್ನು ಮುರಿದ.
(4ಕ) ಹಾಲು ಕುದಿಯಿತು. (4ಚ) ಅವನು ಹಾಲನ್ನು ಕುದಿಸಿದ. ಇಸು ಒಟ್ಟಿನ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುವ ಈ ವ್ಯತ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಮೇಲಿನ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಎಸಕಪದಗಳ ಹುರುಳಿನಲ್ಲಿರುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೇ ಕಾರಣವಿರಬೇಕು; ಆದರೆ, ಇದು ಎಂತಹ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವುದು ಅಶ್ಟೊಂದು ಸುಲಬ ವೆಂದು ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಬೇರೆಯೂ ಹಲವು ನುಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಇದಕ್ಕೆ ಹಲವು ಬಗೆಯ ವಿವರಣೆಗಳನ್ನೂ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ; ಆದರೆ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದನ್ನೂ ನೇರವಾಗಿ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಬರುವ ಹಾಗೆ ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಆಗುಗ ಮಾತ್ರ ಮತ್ತು ಮಾಡುಗ+ಈಡು ಎಂಬ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಗಳಲ್ಲೂ ಬಳಕೆಯಾಗಬಲ್ಲ ಎಸಕಪದಗಳನ್ನು ಹೊರ ಒತ್ತಡದ ಪದ ಗಳೆಂದು, ಮತ್ತು ಹಾಗೆ ಬಳಕೆಯಾಗಲಾರದ ಎಸಕಪದಗಳನ್ನು ಒಳ ಒತ್ತಡದ ಪದಗಳೆಂದು ತಿಳಿಯಬಹುದು ಎಂಬುದು ಒಂದು ಬಗೆಯ ವಿವರಣೆ. ಹೊರ ಒತ್ತಡದಿಂದ ನಡೆಯಬಲ್ಲ ಎಸಕಗಳನ್ನು ಹಾಗೆಯೇ, ಆ ಒತ್ತಡ ಎಲ್ಲಿಂದ ಬರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಸದೆ, ಆಗುಗ ಮಾತ್ರ ಎಂಬ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದೊಂದಿಗೆ ಬಳಸಬಹುದು, ಇಲ್ಲವೇ ಆ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಹೇರುವ ಪಾಂಗನ್ನು ಮಾಡುಗವಾಗಿ ಮಾಡಿ, ಮಾಡುಗ+ಈಡು ಎಂಬ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದೊಂದಿಗೂ ಬಳಸಬಹುದು; ಆದರೆ, ಒಳ ಒತ್ತಡದಿಂದ ನಡೆಯುವ ಎಸಕಗಳಿಂದ ಆ ರೀತಿ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಹೇರುವ ಪಾಂಗನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದೇ ಈ ವಿವರಣೆಯ ತಿರುಳು. ಕನ್ನಡದ ಕೆಲವು ಎಸಕಪದಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿದಾಗ, ಇಂತಹ ವಿವರಣೆ ಸಾದ್ಯ ಎಂದು ತೋರುತ್ತದೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಸಿಡಿ, ಕೊಳೆ, ಆಡು (ಅಲ್ಲಾಡು), ತಗ್ಗು, ಕುಗ್ಗು, ಬಳುಕು ಮೊದಲಾದುವು ಒಳ ಒತ್ತಡದಿಂದ ನಡೆಯುವ ಎಸಕಗಳೆಂದು ಹೇಳಬಹುದು; ಇದಕ್ಕೆ ಬದಲು, ತೆರೆ, ಮುಚ್ಚು, ಮಡಚು, ಜಜ್ಜು, ಒಡೆ, ಸೀಳು ಮೊದಲಾದುವು ಹೊರ ಒತ್ತಡದಿಂದ ನಡೆಯುವ ಎಸಕಗಳೆಂದು ಹೇಳ ಬಹುದು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡನೆಯವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಆಗುಗ ಮಾತ್ರ ಮತ್ತು ಮಾಡುಗ +ಈಡು ಎಂಬ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲು ಬರುತ್ತದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಎರಡು ಬಗೆಯ ಹುರುಳುಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಕಡಿ ಎಂಬಂತಹ ಪದಗಳ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಂದು ಬಗೆಯ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನೂ ಕಾಣಲು ಬರುತ್ತದೆ: ಈ ಪದವನ್ನು ಹಗ್ಗವನ್ನು ಕಡಿ ಮತ್ತು ಮರವನ್ನು ಕಡಿ ಎಂಬುದಾಗಿ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಈಡು ಪಾಂಗುಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಳಸಲು ಬರುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯದನ್ನು ಆಗುಗ ಮಾತ್ರ ಎಂಬ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದೊಂದಿ ಗಾಗಲಿ (ಹಗ್ಗ ಕಡಿಯಿತು), ಇಲ್ಲವೇ ಮಾಡುಗ+ಈಡು ಎಂಬ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳ ದೊಂದಿಗಾಗಲಿ (ಅವನು ಹಗ್ಗವನ್ನು ಕಡಿದ) ಬಳಸಲು ಬರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಎರಡನೆಯದನ್ನು ಮಾಡುಗ+ಈಡು ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದೊಂದಿಗೆ ಬಳಸಲು ಬರುತ್ತದಲ್ಲದೆ (ಅವನು ಮರವನ್ನು ಕಡಿದ), ಆಗುಗ ಮಾತ್ರ ಎಂಬ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳ ದೊಂದಿಗೆ ಬಳಸಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ (*ಮರ ಕಡಿಯಿತು). ಈ ಎರಡನೆಯ ಹುರುಳಿ ನಲ್ಲಿ ಅದಕ್ಕೆ ಬೇಕಾಗುವ ಹೊರ ಒತ್ತಡವನ್ನು ತಿಳಿಸದಿರಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಈ ವ್ಯತ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಿರಬಹುದು. ಹೀಗಿದ್ದರೂ, ಬಿಡು-ಬಿಚ್ಚು, ತಿರುಗು-ಸುತ್ತು, ಸವೆ-ತೇಯು ಎಂಬಂತಹ ಪದಜೋಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿನದು ಒಳ ಒತ್ತಡದ ಪದವಾಗಿ, ಮತ್ತು ಎರಡನೆಯದು ಹೊರ ಒತ್ತಡದ ಪದವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗಲು ಕಾರಣವೇನೆಂಬುದು ತಿಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಆಗುಗ ಮಾತ್ರ ಎಂಬ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದೊಂದಿಗೆ ಬರುವ ಮೇಲಿನ ಎಸಕಪದಗಳು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಆಗುಗ+ಗುರಿ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದೊಂದಿಗೆ ಬರುವ ಎಸಕಪದಗಳಲ್ಲೂ ಇಂತಹದೇ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ: ಚುಚ್ಚು, ಕುತ್ತು, ಮೆತ್ತು, ಸುತ್ತು, ಸುಂದು ಎಂಬಂತಹ ಪದಗಳು ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸದೆಯೇ ಮಾಡುಗ+ಈಡು+ಗುರಿ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಬರಬಲ್ಲುವು; ಇದಕ್ಕೆ ಬದಲು, ತಗಲು, ತಾಗು, ತೊಡರು, ದೊರಕು, ಸಲ್ಲು, ಸಿಕ್ಕು ಮೊದಲಾದ ಬೇರೆ ಕೆಲವು ಎಸಕಪದಗಳನ್ನು ಮಾಡುಗ+ಈಡು+ಗುರಿ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲು ಅವಕ್ಕೆ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ:
(5ಕ) ಕಾಲಿಗೆ ಹಗ್ಗ ಸುತ್ತಿತು. (5ಚ) ಅವನು ಕಾಲಿಗೆ ಹಗ್ಗ ಸುತ್ತಿದ. (6ಕ) ಕಾಲಿಗೆ ಮೇಜು ತಗಲಿತು. (6ಚ) ಅವನು ಕಾಲಿಗೆ ಮೇಜು ತಗಲಿಸಿದ. (3) ಮೇಲೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ತಗಲು, ತಾಗು, ದೊರಕು, ಸಲ್ಲು, ಸಿಲುಕು ಮೊದಲಾದ ಎಸಕಪದಗಳಿಗೂ, ಒಲಿ, ಒಪ್ಪು, ಹೆದರು, ಬೆದರು, ಅಂಜು, ಸೋಲು ಮೊದಲಾದ ಎಸಕಪದಗಳಿಗೂ ನಡುವೆ ಇನ್ನೊಂದು ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದೆ: ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೇ ಬಗೆಯ ಎಸಕಪದಗಳಿಗೆ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಾಗ, ಅವುಗಳ ಆಗುಗ ಪಾಂಗು ಈಡು ಪಾಂಗಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಗುರಿ ಪಾಂಗು ಹಾಗೆಯೇ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ; ಇದಲ್ಲದೆ, ಅವುಗಳ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಕ್ಕೆ ಹೊಸದೊಂದು ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು ಸೇರುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಬದಲು, ಎರಡನೇ ಬಗೆಯ ಎಸಕಪದಗಳಿಗೆ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಾಗ, ಅವುಗಳ ಆಗುಗ ಪಾಂಗು ಈಡು ಪಾಂಗಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಗುರಿ ಪಾಂಗು ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗಾಗುತ್ತದೆ: (7ಕ) ಅವನಿಗೆ ಹಣ ದೊರಕಿತು. (7ಚ) ನಾನು ಅವನಿಗೆ ಹಣ ದೊರಕಿಸಿದೆ. (8ಕ) ನನಗೆ ಅವನು ಹೆದರಿದ. (8ಚ) ನಾನು ಅವನನ್ನು ಹೆದರಿಸಿದೆ. ಆಗುಗ+ಗುರಿ ಎಂಬ ಒಂದೇ ಬಗೆಯ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳವಿರುವ ಈ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಎಸಕಪದಗಳಿಗೆ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಾಗ, ಅವುಗಳ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು ನಡೆಯುವುದಕ್ಕೂ ಅವುಗಳ ನಡುವೆ ಹುರುಳಿನಲ್ಲಿರುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೇ ಕಾರಣವೆಂದು ಹೇಳಲು ಬರುತ್ತದೆ. (2) ಪಾಂಗುಗಳ ಬಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿರುವುದು ಎಂತಹ ವ್ಯಕ್ತಿ, ವಸ್ತು ಇಲ್ಲವೇ ವಿಶಯಗಳು ಎಸಕಪದದ ಪಾಂಗುಗಳಾಗಿ ಬಂದಿವೆ ಎಂಬುದರ ಮೇಲೂ ಅದರ ಇಸುವೆಸಕರೂಪದ ಹುರುಳು ಅವಲಂಬಿಸಿರಬಲ್ಲುದು. ಇದಕ್ಕೆ ಎರಡು ಎತ್ತುಗೆಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ: (1) ಮಾಡುಗ+ಗುರಿ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳವಿರುವ ಇಳಿ, ತಲಪು, ನುಸುಳು, ಹೊಗು, ಬಗ್ಗು, ಸರಿ ಮೊದಲಾದ ಕೆಲವು ಎಸಕಪದಗಳಿಗೆ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಾಗ, ಅವುಗಳ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಕ್ಕೆ ಒಂದು ಹೊಸ ಮಾಡುಗ ಸೇರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಮೊದಲಿಗಿದ್ದ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು ಈಡು ಪಾಂಗಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಬದಲು, ಅದೇ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳವಿರುವ ಗುದ್ದು, ಹೊಡೆ, ಬಡಿ, ತದಕು ಮೊದಲಾದ ಬೇರೆ ಕೆಲವು ಎಸಕಪದಗಳಿಗೆ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಾಗ, ಅವುಗಳ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಕ್ಕೆ ಒಂದು ಹೊಸ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು ಸೇರುವುದಾದರೂ, ಮೊದಲಿಗಿದ್ದ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು ಈಡು ಪಾಂಗಾಗದೆ ಸುರು ಪಾಂಗಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡುತ್ತದೆ: (1ಕ) ಅವನು ಮನೆಗೆ ತಲಪಿದ. (1ಚ) ನಾನು ಅವನನ್ನು ಮನೆಗೆ ತಲಪಿಸಿದೆ. (2ಕ) ಅವನು ಹುಡುಗನಿಗೆ ಹೊಡೆದ. (2ಚ) ನಾನು ಅವನಿಂದ ಹುಡುಗನಿಗೆ ಹೊಡೆಸಿದೆ.
ಈ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಎಸಕಪದಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿನವುಗಳ ಗುರಿ ಪಾಂಗು ಒಂದು ಇಂಬಾಗಿರುವುದು, ಮತ್ತು ಎರಡನೆಯವುಗಳ ಗುರಿ ಪಾಂಗು ಒಂದು ಉಸಿರಿ ಯಾಗಿರುವುದು ಮೇಲಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿರಬೇಕು. (2) ಮಾಡುಗ+ಸುರು+ಈಡು ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳವಿರುವ ಎಸಕಪದಗಳಿಗೆ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಾಗ, ಅವುಗಳ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಕ್ಕೆ ಒಂದು ಹೊಸ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು ಸೇರುತ್ತದೆ; ಇದಲ್ಲದೆ, ಮೊದಲಿಗಿದ್ದ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು ಸುರು ಪಾಂಗಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಮೊದಲಿಗಿದ್ದ ಸುರು ಪಾಂಗನ್ನು ಬಳಸದಿರಲಾಗುತ್ತದೆ: (3ಕ) ಅವನು ಅಕ್ಕಿಯಿಂದ ಕಸ ಹೆಕ್ಕಿದ. (3ಚ) ನಾನು ಅವನಿಂದ ಕಸ ಹೆಕ್ಕಿಸಿದೆ. ಇಂತಹ ಎಸಕಪದಗಳ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗಿದ್ದ ಸುರು ಪಾಂಗನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಎರಡು ಹೊಲಬುಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ: ಮೊದಲಿಗಿದ್ದ ಸುರು ಪಾಂಗು ಎಸಕದ ಮುಟ್ಟನ್ನು (ಕರಣವನ್ನು) ತಿಳಿಸುವುದಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಅದನ್ನು ಜಾಗ ಪಾಂಗಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಿ ಬಳಸಲು ಬರುತ್ತದೆ: (4ಕ) ಅವನು ಗುದ್ದಲಿಯಿಂದ ಗಡ್ಡೆ ಅಗೆದ. (4ಚ) ನಾನು ಅವನಿಂದ ಗುದ್ದಲಿಯಲ್ಲಿ ಗಡ್ಡೆ ಅಗೆಸಿದೆ. ಆದರೆ, ಸುರು ಪಾಂಗು ಎಸಕದ ಇಂಬನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತಿದೆಯಾದರೆ, ಈ ಹೊಲಬನ್ನು ಬಳಸಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ; ಇದಕ್ಕೆ ಬದಲು, ಮೊದಲಿಗಿದ್ದ ಎಸಕದ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗನ್ನು ಕಯ್ಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲವೇ ಹತ್ತಿರ ಎಂಬುದನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ನೆರವು ಪಾಂಗಾಗಿ ಬಳಸಬೇಕಾಗು ತ್ತದೆ; ಸುರು ಪಾಂಗು ಎಸಕದ ಮುಟ್ಟನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತಿರುವಲ್ಲೂ ಈ ಹೊಲಬನ್ನು ಬಳಸಲು ಬರುತ್ತದೆ: (5ಕ) ಅವನು ಬಾವಿಯಿಂದ ನೀರು ಸೇದಿದ. (5ಚ) ನಾನು ಅವನ ಕಯ್ಯಲ್ಲಿ ಬಾವಿಯಿಂದ ನೀರು ಸೇದಿಸಿದೆ. (6ಕ) ಅವನು ಗುದ್ದಲಿಯಿಂದ ಗಡ್ಡೆ ಅಗೆದ. (6ಚ) ನಾನು ಅವನ ಕಯ್ಯಲ್ಲಿ ಗುದ್ದಲಿಯಿಂದ ಗಡ್ಡೆ ಅಗೆಸಿದೆ. ಇಲ್ಲಿಯೂ ಕೂಡ, ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಾಗ ಈ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಎಸಕ ಪದಗಳ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಅವುಗಳೊಂದಿಗೆ ಬರುವ ಸುರು ಪಾಂಗಿನ ಬಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು.
8.3.6 ಇರು ಪದಕ್ಕೆ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸುವುದು
ಇರು ಪದಕ್ಕೆ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಇರಿಸು ಎಂಬ ರೂಪವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಬರುತ್ತದೆ; ಈ ರೂಪವನ್ನು ಬಳಸಿದಾಗ ಇರು ಪದದೊಂದಿಗೆ ಬರುವ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳ ಗಳಲ್ಲಿ ಎಂತಹ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕೆಳಗೆ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ: ಇರು ಪದದೊಂದಿಗೆ ಮುಕ್ಯವಾಗಿ ಇರುವಿಕೆ, ಪರಿಚೆ ಮತ್ತು ಪತ್ತುಗೆ ಎಂಬ ಮೂರು ಬಗೆಯ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಗಳು ಬರುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಮೇಲೆ 7.3ರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. (1) ಇರುವಿಕೆ: ಇರುಗ+ಜಾಗ: ಹುಡುಗ ಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾನೆ. (2) ಪರಿಚೆ: ಇರುಗ+ಪರಿಚೆ: ಹುಡುಗ ಸಪ್ಪಗಿದ್ದಾನೆ. (3) ಪತ್ತುಗೆ: ಗುರಿ+ಪತ್ತುಗೆ: ಅವನಿಗೆ ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳಿದ್ದಾರೆ.
(1) ಇರುವಿಕೆಯ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದೊಂದಿಗೆ ಬರುವ ಇರು ಪದಕ್ಕೆ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಾಗ, ಅದರ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಕ್ಕೊಂದು ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು ಸೇರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅದರ ಇರುಗ ಪಾಂಗು ಈಡು ಪಾಂಗಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡುತ್ತದೆ; ಇದನ್ನು ಕೆಳಗಿನ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು: (4ಕ) ಪುಸ್ತಕ ಕಪಾಟಿನಲ್ಲಿದೆ > ಅವನು ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಕಪಾಟಿನಲ್ಲಿರಿಸಿದ. (4ಚ) ಬಿಸಿನೀರು ಕೊಡದಲ್ಲಿದೆ > ಅವನು ಬಿಸಿನೀರನ್ನು ಕೊಡದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿದ. (4ಟ) ಆ ಕೋಣೆಯಲ್ಲೊಂದು ಗೊಂಬೆಯಿದೆ > ಅವನು ಆ ಕೋಣೆ ಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಗೊಂಬೆಯನ್ನಿರಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಆದರೆ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತುಸು ಹೊತ್ತಿನ ಇರುವಿಕೆಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಈ ರೀತಿ ಇಸು ಒಟ್ಟಿನ ಬಳಕೆಯ ಮೂಲಕ ಇರಿಸುವಿಕೆಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಲು ಬರುತ್ತದೆ; ಹೆಚ್ಚು ಬಾಳಿಕೆಯ ಇರುವಿಕೆಗಳನ್ನು ಆ ರೀತಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ: (5ಕ) ಶಾಲೆಯ ಇದಿರು ಒಂದು ಚಾದಂಗಡಿಯಿದೆ > ?ಅವನು ಶಾಲೆಯ ಇದಿರು ಒಂದು ಚಾದಂಗಡಿಯನ್ನು Ej¹zÀ. (5ಚ) ಮನೆಯ ಸುತ್ತಲೂ ಮುಳ್ಳಿನ ಬೇಲಿಯಿದೆ >?ಅವನು ಮನೆಯ ಸುತ್ತಲೂ ಮುಳ್ಳಿನ ಬೇಲಿಯನ್ನಿರಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಇರುಗಗಳಾಗಿ ಉಸಿರಿಗಳು, ಗಿಡ-ಮರಗಳು, ಇಲ್ಲವೇ ಎಸಕಗಳು ಬಂದಿರುವಲ್ಲಿ ಇರು ಪದಕ್ಕೆ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ: (6ಕ) ಬೆಕ್ಕು ಮರದ ತುದಿಯಲ್ಲಿದೆ > *ಅವನು ಬೆಕ್ಕನ್ನು ಮರದ ತುದಿಯಲ್ಲಿರಿಸಿದ. (6ಚ) ಅವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮದುವೆಯಿತ್ತು > *ಅವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮದುವೆಯನ್ನು ಇರಿಸಿದ್ದರು. ಇಂತಹ ಕೆಲವು ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಇರು ಪದಕ್ಕೆ ಕೊಳ್ಳು ಎಂಬುದನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಲ್ಲಿ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಲು ಬರುತ್ತದೆ: (7ಕ) ಅವನು ಬೆಕ್ಕನ್ನು ಮಡಿಲ ಮೇಲೆ ಇರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. (7ಚ) ಅವರು ಆ ಹುಡುಗನನ್ನು ನಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಇರಿಸಿ ಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. (7ಟ) ಇವತ್ತು ಅವರು ಒಂದು ಮೀಟಿಂಗ್ ಇರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ, ಕೆಳಗಿನ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಇರುಗ ಪಾಂಗಾಗಿ ಒಂದು ಉಸಿರಿ ಬಂದಿರು ವಲ್ಲೂ ಇಸು ಒಟ್ಟಿನ ಬಳಕೆಯಾಗಿದೆ: (8ಕ) ಹುಡುಗನನ್ನು ಆ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿದ್ದಾರೆ. (8ಚ) ಸೆರೆಯಾಳುಗಳನ್ನು ಆ ಕೋಣೆಯೊಳಗೆ ಇರಿಸಿದ್ದಾರೆ. (2) ಪರಿಚೆಯ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಇರು ಪದಕ್ಕೆ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ; ಆದರೆ, ಇರು ಪದದ ಮೊದಲಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪರಿಚೆ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲೂ ಬರುವ ಆಗು ಪದಕ್ಕೆ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಲು ಬರುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆ ಸೇರಿಸಿದಾಗಲೂ ಅದರ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಕ್ಕೆ ಒಂದು ಹೊಸ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು ಸೇರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅದರಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗಿದ್ದ ಇರುಗ ಪಾಂಗು ಈಡು ಪಾಂಗಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡುತ್ತದೆ: (9ಕ) ಅದು ಸಪ್ಪಗಾಗಿದೆ > ಅವನು ಅದನ್ನು ಸಪ್ಪಗಾಗಿಸಿದ್ದಾನೆ. (9ಚ) ಅದು ಸಿಹಿಯಾಗಿದೆ > ಅವನು ಅದನ್ನು ಸಿಹಿಯಾಗಿಸಿದ್ದಾನೆ.
(9ಟ) ಚೀಲ ಹಗುರವಾಗಿದೆ > ಅವನು ಚೀಲವನ್ನು ಹಗುರವಾಗಿಸಿದ. ಆಗು ಪದವನ್ನು ಬಳಸಿರುವ ಇಂತಹ ಸೊಲ್ಲುಗಳಿಗೆಲ್ಲ ಇರುಹವನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಹುರುಳು ಮತ್ತು ಆಗುವಿಕೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಹುರುಳು ಎಂಬುದಾಗಿ ಎರಡೆರಡು ಹುರುಳುಗಳಿವೆಯೆಂಬುದನ್ನು ಮೇಲೆ (7.2.5)ರಲ್ಲಿ ನೋಡಿರುವೆವು. ಹಾಗಾಗಿ, ಈ ಎಲ್ಲಾ ಕಡೆಗಳಲ್ಲೂ ಪರಿಚೆ ಇಟ್ಟಳದ ಸೊಲ್ಲಿಗೆ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಯೆಂದು ಹೇಳುವ ಬದಲು, ಆಗುವಿಕೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಸೊಲ್ಲಿಗೆ ಆಗಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆಯೆಂದು ಹೇಳುವುದೇ ಸರಿಯಾದ ದಾರಿ. (3) ಪತ್ತುಗೆಯ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿಯೂ ಇರು ಪದಕ್ಕೆ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ. (10) ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಇವತ್ತು ಶಾಲೆಯಿದೆ > *ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಇವತ್ತು ಶಾಲೆ ಯಿರಿಸಿದೆ. (11) ಇದಕ್ಕೆ ಎರಡು ತಲೆಯಿದೆ > *ಇದಕ್ಕೆ ಎರಡು ತಲೆಯಿರಿಸಿದೆ.
8.3.7 ಕೂಡುಪದಗಳಿಗೆ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸುವುದು
ಕೂಡುಪದಗಳಿಗೆ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸುವಲ್ಲಿ ನಮಗೆದುರಾಗುವ ಒಂದು ತೊಡಕೇನೆಂದರೆ, ಹೆಸರುಪದ ಮತ್ತು ಎಸಕಪದಗಳು ಒಟ್ಟುಸೇರಿರುವ ನುಡಿತಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುವನ್ನು ಕೂಡುಪದಗಳೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು, ಮತ್ತು ಯಾವುವನ್ನು ಸೊಲ್ಲಿನ ಈಡು ಪಾಂಗಿನೊಂದಿಗೆ ಬಂದಿರುವ ಎಸಕಪದಗಳು ಮಾತ್ರ, ಕೂಡುಪದಗಳಲ್ಲ ಎಂಬುದಾಗಿ ತಿಳಿಯಬೇಕು ಎಂಬ ವಿಶಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಚಿತವಾದ ತೀರ್ಮಾನಕ್ಕೆ ಕೆಲವೆಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಬರಲು ಸಾದ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಬೊಬ್ಬೆಹಾಕು ಎಂಬ ಕೂಡುಪದವನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು: ಅವನು ಬೊಬ್ಬೆಹಾಕಿದ ಎಂಬ ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಮಾಡುಗ ಮಾತ್ರ ಎಂಬ ಸೊಲ್ಲಿಟ್ಟಳ ಬಂದಿದೆಯೆಂದು ಹೇಳಬಹುದು, ಇಲ್ಲವೇ ಮಾಡುಗ+ಈಡು ಎಂಬ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳ ಬಂದಿದೆಯೆಂದೂ ಹೇಳಬಹುದು. ಇಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವ ಹಾಕು ಎಸಕಪದಕ್ಕೆ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಾಗ, ಈ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಗಳು ಎರಡು ಬಗೆಯ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳಿಗೆ ಕಾರಣ ವಾಗುತ್ತವೆ: (1) ಅವನು ಬೊಬ್ಬೆಹಾಕಿದ > ನಾನು ಅವನನ್ನು ಬೊಬ್ಬೆಹಾಕಿಸಿದೆ. (2) ಅವನು ಬೊಬ್ಬೆ ಹಾಕಿದ > ನಾನು ಅವನಿಂದ ಬೊಬ್ಬೆ ಹಾಕಿಸಿದೆ. (1)ನೇ ಎತ್ತುಗೆಯ ಮೊದಲನೆಯ ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಬೊಬ್ಬೆಹಾಕು ಎಂಬುದು ಒಂದು ಕೂಡುಪದವಾಗಿ ಬಂದಿದೆ, ಮತ್ತು ಅದರೊಂದಿಗೆ ಮಾಡುಗ ಮಾತ್ರ ಎಂಬ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳ ಬಂದಿದೆ; ಹಾಗಾಗಿ, ಅದಕ್ಕೆ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿರುವ ಎರಡನೆಯ ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಮಾಡುಗ ಈಡಾಗಿದೆ (ಅವನನ್ನು), ಮತ್ತು ಒಂದು ಹೊಸ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು (ನಾನು) ಬಂದು ಸೇರಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಬದಲು, (2)ನೇ ಎತ್ತುಗೆಯ ಮೊದಲನೆಯ ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಬೊಬ್ಬೆ ಎಂಬುದು ಈಡು ಪಾಂಗಾಗಿ ಬಂದಿದೆ, ಮತ್ತು ಅದು ಎರಡನೆಯ ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಹಾಗೆಯೇ ಉಳಿದಿದೆ; ಹಾಗಾಗಿ, ಅದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಹೊಸ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗನ್ನು (ನಾನು) ಸೇರಿಸಿದಾಗ, ಮೊದಲಿಗಿದ್ದ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು ಈಡು ಪಾಂಗಾಗದೆ ಸುರು (ಅವನಿಂದ) ಪಾಂಗಾಗಿದೆ. ಇನ್ನು ಕೆಲವೆಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡುಪದಕ್ಕೆ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಾಗ ಅದು ಈಡು ಪಾಂಗು ಮತ್ತು ಎಸಕಪದ ಎಂಬುದಾಗಿ ಒಡೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಹಾಗೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಲೆಕ್ಕಹಾಕು ಎಂಬ ಕೂಡುಪದವನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು; ಇದಕ್ಕೆ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿರುವಲ್ಲಿ ಲೆಕ್ಕ ಎಂಬ ಪದ ಈಡು ಪಾಂಗಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಇದರಿಂದಾಗಿ, ಈ ನುಡಿತದ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬಗೆಯ ಮಾರ್ಪಾಡು ಮಾತ್ರ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ: (2) ಅವನು ವೆಚ್ಚದ ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕಿದ > (ಕ) ನಾನು ಅವನಿಂದ ವೆಚ್ಚದ ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕಿಸಿದೆ; (ಚ) *ನಾನು ಅವನನ್ನು ವೆಚ್ಚದ ಲೆಕ್ಕಹಾಕಿಸಿದೆ.
ಮೋಸಮಾಡು, ಕಿಚ್ಚಿಡು, ಬೆಲೆಕಟ್ಟು, ಮಾತುಕೊಡು, ಕನ್ನಹಾಕು, ಕಯ್ಮಾಡು, ಕಣ್ಣಿಡು ಮೊದಲಾದ ಬೇರೆಯೂ ಕೆಲವು ಕೂಡುಪದಗಳು ಈ ರೀತಿ ಇಸು ಒಟ್ಟು ಸೇರಿದಾಗ ಈಡು ಪಾಂಗು ಮತ್ತು ಎಸಕಪದಗಳಾಗಿ ಒಡೆದು ಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ: (3) ಅವನು ವಾಸುವಿಗೆ ಮೋಸಮಾಡಿದ > ನಾನು ಅವನಿಂದ ವಾಸುವಿಗೆ ಮೋಸ ಮಾಡಿಸಿದೆ; *ನಾನು ಅವನನ್ನು ವಾಸುವಿಗೆ ಮೋಸಮಾಡಿಸಿದೆ. (4) ಅವನು ಅವರ ಮನೆಗೆ ಕಿಚ್ಚಿಟ್ಟ > ನಾನು ಅವನಿಂದ ಅವರ ಮನೆಗೆ ಕಿಚ್ಚಿಡಿಸಿದೆ; *ನಾನು ಅವನನ್ನು ಅವರ ಮನೆಗೆ ಕಿಚ್ಚಿಡಿಸಿದೆ. (5) ಅವನು ನಿಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಕಣ್ಣಿಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ > ನಾನು ಅವನಿಂದ ನಿಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಕಣ್ಣಿಡಿಸಿದ್ದೇನೆ; *ನಾನು ಅವನನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಕಣ್ಣಿಡಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಉಳಿದೆಡೆಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲ ಎಸಕಪದಗಳಿಗೆ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಾಗ ಅವುಗಳ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಎಂತಹ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆಯೋ ಅಂತಹವೇ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು ಕೂಡುಪದಗಳಿಗೆ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಾಗಲೂ ಅವುಗಳ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ನಾಲ್ಕು ಬಗೆಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು: (ಕ) ಕೂಡುಪದಗಳ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಆಗುಗ ಪಾಂಗು ಬಂದಿದೆಯಾದರೆ, ಅವಕ್ಕೆ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಾಗ ಆ ಪಾಂಗು ಈಡು ಪಾಂಗಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಹೊಸದೊಂದು ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು ಸೇರುತ್ತದೆ: (6) ಬಟ್ಟೆ ಸುಕ್ಕುಗಟ್ಟಿತು > ಅವನು ಬಟ್ಟೆಯನ್ನು ಸುಕ್ಕುಗಟ್ಟಿಸಿದ. (7) ಅವನ ಬಯಕೆ ಈಡೇರಿತು > ನಾನು ಅವನ ಬಯಕೆಯನ್ನು ಈಡೇರಿಸಿದೆ. (8) ಅವನಿಗೆ ಸುದ್ದಿ ಗೊತ್ತಾಯಿತು > ನಾನು ಅವನಿಗೆ ಸುದ್ದಿಯನ್ನು ಗೊತ್ತಾಗಿಸಿದೆ. (9) ಹಲಸಿನ ಕಾಯಿ ಹಣ್ಣಾಯಿತು > ನಾನು ಹಲಸಿನ ಕಾಯಿಯನ್ನು ಹಣ್ಣಾಗಿಸಿದೆ. (ಚ) ಕೂಡುಪದಗಳ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಈಗಾಗಲೇ ಒಂದು ಈಡು ಪಾಂಗು ಬಂದಿದೆಯಾದರೆ, ಅವಕ್ಕೆ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಾಗ ಅವುಗಳ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು ಸುರು ಪಾಂಗಾಗುತ್ತದೆ: (10) ಅವನು ಕೋಣೆಯನ್ನು ತೆರವುಮಾಡಿದ > ನಾನು ಅವನಿಂದ ಕೋಣೆಯನ್ನು ತೆರವುಮಾಡಿಸಿದೆ. (11) ಅವನು ಚಿನ್ನವನ್ನು ಸೆಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅಡವಿಟ್ಟ > ನಾನು ಅವನಿಂದ ಚಿನ್ನವನ್ನು ಸೆಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅಡವಿಡಿಸಿದೆ. (12) ಅವಳು ಹಾಡನ್ನು ಉರುಹಾಕಿದಳು > ನಾನು ಅವಳಿಂದ ಹಾಡನ್ನು ಉರುಹಾಕಿಸಿದೆ. (ಟ) ಕೂಡುಪದದ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಈಡು ಪಾಂಗಿಲ್ಲದಿದ್ದು, ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು ಬಂದಿದೆಯಾದರೆ, ಅದು ಈಡು ಪಾಂಗಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡುತ್ತದೆ: (13) ಅವನು ಗಂಟುಕಟ್ಟಿದ > ನಾನು ಅವನನ್ನು ಗಂಟುಕಟ್ಟಿಸಿದೆ. (14) ಅವನು ದೂರದ ಊರಿಗೆ ಗುಳೆಹೋದ > ನಾನು ಅವನನ್ನು ದೂರದ ಊರಿಗೆ ಗುಳೆಹೋಗಿಸಿದೆ. (ತ) ಕೂಡುಪದದ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಗುರಿ ಪಾಂಗು ಮಾತ್ರ ಇದೆಯಾದರೆ, ಅದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು ಸೇರುತ್ತದಲ್ಲದೆ ಬೇರೆ ಯಾವ ಮಾರ್ಪಾಡೂ ನಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ: (15) ಅವನಿಗೆ ಉಸಿರುಗಟ್ಟಿತು > ನಾನು ಅವನಿಗೆ ಉಸಿರುಗಟ್ಟಿಸಿದೆ.
8.4 ಸೇರಿಕೆಯೆಸಕದ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಗಳು
ಸೇರಿಕೆಯೆಸಕದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪಾಂಗುಗಳ ನಡುವೆ ಒಗ್ಗುರುತಿಸುವಿಕೆಯಿದೆ; ಎಂದರೆ, ಅದರ ಎರಡು ಪಾಂಗುಗಳು ಒಬ್ಬನೇ ವ್ಯಕ್ತಿ, ವಸ್ತು, ಇಲ್ಲವೇ ವಿಶಯವನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತವೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಸೊಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು: (1ಕ) ಅವಳು ಗಂಡನಿಗೆ ದೋಸೆ ಎರೆದಳು. (1ಚ) ಅವಳು ದೋಸೆ ಎರೆದುಕೊಂಡಳು. (2ಕ) ಅವಳು ತಾಯಿಯಿಂದ ಹಾಡು ಕಲಿತಳು. (2ಚ) ಅವಳು ಹಾಡು ಕಲಿತುಕೊಂಡಳು. (3ಕ) ಅವರು ತಿಂಡಿಯನ್ನು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಹಂಚಿದರು. (3ಚ) ಅವರು ತಿಂಡಿಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡರು. (4ಕ) ಅವನು ಆಕೆಯಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ಹೊಗಳಿಸಿದ. (4ಚ) ಅವನು ಆಕೆಯಿಂದ ಹೊಗಳಿಸಿಕೊಂಡ. ಮೇಲೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ (ಕ) ಸೊಲ್ಲುಗಳನ್ನು (ಚ) ಸೊಲ್ಲುಗಳೊಡನೆ ಹೋಲಿಸಿ ನೋಡಿದಲ್ಲಿ, (ಕ) ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿರುವುದಕ್ಕಿಂತ (ಚ) ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪಾಂಗು ಕಡಿಮೆಯಿರುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, (1ಕ) ಸೊಲ್ಲಿನ ಎರೆ ಎಸಕಪದಕ್ಕೆ ಮಾಡುಗ (ಅವಳು), ಗುರಿ (ಗಂಡನಿಗೆ) ಮತ್ತು ಈಡು (ದೋಸೆ) ಎಂಬ ಮೂರು ಪಾಂಗುಗಳಿವೆ; ಆದರೆ, (1ಚ) ಸೊಲ್ಲಿನ ಎರೆದುಕೊಳ್ಳು ಎಸಕಪದಕ್ಕೆ ಮಾಡುಗ (ಅವಳು) ಮತ್ತು ಈಡು (ದೋಸೆ) ಎಂಬ ಎರಡು ಪಾಂಗುಗಳು ಮಾತ್ರ ಇವೆ; ಅದರ ಮಾಡುಗ ಮತ್ತು ಗುರಿಗಳು ಒಂದೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತಿರುವುದೇ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ. ಉಳಿದ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲೂ ಹೀಗೆಯೇ. ಕೆಲವು ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ರೀತಿ ಒಬ್ಬನೇ ವ್ಯಕ್ತಿ, ವಸ್ತು, ಇಲ್ಲವೇ ವಿಶಯವನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಎರಡು ಪಾಂಗುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಮಾತ್ರವೇ ಗುರುತಿಸುತ್ತಿರಬಹುದು; ಆದರೆ, ಬೇರೆ ಕೆಲವು ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡನ್ನೂ ಗುರುತಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಅವೆರಡೂ ಒಂದೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ತಾನು ಪದದಿಂದ ಗುರುತಿಸುವ ಮೂಲಕ ತಿಳಿಸುತ್ತಿರಬಹುದು: (5ಕ) ಅವನು ಹುಡುಗನನ್ನು ಹೊಗಳಿದ. (5ಚ) ಅವನು ತನ್ನನ್ನೇ ಹೊಗಳಿಕೊಂಡ. (6ಕ) ಅವಳು ಹಾಡನ್ನು ತಾಯಿಯಿಂದ ಕಲಿತಳು. (6ಚ) ಅವಳು ಹಾಡನ್ನು ತಾನೇ ಕಲಿತುಕೊಂಡಳು. (5ಕ)ದಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವ ಅವನು ಮತ್ತು ಹುಡುಗನನ್ನು ಎಂಬ ಎರಡು ಪಾಂಗುಗಳು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು (5ಚ)ದಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವ ಅವನು ಮತ್ತು ತನ್ನನ್ನೇ ಎಂಬ ಎರಡು ಪಾಂಗುಗಳು ಒಬ್ಬನೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತಿವೆ; (6ಕ-ಚ)ದಲ್ಲೂ ಹೀಗೆಯೇ. ತಾನು ಪದ ಅದು ಬಂದಿರುವ ಸೊಲ್ಲಿನ ಆಡುಗ ಮತ್ತು ಕೇಳುಗರನ್ನು ಹೊರತು ಪಡಿಸಿ ಉಳಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಗುರುತಿಸಬಲ್ಲುದು; ಹಾಗಾಗಿ, ಒಟ್ಟುಸೇರಿರುವ ಪಾಂಗುಗಳು ಆ ಸೊಲ್ಲಿನ ಆಡುಗ ಇಲ್ಲವೇ ಕೇಳುಗರಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ತಾನು ಪದದ ಬದಲು ನಾನು ಇಲ್ಲವೇ ನೀನು ಪದವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ:
(7ಕ) ನಾನು ನನ್ನನ್ನೇ ಹೊಗಳಿಕೊಂಡೆ. (7ಚ) ನೀವು ಹಾಡನ್ನು ನೀವೇ ಕಲಿತುಕೊಂಡಿದ್ದೀರಿ. ಈ ರೀತಿ ಎರಡು ಪಾಂಗುಗಳು ಗುರುತಿಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿ, ವಸ್ತು ಇಲ್ಲವೇ ವಿಶಯ ಒಂದೇ ಆಗಿರುವ (ಮತ್ತು ಈ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಮಾತ್ರವೇ ತಿಳಿಸುವ) ಸೊಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಸೇರಿಕೆಯೆಸಕದ ಸೊಲ್ಲುಗಳೆಂದು ಇಲ್ಲಿ ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳ ಬಳಕೆಯ ಕುರಿತಾಗಿ ಕೆಲವು ಕಟ್ಟಲೆಗಳನ್ನು, ಮತ್ತು ಬೇರೆ ಕೆಲವು ವಿಶಯಗಳನ್ನು, ಕೆಳಗೆ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ: (1) ಸೇರಿಕೆಯೆಸಕವನ್ನು ತಿಳಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಎಸಕಪದದ ಮೊದಲೆಸಕದ ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪಕ್ಕೆ ಕೊಳ್ಳು ಎಂಬುದನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ (4.3.2 ನೋಡಿ); ಇದಕ್ಕೆ ಹಿಂಬೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಕೊಣ್ ಎಂಬ ಬೇರೊಂದು ರೂಪ ಇದೆ (ಮಾಡಿಕೊಂಡ). (2) ಇತ್ತೀಚೆಗೆ, ಎಂದರೆ ನಡುಗನ್ನಡದ ಹೊತ್ತಿನವರೆಗೂ, ಕೊಳ್ಳು ಎಂಬುದನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳು ಎಂಬ ಹುರುಳಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಎಸಕಪದವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು; ಆದರೆ, ಇವತ್ತು ಅದು ಒಂದು ಎಸಕಪದವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿಲ್ಲ. ಕೊಂಡುಕೊಳ್ಳು ಎಂಬ ಕೂಡುಪದದಲ್ಲಿ ಅದು ಮೊದಲೆಸಕದ ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ; ಆದರೆ, ಇಲ್ಲಿಯೂ ಅದು ಸೇರಿಕೆಯೆಸಕದ ಕೊಳ್ಳು ಎಂಬುದ ರೊಂದಿಗೆ ಬಂದಿರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು. (3) ಸೇರಿಕೆಯೆಸಕದ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟುಸೇರುವ ಎರಡು ಪಾಂಗುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸೊಲ್ಲಿನ ಮಾಡುಗವಾಗಿರಬೇಕೆಂಬ ಕಟ್ಟಲೆಯಿದೆ: (8ಕ) ಅವನು ಮುದುಕನಿಗೆ ಹುಡುಗನನ್ನು ಮಾರಿದ. (8ಚ) ಅವನು ಮುದುಕನಿಗೆ ತನ್ನನ್ನೇ ಮಾರಿಕೊಂಡ. (8ಟ) ಅವನು ಮುದುಕಿಯ ಮನೆಯನ್ನು ತನಗೇನೇ ಮಾರಿಕೊಂಡ. (8ತ) *ಅವನು ಮುದುಕನಿಗೆ ಆತನನ್ನೇ (ಮುದುಕನನ್ನೇ) ಮಾರಿಕೊಂಡ. (8ಕ) ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಮಾಡುಗ, ಈಡು ಮತ್ತು ಗುರಿ ಎಂಬ ಮೂರು ಪಾಂಗು ಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ; ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡುಗ ಮತ್ತು ಈಡು ಪಾಂಗುಗಳನ್ನು (8ಚ)ದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಮಾಡುಗ ಮತ್ತು ಗುರಿ ಪಾಂಗುಗಳನ್ನು (8ಟ)ದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ; ಈ ಎರಡು ಕಡೆಗಳಲ್ಲೂ ಒಟ್ಟುಸೇರಿಸಿರುವ ಎರಡು ಪಾಂಗುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗಾಗಿರುವ ಕಾರಣ, ಅವೆರಡು ಸೊಲ್ಲುಗಳೂ ಸರಿಯಾಗಿವೆ. ಆದರೆ, ಗುರಿ ಮತ್ತು ಈಡು ಪಾಂಗುಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಸೇರಿಸುವಂತಹ ಹುರುಳಿನಲ್ಲಿ (8ತ) ಸೊಲ್ಲು ಸರಿಯಾಗಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು. (4) ಸೇರಿಕೆಯೆಸಕದ ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟುಸೇರುವ ಎರಡು ಪಾಂಗುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು (ಮಾಡುಗವನ್ನು) ಮಾತ್ರವೇ ತಿಳಿಸಿದರೂ ಸಾಕಾಗುತ್ತದೆ; ಎರಡನ್ನೂ ತಿಳಿಸಿರುವಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅದು ಎಂತಹದು ಎಂಬುದನ್ನು ಒತ್ತಿ ಹೇಳುವ ಹುರುಳಿರುತ್ತದೆ; ಈ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ, ಅದರೊಂದಿಗೆ ಒತ್ತಿ ಹೇಳುವ ಏ ಒಟ್ಟನ್ನೂ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ: (9ಕ) ಅವಳು ಹಲವು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಕಲಿತುಕೊಂಡಿದ್ದಾಳೆ. (9ಚ) ಅವಳು ಹಲವು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ತಾನೇ ಕಲಿತುಕೊಂಡಿದ್ದಾಳೆ.
