kannaDa vyAkaraNa yAke bEku?

lEkhakaru: Di. en. Sankara bhaT mUla: PDF (Google Drive) — OCR SuddhIkxta prati

← sUci

ingliS viSlEShaNe: en

kannaDa: kn

pariviDi

• adhyAya 1 — munnOTa
  • 1.1 vyAkaraNa yArige bEku?
    • 1.1.1 sollu mattu sollarime
    • 1.1.2 arivige eTakada kaTTalegaLu
  • 1.2 I kaTTalegaLannu yAke tiLiyabEku?
    • 1.2.2 vyatyAsagaLige kAraNagaLu
  • 1.3 I pustakada iTTaLa
• adhyAya 2 — Odu-barahada kalike
  • 2.1 SAleyalli kannaDada kalike
  • 2.2 Odu-barahada kalikege sollarimeya neravu
    • 2.2.1 ellara kannaDa mattu ADugannaDa
    • 2.2.2 ADugannaDada neravu
    • 2.2.3 heccina uligaLa kalike
  • 2.3 Odalu kaliyuvudu
    • 2.3.1 uligaLinda padagaLu
    • 2.3.2 uli mattu barigegaLa naDuvina pattuge
    • 2.3.3 barigegaLa kalike
    • 2.3.4 miduLinalli Oduva kelasa
    • 2.3.5 kannaDa barahada barigegaLa samasye
    • 2.3.6 salIsAda Odu
    • 2.3.7 padagaLa kalike
    • 2.3.8 Odininda tiLuvaLikeyannu paDeyuvudu
  • 2.4 bareyalu kaliyuvudu
    • 2.4.1 baravaNigeya caLakagaLu
    • 2.4.2 gaTTiyAgi bareyuvudu
    • 2.4.3 bareyuvudu mattu saripaDisuvudu
    • 2.4.4 barahadalli Asakti
  • 2.5 doDDavarige Odalu-bareyalu kalisuvudu
  • 2.6 tiruLu
• adhyAya 3 — bareyuvudaralli heccina kalike
  • 3.1 munnOTa
    • 3.1.1 barahagAraralli eraDu bage
    • 3.1.2 barahada oLaguTTu
    • 3.2.1 sollugaLa nele mattu tiLivu
    • 3.2.2 iTTaLagaLa Ayke
    • 3.2.3 sariterapina iTTaLagaLu
    • 3.2.5 hoddikeya gurutugaLu
  • 3.3 barahada guri
  • 3.4 barahada marunOTa
  • 3.5 tiddi saripaDisuvudu
    • 3.5.1 barahada gurutugaLa baLake
    • 3.5.2 kuraLugaLa iTTaLa
    • 3.5.3 sollugaLa koneya gurutugaLu
    • 3.5.4 sollugaLa naDuvina gurutugaLu
  • 3.6 tiruLu
• adhyAya 4 — arimeya barahagaLu
  • 4.1 munnOTa
  • 4.2 sariyAgi tiLisi hELuva bage
  • 4.3 arimeya padagaLa baLake
    • 4.3.1 kannaDada arimeya padagaLu
    • 4.3.2 sollarimeya tiLivu
    • 4.3.3 kannaDa padagaLa baLake
  • 4.4 sollarimeya mArpuruLu
    • 4.4.1 eraDu bageya mArpuruLugaLu
    • 4.4.2 kelavu prayOjanagaLu
    • 4.4.3 toDakenisalu kAraNa
    • 4.4.4 kannaDadalli sollarimeya mArpuruLugaLu
    • 4.4.5 kannaDada kasuvu
  • 4.5 sikkalu sollugaLu
  • 4.6 barahada iTTaLa
  • 4.7 mandi meccuvante bareyuvudu
  • 4.8 tiruLu
• adhyAya 5 — nalbarahagaLu mattu sollarime
  • 5.1 munnOTa
  • 5.2 nalbarahagaLalli sollugaLa baLake
    • 5.2.1 nalbarahagaLu mattu uLida barahagaLu
    • 5.2.2 munjarisuvudu
    • 5.2.3 sollarime mattu nuDiyoDDava
  • 5.3 nATakada mAtu
    • 5.3.1 sULunuDi mattu naDunuDi
    • 5.3.2 naDunuDiyalli sULunuDiya kaTTalegaLa baLake
    • 5.3.2 ADunuDi mattu oLanuDigaLa baLake
  • 5.4 nATakadalli nuDiyoDDava
    • 5.4.1 sollugaLa naDuvina pattuge
    • 5.4.2 sollugaLa huruLugaLu
  • 5.7 tiruLu
• adhyAya 6 — ippuruLina toDakugaLu
  • 6.1 munnOTa
  • 6.2 ippuruLina sollugaLa bagegaLu
    • 6.2.1 padada ippuruLu
    • 6.2.2 padarUpada ippuruLu
    • 6.2.3 iTTaLagaLa ippuruLu
  • 6.3 ippuruLu toDakAgiruvudu
    • 6.2.1 kAnUnugaLannu bareyuvudu
    • 6.3.2 arimeya barahagaLu
    • 6.3.3 eNNukagaLalli ippuruLu
  • 6.4 ippuruLu ottAseyAgiruvudu
  • 6.5 tiruLu
• adhyAya 7 — eraDanE nuDiya kalike
  • 7.1 munnOTa
    • 7.1.1 eraDanE nuDiyannu kaliyuvudara heccugArike
    • 7.1.3 makkaLa kalike mattu doDDavara kalike
  • 7.2 eraDanE nuDiyAgi ingliSna kalike
    • 7.2.1 tAynuDiyannu kalikeyinda horagiDuvudu
    • 7.2.2 kaTTaLeya mUla
    • 7.2.3 tAynuDiya sollarimeya baLake
    • 7.2.4 kalikeya tappugaLu
    • 7.2.5 Odalu-bareyalu kaliyuvudu
    • 7.2.6 doDDavara kalike
  • 7.3 eraDanE nuDiyAgi kannaDada kalike
  • 7.4 tiruLu
• adhyAya 8 — nuDimArike - 8.1.2 modalanE mattu eraDanE nuDigaLa kalike
  • 8.1 munnOTa
    • 8.1.1 eraDu bagetagaLu
    • 8.1.2 nuDimAruva bage
  • 8.2 mUla barahada tiLivu
    • 8.2.1 ADunuDiya baLake
    • 8.2.2 barahada oDDava
    • 8.2.3 bEre kelavu toDakugaLu
  • 8.3 IDunuDiya Oduga
    • 8.3.1 tiLidudu mattu tiLiyadudu
    • 8.3.2 hoddikeya gurutugaLu
  • 8.4 nalbarahagaLa nuDimArike
  • 8.5 eNNukada nuDimArike
    • 8.5.1 eNNukada hammugegaLu
    • 8.5.2 mAreDe hammuge
    • 8.5.3 eDenuDi hammuge
    • 8.5.4 eNikeya hammuge
    • 8.5.5 eNNukagaLa toDakugaLu
    • 8.5.6 oLanuDigaLa nuDimArike
    • 8.5.7 eNNukagaLigAgi bareyuvudu
  • 8.6 tiruLu
• adhyAya 9 — nuDihammuge
  • 9.1 munnOTa
    • 9.1.1 mArpADugaLu yAke naDeyuttave?
    • 9.1.2 hammugegaLa bagegaLu
    • 9.1.3 hammugeya hantagaLu
  • 9.2 parice hammuge
    • 9.2.1 barigehammuge
    • 9.2.2 sariyAgi mADida barigehammugegaLu
    • 9.2.3 tappAgi mADida barige hammugegaLu
    • 9.2.4 kannaDa barahada padabarigeya toDaku
    • 9.2.5 sollarimeya hammuge
    • 9.2.6 padanerakeya hammuge
  • 9.3 beLavaNigeya hammuge
  • 9.4 tiruLu
• adhyAya 10 — mAtina tondaregaLu
  • 10.1 munnOTa
  • 10.2 beLavaNigeya mAtina tondaregaLu
    • 10.2.1 kivi kELisada makkaLu
    • 10.2.2 uliya tondaregaLu
    • 10.2.3 sollarimeya tondaregaLu
    • 10.2.4 Odina tondaregaLu
    • 10.2.5 uggumAtu
  • 10.3 baLakeya tondaregaLu
    • 10.3.1 salIsAda mAtu
    • 10.3.2 huruLillada mAtu
• adhyAya 11 — muktAya
  • 11.4 tiruLu
  • 11.1 halavu bageya baLakeya sollarimegaLu
  • 11.2 eraDu bageya sollarimeya tiLivu
  • 11.3 sollarimeya heccugArike