ಆದರೆ, ಮಾಡುಗದೊಂದಿಗೆ ಒಟ್ಟುಸೇರಿರುವ ಪಾಂಗು ಯಾವುದು ಎಂಬುದರ ಕುರಿತಾಗಿ ಸಂಶಯವೇಳಬಲ್ಲುದಾದರೆ, ಅದನ್ನು ಒತ್ತಿ ಹೇಳಬೇಕೆಂದಿಲ್ಲದಲ್ಲೂ ಅದು ಯಾವುದೆಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ: (10ಕ) ಅವನು ಮನೆಯನ್ನು ಮಾರಿಕೊಂಡ. (10ಚ) ಅವನು ಮನೆಯನ್ನು ತನಗೇನೇ ಮಾರಿಕೊಂಡ. (10ಕ)ದಲ್ಲಿ ಮಾರಿದ್ದು ಯಾರಿಗೆ ಎಂಬ ವಿಶಯದಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವೇಳಬಲ್ಲುದು; ಯಾಕೆಂದರೆ, ಈ ಸೊಲ್ಲನ್ನು ಬಳಸಿರುವಲ್ಲಿ ಮಾಡುಗದೊಂದಿಗೆ ಒಟ್ಟು ಸೇರಿರುವ ಪಾಂಗು ಮಾರಾಟದಿಂದ ಬೇರೆ ಬಗೆಯ ಪ್ರಯೋಜನ ಪಡೆಯುವಂತಹ ಒಂದು ನೆರವು ಪಾಂಗಾಗಿರಬಲ್ಲುದು (8.4.1 ನೋಡಿ). ಹಾಗಾಗಿ, ಮನೆಯ ಒಡೆತನವನ್ನು ಪಡೆದ ವ್ಯಕ್ತಿ ಮಾಡುಗನೇ ಎಂಬುದಾಗಿ ತಿಳಿಸಿಹೇಳಲು ತನಗೇನೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಬಳಸಬೇಕಾಗಿದೆ. (5) ಆಗುಗ ಪಾಂಗೂ ಸೇರಿಕೆಯೆಸಕದ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಬರಬಲ್ಲುದು; ಆದರೆ, ಅಂತಹ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಅದು ಸೊಲ್ಲಿನ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿರುವ ಬೇರೊಂದು ಪಾಂಗಿ ನೊಂದಿಗೆ ಒಟ್ಟುಸೇರುವುದಿಲ್ಲ; ಇದಕ್ಕೆ ಬದಲು, ಬೇರೊಬ್ಬನ ನೆರವಿಲ್ಲದೆ ಎಸಕ ನಡೆಯಿತು ಎಂಬ ಸೇರಿಕೆಯೆಸಕದಂತಹದೇ ಬೇರೊಂದು ಬಗೆಯ ಹುರುಳು ಅಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ: (11ಕ) ಬಾನಿನಲ್ಲಿ ಮೋಡ ಕವಿದುಕೊಂಡಿದೆ. (11ಚ) ಬಳ್ಳಿ ಮರಕ್ಕೆ ಹಬ್ಬಿಕೊಂಡಿದೆ. (11ಟ) ಅವನ ಕೆನ್ನೆ ಉಬ್ಬಿಕೊಂಡಿದೆ. (11ತ) ಹುಲಿ ಗೂಡಿನಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿಕೊಂಡಿದೆ. (11ಕ)ದಲ್ಲಿ ಕವಿ ಎಂಬ ಎಸಕಪದಕ್ಕೆ ಬೇಕಾಗುವ ಆಗುಗ ಮತ್ತು ಜಾಗ ಎಂಬ ಎರಡು ಪಾಂಗುಗಳೂ ಬೇರಾಗಿಯೇ ಉಳಿದಿವೆ; ಹಾಗಿದ್ದರೂ ಅದರಲ್ಲಿ ಕವಿದುಕೊಳ್ಳು ಎಂಬ ಸೇರಿಕೆಯೆಸಕದ ಪದರೂಪವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. (11ಚ)ದಲ್ಲಿ ಹಬ್ಬು ಎಸಕಪದಕ್ಕೆ ಬೇಕಾಗುವ ಆಗುಗ ಮತ್ತು ಗುರಿ ಪಾಂಗುಗಳು ಬೇರಾಗಿ ಉಳಿದಿದ್ದರೂ ಹಬ್ಬಿಕೊಳ್ಳು ಎಂಬ ಸೇರಿಕೆಯೆಸಕದ ರೂಪ ಬಂದಿದ್ದು, ಬಳ್ಳಿ ತಾನಾಗಿಯೇ ಮರಕ್ಕೆ ಹಬ್ಬಿದೆ ಎಂಬ ಹುರುಳನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ. (11ಟ- ತ)ಗಳಲ್ಲೂ ಹೀಗೆಯೇ. (6) ಸೇರಿಕೆಯೆಸಕದ ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಎಸಕಪದದ ಪಾಂಗುಗಳೆರಡು ಒಟ್ಟುಸೇರಿರಬೇಕು; ಎರಡು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಎಸಕಪದಗಳ ಪಾಂಗುಗಳು ಒಂದೇ ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟುಸೇರಿ ಬಂದಿವೆಯಾದರೂ, ಅಂತಹ ಸೊಲ್ಲನ್ನು ಸೇರಿಕೆಯೆಸಕದ ಸೊಲ್ಲೆಂದು ಹೇಳಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಯಾಕೆಂದರೆ, ಅದರಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟುಸೇರಿರುವ ಪಾಂಗುಗಳು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಒಳಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುತ್ತವೆ. ಹಾಗಾಗಿ, ಅಂತಹ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ತಾನು ಎಂಬುದರ ಬಳಕೆಯಾಗುವುದಾದರೂ, ಕೊಳ್ಳು ಎಂಬುದರ ಬಳಕೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಸೊಲ್ಲು ಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು: (12ಕ) ತನ್ನನ್ನು ಹೊರಡಿಸಲು ಅವಳು ತಾಯಿಯನ್ನು ಬರಹೇಳಿದ್ದಳು. (12ಚ) ಮನೆಗೆ ಹೋದ ಹುಡುಗನನ್ನು ಯಾರೂ ಮಾತನಾಡಿಸಲಿಲ್ಲ. (12ಕ)ದಲ್ಲಿ ತನ್ನನ್ನು ಮತ್ತು ಅವಳು ಎಂಬ ಎರಡು ಪದಗಳು ತಿಳಿಸುವ ಪಾಂಗುಗಳು ಒಂದೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತವೆ; ಆದರೆ, ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆ ಯದು ಹೊರಡಿಸು ಎಂಬ ಎಸಕಪದದ ಪಾಂಗು, ಮತ್ತು ಎರಡನೆಯದು
ಬರಹೇಳು ಎಂಬ ಎಸಕಪದದ ಪಾಂಗು. ಹಾಗಾಗಿ, ಇಲ್ಲಿ ಸೇರಿಕೆಯೆಸಕ ಬಂದಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಕೊಳ್ಳು ಎಂಬುದನ್ನು ಬಳಸಿಲ್ಲ; (12ಚ)ದಲ್ಲೂ ಹೀಗೆಯೇ. (7) ಹೆಚ್ಚಿನ ಎಸಕಪದಗಳಿಗೂ ಕೊಳ್ಳು ಎಂಬುದನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಸೇರಿಕೆಯೆಸಕದ ರೂಪಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಬರುತ್ತದೆ; ಆದರೆ, ಕೆಲವು ಪದಗಳು ತಿಳಿಸುವ ಎಸಕಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿಕೆಯ ಹುರುಳನ್ನು ಕಾಣಲು ಬಾರದಿದ್ದು, ಅಂತಹ ಎಸಕಪದಗಳು ಮಾತ್ರ ಇದಕ್ಕೆ ಹೊರಪಡಿಕೆಗಳಾಗಿ ಉಳಿಯುತ್ತವೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಗುಡುಗು ಎಂಬುದು ತಿಳಿಸುವ ಎಸಕದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಕೆಯ ಹುರುಳನ್ನು ಕಾಣುವುದು ತುಂಬಾ ಕಶ್ಟ; ಹಾಗಾಗಿ, ಗುಡುಗಿಕೊಂಡಿತು ಎಂಬುದು ಬಳಕೆಯ ಲ್ಲಿಲ್ಲವೆಂದೇ ಹೇಳಲು ಬರುತ್ತದೆ.
8.4.1 ಸೇರಿಕೆಯೆಸಕದ ಹುರುಳುಗಳು
ಎಸಕಪದಗಳ ಹುರುಳುಗಳನ್ನವಲಂಬಿಸಿ, ಅವುಗಳ ಸೇರಿಕೆಯೆಸಕದ ರೂಪಗಳಿಗೆ ಸಿಗಬಲ್ಲ ಹುರುಳುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ; ಹೆಚ್ಚಿನೆಡೆ ಗಳಲ್ಲೂ ಅವುಗಳ ಎರಡು ಪಾಂಗುಗಳು ಒಬ್ಬನೇ ವ್ಯಕ್ತಿ, ವಸ್ತು ಇಲ್ಲವೇ ವಿಶಯವನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತವೆಯೆಂಬ ಸೇರಿಕೆಯ ಹುರುಳಿರುತ್ತದೆ; ಈ ರೀತಿ ಸೇರಿಕೆಯಾಗುವ ಪಾಂಗುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪಾಂಗು ಸೊಲ್ಲಿನ ಮಾಡುಗವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಸೊಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು: (1ಕ) ಅವನು ತನ್ನನ್ನೇ ಮರಕ್ಕೆ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡ. (1ಚ) ಅವನು ತನಗೇನೇ ಹೊಡೆದುಕೊಂಡ. (1ಟ) ಅವನು ತನ್ನಲ್ಲೂ ನಂಬಿಕೆಯಿರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. (1ಕ)ದಲ್ಲಿ ಮಾಡುಗ ಮತ್ತು ಈಡು ಪಾಂಗುಗಳು, (1ಚ)ದಲ್ಲಿ ಮಾಡುಗ ಮತ್ತು ಗುರಿ ಪಾಂಗುಗಳು, ಮತ್ತು (1ಟ)ದಲ್ಲಿ ಮಾಡುಗ ಮತ್ತು ಜಾಗ ಪಾಂಗುಗಳು ಒಂದೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತಿವೆ. ಈ ರೀತಿ ಎಸಕಪದದ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿರುವ ಎರಡು ಪಾಂಗುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ವ್ಯಕ್ತಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡಿದೆ ಎಂಬ ಹುರುಳು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಬೇರೆಯೂ ಕೆಲವು ಹುರುಳುಗಳು ಸೇರಿಕೆಯೆಸಕದ ಪದಗಳಿಗೆ ದೊರಕಬಲ್ಲುವು; ಅವನ್ನು ಕೆಳಗೆ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ: (1) ಮೇಲೆ (8.4ರ ಮೊದಲಿಗೆ) ವಿವರಿಸಿದ ಹಾಗೆ, ಸೇರಿಕೆಯೆಸಕದ ಪದ ದೊಂದಿಗೆ ಒಂದು ಆಗುಗ ಪಾಂಗಿರುವ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳವೂ ಬರಬಲ್ಲುದು; ಆದರೆ, ಅಂತಹ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಆಗುಗ ಪಾಂಗು ಆ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲೇನೇ ಬರುವ ಬೇರೊಂದು ಪಾಂಗಿನೊಂದಿಗೆ ಒಟ್ಟುಸೇರುವುದಿಲ್ಲ; ಇದಕ್ಕೆ ಬದಲು, ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಬಾರದಿರುವ ಬೇರೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಇಲ್ಲವೇ ಒಂದು ಒತ್ತರ ಆ ಎಸಕಕ್ಕೆ ಹೊಣೆಯಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ: (2ಕ) ಬಿಸಿಲಿಗೆ ಗಿಡ ಬಾಡಿತು > ಗಿಡ ಬಾಡಿಕೊಂಡಿದೆ. (2ಚ) ಗಾಳಿಗೆ ಬಾಗಿಲು ತೆರೆಯಿತು > ಬಾಗಿಲು ತೆರೆದುಕೊಂಡಿತು. (2ಟ) ಅವನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ನೊಂದ > ಅವನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ನೊಂದುಕೊಂಡ. ಮೇಲಿನ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವ ಆಗುಗ ಪಾಂಗುಗಳು ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಗಳಲ್ಲಿ ಅವುಗಳೊಂದಿಗೆ ಬರುವ ಬೇರೆ ಪಾಂಗುಗಳೊಂದಿಗೆ ಒಟ್ಟುಸೇರಿಲ್ಲ; (2ಕ) ಮತ್ತು (2ಚ)ಗಳಲ್ಲಿ ಎಸಕಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದ್ದ ಒತ್ತರವನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಗುರಿ ಪಾಂಗನ್ನು (ಬಿಸಿಲಿಗೆ ಮತ್ತು ಗಾಳಿಗೆ ಎಂಬವನ್ನು) ಬಿಡಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು (2ಟ)ದಲ್ಲಿ ಅದರ ಎರಡು ಪಾಂಗುಗಳನ್ನೂ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.
ಹಾಗಿದ್ದರೂ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಬಾಡಿಕೊಳ್ಳು, ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳು, ಮತ್ತು ನೊಂದು ಕೊಳ್ಳು ಎಂಬ ಸೇರಿಕೆಯೆಸಕದ ಪದರೂಪಗಳು ಬಂದಿವೆ. ಈ ಎಸಕಗಳು ನಡೆಯುವು ದಕ್ಕೆ ಬೇರೆ ಯಾವ ವ್ಯಕ್ತಿ ಇಲ್ಲವೇ ಒತ್ತರವೂ ಹೊಣೆಯಲ್ಲ ಎಂಬ ಹುರುಳು ಇಲ್ಲಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ, ಒಂದು ಎಸಕಕ್ಕೆ ಒತ್ತರ ಕಾರಣವಾಗಿದ್ದರೂ ಸೇರಿಕೆಯೆಸಕದ ಪದವನ್ನು ಬಳಸಲು ಬರುತ್ತದೆ; ಇಂತಹ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಆ ಎಸಕಕ್ಕೆ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಕಾರಣವಲ್ಲ ಎಂಬ ಹುರುಳು ದೊರಕುತ್ತದೆ; ಎಂದರೆ, ಎಸಕಕ್ಕೆ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಕಾರಣವಾಗುವುದಕ್ಕೂ ಒಂದು ಒತ್ತರ ಕಾರಣವಾಗುವುದಕ್ಕೂ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ತಿಳಿಸಲು ಸೇರಿಕೆಯೆಸಕದ ಪದವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ: (2ತ) ಗಾಳಿಗೆ ಬಾಗಿಲು ತೆರೆದುಕೊಂಡಿತು. ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿರುವ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲೂ ಈ ರೀತಿ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದ ಬೇರೊಂದು ಪಾಂಗಿನೊಂದಿಗೆ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು ಒಟ್ಟುಗೂಡದಿರುವಲ್ಲಿ ಸೇರಿಕೆಯೆಸಕದ ಪದವನ್ನು ಬಳಸಲು ಬರುತ್ತದೆ; ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಸೊಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು: (3ಕ) ಅವಳು ಬಾವಿಯಿಂದ ನೀರನ್ನು ಸೇದಿದಳು > ಅವಳು ಬಾವಿಯಿಂದ ನೀರನ್ನು ಸೇದಿಕೊಂಡಳು. (3ಚ) ಅವನು ಕೆರೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಲು ತೊಳೆದ > ಅವನು ಕೆರೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಲು ತೊಳೆದುಕೊಂಡ. (3ಟ) ಅವಳು ಒಂದು ಲೋಟೆ ನೀರು ಕುಡಿದಳು > ಅವಳು ಒಂದು ಲೋಟೆ ನೀರು ಕುಡಿದುಕೊಂಡಳು. (3ಕ) ಎತ್ತುಗೆಯ ಮೊದಲನೇ ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಸೇದು ಪದದೊಂದಿಗೆ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಈಡು ಮತ್ತು ಸುರು ಪಾಂಗುಗಳೂ ಬಂದಿವೆ; ಅದರ ಎರಡನೇ ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಈ ಮೂರು ಪಾಂಗುಗಳೂ ಬೇರೆ ಬೇರಾಗಿಯೇ ಉಳಿದು ಕೊಂಡಿವೆಯಾದರೂ, ಸೇದಿಕೊಂಡು ಎಂಬ ಸೇರಿಕೆಯೆಸಕದ ಪದವನ್ನು ಬಳಸ ಲಾಗಿದೆ. ಮೇಲಿನ ಸೊಲ್ಲುಗಳ ಹಾಗೆ, ಇಲ್ಲಿಯೂ ಬೇರೊಬ್ಬನ ನೆರವಿಲ್ಲದೆ ಅವಳು ಬಾವಿಯಿಂದ ನೀರು ಸೇದಿದಳು ಎಂಬ ಹುರುಳು ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಉಳಿದ (3ಚ-ಟ) ಎತ್ತುಗೆಗಳಲ್ಲೂ ಹೀಗೆಯೇ. (2) ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗನ್ನು ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವ ಬೇರೊಂದು ಪಾಂಗಿನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಸುವ ಬದಲು, ಆ ಪಾಂಗು ಮಾಡುಗನ ಒಡೆತನದ್ದು, ಇಲ್ಲವೇ ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂದಿಸಿದುದು ಎಂಬ ಹುರುಳಿನಲ್ಲೂ ಸೇರಿಕೆಯೆಸಕದ ರೂಪವನ್ನು ಬಳಸಲು ಬರುತ್ತದೆ: (4ಕ) ಅವನು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ತುಂಬಿಸಿಕೊಂಡ. (4ಚ) ಅವನು ತನ್ನ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಒಗೆದುಕೊಂಡ. (4ಟ) ಅವನು ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಚೀಲಕ್ಕೆ ಹಾಕಿಕೊಂಡ. (4ಕ-ಟ) ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವ ಎಸಕಪದಗಳ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪಾಂಗುಗಳು ಒಟ್ಟುಸೇರಿಲ್ಲವಾದರೂ ಕೊಳ್ಳು ಪದದ ಬಳಕೆಯಾಗಿದೆ; ಯಾಕೆಂದರೆ, ಇಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪಾಂಗುಗಳ ನಡುವೆ ಬೇರೊಂದು ಬಗೆಯ ಒಟ್ಟುಸೇರಿಕೆಯಿದೆ: (4ಕ)ದ ಜಾಗ (ಪೆಟ್ಟಿಗೆ), (4ಚ)ದ ಈಡು (ಬಟ್ಟೆ) ಮತ್ತು (4ಟ)ದ ಗುರಿ (ಚೀಲ) ಮಾಡುಗನದು ಎಂಬುದಾಗಿ ಅವುಗಳ ಒಡೆಯನಿಗೂ ಮಾಡುಗನಿಗೂ ನಡುವೆ ಒಟ್ಟುಸೇರುವಿಕೆಯಿದೆ, ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಅವುಗಳ ಮೊದಲು ಬಂದಿರುವ ತನ್ನ ಪದ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ; ಇದನ್ನೇ ಸೇರಿಕೆಯೆಸಕದ ಪದಗಳೂ ತಿಳಿಸುತ್ತವೆ. (3) ಇಂತಹ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಕೊಳ್ಳು ಎಂಬುದನ್ನಾಗಲಿ, ಇಲ್ಲವೇ ತನ್ನ ಎಂಬುದನ್ನಾಗಲಿ ಬಳಸದಿರಲು ಬರುತ್ತದೆ:
(5ಚ) ಅವನು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ತುಂಬಿಸಿಕೊಂಡ. (5ಟ) ಅವನು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ತುಂಬಿಸಿದ. (6ಚ) ಅವನು ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಒಗೆದುಕೊಂಡ. (6ಟ) ಅವನು ತನ್ನ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಒಗೆದ. ಆದರೆ, ಇಂತಹ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡುಗದೊಂದಿಗೆ ಬೇರೆ ಎರಡು ಪಾಂಗುಗಳು ಬಂದಿವೆಯಾದರೆ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ಮಾಡುಗನ ಒಡೆತನದ್ದು ಎಂಬ ವಿಶಯದಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವೇಳಬಲ್ಲುದು: (5ತ) ಅವನು ತನ್ನ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ತುಂಬಿಸಿದ. ಮೇಲೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ (5ಚ) ಸೊಲ್ಲಿಗೆ (5ಟ) ಸೊಲ್ಲಿನ ಹುರುಳು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ (5ತ) ಸೊಲ್ಲಿನ ಹುರುಳೂ ಬರಬಲ್ಲುದು; ಇದಲ್ಲದೆ, ಅದಕ್ಕೆ ಅವನು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಯಾರ ನೆರವೂ ಇಲ್ಲದೆ ತುಂಬಿಸಿದ ಎಂಬ ಮೂರನೆಯದೊಂದು ಹುರುಳೂ ಬರಬಲ್ಲುದು. (4) ಸಂದರ್ಬಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ, ಕೊಳ್ಳು ಪದ ತಿಳಿಸುವ ಸಂಬಂದ ಬದಲಾಗಬಲ್ಲುದು; ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಸೊಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು: (7ಕ) ಅವಳು ತನ್ನ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಒಗೆದುಕೊಂಡಳು. (7ಚ) ಅವಳು ತನ್ನ ಮಗಳ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಒಗೆದಳು. (8ಕ) ಅವಳು ತನ್ನ ಮಗಳ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಒಗೆದುಕೊಂಡಳು. (8ಚ) ಅವಳು ಪಕ್ಕದವಳ ಬಟ್ಟೆಯನ್ನು ಒಗೆದಳು. ತನ್ನ ಬಟ್ಟೆ ಎಂಬುದು ತನ್ನ ಮಗಳ ಬಟ್ಟೆ ಎಂಬುದಕ್ಕಿಂತ ಹತ್ತಿರದ ಸಂಬಂದವೆಂಬುದನ್ನು (7ಕ) ಮತ್ತು (7ಚ)ಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ತಿಳಿಸುವುದಾದರೆ, ತನ್ನ ಮಗಳ ಬಟ್ಟೆ ಎಂಬುದು ಪಕ್ಕದವಳ ಬಟ್ಟೆ ಎಂಬುದಕ್ಕಿಂತ ಹತ್ತಿರದ ಸಂಬಂದವೆಂಬುದನ್ನು (8ಕ) ಮತ್ತು (8ಚ)ಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ, ಸೇರಿಕೆಯೆಸಕದ ಪದವನ್ನು ಎಲ್ಲಿ ಬಳಸಬೇಕು ಎಂಬುದು ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಬಳಕೆಯ ಸಂದರ್ಬವನ್ನೂ ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಎಲ್ಲಾ ಬಗೆಯ ಸೇರಿಕೆಯೆಸಕ ಪದಗಳ ಬಳಕೆಯಲ್ಲೂ ಈ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಹುರುಳುಗಳನ್ನು ಕಾಣಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ; ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳು, (ಕಯ್)ತೊಳೆದುಕೊಳ್ಳು, ಮಲಗಿಕೊಳ್ಳು, ತೊಟ್ಟುಕೊಳ್ಳು ಮೊದಲಾದ ಸೇರಿಕೆಯೆಸಕದ ಪದರೂಪಗಳನ್ನು ಬಳಸಿರುವಲ್ಲಿ ಆ ಎಸಕಗಳನ್ನು ಮಾಡುಗನು ತಾನೇ ನಡೆಸಿದ್ದಾನೆ ಇಲ್ಲವೇ ತನ್ನ ಅಂಗ ಇಲ್ಲವೇ ವಸ್ತುಗಳನ್ನೇ ಬಳಸಿ ನಡೆಸಿದ್ದಾನೆ ಎಂಬ ಹುರುಳು ಮಾತ್ರ ಸಿಗುತ್ತದೆ: (9ಕ) ಅವನು ಕಯ್ ತೊಳೆದುಕೊಂಡ. (9ಚ) ಅವನು ಕುರ್ಚಿಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೊಂಡ. (9ಟ) ಅವಳು ಸೀರೆ ಉಟ್ಟುಕೊಂಡಳು. (5) ಸೇರಿಕೆಯೆಸಕದ ಪದರೂಪಕ್ಕೆ ಬರಬಲ್ಲ ಇನ್ನೊಂದು ಬಗೆಯ ಹುರುಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು;
(10ಕ) (ಹುಲಿ ಹತ್ತಿರಕ್ಕೆ ಬಂದು ತಲಪುವ ಮೊದಲೇ) ಅವನು ಮರಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿಕೊಂಡ. (10ಚ) (ಮಳೆ ಬರುವ ಮೊದಲೇ) ಅವನು ಮನೆಯನ್ನು ತಲಪಿಕೊಂಡ. ಮೊದಲು ತಿಳಿಸಿದ ಎಸಕ ನಡೆಯುವ ಮೊದಲೇ ಮಾಡುಗನಿಗೆ ಎರಡನೆಯ ಎಸಕವನ್ನು ನಡೆಸಲು ಸಾದ್ಯವಾಯಿತು ಎಂಬ ಹುರುಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಳ್ಳು ಪದ ಕೊಡುವ ಹಾಗೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. (6) ಉರುಡು, ಕಲೆ, ಬೆಸೆ, ತಳ್ಳು, ತಬ್ಬು, ದೂಡು, ಅಪ್ಪು, ಜಗಳಾಡು, ಗುದ್ದಾಡು, ಮಾತನಾಡು ಎಂಬಂತಹ ಕೆಲವು ಎಸಕಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಇಲ್ಲವೇ ಕೂಡುಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಂದಾಗ, ಸೇರಿಕೆಯೆಸಕದ ಪದಕ್ಕೆ ಒಬ್ಬನೊಡನೊಬ್ಬ ಇಲ್ಲವೇ ಒಂದರೊಡನೊಂದು ಎಂಬ ಎದುರೆಸಕದ ಹುರುಳು (8.5 ನೋಡಿ) ಬರುತ್ತದೆ; ಇದನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು: (11ಕ) ಹುಡುಗರು ಉರುಡಿಕೊಂಡರು. (11ಚ) ಹಾವುಗಳೆರಡು ಬೆಸೆದುಕೊಂಡುವು. (11ಟ) ಅವರಿಬ್ಬರು ಮಾತನಾಡಿಕೊಂಡರು. (11ಕ) ಸೊಲ್ಲಿಗೆ ಹುಡುಗರು ಒಬ್ಬರೊಡನೊಬ್ಬರು ಉರುಡಿದರು ಎಂಬ ಹುರುಳಿದೆ; (11ಚ-ಟ) ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲೂ ಹೀಗೆಯೇ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಇವುಗಳಿಗೆ ಬೇರೊಬ್ಬರ ನೆರವಿಲ್ಲದೆ ಎಂಬ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸೇರಿಕೆಯೆಸಕದ ಹುರುಳೂ ಬರಬಲ್ಲುದು. (7) ಸೇರಿಕೆಯೆಸಕದ ಹುರುಳಿನಲ್ಲಿ ಒಂದೊಂದಾಗಿ ನಡೆಸುವ ಕೆಲಸ, ಮತ್ತು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿದ ಕೆಲಸ ಎಂಬುದಾಗಿ ಇನ್ನೊಂದು ಬಗೆಯ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನೂ ಕಾಣಲು ಬರುತ್ತದೆ: (12ಕ) ಕೂಟದಲ್ಲಿ ಸೇರಿರುವವರೆಲ್ಲ ತಮ್ಮನ್ನು ಹೊಗಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. (12ಚ) ಎಲ್ಲಾ ಮಕ್ಕಳೂ ಈಜಲು ಕಲಿತುಕೊಂಡರು. (12ಕ) ಸೊಲ್ಲಿಗೆ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಹುರುಳುಗಳು ಸಿಗಬಲ್ಲುವು; ಅವರು ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಹೊಗಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರಬಹುದು, ಇಲ್ಲವೇ ಎಲ್ಲರೂ ತಮ್ಮನ್ನೇ ಹೊಗಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರಬಹುದು. ಮೊದಲನೆಯ ಹುರುಳಿನಲ್ಲಿ ನಿಜಕ್ಕೂ ಸೇರಿಕೆಯೆಸಕ ವಿಲ್ಲ; ಹಲವು ಎದುರೆಸಕದ ಹುರುಳುಗಳು ಒಟ್ಟುಸೇರಿವೆ, ಅಶ್ಟೆ; ಇದಕ್ಕೆ ಬದಲು, ಎರಡನೆಯ ಹುರುಳಿನಲ್ಲಿ ನಿಜವಾದ ಸೇರಿಕೆಯೆಸಕವಿದೆ; ಯಾಕೆಂದರೆ, ಅದರಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟುಸೇರಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಎಸಕಗಳೂ ಸೇರಿಕೆಯೆಸಕಗಳಾಗಿವೆ. ಆದರೆ, (12ಚ)ದಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಇಪ್ಪುರುಳಿಲ್ಲ; ಯಾಕೆಂದರೆ, ಅದರಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ಸೇರಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಎಸಕಗಳೂ ಸೇರಿಕೆಯೆಸಕಗಳಾಗಿವೆ; ಅಲ್ಲಿ (12ಕ) ಸೊಲ್ಲಿನ ಹಾಗೆ ಎದುರೆಸಕದ ಹುರುಳುಗಳು ಬರುವುದಿಲ್ಲ. (8) ಕೊಳ್ಳು-, ಕುಳ್-, ಅವಚು- ಎಂಬಂತಹ ಕೆಲವು ಎಸಕಪದಗಳು ಅವುಗಳ ಎಲ್ಲಾ ಬಳಕೆಗಳಲ್ಲೂ ಕೊಳ್ಳು ಎಂಬುದರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಕೊಂಡುಕೊಳ್ಳು, ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳು, ಅವಚಿಕೊಳ್ಳು ಎಂಬಂತಹ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತವೆ. ಇಂತಹ ಬಳಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುವ ಸೇರಿಕೆಯೆಸಕದ ರೂಪಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹುರುಳೇನೂ ಇಲ್ಲ.
8.4.2 ಸೇರಿಕೆಯೆಸಕದ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದ ಮಾರ್ಪಾಡು
ಎಸಕಪದಗಳಿಗೆ ಕೊಳ್ಳು ಎಂಬುದನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಅವನ್ನು ಸೇರಿಕೆಯೆಸಕದ ಪದಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಿದಾಗ, ಅವುಗಳ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಎಂತಹ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳಾಗುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕೆಳಗೆ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ: (1) ಆಗುಗವಿರುವ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಗಳು
ಆಗುಗ ಮಾತ್ರ, ಆಗುಗ+ಗುರಿ, ಆಗುಗ+ಸುರು, ಆಗುಗ+ಜಾಗ, ಮತ್ತು ಆಗುಗ+ಈಡು ಎಂಬ ಅಯ್ದು ಬಗೆಯ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಗಳಲ್ಲಿ ಆಗುಗ ಪಾಂಗು ಬರುತ್ತದೆ; ಈ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿರುವ ಎಸಕಪದಗಳಿಗೆ ಕೊಳ್ಳು ಎಂಬುದನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಸೇರಿಕೆಯೆಸಕದ ಪದಗಳನ್ನು ಪಡೆದಾಗ, ಅವುಗಳ ಪಾಂಗುಗಳೆಲ್ಲ ಮಾರ್ಪಡದೆ ಉಳಿಯುತ್ತವೆ: (1ಕ) ಬಾಗಿಲು ತೆರೆಯಿತು > ಬಾಗಿಲು ತೆರೆದುಕೊಂಡಿತು. (1ಚ) ಹಗ್ಗ ಕಾಲಿಗೆ ತೊಡರಿತು > ಹಗ್ಗ ಕಾಲಿಗೆ ತೊಡರಿಕೊಂಡಿತು. (1ಟ) ತೊಟ್ಟಿನಿಂದ ಹಣ್ಣು ಕಳಚಿತು > ತೊಟ್ಟಿನಿಂದ ಹಣ್ಣು ಕಳಚಿ ಕೊಂಡಿತು. (1ತ) ಬಾನಿನಲ್ಲಿ ಮೋಡ ಕವಿದಿದೆ > ಬಾನಿನಲ್ಲಿ ಮೋಡ ಕವಿದು ಕೊಂಡಿದೆ. (1ಪ) ಮೋಡಗಳು ಬಾನನ್ನು ಮುಸುಕಿವೆ > ಮೋಡಗಳು ಬಾನನ್ನು ಮುಸುಕಿಕೊಂಡಿವೆ. ಒತ್ತರವನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಬಿಸಿಲಿಗೆ, ಗಾಳಿಗೆ, ಮಳೆಗೆ, ಬೆಂಕಿಗೆ ಮೊದಲಾದ ಗುರಿ ಪಾಂಗುಗಳು ಮಾತ್ರ ಇದಕ್ಕೆ ಹೊರಪಡಿಕೆಗಳು; ಸೇರಿಕೆಯೆಸಕದ ಪದ ಬಂದಿರುವಲ್ಲಿ ಈ ಗುರಿ ಪಾಂಗುಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬರುವುದಿಲ್ಲ: (2ಕ) ಬಿಸಿಲಿಗೆ ಗಿಡ ನಲುಗಿದೆ > ಗಿಡ ನಲುಗಿಕೊಂಡಿದೆ. (2ಚ) ಗಾಳಿಗೆ ಸೊಡರು ನಂದಿತು > ಸೊಡರು ನಂದಿಕೊಂಡಿತು. (2ಟ) ಮಳೆಗೆ ಗಿಡಗಳು ಚಿಗುರಿದುವು > ಮಳೆಗೆ ಗಿಡಗಳು ಚಿಗುರಿ ಕೊಂಡುವು. ಆಗುಗದೊಂದಿಗೆ ಬರುವ ಹೋಲು, ಕಿಲುಬು, ಸೋಕು, ಗುಡುಗು, ಮಿಂಚು, ಆಗು, ತೋಚು ಮೊದಲಾದ ಹಲವು ಎಸಕಪದಗಳು ಸೇರಿಕೆಯೆಸಕದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುವುದು ತುಂಬಾ ಅಪರೂಪ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವಕ್ಕೆ ಅಂತಹ ರೂಪಗಳು ಇಲ್ಲವೆಂದೂ ಹೇಳಬಹುದು. ಒಡೆ, ತೆರೆ, ತುರಿಸು, ಚುಚ್ಚು, ಮುರಿ, ಬಿಚ್ಚು, ಹರಿ, ಕದಡು, ಮಗುಚು, ಮಡಚು ಮೊದಲಾದ ಬೇರೆ ಕೆಲವು ಎಸಕಪದಗಳನ್ನು ಆಗುಗ ಮಾತ್ರ ಎಂಬ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದೊಂದಿಗೂ ಬಳಸಲು ಬರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವ ಮಾರ್ಪಾಡನ್ನೂ ಮಾಡದೆ ಮಾಡುಗ+ಈಡು ಎಂಬ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದೊಂದಿಗೂ ಬಳಸಲು ಬರುತ್ತದೆ (8.2.1 (1) ನೋಡಿ). ಇಂತಹ ಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೊಳ್ಳು ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳ ಗಳು ಬಂದಿರುವಲ್ಲೂ ಬಳಸಲು ಬರುತ್ತದೆ: (3ಕ) ಬಾಗಿಲು ತೆರೆಯಿತು > ಬಾಗಿಲು ತೆರೆದುಕೊಂಡಿತು. (3ಚ) ಅವನು ಬಾಗಿಲು ತೆರೆದ > ಅವನು (ತಾನೇ) ಬಾಗಿಲು ತೆರೆದು ಕೊಂಡ. (4ಕ) ಕಾಲಿಗೆ ಮುಳ್ಳು ಚುಚ್ಚಿತು > ಕಾಲಿಗೆ ಮುಳ್ಳು ಚುಚ್ಚಿಕೊಂಡಿತು. (4ಚ) ಅವನು ಕಾಲಿಗೆ ಮುಳ್ಳನ್ನು ಚುಚ್ಚಿದ > ಅವನು ಕಾಲಿಗೆ ಮುಳ್ಳನ್ನು ಚುಚ್ಚಿಕೊಂಡ. (5ಕ) ಗೆಲ್ಲು ಮುರಿಯಿತು > ಗೆಲ್ಲು ಮುರಿದುಕೊಂಡಿತು. (5ಚ) ಅವನು ಗೆಲ್ಲು ಮುರಿದ > ಅವನು ಗೆಲ್ಲು ಮುರಿದುಕೊಂಡ. (2) ಮಾಡುಗವಿರುವ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಗಳು: ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು ಒಟ್ಟು ಎಂಟು ಬಗೆಯ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಗಳಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ; ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಈಡಿರುವ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಗಳು ನಾಲ್ಕು, ಮತ್ತು ಈಡಿಲ್ಲದ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಗಳು ನಾಲ್ಕು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಎಸಕಪದಗಳಿಗೂ ಕೊಳ್ಳು ಎಂಬುದನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಸೇರಿಕೆಯೆಸಕದ ಪದಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಲು ಬರುತ್ತದೆ.
ಈಡು ಪಾಂಗಿರುವ ಎಸಕಪದಗಳಿಗೆ ಕೊಳ್ಳು ಎಂಬುದನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಾಗ, ಅದರ ಹುರುಳಿನಲ್ಲಿ ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ನಾಲ್ಕು ಬಗೆಯ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ: (ಕ) ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು ಇನ್ನೊಂದರೊಂದಿಗೆ ಒಟ್ಟುಸೇರುವುದು; (ಚ) ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು ಇನ್ನೊಂದರ ಒಡೆಯನೊಂದಿಗೆ ಒಟ್ಟುಸೇರುವುದು; (ಟ) ಮಾಡುಗ ತನಗಾಗಿ ಎಸಕ ನಡೆಸುವುದು; ಮತ್ತು (ತ) ಮಾಡುಗ ಬೇರೆಯವರ ನೆರವಿಲ್ಲದೆ ಎಸಕ ನಡೆಸುವುದು. ಮಾಡುಗ ಮತ್ತು ಈಡು ಪಾಂಗುಗಳೊಂದಿಗೆ ಗುರಿ, ಸುರು, ಇಲ್ಲವೇ ಜಾಗ ಪಾಂಗುಗಳು ಬಂದಿರುವಲ್ಲಿಯೂ ಸೊಲ್ಲಿನ ಹುರುಳಿನಲ್ಲಿ ಈ ನಾಲ್ಕು ಬಗೆಯ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದು, ಅವಕ್ಕಾಗಿ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿಯೂ ಕೆಲವು ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳನ್ನು ನಡೆಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. (1) ಮಾಡುಗ+ಈಡು ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳವಿರುವಲ್ಲಿ ಈ ನಾಲ್ಕು ಬಗೆಯ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು ನಡೆಯಬಲ್ಲುವೆಂಬುದಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಎತ್ತುಗೆಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ: (1ಕ) ಅವನು ತನ್ನನ್ನೇ ದೂರಿಕೊಂಡ. (ಮಾಡುಗ, ಈಡು ಒಟ್ಟುಸೇರಿವೆ) (1ಚ) ಅವಳು (ತನ್ನ) ರೊಟ್ಟಿಯನ್ನು ಸುಟ್ಟುಕೊಂಡಳು. (ಮಾಡುಗನ ಒಡೆತನದ ಈಡು ಪಾಂಗು) (1ಟ) ಅವನು ಬತ್ತ ಅಳೆದುಕೊಂಡ. (ತನಗಾಗಿ, ನೆರವಿಲ್ಲದೆ) (1ತ) ಮಗು ತಿಂಡಿ ತಿಂದುಕೊಂಡಿತು. (ಬೇರೊಬ್ಬರ ನೆರವಿಲ್ಲದೆ) (2) ಮಾಡುಗ+ಈಡು+ಗುರಿ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳವಿರುವಲ್ಲೂ ಸೇರಿಕೆಯೆಸಕ ಪದಕ್ಕೆ ಈ ನಾಲ್ಕು ಬಗೆಯ ಹುರುಳುಗಳು ಸಿಗಬಲ್ಲುವು; ಮೊದಲನೆಯ ಹುರುಳು ಬಂದಿರುವಲ್ಲಿ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು ಈಡು ಪಾಂಗಿನೊಂದಿಗಾಗಲಿ, ಇಲ್ಲವೇ ಗುರಿ ಪಾಂಗಿನೊಂದಿಗಾಗಲಿ ಒಟ್ಟುಸೇರಬಲ್ಲುದು; ಇದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಎರಡನೆಯ ಹುರುಳು ಬಂದಿರುವಲ್ಲಿ ಅದು ಈಡು ಪಾಂಗಿನ ಒಡೆಯನೊಂದಿಗಾಗಲಿ ಇಲ್ಲವೇ ಗುರಿ ಪಾಂಗಿನ ಒಡೆಯನೊಂದಿಗಾಗಲಿ ಒಟ್ಟುಸೇರಬಲ್ಲುದು: (2ಕ) ಅವನು ತನ್ನನ್ನೇ ಮಂತ್ರವಾದಿಗೆ ಮಾರಿಕೊಂಡ. (ಮಾಡುಗ ಈಡಿನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿದೆ) (2ಚ) ಅವನು ಮನೆಯನ್ನು ತನಗೇನೇ ಮಾರಿಕೊಂಡ. (ಮಾಡುಗ ಗುರಿಯೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿದೆ) (2ಟ) ಅವನು ತನ್ನ ಬಣ್ಣವನ್ನೇ ಗೋಡೆಗೆ ಹಚ್ಚಿಕೊಂಡ. (ಮಾಡುಗ ಈಡು ಪಾಂಗಿನ ಒಡೆಯನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿದೆ) (2ತ) ಅವನು ತನ್ನ ಗದ್ದೆಗೆ ನೀರು ಮೊಗೆದುಕೊಂಡ. (ಮಾಡುಗ ಗುರಿ ಪಾಂಗಿನ ಒಡೆಯನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿದೆ) (2ಪ) ಅವನು ಹರಿಯನ್ನು ಸಂಬಳಕ್ಕೆ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. (ತನಗಾಗಿ) (2ಗ) ಅವನು ಬೆನ್ನಿಗೆ ಎಣ್ಣೆ ಬಳಿದುಕೊಂಡ. (ಬೇರೆಯವರ ನೆರವಿಲ್ಲದೆ) (3) ಮಾಡುಗ+ಈಡು+ಸುರು ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳವಿರುವಲ್ಲಿ ಮಾಡುಗ ಮತ್ತು ಈಡು ಪಾಂಗುಗಳು ಒಟ್ಟುಸೇರಬಲ್ಲುವು; ಆದರೆ, ಮಾಡುಗ ಮತ್ತು ಸುರು ಪಾಂಗುಗಳು ಒಟ್ಟುಸೇರುವ ಹಾಗೆ ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಆದರೆ, ಈಡು ಇಲ್ಲವೇ ಸುರು ಪಾಂಗುಗಳ ಒಡೆಯನೊಂದಿಗೆ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು ಒಟ್ಟುಸೇರಬಲ್ಲುದು: (3ಕ) ಅವನು ತನ್ನನ್ನು ಸೂಜಿಯಿಂದ ಚುಚ್ಚಿಕೊಂಡ. (ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು ಈಡು ಪಾಂಗಿನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿದೆ) (3ಚ) ಅವನು ಚೂರಿಯಿಂದ ತನ್ನ ಕಾಲನ್ನು ಚುಚ್ಚಿಕೊಂಡ. (ಮಾಡುಗ ಈಡು ಪಾಂಗಿನ ಒಡೆಯನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿದೆ) (3ಟ) ಅವನು ತನ್ನ ತೋಟದಿಂದ ಹಲಸಿನ ಹಣ್ಣು ಕೊಯ್ದುಕೊಂಡ. (ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು ಸುರು ಪಾಂಗಿನ ಒಡೆಯನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿದೆ)
(3ತ) ಅವನು ನನ್ನಿಂದ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಂಡ. (ತನಗಾಗಿ) (3ಪ) ಅವನು ಬಾವಿಯಿಂದ ನೀರನ್ನು ಸೇದಿಕೊಂಡ. (ನೆರವಿಲ್ಲದೆ, ತನಗಾಗಿ) (4) ಮಾಡುಗ+ಈಡು+ಜಾಗ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳವಿರುವಲ್ಲಿ ಮೇಲಿನ ಎಲ್ಲಾ ನಾಲ್ಕು ಬಗೆಯ ಹುರುಳುಗಳೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲುವು; ಇದಲ್ಲದೆ, ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು ಈಡು ಇಲ್ಲವೇ ಜಾಗ ಪಾಂಗಿನೊಂದಿಗೆ ಇಲ್ಲವೇ ಅವುಗಳ ಒಡೆಯನೊಂದಿಗೆ ಒಟ್ಟುಸೇರಬಲ್ಲುದು: (4ಕ) ಅವನು ತನ್ನನ್ನೇ ಸೂಜಿಯಲ್ಲಿ ಕುತ್ತಿಕೊಂಡ. (ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು ಈಡು ಪಾಂಗಿನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿದೆ) (4ಚ) ಅವನು ಕೇಳ್ವಿಗಳನ್ನು ತನ್ನಲ್ಲೇ ಎತ್ತಿಕೊಂಡ. (ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು ಜಾಗ ಪಾಂಗಿನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿದೆ) (4ಟ) ಅವನು ತನ್ನ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಕೆರೆಯಲ್ಲಿ ತೊಳೆದುಕೊಂಡ. (ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು ಈಡು ಪಾಂಗಿನ ಒಡೆಯನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿದೆ) (4ತ) ಅವನು ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಚೀಲದಲ್ಲಿ ತುಂಬಿಸಿಕೊಂಡ. (ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು ಜಾಗ ಪಾಂಗಿನ ಒಡೆಯನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿದೆ) (4ಪ) ಅವಳು ಹಪ್ಪಳಗಳನ್ನು ಎಣ್ಣೆಯಲ್ಲಿ ಕರಿದುಕೊಂಡಳು. (ಬೇರೆಯವರ ನೆರವಿಲ್ಲದೆ, ತನಗಾಗಿ) (5) ಮಾಡುಗ+ಗುರಿ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳ ಬಂದಿರುವ ಕೆಲವೆಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು ಗುರಿ ಪಾಂಗಿನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಬಲ್ಲುದು, ಮತ್ತು ಬೇರೊಬ್ಬರ ನೆರವಿಲ್ಲದೆ ನಡೆಸಿದುದು ಎಂಬ ಹುರುಳೂ ಬರಬಲ್ಲುದು: (5ಕ) ಅವನು ತನಗೇನೇ ಹೊಡೆದುಕೊಂಡ. (ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು ಗುರಿ ಪಾಂಗಿನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿದೆ) (5ಚ) ಅವನು ಒಳಕ್ಕೆ ನುಸುಳಿಕೊಂಡ. (ಬೇರೊಬ್ಬರ ನೆರವಿಲ್ಲದೆ) (5ಚ) ಅವನು ಆ ಊರಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡ. (6) ಮಾಡುಗ+ಸುರು ಮತ್ತು ಮಾಡುಗ+ಜಾಗ ಎಂಬ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಗಳು ಬಂದಿರುವಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪಾಂಗುಗಳು ಒಟ್ಟುಸೇರುವಂತಹ ಬಳಕೆಗಳು ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಆದರೆ, ಬೇರೊಬ್ಬರ ನೆರವಿಲ್ಲದೆ ಎಂಬ ಹುರುಳು ಈ ಎರಡು ಕಡೆಗಳಲ್ಲೂ ದೊರಕುತ್ತದೆ: (6ಕ) ಅವನು ಗುಡ್ಡದಿಂದ ಹಾರಿಕೊಂಡ. (6ಚ) ಹುಡುಗ ಮರದಿಂದ ಇಳಿದುಕೊಂಡ. (7ಕ) ಅವರು ಅಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಅಡಗಿಕೊಂಡರು. (7ಚ) ಅವನು ಮಂಚದಲ್ಲಿ ಮಲಗಿಕೊಂಡ. (7) ಮಾಡುಗ ಮಾತ್ರ ಎಂಬ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳ ಬಂದಿರುವಲ್ಲಿಯೂ ಮುಕ್ಯವಾಗಿ ಬೇರೆಯವರ ನೆರವಿಲ್ಲದೆ ಎಂಬ ಹುರುಳು ದೊರಕುತ್ತದೆ: (8ಕ) ಮಗು ನಿಂತುಕೊಂಡಿದೆ. (8ಚ) ಅವಳು (ತನ್ನಶ್ಟಕ್ಕೇ) ಹಾಡಿಕೊಂಡಳು.
ಇದಲ್ಲದೆ, ಮೇಲೆ 8.4.1(6)ರಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಿದ ಹಾಗೆ, ಉರುಡು, ಕೂಡು, ಕಲೆ, ತಬ್ಬು ಎಂಬಂತಹ ಕೆಲವು ಎಸಕಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೊಳ್ಳು ಎಂಬುದು ಸೇರಿದಾಗ, ಒಬ್ಬನಿಗೊಬ್ಬ ಇಲ್ಲವೇ ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಎಂಬ ಎದುರೆಸಕದ ಹುರುಳೂ ದೊರಕುತ್ತದೆ. (9ಕ) ಹುಡುಗರು ಉರುಡಿಕೊಂಡರು. (9ಚ) ಅವೆರಡು ಕಲೆತುಕೊಂಡುವು.
8.4.3 ಇಸುವೆಸಕ ಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಳಕೆ
ಕೊಳ್ಳು ಎಂಬುದನ್ನು ಇಸುವೆಸಕ ಪದಗಳಿಗೂ ಸೇರಿಸಲು ಬರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಹೀಗೆ ಸೇರಿಸಿದಾಗಲೂ, ಮೇಲೆ ವಿವರಿಸಿದಂತಹ ನಾಲ್ಕು ಬಗೆಯ ಹುರುಳುಗಳು ದೊರಕಬಲ್ಲುವು. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಸೊಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು: (1ಕ) ಅವನು ಹಕ್ಕಿಯನ್ನು ಬಲೆಗೆ ಸಿಲುಕಿಸಿದ > ಅವನು ತನ್ನನ್ನೇ ಬಲೆಗೆ ಸಿಲುಕಿಸಿಕೊಂಡ. (1ಚ) ಅವನು ತನ್ನ ಬೆಕ್ಕನ್ನೇ ಬಲೆಗೆ ಸಿಲುಕಿಸಿಕೊಂಡ. (1ಟ) ಅವಳು ಎರಡು ರೊಟ್ಟಿ ಸುಟ್ಟುಕೊಂಡಳು. (1ತ) ಅವಳು ಸಕ್ಕರೆಯನ್ನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕರಗಿಸಿಕೊಂಡಳು. (1ಕ)ದಲ್ಲಿ ಮಾಡುಗ ಮತ್ತು ಈಡು ಪಾಂಗುಗಳು ಒಟ್ಟುಸೇರಿವೆ ಎಂಬ ಹುರುಳು, (1ಚ)ದಲ್ಲಿ ಮಾಡುಗದೊಂದಿಗೆ ಈಡಿನ ಒಡೆಯ ಒಂದಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಹುರುಳು, ಮತ್ತು (1ಟ-ತ)ಗಳಲ್ಲಿ ಎಸಕವನ್ನು ಬೇರೆಯವರ ನೆರವಿಲ್ಲದೆ ನಡೆಸಲಾಗಿದೆ ಇಲ್ಲವೇ ತನಗಾಗಿ ನಡೆಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಹುರುಳು ಸಿಗಬಲ್ಲುದು. ಇದಲ್ಲದೆ, ಇಸುವೆಸಕಪದಗಳಿಗೆ ಕೊಳ್ಳು ಎಂಬುದನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಾಗ, ಅವುಗಳ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಕೆಳಗೆ ವಿವರಿಸಿದಂತಹ ಬೇರೆ ಕೆಲವು ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳೂ ನಡೆಯುತ್ತವೆ: (1) ಒಲಿ, ಒಪ್ಪು, ಹೆದರು, ಬೆದರು, ಅಂಜು, ಮುಳಿ, ಸೋಲು, ಮಣಿ, (ಕಯ್) ಮುಗಿ, ಹುಟ್ಟು ಎಂಬಂತಹ ಕೆಲವು ಎಸಕಪದಗಳ ಇಸುವೆಸಕ ರೂಪಕ್ಕೆ ಮಾಡುಗ+ಈಡು ಎಂಬ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳವಿದೆ; ಅವಕ್ಕೆ ಕೊಳ್ಳು ಎಂಬುದನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಾಗ, ಅವುಗಳ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಈಡು ಪಾಂಗು ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗಾಗಿಯೂ, ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು ಸುರು ಪಾಂಗಾಗಿಯೂ ಮಾರ್ಪಡಬಲ್ಲುವು: (2ಕ) ನಾನು ಅವನನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದೆ > ಅವನು ನನ್ನಿಂದ ಸೋಲಿಸಿ ಕೊಂಡ. (2ಚ) ನಾನು ಅವನನ್ನು ಹೆದರಿಸಿದೆ > ಅವನು ನನ್ನಿಂದ ಹೆದರಿಸಿಕೊಂಡ. (2ಟ) ನಾನು ಅವನನ್ನು ಕಯ್ಮುಗಿಸಿದೆ > ಅವನು ನನ್ನಿಂದ ಕಯ್ಮುಗಿಸಿ ಕೊಂಡ. (2) ಇಳಿ, ಹತ್ತು, ತಲಪು, ತೊಡಗು, ಹೊಗು ಮೊದಲಾದ ಪದಗಳ ಇಸುವೆಸಕ ರೂಪಕ್ಕೆ ಮಾಡುಗ+ಈಡು+ಗುರಿ ಎಂಬ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳವಿದೆ; ಇವಕ್ಕೆ ಕೊಳ್ಳು ಎಂಬುದನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಾಗ, ಅವುಗಳ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು ಸುರು ಪಾಂಗಾಗ ಬಲ್ಲುದು, ಮತ್ತು ಈಡು ಪಾಂಗು ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗಾಗಬಲ್ಲುದು: (3ಕ) ನಾನು ಅವನನ್ನು ಮರಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿಸಿದೆ > ಅವನು ನನ್ನಿಂದ ಮರಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿಸಿಕೊಂಡ. (3ಚ) ನಾನು ಅವನನ್ನು ಮನೆಗೆ ತಲಪಿಸಿದೆ > ಅವನು ನನ್ನಿಂದ ಮನೆಗೆ ತಲಪಿಸಿಕೊಂಡ.