---

kannaDa vyAkaraNa yAke bEku?

hosabaraha hosabaraha (I pustaka hosabaraha hosabarahadallide) hosabaraha

Di. en. Sankara baT

bASAprakASana, heggODu, sAgara

KANNADA VYAKARANA YAKE BEKU (Why do we need Kannada grammar?) by D. N. Shankara Bhat, Ninasam, Heggodu, Sagara 577 417. Phone:

modalaneya accu: 2009

bi : barahagAra

I pustakavannu accu hAkisuvalli bengaLUrina siskO sambramada geLeyaru haNada neravu nIDiddAre.

horatarike bASAprakASana, heggODu, sAgara 577 417

atri buk senTar, 4, SarAvati kaTTaDa, balmaTa, mangaLUru 575 001

SrISakti elekTrik pres, 13nE aDDaraste, jayanagara maysUru 570 014

1 munnOTa 1.1 vyAkaraNa yArige bEku? 1.1.1 sollu mattu sollarime 1.1.2 arivige eTakada kaTTalegaLu 1.2 I kaTTalegaLannu yAke tiLiyabEku? 1.2.1 mAtu mattu baraha : vyatyAsagaLu 1.2.2 vyatyAsagaLige kAraNagaLu 1.3 pustakada iTTaLa

2 Odu-barahada kalike 2.1 SAleyalli kannaDada kalike 2.2 Odu-barahada kalikege sollarimeya neravu 2.2.1 ellara kannaDa mattu ADugannaDa 2.2.2 ADugannaDada neravu 2.2.3 heccina uligaLa kalike 2.3 Odalu kaliyuvudu 2.3.1 uligaLinda padagaLu 2.3.2 uli mattu barigegaLa naDuvina pattuge 2.3.3 barigegaLa kalike 2.3.4 miduLinalli Oduva kelasa 2.3.5 kannaDa barahada barigegaLa samasye 2.3.6 salIsAda Odu 2.3.7 padagaLa kalike 2.3.8 Odininda tiLuvaLikeyannu paDeyuvudu 2.4 bareyalu kaliyuvudu

2.4.1 baravaNigeya caLakagaLu 2.4.2 gaTTiyAgi bareyuvudu 2.4.3 bareyuvudu mattu saripaDisuvudu 2.4.4 barahadalli Asakti 2.5 doDDavarige Odalu-bareyalu kalisuvudu 2.6 tiruLu

3 bareyuvudaralli heccina kalike 3.1 munnOTa 3.1.1 barahagAraralli eraDu bage 3.1.2 barahada oLaguTTu 3.2 barahagAraru mattu Odugaru 3.2.1 sollugaLa nele mattu tiLivu 3.2.2 iTTaLagaLa Ayke 3.2.3 sariterapina iTTaLagaLu 3.2.4 tOruga padagaLa baLake 3.2.5 hoddikeya gurutugaLu 3.3 barahada guri 3.4 barahada marunOTa 3.5 tiddi saripaDisuvudu 3.5.1 barahada gurutugaLa baLake 3.5.2 kuraLugaLa iTTaLa 3.5.3 sollugaLa koneya gurutugaLu 3.5.4 sollugaLa naDuvina gurutugaLu 3.6 tiruLu

4 arimeya barahagaLu 4.1 munnOTa 4.2 sariyAgi tiLisi hELuva bage 4.3 arimeya padagaLa baLake 4.3.1 kannaDada arimeya padagaLu

4.3.2 sollarimeya tiLivu 4.3.3 kannaDa padagaLa baLake 4.4 sollarimeya mArpuruLu 4.4.1 eraDu bageya mArpuruLugaLu 4.4.2 kelavu prayOjanagaLu 4.4.3 toDakenisalu kAraNa 4.4.4 kannaDadalli sollarimeya mArpuruLugaLu 4.4.5 kannaDada kasuvu 4.5 sikkalu sollugaLu 4.6 barahada iTTaLa 4.7 mandi meccuvante bareyuvudu 4.8 tiruLu

5 nalbarahagaLu mattu sollarime 5.1 munnOTa 5.2 nalbarahagaLalli sollugaLa baLake 5.2.1 nalbarahagaLu mattu uLida barahagaLu 5.2.2 munjarisuvudu 5.2.3 sollarime mattu nuDiyoDDava 5.3 nATakada mAtu 5.3.1 sULunuDi mattu naDunuDi 5.3.2 naDunuDiyalli sULunuDiya kaTTalegaLa baLake 5.3.3 ADunuDi mattu oLanuDigaLa baLake 5.4 nATakagaLalli nuDiyoDDava 5.4.1 sollugaLa naDuvina pattuge 5.4.2 sollugaLa huruLugaLu 5.5 tiruLu

6 ippuruLina toDakugaLu 6.1 munnOTa 6.2 ippuruLina sollugaLa bagegaLu

6.2.1 padada ippuruLu 6.2.2 padarUpada ippuruLu 6.2.3 iTTaLada ippuruLu 6.3 ippuruLu toDakAgiruvudu 6.3.1 kAnUnugaLannu bareyuvudu 6.3.2 arimeya barahagaLu 6.3.3 eNNukagaLalli ippuruLu 6.4 ippuruLu ottAseyAgiruvudu 6.5 tiruLu

7 eraDanE nuDiya kalike 7.1 munnOTa 7.1.1 eraDu nuDiyuvudannu kaliyuvudara heccugArike 158 7.1.2 modalanE mattu eraDanE nuDigaLa kalike 7.1.3 makkaLa kalike mattu doDdavara kalike 7.2 eraDanE nuDiyAgi ingliSna kalike 7.2.1 tAynuDiyannu kalikeyinda horagiDuvudu 7.2.2 kaTTaleya mUla 7.2.3 tAynuDiya sollarimeya baLake 7.2.4 kalikeya tappugaLu 7.2.5 Odalu-bareyalu kaliyuvudu 7.2.6 doDDavara kalike 7.3 eraDanE nuDiyAgi kannaDada kalike 7.4 tiruLu

8 nuDimArike 8.1 munnOTa 8.1.1 eraDu bagetagaLu 8.1.2 nuDimAruva bage 8.2 mUla barahada tiLivu 8.2.1 ADunuDiya baLake

8.2.2 barahada oDDava 8.2.3 bEre kelavu toDakugaLu 8.3 IDunuDiya Oduga 8.3.1 tiLidudu mattu tiLiyadudu 8.3.2 hoddikeya gurutugaLu 8.4 nalbarahagaLa nuDimArike 8.5 eNNukada nuDimArike 8.5.1 eNNukada hammugegaLu 8.5.2 mAreDe hammuge 8.5.3 eDenuDi hammuge 8.5.4 eNikeya hammuge 8.5.5 eNNukagaLa toDakugaLu 8.5.6 oLanuDigaLa nuDimArike 8.5.7 eNNukagaLigAgi bareyuvudu 8.6 tiruLu

9 nuDihammuge 9.1 munnOTa 9.1.1 mArpADugaLu yAke naDeyuttave? 9.1.2 hammugegaLa bagegaLu 9.1.3 hammugeya hantagaLu 9.2 parice hammuge 9.2.1 barige hammuge 9.2.2 sariyAgi mADida barige hammugegaLu 9.2.3 tappAgi mADida barige hammugegaLu 9.2.4 kannaDa barahada padabarigeya toDaku 9.2.5 sollarimeya hammuge 9.2.6 padanerakeya hammuge 9.3 beLavaNigeya hammuge 9.4 tiruLu

10 mAtina tondaregaLu 10.1 munnOTa 10.2 beLavaNigeya tondaregaLu 10.2.1 kivi kELisada makkaLu 10.2.2 uliya tondaregaLu 10.2.3 sollarimeya tondaregaLu 10.2.4 Odina tondaregaLu 10.2.5 uggumAtu 10.3 baLakeya tondaregaLu 10.3.1 salIsAda mAtu 10.3.2 huruLillada mAtu 10.4 tiruLu

11 muktAya 11.1 halavu bageya sollarimegaLu 11.2 eraDu bageya sollarimeya tiLivu 11.3 sollarimeya heccugArike

kelavu padagaLa huruLugaLu suTTuge

munnuDi

kannaDa sollarime (vyAkaraNa) kannaDada kuritAgi nAvu naDesuva yAva kelasagaLallella neravannu nIDaballudu, mattu I neravannu paDeyabEki ddalli namage entaha sollarimeya tiLivu bEkAguttade embudannu I pustakadalli tiLisalAgide.

kannaDa barahagaLalli ivattu samskrutadinda eravalAgi paDeda pada gaLannu tumbA heccu baLasalAguttide. hosa padagaLannu unTumADa bEkAdAgalella heccinavarU samskrutada pada mattu oTTu(pratyaya) gaLannE baLasuttiddAre. idarindAgi, kannaDa baraha ivattu heccina kannaDigarindalU dUra uLidide.

kannaDada barahavondaralli tumbA samskruta eravalugaLannu baLasi dudarindAgi adannu Odalu toDakAguttiddalli, antaha padagaLannu tiLiyadiruvudu tamma korate embudAgi heccina OdugarigU anisu ttade; baraha tumbA cannAgide, adare adu nanna kayge eTakuvudilla embudAgi avaru tIrmAnisuttAre.

Adare idakke badalu, barahavondaralli tumbA kannaDa padagaLannu baLasidudarindAgi adannu Odalu toDakAguttiddalli, adu barahada korate emba anisike Odugaralli mUDuttade. A barahavE cannAgilla embudAgi Odugaru tIrmAnisibiDuttAre. nammalli hindinindalU beLedu bandiruva samskrutada kuritAgiruva mElarime mattu kannaDada kuritAgiruva kILarime idakke kAraNa. nanna I baraha halavu mandi kannaDigaralli I eraDanE bageya anisikege eDemADikoDaballudu. Adare, kannaDa barahadalli samskruta eravalugaLannu mattu bEre eravalugaLannu AdaSTu kaDime mADabEku embudu I pustakada gurinuDiyAgide. idakkAgi baLakeyinda bidduhOgiruva halavu kannaDa

padagaLannu illi baLasalAgide, mattu halaveDegaLalli kannaDadavE Ada padagaLannu mattu oTTugaLannu baLasi hosa padagaLannu unTu mADiyU baLasalAgide. idu samskruta padagaLannu baLasi baLake yAdavarige ondu toDakAgi kANabahudu.

idallade, samskrutadinda eravalAgi paDeda padagaLannu avu eraDu sAvira varSagaLaSTu hinde samskrutadalli hEgidduvO hAgeyE ivattU kannaDadalli bareyabEkAgilla, avannu nAvu hEge OduttEveyO hAge baredare sAku emba tIrmAnada mEle nintiruva hosa baraha vannu I pustakadalli baLasalAgide. kelavu mandi Odugarige idU ondu toDakendu anisabahudu.

Adare, I eraDu bageya baLakegaLU kannaDa barahadalli kannaDada sogaDannu uLisikoLLuva mUlaka adu ellA kannaDigarannU talapuva hAge mADuvalli neravAgaballuvu. hAgAgi, idannu naDesabEkemba kaLakaLiyiruva Odugaru I toDakugaLannu tALikoLLadirarendu nanna nambike.