(3) ಇದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಮಾಡುಗ+ಈಡು+ಜಾಗ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳವಿರುವ ಗೆಲ್ಲು, ಈಜು, ಅಡಗು, ಪಳಗು ಮೊದಲಾದ ಕೆಲವು ಎಸಕಪದಗಳ ಇಸುವೆಸಕ ರೂಪ ಗಳಿಗೂ ಕೊಳ್ಳು ಎಂಬುದನ್ನು ಸೇರಿಸಲು ಬರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಹಾಗೆ ಸೇರಿಸಿದಾಗ ಮೇಲೆ ತಿಳಿಸಿದಂತಹ ಮಾರ್ಪಾಡೂ ಅವುಗಳ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಬಲ್ಲುದು: (4ಕ) ನಾನು ಅವನನ್ನು ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಪಳಗಿಸಿದೆ > ಅವನು ನನ್ನಿಂದ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಪಳಗಿಸಿಕೊಂಡ. (4ಚ) ನಾನು ಅವನನ್ನು ಅಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಅಡಗಿಸಿದೆ > ಅವನು ನನ್ನಿಂದ ಅಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಅಡಗಿಸಿಕೊಂಡ. (4) ಮಾಡುಗ+ಈಡು+ಸುರು ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳವಿರುವ ಎಸಕಪದಗಳ ಇಸುವೆಸಕ ರೂಪಕ್ಕೆ ಕೊಳ್ಳು ಎಂಬುದನ್ನು ಸೇರಿಸಿರುವಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗಿದ್ದ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗನ್ನು ಸುರು ಪಾಂಗಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಿ ಬಳಸಬೇಕಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಮೊದಲಿಗಿದ್ದ ಸುರು ಪಾಂಗನ್ನು ಬಳಸದಿರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ: (5) ನಾನು ಅವನನ್ನು ಗುಡ್ದದಿಂದ ದುಮುಕಿಸಿದೆ > (ಕ) ಅವನು ನನ್ನಿಂದ ದುಮುಕಿಸಿಕೊಂಡ (ಚ) ಅವನು ಗುಡ್ಡದಿಂದ ದುಮುಕಿಸಿ ಕೊಂಡ. (6) ಅವನನ್ನು ನಾನು ಗೆಲ್ಲಿನಿಂದ ನೇತಾಡಿಸಿದೆ > (ಕ) ಅವನು ನನ್ನಿಂದ ನೇತಾಡಿಸಿಕೊಂಡ (ಚ) ಅವನು ಗೆಲ್ಲಿನಿಂದ ನೇತಾಡಿಸಿ ಕೊಂಡ. (5) ಮಾಡುಗ ಮಾತ್ರ ಎಂಬ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳವಿರುವ ಹಾಡು, ನಿಲ್ಲು, ಕುಣಿ, ದುಡಿ, ಬದುಕು, ಬಳಲು ಎಂಬಂತಹ ಕೆಲವು ಎಸಕಪದಗಳ ಇಸುವೆಸಕ ರೂಪಗಳಿಗೂ ಮಾಡುಗ+ಈಡು ಎಂಬ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ; ಅವಕ್ಕೆ ಕೊಳ್ಳು ಎಂಬುದನ್ನು ಸೇರಿಸಿರುವಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗಿದ್ದ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು ಸುರು ಪಾಂಗಾಗಿ, ಮತ್ತು ಮೊದಲಿಗಿದ್ದ ಈಡು ಪಾಂಗು ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಬಲ್ಲುವು: (7ಕ) ನಾನು ಅವನನ್ನು ದುಡಿಸಿದೆ > ಅವನು ನನ್ನಿಂದ ದುಡಿಸಿಕೊಂಡ. (7ಚ) ನಾನು ಅವನನ್ನು ಹಾಡಿಸಿದೆ > ಅವನು ನನ್ನಿಂದ ಹಾಡಿಸಿಕೊಂಡ. ಆದರೆ, ಇಂತಹ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೊಳ್ಳು ಎಂಬುದನ್ನು ತನಗಾಗಿ ಎಂಬ ಹುರುಳಿನಲ್ಲಿ ಬಳಸುವುದೇ ಹೆಚ್ಚು, ಮತ್ತು ಅಂತಹ ಬಳಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಯಾವ ಮಾರ್ಪಾಡೂ ನಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ. (8ಕ) ನಾನು ಅವನನ್ನು ದುಡಿಸಿದೆ > ನಾನು ಅವನನ್ನು ದುಡಿಸಿಕೊಂಡೆ. (8ಚ) ನಾನು ಅವನನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿದೆ > ನಾನು ಅವನನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿಕೊಂಡೆ.
8.4.4 ಕೂಡುಪದಗಳ ಸೇರಿಕೆಯೆಸಕ ರೂಪಗಳು
ಎಲ್ಲಾ ಬಗೆಯ ಕೂಡುಪದಗಳಿಗೂ ಕೊಳ್ಳು ಎಂಬುದನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಸೇರಿಕೆಯೆಸಕದ ರೂಪಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಹೋಗು, ಬಿಡು, ಇಲ್ಲವೇ ಕೆಡು ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಕೂಡುಪದಗಳಿಗೆ ಸೇರಿಕೆಯೆಸಕದ ರೂಪಗಳಿಲ್ಲ; ಆದರೆ, ಕಟ್ಟು, ಆಡು, ಇಡು, ಹಾಕು ಎಂಬಂತಹ ಬೇರೆ ಕೆಲವು ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಕೂಡುಪದಗಳಿಂದ ಸೇರಿಕೆಯೆಸಕ ಪದಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಬರುತ್ತದೆ: (1ಕ) ಎಲ್ಲರೂ ಗುಂಪುಕಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ > ಎಲ್ಲರೂ ಗುಂಪುಕಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. (1ಚ) ಜನರು ಕಚ್ಚಾಡಿದರು > ಜನರು ಕಚ್ಚಾಡಿಕೊಂಡರು. (1ಟ) ಅವನು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನೆನಪಿಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ > ಅವನು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನೆನಪಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ.
(1ತ) ಅವನು ಕಲ್ಲನ್ನು ಕಾಲಿನ ಮೇಲೆ ಹಾಕಿದ > ಅವನು ಕಲ್ಲನ್ನು ತನ್ನ ಕಾಲಿನ ಮೇಲೆ ಹಾಕಿಕೊಂಡ. ಹೆಚ್ಚಿನೆಡೆಗಳಲ್ಲೂ ಇಂತಹ ಸೇರಿಕೆಯೆಸಕ ಪದಗಳಿಗೆ ತನಗಾಗಿ ಇಲ್ಲವೇ ಬೇರೆಯವರ ನೆರವಿಲ್ಲದೆ ಎಂಬ ಹುರುಳು ದೊರಕುತ್ತದೆ; (1ತ)ದಂತಹ ಕೆಲವೆಡೆ ಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗಿನೊಂದಿಗೆ ಈಡು ಪಾಂಗಿನ ಒಡೆಯ ಒಂದುಗೂಡಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪಾಂಗುಗಳು ಒಟ್ಟು ಸೇರಿರುವು ದನ್ನೂ ಕಾಣಬಹುದು: (2ಕ) ಆಕೆ ಅವನನ್ನು ಮರುಳುಮಾಡಿದಳು > ಆಕೆ ತನ್ನನ್ನೇ ಮರುಳು ಮಾಡಿಕೊಂಡಳು. (2ಚ) ಅವರು ಮಕ್ಕಳೊಳಗೆ ಹಣವನ್ನು ಪಾಲುಮಾಡಿದರು > ಅವರು ತಮ್ಮೊಳಗೇನೇ ಹಣವನ್ನು ಪಾಲುಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ಕೂಡುಪದಗಳಿಗೆ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಲು ಬರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಮೇಲೆ (8.3.7)ರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ; ಅಂತಹ ಇಸುವೆಸಕ ಪದಗಳ ಬಳಿಕವೂ ಕೊಳ್ಳು ಎಂಬುದನ್ನು ಬಳಸಲು ಬರುತ್ತದೆ: (3ಕ) ನಾನು ಅವನನ್ನು ಒಳಸೇರಿಸಿದೆ > ನಾನು ಅವನನ್ನು ಒಳಸೇರಿಸಿ ಕೊಂಡೆ. (3ಚ) ನಾನು ಹುಡುಗನಿಂದ ಅವನನ್ನು ಬಗ್ಗುಬಡಿಸಿದೆ > ನಾನು ಹುಡುಗನಿಂದ ನನ್ನನ್ನೇ ಬಗ್ಗುಬಡಿಸಿಕೊಂಡೆ. (3ಟ) ನಾನು ಅವಳಿಂದ ಹುಡುಗನನ್ನು ಎಚ್ಚರಗೊಳಿಸಿದೆ > ನಾನು ಅವಳಿಂದ ನನ್ನನ್ನೇ ಎಚ್ಚರಗೊಳಿಸಿಕೊಂಡೆ.
8.5 ಎದುರೆಸಕದ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಗಳು
ಎದುರೆಸಕವನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎರಡು ಎಸಕಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟು ಸೇರಿಸಿ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ; ಮತ್ತು ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಇನ್ನೊಂದರ ಎದುರೆಸಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಸೊಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು: (1ಕ) ರಾಜು ಹರಿಗೆ ಹೊಡೆದ. (1ಚ) ಹರಿ ರಾಜುವಿಗೆ ಹೊಡೆದ. (1ಟ) ರಾಜು ಮತ್ತು ಹರಿ ಒಬ್ಬರಿಗೊಬ್ಬರು ಹೊಡೆದರು. (1ಕ) ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ರಾಜು ಹರಿಗೆ ಏನು ಮಾಡಿದ್ದಾನೆಂದು ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆಯೋ ಅದನ್ನೇ (1ಚ) ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಹರಿ ರಾಜುವಿಗೆ ಮಾಡಿದ್ದಾನೆಂದು ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ; ಎಂದರೆ, ಈ ಎರಡು ಸೊಲ್ಲುಗಳು ತಿಳಿಸುವ ಎಸಕಗಳು ಎದುರುಹುರುಳಿನ ಎಸಕಗಳು. (1ಟ) ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಈ ಎರಡು ಎದುರುಹುರುಳಿನ ಎಸಕಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಸೇರಿಸಿ ಒಂದೇ ಸೊಲ್ಲಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಿ ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಈ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಅದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಎದುರೆಸಕದ ಸೊಲ್ಲೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಹೀಗೆ ಒಟ್ಟುಸೇರಿಸಿರುವ ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ರಾಜು ಹರಿಗೆ ಏನು ಮಾಡಿದ ಎಂಬುದ ನ್ನಾಗಲಿ, ಇಲ್ಲವೇ ಹರಿ ರಾಜುವಿಗೆ ಏನು ಮಾಡಿದ ಎಂಬುದನ್ನಾಗಲಿ ರಾಜುವಿನ ಇಲ್ಲವೇ ಹರಿಯ ಕಡೆಯಿಂದ ತೋರಿಸುವ ಬದಲು, ಇಬ್ಬರ ಕಡೆಯಿಂದ ಒಟ್ಟಾಗಿ ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಅವರಿಬ್ಬರನ್ನು ಒಂದೇ ಪಾಂಗಿನ ಅಂಗಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಹೀಗೆ ಒಟ್ಟುಸೇರಿಸಿರುವ ಪಾಂಗುಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಎಂಬ ಪದದಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸಿ ಹೇಳಬಹುದು, ಇಲ್ಲವೇ ಅವರು ಎಂಬುದಾಗಿ ಹಲವೆಣಿಕೆಯ ರೂಪದ ಮೂಲಕ ಒಂದು ಮಾಡಿಯೂ ತಿಳಿಸಬಹುದು:
(2ಕ) ರಮೆ ಮತ್ತು ಜಾನಕಿ ಒಬ್ಬರಿಗೊಬ್ಬರು ನೆರವಾಗುತ್ತಿದ್ದರು. (2ಚ) ಅವರು ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ದೂರುತ್ತಿದ್ದರು. ಒಟ್ಟುಮಾಡಿರುವ ಪಾಂಗುಗಳು ಮನುಶ್ಯರನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುವಾದರೆ ಒಬ್ಬರು ಪದವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಉಳಿದುವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುವಾದರೆ ಒಂದು ಪದವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ: (3ಕ) ರಾಜು ಮತ್ತು ಹರಿ ಒಬ್ಬರಿಗೊಬ್ಬರು ಡಿಕ್ಕಿಹೊಡೆದರು. (3ಚ) ಕಾರು ಮತ್ತು ಬಸ್ಸುಗಳು ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಡಿಕ್ಕಿಹೊಡೆದುವು. ಒಬ್ಬರು ಮತ್ತು ಒಂದು ಎಂಬ ಈ ಎರಡು ಪದಗಳು ಮಾತ್ರ (ಅವು ಗುರುತಿಸುವ ಪಾಂಗುಗಳ ಗುರ್ತವನ್ನವಲಂಬಿಸಿ) ಇಂತಹ ಎದುರೆಸಕದ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತವೆ; ಇಬ್ಬರು, ಮೂವರು, ಇಲ್ಲವೇ ಎರಡು, ಮೂರು ಮೊದಲಾದ ಬೇರೆ ಎಣಿಕೆಪದಗಳು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ. (4) *ಅವರು ಇಬ್ಬರಿಗಿಬ್ಬರು ಹೊಡೆದಾಡಿದರು.
8.5.1 ಹಂಚಿಕೆಕಂತೆ ಮತ್ತು ಪತ್ತುಗೆಕಂತೆ
ಇಂತಹ ಎದುರೆಸಕದ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪಾಂಗುಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಆ ಎರಡು ಪಾಂಗುಗಳ ನಡುವೆ ಎಂತಹ ಸಂಬಂದವಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನೂ (ಎಂದರೆ, ಎದುರೆಸಕದ ಅಂಗಗಳಾಗಿರುವ ಎರಡು ಎಸಕಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಪಾಂಗುಗಳು ಎಂತಹ ಪತ್ತುಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನೂ) ತಿಳಿಸ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ; ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಇಂತಹ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟುಸೇರಿಸಿದ ಎರಡು ಹೆಸರು ಕಂತೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಸೊಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು: (1ಕ) ರಾಜು ಮತ್ತು ಹರಿ ಒಬ್ಬರಿಗೊಬ್ಬರು ಹೊಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. (1ಚ) ಅವರು ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ದೂರುತ್ತಿದ್ದರು. (1ಕ)ದಲ್ಲಿ ರಾಜು ಮತ್ತು ಹರಿ ಮತ್ತು ಒಬ್ಬರಿಗೊಬ್ಬರು ಎಂಬ ಎರಡು ಒಟ್ಟುಸೇರಿಸಿದ ಹೆಸರುಕಂತೆಗಳು ಬಂದಿದ್ದು, ಅವೆರಡೂ ಒಂದೇ ಒಟ್ಟುಸೇರಿಕೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತವೆ; ಆದರೆ, ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯದು ಯಾವ ಎರಡು ಪಾಂಗುಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಎರಡನೆಯದು ಆ ರೀತಿ ಒಟ್ಟುಸೇರಿಸಲಾಗಿರುವ ಪಾಂಗುಗಳ ನಡುವೆ ಗುರಿ-ಮಾಡುಗ ಸಂಬಂದವಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜು ಮತ್ತು ಹರಿ ಎಂಬ ಮೊದಲನೆಯ ಹೆಸರುಕಂತೆಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೆಕಂತೆಯೆಂದು ಕರೆಯಬಹುದು, ಮತ್ತು ಒಬ್ಬರಿಗೊಬ್ಬರು ಎಂಬ ಎರಡನೆಯ ಹೆಸರುಕಂತೆಯನ್ನು ಪತ್ತುಗೆಕಂತೆಯೆಂದು ಕರೆಯಬಹುದು. ಎರಡು ಪಾಂಗುಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಮೇಲೆ (1ಕ) ದಲ್ಲಿರುವ ರಾಜು ಮತ್ತು ಹರಿ ಎಂಬ ಹಂಚಿಕೆಕಂತೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಎಂಬ ಪದದ ಮೂಲಕ ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು (1ಚ)ದಲ್ಲಿರುವ ಅವರು ಎಂಬ ಇನ್ನೊಂದು ಹಂಚಿಕೆಕಂತೆಯಲ್ಲಿ ಹಲವೆಣಿಕೆಯ ರು ಒಟ್ಟಿನ ಮೂಲಕ ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮೇಲೆ (1ಕ)ದಲ್ಲಿರುವ ಒಬ್ಬರಿಗೊಬ್ಬರು ಎಂಬ ಪತ್ತುಗೆಕಂತೆ ಒಟ್ಟುಸೇರಿರುವ ಪಾಂಗುಗಳ ನಡುವೆ ಗುರಿ- ಮಾಡುಗ’ಸಂಬಂದವಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗೆ ಒಟ್ಟಿನ ಮೂಲಕ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು (1ಚ)ದಲ್ಲಿರುವ ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಎಂಬ
ಇನ್ನೊಂದು ಪತ್ತುಗೆಕಂತೆ ಒಟ್ಟುಸೇರಿರುವ ಪಾಂಗುಗಳ ನಡುವೆ ಈಡು-ಮಾಡುಗ’ಸಂಬಂದವಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅನ್ನು ಒಟ್ಟಿನ ಮೂಲಕ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಪತ್ತುಗೆಕಂತೆಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪದಗಳಿದ್ದು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯದು ಮಾತ್ರ ಒಂದು ಪತ್ತುಗೆಯೊಟ್ಟಿನೊಂದಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ; ಎರಡನೆಯದರೊಂದಿಗೆ ಪತ್ತುಗೆ ಒಟ್ಟು ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಯಾಕೆಂದರೆ, ಮೊದಲನೆಯದು ಗುರಿ, ಈಡು, ಸುರು ಇಲ್ಲವೇ ಜಾಗ ಪಾಂಗುಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸಬಲ್ಲುದು, ಮತ್ತು ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಅದರೊಂದಿಗೆ ಗೆ, ಅನ್ನು, ಇಂದ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿ ಎಂಬ ಪತ್ತುಗೆ ಒಟ್ಟುಗಳಲ್ಲೊಂದು ಬರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಎರಡನೆಯದು ಮಾಡುಗ ಇಲ್ಲವೇ ಆಗುಗ ಪಾಂಗುಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ತಿಳಿಸಬಲ್ಲುದು, ಮತ್ತು ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಅದು ಪತ್ತುಗೆ ಒಟ್ಟನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ (ಮಾಡುಗ ಮತ್ತು ಆಗುಗಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸಲು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಪತ್ತುಗೆ ಒಟ್ಟುಗಳೂ ಇಲ್ಲ). ಒಟ್ಟುಸೇರಿರುವ ಪಾಂಗುಗಳ ನಡುವೆ ಮಾಡುಗ-ಈಡು, ಮಾಡುಗ-ಸುರು, ಮಾಡುಗ-ಗುರಿ ಇಲ್ಲವೇ ಮಾಡುಗ-ಜಾಗ ಎಂಬ ಸಂಬಂದಗಳಿರಬಲ್ಲುವು ಎಂಬುದನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಎತ್ತುಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು: (1ಕ) ಅವರು ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಹೊಗಳುತ್ತಿದ್ದರು. (1ಚ) ಅವರು ಒಬ್ಬರಿಂದೊಬ್ಬರು ಹಣ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. (1ಟ) ಅವರು ಒಬ್ಬರಿಗೊಬ್ಬರು ಹೊಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. (1ತ) ಅವರು ಒಬ್ಬರಲ್ಲೊಬ್ಬರು ನಂಬಿಕೆಯನ್ನಿರಿಸಿದ್ದರು. ಎಂದರೆ, ಮೇಲಿನ ಸೊಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವಂತಹ ಸೊಲ್ಲುಗಳ ಒಟ್ಟುಸೇರಿಕೆಯಿಂದ ಪಡೆಯಲು ಬರುತ್ತದೆ: (2ಕ) ಅವನು ಇವನನ್ನು ಹೊಗಳುತ್ತಿದ್ದ, ಮತ್ತು ಇವನು ಅವನನ್ನು ಹೊಗಳುತ್ತಿದ್ದ. (2ಚ) ಅವನು ಇವನಿಂದ ಹಣ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ, ಮತ್ತು ಇವನು ಅವನಿಂದ ಹಣ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ. (2ಟ) ಅವನು ಇವನಿಗೆ ಹೊಡೆದ, ಮತ್ತು ಇವನು ಅವನಿಗೆ ಹೊಡೆದ. (2ತ) ಅವನು ಇವನಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನಿರಿಸಿದ್ದ, ಮತ್ತು ಇವನು ಅವನಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನಿರಿಸಿದ್ದ. (1) ಎದುರೆಸಕದ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಆಗುಗ ಪಾಂಗಿನ ಬಳಕೆ ಕಡಿಮೆ; ಹಾಗಿದ್ದರೂ, ಆಗುಗ+ಈಡು ಮತ್ತು ಆಗುಗ+ಗುರಿ ಎಂಬ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಒಟ್ಟುಸೇರಿಕೆಗಳು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಬರಬಲ್ಲುವೆಂಬುದನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು: (3ಕ) ಅವರು ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಮರೆತರು. (3ಚ) ಪೆಟ್ಟಿಗೆಗಳು ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ತಗಲಿವೆ. (2) ಅನ್ನು, ಇಂದ, ಗೆ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿ ಎಂಬ ಪತ್ತುಗೆಯೊಟ್ಟುಗಳ ಮೂಲಕ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಬೇರೆ ಪದಗಳ ಮೂಲಕವೂ ಒಟ್ಟುಸೇರಿರುವ ಎರಡು ಪಾಂಗುಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂದವನ್ನು ಇಂತಹ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಲು ಬರುತ್ತದೆ: (4ಕ) ಅವರು ಒಬ್ಬರ ಮೇಲೊಬ್ಬರು ನೀರು ಚೆಲ್ಲಿದರು. (4ಚ) ಅವರು ಒಬ್ಬರೊಡನೊಬ್ಬರು ಜಗಳಾಡಿದರು. (4ಟ) ರಾಜು ಮತ್ತು ಹರಿ ಒಬ್ಬರ ಹತ್ತಿರ ಒಬ್ಬರು ಕುಳಿತಿದ್ದರು. (4ತ) ಅವರು ಒಬ್ಬರ ಮುಂದೊಬ್ಬರು ನಿಂತಿದ್ದರು. ಮೇಲಿನ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟುಸೇರಿರುವ ಪಾಂಗುಗಳ ನಡುವಿರುವ ಬೇರೆ ಕೆಲವು ಸಂಬಂದಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಮೇಲೆ, ಒಡನೆ, ಹತ್ತಿರ, ಮತ್ತು ಮುಂದೆ ಎಂಬ ಜಾಗವನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಪದಗಳನ್ನು ಪತ್ತುಗೆಕಂತೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ.
(3) ಜಾಗವನ್ನು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಹೋಲಿಕೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಒಟ್ಟು ಇಲ್ಲವೇ ಪದಗಳೂ ಪತ್ತುಗೆಕಂತೆಯಲ್ಲಿ ಬರಬಲ್ಲುವು: (5ಕ) ಈ ಹೂಗಳು ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಒಂದು ಚನ್ನಾಗಿವೆ. (5ಚ) ಹುಡುಗರು ಒಬ್ಬರ ಹಾಗೊಬ್ಬರು ಕುಣಿಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. (4) ಈ ರೀತಿ ಒಟ್ಟುಸೇರಿರುವ ಪಾಂಗುಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂದ ಹೆಸರು ಪತ್ತುಗೆಯ ಮೂಲಕವೂ ಉಂಟಾದುದಿರಬಲ್ಲುದು: (6ಕ) ರಾಜು ಮತ್ತು ಹರಿ ಒಬ್ಬರ ಕಾರನ್ನೊಬ್ಬರು ತೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. (6ಚ) ಅವರು ಒಬ್ಬರ ಗುಟ್ಟನ್ನೊಬ್ಬರು ಬೇರೆಯವರಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದ್ದರು. (6ಟ) ನಾಯಿಗಳು ಒಂದರ ಕಾಲನ್ನೊಂದು ಕಚ್ಚಿಹಿಡಿದಿದ್ದುವು. (6ಕ)ದಲ್ಲಿ ರಾಜು ಮತ್ತು ಹರಿ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಸೇರಿಸ ಲಾಗಿದ್ದು, ಅವರ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂದ, ಒಬ್ಬರ ಕಾರನ್ನೊಬ್ಬರು ಎಂಬ ಪತ್ತುಗೆ ಕಂತೆಯಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಿದ ಹಾಗೆ, ಒಬ್ಬರ ಎಂಬ ಹೆಸರುಪತ್ತುಗೆ ರೂಪದ ಮೂಲಕ ಉಂಟಾಗಿದೆ. (5) ಇಸುವೆಸಕಪದಗಳನ್ನು ಬಳಸಿರುವಲ್ಲಿ ಕಯ್ಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲವೇ ಹತ್ತಿರ ಎಂಬ ಪದಗಳ ಮೂಲಕವೂ ಒಟ್ಟುಸೇರಿರುವ ಪಾಂಗುಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂದವನ್ನು ತಿಳಿಸಲು ಬರುತ್ತದೆ: (7ಕ) ಅವರು ಒಬ್ಬರ ಕಯ್ಯಲ್ಲೊಬ್ಬರು ಬಾವಿಯಿಂದ ನೀರು ಸೇದಿಸಿದರು. (7ಚ) ಅವರು ಒಬ್ಬರ ಹತ್ತಿರ ಒಬ್ಬರು ಕಬ್ಬಿನಿಂದ ರಸ ಹಿಂಡಿಸಿದರು. (7ಟ) ಅವರು ಒಬ್ಬರ ಕಯ್ಯಲ್ಲೊಬ್ಬರು ಗೋಡೆಗೆ ಸುಣ್ಣ ಮೆತ್ತಿಸಿದರು. (6) ಪತ್ತುಗೆಕಂತೆಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಎರಡು ಪದಗಳ ನಡುವೆ ಅವು ತಿಳಿಸುವ ಪಾಂಗುಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂದವನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಒಟ್ಟು ಇಲ್ಲವೇ ಪದಗಳು ಮಾತ್ರ ಬರಬಲ್ಲುವಲ್ಲದೆ, ಬೇರೆ ಪದಗಳು ಬರಲಾರವು. ಹೀಗಿದ್ದರೂ, ಈ ಸಂಬಂದ ಸಾಕಶ್ಟು ಸಿಕ್ಕಲಾಗಿರಬಲ್ಲುದು: (8ಕ) ಒಬ್ಬರ ಪುಸ್ತಕದ ತಟ್ಟಿಯನ್ನೊಬ್ಬರು ಹರಿದುಹಾಕಿದರು. (8ಚ) ಒಬ್ಬರ ಗೊಂಬೆಯ ಕಾಲನ್ನೊಬ್ಬರು ತುಂಡುಮಾಡಿದರು. (8ಟ) ಒಬ್ಬರ ಮನೆಯ ಮೇಲಿನ ಮಾಡನ್ನೊಬ್ಬರು ಒಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. (8ತ) ಒಂದರ ಬಾಲದ ತುದಿಯನ್ನೊಂದು ಕಚ್ಚಿಕೊಂಡಿದ್ದುವು. ಈ ರೀತಿ ಸಿಕ್ಕಲಾಗಿರುವ ಪತ್ತುಗೆಕಂತೆ ಬಂದಿರುವಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೆಕಂತೆಯನ್ನು ಬಳಸದಿರಲೂ ಬರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಮೇಲಿನ (8ಕ-ತ) ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. (7) ಹಂಚಿಕೆಕಂತೆ ಮತ್ತು ಪತ್ತುಗೆಕಂತೆಗಳ ನಡುವೆ ಬೇರೆ ಪದಗಳು ಇಲ್ಲವೇ ಪದಕಂತೆಗಳು ಬರಬಲ್ಲುವು; ಆದರೆ, ಹಂಚಿಕೆಕಂತೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಪತ್ತುಗೆಕಂತೆಯ ಮೊದಲು ಬಂದಿರುತ್ತದೆ: (9ಕ) ಅವರು ನೆನಪಾದಾಗಲೆಲ್ಲ ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಹೊಗಳುತ್ತಿದ್ದರು. (9ಚ) ಅವರು ತೋಟದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿದ ಕಾಯಿಗಳನ್ನು ಒಬ್ಬರಿಗೊಬ್ಬರು ಮಾರಿದರು. (9ಟ) *ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಅವರು ಹೊಗಳಿದರು. ಹಂಚಿಕೆಕಂತೆಯನ್ನು ಪತ್ತುಗೆಕಂತೆಯ ಬಳಿಕ ಬಳಸಿರುವ (9ಟ) ಸೊಲ್ಲು ಸರಿಯಾ ಗಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು.
(8) ಹಂಚಿಕೆಕಂತೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುವ ಮನುಶ್ಯರು ಮತ್ತು ಉಳಿದವರು ಎಂಬ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಪತ್ತುಗೆಕಂತೆಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಒಬ್ಬರು-ಒಂದು ವ್ಯತ್ಯಾಸ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ; ಬೇರೆ ಯಾವ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನೂ ಅದು ತಿಳಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಹಂಚಿಕೆಕಂತೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುವ ಆಡುಗ, ಕೇಳುಗ ಮತ್ತು ಉಳಿದವರು ಎಂಬ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಪತ್ತುಗೆಕಂತೆ ತೋರಿಸುವುದಿಲ್ಲ: (10ಕ) ನಾವು ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಮಾತನಾಡಿಸಿದೆವು. (10ಚ) ನೀವು ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಮಾತನಾಡಿಸಿದಿರಿ. (10ಟ) ಅವರು ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಮಾತನಾಡಿಸಿದರು.
8.5.2 ಪತ್ತುಗೆಕಂತೆಯನ್ನು ಹೋಲುವ ಬೇರೆ ಬಗೆಯ ಇಟ್ಟಳಗಳು
ಪತ್ತುಗೆಕಂತೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯ ಪದದೊಂದಿಗೆ ಯಾವುದಾದರೊಂದು ಪತ್ತುಗೆಯ ಒಟ್ಟು ಇಲ್ಲವೇ ಪದ ಬಂದಿರುತ್ತದೆ (ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬ, ಒಂದಕ್ಕೊಂದು, ಒಂದರ ಮೇಲೊಂದು); ಈ ರೀತಿ ಮೊದಲನೆಯ ಪದದೊಂದಿಗೆ ಪತ್ತುಗೆಯ ಒಟ್ಟು ಬಾರದಿರುವ ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರು, ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರನ್ನು, ಒಂದೊಂದಕ್ಕೆ ಮೊದಲಾದ ಎಣಿಕೆಪದಗಳ ಸೇರಿಕೆಗೆ ಎದುರೆಸಕದ ಹುರುಳು ಬರುವುದಿಲ್ಲ: (1ಕ) ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರಿಗೆ ಒಂದೊಂದು ಪುಸ್ತಕ ಸಿಕ್ಕಿದೆ. (1ಚ) ಅವರಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬಿಬ್ಬರನ್ನು ಒಳಗೆ ಬಿಡಿ. (1ಕ) ಸೊಲ್ಲನ್ನು ಒಬ್ಬರಿಗೆ ಒಂದು ಪುಸ್ತಕ ಸಿಕ್ಕಿದೆ’ಎಂಬಂತಹ ಹಲವು ಸೊಲ್ಲುಗಳ ಸೇರಿಕೆಯಿಂದ ಉಂಟುಮಾಡಲು ಬರುತ್ತದೆಯೇನೋ ನಿಜ; ಆದರೆ, ಈ ಒಳಸೊಲ್ಲುಗಳ ನಡುವೆ ಎದುರೆಸಕದ ಸೊಲ್ಲುಗಳ ನಡುವಿರುವಂತಹ ಸಂಬಂದ ವಿಲ್ಲ. ಪತ್ತುಗೆಕಂತೆಯ ಎರಡು ಪದಗಳೊಂದಿಗೂ ಪತ್ತುಗೆಯ ಒಟ್ಟನ್ನು ಇಲ್ಲವೇ ಪದಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿರುವ ರೂಪಗಳಿಗೆ ಎದುರೆಸಕದ ಹುರುಳಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಕೆಳಗಿನ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು: (2ಕ) ಒಂದರ ಮೇಲೊಂದನ್ನು ಇರಿಸಿ ಕಟ್ಟಿದರು. (2ಚ) ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದರಿಂದೊಂದನ್ನು ಕಳೆಯಬೇಕು. ಪತ್ತುಗೆಕಂತೆಯಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಒಬ್ಬರ(ನ್ನೊ)ಬ್ಬರು ಇಲ್ಲವೇ ಒಂದ (ನ್ನೊ)ಂದು ಎಂಬ ರೂಪಗಳು ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರ(ನ್ನು) ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರು ಇಲ್ಲವೇ ಒಂದೊಂದ(ನ್ನು) ಒಂದೊಂದು ಎಂಬ ಇಮ್ಮಡಿ ರೂಪಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂದಿಸಿವೆ. ಇದು ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಸೊಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಹೋಲಿಸಿ ನೋಡಿದಾಗ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ: (3ಕ) ಅವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರು ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರಿಗೆ ಹೊಡೆದರು. (3ಚ) ಅವರು ಒಬ್ಬರಿಗೊಬ್ಬರು ಹೊಡೆದರು. (4ಕ) ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೊಂದು ಒಂದೊಂದನ್ನು ಕಚ್ಚಿದುವು. (4ಚ) ಅವು ಒಂದನ್ನೊಂದು ಕಚ್ಚಿದುವು. ಆದರೆ, ಅವೆರಡರ ನಡುವೆ ಕೆಲವು ಮುಕ್ಯವಾದ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳೂ ಇವೆ: ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ, ಅವುಗಳ ನಡುವೆ ಹುರುಳಿನಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದೆ: ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, (3ಕ) ಸೊಲ್ಲಿನಂತೆ ಒಬ್ಬ ಒಬ್ಬನಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಹೊಡೆದಿರಬಲ್ಲ; ಆದರೆ, (3ಚ) ಸೊಲ್ಲಿನಂತೆ ಒಬ್ಬ ಹಲವರಿಗೆ ಹೊಡೆದಿರಬಲ್ಲ. ಇದಲ್ಲದೆ, (ಚ) ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿರುವ ಎದುರೆಸಕದ ಹುರುಳು (ಕ) ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿಲ್ಲ: (3ಕ)ದಲ್ಲಿ ಹೊಡೆದವರು ಮತ್ತು ಹೊಡೆತ ತಿಂದವರು ಬೇರೆ ಬೇರೆ.
ಎರಡನೆಯದಾಗಿ, (ಚ) ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ನೆಲೆ ಬದಲಾಗಿದೆ; ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸೊಲ್ಲಿನ ನೆಲೆಯಾಗಿ ಆಗುಗ ಇಲ್ಲವೇ ಮಾಡುಗ ಬಂದಿರುತ್ತದೆ; ಆದರೆ, ಎದುರೆಸಕದ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೆಕಂತೆಯ ನೆಲೆಯಾಗಿ ಗುರಿ, ಈಡು, ಜಾಗ ಮೊದಲಾದವುಗಳು ಬಂದಿರುತ್ತವೆ. ಇಮ್ಮಡಿ ರೂಪವಿರುವ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲೂ ನೆಲೆಯನ್ನು ಬದಲಿಸಲು ಬರುತ್ತದೆ; ಇದನ್ನು ಕೆಳಗಿನ ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು: (3ಟ) ಅವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರಿಗೆ ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರು ಹೊಡೆದರು. (4ಟ) ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೊಂದನ್ನು ಒಂದೊಂದು ಕಚ್ಚಿದುವು. ಆದರೆ, ಎದುರೆಸಕದ ಹಂಚಿಕೆಕಂತೆಯಲ್ಲಿ ಆ ರೀತಿ ನೆಲೆಯನ್ನು ಬದಲಿಸಲೇ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ (ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಇಲ್ಲವೇ ಒಬ್ಬರಿಗೊಬ್ಬರು ಎಂಬವುಗಳಿಗೆ ಬದಲಾಗಿ ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರನ್ನು ಇಲ್ಲವೇ ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರಿಗೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಎದುರೆಸಕದ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ). ಮೂರನೆಯದಾಗಿ, ಪತ್ತುಗೆಕಂತೆಯಲ್ಲಿ ಪದಗಳ ಇಮ್ಮಡಿ ರೂಪವನ್ನು ಒತ್ತೆರೂಪವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಹಾಗೆ ಬದಲಾಯಿಸಿದ್ದರೂ ಅವುಗಳ ಹಲವೆಣಿಕೆಯ ಹುರುಳು ಬದಲಾಗದೆ ಉಳಿದಿದೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಕೆಳಗಿನ ಸೊಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು: (5ಕ) ಅವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರು ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರನ್ನು ದೂಡಿದರು. (5ಚ) ಅವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ (ಇನ್ನೊ)ಬ್ಬನನ್ನು ದೂಡಿದ. (5ಟ) ಅವರು ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ದೂಡಿದರು. (5ತ) ಅವರಿಬ್ಬರು ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ದೂಡಿದರು. (5ಕ)ದಲ್ಲಿದ್ದ ಇಮ್ಮಡಿ ರೂಪಗಳನ್ನು (ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರು ಮತ್ತು ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರನ್ನು) (5ಚ)ದಲ್ಲಿ ಒತ್ತೆರೂಪವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸಲಾಗಿದೆ; ಆದರೆ, ಇದರೊಂದಿಗೆ ಅವುಗಳಿಗಿದ್ದ ಹಲವೆಣಿಕೆಯ ಹುರುಳೂ ಇಲ್ಲವಾಗಿದೆ; ಹಲವೆಣಿಕೆಯ ಒಟ್ಟನ್ನೂ ಇಲ್ಲಿ (ದೂಡಿದ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ) ಬಿಟ್ಟುಕೊಡಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸ ಬಹುದು. ಆದರೆ, (5ಟ)ದಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವ ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಎಂಬ ಪತ್ತುಗೆಕಂತೆಯಲ್ಲಿ ಇಮ್ಮಡಿ ರೂಪವನ್ನು ಒತ್ತೆರೂಪವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸಲಾಗಿದೆಯಾದರೂ, ಹಲವೆಣಿಕೆಯ ಒಟ್ಟು ಉಳಿದಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, (5ಟ) ಸೊಲ್ಲಿಗೆ ಹಲವೆಣಿಕೆಯ ಹುರುಳೂ ದೊರಕಬಲ್ಲುದು, ಮತ್ತು ಓರೆಣಿಕೆಯ ಹುರುಳೂ ದೊರಕಬಲ್ಲುದು. ಇದನ್ನು ಮೇಲೆ (5ತ) ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ನಾಲ್ಕನೆಯದಾಗಿ, (5ಕ)ದಲ್ಲಿದ್ದ ಅವರಲ್ಲಿ ಎಂಬ ರೂಪದ ಬದಲು (5ಟ)ದಲ್ಲಿ ಅವರು ಎಂಬ ಪತ್ತುಗೆ ಒಟ್ಟಿಲ್ಲದ ರೂಪ ಬಂದಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೇನೆಂದರೆ, ಎದುರೆಸಕದ ಸೊಲ್ಲಿನ ಹಂಚಿಕೆಕಂತೆಯಲ್ಲಿ ಪತ್ತುಗೆ ಒಟ್ಟುಗಳು ಬರುವುದಿಲ್ಲ.
8.5.3 ಹಲವೆಣಿಕೆಯ ಒಟ್ಟು
ಎದುರೆಸಕದ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಎಸಕಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆಯಾದ ಕಾರಣ, ಅವುಗಳ ಹಂಚಿಕೆಕಂತೆ ಮತ್ತು ಪತ್ತುಗೆಕಂತೆಗಳೆರಡೂ ಹಲವೆಣಿಕೆಯ ವಾಗಿರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು, ಒಬ್ಬರಿಗೊಬ್ಬರು ಎಂಬಂತಹ ಪತ್ತುಗೆಕಂತೆ ಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುವ ಹಲವೆಣಿಕೆಯ ರು ಒಟ್ಟು ಈ ಕಟ್ಟಲೆಯಿಂದಾಗಿ ಬಂದಿದೆ. (1ಕ) ಅವರು ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ನಂಬಿದರು. (1ಚ) *ಅವನು ಒಬ್ಬನನ್ನೊಬ್ಬನು ನಂಬಿದ.
ಮನುಶ್ಯರನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಬೇರೆ ಪಾಂಗುಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವಲ್ಲಿ ಹಲವೆಣಿಕೆಯ ಒಟ್ಟನ್ನು ಬಳಸಲೇಬೇಕೆಂಬ ಕಟ್ಟಲೆಯಿಲ್ಲವಾದ ಕಾರಣ, ಮತ್ತು ಒಂದು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ *ಒಂದುಗಳು ಎಂಬಂತಹ ಹಲವೆಣಿಕೆಯ ರೂಪವಿಲ್ಲವಾದ ಕಾರಣ, ಒಂದನ್ನೊಂದು, ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಎಂಬಂತಹ ಓರೆಣಿಕೆಯ ಪತ್ತುಗೆ ಕಂತೆಗಳೇ ಅಂತಹ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಹೀಗಿದ್ದರೂ ಅವುಗಳ ಹಂಚಿಕೆಕಂತೆಗಳು ಹಲವೆಣಿಕೆಯ ರೂಪದಲ್ಲೇ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ: (2ಕ) ಕಾರುಗಳು ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಡಿಕ್ಕಿ ಹೊಡೆದುವು. (2ಚ) *ಕಾರು ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಡಿಕ್ಕಿ ಹೊಡೆಯಿತು. (2ಕ)ದಲ್ಲಿ ಪತ್ತುಗೆಕಂತೆ (ಒಂದಕ್ಕೊಂದು) ಓರೆಣಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಂದಿದೆಯಾದರೂ ಹಂಚಿಕೆಕಂತೆ (ಕಾರುಗಳು) ಹಲವೆಣಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಂದಿದೆ; ಅದನ್ನು ಓರೆಣಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಿರುವ (2ಚ) ಸೊಲ್ಲು ಸರಿಯಾಗಿಲ್ಲ. ಮನುಶ್ಯರನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಒಬ್ಬನಿಗೊಬ್ಬ, ಒಬ್ಬನಿಂದೊಬ್ಬ, ಒಬ್ಬನನ್ನೊಬ್ಬ ಎಂಬಂತಹ ಓರೆಣಿಕೆಯ ರೂಪಗಳೂ ಕೆಲವೆಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ಇವನ್ನು ಬಳಸಬೇಕಿದ್ದಲ್ಲಿ ಎಸಕಪದವೂ ಓರೆಣಿಕೆಯಲ್ಲೇ ಇರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ: (3ಕ) ?ಅವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನಿಂದೊಬ್ಬ ಮೇಲಿದ್ದ. (3ಚ) ?ಅವರೊಳಗೆ ಒಬ್ಬನನ್ನೊಬ್ಬ ವಿಚಾರಿಸುತ್ತಿದ್ದ. ಎದುರೆಸಕದ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಬರುವ ಹಂಚಿಕೆಕಂತೆ ಹಲವೆಣಿಕೆಯಲ್ಲಿರಬಲ್ಲುದು ಇಲ್ಲವೇ ಮತ್ತು ಪದವನ್ನೊಳಗೊಂಡಿರಬಲ್ಲುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಮೇಲೆ ನೋಡಿರು ವೆವು. ಅದರ ಈ ಎರಡು ರೂಪಗಳು ಕೆಲವು ಇಪ್ಪುರುಳುಗಳಿಗೆ ಎಡೆಕೊಡುತ್ತವೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಹಲವೆಣಿಕೆಯ ಹೆಸರುಕಂತೆಯನ್ನು ಇಲ್ಲವೇ ಮತ್ತು ಎಂಬುದ ನ್ನೊಳಗೊಂಡಿರುವ ಹೆಸರುಕಂತೆಯನ್ನು ಬಳಸಿರುವ ಸೊಲ್ಲುಗಳಿಗೆ ಕೂಡೆಸಕ ಮತ್ತು ಹಂಚಿಕೆಯೆಸಕ ಎಂಬ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಹುರುಳುಗಳು ದೊರೆಯಬಲ್ಲುವು. ಇದನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು: (4ಕ) ರಾಜು ಮತ್ತು ಹರಿ ಏಣಿಯನ್ನು ಎರಡು ಬಾರಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿದ್ದಾರೆ. (4ಕ) ಸೊಲ್ಲಿಗೆ ಎರಡು ಹುರುಳುಗಳು ಸಿಗಬಲ್ಲುವು: ರಾಜು ಮತ್ತು ಹರಿ ಏಣಿಯನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಎರಡು ಬಾರಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿದ್ದಾರೆ’ಎಂಬುದು ಒಂದು ಹುರುಳು (ಕೂಡೆಸಕ), ಮತ್ತು ಅವರು ಒಟ್ಟಿಗೆ ನಾಲ್ಕು ಬಾರಿ (ರಾಜು ಎರಡು ಬಾರಿ ಮತ್ತು ಹರಿ ಎರಡು ಬಾರಿ) ಏಣಿಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡುಹೋಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದು ಇನ್ನೊಂದು ಹುರುಳು (ಹಂಚಿಕೆಯೆಸಕ). ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಹುರುಳು ಮಾತ್ರವೇ ಬರುವಂತೆ ಮಾಡಲು ಎರಡೆರಡು ಎಂಬ ಇಮ್ಮಡಿ ರೂಪವನ್ನು ಬಳಸಲು ಬರುತ್ತದೆ: (4ಚ) ರಾಜು ಮತ್ತು ಹರಿ ಏಣಿಯನ್ನು ಎರಡೆರಡು ಬಾರಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿದ್ದಾರೆ. (4ಚ) ಸೊಲ್ಲಿಗೆ ರಾಜು ಎರಡು ಬಾರಿ ಮತ್ತು ಹರಿ ಎರಡು ಬಾರಿ (ಎಂದರೆ ಒಟ್ಟಿಗೆ ನಾಲ್ಕು ಬಾರಿ) ಏಣಿಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಎರಡನೆಯ ಹುರುಳು ಮಾತ್ರ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಎದುರೆಸಕದ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಕೂಡೆಸಕಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರವೇ ತಿಳಿಸುತ್ತವೆ; ಆದರೆ, ಇನ್ನು ಕೆಲವು ಈ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಎಸಕಗಳನ್ನೂ ತಿಳಿಸಬಲ್ಲುವು. ಎತ್ತುಗೆ ಗಾಗಿ, ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಸೊಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು: (5ಕ) ತಾವು ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ನೋಡಿದ್ದೇವೆಂದು ರಾಜು ಮತ್ತು ಹರಿ ಹೇಳಿದರು.
(5ಚ) ತಾವು ಒಬ್ಬರಿಗೊಬ್ಬರು ಡಿಕ್ಕಿಹೊಡೆದಿದ್ದೇವೆಂದು ರಾಜು ಮತ್ತು ಹರಿ ಹೇಳಿದರು. (5ಕ) ಸೊಲ್ಲಿಗೆ ಕೂಡೆಸಕವನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಹುರುಳೂ ಇರಬಲ್ಲುದು, ಇಲ್ಲವೇ ಹಂಚಿಕೆಯೆಸಕವನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಹುರುಳೂ ಇರಬಲ್ಲುದು; ಅದರ ಹುರುಳು ಕೂಡೆಸಕವಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿ, ರಾಜು ಇಲ್ಲವೇ ಹರಿ ಹೇಳಿದ್ದು, ನಾವು ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ನೋಡಿದ್ದೇವೆ’ಎಂಬುದಾಗಿ. ಇದಕ್ಕೆ ಬದಲು, ಹಂಚಿಕೆಯೆಸಕವಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿ, ರಾಜು ಹೇಳಿದ್ದು, ನಾನು ಹರಿಯನ್ನು ನೋಡಿದ್ದೇನೆ’ಎಂಬುದಾಗಿ, ಮತ್ತು ಹರಿ ಹೇಳಿದ್ದು, ನಾನು ರಾಜುವನ್ನು ನೋಡಿದ್ದೇನೆ ಎಂಬುದಾಗಿ. ಈ ಎರಡನೇ ಹುರುಳಿರುವಲ್ಲಿ ನನ್ನನ್ನು ಹರಿ ನೋಡಿದ್ದಾನೆ’ಎಂದು ರಾಜುವಾಗಲಿ, ಇಲ್ಲವೇ ನನ್ನನ್ನು ರಾಜು ನೋಡಿದ್ದಾನೆ’ಎಂದು ಹರಿಯಾಗಲಿ ಹೇಳಿಲ್ಲ. (5ಚ) ಸೊಲ್ಲಿಗೆ ಕೂಡೆಸಕದ ಹುರುಳು ಮಾತ್ರ ಸಿಗಬಲ್ಲುದಲ್ಲದೆ ಹಂಚಿಕೆ ಯೆಸಕದ ಹುರುಳು ಸಿಗಲಾರದು. ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಈ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ದಿಂದಾಗಿ ಇಪ್ಪುರುಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ: (6) ತಾವು ಬೇಗನೆ ಹೋಗಬೇಕೆಂದು ರಾಜು ಮತ್ತು ಹರಿ ಒಬ್ಬರಿ ಗೊಬ್ಬರು ಹೇಳಿಕೊಂಡರು. (6)ನೇ ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ತಾವು ಎಂಬುದು ರಾಜು ಮತ್ತು ಬೇರೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತಿರಬಹುದು, ಇಲ್ಲವೇ ರಾಜು ಮತ್ತು ಹರಿ ಇಬ್ಬರನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿಯೂ ಗುರುತಿಸುತ್ತಿರಬಹುದು. ಎದುರೆಸಕದ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಎಸಕಪದದೊಂದಿಗೆ ಕೊಳ್ಳು ಪದವನ್ನು ಬಳಸಿರು ವಲ್ಲಿ ಕೂಡೆಸಕದ ಮತ್ತು ಹಂಚಿಕೆಯೆಸಕದ ಹುರುಳುಗಳೆರಡೂ ದೊರಕಬಲ್ಲು ವಾದರೂ ಅವುಗಳ ಹುರುಳಿನ ಮೇಲೆ ಬೇರೊಂದು ಬಗೆಯ ಕಟ್ಟುಪಾಡಿರುವುದು ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಸೊಲ್ಲನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು: (7) ತಾವು ಒಬ್ಬರಿಗೊಬ್ಬರು ಹೊಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದೇವೆಂದು ರಾಜು ಮತ್ತು ಹರಿ ಹೇಳಿದರು. (7)ನೇ ಸೊಲ್ಲಿಗೆ ಕೂಡೆಸಕದ ಹುರುಳಿರಬಹುದು (ರಾಜು ಮತ್ತು ಹರಿ ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಿಗೊಬ್ಬರು ಹೊಡೆದುಕೊಂಡಿರಬಹುದು) ಇಲ್ಲವೇ ಹಂಚಿಕೆ ಯೆಸಕದ ಹುರುಳಿರಬಹುದು (ರಾಜು ಹರಿಗೆ ಹೊಡೆದ ಸಮಯ ಮತ್ತು ಹರಿ ರಾಜುವಿಗೆ ಹೊಡೆದ ಸಮಯ ಬೇರೆ ಬೇರಾಗಿರಬಹುದು). ಹೀಗಿದ್ದರೂ, ರಾಜು ಇಲ್ಲವೇ ಹರಿ ನಾನು ಅವನಿಗೆ ಹೊಡೆದೆ ಮತ್ತು ಅವನು ನನಗೆ ಹೊಡೆದ’ಎಂಬ ಎದುರೆಸಕದ ಸೊಲ್ಲನ್ನೇ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆಂಬ ಹುರುಳು ಈ (7)ನೇ ಸೊಲ್ಲಿಗೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಹಲವೆಣಿಕೆಯ ಹಂಚಿಕೆಕಂತೆಯಿರುವ ಎದುರೆಸಕದ ಸೊಲ್ಲುಗಳ ಇನ್ನೊಂದು ಪರಿಚೆಯೇನೆಂದರೆ, ಅವು ಗುರುತಿಸುವ ಎಲ್ಲಾ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳೂ ಒಟ್ಟು ಸೇರಿರುವ ಎರಡು ಪಾಂಗುಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದೇನಿಲ್ಲ. ಕೆಲವರು ಎರಡರಲ್ಲೂ ತೊಡಗಿಕೊಂಡಿರಬಹುದು, ಮತ್ತು ಬೇರೆ ಕೆಲವರು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದಾದರೂ ಒಂದರಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವೇ ತೊಡಗಿಕೊಂಡಿರಬಲ್ಲರು. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಸೊಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು: (8ಕ) ಹುಡುಗರು ಒಬ್ಬರಿಗೊಬ್ಬರು ಹೊಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. (8ಚ) ಮೊನೆಯಾಳುಗಳು ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಕೊಂದುಹಾಕಿದರು.
(8ಕ) ಸೊಲ್ಲಿನಂತೆ, ಹುಡುಗರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ಹೊಡೆಯುವುದನ್ನೂ ಹೊಡೆತ ತಿನ್ನುವುದನ್ನೂ ನಡೆಸಿರಬಹುದು; ಆದರೆ, ಬೇರೆ ಕೆಲವರು ಬೇರೆಯವರಿಗೆ ಹೊಡೆದರೂ ಹೊಡೆತದಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡಿರಬಹುದು, ಮತ್ತು ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ಹೊಡೆಯಲು ಹೋಗದಿದ್ದರೂ ಹೊಡೆತ ತಿಂದಿರಬಹುದು. ಹಲವೆಣಿಕೆಯ ಹಂಚಿಕೆಕಂತೆಗಳು ಹಲವಾರು ಮಂದಿಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತಿರುವಲ್ಲೆಲ್ಲ ಈ ರೀತಿ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಎದುರೆಸಕಗಳನ್ನು ಕಾಣದಿರಬಲ್ಲೆವು.
8.5.4 ಒಟ್ಟುಸೇರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಒಂದಾಗುವುದು
ಎದುರೆಸಕದ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ವಿಶಯಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ: ಎದುರು ಹುರುಳಿನ ಎರಡು ಎಸಕಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟುಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದೊಂದು ವಿಶಯ, ಮತ್ತು ಹೀಗೆ ಒಟ್ಟುಸೇರಿಸಿದಾಗ ಎರಡು ಪಾಂಗುಗಳು ಒಂದುಗೂಡಿವೆ’ಎಂಬುದು ಇನ್ನೊಂದು ವಿಶಯ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ರಾಜು ಮತ್ತು ಹರಿ ಒಬ್ಬರಿಗೊಬ್ಬರು ಹೊಡೆದರು ಎಂಬ ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ರಾಜು ಹರಿಗೆ ಹೊಡೆದ’ಮತ್ತು ಹರಿ ರಾಜುವಿಗೆ ಹೊಡೆದ ಎಂಬ ಎರಡು ಎದುರುಹುರುಳಿನ ಎಸಕಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ; ಈ ವಿಶಯವನ್ನು ರಾಜು ಮತ್ತು ಹರಿ ಮತ್ತು ಒಬ್ಬರಿಗೊಬ್ಬರು ಎಂಬ ಎರಡು ಹೆಸರುಕಂತೆಗಳು (ಹಂಚಿಕೆಕಂತೆ ಮತ್ತು ಪತ್ತುಗೆಕಂತೆ) ತಿಳಿಸುತ್ತವೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಹೀಗೆ ಒಟ್ಟುಸೇರಿಸಿದಾಗ ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗಿದ್ದ ಎರಡು ಪಾಂಗುಗಳು ಒಂದಾಗಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಎರಡು ಹೆಸರುಕಂತೆಗಳು ಒಂದೇ ಪತ್ತುಗೆರೂಪದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತವೆ ಎಂಬುದು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ: ರಾಜು ಮತ್ತು ಹರಿ ಮತ್ತು ಒಬ್ಬರಿಗೊಬ್ಬರು ಎಂಬ ಈ ಎರಡು ಹೆಸರುಕಂತೆಗಳೂ ಮಾಡುಗನನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ರೂಪದಲ್ಲೇ ಇವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು; ಒಬ್ಬರಿಗೊಬ್ಬರು ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಗುರಿಯನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಇಗೆ ಒಟ್ಟು ಬಂದಿದೆಯಾದರೂ ಅದು ಹೆಸರುಕಂತೆಯ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಬಾರದೆ ನಡುವೆ ಬಂದಿದೆ. ಅನ್ನು, ಇಂದ, ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿ ಎಂಬ ಬೇರೆ ಪತ್ತುಗೆಯ ಒಟ್ಟುಗಳು, ಮೇಲೆ, ಕೆಳಗೆ ಒಡನೆ ಮೊದಲಾದ ಬೇರೆ ಪತ್ತುಗೆಯ ಪದಗಳು, ಮತ್ತು ಹೆಸರು ಪತ್ತುಗೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಒಟ್ಟು ಮತ್ತು ಪದಗಳು ಈ ರೀತಿ ಪತ್ತುಗೆಕಂತೆಯ ನಡುವೆ ಬರುತ್ತವಲ್ಲದೆ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಬರುವುದಿಲ್ಲ (ಒಬ್ಬರಿಂದೊಬ್ಬರು, ಒಂದರ ಮೇಲೊಂದು, ಒಬ್ಬನ ಹಣವನ್ನೊಬ್ಬನು) ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು. ಎರಡು ಪಾಂಗುಗಳು ಒಂದಾಗಿವೆಯೆಂಬ ಈ ಎರಡನೆಯ ವಿಶಯವನ್ನು ಒತ್ತಿ ಹೇಳುವುದಕ್ಕಾಗಿ, ಇಂತಹ ಸೊಲ್ಲುಗಳ ಎಸಕಪದದೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಕೆಯ ಹುರುಳನ್ನು (8.4 ನೋಡಿ) ಕೊಡುವ ಕೊಳ್ಳು ಎಂಬುದನ್ನು ಬಳಸಲು ಬರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಹೀಗೆ ಬಳಸಿದಾಗ, ಅದರೊಂದಿಗೆ ಪತ್ತುಗೆಕಂತೆಯನ್ನು ಬಳಸದಿರಲೂ ಬರುತ್ತದೆ. (1ಕ) ರಾಜು ಮತ್ತು ಹರಿ ಒಬ್ಬರಿಗೊಬ್ಬರು ಹೊಡೆದರು. (1ಚ) ರಾಜು ಮತ್ತು ಹರಿ ಒಬ್ಬರಿಗೊಬ್ಬರು ಹೊಡೆದುಕೊಂಡರು. (1ಟ) ರಾಜು ಮತ್ತು ಹರಿ ಹೊಡೆದುಕೊಂಡರು. (1ಚ)ದಲ್ಲಿ ಎಸಕಪದಕ್ಕೆ ಕೊಳ್ಳು ಎಂಬುದನ್ನು ಸೇರಿಸಿರುವ ಹೊಡೆದು ಕೊಂಡರು ಎಂಬ ಎಸಕರೂಪವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಇದರಿಂದಾಗಿ ಈ ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಮೇಲಿನ ಎರಡನೇ ವಿಶಯಕ್ಕೆ (1ಕ) ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿರುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತು ಬಿದ್ದಿದೆ; (1ಟ) ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಿಗೊಬ್ಬರು ಎಂಬ ಪತ್ತುಗೆಕಂತೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಡಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಇದರಿಂದಾಗಿ ಆ ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಎರಡನೆಯ ವಿಶಯದ ಮೇಲೆ ಇನ್ನಶ್ಟು ಒತ್ತು ಬಿದ್ದಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, (1ಟ) ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಎರಡು ಎದುರುಹುರುಳಿನ ಎಸಕಗಳು ಒಟ್ಟುಸೇರಿವೆಯೆಂಬ’ಮೊದಲನೆಯ ವಿಶಯಕ್ಕೆ ತುಂಬಾ ಕಡಿಮೆ ಒತ್ತು ಬಿದ್ದಿದ್ದು, ಅದರಲ್ಲಿ ಇಪ್ಪುರುಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ: ಅದಕ್ಕೆ ರಾಜು ಮತ್ತು ಹರಿ ಒಬ್ಬರಿ ಗೊಬ್ಬರು ಹೊಡೆದರು’ಎಂಬ ಎದುರೆಸಕದ ಹುರುಳಾಗಲಿ, ಇಲ್ಲವೇ ರಾಜು ಮತ್ತು ಹರಿ ತಮಗೆ ಹೊಡೆದುಕೊಂಡರು’ಎಂಬ ಸೇರಿಕೆಯೆಸಕದ ಹುರುಳಾಗಲಿ ಬರಬಲ್ಲುದು.
ಈ ಎರಡನೆಯ ಹುರುಳಿನಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪಾಂಗುಗಳು ಒಟ್ಟುಸೇರಿವೆಯೆಂಬ ಒಂದು ವಿಶಯ ಮಾತ್ರ ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು. ಎದುರೆಸಕದ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಕೊಳ್ಳು ಎಂಬುದನ್ನು ಬಳಸದಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಬರುವ ಪತ್ತುಗೆಕಂತೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಡಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಯಾಕೆಂದರೆ, ಅದನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಟ್ಟಲ್ಲಿ ಸೊಲ್ಲಿಗೆ ಎದುರೆಸಕದ ಹುರುಳು ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ರಾಜು ಮತ್ತು ಹರಿ ಹೊಡೆದರು ಇಲ್ಲವೇ ಅವರು ಹೊಡೆದರು ಎಂಬ ಸೊಲ್ಲಿಗೆ ಮೇಲೆ (1ಟ) ಸೊಲ್ಲಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿರುವಂತಹ ಅವರು ಒಬ್ಬರಿಗೊಬ್ಬರು ಹೊಡೆದರು ಎಂಬ ಎದುರೆಸಕದ ಹುರುಳು ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಎಲ್ಲಾ ಎಸಕಪದಗಳೊಂದಿಗೂ ಕೊಳ್ಳು ಎಂಬುದನ್ನು ಮಾತ್ರವೇ ಬಳಸಿ (ಎಂದರೆ, ಅದರೊಂದಿಗೆ ಪತ್ತುಗೆಕಂತೆಯನ್ನು ಬಳಸದೆ) ಎದುರೆಸಕದ ಹುರುಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಸೊಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು: (2ಕ) ರಾಜು ಹರಿಯನ್ನು ಹೊಗಳಿದ. (2ಚ) ಅವರು ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಹೊಗಳಿದರು. (2ಟ) ?ಅವರು ಹೊಗಳಿಕೊಂಡರು. (2ಟ) ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಎಂಬ ಪತ್ತುಗೆಕಂತೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಡ ಲಾಗಿದ್ದು, ಅದಕ್ಕೆ ಎದುರೆಸಕದ ಹುರುಳು ಸಿಗುವ ಹಾಗೆ ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ತಮ್ಮನ್ನೇ ಹೊಗಳಿಕೊಂಡರು’ಎಂಬ ಸೇರಿಕೆಯೆಸಕದ ಹುರುಳು ಮಾತ್ರ ಸಿಗುವ ಹಾಗೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಅಂಟು, ತಾಟು, ತಗಲು, ಸಿಲುಕು, ಹೆಣೆ, ಹೊಸೆ, ನಂಬು, ಹಂಚು, ಅಪ್ಪು, ತಬ್ಬು ಮೊದಲಾದ ಕೆಲವು ಎಸಕಪದಗಳು ಮಾತ್ರ ಈ ರೀತಿ ಕೊಳ್ಳು ಪದದೊಂದಿಗೆ ಬಳಕೆಯಾದಾಗ ಪತ್ತುಗೆಕಂತೆಯ ನೆರವಿಲ್ಲದೆ ಎದುರೆಸಕದ ಹುರುಳನ್ನು ಕೊಡಬಲ್ಲುವು. ಕೊಳ್ಳು ಪದಕ್ಕೆ ಮೊದಲಿಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳು ಎಂಬ ಹುರುಳಿತ್ತು; ಈಗ ಅದು ಆ ಹುರುಳಿನಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಅದನ್ನು ಮುಕ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು ಎಸಕದ ಎರಡು ಪಾಂಗುಗಳು ಒಟ್ಟುಸೇರಿ ಒಂದಾಗಿವೆ’ಎಂಬ ‘ಸೇರಿಕೆಯ’ ಹುರುಳನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ನೆರವೆಸಕಪದವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಅದಕ್ಕೆ ಎಸಕವನ್ನು ತನಗಾಗಿ ನಡೆಸು, ತನ್ನವರಿಗಾಗಿ ನಡೆಸು’ಮೊದಲಾದ ಬೇರೆಯೂ ಕೆಲವು ಹುರುಳುಗಳಿವೆ (8.4.1 ನೋಡಿ). ಎದುರೆಸಕದ ಹುರುಳು ಅದಕ್ಕಿರುವ ಇಂತಹದೇ ಒಂದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಹುರುಳಾಗಿದೆ. ಎದುರೆಸಕದ ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪಾಂಗುಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಒಟ್ಟುಸೇರಿಸುವ ಬದಲು, ಅವುಗಳ ಹೆಸರುಪತ್ತುಗೆರೂಪಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆಯಾದರೆ, ಅಂತಹ ಸೊಲ್ಲಿನ ಎಸಕಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೊಳ್ಳು ಎಂಬುದನ್ನು ಬಳಸಲು ಬರುವು ದಿಲ್ಲ: (3ಕ) ಅವರು ಒಬ್ಬರ ತಲೆಯನ್ನೊಬ್ಬರು ಬಾಚಿದರು. (3ಚ) *ಅವರು ಒಬ್ಬರ ತಲೆಯನ್ನೊಬ್ಬರು ಬಾಚಿಕೊಂಡರು. (4ಕ) ಅವರು ಒಬ್ಬರ ಮನೆಯ ಮೇಲಿನ ಮಾಡನ್ನೊಬ್ಬರು ಮುರಿಯು ತ್ತಿದ್ದರು. (4ಚ) ?ಅವರು ಒಬ್ಬರ ಮನೆಯ ಮೇಲಿನ ಮಾಡನ್ನೊಬ್ಬರು ಮುರಿದು ಕೊಂಡಿದ್ದರು.
8.5.5 ಒಂದುಗೂಡುವ ಪಾಂಗುಗಳು
ಎದುರೆಸಕದ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದುಗೂಡಿರುವ ಎರಡು ಪಾಂಗುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸೊಲ್ಲಿನ ಆಗುಗ ಇಲ್ಲವೇ ಮಾಡುಗವಾಗಿರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಮಾಡುಗವನ್ನು ಹಾಗೆಯೇ ಬಿಟ್ಟು ಸೊಲ್ಲಿನ ಗುರಿ ಮತ್ತು ಈಡುಗಳನ್ನು, ಇಲ್ಲವೇ ಜಾಗ ಮತ್ತು ಈಡುಗಳನ್ನು ಒಂದುಗೂಡಿಸಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ: (1ಕ) ರಾಜು ಮತ್ತು ಹರಿ ನಾಯಿಗಳನ್ನು ಒಬ್ಬರ ಮೇಲೊಬ್ಬರು ಬಿಟ್ಟರು. (1ಚ) ಅವರು ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಹೋಲುತ್ತಿದ್ದರು. (1ಟ) ಅವರು ಒಬ್ಬರಿಂದೊಬ್ಬರು ಕೆಲಸ ಮಾಡಿಸಿಕೊಂಡರು. (1ತ) *ರಾಜು ನಾಯಿಗಳನ್ನು ಒಂದರ ಮೇಲೊಂದನ್ನು ಬಿಟ್ಟ. (1ಪ) *ರಾಜು ಹುಡುಗರಿಗೆ ಒಬ್ಬರ ಪುಸ್ತಕವನ್ನೊಬ್ಬರಿಗೆ ಕೊಟ್ಟ. (1ಗ) *ಅವನು ಆ ಹುಡುಗರಿಂದ ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರನ್ನು ಹೊಡೆಸಿದ. ಮೂರು ಪಾಂಗುಗಳಿರುವ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡುಗದೊಂದಿಗೆ ಉಳಿದ ಪಾಂಗುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದನ್ನು ಬೇಕಿದ್ದರೂ ಒಟ್ಟುಸೇರಿಸಿ ಎದುರೆಸಕದ ಸೊಲ್ಲನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು: (2ಕ) ಅವರು ಆ ಮುದುಕನಿಗೆ ಒಬ್ಬ ಹುಡುಗನನ್ನು ಮಾರಿದರು. (2ಚ) ಅವರು ಆ ಮುದುಕನಿಗೆ ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಮಾರಿದರು. (2ಟ) ಅವರು ಆ ಮುದುಕನನ್ನು ಒಬ್ಬರಿಗೊಬ್ಬರು ಮಾರಿದರು. (3ಕ) ಅವರು ರಾಜನಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ಹೊಗಳಿಸಿದರು. (3ಚ) ಅವರು ಒಬ್ಬರಿಂದೊಬ್ಬರು ನನ್ನನ್ನು ಹೊಗಳಿಸಿದರು. (3ಟ) ಅವರು ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ನನ್ನಿಂದ ಹೊಗಳಿಸಿದರು. ಇದಲ್ಲದೆ, ಮೂರು ಪಾಂಗುಗಳಿರುವ ಎದುರೆಸಕದ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡುಗ ದೊಂದಿಗೆ ಉಳಿದ ಎರಡು ಪಾಂಗುಗಳನ್ನೂ ಒಟ್ಟುಸೇರಿಸಲು ಬರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಕೆಳಗಿನ ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು: (4ಕ) ಅವರು ಒಬ್ಬರಿಗೊಬ್ಬರು ತಮ್ಮ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಮಾರಿಕೊಂಡರು. (4ಚ) ಅವರು ಒಬ್ಬರಿಗೊಬ್ಬರು ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಗುರುತು ಮಾಡಿಸಿ ಕೊಂಡರು. (5ಕ) ಅವರು ಒಬ್ಬರಿಗೊಬ್ಬರು ತಮ್ಮನ್ನು ಮಾರಿಕೊಂಡರು. (5ಚ) ಅವರು ಒಬ್ಬರಿಗೊಬ್ಬರು ತಮ್ಮನ್ನು ಗುರುತು ಮಾಡಿಸಿಕೊಂಡರು. (4ಕ) ಮತ್ತು (4ಚ) ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪಾಂಗುಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಒಟ್ಟು ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ; ಆದರೆ, (5ಕ) ಮತ್ತು (5ಚ) ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರು ಪಾಂಗು ಗಳನ್ನೂ ಒಟ್ಟುಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ, ಈ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲೂ ಎರಡೆರಡು ಪಾಂಗುಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಎದುರೆಸಕಗಳಾಗಿ ಒಟ್ಟುಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ; ಅವುಗಳೊಂದಿಗೆ ಮೂರನೆಯದನ್ನು ಸೇರಿಸಿರುವುದು ಒಂದು ಸೇರಿಕೆಯೆಸಕದ ಪಾಂಗಾಗಿ ಮಾತ್ರ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, (5ಕ)ದಲ್ಲಿ ಮಾಡುಗ ಮತ್ತು ಗುರಿಗಳು ಎದುರೆಸಕದ ಪಾಂಗುಗಳಾಗಿ ಒಟ್ಟುಸೇರಿವೆ; ಮಾಡುಗದೊಂದಿಗೆ ಈಡು ಒಟ್ಟುಸೇರಿರುವುದು ಸೇರಿಕೆಯೆಸಕದ ಪಾಂಗಾಗಿ ಮಾತ್ರ, ಎದುರೆಸಕದ ಪಾಂಗಾಗಿ ಅಲ್ಲ.
8.5.6 ಒಳ ಎಸಕಗಳ ಹೊತ್ತು
ಎದುರೆಸಕದ ಸೊಲ್ಲುಗಳು ತಿಳಿಸುವ ಎರಡು ಎಸಕಗಳು ಒಂದರ ಬಳಿಕ ಒಂದು ನಡೆದಿರಬಲ್ಲುವು, ಇಲ್ಲವೇ ಅವೆರಡೂ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಒಂದೇ ಎಸಕವಾಗಿ ನಡೆದಿರ ಬಲ್ಲುವು. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಎರಡು ಸೊಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು:
(1ಕ) ಅವರು ಒಬ್ಬರಿಗೊಬ್ಬರು ಕತೆ ಹೇಳಿದರು. (1ಚ) ಅವರು ಒಬ್ಬರೊಡನೊಬ್ಬರು ಕಾದಿದರು. (1ಕ) ಸೊಲ್ಲು ತಿಳಿಸುವ ಎರಡು ಎದುರೆಸಕಗಳು ಒಂದರ ಬಳಿಕ ಒಂದಾಗಿ ನಡೆದಿರುತ್ತವೆ: ಮೊದಲು ಅವನು ಇವನಿಗೆ ಕತೆ ಹೇಳಿದ, ಮತ್ತು ಬಳಿಕ ಇವನು ಅವನಿಗೆ ಕತೆ ಹೇಳಿದ. ಆದರೆ, (1ಚ) ಸೊಲ್ಲು ತಿಳಿಸುವ ಎರಡು ಎದುರೆಸಕಗಳು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಒಂದೇ ಎಸಕವಾಗಿ ನಡೆದಿರುತ್ತವೆ. ಹಾಗಾಗಿ, (1ಕ) ಸೊಲ್ಲನ್ನು ಕೆಳಗೆ ತೋರಿಸಿದ ಹಾಗೆ ಒಡೆದು ಹೇಳಲು ಬರುತ್ತದೆ, ಆದರೆ (1ಚ) ಸೊಲ್ಲನ್ನು ಆ ರೀತಿ ಒಡೆದು ಹೇಳಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ. (1ಟ) ಅವರು ಒಬ್ಬರಿಗೊಬ್ಬರು ಒಬ್ಬನಾದ ಮೇಲೆ ಒಬ್ಬನಂತೆ ಕತೆ ಹೇಳಿದರು. (1ತ) *ಅವರು ಒಬ್ಬರೊಡನೊಬ್ಬರು ಒಬ್ಬನಾದ ಮೇಲೆ ಒಬ್ಬನಂತೆ ಕಾದಿದರು. ಒಂದರ ಬಳಿಕ ಇನ್ನೊಂದು ಎಸಕ ನಡೆಯುವಂತಹ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡನೆಯ ಎಸಕ ನಡೆದಾಗ ಮಾತ್ರ ಎದುರೆಸಕ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಒಬ್ಬ ಕತೆ ಹೇಳಿದಾಗ ಎದುರೆಸಕವಿಲ್ಲ; ಅವನು ಕತೆ ಹೇಳಿದ ಮೇಲೆ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಕತೆ ಹೇಳಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಎದುರೆಸಕ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಕಾದುವ ಕೆಲಸವನ್ನು ಇಬ್ಬರೂ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಒಂದೇ ಎಸಕದ ಅಂಗಗಳಾಗಿ ನಡೆಸುವ ಕಾರಣ, ಅದು ನೇರವಾಗಿ ಎದುರೆಸಕಕ್ಕೆ ಎಡೆಕೊಡುತ್ತದೆ ಎದುರೆಸಕಗಳ ನಡುವೆ ಕಾಣಿಸುವ ಇನ್ನೊಂದು ವ್ಯತ್ಯಾಸವೇನೆಂದರೆ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುವ ಎಸಕಗಳು ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಸಂಬಂದಿಸಿರಬಹುದು, ಇಲ್ಲವೇ ಸಂಬಂದಿಸಿಲ್ಲದೇ ಇರಬಹುದು. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಎದುರೆಸಕದ ಸೊಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು: (2ಕ) ಅವರು ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ದೂಡಿದರು. (2ಚ) ಅವರು ಒಬ್ಬರ ಹತ್ತಿರ ಒಬ್ಬರು ಕುಳಿತುಕೊಂಡರು. (2ಟ) ಹಣ್ಣುಗಳು ಒಂದರ ಹತ್ತಿರ ಒಂದು ಬಿದ್ದುವು. (2ತ) ಅವರು ಊಟಕ್ಕೆ ಒಬ್ಬರ ಬಳಿಕ ಒಬ್ಬರು ಬಂದರು. (2ಕ) ಸೊಲ್ಲು ತಿಳಿಸುವ ಎರಡು (ಇಲ್ಲವೇ ಹೆಚ್ಚು) ಎಸಕಗಳು ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಸಂಬಂದಿಸಿರಬಹುದು; (2ಚ) ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವವೂ ಸಂಬಂದಿಸಿರಬಹುದು; ಆದರೆ, ಅವು ಸಂಬಂದಿಸದೆಯೂ ನಡೆದಿರಬಲ್ಲುವು. (1ಟ-ತ)ದಲ್ಲಿ ಈ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಇನ್ನಶ್ಟು ಸರಿಯಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ.
8.5.7 ಬೇರೆ ಹುರುಳುಗಳು
ಎದುರೆಸಕದ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಒಳ ಎಸಕಗಳಿದ್ದು, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡಿರುವ ಎರಡು ಇಲ್ಲವೇ ಹೆಚ್ಚು ವ್ಯಕ್ತಿ, ವಸ್ತು ಮೊದಲಾದುವು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿರುವ ಎರಡು ಪಾಂಗುಗಳಲ್ಲೂ ತೊಡಗಿಕೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಸೊಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು: (1ಕ) ರಾಜು ಮತ್ತು ಹರಿ ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ತಳ್ಳಿದರು. (1ಚ) ಕಾರು ಮತ್ತು ಲಾರಿ ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಡಿಕ್ಕಿ ಹೊಡೆದುವು
(1ಕ) ಎದುರೆಸಕದ ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ರಾಜು ಮತ್ತು ಹರಿ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ತಳ್ಳುವವರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ತಳ್ಳಿಸಿಕೊಂಡವರೂ ಆಗಿರುತ್ತಾರೆ; ಇದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ (1ಚ) ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಕಾರು ಮತ್ತು ಲಾರಿಗಳೆರಡೂ ಡಿಕ್ಕಿ ಹೊಡೆದವುಗಳಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ಡಿಕ್ಕಿ ಹೊಡೆಸಿಕೊಂಡವುಗಳೂ ಆಗಿವೆ. ಎದುರೆಸಕಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಈ ಇಟ್ಟಳವನ್ನೇ ಬಳಸಿ, ಬೇರೆ ಬಗೆಯ ಹುರುಳು ಗಳನ್ನೂ ತಿಳಿಸಲು ಬರುತ್ತದೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಸೊಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು: (2ಕ) ರಾಜು ಮತ್ತು ಹರಿ ಒಬ್ಬರ ಕೆಳಗೊಬ್ಬರು ನಿಂತಿದ್ದರು. (2ಚ) ಅವರು ಒಬ್ಬರ ಹಿಂದೊಬ್ಬರು ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. (2ಟ) ಕಾರುಗಳು ಒಂದರ ಹಿಂದೊಂದು ಬರುತ್ತಿದ್ದುವು. ಈ ಸೊಲ್ಲುಗಳು ನಿಜಕ್ಕೂ ಎದುರೆಸಕಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, (2ಕ) ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಹರಿ ರಾಜುವಿನ ಕೆಳಗೆ ನಿಂತಿದ್ದಾನಾದರೂ, ರಾಜು ಹರಿಯ ಕೆಳಗೆ ನಿಂತಿಲ್ಲ; ಅವನು ಹರಿಯ ಮೇಲ್ಗಡೆ ನಿಂತಿದ್ದಾನೆ. (2ಚ) ಮತ್ತು (2ಟ)ಗಳೂ, (2ಕ) ಸೊಲ್ಲಿನ ಹಾಗೆ, ಎದುರೆಸಕಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಹತ್ತಿಪ್ಪತ್ತು ಕಾರುಗಳು ಒಂದರ ಹಿಂದೊಂದು ಬರುತ್ತಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಅವುಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂದ ಸಂಕಲೆಯ ಕೊಂಡಿಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂದದ ಹಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಕೆಂಪು ಕಾರು ಬಿಳಿ ಕಾರಿನ ಹಿಂದೆ ಬರುತ್ತಿದೆಯಾದರೆ, ಬಿಳಿ ಕಾರು ಕೆಂಪು ಕಾರಿನ ಮುಂದೆ ಹೋಗುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಸಂಕಲೆಯ ಸಂಬಂದ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಬೇರೆ ಬಗೆಯ ಸಂಬಂದಗಳೂ ಎದುರೆಸಕದ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲುವು. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಕೆಳಗಿನ ಮೂರು ಸೊಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು: (3ಕ) ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದವರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವರೂ ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಮದುವೆ ಯಾಗಿದ್ದರು. (3ಚ) ಅವರು ನಾಲ್ವರು ಒಬ್ಬರ ಹತ್ತಿರ ಒಬ್ಬರು ಕುಳಿತಿದ್ದರು. (3ಟ) ನಾಯಿಗಳು ಒಂದನ್ನೊಂದು ಕಚ್ಚಿಹಾಕಿದುವು. (3ಕ)ದಲ್ಲಿ ಎದುರೆಸಕ ಕಾಣಿಸುವುದು ಒಂದೊಂದು ಜೋಡಿಗಳ ನಡುವೆ ಮಾತ್ರ (ರಾಜು ಜಾನಕಿಯನ್ನು, ಹರಿ ರಮೆಯನ್ನು, ಸೀತಾಪತಿ ವಿಲಾಸಿನಿಯನ್ನು…. ಮದುವೆಯಾಗಿರಬಹುದು); ಇದಕ್ಕೆ ಬದಲು, (3ಚ)ದಲ್ಲಿ ಬೇರೊಂದು ಬಗೆಯ ಎದುರೆಸಕ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ: ರಾಜು ಹರಿಯ ಹತ್ತಿರ (ಮತ್ತು ಹರಿ ರಾಜುವಿನ ಹತ್ತಿರ), ಹರಿ ಜಾನಕಿಯ ಹತ್ತಿರ (ಮತ್ತು ಜಾನಕಿ ಹರಿಯ ಹತ್ತಿರ), ಜಾನಕಿ ಸೀತಾಪತಿಯ ಹತ್ತಿರ (ಮತ್ತು ಸೀತಾಪತಿ ಜಾನಕಿಯ ಹತ್ತಿರ) ಕುಳಿತಿರಬಹುದು. (3ಟ)ದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಂದು ಬಗೆಯ ಎದುರೆಸಕ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ; ಇದರಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಮಂದಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಬಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಎದುರೆಸಕದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿ ಕೊಂಡಿರಬಹುದು: ನಾಯಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಕಚ್ಚುವ ಕೆಲಸವನ್ನು ನಡೆಸಿದ್ದರೂ ಬೇರೊಂದರಿಂದ ಕಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳದಿರಬಹುದು, ಮತ್ತು ಬೇರೆ ಕೆಲವು ಕಚ್ಚಿಸಿ ಕೊಂಡಿದ್ದರೂ ಬೇರೊಂದನ್ನು ಕಚ್ಚದಿರಬಹುದು. ಎದುರೆಸಕದ ಹುರುಳನ್ನು ಕೊಡದಿರುವ ಇಂತಹ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡುಗವನ್ನು ಹಾಗೆಯೇ ಉಳಿಸಿ, ಈಡು ಪಾಂಗಿನೊಂದಿಗೆ ಗುರಿ, ಸುರು, ಇಲ್ಲವೇ ಜಾಗ ಪಾಂಗನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಹೇಳಲು ಬರುತ್ತದೆ; ಆದರೆ ಇಂತಹ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ, ಕೆಳಗೆ (4ತ)ದಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಿದ ಹಾಗೆ, ಪತ್ತುಗೆಕಂತೆ ಮಾತ್ರ ಬರುತ್ತದಲ್ಲದೆ ಅದರೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೆಕಂತೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಅವೆರಡನ್ನೂ ಒಟ್ಟಿಗೆ ತಿಳಿಸಬೇಕಿದ್ದಲ್ಲಿ (4ಪ)ದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿದ ಹಾಗೆ ಬೇರೆ ಬಗೆಯ ಸೊಲ್ಲನ್ನು ಬಳಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ: (4ಕ) ಅವನು ಒಂದಕ್ಕೊಂದನ್ನು ಅಂಟಿಸಿದ. (4ಚ) ಅವನು ಒಂದರಿಂದೊಂದನ್ನು ಕಳೆದ. (4ಟ) ಅವನು ಒಂದರ ಮೇಲೊಂದನ್ನು ಇರಿಸಿದ. (4ತ) *ಅವನು ಕೊಡಗಳನ್ನು ಒಂದರ ಮೇಲೊಂದನ್ನು ಇರಿಸಿದ.
(4ಪ) ಅವನು ಕೊಡಗಳನ್ನು ಒಂದರ ಮೇಲೊಂದರಂತೆ ಇರಿಸಿದ. ಕೊಡಗಳನ್ನು ಎಂಬ ಹಂಚಿಕೆಕಂತೆಯನ್ನು ಬಳಸಿರುವ (4ತ) ಸೊಲ್ಲು ಸರಿಯಾಗಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಅದೇ ಹಂಚಿಕೆಕಂತೆಯೊಂದಿಗೆ ಪತ್ತುಗೆಕಂತೆಯನ್ನು ಬಳಸುವ ಬದಲು, ಒಂದರ ಮೇಲೊಂದರಂತೆ ಎಂಬ ಒಳಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿರಿಸಿರುವ ಬೇರೊಂದು ಬಗೆಯ ಪದಕಂತೆಯನ್ನು ಬಳಸಿರುವ (4ಪ) ಸೊಲ್ಲು ಸರಿಯಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು. ಇಂತಹದೇ (ಹಂಚಿಕೆಕಂತೆಯನ್ನು ಬಳಸದಿರುವ) ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಸುರು ಮತ್ತು ಗುರಿ ಪಾಂಗುಗಳನ್ನೂ ಒಟ್ಟುಸೇರಿಸಲು ಬರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕೆಳಗಿನ ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು: (4ಗ) ಈ ರೋಗ ಒಬ್ಬರಿಂದೊಬ್ಬರಿಗೆ ಬಹಳ ಬೇಗ ಹರಡುತ್ತದೆ. ಹಂಚಿಕೆಕಂತೆ ಮತ್ತು ಪತ್ತುಗೆಕಂತೆಗಳೆರಡನ್ನೂ ಇಂತಹ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಬೇಕಿದ್ದಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಬಗೆಯ ಸೊಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಬಳಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ: (5ಕ) ನಾನು ಆ ಪಾತ್ರೆಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ತಂದು, ಒಂದರಮೇಲೊಂದನ್ನು ಇರಿಸಿದೆ. (5ಚ) ಒಂದರ ಮೇಲೊಂದನ್ನು ಇರಿಸಹೋಗಿ, ಮಡಕೆಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಒಡೆದು ಹಾಕಿದ. ಎರಡು ಎಸಕಗಳನ್ನು ಬೇರೆ ಬೇರಾಗಿ ತಿಳಿಸುವುದಕ್ಕೂ, ಒಟ್ಟುಸೇರಿಸಿ ಎದುರೆಸಕ ವಾಗಿ ತಿಳಿಸುವುದಕ್ಕೂ ನಡುವೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದೆ: ಬೇರೆ ಬೇರಾಗಿ ತಿಳಿಸಿರುವ ಎಸಕಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಮಾತ್ರವೇ ಅಲ್ಲಗಳೆಯಲು ಬರುತ್ತದೆ; ಆದರೆ, ಎದುರೆಸಕವಾಗಿ ತಿಳಿಸಿರುವ ಎಸಕಗಳಲ್ಲಿ ಆ ರೀತಿ ಒಂದನ್ನು ಮಾತ್ರವೇ ಅಲ್ಲಗಳೆಯಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ, ಎರಡನ್ನೂ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಅಲ್ಲಗಳೆಯ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ: (6ಕ) ಅವನು ಇವನನ್ನು ನೋಡಿದ; ಆದರೆ, ಇವನು ಅವನನ್ನು ನೋಡ ಲಿಲ್ಲ. (6ಚ) ಅವರು ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ನೋಡಿದರು/ಅವರು ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ನೋಡಲಿಲ್ಲ. (6ಕ)ದಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯ ಎಸಕವನ್ನು ಹಾಗೆಯೇ ಬಿಟ್ಟು, ಎರಡನೆಯದನ್ನು ಅಲ್ಲಗಳೆಯಲಾಗಿದೆ; ಆದರೆ, (6ಚ)ದಲ್ಲಿ ಎರಡನ್ನೂ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಹಾಗೆಯೇ ಬಿಡಬೇಕಾಗಿದೆ, ಇಲ್ಲವೇ ಎರಡನ್ನೂ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಅಲ್ಲಗಳೆಯಬೇಕಾಗಿದೆ.
8.5.8 ಎದುರೆಸಕ ಮತ್ತು ಸೇರಿಕೆಯೆಸಕ
ಸೇರಿಕೆಯೆಸಕದಲ್ಲಿರುವ ಹಾಗೆ ಎದರೆಸಕದಲ್ಲೂ ಸೊಲ್ಲಿನ ಎರಡು ಪಾಂಗುಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಆದರೆ, ಸೇರಿಕೆಯೆಸಕದಲ್ಲಿ ಅವೆರಡೂ ಒಬ್ಬನೇ ವ್ಯಕ್ತಿ ಇಲ್ಲವೇ ಒಂದೇ ವಸ್ತುವನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತವೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಬದಲು, ಎದುರೆಸಕದಲ್ಲಿ ಅವು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ವ್ಯಕ್ತಿ ಇಲ್ಲವೇ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತವೆ. ಸೇರಿಕೆಯೆಸಕದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪಾಂಗುಗಳ ನಡುವೆ ಒಗ್ಗುರುತಿಸುವಿಕೆಯಿದೆ ಎನ್ನಬಹುದು; ಆದರೆ, ಎದುರೆಸಕದಲ್ಲಿ ಆ ರೀತಿ ಒಗ್ಗುರುತಿಸುವಿಕೆಯಿರುವ ಬದಲು ಅಡ್ಡಗುರುತಿಸುವಿಕೆಯಿದೆ ಎನ್ನಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಸೊಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಹೋಲಿಸಿ ನೋಡಬಹುದು: (1ಕ) ರಾಜು ಹರಿಯನ್ನು ದೂರಿದ. (1ಚ) ರಾಜು (ತನ್ನನ್ನು) ದೂರಿಕೊಂಡ.
(1ಟ) ರಾಜು ಮತ್ತು ಹರಿ ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ದೂರಿದರು. (1ಚ)ದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಕೆಯೆಸಕ ಬಂದಿದ್ದು, ಅದರ ಎರಡು ಪಾಂಗುಗಳು (ಮಾಡುಗ ಮತ್ತು ಈಡು) ಒಬ್ಬನೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತವೆ: ದೂರಿದವನೂ ದೂರಲಾಗಿರು ವವನೂ ರಾಜು ಎಂಬ ಒಬ್ಬನೇ ವ್ಯಕ್ತಿ. ಹಾಗಾಗಿ, ಇಲ್ಲಿ ಈ ಎರಡು ಪಾಂಗುಗಳ ನಡುವೆ ಒಗ್ಗುರುತಿಸುವಿಕೆಯಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಬದಲು, ಎದುರೆಸಕ ಬಂದಿರುವ (1ಟ) ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪಾಂಗುಗಳು ಒಟ್ಟುಸೇರಿವೆಯಾದರೂ, ಅವು ರಾಜು ಮತ್ತು ಹರಿ ಎಂಬ ಎರಡು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತವೆ; ಈ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ನಡುವೆ ಪಾಂಗುಗಳ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಅಡ್ಡಗುರುತಿಸುವಿಕೆಯಿದೆಯಲ್ಲದೆ ಒಗ್ಗುರುತಿಸುವಿಕೆಯಿಲ್ಲ. ಇದುವೇ ಎದುರೆಸಕ ವಾಗಿರುವ (1ಟ) ಸೊಲ್ಲಿಗೂ ಎದುರೆಸಕವಲ್ಲದ (1ಕ) ಇಲ್ಲವೇ (1ಚ) ಸೊಲ್ಲಿಗೂ ನಡುವಿರುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸ. ಸೇರಿಕೆಯೆಸಕದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಎಸಕ ಮಾತ್ರ ನಡೆದಿರುತ್ತದೆ; ಆದರೆ ಎದುರೆಸಕದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಒಳ ಎಸಕಗಳು ನಡೆದಿರುತ್ತವೆ; ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, (1ಚ) ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ರಾಜು ದೂರುವವನಾಗಿರುವ’ಒಂದು ಒಳ ಎಸಕ ಮಾತ್ರ ಇದೆ. ಆದರೆ, (1ಟ) ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ರಾಜು ದೂರುವವನಾಗಿರುವ ಎಸಕ’ಮತ್ತು ಹರಿ ದೂರುವವನಾಗಿರುವ ಎಸಕ ಎಂಬುದಾಗಿ ಎರಡು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಒಳ ಎಸಕಗಳಿವೆ. ಸೇರಿಕೆಯೆಸಕ ಮತ್ತು ಎದುರೆಸಕಗಳ ನಡುವಿರುವ ಈ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು, ಕೆಳಗೆ ತೋರಿಸಿದ ಹಾಗೆ ಕಾಣಿಸಲು ಬರುತ್ತದೆ: ಸೇರಿಕೆಯೆಸಕ ಎದುರೆಸಕ ಮಾಡುಗ ಈಡು ಮಾಡುಗ ಈಡು ರಾಜು——ರಾಜು ರಾಜು———ಹರಿ ಹರಿ———–ರಾಜು ಎದುರೆಸಕದ ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಒಗ್ಗುರುತಿಸುವಿಕೆಯಿಲ್ಲವಾದರೂ, ಸೇರಿಕೆಯೆಸಕದ ಹಾಗೆ ಎರಡು ಪಾಂಗುಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ, ಸೇರಿಕೆಯೆಸಕದ ಹಾಗೆ, ಎರಡು ಪಾಂಗುಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಸೇರಿಸಲು ಬರುವಂತಹ ಸೊಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಎದುರೆಸಕದ ಸೊಲ್ಲುಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಲು ಬರುತ್ತದೆ. ಆ ರೀತಿ ಒಟ್ಟುಸೇರಿಸಲು ಬಾರದಿರುವ ಸೊಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಎದುರೆಸಕದ ಸೊಲ್ಲುಗಳಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಸೊಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು: (2ಕ) ಅವರು ಮರಗಳನ್ನು ಕಡಿದರು. (2ಚ) *ಅವರು ಮತ್ತು ಮರಗಳು ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು/ಒಂದನ್ನೊಂದು ಕಡಿದರು. (2ಕ) ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವ ಅವರು ಮತ್ತು ಮರಗಳು ಎಂಬ ಎರಡು ಪಾಂಗುಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಸೇರಿಸಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲವಾದ ಕಾರಣ, ಅದನ್ನು ಎದುರೆಸಕದ ಸೊಲ್ಲಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ (ಆದರೆ, ತನಗಾಗಿ ಎಂಬ ಬೇರೆ ಹುರುಳಿನಲ್ಲಿ ಅವರು ಮರವನ್ನು ಕಡಿದುಕೊಂಡರು ಎಂಬ ಸೇರಿಕೆಯೆಸಕವನ್ನು ಇಂತಹ ಸೊಲ್ಲು ಗಳಲ್ಲೂ ಬಳಸಲು ಬರುತ್ತದೆ). ಎದುರೆಸಕ ಮತ್ತು ಸೇರಿಕೆಯೆಸಕಗಳ ನಡುವಿನ ಇನ್ನೊಂದು ವ್ಯತ್ಯಾಸವೇನೆಂದರೆ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎದುರೆಸಕದ ಸೊಲ್ಲನ್ನು ಎರಡು ಸೊಲ್ಲುಗಳ ಜೋಡಿಸುವಿಕೆಯಿಂದ ಪಡೆಯಲು ಬರುತ್ತದೆ; ಆದರೆ, ಸೇರಿಕೆಯೆಸಕದ ಸೊಲ್ಲನ್ನು ಆ ರೀತಿ ಎರಡು ಸೊಲ್ಲುಗಳ ಜೋಡಿಸುವಿಕೆಯಿಂದ ಪಡೆಯಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಮೇಲೆ ವಿವರಿಸಿದ ಹಾಗೆ, ಅದರಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಒಳ ಎಸಕವಿರುವುದೇ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ.
ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಅವರು ಒಬ್ಬರಿಗೊಬ್ಬರು ಹೊಡೆದರು ಎಂಬ ಎದುರೆಸಕದ ಸೊಲ್ಲನ್ನು ಅವನು ಇವನಿಗೆ ಹೊಡೆದ ಮತ್ತು ಇವನು ಅವನಿಗೆ ಹೊಡೆದ ಎಂಬ ಎರಡು ಸೊಲ್ಲುಗಳ ಜೋಡಿಸುವಿಕೆಯಿಂದ ಪಡೆಯಲು ಬರುತ್ತದೆ; ಆದರೆ, ಅವರು ತಮಗೇನೇ ಹೊಡೆದುಕೊಂಡರು ಎಂಬ ಸೇರಿಕೆಯೆಸಕದ ಸೊಲ್ಲನ್ನು ಆ ರೀತಿ ಎರಡು ಸೊಲ್ಲುಗಳ ಜೋಡಿಸುವಿಕೆಯಿಂದ ಪಡೆಯಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಹಲವೆಣಿಕೆಯ ಪಾಂಗುಗಳಿರುವ ಸೇರಿಕೆಯೆಸಕದ ಸೊಲ್ಲನ್ನು ಒಡೆಯಲು ಬರುತ್ತದೆಯೇನೋ ನಿಜ; ಆದರೆ, ಈ ಒಡೆತ ಎದುರೆಸಕದ ಸೊಲ್ಲಿನ ಒಡೆತಕ್ಕಿಂತ ಬೇರಾಗಿದೆ: ಎದುರೆಸಕದ ಸೊಲ್ಲನ್ನು ಒಡೆದಾಗ ಅದರ ಎರಡು ಒಳಎಸಕಗಳ ನಡುವಿದ್ದ ಅಡ್ಡ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ ಎರಡು ಸೊಲ್ಲುಗಳ ನಡುವಿನ ಒಂದೇ ಅಡ್ಡಗುರುತಿಸುವಿಕೆಯಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ; ಆದರೆ, ಸೇರಿಕೆಯೆಸಕದ ಸೊಲ್ಲನ್ನು ಒಡೆದಾಗ, ಅದರಲ್ಲಿದ್ದ ಒಗ್ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ ಎರಡು ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲೂ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಒಗ್ಗುರುತಿಸುವಿಕೆಗಳಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ: (3ಕ) ಅವರು ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ದೂರಿದರು. (3ಚ) ಅವನು ಇವನನ್ನು ದೂರಿದ ಮತ್ತು ಇವನು ಅವನನ್ನು ದೂರಿದ. (4ಕ) ಅವರು (ತಮ್ಮನ್ನು) ದೂರಿಕೊಂಡರು. (4ಚ) ಅವನು (ತನ್ನನ್ನು) ದೂರಿಕೊಂಡ ಮತ್ತು ಇವನು (ತನ್ನನ್ನು) ದೂರಿಕೊಂಡ. (3ಕ)ದಲ್ಲಿದ್ದ ಅಡ್ಡಗುರುತಿಸುವಿಕೆ (3ಚ)ದ ಎರಡು ಸೊಲ್ಲುಗಳ ನಡುವೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ; ಆದರೆ, (4ಕ)ದಲ್ಲಿದ್ದ ಒಗ್ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ (4ಚ)ದ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಒಗ್ಗುರುತಿಸುವಿಕೆಗಳಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಎದುರೆಸಕಗಳನ್ನು ಹಲವು ಬಗೆಯ ಸೊಲ್ಲುಗಳ ಮೂಲಕ ತಿಳಿಸಲು ಬರುತ್ತದೆ; ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಸೊಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು: (5ಕ) ಅವರು ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಹೊಗಳಿದರು. (5ಚ) ಎಲ್ಲರೂ ಉಳಿದವರನ್ನು ಹೊಗಳಿದರು. (5ಟ) ಅವರು ಕಾದಾಡಿದರು. (5ತ) ನೀವು ನಮ್ಮಲ್ಲಿಗೆ ಬನ್ನಿ, ನಾವು ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿಗೆ ಬರುತ್ತೇವೆ. (5ಪ) ಅವರ ಸೀರೆ ಅದಲು ಬದಲಾಗಿತ್ತು (ಇವಳ ಸೀರೆ ಅವಳಿಗೆ, ಅವಳ ಸೀರೆ ಇವಳಿಗೆ). (5ಗ) ನಾಯಿ ನಾಯಿಯನ್ನು ಕಂಡರೆ ಬೊಗಳುತ್ತದೆ. (5ಜ) ಅವರು ಎದುರೆದುರಾಗಿ/ಎದುರುಬದುರಾಗಿ ಕುಳಿತುಕೊಂಡಿದ್ದರು. (5ಡ) ನೀವು ನಮ್ಮಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದರೆ, ನಾವು ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿಗೆ ಬರುತ್ತೇವೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಅವರೊಳಗೆ ಒಮ್ಮತ ಮೂಡಿದೆ ಎಂಬ ಸೊಲ್ಲಿಗೆ ಅವರೆಂದುದನ್ನು ಇವರು ಒಪ್ಪಿದರು, ಇವರೆಂದುದನ್ನು ಅವರು ಒಪ್ಪಿದರು ಎಂಬುದಾಗಿ ಎದುರೆಸಕದ ಹುರುಳು ಸಿಗಬಲ್ಲುದು. ಆದರೆ, ಸೇರಿಕೆಯೆಸಕವನ್ನು ತಿಳಿಸಲು ಕೊಳ್ಳು ಎಂಬುದನ್ನು ಬಳಸುವ ಒಂದು ಹೊಲಬು ಮಾತ್ರ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಹಾಗೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ.
8.5.9 ಎದುರೆಸಕದ ಎಸಕಪದಗಳು
ಕೆಲವು ಎಸಕಪದಗಳ ಹುರುಳಿನಲ್ಲೇನೇ ಎದುರೆಸಕದ ಹುರುಳು ಅಡಗಿರುತ್ತದೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಹೋಲು ಎಂಬ ಎಸಕಪದವನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು:
(1ಕ) ರಾಜು ಹರಿಯನ್ನು ಹೋಲುತ್ತಾನೆ. (1ಚ) ಹರಿ ರಾಜುವನ್ನು ಹೋಲುತ್ತಾನೆ. (1ಕ) ಸೊಲ್ಲಿಗೆ ಹೆಚ್ಚುಕಡಿಮೆ (1ಚ) ಸೊಲ್ಲಿನ ಹುರುಳೇ ಇದೆಯೆಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ಹಾಗಿದ್ದರೂ, ಅವುಗಳ ನಡುವೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೂ ಇದೆ: (1ಕ) ಸೊಲ್ಲು ರಾಜುವಿನ ಕುರಿತಾಗಿ ಒಂದು ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು (1ಚ) ಸೊಲ್ಲು ಹರಿಯ ಕುರಿತಾಗಿ ಒಂದು ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಈ ಎರಡು ಸೊಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಸೇರಿಸಿ, ಎದುರೆಸಕದ ಸೊಲ್ಲನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದಲ್ಲಿ ಈ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಇಲ್ಲವಾಗುತ್ತದೆ: (1ಟ) ರಾಜು ಮತ್ತು ಹರಿ ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಹೋಲುತ್ತಾರೆ. (1ಟ) ಸೊಲ್ಲು ರಾಜು ಮತ್ತು ಹರಿ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರ ಕುರಿತಾಗಿಯೂ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಒಂದು ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಿರುವ ಕಾರಣ, (1ಕ) ಮತ್ತು (1ಚ) ಸೊಲ್ಲುಗಳ ನಡುವಿದ್ದಂತಹ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಇಂತಹ ಎದುರೆಸಕದ ಹುರುಳನ್ನು ಕೊಡುವ ಎಸಕಪದಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿ ಹೇಳಬಹುದು: (1) ಒಟ್ಟಾಗಿ ಇಲ್ಲವೇ ಎದುರೆದುರಾಗಿ ಕೆಲಸ ನಡೆಸು: ಕಾದು, ಹೋರು, ಡಿಕ್ಕಿ ಹೊಡೆ, ಜಗಳಾಡು, ಆರಯ್ಯು, ಮಾತನಾಡು, ಒಡನುಲಿ, ಸೂಳು ನುಡಿಯಾಡು; (2) ಜೋಡಿಸು ಇಲ್ಲವೇ ಬೇರ್ಪಡಿಸು: ಜೋಡಿಸು, ಸೇರಿಸು, ಬೇರ್ಪಡಿಸು, ಬೇರಾಗು, ಒಂದಾಗು; (3) ಸಂಬಂದಿಸು: ನಂಟುಬೆಳೆಸು, ಮದುವೆಯಾಗು. ಕೆಲವು ಎಸಕಪದಗಳಿಗೆ ಆಡು ಪದವನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಉಂಟುಮಾಡಿರುವ ಕೂಡುಪದಗಳಿಗೆ ಎಸಕವನ್ನು ಹಲವು ಬಾರಿ ಮಾಡು ಎಂಬ ಹುರುಳು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಎದುರೆಸಕದ ಹುರುಳೂ ಬರುತ್ತದೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಸೊಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು: (2ಕ) ಅವನು ನನಗೆ ಗುದ್ದಿದ. (2ಚ) ಅವರು ಗುದ್ದಾಡಿದರು. (3ಕ) ಅವನು ನನ್ನನ್ನು ಎಳೆದ. (3ಚ) ಅವರಿಬ್ಬರು ಎಳೆದಾಡಿದರು. ಗುದ್ದು ಮತ್ತು ಎಳೆ ಎಂಬವು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಕಡಿ, ಕಚ್ಚು, ಜಗ್ಗು, ಹೊಡೆ, ಕೀಳು, ನೂಕು, ಬಡಿ ಎಂಬ ಬೇರೆ ಕೆಲವು ಎಸಕಪದಗಳೊಂದಿಗೂ ಆಡು ಪದವನ್ನು ಬಳಸಿ ಎದುರೆಸಕದ ಕೂಡುಪದಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಲು ಬರುತ್ತದೆ. ಈ ಕೂಡುಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಎಂಬುದನ್ನು ಬಳಸದಿದ್ದರೂ ಎದುರೆಸಕದ ಹುರುಳು ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು. ಈ ಕೂಡುಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಇಲ್ಲವೇ ಒಬ್ಬರಿಗೊಬ್ಬರು ಎಂಬುದನ್ನು ಬಳಸಿಯೂ ಎದುರೆಸಕದ ಸೊಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು; ಹೀಗೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಎದುರೆಸಕದ ಹುರುಳಿನ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತು ಬೀಳುತ್ತದೆ: (4ಕ) ಅವರು ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಎಳೆದಾಡಿದರು. (4ಚ) ಅವರು ಒಬ್ಬರಿಗೊಬ್ಬರು ಹೊಡೆದಾಡಿದರು.
(2ಚ) ಸೊಲ್ಲಿಗಿಂತ (4ಚ) ಸೊಲ್ಲು ಎದುರೆಸಕದ ಹುರುಳಿನ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತನ್ನು ಇರಿಸಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು. ಹೋರು ಮತ್ತು ಕಾದು ಪದಗಳು ತಾವಾಗಿಯೇ ಎದುರೆಸಕದ ಹುರುಳನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದು, ಅವುಗಳ ಈ ಹುರುಳನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳಲು ಅವುಗಳೊಂದಿಗೆ ಆಡು ಪದವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಆದರೆ, ಇವುಗಳ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪಾಂಗುಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಸೇರಿಸದೆಯೂ ಇರಬಹುದು: (5ಕ) ಅವನು ನನ್ನೊಡನೆ ಕಾದಿದ. (5ಚ) ಅವನು ನನ್ನೊಡನೆ ಕಾದಾಡಿದ. (5ಟ) ಅವರು ಕಾದಿದರು/ಕಾದಾಡಿದರು. (5ತ) ಅವರು ಒಬ್ಬರೊಡನೊಬ್ಬರು ಕಾದಿದರು/ಕಾದಾಡಿದರು. ಎದುರೆಸಕದ ಎಸಕಪದಗಳನ್ನು ಹಾಗೆಯೇ ಬಳಸುವುದಕ್ಕೂ ಎದುರೆಸಕದ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುವುದಕ್ಕೂ ನಡುವೆ ಕೆಲವು ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿವೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಎರಡು ಸೊಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು: (6ಕ) ಕಾರುಗಳು ಲಾರಿಗಳಿಗೆ ಡಿಕ್ಕಿಹೊಡೆದುವು. (6ಚ) ಕಾರುಗಳು ಮತ್ತು ಲಾರಿಗಳು ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಡಿಕ್ಕಿಹೊಡೆದುವು. (6ಕ) ಸೊಲ್ಲಿಗೆ ಕಾರು-ಲಾರಿ ಡಿಕ್ಕಿಯನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಹುರುಳಿದೆಯಲ್ಲದೆ, ಕಾರು-ಕಾರು ಇಲ್ಲವೇ ಲಾರಿ-ಲಾರಿ ಡಿಕ್ಕಿಯನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಹುರುಳಿಲ್ಲ; ಇದಕ್ಕೆ ಬದಲು (6ಚ) ಸೊಲ್ಲಿಗೆ ಈ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಡಿಕ್ಕಿಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಹುರುಳೂ ಸಿಗಬಲ್ಲುದು. ಇದಲ್ಲದೆ, ಎದುರೆಸಕದ ಎಸಕಪದಗಳನ್ನು ಎದುರೆಸಕದ ಹುರುಳು ಬಾರದಿರು ವಲ್ಲೂ ಬಳಸಲು ಬರುತ್ತದೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಸೊಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು: (7ಕ) ಕಾರು ಗೋಡೆಗೆ ಡಿಕ್ಕಿಹೊಡೆಯಿತು. (7ಚ) *ಗೋಡೆ ಕಾರಿಗೆ ಡಿಕ್ಕಿಹೊಡೆಯಿತು. (7ಟ) * ಕಾರು ಮತ್ತು ಗೋಡೆಗಳು ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಡಿಕ್ಕಿಹೊಡೆದುವು. (7ಕ) ಸೊಲ್ಲಿಗೆ ಎದುರೆಸಕದ ಹುರುಳಿಲ್ಲ. ಈ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ, ಅದು ತಿಳಿಸುವ ಎಸಕಕ್ಕೆ ಎದುರಾಗಬಲ್ಲ ಎಸಕದ ಹುರುಳನ್ನು ಕೊಡುವ (7ಚ) ಸೊಲ್ಲು ಸರಿಯಾಗಿಲ್ಲ. ಇದಲ್ಲದೆ, (7ಕ) ಸೊಲ್ಲನ್ನು ಎದುರೆಸಕದ ಸೊಲ್ಲಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಸರಿಯಿಲ್ಲದ (7ಟ) ಸೊಲ್ಲು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
8.5.10 ಎದುರುಹುರುಳಿನ ಹೆಸರುಪದಗಳು
ಅತ್ತೆ-ಸೊಸೆಯರು, ಅಣ್ಣ-ತಮ್ಮಂದಿರು, ಅಕ್ಕ-ತಂಗಿಯರು, ಮಾವ-ಅಳಿಯಂದಿರು, ಗಂಡ-ಹೆಂಡತಿಯರು, ಅಪ್ಪ- ಮಗ, ಅತ್ತಿಗೆ-ಅತ್ತಿಗೆಯರು, ಬಾವ-ಬಾವಂದಿರು ಮೊದಲಾದ ಕೆಲವು ನಂಟಸ್ತನದ ಪದಜೋಡಿಗಳು ಎದುರುಹುರುಳಿನಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಸೊಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು: (1ಕ) ಅವನು ಅತ್ತೆಸೊಸೆಯರ ಕುರಿತು ಒಂದು ಪುಸ್ತಕ ಬರೆದಿದ್ದಾನೆ. (1ಚ) ಅಣ್ಣತಮ್ಮಂದಿರು ಜಗಳಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. (1ತ) ಮಾವ-ಅಳಿಯಂದಿರು ಮಾರ್ಕೆಟ್ಟಿಗೆ ಹೊರಟಿದ್ದಾರೆ.
(1ಕ)ದಲ್ಲಿ ಅವನು ಪುಸ್ತಕ ಬರೆದಿರುವುದು ಅತ್ತೆಯ ಮತ್ತು ಅವಳ ಸೊಸೆಯ ಕುರಿತಾಗಿಯಲ್ಲದೆ, ತನ್ನ (ಇಲ್ಲವೇ ಬೇರೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ) ಅತ್ತೆ ಮತ್ತು ಸೊಸೆಯರ ಕುರಿತಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿ ಅತ್ತೆ-ಸೊಸೆಯರು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಅವಳು ಇವಳ ಅತ್ತೆ ಮತ್ತು ಇವಳು ಅವಳ ಸೊಸೆ’ಎಂಬುದಾಗಿ ಎದುರುಹುರುಳಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ಇದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಅಣ್ಣತಮ್ಮಂದಿರು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಅವನು ಇವನ ಅಣ್ಣ ಮತ್ತು‘ಇವನು ಅವನ ತಮ್ಮ’ಎಂಬುದಾಗಿ ಎದುರುಹುರುಳನ್ನು ಕೊಡಲು ಬರುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಬದಲು, ಅಜ್ಜ-ಅಜ್ಜಿಯರು ಇಲ್ಲವೇ ತಾಯಿ-ತಂದೆಯರು ಎಂಬ ಪದಜೋಡಿಗಳಿಗೆ ಅಂತಹ ಎದುರುಹುರುಳಿಲ್ಲ. ಇವೆರಡೂ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಅಜ್ಜ ಮತ್ತು ಅಜ್ಜಿಯರನ್ನು ಇಲ್ಲವೇ ತಾಯಿ ಮತ್ತು ತಂದೆಯರನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತವೆ. ಅತ್ತೆ-ಸೊಸೆ, ಅಕ್ಕ-ತಂಗಿ ಮೊದಲಾದ ಈ ನಂಟಸ್ತನದ ಪದಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಪದದ ಮೂಲಕ ಇಲ್ಲವೇ ಊ ಒಟ್ಟಿನ ಮೂಲಕ ಜೋಡಿಸಿ ಹೇಳಿದಲ್ಲಿ, ಅವಕ್ಕೆ ಇಂತಹ ಎದುರುಹುರುಳು ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಎರಡು ಸೊಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು: (2ಕ) ಅವನು ಅತ್ತೆಯನ್ನೂ ಸೊಸೆಯನ್ನೂ ಊಟಕ್ಕೆ ಕರೆದಿದ್ದ. (2ಚ) ಅವನು ಅತ್ತೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ಸೊಸೆಯನ್ನು ಊಟಕ್ಕೆ ಕರೆದಿದ್ದ. (2ಟ) ಅವನು ಅತ್ತೆಸೊಸೆಯರನ್ನು ಊಟಕ್ಕೆ ಕರೆದಿದ್ದ. (2ಕ) ಮತ್ತು (2ಚ) ಸೊಲ್ಲುಗಳಿಗೆ ಅವನು ತನ್ನ ಅತ್ತೆಯನ್ನೂ ತನ್ನ ಸೊಸೆಯನ್ನೂ ಊಟಕ್ಕೆ ಕರೆದಿದ್ದ’ಎಂಬ ಹುರುಳು ಸಿಗಬಲ್ಲುದು; ಆದರೆ, (2ಟ) ಸೊಲ್ಲಿಗೆ ಆ ಹುರುಳು ಸಿಗಲಾರದು; ಅದಕ್ಕೆ ಅತ್ತೆಯನ್ನೂ ಆಕೆಯ ಸೊಸೆಯನ್ನೂ ಊಟಕ್ಕೆ ಕರೆದಿದ್ದಾನೆ’ಎಂಬ ಎದುರುಹುರುಳು ಮಾತ್ರ ಸಿಗಬಲ್ಲುದು. ಇಂತಹ ನಂಟಸ್ತಿಕೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಪದಜೋಡಿಗಳು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂದವನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಬೇರೆ ಕೆಲವು ಪದಜೋಡಿಗಳೂ ಎದುರುಹುರುಳಿ ನಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಗೆಳೆಯ-ಗೆಳತಿಯರು, ಗುರು-ಶಿಶ್ಯರು, ಮೊದಲಾದ ಪದಜೋಡಿಗಳ ಬಳಕೆಯಲ್ಲೂ ಎದುರುಹುರುಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
8.5.11 ಎದುರೆಸಕಪದಗಳ ರೂಪಗಳು
ಎದುರೆಸಕದ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಬರುವ ಎಸಕಪದಗಳನ್ನು ಪತ್ತುಗೆ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲು ಬರುತ್ತದೆ: (1ಕ) ಇಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನೊಂದು ಹೋಲುವ ಬೊಂಬೆಗಳು ಹಲವಿವೆ. (1ಚ) ಒಂದರಲ್ಲೊಂದು ಅಡಗಿಕೊಳ್ಳುವ ಬುಟ್ಟಿಗಳು ಹಲವಿವೆ. (2ಕ) ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಡಿಕ್ಕಿಹೊಡೆದು ಒಡೆದುಹೋದುವು. (2ಚ) ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಹೊಗಳಲು ಸುರುಮಾಡಿದರು. ಆದರೆ, ಎದುರೆಸಕದ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಬರುವ ಪತ್ತುಗೆಕಂತೆಗೆ ಹೆಸರುಪತ್ತುಗೆಯ ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ: (3ಕ) *ಅವರು ಒಂದಕ್ಕೊಂದರ ಕಾಲನ್ನು ಕಟ್ಟಿದರು. (3ಚ) *ಅವರು ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರ ಮನೆಗೆ ಬರಹೇಳಿದರು.
ಇದಲ್ಲದೆ, ಈ ಎಸಕಪದಗಳಿಗೆ ಉದು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಹೆಸರುರೂಪಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಬರುತ್ತದೆ (ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ದೂರುತ್ತಿದ್ದುದು, ಒಬ್ಬರಿಗೊಬ್ಬರು ಹೊಡೆಯುತ್ತಿರುವುದು); ಆದರೆ, ಅವಕ್ಕೆ ಇಕೆ ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ (*ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರ ದೂಡುವಿಕೆ; *ಒಬ್ಬರಿಗೊಬ್ಬರ ಹೊಡೆಯುವಿಕೆ); ಇಕೆ ಒಟ್ಟನ್ನು ಬಳಸಿರುವಲ್ಲಿ ಎಸಕಪತ್ತುಗೆಯ ಒಟ್ಟುಗಳು ಉಳಿಯದಿರುವುದೇ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಿರಬೇಕು. ಎದುರೆಸಕದ ಸೊಲ್ಲುಗಳ ಪತ್ತುಗೆಕಂತೆಯನ್ನು ಇನ್ನೊಂದು ಹೆಸರುಕಂತೆಯೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು ಪದದ ಮೂಲಕ ಜೋಡಿಸಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ: (4ಕ) *ಅವರು ಒಬ್ಬರಿಗೊಬ್ಬರು ಮತ್ತು ಬೇರೆ ಜನರಿಗೂ ಹಣ ಕೊಟ್ಟರು. (4ಚ) *ಅವರು ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಮತ್ತು ಬೇರೊಬ್ಬರನ್ನು ದೂಡಿದರು. ಹಾಗಾಗಿ, ಇಂತಹ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಬರುವ ಹಂಚಿಕೆಕಂತೆ ಮತ್ತು ಪತ್ತುಗೆಕಂತೆಗಳು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಒಂದು ಪದಕಂತೆಯಾಗಿ ಬರುತ್ತವೆಯೆಂದು ಹೇಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಮೇಲೆ ತಿಳಿಸಿದ ಹಾಗೆ, ಅವೆರಡರ ನಡುವೆ ಬೇರೆ ಪದಕಂತೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಲು ಬರುತ್ತದೆ: (5ಕ) ಅವರು ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಎದುರಿಸಿದರು. (5ಚ) ಅವರು ದಿನಾಲೂ ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದರು. (5ಟ) ಅವರು ಸಂಜೆ ಎಂಟು ಗಂಟೆ ವರೆಗೆ ಒಬ್ಬರ ಮನೆಯನ್ನೊಬ್ಬರು ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದರು. (5ಕ)ದಲ್ಲಿ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಎಂಬ ಜಾಗ ಪಾಂಗು ಹಂಚಿಕೆಕಂತೆ (ಅವರು) ಮತ್ತು ಪತ್ತುಗೆಕಂತೆ(ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು)ಗಳ ನಡುವೆ ಬಂದಿದೆ; (5ಚ)ದಲ್ಲಿ ದಿನಾಲೂ ಮತ್ತು (5ಟ)ದಲ್ಲಿ ಸಂಜೆ ಎಂಟು ಗಂಟೆ ವರೆಗೆ ಎಂಬ ಹೊತ್ತಿನ ನೆರವು ಪಾಂಗುಗಳೂ ಇದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗಿವೆ.
8.6 ಕೂಡುಪದಗಳ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಗಳು
ಹೆಸರುಪದಕ್ಕೆ, ಪರಿಚೆಪದಕ್ಕೆ, ಇಲ್ಲವೇ ಎಸಕಪದದ ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪಕ್ಕೆ ಬೇರೊಂದು ಎಸಕಪದವನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಕೂಡುಪದವೆಂಬ ಎಸಕಪದಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ತೀರಿಹೋಗು ಎಂಬುದು ಒಂದು ಕೂಡುಪದ; ಇದರಲ್ಲಿ ಹೋಗು ಎಂಬ ಎಸಕಪದವನ್ನು ತೀರು ಎಂಬ ಎಸಕಪದದ ತೀರಿ ಎಂಬ ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪದೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ; ಇದಕ್ಕೆ ಬದಲು, ಮರೆಹೋಗು ಎಂಬ ಇನ್ನೊಂದು ಕೂಡುಪದದಲ್ಲಿ ಅದೇ ಎಸಕಪದವನ್ನು ಮರೆ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಪದದೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ (ಇವುಗಳ ಇಟ್ಟಳದ ಕುರಿತು ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವರಗಳಿಗೆ 3.3 ನೋಡಿ). ಇಂತಹ ಕೂಡುಪದಗಳ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಗಳು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಬರುವ ಎಸಕಪದಗಳ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಗಳಿಗಿಂತ ಹಲವು ಬಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಬೇರಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಸೊಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು: (1ಕ) ಅವನು ಹಣ್ಣನ್ನು ಚೀಲದಲ್ಲಿಟ್ಟ. (1ಚ) ಅವನು ಅವರಲ್ಲಿ ಮೊರೆಯಿಟ್ಟ. (1ಟ) ಅವನು ಚಿನ್ನವನ್ನು ಸೆಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅಡವಿಟ್ಟ.
(1ತ) ಅವನು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಬರೆದಿಟ್ಟ. ಇಡು ಎಸಕಪದದೊಂದಿಗೆ ಮಾಡುಗ+ಈಡು+ಜಾಗ ಎಂಬ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳ ಬರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು (1ಕ)ದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು; ಆದರೆ, ಈ ಎಸಕಪದವನ್ನು ಕೂಡುಪದಗಳ ಎರಡನೆಯ ಎಸಕಪದವಾಗಿ ಬಳಸಿದಾಗ, ಅವುಗಳ ಮೊದಲನೆಯ ಪದವನ್ನವಲಂಬಿಸಿ, ಅದರ ಈ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಬಗೆಯ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು (1ಚ-ತ) ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಇಡು ಪದದ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿದ್ದ ಮಾಡುಗ, ಈಡು, ಮತ್ತು ಜಾಗಗಳೆಂಬ ಮೂರು ಪಾಂಗುಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡುಗ ಮತ್ತು ಜಾಗಗಳು ಮಾತ್ರ (1ಚ)ದಲ್ಲಿ ಬಂದಿವೆ, ಮತ್ತು (1ತ)ದಲ್ಲಿ ಮಾಡುಗ ಮತ್ತು ಈಡುಗಳು ಮಾತ್ರ ಬಂದಿವೆ; ಇದಕ್ಕೆ ಬದಲು, (1ಟ)ದಲ್ಲಿ ಮಾಡುಗ, ಈಡು ಮತ್ತು ಜಾಗಗಳೆಂಬ ಮೂರು ಪಾಂಗುಗಳೂ ಬಂದಿವೆ. ಈ ವ್ಯತ್ಯಾಸಕ್ಕೆ (1ಚ-ತ)ಗಳಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವ ಕೂಡುಪದಗಳ ಮೊದಲನೆಯ ಪದ (ಮೊರೆ, ಅಡವು, ಮತ್ತು ಬರೆದು ಎಂಬವು) ಕಾರಣ ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ಕೂಡುಪದಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹೆಸರು ಇಲ್ಲವೇ ಪರಿಚೆ ಪದದೊಂದಿಗೆ ಎಸಕಪದ ವನ್ನು ಬಳಸಿದಾಗ, ಆ ಎಸಕಪದದ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಎಂತಹ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕೆಳಗೆ (8.6.1-2)ರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ; ಆಮೇಲೆ, ಒಂದು ಎಸಕಪದದ ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪಕ್ಕೆ ಇನ್ನೊಂದು ಎಸಕಪದವನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಾಗ, ಆ ಎರಡು ಎಸಕಪದಗಳ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಒಂದುಗೂಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು (8.6.3)ರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
8.6.1 ಹೆಸರುಪದಗಳಿರುವ ಕೂಡುಪದಗಳು
ಕೂಡುಪದಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುಪದಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಹಲವು ಬಗೆಯ ಕೂಡುಪದಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಬರುತ್ತದೆ; ಇಂತಹ ಕೂಡುಪದಗಳ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಗಳು ಅವುಗಳ ಅಂಗಗಳಾಗಿ ಬಂದಿರುವ ಹೆಸರುಪದ ಮತ್ತು ಎಸಕಪದಗಳೆರಡನ್ನೂ ಅವಲಂಬಿ ಸಿರುತ್ತವೆ. ಕೆಲವೆಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಎಸಕಪದದ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳವೇ ಕೂಡುಪದದ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳವೂ ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಸೊಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು: (1ಕ) ಅವರು ಮನೆಗೆ ಹೋದರು > ಅವರು ಊಟಿಗೆ ಗುಳೆಹೋದರು. (1ಚ) ಅವನು ಹಾಸಿಗೆ ಕಟ್ಟಿದ > ಅವನು ನನ್ನನ್ನು ಸರಿಗಟ್ಟಿದ. (1ಟ) ಅವನು ಕೆಳಗೆ ಬಿದ್ದ > ಅವನು ಮೋಸಕ್ಕೆ ಬಲಿಬಿದ್ದ. ಮೇಲಿನ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವ ಹೋಗು, ಕಟ್ಟು ಮತ್ತು ಬೀಳು ಎಸಕಪದಗಳು ಮಾಡುಗ+ಗುರಿ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದೊಂದಿಗೆ ಬಂದಿವೆ, ಮತ್ತು ಗುಳೆಹೋಗು, ಸರಿಗಟ್ಟು ಮತ್ತು ಬಲಿಬೀಳು ಕೂಡುಪದಗಳೂ ಅದೇ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲೇ ಬಂದಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ, ಬೇರೆ ಹಲವು ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡುಪದದ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳ ಅದರ ಎರಡನೇ ಪದವಾಗಿ ಬಂದಿರುವ ಎಸಕಪದದ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಕ್ಕಿಂತ ಬೇರಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಸೊಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು: (2ಕ) ಅವನು ಚೆಂಡನ್ನು ಬಾವಿಗೆ ಹಾಕಿದ > ಎತ್ತು ಗುಟುರುಹಾಕಿತು. (2ಚ) ಅವನು ಹಣವನ್ನು ಚೀಲದಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟ > ಅವನು ಮನೆಗೆ ಕಿಚ್ಚಿಟ್ಟ. (2ಟ) ಅವನು ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ > ಅವನು ನನಗೆ ಮೋಸಮಾಡಿದ. (2ಕ)ದಲ್ಲಿ ಹಾಕು ಎಸಕಪದ ಮಾಡುಗ+ಈಡು+ಗುರಿ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದೊಂದಿಗೆ ಬಂದಿದೆ, ಆದರೆ, ಅದರೊಂದಿಗೆ ಗುಟುರು ಹೆಸರುಪದವನ್ನು ಸೇರಿಸಿರುವ ಗುಟುರುಹಾಕು ಕೂಡುಪದ ಮಾಡುಗ ಮಾತ್ರ ಎಂಬ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದೊಂದಿಗೆ ಬಂದಿದೆ.
ಇದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, (2ಚ)ದಲ್ಲಿ ಇಡು ಎಸಕಪದ ಮಾಡುಗ+ಈಡು+ಜಾಗ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದೊಂದಿಗೆ ಬಂದಿದೆ, ಮತ್ತು ಕಿಚ್ಚಿಡು ಕೂಡುಪದ ಮಾಡುಗ+ಗುರಿ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದೊಂದಿಗೆ ಬಂದಿದೆ; (2ಟ)ದಲ್ಲಿ ಮಾಡು ಎಸಕಪದ ಮಾಡುಗ+ಈಡು ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದೊಂದಿಗೆ ಬಂದಿದೆ, ಮತ್ತು ಮೋಸಮಾಡು ಕೂಡುಪದ ಮಾಡುಗ+ಗುರಿ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದೊಂದಿಗೆ ಬಂದಿದೆ. ಎಸಕಪದಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುಪದಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಕೂಡುಪದಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿ ದಾಗ, ಅವುಗಳ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಎಂತಹ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಈ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳ ಮೇಲೆ ಎಸಕಪದ ಮತ್ತು ಹೆಸರುಪದಗಳ ಪ್ರಬಾವ ಎಂತಹದು ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಎರಡು ಬಗೆಯ ಪರಿಶೀಲನೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಬಹುದು: (ಕ) ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ, ಒಂದೇ ಎಸಕಪದದೊಂದಿಗೆ ಎರಡು ಇಲ್ಲವೇ ಹೆಚ್ಚು ಹೆಸರುಪದಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಉಂಟುಮಾಡಿರುವ ಕೂಡುಪದಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿದಲ್ಲಿ, ಎಸಕಪದದ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದ ಮೇಲೆ ಆ ಹೆಸರುಪದಗಳು ಹೇಗೆ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳನ್ನು ತರುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಯಬಹುದು. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಸೊಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು: (3ಕ) ಅವನು ದೇವರಲ್ಲಿ ಮೊರೆಯಿಟ್ಟ. (3ಚ) ಅವನು ಬಣವೆಗೆ ಕಿಚ್ಚಿಟ್ಟ. (3ಕ)ದಲ್ಲಿ ಮಾಡುಗ+ಜಾಗ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳ ಬಂದಿದೆ, ಮತ್ತು (3ಚ)ದಲ್ಲಿ ಮಾಡುಗ+ಗುರಿ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳ ಬಂದಿದೆ. ಇಡು ಎಸಕಪದಕ್ಕಿರುವ ಮಾಡುಗ+ಈಡು+ ಜಾಗ ಎಂಬ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳ ಇಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು, ಇದಕ್ಕೆ ಅದರೊಂದಿಗೆ ಬಂದಿರುವ ಮೊರೆ ಮತ್ತು ಕಿಚ್ಚು ಹೆಸರುಪದಗಳೇ ಕಾರಣ ಎಂದು ಹೇಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. (ಚ) ಎರಡನೆಯದಾಗಿ, ಒಂದೇ ಹೆಸರುಪದದೊಂದಿಗೆ ಎರಡು ಇಲ್ಲವೇ ಹೆಚ್ಚು ಎಸಕಪದಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಉಂಟುಮಾಡಿರುವ ಕೂಡುಪದಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿದಲ್ಲಿ, ಆ ಹೆಸರುಪದ ಹೇಗೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಎಸಕಪದಗಳ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಗಳನ್ನು ಮಾರ್ಪಡಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಯಬಹುದು: (4ಕ) ಅವನಿಗೆ ತಲೆತಿರುಗಿತು. (4ಚ) ಅವನಿಗೆ ತಿಂದುದು ತಲೆಗೇರಿತು. (4ಟ) ಅವನು ಅವರ ಮಾತಿಗೆ ತಲೆದೂಗಿದ. ತಿರುಗು ಪದದೊಂದಿಗೆ ಒಂದು ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು ಮಾತ್ರ ಬರುತ್ತದೆ (ಅವನು ತಿರುಗಿದ); ಆದರೆ, ಅದಕ್ಕೆ ತಲೆ ಹೆಸರುಪದವನ್ನು ಸೇರಿದಾಗ, ಅದರೊಂದಿಗೆ ಆಗುಗ ಮತ್ತು ಗುರಿ ಪಾಂಗುಗಳು ಬರುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಅದೊಂದು ಆಗುಹವನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು (4ಕ)ದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಇದಕ್ಕೆ ಬದಲು, ಏರು ಎಸಕಪದ ಒಂದು ಆಗುಹವನ್ನೇ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅದರೊಂದಿಗೆ ಆಗುಹ ಮತ್ತು ಗುರಿ ಪಾಂಗುಗಳು ಬರುತ್ತವೆ; ಅದಕ್ಕೆ ತಲೆ ಹೆಸರುಪದವನ್ನು ಸೇರಿಸಿರುವಲ್ಲೂ ಈ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳ ಹಾಗೆಯೇ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು (4ಚ)ದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಆದರೆ, (4ಟ)ದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿದ ಹಾಗೆ, ಮಾಡುಗ ಮತ್ತು ಈಡು ಪಾಂಗುಗ ಳೊಂದಿಗೆ ಬರುವ ತೂಗು ಎಸಕಪದಕ್ಕೆ ತಲೆ ಹೆಸರುಪದವನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಾಗ, ಈಡು ಪಾಂಗು ಗುರಿ ಪಾಂಗಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು ಮಾರ್ಪಡದೆ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಕೂಡುಪದಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿದಾಗ, ಹೆಚ್ಚಿನೆಡೆಗಳಲ್ಲೂ ಅವುಗಳ ಎಸಕಪದಗಳೇ ಅವಕ್ಕೆ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಅವುಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಂದಿರುವ ಹೆಸರುಪದಗಳು ಈ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳನ್ನಶ್ಟೇ ತರುತ್ತವೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಹೇಳಲು ಬರುತ್ತದೆ. ಹೆಸರುಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಎಸಕಪದಗಳು ಸೇರಿರುವ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕೂಡುಪದವಿದೆಯೇ, ಇಲ್ಲವೇ ಒಂದು ಪಾಂಗು ಮತ್ತು ಎಸಕಪದಗಳ ಸೇರಿಕೆ ಯಿದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಅಶ್ಟೊಂದು ಸುಳುವಾಗಿ ತೀರ್ಮಾನಿಸಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಅವೆರಡು
ಒಟ್ಟುಸೇರಿ ಹೆಚ್ಚಿನದೊಂದು ಹುರುಳಿಗೆ ಎಡೆಕೊಟ್ಟಿವೆಯಾದರೆ, ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಎರಡು ಅಂಗಗಳ ನಡುವೆ ಬೇರೆ ಪದಗಳನ್ನು ಬಳಸಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ ವಾದರೆ, ಅವನ್ನು ಕೂಡುಪದಗಳೆಂದೇ ತಿಳಿಯುವುದೊಳ್ಳೆಯದು. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಸೊಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು: (5ಕ) ಅವನು ಪುಸ್ತಕದ ಮೇಲೆ ಕಣ್ಣಾಡಿಸಿದ. (5ಚ) ಅವನು ನನ್ನ ಮಾತಿಗೆ ತಲೆದೂಗಿದ. (5ಟ) ಅವರು ಹುಡುಗನ ಕಾಲೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಮೇಲಿನ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣಾಡಿಸು, ತಲೆದೂಗು, ಮತ್ತು ಕಾಲೆಳೆ ಪದಗಳ ಹುರುಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಅವುಗಳ ಅಂಗಗಳಾಗಿರುವ ಪದಗಳಿಂದ ಪಡೆಯಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗಿರುವ ಕಣ್ಣು, ತಲೆ ಮತ್ತು ಕಾಲು ಎಂಬ ಹೆಸರುಪದಗಳನ್ನು ಸೊಲ್ಲುಗಳ ಪಾಂಗುಗಳೆಂದು ತಿಳಿಯುವ ಬದಲು ಕೂಡುಪದದ ಅಂಗಗಳೆಂದು ತಿಳಿಯುವುದೇ ಒಳ್ಳೆಯದು. ಇದಲ್ಲದೆ, ಬೇರೆ ಎಸಕಪದಗಳ ಈಡು ಪಾಂಗುಗಳ ಹಾಗೆ ಅವಕ್ಕೂ ಎಸಕ ಪದಕ್ಕೂ ನಡುವೆ ಬೇರೆ ಪದಗಳನ್ನು ತಂದುಹಾಕಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ: (5ತ) *ಅವನು ಕಣ್ಣನ್ನು ಪುಸ್ತಕದ ಮೇಲೆ ಆಡಿಸಿದ. (5ಪ) *ಅವನು ತಲೆಯನ್ನು ನನ್ನ ಮಾತಿಗೆ ತೂಗಿದ. (5ತ)ವನ್ನು (5ಕ)ದ ಬದಲು, ಇಲ್ಲವೇ (5ಪ)ವನ್ನು (5ಚ)ದ ಬದಲು ಬಳಸಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು. (1) ಹಲವು ಹೆಸರುಪದಗಳೊಡನೆ ಒಂದೇ ಎಸಕಪದದ ಬಳಕೆ: ಹಲವು ಹೆಸರುಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಒಂದೇ ಎಸಕಪದವನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಉಂಟುಮಾಡಿರುವ ಕೂಡುಪದಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದಾಗ, ಹೆಸರುಪದಗಳು ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲೆಲ್ಲ ಎಸಕ ಪದಗಳ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳವನ್ನು ಮಾರ್ಪಡಿಸಬಲ್ಲುವು ಎಂಬುದು ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಒಂದು ಕೂಡುಪದವು ಆಗುಹವೇ ಇಲ್ಲವೇ ಮಾಡುಹವೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನ ಎಸಕಪದಗಳೂ ತಮ್ಮ ಹತೋಟಿಯಲ್ಲಿರಿಸಿಕೊಂಡಿರುತ್ತವೆ; ಆದರೆ, ಹೋಗು, ಇಕ್ಕು ಎಂಬಂತಹ ಬೇರೆ ಕೆಲವು ಎಸಕಪದಗಳು ಇದನ್ನೂ ಅವುಗಳೊಂದಿಗೆ ಬರುವ ಹೆಸರುಪದದ ಹತೋಟಿಗೆ ಬಿಟ್ಟುಕೊಡುತ್ತವೆ. ಆಗು, ಮಾಡು, ಕಟ್ಟು, ಇಡು ಮೊದಲಾದ ಹತ್ತು ಎಸಕಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಹೆಸರುಪದಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದಾಗ ಅವುಗಳ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಗಳಲ್ಲಿ ಎಂತಹ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕೆಳಗೆ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ: (1) ಆಗು ಎಸಕಪದದ ಬಳಕೆ: ಆಗು ಪದದೊಂದಿಗೆ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಹೆಸರುಪದಗಳನ್ನು ಬಳಸಲು ಬರುತ್ತದೆ: (ಕ) ಅದನ್ನು ಗೊತ್ತು, ಅಡ್ಡಿ, ವೆಚ್ಚ, ಅಣಿ ಎಂಬಂತಹ ಕೆಲವು ಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಸಿ ಉಂಟುಮಾಡಿರುವ ಕೂಡುಪದಗಳ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಗುರಿ ಮತ್ತು ಆಗುಗ ಪಾಂಗುಗಳು ಬರುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಪಾಲು, ಮೋಸ, ತೊಂದರೆ ಎಂಬಂತಹ ಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಸಿರುವಲ್ಲಿ ಗುರಿ ಪಾಂಗು ಮಾತ್ರ ಬರುತ್ತದೆ: (1ಕ) ಅವನಿಗೆ ವಿಶಯ ಗೊತ್ತಾಯಿತು. (1ಚ) ಅವರು ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಅಣಿಯಾದರು. (2ಕ) ಅವನಿಗೆ ಮೋಸವಾಯಿತು.
(2ಚ) ಅವನಿಗೆ ತೊಂದರೆಯಾಯಿತು. (ಚ) ಇದಕ್ಕೆ ಬದಲು, ಅದನ್ನು ಸರಿ, ಹಣ್ಣು, ಚಟ್ಟು ಎಂಬಂತಹ ಹೆಸರುಪದ ಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಸಿರುವಲ್ಲಿ ಆಗುಗ ಪಾಂಗು ಮಾತ್ರ ಬರುತ್ತದೆ. (3ಕ) ಹಲಸಿನ ಕಾಯಿ ಹಣ್ಣಾಯಿತು. (3ಚ) ಅವರ ಹಣ ಚಟ್ಟಾಯಿತು. (3ಟ) ಕೋಣೆ ತೆರವಾಯಿತು. ಹಾಗಾಗಿ, ಆಗು ಪದವನ್ನು ಬಳಸಿರುವ ಕೂಡುಪದದ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಗುರಿ ಪಾಂಗು ಬರುತ್ತದೆಯೋ ಇಲ್ಲವೋ ಎಂಬುದು ಅದರೊಂದಿಗೆ ಬರುವ ಹೆಸರುಪದ ವನ್ನವಲಂಬಿಸಿದೆ. ಆಗು ಪದದೊಂದಿಗೆ ಗುರಿ ಪಾಂಗು ಮಾತ್ರ ಬಂದಿರುವಲ್ಲಿ ಗುರಿ, ಒಳಗೆ ಎಂಬಂತಹ ಬೇರೊಂದು ಪದವನ್ನು ಅದರೊಂದಿಗೆ ಬಳಸಿ, ಮೊದಲಿಗಿದ್ದ ಹೆಸರುಪದವನ್ನು ಗುರಿ ಪಾಂಗಾಗಿಯೂ, ಮೊದಲಿಗಿದ್ದ ಗುರಿ ಪಾಂಗನ್ನು ಆಗುಗ ಪಾಂಗಾಗಿಯೂ ಮಾರ್ಪಡಿಸಲು ಬರುತ್ತದೆ: (4) ಅವನಿಗೆ ತೊಂದರೆಯಾಯಿತು > ಅವನು ತೊಂದರೆಗೆ ಗುರಿಯಾದ. (5) ಅವನಿಗೆ ಮೋಸವಾಯಿತು > ಅವನು ಮೋಸಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದ. (2) ಮಾಡು ಎಸಕಪದದ ಬಳಕೆ: ಮಾಡು ಪದದೊಂದಿಗೆ ಹೆಸರುಪದಗಳನ್ನು ಬಳಸಿರುವಲ್ಲಿಯೂ ಎರಡು ಬಗೆಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು: (ಕ) ಅದನ್ನು ಮೋಸ, ಅಡ್ಡಿ, ತಡ ಎಂಬಂತಹ ಹೆಸರುಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಸಿ ಉಂಟುಮಾಡಿದ ಕೂಡುಪದಗಳ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಮಾಡುಗ ಮತ್ತು ಗುರಿ ಪಾಂಗುಗಳು ಬರುತ್ತವೆ: (6ಕ) ಅವನು ನನಗೆ ಮೋಸಮಾಡಿದ. (6ಚ) ಅವನು ನಮಗೆ ಅಡ್ಡಿಮಾಡಿದ. (ಚ) ಇದಕ್ಕೆ ಬದಲು, ಅದನ್ನು ಸರಿ, ಅಚ್ಚು, ಗೊತ್ತು, ಚಿಂದಿ, ಸೂರೆ, ವೆಚ್ಚ, ಹಣ್ಣು, ಚಟ್ಟು, ತೆರವು, ಕಿರಿದು ಎಂಬಂತಹ ಹೆಸರುಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಸಿ ಉಂಟುಮಾಡಿದ ಕೂಡುಪದಗಳ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಮಾಡುಗ ಮತ್ತು ಈಡು ಪಾಂಗುಗಳು ಬರುತ್ತವೆ: (7ಕ) ಅವನು ತುಂಬಾ ಹಣ ವೆಚ್ಚಮಾಡಿದ. (7ಚ) ಅವನು ಕೋಣೆಯನ್ನು ತೆರವುಮಾಡಿದ. (3) ಕಟ್ಟು ಎಸಕಪದದ ಬಳಕೆ: ಕಟ್ಟು ಪದ ಒಂದು ಆಗುಹವನ್ನೂ ತಿಳಿಸಬಲ್ಲುದು (ಅವನ ಗಂಟಲು ಕಟ್ಟಿದೆ), ಇಲ್ಲವೇ ಒಂದು ಮಾಡುಹವನ್ನೂ ತಿಳಿಸಬಲ್ಲುದು (ಅವನು ದನ ಕಟ್ಟಿದ). ಈ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಅದನ್ನು ಹೆಸರುಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಸಿ ಉಂಟುಮಾಡಿರುವ ಕೂಡುಪದಗಳಲ್ಲೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ; ಅಂತಹ ಕೂಡುಪದಗಳು ಆಗುಹವನ್ನಾಗಲಿ ಇಲ್ಲವೇ ಮಾಡುಹವನ್ನಾಗಲಿ ತಿಳಿಸಬಲ್ಲುವು:
(ಕ) ಮರ, ಕೊಕ್ಕೆ, ಹೆಪ್ಪು, ಕೆನೆ, ಕೀವು, ಸಿಪ್ಪೆ, ಕಾಳು, ನಿರಿ, ಸುಕ್ಕು, ನೊರೆ, ಬೂಜು, ಬಡ್ಡು ಮೊದಲಾದ ಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಸಿ ಕೂಡುಪದವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿರುವಲ್ಲಿ ಅದು ಆಗುಹವನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅದರೊಂದಿಗೆ ಒಂದು ಆಗುಗ ಪಾಂಗು ಮಾತ್ರ ಬರುತ್ತದೆ: (8ಕ) ಹಾಲು ಕೆನೆಗಟ್ಟಿದೆ. (8ಚ) ಗಾಯ ಕೀವುಗಟ್ಟಿದೆ. (8ಟ) ಬಟ್ಟೆ ಸುಕ್ಕುಗಟ್ಟಿದೆ. ಇಂತಹ ಕೂಡುಪದಗಳಲ್ಲಿ ಉಸಿರು, ಗಂಟಲು ಇಲ್ಲವೇ ಬಾಯಿ ಪದ ಬಂದಿದೆಯಾದರೆ, ಅದರೊಂದಿಗೆ ಆಗುಗದ ಬದಲು ಗುರಿ ಪಾಂಗು ಬರುತ್ತದೆ: (9ಕ) ಅವನಿಗೆ ಉಸಿರುಗಟ್ಟಿತು. (9ಚ) ಅವನಿಗೆ ಬಾಯಿಕಟ್ಟಿತು. (ಚ) ಇದಕ್ಕೆ ಬದಲು, ಗಂಟು, ಕತೆ, ಗುಂಪು, ಪಂತ, ಹೊಟ್ಟೆ, ಸಾಲು, ದಾರಿ ಮೊದಲಾದ ಬೇರೆ ಕೆಲವು ಹೆಸರುಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಸಿರುವಲ್ಲಿ ಕೂಡುಪದ ಮಾಡುಹವನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅದರೊಂದಿಗೆ ಒಂದು ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು ಮಾತ್ರ ಬರುತ್ತದೆ: (10ಕ) ಅವನು ಗಂಟುಕಟ್ಟಿದ. (10ಚ) ಎಲ್ಲರೂ ಗುಂಪುಕಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. (10ಟ) ಅವನು ಹೊಟ್ಟೆಕಟ್ಟಿ (ತುಂಬಾ ಹಣ ಉಳಿಸಿದ). (10ಚ)ದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುವಂತೆ, ಗುಂಪು ಮತ್ತು ಸಾಲು ಪದಗಳು ಬಂದಿರುವಲ್ಲಿ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು ಹಲವೆಣಿಕೆಯ ಹೆಸರುಪದವಾಗಿರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಕೂಡುಪದಗಳಲ್ಲಿ ಸರಿ, ಹೆಡೆಮುರಿಗೆ ಎಂಬಂತಹ ಪದಗಳು ಬಂದಿರುವಲ್ಲಿ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗಿನೊಂದಿಗೆ ಈಡು ಪಾಂಗು ಬರಬಲ್ಲುದು, ಮತ್ತು ಬೆಲೆ ಪದ ಬಂದಿರುವಲ್ಲಿ ಗುರಿ ಪಾಂಗು ಬರಬಲ್ಲುದು: (11ಕ) ಅವರು ಆತನನ್ನು ಹೆಡೆಮುರಿಗೆಕಟ್ಟಿ (ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಕಿದರು). (11ಚ) ಅವನು ಈ ಮನೆಗೆ ಬೆಲೆಕಟ್ಟುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. (4) ಇಡು ಎಸಕಪದದ ಬಳಕೆ: ಇಡು ಎಸಕಪದ ಮಾಡುಗ, ಈಡು, ಮತ್ತು ಜಾಗ ಪಾಂಗುಗಳೊಂದಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ (ಅವನು ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಕಪಾಟಿನಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟ). ಅದಕ್ಕೆ ಹೆಸರುಪದಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಾಗ, ಅದರ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಕೆಳಗೆ ವಿವರಿಸಿದಂತಹ ಮೂರು ಬಗೆಯ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ: (ಕ) ಅಡವು, ಒತ್ತೆ ಎಂಬಂತಹ ಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿದಾಗ, ಅದರ ಈ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳ ಮಾರ್ಪಡದೆ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ; ಆದರೆ, ಮೀಸಲು ಪದದೊಂದಿಗೆ ಬಂದಾಗ, ಜಾಗ ಪಾಂಗು ಗುರಿ ಪಾಂಗಾಗುತ್ತದೆ: (12ಕ) ಅವನು ಚಿನ್ನವನ್ನು ಸೆಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅಡವಿಟ್ಟ. (12ಚ) ಅವನು ಈ ಜಾಗವನ್ನು ನಿಮಗೆ ಮೀಸಲಿಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ.