I pustakada karaDubarahavannomme Odi nODi, adara kuritAgi tamma anisikegaLannu tiLisiruva ke.vi.nArAyaNa, si.pi.nAgarAj, bi.Ar.kiraN, ke.vi.akSara, bi.Ar.venkaTaramaNa aytALa, mattu bArati baT avarannu nAnu illi nenapisabayasuttEne.

idallade, idannu andavAgi accuhAkida SrISakti ilekTrik presna rA.SrI.mOhana mUrti avarannu, accuhAkisuvalli haNada bembalavitta siskO sambramada geLeyarannu, idara mArATada hoNe hottiruva atri buk senTarina ji.en.aSOkavardana avarannu nAnu illi nenapisabayasuttEne.

heggODu, sAgara okTObar 15, 2009

Di.en.Sankara baT

English →

ಕನ್ನಡ →

modalanE pasuge — munnOTa

ಕನ್ನಡ →

1.1 vyAkaraNa yArige bEku?

nijakkU vyAkaraNavembudu nuDiyannu baLasuva namagellarigU bEkAgu ttade. yAkendare, adu nuDiya jIvALa. adillade nuDiyE illa. ondu nuDiyalli mAtanADuvAga nAvu baLasuva pratiyondu vAkyada hindeyU vyAkaraNada niyamagaLu illavE kaTTalegaLu aDagive.

Adare, vyAkaraNada I kaTTalegaLu namma miduLinalli arivige eTakada rUpadalli hudugiruttave. avannu nAvu mAtanADuvAga mattu innobbara mAtannu kELuvAga baLasaballevallade, avu entahavu embudannu innobbarige vivarisi hELalArevu.

idallade, nAvu sAmAnyavAgi vyAkaraNa emba hesarininda kareyu vudu adara arivige eTakuvantaha rUpavannu. idannu nuDiyarigaru vyAkaraNa pustakagaLalli baredirisiruttAre. nuDiyalli baLakeyAguva sollugaLa hinde yAva bageya kaTTalegaLella aDagive embudannu kanDuhiDiyuva mUlaka, avaru intaha arivige eTakuva vyAkaraNagaLannu bareyuttAre. nuDiyannu tamma kasubAgi mADi konDavarige mattu tamma kasubinalli barahavannu baLasa bEkAdavarige intaha arivige eTakuva vyAkaraNa tumbA neravannu nIDaballudu. Adare, ivattu kannaDada vyAkaraNavannu yArU tamma kasubugaLalli baLasikoLLuva hAge kANisuvudilla. idakke eraDu kAraNagaLive: modala neyadAgi, SAlegaLalli ivattu kalisuttiruva kannaDa vyAkaraNa nijakkU kannaDaddE alla. adu samskrutada vyAkaraNa niyamagaLannu kannaDakke hondisalu naDesiruva prayatna mAtra. kESirAjana kAladindalU

kannaDa vyAkaraNavembudu, I kAraNakkAgi, yAva kelasakkU baLasa lAgadantaha ondu toDaku toDakAda viSayavAgiyE uLidu

eraDaneyadAgi, nijakkU kannaDada vyAkaraNa entahadu, adannu tiLidukoLLuvudarinda kannaDada barahavannu kaliyuvavaru mattu kalisu vavaru, barahagAraru, nuDimArugaru (anuvAdakaru), nuDihammugaru mattu bEre halavu bagegaLalli nuDige sambandisidante kelasagaLannu naDesuvavaru entaha neravannu paDeyaballaru embudannu tiLidu koLLalu heccina prayatnagaLAvuvU kannaDadalli naDedilla. idallade, hAge baLasalu baruvantaha vyAkaraNagaLannu yArU baredilla.

ivattu baLakeyalliruva kannaDa vyAkaraNagaLu kannaDa nuDiya vyAkaraNa gaLallavendu nAvu hEge tIrmAnisaballevu, kannaDaddE Ada vyAkaraNa hEge avakkinta tIrA bErAgiraballudu embudannu nAnu kannaDakke bEku kannaDaddE vyAkaraNa emba pustakadalli tOrisikoTTidde.

idallade, 1978ralli horatanda kannaDa vAkyagaLu: Antarika racane mattu artavyavaste emba pustakada mUlaka, mattu AmEle ittIcege horatanda kannaDa padagaLa oLaracane, kannaDa vAkyagaLa oLaracane, nijakkU haLegannaDa vyAkaraNa entahadu? mattu kannaDada sarvanAmagaLu emba pustakagaLa mUlaka, I kannaDaddE Ada vyAkaraNada kelavu amSagaLa kuritAgi heccu ALavAda cintanegaLannU naDesiddEne. halavAru mandi nuDiyarigaru intaha cintanegaLannu naDesidalli, avugaLa mUlaka nAvu kannaDaddE Ada vyAkaraNa entahadu embudannu kanDuhiDiyaballevu. A rIti kanDuhiDida vyAkaraNa yAva bageyallella namma kelasagaLalli neravAgaballudu embudannu I pustakadalli tOrisi koDaliddEne.

ಕನ್ನಡ →

1.1.1 sollu mattu sollarime

vyAkaraNa’emba pada ivattu kannaDigaralli halavu kahi anisikegaLige eDemADikoDuttade. mEle sUcisida hAge, SAlegaLalli kalisuva

munnOTa kannaDa vyAkaraNavembudu avara maTTige tIrA anavaSyakavAgiruvudu, toDaku toDakAgiruvudu mattu heccina maTTige kannaDaddE alla vAgiruvudu idakke kAraNa.

vyAkaraNada avaSyakateyannu tOrisahoraTiruva I pustakadalli intaha kahi anisikegaLige eDemADikoDuva vyAkaraNa emba padavannu baLasuva badalu, kannaDaddE Ada sollarime emba padavannu baLasi ddEne. sollu pada kannaDadalli vAkyavannu hesarisaballudu mattu sollugaLa oLaracaneyentahadu embudannu tiLisuva sollarime pada vyAkaraNavannu hesarisaballudu.

yAvudE ondu sollinalli ondu illavE adakkinta heccu padagaLiruttave. ettugegAgi, keLage koTTiruva (1)nE sollannu gamanisabahudu:

(1)

nALe ombattakke namma huDuganondige SAleyalliru ttEne

I sollinalli nALe, ombattu, nAvu (namma), huDuga, SAle, iru emba Aru padagaLive. I Aru padagaLannaSTE hELidare adondu sollAguvudilla mattu nAvu hELabEkAgiruvudu Enu embudu namma kELugarige gottAguvudU illa. hAgAgabEkiddalli, A padagaLige kke, a, ondige, alli, utta mattu Ene embantaha oTTu (pratyaya)gaLannu sErisiruva padarUpagaLannu baLasabEkAguttade, mattu avannu mEle koTTiruva (1)nE sollinalli kANisuva hAge, ondu niScitavAda OraNa(krama)dalli jODisi hELabEkAguttade.

ivE padagaLannu bEre oTTugaLondige sErisi, mattu bEre bage yalli jODisi hELidalli bEreyE huruLugaLu siguttave embudannu keLagina sollugaLalli kANabahudu.

nALe ombattakke namma huDuga SAleyalliruttAne.

(1ca) nALeyinda ombattu SAlegaLalli namma huDugariruttAre.

(1l)

nALeyinda ombattu huDugaru namma SAleyalliru namma huDuga nALevarege ombattakke SAleyalliruttAne. nALe ombattakke huDugaru namma SAleyalliruttAre. nALe ombattakke nAvu huDugara SAleyalliruttEve.

I rIti padagaLige oTTugaLannu sErisi bagebageya padarUpagaLannu unTumADuva bage hEge mattu antaha padarUpagaLannu jODisi sollugaLannu unTumADuva bage hEge embudannu sollarime tiLisuttade.

padagaLu sollina elubugUDu mAtra. avugaLigondu rUpa koTTu usirannu tumbabEkiddalli sollarimeya kaTTalegaLu bEkAgu ttave. hAgAgi, padagaLu eSTu mukyavO sollarimeya kaTTalegaLU aSTE mukya. averaDU oTTige sEridAga mAtra namma manassinalliruva anisikegaLu innobbarannu talupaballuvu.

ಕನ್ನಡ →

1.1.2 arivige eTakada kaTTalegaLu

nAvu tumbA cikkavarAgiddAgalE padagaLige oTTugaLannu sErisi bage bageya sollugaLannu unTumADuva bage hEge embudannu aritu konDiddEve. I arivannu nAvu namma beLavaNigeya angavAgi eraDUvare mUru varSadavarAgiddAgalE paDedukonDiddEve.

Adare mEle sUcisida hAge, I sollarimeya kaTTalegaLella namma miduLinalli arivige eTakada rUpadalli tumbikonDiruttave. avannu baLasi sollugaLannu unTumADuvudu hEge mattu bEre yavaru unTumADida sollugaLannu kELi, avugaLinda tiLivannu paDeyuvudu hEge embudannu nAvu aritukonDiddEvallade nijakkU A kaTTalegaLu entahavu embudannu nAvu tiLidilla.

kannaDakke ondu sollarimeyannu bareyabEkendiruvavaru intaha halavAru kaTTalegaLannu arivige eTakuva rUpakke tarabEkAguttade.

munnOTa ettugegAgi, hOguvudu ellige embudannu ondu sollu tiLisabEkiddalli, adaralli hOgaliruva jAgavannu sUcisuva padakke ge emba oTTannu sErisabEkAguttade. manege hOguttiddEne emba intahadondu sollinalli I ge oTTannu hOguva jAgavannu sUcisuva mane padakke sErisalAgide.