(ಚ) ಮೊರೆ ಇಲ್ಲವೇ ಕಣ್ಣು ಪದ ಬಂದಿರುವಲ್ಲಿ ಮಾಡುಗ ಮತ್ತು ಜಾಗ ಪಾಂಗುಗಳು ಮಾತ್ರ ಉಳಿಯುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಬೊಬ್ಬೆ, ಗೋಳು, ಸುಯಿಲು, ಹುಯ್ಯಲು, ಉಸುರು ಎಂಬಂತಹ ಪದಗಳು ಬಂದಿರುವಲ್ಲಿ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು ಮಾತ್ರ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ: (13ಕ) ಆತ ಅವರಲ್ಲಿ ಮೊರೆಯಿಟ್ಟ. (13ಚ) ಅವನು ಗೋಳಿಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. (ಟ) ಮುದ್ದು ಮತ್ತು ನೆನಪು ಪದಗಳು ಬಂದಿರುವಲ್ಲಿ ಮಾಡುಗ ಮತ್ತು ಈಡು ಪಾಂಗುಗಳು ಮಾತ್ರ ಉಳಿಯುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಗುರಿ, ಹೆಸರು, ಮತ್ತು ಕಿಚ್ಚು ಪದಗಳು ಬಂದಿರುವಲ್ಲಿ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗಿನೊಂದಿಗೆ ಗುರಿ ಪಾಂಗು ಬರುತ್ತದೆ. (14ಕ) ಅವನು ಹಾಡನ್ನು ನೆನಪಿಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ. (14ಚ) ಅವನು ಅವರ ಮನೆಗೆ ಕಿಚ್ಚಿಟ್ಟ. (5) ಕೊಡು ಎಸಕಪದದ ಬಳಕೆ: ಕೊಡು ಎಸಕಪದದೊಂದಿಗೆ ಮಾಡುಗ+ಈಡು+ಗುರಿ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳ ಬರುತ್ತದೆ; ಇದರೊಂದಿಗೆ ಬೆಲೆ, ಕಿವಿ, ಮಾತು, ಎಡೆ ಎಂಬಂತಹ ಪದಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಕೂಡುಪದಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿರುವಲ್ಲಿ ಆ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದ ಈಡು ಪಾಂಗು ಇಲ್ಲವಾಗುತ್ತದೆ: (15ಕ) ಅವನು ಆಕೆಯ ಮಾತಿಗೆ ಬೆಲೆಕೊಟ್ಟ. (15ಚ) ಅವನು ಆಕೆಗೆ ಮಾತುಕೊಟ್ಟ. (6) ಹೋಗು ಎಸಕಪದದ ಬಳಕೆ: ಹೋಗು ಎಸಕಪದ ಒಂದು ಮಾಡುಹವನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಅದರೊಂದಿಗೆ ಮಾಡುಗ+ಗುರಿ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳ ಬರುತ್ತದೆ; ಆದರೆ, ಅದನ್ನು ಹೆಸರುಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಸಿರುವಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಕಡೆ ಆಗುಹದ ಹುರುಳು ಬರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಬೇರೆ ಕೆಲವು ಕಡೆ ಮಾಡುಹದ ಹುರುಳು ಬರುತ್ತದೆ: (16ಕ) ಬಿದಿರು ಕಟ್ಟೆಹೋಗಿದೆ. (16ಚ) ಅವರು ಊಟಿಗೆ ಗುಳೆಹೋದರು. (16ಕ)ದಲ್ಲಿ ಗುರಿ ಪಾಂಗು ಬಿದ್ದುಹೋಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಹುರುಳು ಆಗುಹವಾಗಿದೆ; (16ಚ)ದಲ್ಲಿ ಗುರಿ ಉಳಿದಿದೆ, ಮತ್ತು ಹುರುಳು ಮಾಡುಹವಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ. (7) ಕೆಡು ಎಸಕಪದದ ಬಳಕೆ: ಕೆಡು ಎಸಕಪದ ಆಗುಗ ಪಾಂಗಿನೊಂದಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಬರಬಲ್ಲುದು; ಅದಕ್ಕೆ ಹೆಸರುಪದಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಾಗಲೂ ಅದು ಅಂತಹದೇ ಆಗುಗ ಮಾತ್ರ ಎಂಬ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದೊಂದಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ: (17ಕ) ಅವನು ಎದೆಗೆಟ್ಟ. (17ಚ) ಅವನು ಅರಿವುಗೆಟ್ಟ. (17ಟ) ಅದು ಹದಗೆಟ್ಟಿದೆ. (8) ಬಿಡು ಎಸಕಪದದ ಬಳಕೆ:
ಬಿಡು ಎಸಕಪದ ಆಗುಗ ಪಾಂಗಿನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಒಂದು ಆಗುಹವನ್ನು ತಿಳಿಸಬಲ್ಲುದು (ಶಾಲೆ ಬಿಟ್ಟಿತು), ಮತ್ತು ಮಾಡುಗ ಮತ್ತು ಈಡು ಪಾಂಗುಗ ಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಒಂದು ಮಾಡುಹವನ್ನೂ ತಿಳಿಸಬಲ್ಲುದು (ಅವನು ಕೆಲಸ ಬಿಟ್ಟ). ಆದರೆ, ಅದರೊಂದಿಗೆ ಹೆಸರುಪದವನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಉಂಟುಮಾಡಿರುವ ಕೂಡುಪದಗಳು ಈ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಹುರುಳುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಮಾತ್ರ (ಆಗುಗ ವನ್ನಾಗಲಿ ಇಲ್ಲವೇ ಮಾಡುಹವನ್ನಾಗಲಿ) ತಿಳಿಸಬಲ್ಲುವು: (ಕ) ಬೇರು, ಕಾಯಿ, ತೆನೆ, ಹೂ, ಅಗೆ ಎಂಬಂತಹ ಹೆಸರುಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಂದಿರುವಲ್ಲಿ ಅದು ಒಂದು ಆಗುಗ ಪಾಂಗನ್ನು ಮಾತ್ರ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಒಂದು ಆಗುಹವನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ: (18ಕ) ಗಿಡ ಹೂಬಿಟ್ಟಿದೆ. (18ಚ) ಮರ ಕಾಯಿಬಿಟ್ಟಿದೆ. (ಚ) ಕಣ್ಣು, ಬಾಯಿ, ಕಯ್ ಎಂಬಂತಹ ಹೆಸರುಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಂದಿರುವಲ್ಲಿ ಅದು ಒಂದು ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗನ್ನು ಮಾತ್ರ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಒಂದು ಮಾಡುಹ ವನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ: (19ಕ) ಹುಡುಗ ಕಣ್ಣುಬಿಟ್ಟ. (19ಚ) ಅವನು ಬಾಯಿಬಿಟ್ಟ. (9) ಹಾಕು ಎಸಕಪದದ ಬಳಕೆ: ಹಾಕು ಎಸಕಪದ ಮಾಡುಗ+ಈಡು+ಗುರಿ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದೊಂದಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ; ಅದರೊಂದಿಗೆ ಹೆಸರುಪದಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಾಗ, ಆ ಹೆಸರುಪದಗಳನ್ನವಲಂಬಿಸಿ, (ಕ) ಮಾಡುಗ+ಈಡು, (ಚ) ಮಾಡುಗ+ಗುರಿ, ಇಲ್ಲವೇ (ಟ) ಮಾಡುಗ ಮಾತ್ರ ಎಂಬ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಗಳು ಬರಬಲ್ಲುವು: (ಕ) ಉರು, ಹುಟ್ಟು, ತೆಕ್ಕೆ, ಉಬ್ಬೆ ಎಂಬಂತಹ ಪದಗಳು ಸೇರಿದಾಗ, ಅದು ಮಾಡುಗ+ಈಡು ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದೊಂದಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ: (20ಕ) ಅವಳು ಹಾಡನ್ನು ಉರುಹಾಕಿದಳು. (20ಚ) ಅವನು ಬಾಳೆಕೊನೆಯನ್ನು ಉಬ್ಬೆಹಾಕಿದ. (ಚ) ಕನ್ನ, ತಲೆ, ಬರೆ, ಮೊಳ, ಕಟ್ಟು, ಗೋಣು, ಕಯ್, ತಡೆ, ಮುತ್ತಿಗೆ, ಹೊಗೆ, ಎಲೆ, ಮಣೆ, ನೇಣು ಎಂಬಂತಹ ಪದಗಳು ಸೇರಿದಾಗ, ಅದು ಮಾಡುಗ+ಗುರಿ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದೊಂದಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ: (21ಕ) ಕಳ್ಳರು ಮನೆಗೆ ಕನ್ನಹಾಕಿದರು. (21ಚ) ಅವನು ಎಲ್ಲದಕ್ಕೂ ತಲೆಹಾಕುತ್ತಾನೆ. (21ಟ) ಅವರು ಕೋಟೆಗೆ ಮುತ್ತಿಗೆಹಾಕಿದರು. (ಟ) ಮರಿ, ಗುಟುರು, ಬೊಬ್ಬೆ, ಕೂಗು, ಮೆಲುಕು, ಲೆಕ್ಕ ಎಂಬಂತಹ ಪದಗಳು ಸೇರಿದಾಗ, ಅದು ಮಾಡುಗ ಮಾತ್ರ ಎಂಬ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದೊಂದಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ: (22ಕ) ಬೆಕ್ಕು ಮರಿಹಾಕಿದೆ. (22ಚ) ಅವನು ಬೊಬ್ಬೆಹಾಕಿದ. (10) ಇಕ್ಕು ಪದದ ಬಳಕೆ:
ಇಕ್ಕು ಎಸಕಪದ ಮಾಡುಗ+ಈಡು+ಗುರಿ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದೊಂದಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ; ಅದರೊಂದಿಗೆ ಹೆಸರುಪದಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಬಳಸಿದಾಗ, ಆ ಹೆಸರುಪದಗಳನ್ನವ ಲಂಬಿಸಿ, (ಕ) ಮಾಡುಗ+ಗುರಿ, (ಚ) ಮಾಡುಗ+ಈಡು, (ಟ) ಮಾಡುಗ ಮಾತ್ರ, ಇಲ್ಲವೇ (ತ) ಆಗುಗ ಮಾತ್ರ ಎಂಬ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಗಳು ಬರಬಲ್ಲುವು: (ಕ) ಕಿಚ್ಚು, ಒಪ್ಪ, ಗಂಜಿ, ಚೆನ್ನು, ಕೂಳು, ತುತ್ತು ಎಂಬಂತಹ ಪದಗಳನ್ನು ಬಳಸಿರುವಲ್ಲಿ ಮಾಡುಗ+ಗುರಿ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳ ಬರುತ್ತದೆ: (23ಕ) ಅವರು ಬೇಡುಗರಿಗೆ ಕೂಳಿಕ್ಕಿದರು. (23ಚ) ಅವನು ಮನೆಗೆ ಕಿಚ್ಚಿಕ್ಕಿದ (ಚ) ಮುದ್ದು ಹೆಸರುಪದವನ್ನು ಬಳಸಿರುವಲ್ಲಿ ಮಾಡುಗ+ಈಡು ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳ ಬರುತ್ತದೆ: (24) ಅವನು ಮಗುವನ್ನು ಮುದ್ದಿಕ್ಕಿದ. (ಟ) ಚಪ್ಪಳೆ, ಎವೆ, ಉಸಿರು ಎಂಬಂತಹ ಪದಗಳನ್ನು ಬಳಸಿರುವಲ್ಲಿ ಮಾಡುಗ ಮಾತ್ರ ಎಂಬ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳ ಬರುತ್ತದೆ: (25ಕ) ಜನರು ಚಪ್ಪಳಿಕ್ಕಿದರು. (25ಚ) ಅವನು ಎವೆಯಿಕ್ಕದೆ (ನೋಡುತ್ತಿದ್ದ). (ತ) ತೊಟ್ಟು ಪದದೊಂದಿಗೆ ಬಂದಿರುವಲ್ಲಿ ಆಗುಗ ಮಾತ್ರ ಎಂಬ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳ ಬರುತ್ತದೆ: (26) ನೀರು ತೊಟ್ಟಿಕ್ಕುತ್ತಿದೆ. (2) ಹಲವು ಎಸಕಪದಗಳೊಡನೆ ಒಂದೇ ಹೆಸರುಪದದ ಬಳಕೆ ಹಲವು ಎಸಕಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಒಂದೇ ಹೆಸರುಪದ ಬರುವುದನ್ನು ಮುಕ್ಯವಾಗಿ ಕಯ್, ತಲೆ, ಕಾಲು, ಎದೆ, ಕಣ್ಣು, ಬೆನ್ನು ಮೊದಲಾದ ಅಂಗಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಪದಗಳ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಹೆಚ್ಚಿನೆಡೆಗಳಲ್ಲೂ ಇವುಗಳನ್ನು ಎಸಕಪದದ ಈಡು ಪಾಂಗುಗಳೆಂದು ತಿಳಿಯಲು ಬರುತ್ತದೆ; ಆದರೆ, ಬೇರೆ ಕೆಲವೆಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವನ್ನು ಈ ರೀತಿ ಒಂದು ಪಾಂಗೆಂಬುದಾಗಿ ತಿಳಿಯಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಎರಡು ಕಡೆಗಳಲ್ಲೂ ಅವು ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳದೆ ಕೂಡುಪದದ ಅಂಗವಾಗಿಯೇ ಉಳಿಯುತ್ತವೆ. (1) ಕಯ್ ಹೆಸರುಪದದ ಬಳಕೆ: ಕಯ್ ಪದವನ್ನು ಇಕ್ಕು, ಎತ್ತು, ಒಡ್ಡು, ಚಾಚು, ನೀಡು, ಬಿಡು, ಆಡಿಸು, ಸೇರು, ಹಚ್ಚು, ಹಾಕು ಎಂಬಂತಹ ಎಸಕಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಸಿರುವ ಕೂಡುಪದಗಳ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಅದಕ್ಕೆ ಆ ಎಸಕಪದಗಳ ಈಡು ಪಾಂಗಿನ ಹುರುಳೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು: (1ಕ) ಅವನು ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಕಯ್ಯಿಕ್ಕಿದ. (1ಚ) ನಾಲ್ಕು ಹುಡುಗರು ಕಯ್ಯೆತ್ತಿದರು. (1ಟ) ಅವನು ಕೆಟ್ಟ ಹಣಕ್ಕೆ ಕಯ್ಯೊಡ್ಡಿದ.
(1ಕ)ದಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವ ಕಯ್ಯಿಕ್ಕು ಎಂಬುದನ್ನು ಕಯ್ಯನ್ನು ಇಕ್ಕಿದ ಎಂಬುದರಿಂದ ಪಡೆಯಲು ಬರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಇದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ (1ಚ-ಟ)ಗಳಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವ ಕಯ್ಯೆತ್ತು ಮತ್ತು ಕಯ್ಯೊಡ್ಡು ಎಂಬವುಗಳನ್ನೂ ಕಯ್ಯನ್ನು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಎತ್ತು ಮತ್ತು ಒಡ್ಡು ಎಸಕಪದಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿದ ನುಡಿತಗಳಿಂದ ಪಡೆಯಲು ಬರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಕಯ್ಬಿಡು ಎಂಬ ಕೂಡುಪದದೊಂದಿಗೆ ಬೇರೊಂದು ಪದ ಈಡು ಪಾಂಗಾಗಿ ಬರಬಲ್ಲುದು; ಹಾಗಾಗಿ, ಕಯ್ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಇಲ್ಲಿ ಈಡು ಪಾಂಗಿನ ಹುರುಳು ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ: (2ಕ) ಅವನು ಹುಡುಗನ ಕಯ್ಬಿಟ್ಟ. (2ಚ) ಅವನು ಹುಡುಗನನ್ನು ಕಯ್ಬಿಟ್ಟ. ಇದಲ್ಲದೆ, (ಕ) ಕಯ್ಮಾಡು ಎಂಬುದರ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಡು ಪದದ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿಲ್ಲದ ಒಂದು ಜಾಗ ಪಾಂಗು ಇಟ್ಟಳದ ಪಾಂಗಾಗಿ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ; (ಚ) ಕಯ್ಗೂಡು ಎಂಬುದರ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಕೂಡು ಪದದ ಮಾಡುಗ+ಈಡು ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳ ಆಗುಗ ಮಾತ್ರ ಎಂಬುದಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡುತ್ತದೆ; ಮತ್ತು (ಟ) ಕಯ್ತಟ್ಟು ಎಂಬುದರ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ತಟ್ಟು ಪದದ ಮಾಡುಗ+ಗುರಿ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳ ಮಾಡುಗ ಮಾತ್ರ ಎಂದಾಗುತ್ತದೆ: (3ಕ) ಅವನು ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ > ಅವನು ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಕಯ್ಮಾಡಿದ. (3ಚ) ಅವನು ನನ್ನನ್ನು ಕೂಡಿದ > ಅವನ ಕೆಲಸ ಕಯ್ಗೂಡಿತು. (3ಟ) ಅವನು ಬೆನ್ನಿಗೆ ತಟ್ಟಿದ > ಅವನು ಕಯ್ತಟ್ಟಿ (ನನ್ನನ್ನು ಕರೆದ). (2) ತಲೆ ಹೆಸರುಪದದ ಬಳಕೆ: ಎಸಕಪದಗಳ ಮೊದಲು ಬರುವ ತಲೆ ಪದ ಮುಕ್ಯವಾಗಿ ಎರಡು ಪಾಂಗುಗಳ ಹುರುಳನ್ನು ಕೊಡಬಲ್ಲುದು; ಕೆಲವೆಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಅದಕ್ಕೆ ಆಗುಗ ಪಾಂಗಿನ ಹುರುಳು ದೊರಕುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಬೇರೆ ಕೆಲವೆಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಅದಕ್ಕೆ ಈಡು ಪಾಂಗಿನ ಹುರುಳು ದೊರಕುತ್ತದೆ: (4ಕ) ಅದು ಕೆಟ್ಟಿದೆ > ಅವನಿಗೆ ತಲೆ ಕೆಟ್ಟಿದೆ. (4ಚ) ಅದು ತಿರುಗಿತು > ಅವನಿಗೆ ತಲೆ ತಿರುಗಿತು. (5ಕ) ಅವನು ತೊಟ್ಟಿಲು ತೂಗಿದ > ಅವನು ತಲೆದೂಗಿದ. (5ಚ) ಅವನು ಹಣವನ್ನು ಮರೆಸಿದ > ಅವನು ತಲೆಮರೆಸಿದ. ತಲೆ ಪದಕ್ಕೆ (4ಕ-ಚ) ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಆಗುಗ ಪಾಂಗಿನ ಹುರುಳಿದೆ, ಮತ್ತು (5ಕ-ಚ) ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಈಡು ಪಾಂಗಿನ ಹುರುಳಿದೆ. ಈ ಎರಡು ಕಡೆಗಳಲ್ಲೂ ಆಗುಹ-ಮಾಡುಹ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಅದರ ಬಳಿಕ ಬರುವ ಎಸಕಪದದ ಹುರುಳನ್ನವ ಲಂಬಿಸಿದೆ. ಆದರೆ, ತಲೆಗೇರು ಎಂಬ ಕೂಡುಪದದಲ್ಲಿ ಅದು ತಲೆಗೆ ಎಂಬ ಗುರಿ ಪಾಂಗಿನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಂದಿದೆಯಾದರೂ ಅದು ಬರುವ ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಬೇರೆಯೇ ಒಂದು ಗುರಿ ಪಾಂಗು ಬರುತ್ತದೆ: (6ಕ) ಅದು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಏರಿತು > ಅವನಿಗೆ ತಿಂದುದು ತಲೆಗೇರಿತು. (6ಕ) ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೆ ಎಂಬ ಬೇರೊಂದು ಗುರಿ ಪಾಂಗು ಬಳಕೆ ಯಾಗಿರುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು; ಆದರೆ, ಅದನ್ನು ತಲೆ ಪದದ ಪರಿಚೆಯನ್ನಾಗಿಯೂ ಮಾಡಲು ಬರುತ್ತದೆ: (6ಚ) ತಿಂದುದು ಅವನ ತಲೆಗೇರಿದೆ.
ತಿನ್ನು ಪದದೊಂದಿಗೆ ಬಂದಿರುವಲ್ಲಿಯೂ ಅದು ಪರಿಚೆರೂಪದಲ್ಲಿರುವ ಹೆಸರುಪದವನ್ನು ಪಡೆಯಬಲ್ಲುದು: (7) ಆ ವಿಶಯ ನನ್ನ ತಲೆತಿನ್ನುತ್ತಿದೆ. (3) ಎದೆ ಹೆಸರುಪದದ ಬಳಕೆ: ಎದೆ ಪದದೊಂದಿಗೆ ಕೊಡು ಎಸಕಪದವನ್ನು ಬಳಸಿರುವಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಾಡುಹ ವನ್ನು ತಿಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಮಾಡುಗ+ಗುರಿ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳ ಬರುತ್ತದೆ; ಈ ಕೂಡುಪದದ ಈಡು ಪಾಂಗಿನ ಹುರುಳನ್ನು ಎದೆ ಪದ ಕೊಡುತ್ತದೆಯೆಂದು ಹೇಳಬಹುದು: (8ಕ) ಅವನೊಂದು ದೊಡ್ಡ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಎದೆಕೊಟ್ಟ. ಇದಕ್ಕೆ ಬದಲು, ಕುಂದು, ಕೆಡು, ಸೋಲು, ಕರಗು ಎಂಬಂತಹ ಬೇರೆ ಕೆಲವು ಎಸಕಪದಗಳೊಂದಿಗಿನ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಕೂಡುಪದ ಒಂದು ಆಗುಹವನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅದರೊಂದಿಗೆ ಬೇರೆಯೇ ಒಂದು ಆಗುಗ ಬರುತ್ತದೆ; ಹಾಗಾಗಿ, ಈ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಎದೆ ಪದಕ್ಕೆ ಪಾಂಗಿನ (ಆಗುಗದ) ಹುರುಳನ್ನು ಕೊಡಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ: (9ಚ) ಅವನು ಎದೆಗುಂದಿದ. (4) ಮಯ್ ಹೆಸರುಪದದ ಬಳಕೆ: (ಕ) ತುಂಬು, ಕುಂದು, ನರೆ, ಮರೆ ಎಂಬಂತಹ ಕೆಲವು ಎಸಕಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಯ್ ಪದ ಆಗುಗ ಮಾತ್ರ ಎಂಬ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಕೊಡಹು, ಮುರಿ ಎಂಬಂತಹ ಬೇರೆ ಕೆಲವು ಎಸಕಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಾಡುಗ ಮಾತ್ರ ಎಂಬ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ: (10ಕ) ಹುಡುಗಿ ಮಯ್ನೆರೆದಿದ್ದಾಳೆ. (10ಚ) ಅವನು ಮಯ್ಮರೆತ. (10ಟ) ಅವನು ಮಯ್ಗೊಡಹಿದ. (ಚ) ಹತ್ತು ಮತ್ತು ಬರು ಎಸಕಪದಗಳು ಅದಕ್ಕೆ ಗುರಿ ಪಾಂಗನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ; ಆದರೆ, ಅವು ಮಾಡುಹನ್ನು ತಿಳಿಸುವುದಿದ್ದರೂ ಮಯ್ ಪದದೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿರುವಲ್ಲಿ ಆಗುಹವನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತವೆ; ಇದಲ್ಲದೆ, ಮಯ್ ಪದದೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿರುವ ಬರು ಎಸಕಪದ ಗುರಿ ಮಾತ್ರ ಎಂಬ ಹೊಸದೊಂದು ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ; ಇಲ್ಲಿ ಆಗುಗ ಪಾಂಗಿನ ಹುರುಳನ್ನು ಮಯ್ ಪದ ಕೊಡುತ್ತದೆ: (11ಕ) ಅವನಿಗೆ ಊಟ ಮಯ್ಹತ್ತುವುದಿಲ್ಲ. (11ಚ) ಅವನಿಗೆ ಮಯ್ಬಂದಿದೆ. (ಟ) ಒಡ್ಡು, ಇಕ್ಕು, ತೆಗೆ ಎಂಬಂತಹ ಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಂದಿರುವಲ್ಲಿ ಅದು ಮಾಡುಗ+ಗುರಿ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ: (12ಕ) ಅವನು ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಮಯ್ಯೊಡ್ಡಿದ. (12ಚ) ಅವನು ಅರಸನಿಗೆ ಮಯ್ಯಿಕ್ಕಿದ.
ಆದರೆ, ತೆಗೆ ಪದ ಮಾಡುಗ+ಗುರಿ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದೊಂದಿಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಮಾಡುಗ+ಸುರು ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದೊಂದಿಗೂ ಬರಬಲ್ಲುದು; ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಆ ಕೂಡುಪದಕ್ಕೆ ಅಲಸು ಎಂಬ ಹುರುಳಿರುವುದು, ಮತ್ತು ಎರಡನೆಯ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ತೊಲಗು ಎಂಬ ಹುರುಳಿರುವುದು ಈ ವ್ಯತ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. (13ಕ) ಅವನು ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಮಯ್ದೆಗೆದ (ಅಲಸಿದ). (13ಚ) ಅವನು ಅಲ್ಲಿಂದ ಮಯ್ದೆಗೆದ (ತೊಲಗಿದ). (ತ) ಚಾಚು, ತೋರು ಎಂಬಂತಹ ಎಸಕಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಂದಿರುವಲ್ಲಿ ಮಾಡುಗ+ಜಾಗ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳ ಬರುತ್ತದೆ: (14ಕ) ಅವನು ಕುರ್ಚಿಯಲ್ಲಿ ಮಯ್ಚಾಚಿದ. (14ಚ) ಅವನು ಕಾಳಗದಲ್ಲಿ ಮಯ್ದೋರಿದ. (ಪ) ತಡವು ಪದದೊಂದಿಗೆ ಬಂದಿರುವಲ್ಲಿ, ಮಯ್ ಪದ ಒಂದು ಪರಿಚೆರೂಪದಲ್ಲಿರುವ ಹೆಸರುಪದವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ: (15) ಅವನು ಮಗುವಿನ ಮಯ್ದಡವಿದ. (5) ಕಣ್ಣು ಹೆಸರುಪದದ ಬಳಕೆ: (ಕ) ಕಣ್ಣು ಹೆಸರುಪದ ಕೆಡು, ಆರು, ದಣಿ, ಸೋಲು ಎಂಬಂತಹ ಎಸಕಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಕೂಡುಪದಗಳಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗಬಲ್ಲುದು, ಮತ್ತು ಇಂತಹ ಕೂಡುಪದಗಳು ಆಗುಗ ಮಾತ್ರ ಎಂಬ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದೊಂದಿಗೆ ಒಂದು ಆಗುಹವನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತವೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಕೆತ್ತು, ತೆರೆ, ಬಿಡು, ಮುಚ್ಚು ಎಂಬಂತಹ ಎಸಕಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಯೂ ಅದು ಕೂಡುಪದವಾಗಿ ಬರಬಲ್ಲುದು, ಮತ್ತು ಇಂತಹ ಕೂಡುಪದಗಳು ಮಾಡುಗ ಮಾತ್ರ ಎಂಬ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದೊಂದಿಗೆ ಒಂದು ಮಾಡುಹವನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತವೆ. ಇಲ್ಲಿ ಆಗುಹ-ಮಾಡುಹ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಎಸಕಪದಗಳನ್ನವಲಂಬಿಸಿದೆ: (16ಕ) ಅವನು ಕಂಗೆಟ್ಟ. (ಆಗುಹ) (16ಚ) ಅವನು ಕಣ್ದೆರೆದ. (ಮಾಡುಹ) (ಚ) ಕಾಣು ಮತ್ತು ಅರಸು ಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿರುವಲ್ಲಿ ಒಂದು ಈಡು ಪಾಂಗು ಬರುತ್ತದೆ; ಆದರೆ, ಕಾಣು ಪದ ಬಂದಿರುವಲ್ಲಿ ಅದು ಆಗುಗ ಪಾಂಗನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅರಸು ಪದ ಬಂದಿರುವಲ್ಲಿ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ: (17ಕ) ಅವನು ಒಂದು ಕೊಲೆಯನ್ನು ಕಂಗಂಡ (ಕಣ್ಣಾರೆ ಕಂಡ). (17ಚ) ಅವಳು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಕಣ್ಣರಸುತ್ತಿದ್ದಳು. (ಟ) ಇಡು ಪದದೊಂದಿಗೆ ಬಂದಿರುವಲ್ಲಿ ಮಾಡುಗ+ಜಾಗ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳ ಬರುತ್ತದೆ: (18) ಅವನುನಿಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಕಣ್ಣಿಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ.
(6) ಬೆಲೆ ಹೆಸರುಪದದ ಬಳಕೆ: ಬೆಲೆ ಹೆಸರುಪದವನ್ನು ಬರು ಎಸಕಪದದೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಸಿದಾಗ, ಅದರ ಗುರಿ ಪಾಗು ಉಳಿಯುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು ಬಿದ್ದುಹೋಗುತ್ತದೆ; ಈ ಕೂಡುಪದ ಒಂದು ಆಗುಹವನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಅದರ ಆಗುಗ ಪಾಂಗಿನ ಹುರುಳನ್ನು ಬೆಲೆ ಪದ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ: (19ಕ) ಅಡಿಕೆಗೆ ಒಳ್ಳೆ ಬೆಲೆಬಂದಿದೆ. (19ಚ) ಅವನ ಮಾತಿಗೆ ಈಗ ಬೆಲೆಬಂದಿದೆ. ಬೀಳು ಪದದೊಂದಿಗೆ ಬಳಸಿರುವಲ್ಲಿ ಅದು ಆಗುಹವನ್ನು ಮಾತ್ರ ತಿಳಿಸ ಬಲ್ಲುದು; ಈ ಕೂಡುಪದ ಎರಡು ಹುರುಳುಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ: (20ಕ) ಈ ಸೀರೆಗೆ ಸಾವಿರ ರುಪಾಯಿ ಬೆಲೆಬಿದ್ದಿದೆ. (20ಚ) ಬತ್ತದ ಬೆಲೆಬಿದ್ದಿದೆ. (20ಕ)ದಲ್ಲಿ ಬೆಲೆಬೀಳು ಎಂಬುದು ಬೆಲೆ ಎಶ್ಟು ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಸುವುದಾದರೆ, (20ಚ)ದಲ್ಲಿ ಬೆಲೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ.
8.6.2 ಪರಿಚೆಪದಗಳಿರುವ ಕೂಡುಪದಗಳು
ಕೂಡುಪದದ ಮೊದಲನೆಯ ಪದವಾಗಿ ಎಸಕಪರಿಚೆ ಮತ್ತು ಹೆಸರುಪರಿಚೆಗಳೆಂಬ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಪರಿಚೆಪದಗಳೂ ಬರಬಲ್ಲುವು ಎಂಬುದನ್ನು 3.3.1ರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ; ಎಸಕಪರಿಚೆಗಳು ಕೂಡುಪದ ತಿಳಿಸುವ ಎಸಕದ ಪರಿಚೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಹೆಸರುಪರಿಚೆಗಳು ಅದರ ಒಂದು ಪಾಂಗಿನ ಪರಿಚೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತವೆ: (1ಕ) ಇಬ್ಬರು ಹುಡುಗರು ಹಿಂದುಳಿದಿದ್ದಾರೆ. (1ಚ) ಕತ್ತಿ ಮೊಂಡುಬಿದ್ದಿದೆ. (1ಕ)ದಲ್ಲಿ ಹಿಂದುಳಿ ಎಂಬ ಕೂಡುಪದ ಬಂದಿದ್ದು, ಅದರಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆ ಎಂಬ ಎಸಕಪರಿಚೆ ಪದ ಮೊದಲನೆಯ ಪದವಾಗಿ ಬಂದಿದೆ; ಅದು ಉಳಿದುದು ಎಲ್ಲಿ ಎಂಬುದಾಗಿ ಆ ಎಸಕಪದ ಪರಿಚೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ; ಇದಕ್ಕೆ ಬದಲು, (1ಚ)ದಲ್ಲಿ ಮೊಂಡುಬೀಳು ಎಂಬ ಕೂಡುಪದ ಬಂದಿದ್ದು, ಅದರ ಮೊದಲನೆಯ ಪದವಾದ ಮೊಂಡು ಎಂಬ ಹೆಸರುಪರಿಚೆ ಪದ ಆ ಕೂಡುಪದದ ಆಗುಗ ಪಾಂಗಾಗಿ ಬಂದಿರುವ ಕತ್ತಿ ಎಂಬುದರ ಪರಿಚೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. (ಕ) ಇಂತಹ ಕೂಡುಪದಗಳಲ್ಲಿ ಎಸಕಪರಿಚೆ ಪದಗಳು ಬರುವುದೇ ಹೆಚ್ಚು; ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇವು ಎಸಕಪದ ತಿಳಿಸುವ ಎಸಕದ ಜಾಗ, ಸುರು, ಇಲ್ಲವೇ ಗುರಿಯನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತವೆ; ಹಾಗಾಗಿ, ಇವು ಬಂದಿರುವ ಕೂಡುಪದಗಳ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಅವೇ ಇಂಬುಗಳನ್ನು (ಜಾಗ, ಸುರು, ಇಲ್ಲವೇ ಗುರಿಗಳನ್ನು) ತಿಳಿಸುವ ಪಾಂಗುಗಳು ಬರುವುದಿಲ್ಲ; ಆದರೆ, ಈ ಪರಿಚೆಪದಗಳು ತಿಳಿಸುವ ಜಾಗ, ಸುರು ಇಲ್ಲವೇ ಗುರಿಗಳ ಕುರಿತಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿಶಯಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸಬೇಕಿದ್ದಲ್ಲಿ ಅವನ್ನು ಬಳಸಲು ಬರುತ್ತದೆ: (2ಕ) ಅವರು ಮೂರು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಹೊರತಂದಿದ್ದಾರೆ. (2ಚ) ಅವನು ತನ್ನ ಮನವಿಯನ್ನು ಅವರ ಮುಂದಿಟ್ಟ. (2ಟ) ಅವನು ಓದಿನಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ಹಿಂದುಳಿದಿದ್ದಾನೆ.
ತರು ಎಸಕಪದಕ್ಕಿರುವ ಮಾಡುಗ+ಗುರಿ+ಈಡು ಪಾಂಗುಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡುಗ ಮತ್ತು ಈಡು ಪಾಂಗುಗಳು ಮಾತ್ರ (2ಕ)ದಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿವೆ; ಅದಕ್ಕೆ ಬೇಕಾಗುವ ಗುರಿ ಪಾಂಗಿನ ಹುರುಳನ್ನು ಕೂಡುಪದದ ಹೊರ ಎಂಬುದೇ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಬದಲು, (2ಚ)ದಲ್ಲಿ ಇಡು ಪದದ ಜಾಗ ಪಾಂಗನ್ನು ಕೂಡುಪದದ ಮುಂದೆ ಪದ ತಿಳಿಸುವುದಾದರೂ, ಅದರ ಕುರಿತು ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿಶಯ ತಿಳಿಸುವ ಅವರ ಎಂಬುದು ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಬಂದಿದೆ, ಮತ್ತು (2ಟ)ದಲ್ಲಿ ಕೂಡುಪದದ ಹಿಂದೆ ಪದ ತಿಳಿಸುವ ಜಾಗದ ಕುರಿತು ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿಶಯ ತಿಳಿಸಲು ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಓದಿನಲ್ಲಿ ಪದ ಬಂದಿದೆ. (ಚ) ಜಾಗವನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಒಳಗೆ-ಹೊರಗೆ, ಮುಂದೆ-ಹಿಂದೆ, ಮೇಲೆ-ಕೆಳಗೆ ಎಂಬವು, ಮತ್ತು ಹೊತ್ತನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಮಾರ್ ಎಂಬುದು ಇಂತಹ ಕೂಡುಪದಗಳಲ್ಲಿ ಮುಕ್ಯವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಎಸಕಪರಿಚೆಪದಗಳು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಜಾಗವನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಪರಿಚೆಪದಗಳು ಎದುರುಹುರುಳನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಜೋಡಿಗಳಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು; ಇವು ಎಂತಹ ಎಸಕಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಬಲ್ಲುವು ಎಂಬುದು ಎಸಕಪದಗಳ ಹುರುಳ ನ್ನವಲಂಬಿಸಿದೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ತುಂಬು, ನುಗ್ಗು, ಹೊಗು, ಸೇರು, ಹೀರು ಎಂಬಂತಹ ಎಸಕ ಪದಗಳು ಒಳ ಪದದೊಂದಿಗೂ, ನೂಕು, ದಬ್ಬು, ಚೆಲ್ಲು, ತೆಗೆ, ಅಟ್ಟು, ಎಸೆ, ಚಿಮ್ಮು, ಸೂಸು, ಹೊಮ್ಮು, ಹೊರಡು ಎಂಬಂತಹ ಎಸಕಪದಗಳು ಹೊರ ಪದದೊಂದಿಗೂ ಬರುತ್ತವೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಬದಲು, ಇಡು, ಬಾಗು, ಮಾಡು, ಹೋಗು, ಹಾಕು, ಪಡು ಎಂಬಂತಹ ಎಸಕಪದಗಳು ಈ ಎರಡು ಪರಿಚೆಪದಗಳೊಂದಿಗೂ ಬರಬಲ್ಲುವು. ಇದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನುಗ್ಗು, ಹುಗು, ಎಚ್ಚರಿಸು, ಎಣಿಸು ಮೊದಲಾದುವು ಮುಂದೆ ಪರಿಚೆಪದದೊಂದಿಗೂ, ತಿರುಗು, ಉಳಿ, ಸರಿ, ನೆಗೆ ಮೊದಲಾದುವು ಹಿಂದೆ ಪರಿಚೆಪದದೊಂದಿಗೂ ಬರುತ್ತವೆ; ಆಗು, ಇಡು, ಮೆಟ್ಟು, ದೂಡು ಮೊದಲಾದುವು ಇವೆರಡರೊಂದಿಗೂ ಬರುತ್ತವೆ. ಮೇಲೆ ಪದದೊಂದಿಗೆ ಬರುವ ಎಸಕಪದಗಳು ಮುಕ್ಯವಾಗಿ ಎತ್ತು, ಏಳು, ಉಕ್ಕು, ಉಗು ಮೊದಲಾದುವು; ಕೆಳಗೆ ಎಂಬುದರೊಂದಿಗೆ ಇಳಿ ಮತ್ತು ತಳ್ಳು ಎಂಬವು ಬರುತ್ತವೆ. (ಟ) ಕಿಣಿ, ಕಿಸಿ, ಕುಸು, ಲೊಚ, ಕಿರು, ಗುರು ಮೊದಲಾದ ಕೆಲವು ಅಣಕಿಸುವ ಪದಗಳಿಗೆ ಕುಟ್ಟು (ಗುಟ್ಟು) ಎಂಬ ಎಸಕಪದವನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಕೆಲವು ಕೂಡುಪದಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಲಾಗಿದೆ; ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಎಸಕಪದ ಹೇಳು ಎಂಬ ಹುರುಳಿನಲ್ಲಿ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗಿನೊಂದಿಗೆ, ಮತ್ತು ಸದ್ದುಮಾಡು ಎಂಬ ಹುರುಳಿನಲ್ಲಿ ಆಗುಗ ಪಾಂಗಿನೊಂದಿಗೆ ಬರಬಲ್ಲುದು: (3ಕ) ನಾಯಿ ಗುರುಗುಟ್ಟಿತು. (3ಚ) ಹಾವು ಬುಸುಗುಟ್ಟುತ್ತಿದೆ. (3ಟ) ಮುದುಕಿ ಗುಣುಗುಟ್ಟುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ. (4ತ) ಗೆಜ್ಜೆ ಕಿಣಿಗುಟ್ಟುತ್ತಿದೆ. (4ಪ) ಬಾಗಿಲು ಕಿರುಗುಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಚಿಲಿಪಿಲಿ, ಕಿಲಕಿಲ, ಚುರುಚುರು, ಪಿಟಿಪಿಟಿ ಎಂಬಂತಹ ಇಮ್ಮಡಿ ರೂಪದಲ್ಲಿರುವ ಅಣಕುಪದಗಳೂ ಇಂತಹ ಕೂಡುಪದಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗಬಲ್ಲುವು (ಚಿಲಿಪಿಲಿಗುಟ್ಟು, ಪಿಟಿಪಿಟಿಗುಟ್ಟು). ಕುಟ್ಟು ಎಸಕಪದ ಆಗುಗ ಮಾತ್ರ ಎಂಬ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದೊಂದಿಗೂ ಬರಬಲ್ಲುದು, ಮತ್ತು ಮಾಡುಗ+ಈಡು ಎಂಬ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದೊಂದಿಗೂ ಬರಬಲ್ಲುದು; ಆದರೆ, ಮೇಲಿನ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಅದರ ಈಡು ಬರುವುದಿಲ್ಲ. (ತ) ಎಸಕಪದಗಳಿಗೆ ಪರಿಚೆಪದಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಾಗ ಅವುಗಳ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಎಂತಹ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಯಲು, ಮೇಲೆ ಹೆಸರುಪದಗಳಿರುವ ಕೂಡುಪದಗಳ ಒರೆತದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ಹಾಗೆ, ಇಲ್ಲಿಯೂ (ಕ) ಹಲವು ಪರಿಚೆಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಒಂದೇ ಎಸಕಪದವನ್ನು ಬಳಸಿದ ಕೂಡುಪದಗಳು, ಮತ್ತು (ಚ) ಹಲವು ಎಸಕಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಒಂದೇ ಪರಿಚೆ ಪದವನ್ನು ಬಳಸಿದ ಕೂಡುಪದಗಳು ಎಂಬುದಾಗಿ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಕೂಡುಪದಗಳನ್ನು ಒರೆದು ನೋಡಬಹುದು.
(1) ಹಲವು ಪರಿಚೆಪದಗಳೊಡನೆ ಒಂದೇ ಎಸಕಪದದ ಬಳಕೆ ಎರಡು ಇಲ್ಲವೇ ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಚೆಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಒಂದೇ ಎಸಕಪದವನ್ನು ಬಳಸಿರು ವಂತಹ ಕೂಡುಪದಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದಲ್ಲಿ, ಆ ಎಸಕಪದದ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳವನ್ನು ಹೇಗೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಪರಿಚೆಪದಗಳು ಮಾರ್ಪಡಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಬರುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಎತ್ತುಗೆಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ: (1) ಬೀಳು ಎಸಕಪದದ ಬಳಕೆ: ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬೀಳು ಎಸಕಪದಕ್ಕೆ ಆಗುಗ ಮತ್ತು ಗುರಿ ಪಾಂಗುಗಳು ಬೇಕಾಗುತ್ತವೆ (ಹಣ್ಣು ನೀರಿಗೆ ಬಿತ್ತು); ಆದರೆ, ಅದರೊಂದಿಗೆ ಮಾಡುಗ ಮತ್ತು ಜಾಗ ಪಾಂಗುಗಳೂ ಬರಬಲ್ಲುವು (ಮಗು ಹಾಸಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದು ಹೊರಳಾಡಿತು). ಅದನ್ನು ಅಡ್ಡ, ಕಟ್ಟು, ಎದುರು ಎಂಬಂತಹ ಪರಿಚೆಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಳಸಿರು ವಲ್ಲಿ ಅದರೊಂದಿಗೆ ಮಾಡುಗ+ಗುರಿ ಇಲ್ಲವೇ ಆಗುಗ+ಗುರಿ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳ ಬರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಹಿಂದೆ, ಮೇಲೆ ಎಂಬಂತಹ ಪರಿಚೆಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಳಸಿರುವಲ್ಲಿ ಮಾಡುಗ+ಜಾಗ ಇಲ್ಲವೇ ಆಗುಗ+ಜಾಗ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳ ಬರುತ್ತದೆ: (1ಕ) ಅವನು ದೇವರಿಗೆ ಅಡ್ಡಬಿದ್ದ. (1ಚ) ಅವನು ಮಾತಿಗೆ ಕಟ್ಟುಬಿದ್ದ. (2ಕ) ಅವನು ಓದಿನಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆಬಿದ್ದಿದ್ದಾನೆ. (2ಚ) ಅವನು ನಮಗೆ ಎದುರುಬಿದ್ದಿದ್ದಾನೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಹೊರ ಪದದೊಂದಿಗೆ ಬಳಸಿರುವಲ್ಲಿ ಅದು ಮಾಡುಗ+ಸುರು ಇಲ್ಲವೇ ಆಗುಗ ಮಾತ್ರ ಎಂಬ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದೊಂದಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ: (3ಕ) ಅವನು ಮನೆಯಿಂದ ಹೊರಬಿದ್ದ. (3ಚ) ಅವನ ಗುಟ್ಟು ಹೊರಬಿತ್ತು. ಮೇಲಿನ ಎಲ್ಲಾ ಬಳಕೆಗಳಲ್ಲೂ ಕೂಡುಪದದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಪರಿಚೆಪದದ ಕುರಿತಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿಶಯಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಗುರಿ, ಜಾಗ ಇಲ್ಲವೇ ಸುರು ಪಾಂಗುಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು. (3ಚ)ದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಅದು ಆಗುಗ ಮಾತ್ರ ಎಂಬ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಬಂದಿದೆ. ಈ ಎಸಕಪದದೊಂದಿಗೆ ಮೊಂಡು ಪರಿಚೆಪದವನ್ನು ಬಳಸಿರುವಲ್ಲೂ, ಅದರೊಂದಿಗೆ ಒಂದು ಆಗುಗ ಪಾಂಗು ಮಾತ್ರ ಬರುತ್ತದಲ್ಲದೆ, ಸುರು, ಗುರಿ ಇಲ್ಲವೇ ಜಾಗ ಪಾಂಗುಗಳು ಇಟ್ಟಳದ ಪಾಂಗುಗಳಾಗಿ ಬರುವುದಿಲ್ಲ: (4ಕ) ಕತ್ತಿ ಮೊಂಡುಬಿದ್ದಿದೆ. (4ಚ) ಹುಡುಗ ಮೊಂಡುಬಿದ್ದಿದ್ದಾನೆ. (2) ಕಟ್ಟು ಎಸಕಪದದ ಬಳಕೆ: ಕಟ್ಟು ಎಸಕಪದ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಾಡುಗ+ಈಡು ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದೊಂದಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ (ಅವನು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿದ). ಇದರೊಂದಿಗೆ ಅಡ್ಡ ಇಲ್ಲವೇ ಹೊರ ಎಂಬ ಪರಿಚೆಪದವನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಪಡೆದ ಕೂಡುಪದದೊಂದಿಗೆ ಅದೇ ಮಾಡುಗ+ಈಡು ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳ ಬರುತ್ತದೆ: (5ಕ) ಅವನು ನನ್ನನ್ನು ಅಡ್ಡಗಟ್ಟಿದ.
(5ಚ) ಅವರು ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಹೊರಗಟ್ಟಿದರು. ಆದರೆ, ದಡ್ಡು, ಪಟ್ಟು, ಬೆಪ್ಪು, ಕೆಂಪು, ಬಿರುಸು, ಮಡು, ಮೊಂಡು ಎಂಬಂತಹ ಪರಿಚೆಪದಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿರುವಲ್ಲಿ ಅದರೊಂದಿಗೆ ಆಗುಗ ಮಾತ್ರ ಎಂಬ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳ ಬರುತ್ತದೆ: (6ಕ) ಕತ್ತಿ ಮೊಂಡುಗಟ್ಟಿದೆ. (6ಚ) ಬೇವಸ ಮಡುಗಟ್ಟಿದೆ. (6ಟ) ಅವನ ಕಯ್ ದಡ್ಡುಗಟ್ಟಿದೆ. (2) ಹಲವು ಎಸಕಪದಗಳೊಡನೆ ಒಂದೇ ಪರಿಚೆಪದದ ಬಳಕೆ ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಎಸಕಪದಗಳೊಡನೆ ಬರಬಲ್ಲ ಪರಿಚೆಪದಗಳಲ್ಲಿ ಮುಂದೆ-ಹಿಂದೆ, ಒಳಗೆ-ಹೊರಗೆ, ಮೇಲೆ-ಕೆಳಗೆ, ಮತ್ತು ಮರು-ಮಾರ್ ಎಂಬವು ಮುಕ್ಯವಾದವು; ಅವು ಹೇಗೆ ಎಸಕಪದಗಳ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳನ್ನು ತರುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕೆಳಗೆ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ: (1) ಮರು-ಮಾರ್ ಪರಿಚೆಪದದ ಬಳಕೆ: ಈ ಪರಿಚೆಪದವನ್ನು ಹಲವು ಬಗೆಯ ಎಸಕಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಳಸಿ ಕೂಡು ಪದಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಲು ಬರುತ್ತದೆ; ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ತೆರೆಯುಲಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲಾಗುವ ಎಸಕಪದಗಳ ಮೊದಲು ಮಾರ್ ಎಂಬ ರೂಪ ಬರುತ್ತದೆ (ಮಾರಾನು, ಮಾರುಲಿ, ಮಾರೆಣಿಸು), ಮತ್ತು ಮುಚ್ಚುಲಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲಾಗುವ ಎಸಕಪದಗಳ ಮೊದಲು ಮರು ಎಂಬ ರೂಪ ಬರುತ್ತದೆ (ಮರುಕಳಿಸು, ಮರುತೆರು, ಮರುಹಂಚು). ಆದರೆ, ಇದೊಂದು ಸೇರಿಕೆಯ ಒಲವಾಗಿದ್ದು, ಇದಕ್ಕೆ ಹಲವು ಹೊರಪಡಿಕೆಗಳೂ ಇವೆ (ಮಾರ್ನುಡಿ, ಮಾರ್ಪಡು, ಮಾರ್ನಡೆ). ಮರು-ಮಾರ್ ಪರಿಚೆಪದವನ್ನು ಎಸಕಪದಗಳಿಗೆ ಸೇರಿಸಿದಾಗ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅವುಗಳ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಯಾವ ಮಾರ್ಪಾಡೂ ನಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ; ಇದನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು: (1) ನಾನು ಹಣವನ್ನು ಅವರೊಳಗೆ ಹಂಚಿದೆ > ನಾನು ಹಣವನ್ನು ಅವರೊಳಗೆ ಮರುಹಂಚಿದೆ. (2) ಅವನು ಗಿಡವನ್ನು ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ನಟ್ಟ > ಅವನು ಗಿಡವನ್ನು ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ಮರುನಟ್ಟ. (3) ಅವನು ಆತನಿಗೆ ಹಣ ತೆತ್ತ > ಅವನು ಆತ£ಗೆ ಹಣ ಮರುತೆತ್ತ. (2) ಮುಂದೆ ಪರಿಚೆಪದದ ಬಳಕೆ: ಮುಂದೆ ಪದದ ಬಳಕೆಯಲ್ಲೂ ಎಸಕಪದದ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳವೇ ಹೆಚ್ಚಿನೆಡೆಯಲ್ಲೂ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ; ಮುಂದೆ ಎಂಬುದು ಎಸಕದ ಕುರಿತಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹುರುಳನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆಯಲ್ಲದೆ ಅದರ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಯಾವ ಮಾರ್ಪಾಡೂ ನಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ: (4ಕ) ಅವನ ಕೆಲಸ ಕೆಟ್ಟಿತು > ಅವನ ಕೆಲಸ ಮುಂಗೆಟ್ಟಿತು. (4ಚ) ಅವನು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಬಗೆದಿದ್ದ > ಅವನು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಮುಂಬಗೆದಿದ್ದ. (4ಟ) ಅವನು ನಾಲ್ವರನ್ನು ಮೂಳೂರಿಗೆ ಅಟ್ಟಿದ > ಅವನು ನಾಲ್ವರನ್ನು ಮೂಳೂರಿಗೆ ಮುಂದಟ್ಟಿದ.
ಆದರೆ, ಇಡು ಪದದೊಂದಿಗೆ ಮುಂದೆ ಪದವನ್ನು ಬಳಸಿದಾಗ, ಅದರ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಜಾಗ ಪಾಂಗಿನ ಹುರುಳನ್ನು ಮುಂದೆ ಪದವೇ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ; ಹಾಗಾಗಿ, ಬೇರೆ ಜಾಗ ಪಾಂಗು ಬರುವುದಿಲ್ಲ: (4ತ) ಅವನು ಹಣವನ್ನು ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟ > ಅವನು ಹಣವನ್ನು ಅವರ ಮುಂದಿಟ್ಟ. ಮುಂದೆ ಪದ ತಿಳಿಸುವ ಜಾಗ ಪಾಂಗಿನ ಕುರಿತಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿಶಯವನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಅವರ ಎಂಬುದು ಮಾತ್ರ (4ತ) ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಬಂದಿದೆ. (3) ಅಡ್ಡ ಪರಿಚೆಪದದ ಬಳಕೆ: (ಕ) ಬೀಳು, ಬರು, ತೊಡರು ಎಂಬಂತಹ ಎಸಕಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಡ್ಡ ಪದವನ್ನು ಬಳಸಿರುವಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಮಾಡುಗ+ಗುರಿ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳ ಹಾಗೆಯೇ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ; ಆದರೆ, ಬರು ಎಂಬುದು ಆಗುಗ+ಜಾಗ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದೊಂದಿಗೂ ಬರಬಲ್ಲುದು: (5) ಅವನು ಕೆಳಗೆ ಬಿದ್ದ > ಅವನು ಅವರಿಗೆ ಅಡ್ಡಬಿದ್ದ. (6) ಅವನು ಮನೆಗೆ ಬಂದ > (ಕ) ಅವನು ನನಗೆ ಅಡ್ಡಬಂದ > (ಚ) ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹೊಳೆ ಅಡ್ಡಬರುತ್ತದೆ. (ಚ) ತೋರು ಎಂಬ ಪದಕ್ಕಿರುವ ಆಗುಗ+ಗುರಿ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳ ಅದರೊಂದಿಗೆ ಅಡ್ಡ ಪದವನ್ನು ಬಳಸಿದಾಗ ಆಗುಗ ಮಾತ್ರ ಎಂದಾಗುತ್ತದೆ: (7) ನನಗೆ ಒಂದು ಹಕ್ಕಿ ತೋರುತ್ತದೆ > ಎರಡು ಗೆರೆಗಳು ಅಡ್ಡ ದೋರುತ್ತಿವೆ. (ಟ) ಅಡ್ಡ ಪದವನ್ನು ಆಗು ಎಸಕಪದಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿರುವಲ್ಲಿ ಆಗುಗ+ಜಾಗ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳ ಬರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಇಡು ಎಸಕಪದಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿರುವಲ್ಲಿ ಅದರ ಮಾಡುಗ+ಈಡು+ಜಾಗ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳ ಮಾಡುಗ+ಈಡು+ಗುರಿ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡುತ್ತದೆ: (8ಕ) ಅವನು ದೊಡ್ಡವನಾದ > ಅವನು ಮಂಚದಲ್ಲಿ ಅಡ್ಡಾದ. (8ಚ) ಅವನು ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಚೀಲದಲ್ಲಿಟ್ಟ > ಅವನು ಕೊಂಬೆಯನ್ನು ಹರಿವಿಗೆ ಅಡ್ಡವಿಟ್ಟ. (ತ) ಅದನ್ನು ಹಚ್ಚು ಎಸಕಪದಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿರುವಲ್ಲಿ ಅದರ ಮಾಡುಗ+ಈಡು+ಗುರಿ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳ ಮಾರ್ಪಡದೆ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ: (9) ಅವನು ಬಣ್ಣವನ್ನು ಮೋರೆಗೆ ಹಚ್ಚಿದ > ಅವನು ನಾಮವನ್ನು ಮೋರೆಗೆ ಅಡ್ಡಹಚ್ಚಿದ.
8.6.3 ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪಗಳಿರುವ ಕೂಡುಪದಗಳು
ಎಸಕಪದಗಳಿಗೆ ಮೊದಲೆಸಕದ ರೂಪ (ಓಡಿ, ತಿಂದು, ಕಡಿದು, ಗುದ್ದಿ), ಮಾರೆಸಕದ ರೂಪ (ಓಡಲು, ತಿನ್ನಲು, ಕಡಿಯಲು, ಗುದ್ದಲು), ಒಡನೆಸಕದ ರೂಪ (ಓಡುತ್ತಾ, ತಿನ್ನುತ್ತಾ, ಕಡಿಯುತ್ತಾ, ಗುದ್ದುತ್ತಾ), ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಗಳೆತದ ರೂಪ (ಓಡದೆ, ತಿನ್ನದೆ, ಕಡಿಯದೆ, ಗುದ್ದದೆ) ಎಂಬುದಾಗಿ ನಾಲ್ಕು ಬಗೆಯ ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿನ ಎರಡು ಬಗೆಯ ರೂಪಗಳು ಮಾತ್ರ ಕೂಡುಪದಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ಅದರಲ್ಲೂ ಮೊದಲೆಸಕದ ರೂಪಗಳೇ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕೂಡುಪದ ಗಳಲ್ಲೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಎರಡು ಸೊಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ ಬಳಸಬೇಕಾದಾಗ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯ ಸೊಲ್ಲಿನ ಎಸಕಪದವನ್ನು ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಆ ರೀತಿ ಬಳಸಿದಾಗ, ಅವುಗಳ ಹುರುಳು ಎರಡು ಸೊಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿರುವಂತಹ ಹುರುಳೇ ಆಗಿರುತ್ತದೆ; ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಸೊಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು: (1ಕ) ಅವನು ತಿಂಡಿ ತಿಂದು ಮನೆಗೆ ಬಂದ. (1ಚ) ಅವನು ತಿಂಡಿ ತಿನ್ನಲು ಮನೆಗೆ ಬಂದ. (1ಟ) ಅವನು ತಿಂಡಿ ತಿನ್ನುತ್ತಾ ಮನೆಗೆ ಬಂದ. (1ತ) ಅವನು ತಿಂಡಿ ತಿನ್ನದೆ ಮನೆಗೆ ಬಂದ. ಮೇಲಿನ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ತಿನ್ನು ಮತ್ತು ಬರು ಎಂಬ ಎರಡು ಎಸಕಪದಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಇದಕ್ಕಾಗಿ ತಿನ್ನು ಪದದ ತಿನ್ನು, ತಿನ್ನಲು, ತಿನ್ನುತ್ತಾ ಮತ್ತು ತಿನ್ನದೆ ಎಂಬ ನಾಲ್ಕು ಬಗೆಯ ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಹೀಗೆ ಜೋಡಿಸುವಾಗ, ಅವುಗಳ ಎರಡು ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಗಳನ್ನೂ ಒಟ್ಟುಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು: ತಿನ್ನು ಎಸಕಪದ ಮಾಡುಗ+ಈಡು ಎಂಬ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದೊಂದಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಬರು ಎಸಕಪದ ಮಾಡುಗ+ಗುರಿ ಎಂಬ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದೊಂದಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಆ ಎರಡು ಎಸಕಗಳಿರುವ ಸೊಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿರುವ ಮೇಲಿನ ಎಲ್ಲಾ (1ಕ-ತ) ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲೂ ಮಾಡುಗ+ಈಡು+ಗುರಿ ಎಂಬ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳ ಬಂದಿದೆ; ಇದರಲ್ಲಿ ತಿನ್ನು ಮತ್ತು ಬರು ಎಸಕಪದಗಳ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಗಳಿಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿರುವ ಮಾಡುಗ ಮತ್ತು ಈಡು ಪಾಂಗುಗಳು ಒಂದಾಗಿವೆ, ಮತ್ತು ಬರು ಎಸಕಪದದ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನದಾಗಿರುವ ಗುರಿ ಪಾಂಗು ಅವುಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನದಾಗಿ ಸೇರಿಕೊಂಡಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಬದಲು, ಎರಡು ಎಸಕಪದಗಳನ್ನು ಒಂದು ಕೂಡುಪದವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಿ ದಾಗ, ಅವುಗಳ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿದ್ದ ಎಲ್ಲಾ ಪಾಂಗುಗಳೂ ಆ ರೀತಿ ಯಾವಾಗಲೂ ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ; ಅವುಗಳ ಎಣಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲವೇ ಬಗೆಯಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಪಾಡುಗ ಳುಂಟಾಗುತ್ತವೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಸೊಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು: (2ಕ) ಅವನು ಮನೆಗೆ ಹೋದ. (2ಚ) ಅವನು ಆಟದಲ್ಲಿ ಸೋತ. (2ಟ) ಅವನು ಆಟದಲ್ಲಿ ಸೋತುಹೋದ. ಹೋಗು ಪದದ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಮಾಡುಗ ಮತ್ತು ಗುರಿ ಪಾಂಗುಗಳು ಬರುವುದನ್ನು (2ಕ)ದಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ಸೋಲು ಪದದ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಮಾಡುಗ ಮತ್ತು ಜಾಗ ಪಾಂಗುಗಳು ಬರುವುದನ್ನು (2ಚ)ದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು; ಆದರೆ, ಇವೆರಡನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ ಒಂದು ಕೂಡುಪದವಾಗಿ ಮಾಡಿರುವ ಸೋತುಹೋದ ಎಂಬುದರ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಸೋಲು ಪದದ ಜಾಗ ಪಾಂಗು ಉಳಿದಿದೆಯಲ್ಲದೆ ಹೋಗು ಪದದ ಗುರಿ ಪಾಂಗು ಉಳಿದಿಲ್ಲ. (2ಕ-ಚ) ಸೊಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಕೂಡುಪದವಾಗಿ ಮಾಡಲು ಹೋಗದೆ ಸುಮ್ಮಗೇ ಜೋಡಿಸಿದಲ್ಲಿ, ಅದರಲ್ಲಿ ಬರುವ ಎರಡು ಎಸಕಪದಗಳ ಎಲ್ಲಾ ಪಾಂಗುಗಳನ್ನೂ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಬರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣ ಬಹುದು: (2ತ) ಅವನು ಮನೆಗೆ ಆಟದಲ್ಲಿ ಸೋತು ಹೋದ. (2ಪ) ಅವನು ಆಟದಲ್ಲಿ ಸೋತು ಮನೆಗೆ ಹೋದ. (2ತ)ದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಸೇರಿಸಿ ಒಂದೇ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳವಾಗಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು (2ಪ)ದಲ್ಲಿ ಅವನ್ನು ಬೇರೆ ಬೇರಾಗಿ ಇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಈ ಎರಡು ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲೂ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವ ಎರಡು ಎಸಕಪದಗಳ ಎಲ್ಲಾ ಪಾಂಗುಗಳೂ ಉಳಿಸುಕೊಂಡಿವೆ.
(ಕ) ಕೂಡುಪದಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲೆಸಕ ಮತ್ತು ಮಾರೆಸಕ ಎಂಬ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪಗಳನ್ನು ಬಳಸಲು ಬರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಮೇಲೆ ನೋಡಿರು ವೆವು; ಇವುಗಳ ನಡುವಿನ ಮುಕ್ಯ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೇನೆಂದರೆ, ಮೊದಲೆಸಕದ ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪವನ್ನು ಬಳಸಿರುವ ಕೂಡುಪದಗಳಲ್ಲಿ ಎಸಕದ ಬಗೆಯನ್ನು (ನಡೆಯುವ ಎಸಕ ಎಂತಹದು ಎಂಬುದನ್ನು) ಮೊದಲನೆಯ ಎಸಕಪದ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಎಸಕದ ಕೊನೆ ಇಲ್ಲವೇ ದೊರೆತ (ಪರಿಣಾಮ) ಎಂತಹದು ಎಂಬುದನ್ನು ಎರಡನೆಯ ಎಸಕಪದ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಒತ್ತಿತುಂಬು, ಕರಗಿಬೆಸೆ, ಕಿರುಕಿತೆಗೆ, ತಿರಿದುಣ್ಣು, ಬಗ್ಗಿನಿಲ್ಲು ಮೊದಲಾದ ಕೂಡುಪದಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು; ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯ ಎಸಕಪದವಾದ ಒತ್ತಿ, ಕರಗಿ, ಕಿರುಕಿ, ತಿರಿದು, ಬಗ್ಗಿ ಎಂಬವು ಎಸಕದ ಬಗೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಎರಡನೆಯ ಎಸಕಪದವಾದ ತುಂಬು, ಬೆಸೆ, ಉಣ್ಣು, ನಿಲ್ಲು ಎಂಬವು ಎಸಕದ ಕೊನೆ ಇಲ್ಲವೇ ದೊರೆತವನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತವೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಬದಲು, ಮಾರೆಸಕದ ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪವನ್ನು ಬಳಸಿರುವ ಕೂಡುಪದಗಳಲ್ಲಿ ಎಸಕದ ಕೊನೆ ಇಲ್ಲವೇ ದೊರೆತವನ್ನು ಮೊದಲನೆಯ ಎಸಕಪದ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಎಸಕದ ಬಗೆಯನ್ನು ಎರಡನೆಯ ಎಸಕಪದ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು ಸಾಯಬಡಿ, ತಿಳಿಹೇಳು, ಬರಸೆಳೆ, ಬೀಳಹೊಡೆ, ತರಹೋಗು, ಉಣಬಡಿಸು ಮೊದಲಾದ ಕೂಡುಪದಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಸಾಯಬಡಿ ಎಂಬ ಕೂಡುಪದದಲ್ಲಿ ಅದು ತಿಳಿಸುವ ಎಸಕದ ದೊರೆತ (ಪರಿಣಾಮ) ಎಂತಹದು ಎಂಬುದನ್ನು ಸಾಯ(ಲು) ಎಂಬ ಮೊದಲನೆಯ ಎಸಕಪದ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅದರ ಬಗೆಯನ್ನು (ಆ ಎಸಕವನ್ನು ಹೇಗೆ ನಡೆಸ ಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು) ಬಡಿ ಎಂಬ ಎರಡನೆಯ ಎಸಕಪದ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಎಸಕದ ಬಗೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಮೊದಲೆಸಕದ ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪಗಳನ್ನು ಒತ್ತಿ ಹೇಳುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಅವನ್ನು ಎರಡೆರಡು ಬಾರಿ ಬಳಸಲು ಬರುತ್ತದೆ: (3ಕ) ಅವನು ಹತ್ತಿಯನ್ನು ಚೀಲದೊಳಗೆ ಒತ್ತಿ ಒತ್ತಿ ತುಂಬಿಸಿದ. (3ಚ) ಅವನು ಹಣವನ್ನು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ತೆಗೆದು ತೆಗೆದು ಕೊಟ್ಟ. (3ಟ) ಅವಳು ಪಾತ್ರೆಯನ್ನು ತಿಕ್ಕಿ ತಿಕ್ಕಿ ತೊಳೆದಳು. (3ತ) ಅವನು ನಡೆದುದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಬಿಡಿಸಿ ಬಿಡಿಸಿ ಹೇಳಿದ. (ಚ) ಮೇಲೆ ತಿಳಿಸಿದ ಹಾಗೆ, ಜೋಡಿಸುವ ಎಸಕರೂಪದ ಮೂಲಕ ಎರಡು ಸೊಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿರುವಲ್ಲಿ, ಅವುಗಳ ಅಂಗಗಳಾಗಿರುವ ಎಸಕಪದಗಳ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಗಳು ಬೇರೆ ಬೇರಾಗಿಯೂ ಬರಬಲ್ಲುವು, ಇಲ್ಲವೇ ಒಟ್ಟುಸೇರಿ ಒಂದೇ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳವಾಗಿಯೂ ಬರಬಲ್ಲುವು: (4ಕ) ಅವರು ಪೇಟೆಗೆ ಹೋಗಿ ಒಂದು ಅಂಗಿಯನ್ನು ಹೊಲಿಸಿದರು. (4ಚ) ಅವರು ಒಂದು ಅಂಗಿಯನ್ನು ಪೇಟೆಗೆ ಹೋಗಿ ಹೊಲಿಸಿದರು. (4ಕ)ದಲ್ಲಿ ಹೋಗು ಮತ್ತು ಹೊಲಿಸು ಎಸಕಪದಗಳ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಗಳನ್ನು ಬೇರೆ ಬೇರಾಗಿ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು (4ಚ)ದಲ್ಲಿ ಅವನ್ನು ಒಟ್ಟುಸೇರಿಸಿ ಒಂದೇ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳವಾಗಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ, ಕೂಡುಪದಗಳ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಆ ರೀತಿ ಎರಡು ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಗಳನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸಿ ಹೇಳಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ; ಅವು ಎಲ್ಲಾ ಕಡೆಗಳಲ್ಲೂ ಒಟ್ಟುಸೇರಿ ಒಂದೇ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳವಾಗಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ; ಇದಲ್ಲದೆ, ಆ ರೀತಿ ಒಂದಾಗುವಾಗ ಕೆಲವು ಕಡೆ ಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಪಾಂಗುಗಳೂ ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ; ಮತ್ತು ಬೇರೆ ಕೆಲವು ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಎಣಿಕೆ ಮತ್ತು ಬಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳುಂಟಾಗುತ್ತವೆ.
ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಪಾಂಗುಗಳು ಬಿದ್ದುಹೋಗಬಲ್ಲುವು, ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಮಾರ್ಪಡಬಲ್ಲುವು; ಕೆಲವು ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಎಸಕಪದಗಳ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಗಳಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲದಿರುವ ಒಂದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಾಂಗೂ ಕೂಡುಪದದ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಕ್ಕೆ ಬಂದು ಸೇರಿಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲುದು. ಎರಡು ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಗಳನ್ನು ಒಂದು ಮಾಡಿ ಕೂಡುಪದದ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಬಳಸುವಾಗ ನಡೆಯುವ ಈ ಬಗೆಗಳಿಗೆ ಕೆಲವು ಎತ್ತುಗೆಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ; ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಮೊದಲೆಸಕದ ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪಗಳ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ: (1) ಎಲ್ಲಾ ಪಾಂಗುಗಳೂ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿರುವುದು: ಒಂದು ಕೂಡುಪದದ ಅಂಗಗಳಾಗಿರುವ ಎಸಕಪದಗಳ ಎಲ್ಲಾ ಪಾಂಗುಗಳೂ ಕೂಡುಪದದ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿರುವುದನ್ನು ಕೆಳಗಿನ ಎತ್ತುಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು: (ಕ) ಕೊಡು ಎಸಕಪದವನ್ನು ಬೇರೊಂದು ಎಸಕಪದದ ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪದೊಂದಿಗೆ ಬಳಸಿದಾಗ, ಆ ಎರಡು ಎಸಕಪದಗಳ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಪಾಂಗುಗಳೂ ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ; ಆದರೆ, ಕೊಡು ಪದದ ಗುರಿ ಪಾಂಗು ಬೇರಾಗಿ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಉಳಿದ ಮಾಡುಗ ಮತ್ತು ಈಡು ಪಾಂಗುಗಳು ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವ ಎಸಕಪದದ ಪಾಂಗುಗಳೊಂದಿಗೆ ಒಂದು ಗೂಡುತ್ತವೆ. ಇದನ್ನು ಕೆಳಗಿನ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು: (5ಕ) ಅವನು ಒಂದು ಕತೆ ಬರೆದ > ಅವನು ಆಕೆಗೆ ಒಂದು ಕತೆ ಬರೆದುಕೊಟ್ಟ. (5ಚ) ಅವನು ತನ್ನ ಕೆಲಸವನ್ನು ಬಿಟ್ಟ > ಅವನು ಆಕೆಗೆ ತನ್ನ ಕೆಲಸವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಟ್ಟ. (5ಟ) ಅವನು ಒಂದು ದನವನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಿದ್ದ > ಅವನು ಆಕೆಗೆ ಒಂದು ದನವನ್ನು ಹುಡುಕಿಕೊಟ್ಟ. ಕೊಡು ಎಸಕಪದಕ್ಕೆ ಮಾಡುಗ+ಗುರಿ+ಈಡು ಎಂಬ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳವಿದೆ; ಇದಕ್ಕೆ ಬದಲು, ಅದರ ಮೊದಲು ಬಂದಿರುವ ಬರೆದು, ಬಿಟ್ಟು, ಮತ್ತು ಹುಡುಕಿ ಎಂಬ ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪಗಳಿಗೆ ಮಾಡುಗ+ಈಡು ಎಂಬ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳವಿದೆ. ಇವೆರಡನ್ನು ಒಟ್ಟು ಸೇರಿಸಿರುವ ಕೂಡುಪದಗಳ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಈ ಎರಡು ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಗಳ ನಡುವೆ ಸಮಾನವಾಗಿರುವ ಮಾಡುಗ ಮತ್ತು ಈಡು ಪಾಂಗುಗಳು ಒಂದಾಗಿ ಬಂದಿವೆ, ಮತ್ತು ಎರಡನೆಯ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕಾಣಿಸುವ ಗುರಿ ಪಾಂಗು ಅವುಗಳೊಂದಿಗೆ ಮೂರನೆಯ ಪಾಂಗಾಗಿ ಸೇರಿಕೊಂಡಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿರುವ ಎರಡು ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಗಳ ಎಲ್ಲಾ ಪಾಂಗುಗಳೂ ಉಳಿದು ಕೊಂಡಿವೆಯೆಂದು ಹೇಳಬಹುದು. (ಚ) ಎಸಕಪದಗಳ ಮೊದಲೆಸಕದ ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪದೊಂದಿಗೆ ಆಡು ಇಲ್ಲವೇ ನೋಡು ಎಸಕಪದಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದಾಗ ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪದಲ್ಲಿರುವ ಮೊದಲನೆಯ ಎಸಕಪದದ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳವೇ ಕೂಡುಪದದ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳವಾಗುತ್ತದೆ; ಅದರ ಬಳಿಕ ಬರುವ ಆಡು ಮತ್ತು ನೋಡು ಎಸಕಪದಗಳಿಗೆ ಕೆಲವು ಹೆಚ್ಚಿನ ಹುರುಳುಗಳನ್ನು ಕೊಡುವ ಕೆಲಸ ಮಾತ್ರ ಇದೆ. (6ಕ) ಅವನು ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಅಲೆದ > ಅವನು ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಅಲೆದಾಡಿದ. (6ಚ) ಮರದ ಗೆಲ್ಲು ತೊನೆಯಿತು > ಮರದ ಗೆಲ್ಲು ತೊನೆದಾಡಿತು. (7ಕ) ಅವನು ಹಣ್ಣನ್ನು ತಿಂದ > ಅವನು ಹಣ್ಣನ್ನು ತಿಂದುನೋಡಿದ. (7ಚ) ಅವನು ಹಣ್ಣನ್ನು ಮೂಸಿದ > ಅವನು ಹಣ್ಣನ್ನು ಮೂಸಿನೋಡಿದ. (6-7) ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯ ಎಸಕಪದದ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳವೇ ಕೂಡು ಪದಗಳ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳವಾಗಿ ಬಂದಿರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು; ಎರಡನೆಯ ಎಸಕಪದ ಅದರಲ್ಲಿ ಯಾವ ಮಾರ್ಪಾಡನ್ನೂ ತರುವ ಹಾಗೆ ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಆಡು ಎಸಕಪದ ಅದರ ಮೊದಲು ಬಂದಿರುವ ಎಸಕಪದ ತಿಳಿಸುವ ಎಸಕವನ್ನು ಹಲವು ಬಾರಿ ಇಲ್ಲವೇ ತುಂಬಾ ಹೊತ್ತು ನಡೆಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಹುರುಳನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ (6ಕ-ಚ ನೋಡಿ), ಮತ್ತು ನೋಡು ಎಂಬುದು ಎಸಕವನ್ನು ಒರೆದುನೋಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ ನಡೆಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಹುರುಳನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ (7ಕ-ಚ ನೋಡಿ). (2) ಕೆಲವು ಪಾಂಗುಗಳು ಬಿದ್ದುಹೋಗುವುದು:
ಕೂಡುಪದದಲ್ಲಿ ಸೇರಿರುವ ಎಸಕಪದಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯದರ ಪಾಂಗೂ ಬಿದ್ದುಹೋಗಬಲ್ಲುದು, ಇಲ್ಲವೇ ಎರಡನೆಯದರದ್ದೂ ಬಿದ್ದುಹೋಗಬಲ್ಲುದು. ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಎತ್ತುಗೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಎಸಕಪದದ ಒಂದು ಪಾಂಗು ಬಿದ್ದುಹೋಗಿದೆ: ಹಾಕು ಎಸಕಪದದ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಮಾಡುಗ, ಗುರಿ ಮತ್ತು ಈಡು ಎಂಬ ಮೂರು ಪಾಂಗುಗಳು ಬರುತ್ತವೆ (ಅವನು ಹಣ್ಣನ್ನು ಚೀಲದಲ್ಲಿ ಹಾಕಿದ); ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡುಗ ಮತ್ತು ಈಡು ಪಾಂಗುಗಳು ಅದರ ಮೊದಲು ಬಂದಿರುವ ಎಸಕಪದದ ಮಾಡುಗ ಮತ್ತು ಈಡು ಪಾಂಗುಗಳೊಂದಿಗೆ ಒಂದಾಗುತ್ತವೆ; ಆದರೆ, ಅದರ ಗುರಿ ಪಾಂಗು ಬಿದ್ದುಹೋಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಕೆಳಗಿನ ಎತ್ತುಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು: (8ಕ) ಅವನು ಕೊಡವನ್ನು ಒಡೆದ > ಅವನು ಕೊಡವನ್ನು ಒಡೆದು ಹಾಕಿದ. (8ಚ) ಅವನು ಬರಹವನ್ನು ಅಳಿಸಿದ > ಅವನು ಬರಹವನ್ನು ಅಳಿಸಿ ಹಾಕಿದ. (8ಟ) ಅವರು ಹಣ್ಣನ್ನು ತಿಂದರು > ಅವರು ಹಣ್ಣನ್ನು ತಿಂದುಹಾಕಿದರು. (8ಕ)ದಲ್ಲಿ ಒಡೆ ಎಸಕಪದದ ಮಾಡುಗ ಮತ್ತು ಈಡು ಪಾಂಗುಗಳು ಕೂಡುಪದದ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿವೆ, ಮತ್ತು ಹಾಕು ಎಸಕಪದದ ಮಾಡುಗ ಮತ್ತು ಈಡು ಪಾಂಗುಗಳು ಅವುಗಳೊಂದಿಗೆ ಒಂದುಗೂಡಿವೆ; ಆದರೆ, ಹಾಕು ಎಸಕಪದದ ಗುರಿ ಪಾಂಗು ಬಿದ್ದುಹೋಗಿದೆ. ಈ ರೀತಿ ಕೂಡುಪದದಲ್ಲಿ ಸೇರಿರುವ ಎಸಕಪದಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡನೆಯದಕ್ಕಿರುವ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಾಂಗು ಬಿದ್ದು ಹೋಗುವುದನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಹೋಗು ಪದದ ಬಳಕೆಯಲ್ಲೂ ಕಾಣಬಹುದು: ಹೋಗು ಎಸಕಪದವನ್ನು ಎರಡನೆಯ ಎಸಕಪದವಾಗಿ ಬಳಸಿರುವ ಕೂಡು ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅವುಗಳ ಮೊದಲನೇ ಎಸಕಪದದ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳವೇ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ; ಹೋಗು ಪದದ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಮಾಡುಗ ಇಲ್ಲವೇ ಗುರಿ ಪಾಂಗು (ಅವನು ಮನೆಗೆ ಹೋದ) ಇಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ: (9ಕ) ಅನ್ನ ಕರಟಿತು > ಅನ್ನ ಕರಟಿಹೋಯಿತು. (9ಚ) ಅವನು ಆಟದಲ್ಲಿ ಸೋತ > ಅವನು ಆಟದಲ್ಲಿ ಸೋತುಹೋದ. (9ಟ) ಬೆಕ್ಕು ಸತ್ತಿತು > ಬೆಕ್ಕು ಸತ್ತುಹೋಯಿತು. (9ಕ)ದಲ್ಲಿ ಕರಟು ಪದದ ಆಗುಗ ಪಾಂಗು ಮಾತ್ರ ಕರಟಿಹೋಗು ಎಂಬ ಕೂಡುಪದದ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದೆ; ಹೋಗು ಪದದ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗಾಗಲಿ, ಗುರಿ ಪಾಂಗಾಗಲಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿಲ್ಲ; (9ಚ-ಟ)ಗಳಲ್ಲೂ ಇಂತಹದೇ ಮಾರ್ಪಾಡು ನಡೆದಿದೆ. (3) ಕೆಲವು ಪಾಂಗುಗಳು ಮಾರ್ಪಡುವುದು: ಕೂಡುಪದದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗಿರುವ ಎಸಕಪದಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯದರ ಪಾಂಗು ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿರುವುದನ್ನು ಕೆಳಗಿನ ಎತ್ತುಗೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು: (10ಕ) ಹೂವು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ತೇಲಿತು. (10ಚ) ಅವನು ಹೂವನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಬಿಟ್ಟ. (10ಟ) ಅವನು ಹೂವನ್ನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ತೇಲಿಬಿಟ್ಟ.
ತೇಲು ಪದದ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿದ್ದ ಆಗುಗ ಪಾಂಗು ತೇಲಿಬಿಟ್ಟ ಎಂಬ ಕೂಡುಪದದಲ್ಲಿ ಈಡು ಪಾಂಗಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟುದನ್ನು (10ಟ)ದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. (4) ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು ನಡೆಯುವುದು: ಮೇಲೆ ವಿವರಿಸಿದಂತಹ ಮೂರು ಎರಡು ಬಗೆಯ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು ಒಂದೇ ಕೂಡುಪದದ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲುವು; ಇಂತಹ ಕೆಲವು ಎತ್ತುಗೆಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ: (ಕ) ನೆನೆ, ಕೊಳೆ, ಕಲೆ, ಸಾಗು ಎಂಬಂತಹ ಕೆಲವು ಎಸಕಪದಗಳ ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪದೊಂದಿಗೆ ಹಾಕು ಪದವನ್ನು ಬಳಸಿದಾಗ, ಅವುಗಳ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗಿದ್ದ ಆಗುಗ ಪಾಂಗು ಕೂಡುಪದದ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಈಡು ಪಾಂಗಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟು ಬರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಹಾಕು ಪದದ ಈಡು ಪಾಂಗು ಅದರೊಂದಿಗೆ ಒಂದುಗೂಡುತ್ತದೆ; ಇದಲ್ಲದೆ, ಹಾಕು ಪದದ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು ಕೂಡುಪದದ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗಾಗಿ ಸೇರುತ್ತದೆ; ಆದರೆ, ಹಾಕು ಪದದ ಗುರಿ ಪಾಂಗು ಬಿದ್ದುಹೋಗುತ್ತದೆ: (11ಕ) ಹಣ್ಣು ಕೊಳೆತಿತು > ಅವನು ಹಣ್ಣನ್ನು ಕೊಳೆಹಾಕಿದ. (11ಚ) ಬಟ್ಟೆ ನೆನೆಯಿತು > ಅವನು ಬಟ್ಟೆಯನ್ನು ನೆನೆಹಾಕಿದ. ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪಾಂಗು (ಆಗುಗ) ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ಪಾಂಗು (ಗುರಿ) ಬಿದ್ದುಹೋಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು. (ಚ) ಕಳೆ ಎಸಕಪದ ಮಾಡುಗದೊಂದಿಗೂ ಬರಬಲ್ಲುದು, ಮತ್ತು ಆಗುಗ ದೊಂದಿಗೂ ಬರಬಲ್ಲುದು; ಆದರೆ, ಅದರ ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪದೊಂದಿಗೆ ಹೋಗು ಪದ ಸೇರಿ ಉಂಟಾಗುವ ಕೂಡುಪದದ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಆಗುಗ ಪಾಂಗು ಮಾತ್ರ ಬರುತ್ತದಲ್ಲದೆ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು ಬರುವುದಿಲ್ಲ; ಇದಲ್ಲದೆ, ಹೋಗು ಪದದ ಮಾಡುಗ ಮತ್ತು ಗುರಿ ಎಂಬ ಎರಡು ಪಾಂಗುಗಳೂ ಬಿದ್ದುಹೋಗುತ್ತವೆ: (12ಕ) ಅವನು ಹಣ ಕಳೆದ. (12ಚ) ಮೂರು ದಿವಸ ಕಳೆಯಿತು. (12ಟ) ಹಣ ಕಳೆದುಹೋಯಿತು. (5) ಎರಡು ಪಾಂಗುಗಳು ಒಟ್ಟು ಸೇರಿ ಒಂದೇ ಪಾಂಗಾಗುವುದು: ಆಡು ಎಸಕಪದದೊಂದಿಗೆ ಬಡಿ, ಹೊಡೆ, ಕಚ್ಚು, ಕೀಳು, ಹೋರು, ಗುದ್ದು ಎಂಬಂತಹ ಬೇರೆ ಕೆಲವು ಎಸಕಪದಗಳ ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪವನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಉಂಟುಮಾಡಿದ ಕೂಡುಪದಕ್ಕೆ ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಇಲ್ಲವೇ ಒಬ್ಬರೊಡನೊಬ್ಬರು ಎಂಬ ಎದುರೆಸಕದ ಹುರುಳು ಸಿಗಬಲ್ಲುದು, ಮತ್ತು ಅದರ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪಾಂಗುಗಳು (ಮಾಡುಗ+ಗುರಿ ಇಲ್ಲವೇ ಮಾಡುಗ+ಈಡು) ಒಟ್ಟುಸೇರಿ ಹಲವೆಣಿಕೆಯ ಒಂದೇ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗಾಗಿ ಬರಬಲ್ಲುವು: (13ಕ) ಅವನು ನನಗೆ ಹೊಡೆದ > ನಾವು ಹೊಡೆದಾಡಿದೆವು. (13ಚ) ಅವನು ಇವನಿಗೆ ಗುದ್ದಿದ > ಅವರಿಬ್ಬರು ಗುದ್ದಾಡಿದರು. (13ಟ) ಅವರು ಇವರಿಗೆ ಕಚ್ಚಿದರು > ಅವರು ಒಬ್ಬರಿಗೊಬ್ಬರು ಕಚ್ಚಾಡಿದರು. (13ಕ) ಎತ್ತುಗೆಯ ಮೊದಲನೆಯ ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಮಾಡುಗ (ಅವನು) ಮತ್ತು ಗುರಿ (ನನಗೆ) ಎಂಬ ಎರಡು ಪಾಂಗುಗಳು ಬಂದಿವೆ; ಅದರ ಎಸಕಪದಕ್ಕೆ ಆಡು ಪದವನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಮಾಡಿರುವ ಹೊಡೆದಾಡು ಎಂಬ ಕೂಡುಪದವನ್ನು ಎರಡನೆಯ
ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ; ಇದರಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೇ ಸೊಲ್ಲಿನ ಎರಡು ಪಾಂಗುಗಳು ಒಟ್ಟು ಸೇರಿ ಮಾಡುಗ (ನಾವು) ಎಂಬ ಒಂದೇ ಪಾಂಗಾಗಿ ಬಂದಿವೆ. (13ಚ-ಟ)ಗಳಲ್ಲೂ ಹೀಗೆಯೇ. (6) ಎರಡು ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಗಳಿರುವ ಎಸಕಪದಗಳು: ಆಗುಗದೊಂದಿಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಮಾಡುಗದೊಂದಿಗೂ ಬರಬಲ್ಲ ಜಾರು, ಒಡೆ, ನಿಲ್ಲು ಎಂಬಂತಹ ಕೆಲವು ಎಸಕಪದಗಳ ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪಗಳು ಹೋಗು ಪದದೊಂದಿಗೆ ಕೂಡುಪದದಲ್ಲಿ ಬಂದಾಗ, ಅವುಗಳ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಆಗುಗ ಪಾಂಗು ಮಾತ್ರ ಬರುತ್ತದಲ್ಲದೆ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು ಬರುವುದಿಲ್ಲ: (14ಕ) ಕೊಡ ಒಡೆಯಿತು > ಅವನು ಕೊಡ ಒಡೆದ > ಕೊಡ ಒಡೆದು ಹೋಯಿತು. (14ಚ) ಕೆಲಸ ನಿಂತಿತು > ಅವನು ನಿಂತ > ಕೆಲಸ ನಿಂತುಹೋಯಿತು. (14ಟ) ನೀರು ಚೆಲ್ಲಿತು > ಅವನು ನೀರು ಚೆಲ್ಲಿದ > ನೀರು ಚೆಲ್ಲಿ ಹೋಯಿತು. ಒಡೆ ಎಸಕಪದದೊಂದಿಗೆ ಆಗುಗ ಮಾತ್ರ ಮತ್ತು ಮಾಡುಗ+ಈಡು ಎಂಬ ಎರಡು ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಗಳು ಬರಬಲ್ಲುವು ಎಂಬುದನ್ನು ಮೇಲೆ (1ಕ)ದ ಮೊದಲ ಎರಡು ಸೊಲ್ಲುಗಳು ತಿಳಿಸುತ್ತವೆ; ಆದರೆ, ಆ ಎಸಕಪದವನ್ನು ಹೋಗು ಎಸಕಪದದೊಂದಿಗೆ ಒಂದು ಕೂಡುಪದದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದಾಗ, ಅದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳ ಮಾತ್ರ ಸಿಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಆ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಆಗುಗ ಪಾಂಗು ಮಾತ್ರ ಬರುತ್ತದೆ; (14ಚ-ಟ)ಗಳಲ್ಲೂ ಹೀಗೆಯೇ.
8.6.4 ಎರಡು ಎಸಕಪದಗಳ ನಡುವಿನ ಪತ್ತುಗೆ
ಕೂಡುಪದಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುವ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಅಂಗಗಳಾಗಿ ಬಂದ ಎಸಕಪದಗಳ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಗಳಿಂದ ಪಡೆಯುವ ಕೆಲಸ ತುಂಬಾ ಸಿಕ್ಕಲು ಸಿಕ್ಕಲಾದುದು; ಯಾಕೆಂದರೆ, ಇವು ಪದಗಳ ಒಳ ಇಟ್ಟಳಕ್ಕೆ ಸಂಬಂದಿಸಿದುವಾದ ಕಾರಣ, ಅವುಗಳ ಕುರಿತಾಗಿ ಒಲವುಗಳನ್ನು ಕಾಣಲು ಬರುತ್ತದಲ್ಲದೆ, ಕಟ್ಟಲೆಗಳನ್ನು ಕಾಣಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ (2.2 ನೋಡಿ). ಹಾಗಾಗಿ, ಮೇಲೆ ವಿವರಿಸಿದ ಒಲವುಗಳಿಗೆ ಹಲವಾರು ಹೊರಪಡಿಕೆಗಳೂ ಇವೆ. (ಕ) ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಬೀಳ್ಕೊಡು ಪದದಲ್ಲಿ ಬೀಳು ಪದವನ್ನು ಬಿಡು ಎಂಬ ಹುರುಳಿನಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಅದರೊಂದಿಗೆ ಕೊಡು ಪದವನ್ನು ಎರಡನೆಯ ಎಸಕಪದವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ; ಈ ಎರಡನೆಯ ಎಸಕಪದ ಬೇರೆಡೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಗುರಿ ಪಾಂಗನ್ನು ಕೂಡುಪದದ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸುತ್ತದೆ (8.6.4(1) ನೋಡಿ); ಆದರೆ, ಬೀಳ್ಕೊಡು ಕೂಡುಪದದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾದಾಗ ಅದು ಆ ರೀತಿ ಗುರಿ ಪಾಂಗನ್ನು ಸೇರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. (1) ನಾನು ಅವರನ್ನು ಬೀಳ್ಕೊಟ್ಟೆ. (ಚ) ಬರು ಎಸಕಪದದ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು ಮಾತ್ರ ಇಟ್ಟಳದ ಪಾಂಗಾಗಿ ಬರುತ್ತದೆ; ಅದರೊಂದಿಗೆ ಗುರಿ ಮತ್ತು ಸುರು ಪಾಂಗುಗಳೂ ಬರಬಲ್ಲುವಾದರೂ ಅವನ್ನು ನೆರವು ಪಾಂಗುಗಳೆಂದು ಕರೆಯುವುದು ಒಳ್ಳೆಯದು; ಇವುಗಳಲ್ಲೂ ಗುರಿ ಪಾಂಗು ಸುರು ಪಾಂಗಿಗಿಂತ ಎಸಕಪದಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಹತ್ತಿರ ಇದೆಯೆಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ಈ ಪದವನ್ನು ಎರಡನೆಯ ಎಸಕಪದವಾಗಿ ಮೂಡಿಬರು, ಕೇಳಿಬರು, ಕೂಡಿಬರು ಎಂಬಂತಹ ಕೆಲವು ಕೂಡುಪದಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲು ಬರುತ್ತದೆ; ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯ ಎರಡು ಕೂಡುಪದಗಳು ಆಗುಗ ಪಾಂಗಿನೊಂದಿಗೆ ಜಾಗ ಪಾಂಗನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತವೆ; ಆದರೆ, ಮೂರನೆಯದು ಒಂದು ಹಲವೆಣಿಕೆಯ ಗುರಿಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ (ಅವರಿಬ್ಬರಿಗೆ ಕೂಡಿಬರುವುದಿಲ್ಲ), ಇಲ್ಲವೇ ಒಂದು ಗುರಿ ಪಾಂಗಿನೊಂದಿಗೆ ಕೂಡು ಪದದಿಂದ ದೊರಕುವ ಪತ್ತುಗೆ ಪಾಂಗನ್ನು (7.2.7 ನೋಡಿ) ಪಡೆಯುತ್ತದೆ (ಅವನಿಗೆ ಇವನೊಂದಿಗೆ ಕೂಡಿಬರುವುದಿಲ್ಲ).
(ಟ) ಕೊಡು ಪದವನ್ನು ಎರಡನೆಯ ಎಸಕಪದವಾಗಿ ಒಂದು ಮಾಡುಹವನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಎಸಕಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಬಳಸಲು ಬರುತ್ತದೆ; ಎತ್ತಿಕೊಡು, ಬರೆದುಕೊಡು, ಕಟ್ಟಿಕೊಡು, ತಂದುಕೊಡು, ಬಿಟ್ಟುಕೊಡು, ಮಾಡಿಕೊಡು ಮೊದಲಾದ ಕೂಡುಪದಗಳನ್ನು ಇದಕ್ಕೆ ಎತ್ತುಗೆಯಾಗಿ ಕೊಡಬಹುದು. ಮಾಡುಹ ಮತ್ತು ಆಗುಹಗಳೆರಡನ್ನೂ ತಿಳಿಸಬಲ್ಲ ಎಸಕಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಇದನ್ನು ಅವುಗಳ ಮಾಡುಹದ ಹುರುಳಿನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಬಳಸಲು ಬರುತ್ತದೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಸೊಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು: (2ಕ) ಬಟ್ಟೆ ಹರಿಯಿತು > ಅವನು ಬಟ್ಟೆ ಹರಿದ > ಅವನು ಬಟ್ಟೆಯನ್ನು ಹರಿದುಕೊಟ್ಟ. (2ಚ) ನೂಲು ಕೋಲಿಗೆ ಸುತ್ತಿತು > ಅವನು ನೂಲನ್ನು ಕೋಲಿಗೆ ಸುತ್ತಿದ > ಅವನು ನೂಲನ್ನು ಕೋಲಿಗೆ ಸುತ್ತಿಕೊಟ್ಟ. ಮಾಡುಹದ ಹುರುಳಿನಲ್ಲಿ ಬಳಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಕೆಲವು ಎಸಕಪದಗಳಿಗೆ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ; ಅಂತಹ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೊಡು ಪದವನ್ನು ಇಸು ಒಟ್ಟು ಸೇರಿರುವ ಎಸಕರೂಪದೊಂದಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಬಳಸಲು ಬರುತ್ತದೆ: (2ಟ) ಅವನಿಗೆ ಹಣ ದೊರಕಿತು > ನಾನು ಅವನಿಗೆ ಹಣ ದೊರಕಿಸಿದೆ > ನಾನು ಅವನಿಗೆ ಹಣ ದೊರಕಿಸಿಕೊಟ್ಟೆ. (ತ) ಆದರೆ, ಇಕ್ಕು, ಹಾಕು, ಮತ್ತು ಇಡು ಪದಗಳನ್ನು ಕೂಡುಪದದ ಎರಡನೆಯ ಎಸಕಪದವಾಗಿ ಬಳಸಿದಾಗ, ಅವುಗಳ ಮೊದಲು ಬಂದಿರುವ ಎಸಕಪದದ ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪ ಆಗುಹವನ್ನು ತಿಳಿಸುವುದಿದ್ದಲ್ಲಿ ಅದಕ್ಕೆ ಮಾಡುಹದ ಹುರುಳು ದೊರಕುತ್ತದೆ; ಅದರ ಆಗುಗ ಪಾಂಗು ಕೂಡುಪದದ ಈಡು ಪಾಂಗಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಈ ಎರಡನೇ ಹಾಕು, ಇಡು, ಇಲ್ಲವೇ ಇಕ್ಕು ಎಸಕಪದಗಳ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು ಕೂಡುಪದದ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗಾಗುತ್ತದೆ. (3ಕ) ಅವನು ಬಿದ್ದ > ನಾನು ಅವನನ್ನು ಬೀಳಿಕ್ಕಿದೆ. (3ಚ) ಅದು ಗೆಲ್ಲಿನಿಂದ ಜೋತಿತು > ನಾನು ಅದನ್ನು ಗೆಲ್ಲಿನಿಂದ ಜೋತುಹಾಕಿದೆ. (3ಟ) ಅದು ಎಳಲಿತು > ನಾನು ಅದನ್ನು ಎಳಲಿಟ್ಟೆ. ಆದರೆ, ತೊಟ್ಟಿಕ್ಕು ಎಂಬ ಕೂಡುಪದದಲ್ಲಿ ಇಕ್ಕು ಪದ ಅದರ ಮೊದಲಿಗೆ ಬಂದಿರುವ ಆಗುಹ ಪದವನ್ನು ಆ ರೀತಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಿಲ್ಲ; ಅದು ಆಗುಹವಾಗಿಯೇ ಉಳಿದಿದೆ. (3ತ) ನಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ನೀರು ತೊಟ್ಟಿಕ್ಕುತ್ತಿದೆ. (ಪ) ಬಿಡು ಮತ್ತು ಬೀಳು ಪದಗಳನ್ನು ಮಾಡುಹಗಳಾಗಿಯೂ ಬಳಸಲು ಬರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಆಗುಹಗಳಾಗಿಯೂ ಬಳಸಲು ಬರುತ್ತದೆ; ಅವನ್ನು ಆಗುಹ ಪದಗಳ ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪದೊಂದಿಗೆ ಬಳಸಿದಾಗ, ಅಂತಹ ಕೂಡುಪದಗಳು ಆಗುಹಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಮಾಡುಹ ಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಳಸಿದಾಗ ಮಾಡುಹಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತವೆ: (4ಕ) ಅನ್ನ ಸೀದಿದೆ > ಅನ್ನ ಸೀದುಬಿಟ್ಟಿದೆ. (4ಚ) ಅವನು ಬಂದ > ಅವನು ಬಂದುಬಿಟ್ಟ. (5ಕ) ಗೋಡೆ ಕುಸಿಯಿತು > ಗೋಡೆ ಕುಸಿದುಬಿತ್ತು. (5ಚ) ಅವನು ತಿರುಗಿದ > ಅವನು ತಿರುಗಿಬಿದ್ದ.
(ಗ) ಕೊಳ್ಳು ಪದವನ್ನೂ ಕೂಡುಪದಗಳ ಎರಡನೆಯ ಎಸಕಪದವಾಗಿ ಬಳಸಲು ಬರುತ್ತದೆ; ಈ ಕೂಡುಪದಗಳಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಮೊದಲನೇ ಎಸಕಪದಗಳ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಗಳು ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು (8.4)ರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
8.6.5 ಮಾರೆಸಕದ ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪಗಳ ಬಳಕೆ
ಮಾರೆಸಕದ ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪಗಳನ್ನು ಬಳಸಿರುವ ಕೂಡುಪದಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡನೆಯ ಎಸಕಪದದ ಮೊದಲಿಗೆ ಒಂದು ಮುಚ್ಚುಲಿಯಿದೆಯಾದರೆ, ಆ ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪಗಳ ಕೊನೆಯ ಲು ಬಿದ್ದುಹೋಗುತ್ತದೆ (3.3.1(3) ನೋಡಿ). ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ತೂಗಹಾಕು, ತರಹೋಗು, ಬರಸೆಳೆ ಮೊದಲಾದ ಕೂಡುಪದಗಳನ್ನು ತಾಗಲಿಕ್ಕು, ತಾಗಲಾಡು, ಹೋಗಲಾಡಿಸು ಮೊದಲಾದ ಕೂಡುಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿ ನೋಡಬಹುದು. ಮೇಲೆ ವಿವರಿಸಿದ ಹಾಗೆ, ಈ ಕೂಡುಪದಗಳಲ್ಲಿ ಬರುವ ಎರಡನೆಯ ಎಸಕಪದ ನಡೆದಿರುವ (ಇಲ್ಲವೇ ನಡೆಯಲಿರುವ) ಎಸಕವನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು ಬಂದಿರುವ ಎಸಕಪದ (ಅದರ ಮಾರೆಸಕದ ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪ) ಆ ಎಸಕದಿಂದ ಪಡೆಯಬೇಕಾಗಿರುವ ದೊರೆತವನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಸೊಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು: (1ಕ) ನಾನು ಅವನ ಹತ್ತಿರ ಒಂದು ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ತರಹೇಳಿದೆ. (1ಚ) ನಾನು ಅವನನ್ನು ಬರಹೇಳಿದೆ. (1ಕ)ದಲ್ಲಿ ಎರಡನೆಯ ಹೇಳು ಎಸಕಪದ ನಡೆದಿರುವ ಎಸಕವನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು ಬಂದಿರುವ ತರ(ಲು) ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪ ಆ ಎಸಕದಿಂದ ಪಡೆಯಬೇಕಾಗಿರುವ ದೊರೆತವನ್ನು (ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ತರುವ ಕೆಲಸ) ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. (1ಚ)ದಲ್ಲೂ ಹೀಗೆಯೇ. ಇಂತಹ ಮಾರೆಸಕದ ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪಗಳನ್ನು ಬಳಸಿರುವ ಕೂಡುಪದಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿಲ್ಲ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೇ ಎಸಕಪದದ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ; ಆದರೆ, ಎರಡನೆಯದರ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು ಅದಕ್ಕೆ ಸೇರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಹಾಗೆ ಸೇರಿದಾಗ ಮೊದಲಿಗೆ ಅದರಲ್ಲಿದ್ದ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು ಈಡು ಪಾಂಗಾಗುತ್ತದೆ: (2ಕ) ಹುಡುಗ ಬಿದ್ದ; ಆತ ಹುಡುಗನಿಗೆ ಹೊಡೆದ > ಆತ ಹುಡುಗನನ್ನು ಬೀಳಹೊಡೆದ. (2ಚ) ನಾಯಿ ಸತ್ತಿತು; ಆತ ನಾಯಿಗೆ ಬಡಿದ > ಆತ ನಾಯಿಯನ್ನು ಸಾಯಬಡಿದ. (2ಟ) ಅವನು ಬಂದ; ನಾನು ಅವನಿಗೆ ಹೇಳಿದೆ > ನಾನು ಅವನನ್ನು ಬರಹೇಳಿದೆ. ಬೇರೆ ಕೆಲವು ಬಗೆಯ ಕೂಡುಪದಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡನೆಯ ಎಸಕಪದದ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ ಎಂದೂ ಹೇಳಲು ಬರುತ್ತದೆ: (3ಕ) (ಕಾಳು ನೆನೆಯಿತು); ನಾನು ಕಾಳನ್ನು ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಕಿದೆ > ನಾನು ಕಾಳನ್ನು ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ನೆನೆಹಾಕಿದೆ. (3ಚ) (ಮಗು ಉಂಡಿತು); ತಾಯಿ ಮಗುವಿಗೆ ಬಡಿಸಿದಳು > ತಾಯಿ ಮಗುವಿಗೆ ಉಣಬಡಿಸಿದಳು. (3ಟ) (ಅವನು ಬಂದ); ನಾನು ಅವನನ್ನು ಸೆಳೆದೆ > ನಾನು ಅವನನ್ನು ಬರಸೆಳೆದೆ.
8.6.6 ನೆರವೆಸಕಪದಗಳ ಬಳಕೆ
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎಸಕಪದಗಳ ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪಕ್ಕೆ ನೆರವೆಸಕಪದಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಾಗ ಅವುಗಳ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಯಾವ ಮಾರ್ಪಾಡೂ ನಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಸೊಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು:
(1ಕ) ರಾಜು ಮನೆಗೆ ಹೋದ. (1ಚ) ರಾಜು ಮನೆಗೆ ಹೋಗಿದ್ದಾನೆ. (1ಟ) ರಾಜು ಮನೆಗೆ ಹೋಗಲಿದ್ದಾನೆ. (2ಕ) ಮಳೆಗೆ ಹೊಳೆಯಲ್ಲಿ ನೆರೆ ಬಂದಿದೆ. (2ಚ) ಮಳೆಗೆ ಹೊಳೆಯಲ್ಲಿ ನೆರೆ ಬಂದಿರಬಹುದು. (3ಕ) ಅವರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪುಸ್ತಕ ಸಿಕ್ಕಿತು. (3ಚ) ಅವರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪುಸ್ತಕವೂ ಸಿಗಲೊಲ್ಲದು. ಹೋಗು ಎಸಕಪದದೊಂದಿಗೆ (1ಚ-ಟ) ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಇರು ನೆರವೆಸಕ ಬಂದಿದೆ; ಆದರೆ, (1ಕ) ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿರುವ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳವೇ ಈ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲೂ ಬಂದಿದೆ. ಇದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ (2ಚ) ಮತ್ತು (3ಚ) ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುದು ಮತ್ತು ಒಲ್ಲದು ಎಂಬ ನೆರವೆಸಕ ಪದರೂಪಗಳು ಬಂದಿವೆಯಾದರೂ (2ಕ) ಮತ್ತು (3ಕ) ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿರುವ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳ ಮಾರ್ಪಡದೆ ಉಳಿದಿದೆ. ಆದರೆ, ಮಾಡುಗನ ಹಂಬಲವನ್ನು ತಿಳಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಬೇಕು ಪದವನ್ನು ನೆರವೆಸಕಪದವಾಗಿ ಬಳಸಿದಾಗ, ಎಸಕಪದಗಳ ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳಗಳಲ್ಲಿರುವ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು ಗುರಿ ಪಾಂಗಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡುತ್ತದೆ: (4) ಅವನು ಕಬ್ಬು ಜಗಿದ > ಅವನಿಗೆ ಕಬ್ಬು ಜಗಿಯಬೇಕಾಗಿದೆ. (5) ಅವನು ಬಾಗಿಲು ತೆರೆದ > ಅವನಿಗೆ ಬಾಗಿಲು ತೆರೆಯಬೇಕಾಗಿದೆ. (6) ಅವನು ಒಂದು ಎಮ್ಮೆ ಸಾಕಿದ > ಅವನಿಗೆ ಒಂದು ಎಮ್ಮೆ ಸಾಕಬೇಕಾಗಿದೆ. ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗೇನೇ ಗುರಿ ಪಾಂಗು ಬಂದಿತ್ತಾದರೆ, ಬೇಕು ಪದವನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಾಗ ಅದನ್ನು ಬಳಸದಿರಲಾಗುತ್ತದೆ: (7) ಅವನು ನಿಮಗೆ ನೂರು ರುಪಾಯಿ ಕೊಟ್ಟ > ಅವನಿಗೆ (ನಿಮಗೆ) ನೂರು ರುಪಾಯಿ ಕೊಡಬೇಕಾಗಿದೆ. (8) ಅವನು ದೇವರಿಗೆ ಕಯ್ಮುಗಿದ > ಅವನಿಗೆ (ದೇವರಿಗೆ) ಕಯ್ಮುಗಿಯಬೇಕಾಗಿದೆ. (9) ಅವನು ನನಗೊಂದು ಕುದುರೆಯನ್ನು ಮಾರಿದ > ಅವನಿಗೆ (*ನನಗೆ) ಒಂದು ಕುದುರೆಯನ್ನು ಮಾರಬೇಕಾಗಿದೆ. ಬೇಕು ಪದವನ್ನು ಬಳಸಿರುವಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗಿದ್ದ ಗುರಿ ಪಾಂಗನ್ನು ಬಳಸಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಮೇಲಿನ ಸೊಲ್ಲುಗಳು ತಿಳಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ, ಮೊದಲಿಗಿದ್ದ ಗುರಿ ಪಾಂಗು ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತಿರುವಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಅದನ್ನು ಬಳಸದಿರಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬೇರೆ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಉಳಿಸಲು ಬರುತ್ತದೆ: (10) ಅವನು ಮನೆಗೆ ಹೋದ > ಅವನಿಗೆ ಮನೆಗೆ ಹೋಗಬೇಕಾಗಿದೆ. (11) ಹುಡುಗ ಮರಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿದ > ಹುಡುಗನಿಗೆ ಮರಕ್ಕೆ ಹತ್ತಬೇಕಾಗಿದೆ. (12) ಅವನು ದನಗಳನ್ನು ಕಾಡಿಗೆ ಅಟ್ಟಿದ > ಅವನಿಗೆ ದನಗಳನ್ನು ಕಾಡಿಗೆ ಅಟ್ಟಬೇಕಾಗಿದೆ. ಬೇಕು ಪದವನ್ನು ಎಸಕಪದದ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದಾಗಲೂ ಅದು ಒಂದು ಗುರಿ ಪಾಂಗಿನೊಂದಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ; ಆ ಗುರಿ ಪಾಂಗೇ ಮೇಲಿನ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲೂ ಬರುತ್ತದೆಯೆಂದು ಹೇಳಬಹುದು:
(13ಕ) ನನಗೆ ಎರಡು ಹಣ್ಣು ಬೇಕು. (13ಚ) ಆತನಿಗೆ ತುಂಬಾ ಹಣ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
8.7 ಮಾಡುಗವನ್ನು ಮರೆಮಾಚುವುದು
ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗನ್ನು ಮರೆಮಾಚುವುದಕ್ಕಾಗಿ, ಸೊಲ್ಲಿನ ಎಸಕಪದವನ್ನು ಮಾರೆಸಕದ ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಆಗು ಎಸಕಪದವನ್ನು ನೆರವೆಸಕಪದವಾಗಿ ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ: (1) ಕಳ್ಳ ಕಾರನ್ನು ಕದ್ದ > ಕಾರನ್ನು ಕದಿಯಲಾಯಿತು. (2) ನಾನು ಆಕೆಗೆ ಒಂದು ಹಣ್ಣನ್ನು ಕೊಟ್ಟೆ > ಆಕೆಗೆ ಒಂದು ಹಣ್ಣನ್ನು ಕೊಡಲಾಯಿತು. (3) ಅವನು ಹಲವಾರು ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ > ಹಲವಾರು ಕೆಲಸ ಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಯಿತು. (1)ನೇ ಎತ್ತುಗೆಯ ಮೊದಲನೇ ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಕಳ್ಳ ಎಂಬ ಪದ ಸೊಲ್ಲಿನ ಮಾಡುಗವನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ; ಇದಲ್ಲದೆ, ಅದರ ಕದ್ದ ಎಂಬ ಎಸಕಪದರೂಪದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಅ ಒಟ್ಟು ಮಾಡುಗನ ಗುರ್ತ (ಗಂಡಸು) ಮತ್ತು ಎಣಿಕೆ (ಓರೆಣಿಕೆ)ಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಬದಲು, ಅದರ ಎರಡನೆಯ ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಮಾಡುಗವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಡಲಾಗಿದೆ. (2) ಮತ್ತು (3)ನೇ ಎತ್ತುಗೆಗಳಲ್ಲೂ ಇಂತಹದೇ ಮಾರ್ಪಾಡು ನಡೆದಿದೆ. ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಪದವನ್ನು ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಬಳಸದಿದ್ದರೂ ಎಸಕರೂಪದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಗುರುತಿಸುವ ಒಟ್ಟು ಅದರ ಕುರಿತಾಗಿ ಕೆಲವು ವಿಶಯಗಳನ್ನು (ಅದು ಸೊಲ್ಲಿನ ಆಡುಗನೇ, ಕೇಳುಗನೇ ಇಲ್ಲವೇ ಬೇರೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು, ಮತ್ತು ಬೇರೆಯಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿ ಅದರ ಗುರ್ತ ಮತ್ತು ಎಣಿಕೆಗಳು ಎಂತಹವು ಎಂಬುದನ್ನು) ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ; ಹಾಗಾಗಿ, ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗನ್ನು ಪೂರ್ತಿ ಮರೆಮಾಚುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಇಂತಹ ಎಲ್ಲಾ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲೂ ಎಸಕಪದದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಗುರುತಿಸುವ ಒಟ್ಟನ್ನು ತು ಎಂಬ ಒಂದೇ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಮಾಡುಗದ ಗುರ್ತ ಇಲ್ಲವೇ ಎಣಿಕೆ ಬದಲಾದಾಗಲೂ ಅದು ಬದಲಾಗದಿರುತ್ತದೆ; ಇದನ್ನು ಕೆಳಗಿನ ಎತ್ತುಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು: (4) ಕಳ್ಳರು ಕಾರುಗಳನ್ನು ಕದ್ದರು > ಕಾರುಗಳನ್ನು ಕದಿಯಲಾಯಿತು. (5) ನೀವು ಕಾರನ್ನು ಕದ್ದಿರಿ > ಕಾರನ್ನು ಕದಿಯಲಾಯಿತು. (6) ಅವಳು ಅಡಿಗೆ ಮಾಡಿದಳು > ಅಡಿಗೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. (7) ಒಂದು ರೋಬೋಟ್ ಆತನನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿಯಿತು > ಆತನನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿಯಲಾಯಿತು. ಮೇಲಿನ (4-7) ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಕಳ್ಳರು, ನೀವು, ಅವಳು ಮತ್ತು ರೋಬೋಟ್ ಎಂಬ ಮಾಡುಗ ಪದಗಳು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಗುರ್ತ ಮತ್ತು ಎಣಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಂದಿವೆ; ಆದರೆ, ಈ ಮಾಡುಗಗಳನ್ನು ಮರೆಮಾಚಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲೂ ಎಸಕಪದಗಳು ತು ಎಂಬ ಒಂದೇ ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಂಡಿರುವುದನ್ನು ಕಾಣ ಬಹುದು. (1) ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗೊಂದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಉಳಿದೆಲ್ಲಾ ಪಾಂಗುಗಳೂ ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಪಡದೆ ಉಳಿಯುತ್ತವೆ: (8) ರಾಜು ಕುರುಡನೆಂದು ಆತ ತಿಳಿದಿದ್ದಾನೆ > ರಾಜು ಕುರುಡನೆಂದು ತಿಳಿಯಲಾಗಿದೆ.
(9) ಹೆಂಗಸರು ಗುಡ್ಡ ಹತ್ತುವುದು ತಪ್ಪೆಂದು ಅವರು ತಿಳಿದಿದ್ದರು > ಹೆಂಗಸರು ಗುಡ್ಡ ಹತ್ತುವುದು ತಪ್ಪೆಂದು ತಿಳಿಯಲಾಗಿತ್ತು. (10) ಇನ್ಶೂರೆನ್್ಸ ಹಣ ಪಡೆಯುವುದಕ್ಕಾಗಿ ನಾವು ಕಾರಿಗೆ ಬೆಂಕಿ ಹಚ್ಚಿದೆವು > ಇನ್ಶೂರೆನ್್ಸ ಹಣ ಪಡೆಯುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಕಾರಿಗೆ ಬೆಂಕಿ ಹಚ್ಚಲಾಯಿತು. (8-10) ಎತ್ತುಗೆಗಳ ಎರಡನೆಯ ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಮಾಡುಗವನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಆತ, ಅವರು, ಮತ್ತು ನಾವು ಎಂಬ ಪದಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಗಿದೆ; ಉಳಿದ ಪದಗಳೆಲ್ಲ ಹಾಗೆಯೇ ಉಳಿದಿವೆ. (2) ಮಾಡುಗವನ್ನು ಮರೆಮಾಚುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಈ ಇಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಮಾಡುಗವಿರುವ ಎಸಕಪದಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಬಳಸಲು ಬರುತ್ತದೆ; ಇದಲ್ಲದೆ, ಆಗುಹ ಮತ್ತು ಮಾಡುಹಗಳೆಂಬ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಹುರುಳುಗಳನ್ನೂ ತಿಳಿಸಬಲ್ಲ ಬೀಳು, ಬಗ್ಗು, ಸಾಗು, ಬೆಳೆ, ಒಡೆ, ಬಿಚ್ಚು ಮೊದಲಾದ ಎಸಕಪದಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಮಾಡುಹದ ಹುರುಳಿನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ (ಎಂದರೆ, ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಮಾಡುಗವಿರುವ ಹುರುಳಿನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ) ಮೇಲಿನ ಇಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಆಯಿತು ಎಂಬುದರೊಂದಿಗೆ ಬಳಸಲು ಬರುತ್ತದೆ: (11) (ಕ) ಅವನು ಕೆಳಗೆ ಬಿದ್ದ (ಚ) ಅವನು ಬೇಕೆಂದೇ ಕೆಳಗೆ ಬಿದ್ದ > ಬೇಕೆಂದೇ ಕೆಳಗೆ ಬೀಳಲಾಯಿತು. (12) (ಕ) ಮಡಿಕೆ ಒಡೆಯಿತು (ಚ) ಅವಳು ಮಡಿಕೆಯನ್ನು ಒಡೆದಳು > ಮಡಿಕೆಯನ್ನು ಒಡೆಯಲಾಯಿತು. (11)ನೇ ಎತ್ತುಗೆಯಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವ ಕೆಳಗೆ ಬೀಳಲಾಯುತು ಎಂಬ ಸೊಲ್ಲಿಗೆ (ಚ) ಸೊಲ್ಲಿನ ಹುರುಳು ಬರಬಲ್ಲುದಲ್ಲದೆ (ಕ) ಸೊಲ್ಲಿನ ಹುರುಳು ಬರಲಾರದು. (12)ನೇ ಎತ್ತುಗೆಯಲ್ಲೂ ಹೀಗೆಯೇ. (3) ಆಗುಹಗಳನ್ನು ಮಾಡುಹಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲು ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಬೇಕಾಗಿರುವ ಎಸಕಪದಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಇಸುವೆಸಕರೂಪದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಮೇಲಿನ ಇಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲು ಬರುತ್ತದೆ: (13ಕ) ಹಾಲು ಕುದಿಯಿತು > *ಹಾಲು ಕುದಿಯಲಾಯಿತು. (13ಚ) ಅವನು ಹಾಲನ್ನು ಕುದಿಸಿದ > ಹಾಲನ್ನು ಕುದಿಸಲಾಯಿತು. (14ಕ) ಬೆಲೆ ಏರಿತು > *ಬೆಲೆ ಏರಲಾಯಿತು. (14ಚ) ಅವರು ಬೆಲೆಯನ್ನು ಏರಿಸಿದರು > ಬೆಲೆಯನ್ನು ಏರಿಸಲಾಯಿತು. (4) ಪಾಂಗಿಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಮಾಡುಗವಿರುವ ಎಸಕಪದಗಳಲ್ಲೂ, ಮಾಡುಗವಾಗಿ ಮಂದಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವವು ಮಾತ್ರ ಈ ಇಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಹಾಗೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ; ಮಾಡುಗವಾಗಿ ಬೇರೆ ಉಸಿರಿಗಳು ಬರುವ ಎಸಕಪದಗಳನ್ನು ಇದರಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಹಾಗೆ ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ: (15) ಹುಲಿ ಹಸುವನ್ನು ಕೊಂದಿತು > *ಹಸುವನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲಾಯಿತು. (16) ಎಮ್ಮೆ ಹಾಲು ಕೊಟ್ಟಿತು > *ಹಾಲು ಕೊಡಲಾಯಿತು. (15-16) ಎತ್ತುಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವ ಎರಡನೇ ಸೊಲ್ಲನ್ನು ಅವುಗಳ ಮೊದಲನೇ ಸೊಲ್ಲಿನ ಹುರುಳಿನಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಅವು ಸರಿಯಲ್ಲವೆಂದು ತೋರುತ್ತದೆ; ಇದಕ್ಕೆ ಬದಲು, ಅವನ್ನು ಅವನು ಹಸುವನ್ನು ಕೊಂದ, ಮತ್ತು ಅವನು (ಸೊಸಯ್ಟಿಗೆ) ಹಾಲು ಕೊಟ್ಟ ಎಂಬಂತಹ ಸೊಲ್ಲುಗಳಿಂದ ಪಡೆದಲ್ಲಿ, ಅವು ಸರಿಯೆಂದೇ ತೋರುತ್ತವೆ. (5) ಒಂದು ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು ಮಾತ್ರ ಇದೆಯಾದರೆ ಅದನ್ನು ಮರೆಮಾಚಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲವೆಂದು ತೋರುತ್ತದೆ; ಅದರೊಂದಿಗೆ ಇನ್ನೊಂದು ಪಾಂಗು ಇರುವಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಆ ಎರಡನೆಯ ಪಾಂಗನ್ನು ಉಳಿಸಿ, ಮಾಡುಗವನ್ನು ಮರೆಮಾಚಲು ಬರುತ್ತದೆ:
(17ಕ) ಅವನು ಕುಣಿದ > ?ಕುಣಿಯಲಾಯಿತು. (17ಚ) ಅವನು ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಕುಣಿದ > ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಕುಣಿಯಲಾಯಿತು. (18ಕ) ಅವಳು ಅತ್ತಳು > ?ಅಳಲಾಯಿತು. (18ಚ) ಅವಳು ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಅತ್ತಳು > ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಅಳಲಾಯಿತು. (6) ಆಗು ಪದ ಇಂತಹ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಆಯಿತು, ಆಗಿದೆ, ಅಗಿತ್ತು, ಆಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆಗುತ್ತಿತ್ತು ಎಂಬ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ: (19ಕ) ಕಾರಿಗೆ ಬಣ್ಣ ಹಚ್ಚಲಾಯಿತು. (19ಚ) ಕಾರಿಗೆ ಬಣ್ಣ ಹಚ್ಚಲಾಗಿದೆ. (19ಟ) ಕಾರಿಗೆ ಬಣ್ಣ ಹಚ್ಚಲಾಗಿತ್ತು. (19ತ) ಕಾರಿಗೆ ಬಣ್ಣ ಹಚ್ಚಲಾಗುತ್ತದೆ. (19ಪ) ಕಾರಿಗೆ ಬಣ್ಣ ಹಚ್ಚಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. (7) ಈ ಇಟ್ಟಳ ತಿಳಿಸುವ ಎಸಕವನ್ನು ಅಲ್ಲಗಳೆಯುವುದಕ್ಕಾಗಿ, ಎಸಕಪದದ ಅಲ್ಲಗಳೆಯುವ ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪವನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು; ಆದರೆ, ಅದರ ಬಳಿಕ ಆಗು ಪದದ ರೂಪಗಳಿಗೆ ಮೊದಲು ಇರು ಪದದ ಮಾರೆಸಕದ ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪವನ್ನು ಬಳಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ: (20) ಅವನು ಕೆಲಸವನ್ನು ಮಾಡಲಿಲ್ಲ > ಕೆಲಸವನ್ನು ಮಾಡದಿರ ಲಾಯಿತು. (21) ಅವನು ಕೆಲಸವನ್ನು ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ > ಕೆಲಸವನ್ನು ಮಾಡದಿರ ಲಾಗುತ್ತದೆ. (22) ಅವರು ಯಾರನ್ನೂ ಕರೆಯಲಿಲ್ಲ > ಯಾರನ್ನೂ ಕರೆಯದಿರ ಲಾಯಿತು. ಆಗು ಎಂಬುದನ್ನು ಎಸಕಪದವಾಗಿ ಬಳಸಿದಾಗ ಅದಕ್ಕೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು ಆಗುಹವನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಹುರುಳು ಸಿಗುತ್ತದೆ; ಆದರೆ, ಮೇಲಿನ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಒಂದು ನೆರವೆಸಕಪದವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗಿದ್ದು, ಅದಕ್ಕೆ ಎಸಕಪದವಾಗಿ ಬರುವಾಗ ದೊರಕುವ ಈ ಆಗುಹದ ಹುರುಳು ಇಲ್ಲಿ ದೊರಕುವುದಿಲ್ಲ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಎಸಕಪದದ ಮಾರೆಸಕದ ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪಕ್ಕೆ ಇಲ್ಲಿ ಮಾರೆಸಕದ ಹುರುಳಿಲ್ಲ; ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಮಾಡಲಿದ್ದೇನೆ ಎಂಬುದರ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಲು ಎಂಬ ಮಾರೆಸಕದ ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪ ಬಂದಿದ್ದು, ಅದಕ್ಕೆ ಅದರ ಬಳಿಕ ಬಂದಿರುವ ಇರು ಪದ ತಿಳಿಸುವ ಇರುಹದ ಬಳಿಕ ನಡೆಯುವಂತಹ ಮುಂಬೊತ್ತಿನ ಎಸಕವನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಹುರುಳಿದೆ. ಆದರೆ, ಮಾಡಲಾಯಿತು ಎಂಬುದರ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಆ ರೀತಿ ಆಗು ಪದ ತಿಳಿಸುವ ಎಸಕದ ಬಳಿಕ ಮಾಡು ಪದ ತಿಳಿಸುವ ಎಸಕ ನಡೆಯುತ್ತದೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಹೇಳಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ.
8.7.1 ಮಾಡುಗವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಮಾಡುಹದ ಹುರುಳು
ಮಾಡುಗವನ್ನು ಮರೆಮಾಚಿರುವ ಮೇಲಿನ ಇಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಮಾಡುಗ ಬಾರದಿದ್ದರೂ ಮಾಡುಹದ ಹುರುಳೇ ದೊರಕುತ್ತದೆ; ಹಾಗಾಗಿ, ಹಲವು ವಿಶಯಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಇಟ್ಟಳ ಆಗುಹವನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಬೇರೆ ಇಟ್ಟಳಗಳಿಗಿಂತ ಬೇರಾಗಿದೆ. ಈ ಇಟ್ಟಳಕ್ಕೂ ಆಗುಹವನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಇಟ್ಟಳಕ್ಕೂ ನಡುವಿರುವ ಕೆಲವು ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ: (1) ಬೇಕೆಂದೇ ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗಿರುವ ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಬಳಸಲು ಬರುತ್ತದಲ್ಲದೆ, ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗಿಲ್ಲದ ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಬಳಸಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ:
(1ಕ) ಅವನು ಬೇಕೆಂದೇ ನನ್ನ ಗ್ಲಾಸನ್ನು ಒಡೆದ. (1ಚ) *ಅವನು ಬೇಕೆಂದೇ ನನ್ನನ್ನು ಕಂಡ. ಕಾಣು ಪದದೊಂದಿಗೆ ಆಗುಗ ಪಾಂಗು ಬರಬಹುದಲ್ಲದೆ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು ಬರಲಾರದು; ಹಾಗಾಗಿ, ಬೇಕೆಂದೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಬಳಸಿರುವ (1ಚ) ಸೊಲ್ಲು ಸರಿಯಾಗಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಮಾಡುಗವನ್ನು ಮರೆಮಾಚಿರುವ ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಬೇಕೆಂದೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಬಳಸಲು ಬರುತ್ತದೆ: (1ಟ) ಬೇಕೆಂದೇ ನನ್ನ ಗ್ಲಾಸನ್ನು ಒಡೆಯಲಾಯಿತು. (1ಪ) ಬೇಕೆಂದೇ ಅವನನ್ನು ಮನೆಗೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಯಿತು. (2) ಆಗುಹವನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡುಗವನ್ನು ಒಳಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಲು ಬರುತ್ತದೆ; ಆದರೆ, ಮಾಡುಗವನ್ನು ಮರೆಮಾಚಿರುವ ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಹಾಗೆ ಮಾಡಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ: (2ಕ) ಅವನಿಂದಾಗಿ ಕೊಡ ಒಡೆಯಿತು. (2ಚ) *ಅವನಿಂದಾಗಿ ಕೊಡವನ್ನು ಒಡೆಯಲಾಯಿತು. (2ಚ)ದಲ್ಲಿ ಅವನಿಂದಾಗಿ ಎಂಬುದು ಬಾರದಿರಲು ಅದರಲ್ಲಿ ಮಾಡುಗವನ್ನು ಮರೆಮಾಚಬೇಕಾಗಿದೆ ಎಂಬುದೂ ಕಾರಣವಿರಬಹುದು. (3) ಆಗುಹವನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಅಳಬನ್ನು (ಉದ್ದೇಶವನ್ನು) ತಿಳಿಸುವ ಒಳಸೊಲ್ಲು ಬರಲಾರದು; ಆದರೆ, ಮಾಡುಗವನ್ನು ಮರೆಮಾಚಿರುವ ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಅದು ಬರಬಲ್ಲುದು: (3ಕ) *ಇನ್ಶೂರೆನ್್ಸಗೆ ಹಡಗು ಒಡೆಯಿತು. (3ಚ) ಇನ್ಶೂರೆನ್್ಸಗೆ ಹಡಗನ್ನು ಒಡೆಯಲಾಯಿತು. (4) ಎಸಕದ ಮುಟ್ಟನ್ನು (ಕರಣವನ್ನು) ಆಗುಹವನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ, ಮಾಡುಗವನ್ನು ಮರೆಮಾಚಿರುವ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಅದನ್ನೂ ಬಳಸಲು ಬರುತ್ತದೆ: (4ಕ) *ಕೊಡ ಕಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ/ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ಒಡೆಯಿತು. (4ಚ) ಕೊಡವನ್ನು ಕಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ/ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ಒಡೆಯಲಾಯಿತು. (5) ಮಾಡುಗವನ್ನು ಮರೆಮಾಚಿರುವ ಸೊಲ್ಲಿನೊಂದಿಗೆ ಅದು ತಿಳಿಸುವ ಎಸಕದ ಬಗೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಬೇರೆ ಮಾಡುಹಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ ಹೇಳಲು ಬರುತ್ತದೆ; ಆದರೆ, ಆಗುಹವನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಸೊಲ್ಲಿನೊಂದಿಗೆ ಎಸಕದ ಬಗೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಆಗುಹಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಜೋಡಿಸಲು ಬರುತ್ತದೆ: (5ಕ) ಕೊಡವನ್ನು ಗುದ್ದಿ ಒಡೆಯಲಾಯಿತು. (5ಚ) *ಕೊಡ ಗುದ್ದಿ ಒಡೆಯಿತು. (6ಕ) *ಕೊಡವನ್ನು ಬಿದ್ದು ಒಡೆಯಲಾಯಿತು. (6ಚ) ಕೊಡ ಬಿದ್ದು ಒಡೆಯಿತು.
(6ಕ) ಸೊಲ್ಲನ್ನು (6ಚ) ಸೊಲ್ಲಿನ ಹುರುಳಿನಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದೆವಾದರೆ ಅದು ಸರಿಯಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು.
8.7.2 ಪಡು ಪದದ ಬಳಕೆ
ಎಸಕಪದಗಳ ಮಾರೆಸಕ ರೂಪಕ್ಕೆ ಪಡು ಪದವನ್ನು ಬಳಸಿಯೂ ಮೇಲಿನಂತಹವೇ ರೂಪಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಬರುತ್ತದೆ: (1) ಅವನು ಒಂದು ಪುಸ್ತಕ ಬರೆದ > ಅವನಿಂದ ಒಂದು ಪುಸ್ತಕ ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು. (2) ಅವನು ನಾಯಿಯನ್ನು ಮರಕ್ಕೆ ಕಟ್ಟಿದ > ಅವನಿಂದ ನಾಯಿ ಮರಕ್ಕೆ ಕಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟಿತು. (3) ಅವನು ದೋಣಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಳೆ ದಾಟಿದ > ಅವನಿಂದ ದೋಣಿ ಯಲ್ಲಿ ಹೊಳೆ ದಾಟಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಆದರೆ, ಇಂತಹ ಇಟ್ಟಳದ ಬಳಕೆ ಮೇಲಿನ ಇಟ್ಟಳದ ಬಳಕೆಗಿಂತ ಕೆಲವು ವಿಶಯಗಳಲ್ಲಿ ಬೇರಾಗಿದೆ: (1) ಆಗು ಪದವನ್ನು ಬಳಸಿರುವ ಇಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಮಾಡುಗವಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಎಸಕಪದಗಳನ್ನೂ ಬಳಸಲು ಬರುತ್ತದೆ; ಆದರೆ, ಪಡು ಪದವನ್ನು ಬಳಸಿರುವ ಇಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಮಾಡುಗ ಮತ್ತು ಈಡುಗಳೆರಡೂ ಬರುವ ಎಸಕಪದಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಬಳಸಲು ಬರುತ್ತದೆ: (4) ಅವನು ಗುರುಗಳ ಕಾಲಿಗೆ ಎರಗಿದ > (ಕ) ಗುರುಗಳ ಕಾಲಿಗೆ ಎರಗಲಾಯಿತು (ಚ) *ಅವನಿಂದ ಗುರುಗಳ ಕಾಲಿಗೆ ಎರಗಲ್ಪಟ್ಟಿತು. (5) ಅವನು ಜೂಜಿನಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದ > (ಕ) ಜೂಜಿನಲ್ಲಿ ಗೆಲ್ಲಲಾಯಿತು (ಚ) *ಅವನಿಂದ ಜೂಜಿನಲ್ಲಿ ಗೆಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟಿತು. (6) ಅವನು ಮರದಿಂದ ಇಳಿದ > (ಕ) ಮರದಿಂದ ಇಳಿಯಲಾಯಿತು (ಚ) *ಅವನಿಂದ ಮರದಿಂದ ಇಳಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು. (2) ಆಗು ಪದವನ್ನು ಬಳಸಿರುವಲ್ಲಿ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು ಬಿದ್ದು ಹೋಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಎಸಕಪದರೂಪದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಗುರುತಿನ ಒಟ್ಟು ಎಲ್ಲಾ ಬಳಕೆಗಳಲ್ಲೂ ತು ಎಂಬ ಒಂದೇ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಮೇಲೆ ನೋಡಿರುವೆವು. ಇದಕ್ಕೆ ಬದಲು, ಪಡು ಪದವನ್ನು ಬಳಸಿರುವಲ್ಲಿ ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು ಸುರು ಪಾಂಗಾಗಿ, ಮತ್ತು ಈಡು ಪಾಂಗು ಆಗುಗ ಪಾಂಗಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡುತ್ತವೆ; ಹಾಗಾಗಿ, ಎಸಕಪದರೂಪದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಗುರುತಿನ ಒಟ್ಟು ಈ ಆಗುಗ ಪಾಂಗನ್ನು (ಎಂದರೆ ಮೊದಲಿಗಿದ್ದ ಈಡು ಪಾಂಗನ್ನು) ಅವಲಂಬಿಸಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ರೂಪಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ: (7) ಅವನು ಅಡಿಕೆಯನ್ನು ಮುಂಬಯ್ಗೆ ಕಳುಹಿಸಿದ > ಅವನಿಂದ ಅಡಿಕೆ ಮುಂಬಯ್ಗೆ ಕಳುಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. (8) ಅವನು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಮುಂಬಯ್ಗೆ ಕಳುಹಿಸಿದ > ಅವನಿಂದ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಮುಂಬಯ್ಗೆ ಕಳುಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟುವು. (9) ಅವರು ಅವಳನ್ನು ಮುಂಬಯ್ಗೆ ಕಳುಹಿಸಿದರು > ಅವರಿಂದ ಅವಳು ಮುಂಬಯ್ಗೆ ಕಳುಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟಳು. ಮೇಲಿನ (7-9) ಎತ್ತುಗೆಗಳ ಮೊದಲನೆಯ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಎಸಕಪದರೂಪಗಳ ಕೊನೆಯ ಒಟ್ಟು ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗಿನ ಗುರ್ತ ಮತ್ತು ಎಣಿಕೆಗಳನ್ನವಲಂಬಿಸಿದೆ, ಮತ್ತು ಎರಡನೆಯ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಅದು ಆಗುಗ ಪಾಂಗಿನ (ಮೊದಲನೆಯ ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಬಂದಿದ್ದ ಈಡು ಪಾಂಗಿನ) ಗುರ್ತ ಮತ್ತು ಎಣಿಕೆಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು. (3) ಹಾಗಾಗಿ, ಆಗು ಪದವನ್ನು ಬಳಸಿರುವ ಇಟ್ಟಳದ ಹಾಗೆ ಮುಕ್ಯವಾಗಿ ಮಾಡುಗವನ್ನು ಅಡಗಿಸುವ ಇಲ್ಲವೇ ಮರೆಮಾಚುವ ಕೆಲಸವನ್ನೇ ಪಡು ಪದವನ್ನು ಬಳಸಿರುವ ಇಟ್ಟಳವೂ ನಡೆಸುತ್ತದೆಯೆಂದು ಹೇಳಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ.
ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಸುರು ಪಾಂಗಾಗಿ ಬಂದಿರುವ ಮಾಡುಗವನ್ನು ಬಳಸದಿರುವಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಅದು ಮಾಡುಗವನ್ನು ಮರೆಮಾಚಬಲ್ಲುದು; ಅದರ ಎಸಕಪದರೂಪದ ಗುರುತಿಸುವ ಒಟ್ಟು ಆಗುಗವನ್ನವಲಂಬಿಸಿರುವ ಕಾರಣ, ಅದಕ್ಕೆ ಈ ರೀತಿ ಸುರು ಪಾಂಗಾಗಿ ಬಂದಿರುವ ಮಾಡುಗ ವನ್ನು ಮರೆಮಾಚಲು ಬರುತ್ತದೆ. (4) ಪಡು ಪದವನ್ನು ಬಳಸಿರುವ ಇಟ್ಟಳವನ್ನು ಪರಿಚೆರೂಪದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲು ಬರುತ್ತದೆ; ಆದರೆ, ಆಗು ಪದವನ್ನು ಬಳಸಿರುವ ಇಟ್ಟಳವನ್ನು ಆ ರೀತಿ ಬಳಸಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ; ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಸೊಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು: (10ಕ) ಮುಂಬಯ್ಗೆ ಕಳುಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಒದ್ದೆಯಾಗಿವೆ. (10ಚ) ಮುಂಬಯ್ಗೆ ಕಳುಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಹುಡುಗಿ ಈಗ ಎಲ್ಲಿದ್ದಾಳೆ? (10ಟ) *ಮುಂಬಯ್ಗೆ ಕಳುಹಿಸಲಾದ ಹುಡುಗಿ ಈಗ ಎಲ್ಲಿದ್ದಾಳೆ? (11ಕ) ಪುಸ್ತಕಗಳು ಮುಂಬಯ್ಗೆ ಕಳುಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಕಳೆದುಹೋಗಿವೆ. (11ಚ) ಮರಕ್ಕೆ ಕಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟು ನಾಯಿ ಸತ್ತುಹೋಯಿತು. (11ಟ) *ಮರಕ್ಕೆ ಕಟ್ಟಲಾಗಿ ನಾಯಿ ಸತ್ತುಹೋಯಿತು. ಪಡು ಪದವನ್ನು ಬಳಸಿರುವ ಸೊಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಮೇಲೆ (10ಕ-ಚ) ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಕಳುಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಎಂಬ ಹೆಸರುಪರಿಚೆ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು (11ಕ-ಚ) ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಕಳುಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಮತ್ತು ಕಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟು ಎಂಬ ಎಸಕಪರಿಚೆ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಆ ಎಲ್ಲಾ ಸೊಲ್ಲುಗಳೂ ಸರಿಯಾಗಿವೆ. ಆದರೆ, ಆಗು ಪದವನ್ನು ಬಳಸಿರುವ ಸೊಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಕಳುಹಿಸಲಾದ ಎಂಬ ಹೆಸರುಪರಿಚೆ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿರುವ (10ಟ) ಸೊಲ್ಲು, ಮತ್ತು ಕಟ್ಟಲಾಗಿ ಎಂಬ ಎಸಕಪರಿಚೆ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿರುವ (11ಟ) ಸೊಲ್ಲು - ಇವೆರಡೂ ಸರಿಯಾಗಿಲ್ಲ.
ಬಾಶಾಪ್ರಕಾಶನದ ಬೇರೆ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಡಿ. ಎನ್. ಶಂಕರ ಬಟ್ ಬರೆದ ಬೇರೆ ಪುಸ್ತಕಗಳು: 1. ಕನ್ನಡ ವ್ಯಾಕರಣ ಯಾಕೆ ಬೇಕು? 2009, ಪು. 260, ರೂ. 150. 2. ಇಂಗ್ಲಿಶ್ ಪದಗಳಿಗೆ ಕನ್ನಡದ್ದೇ ಪದಗಳು, 2008, 2011, ಪು. 336, ರೂ. 200. 3. ಮಾತಿನ ಒಳಗುಟ್ಟು, 2008, ಪು. 208, ರೂ 120. 4. ಕನ್ನಡ ನುಡಿ ನಡೆದು ಬಂದ ದಾರಿ, 2007, 2009, ಪು. 348, ರೂ 190. 5. ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಬೇಕು ಕನ್ನಡದ್ದೇ ವ್ಯಾಕರಣ, 2000, 2001, 2006, 2009, 2011; ಪು. 248, ರೂ. 150. 6. *ನಿಜಕ್ಕೂ ಹಳೆಗನ್ನಡ ವ್ಯಾಕರಣ ಎಂತಹದು? 2005, ಪು. 265, ರೂ. 65. 7. *ಕನ್ನಡದ ಸರ್ವನಾಮಗಳು, 2003, ಪು 192, ರೂ. 46. 8. ಕನ್ನಡ ಪದಗಳ ಒಳರಚನೆ, 1999, 2002, 2010, ಪು. 240, ರೂ. 160. 9. ಕನ್ನಡ ವಾಕ್ಯಗಳ ಒಳರಚನೆ, 2004, 2006, 2012, ಪು. 280, ರೂ. 180. 10. ಕನ್ನಡ ಬರಹವನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸೋಣ, 2006, 2009, ಪು. 304, ರೂ. 160. 11. ಬಾಶೆಯ ಬಗೆಗೆ ನೀವೇನು ಬಲ್ಲಿರಿ? 1970, 1998, 2002, 2010 ಪು. 206, ರೂ. 140. 12. ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ-1, 2010, ಪು. 328, ರೂ. 220. 13. ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ-2, 2011, ಪು. 312, ರೂ. 200. 14. ಮಾತು ಮತ್ತು ಬರಹದ ನಡುವಿನ ಗೊಂದಲ, 2012, ಪು.216, ರೂ. 150. ಬಾರತಿ ಬಟ್ ಬರೆದ ಪುಸ್ತಕಗಳು: 1. ನನ್ನ ಬೆಲ್ಜಿಯಂ ಪ್ರವಾಸ, 2000, ಪುಟ 160, ರೂ. 50. 2. *ತಾಯಂದಿರಿಗೆ ಕಿವಿಮಾತು, 2007, ಪುಟ 224, ರೂ. 120. *ಈ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಪ್ರತಿಗಳು ಮುಗಿದಿವೆ. ಪ್ರತಿಗಳಿಗೆ ಬರೆಯಿರಿ: ನವಕರ್ನಾಟಕ ಪ್ರಕಾಶನ, ಎಂಬೆಸಿ ಸೆಂಟರ್, 11, ಕ್ರೆಸೆಂಟ್ ರಸ್ತೆ, ಕೆ.ಪಿ. ಈಸ್್ಟ, ಬೆಂಗಳೂರು 560 001