I ge oTTina baLakeya hinde nammalli heccinavarU tiLiyadiruva (endare gottiddarU arivige eTakadiruva) ondu kaTTaleyide: (1) ekAra illavE ikAradalli konegoLLuva padagaLa baLika, mElina padadalli kANisida hAge, adannu ge rUpadalli baLasabEku (SAlege, hoLege, haLLige, dArige); Adare, (2) ukAradalli konegoLLuva padagaLa baLika adannu ige rUpadalli baLasabEku (kADige, baccalige, maNNige), mattu (3) akAradalli konegoLLuva padagaLa baLika, avu mAnavarannu hesarisuvudAdare ige rUpadalli baLasabEku (akkanige, aNNanige, kuruDanige), mattu uLideDegaLalli kke rUpadalli baLasabEku (beTTakke, ATakke, kALagakke).

kannaDadalli intaha bEreyU nUrAru kaTTalegaLu baLakeyAguttave; ivannu niyama embudAgi kareyuvudakkintalU kaTTale embudAgi kareyuvudE sariyendu tOruttade. yAkendare, ivu muriya bAradantaha illavE muriyalAgadantaha niyamagaLEnalla. namma samAjadalli beLedubandiruva ondu bageya oDambaDikegaLannu mAtra ivu sUcisuttave. samayadinda samayakke ivugaLalli halavAru mArpADugaLU naDeyuttA iruttave, mattu I kAraNakkAgi, I kaTTalegaLu ivattu ADunuDiyinda ADunuDige, oLanuDiyinda oLanuDige bEre bErAgiyU kANisikoLLuttave.

mAtanADuvAga illavE bareyuvAga nAvu I kaTTalegaLannu mattu intahavE bEreyU nUrAru kaTTalegaLannu sariyAgiyE baLasuttiruttEve. Adare nijakkU avu entahavu embudannu nAvu yArigU vivarisi hELalArevu. avu namma miduLinalli arivige eTakada rUpadalliruvudE idakke kAraNa. kannaDada sollarimeyannu bareyuvavaru avannella kanDuhiDidu paTTimADi vivarisabEkAguttade.

ಕನ್ನಡ →

1.2 I kaTTalegaLannu yAke tiLiyabEku?

namma miduLinalli arivige eTakada rUpadalliruva I sollarimeya kaTTalegaLannu arivige eTakuva hAge mADuvudarinda prayOjana vEnAdarU ideyE emba kELvi illi ELuttade.

idakke ondu marunuDi(uttara) Enendare, hosa hosa viSaya gaLannu tiLidukoLLabEkemba kutUhala nammalli yAvAgalU iddE iruttade. nijakkU namma manassinalli illavE miduLinalli mAtanADu ttiruvAga Enu naDeyuttiruttade embudannu tiLidukoLLabEkemba kutUhala nammoLage kelavarallAdarU iddE iruttade. antaha kutUhalavannu taNisuvudakkAgiyAdarU nAvu namma mAtina (kannaDada) sollarimeyentahadu, endare, nAvu baLasuva sollugaLa oLaracane yentahadu embudannu tiLidukoLLalu horaDabEkAguttade. intaha tiLivu mAtanADuvAga namma manassinalli Enu naDeyuttade embudannu tiLiyalu ondu kiTikiyannodagisuttade.

Adare, idakkinta mukyavAda bEreyU halavu prayOjanagaLannu nAvu sollarimeya tiLivininda paDeyaballevu. ivugaLalli Odalu bareyalu kaliyuvudu mattu barahavannu jANmeyinda baLasalu kaliyuvudu mukyavAdavugaLu.

sAmAnyavAgi, mAtanADuvudakke, mattu innobbaru hELidudannu kELi tiLiyuvudakke namage arivige eTakuvantaha sollarimeya tiLivu bEkAguvudilla. arivige eTakadantaha tiLivE adakke sAkAguttade. Adare, cannAgi bareyalu kaliyabEkiddalli, mattu innobbaru baredudannu sariyAgi Odi tiLidukoLLabEkiddalli arivige eTakuvantaha sollarimeya tiLivU bEkAguttade. idakke kAraNavEnendare, mAtigU barahakkU naDuve halavu vyatyAsagaLiddu, mAtannu kalitukoLLuva hAge nAvu barahavannu kalitukoLLuvudilla.

mAtigU barahakkU naDuve entaha vyatyAsagaLella ive, mattu I vyatyAsagaLu kanDubaralu kAraNavEnu embudannu keLage tusu vivaravAgi pariSIlisalAgide:1.2.1 mAtu mattu baraha : vyatyAsagaLu mAtinalli baLakeyAguva nuDiginta barahadalli baLakeyAguva nuDi halavu viSayagaLalli bErAgiruttade. ivugaLalli mukyavAda kelavannu keLage koDalAgide:

(1) mAtinalli padagaLannella oTToTTige baLasuttEve. Adare bareyu vAga avannu naDuve jAga biTTu bEre bErAgi bareyabEkAguttade. illavAdare baredudannu Odalu tumbA kaSTavAgaballudu. mAtinalli kelavomme sollugaLU oTToTTige baruttave. Adare bareyuvAga avannu bErpaDisi, avugaLa kone ellide embudannu kone(.), kELvi (?) illavE beragu (!) sannegaLa mUlaka sUcisuttirabEkAguttade. (2) mAtanADuvAga baLakeyAguva sollugaLu tunDu tunDA giruvudE heccu. Adare bareyuvAga avella iDi iDiyAgiruvante nODikoLLabEkAguttade. mAtinalli cikka cikka sollugaLiruvudE heccu. uddada sollugaLiddarU avu mattu, Adare modalAda kelavE kelavu padagaLinda jODisidavugaLAgiruttave.

idakke badalu, barahadalli heccu uddada mattu heccu toDakina sollugaLu kANisikoLLuttave. jODisida sollugaLigintalU sollu gaLannu oLasollugaLAgi baLasiruvantaha sikkalu sollugaLu barahadalli heccu kANisikoLLuttave. baredudannu Odugaru tirutirugi OdaballarAda kAraNa, antaha sikkalu sollugaLiddarU avarige tondareyAguvudilla. (3) mAtanADuvAga AlOcisuvudannU ADuvudannU oTToTTige mADuttiruttEve. hAgAgi, mAtinalli viSayagaLu ondu kramadalli baruvudilla. ondannu tiLisuttiruvAga naDunaDuve bEre viSayagaLU sErikoLLabahudu. I kAraNakkAgi, kelavomme hELidudannE matte matte hELuttirabEkAguttade.

Adare, bareyuvAga ellA viSayagaLannU modalige AlOcisi mattu vimarSisi, anantara bareyuttEve. tiLisabEkAgiruva viSayagaLannu ondu kramadalli jODisi irisuttEve, mattu AdaSTu maTTige omme bareda viSaya mattomme anavaSyakavAgi bArada hAge nODikoLLu ttEve.

(4) mAtanADuvAga padagaLannu mAtravallade kaysanne, kaNNusanne, uliya EriLita, mayya niluvu modalAduvannU baLasuttEve. halavu kaDegaLalli tiLisabEkAgiruva viSayagaLalli heccinavannU I kaysanne-kaNNusannegaLa mUlakavEnE tiLisuttiruttEve.

idakke badalu, barahadalli sollugaLa iTTaLa, barahada gurutugaLu, kuraLu(pArA)gaLu, kOSTakagaLu, geretiTTagaLu modalAdavugaLannu baLasuttEve. sollugaLa mUlaka tiLisalAgada halavu huruLugaLannu intaha iTTaLa mattu gurutugaLa mUlaka sUcisuttEve.

ಕನ್ನಡ →

1.2.2 vyatyAsagaLige kAraNagaLu

mAtu mattu barahagaLa naDuve kANisikoLLuva I vyatyAsagaLige nAlku mukya kAraNagaLive:

(1) (2) (3)

(4)

averaDakke tIrA bErAgiruva gurigaLiruttave; averaDu baLasuva oyyuge(mAdyama)gaLu bErAgiruttave; mAtanADuvavara edurigEnE kELugaru iruva hAge barahagArara edurige Odugaru iruvudilla; mAtu kaliyalu huTTinindalE siguva aLavu iruva hAge Odu-barahagaLannu kaliyalu iruvudilla.

(1) guri bEre: nuDiya mUlaka talapabEkAgiruva vyakti namma edurigEnE iruvAga nAvu mAtannu baLasuttEvallade barahavannu baLasalu hOguvudilla. Ata edurinalli illadiruvAga mAtra baraha vannu baLasuttEve.

haraTe hoDeyuvudu, manassinalliruva anisikegaLannu tiLisuvudu modalAduvakke mAtannu baLasuttEve. idakke badalu, viSayagaLannu tiLisuvudu, naDavaLikegaLannu barediDuvudu, maretuhOgadante sangati gaLannu gurutisiDuvudu illavE paTTimADuvudu, modalAduvakke barahavannu baLasuttEve.ittIcege dUravANi, uliyaccu, mincance modalAdavugaLa baLakeyindAgi, mAtu mattu barahagaLu hattira baruttive: ivu mAtina kelasavannu barahada mUlaka mattu barahada kelasavannu mAtina mUlaka naDesalu baruvante mADive, mattu idarindAgi mAtu mattu barahagaLa naDuvina vyatyAsavU svalpa maTTige kaDimeyAga toDagide. hIgiddarU, mAtu mattu barahagaLa mukya gurigaLu bErAgiyE iddu, avugaLindAgi mUDibaruva vyatyAsagaLu hAgeyE uLidukonDive.

(2) oyyuge bEre: mAtinalli nAvu uligaLannu baLasuttEve;

Adare barahadalli barige(akSara)gaLannu baLasuttEve.

uligaLu avannu ADida kUDalE mAyavAgibiDuttave. hAgAgi, mAtannomme ADidevendare adannu matte hindakke paDedukoLLalArevu. hELuvudu sariyAguttillavendu namma manassige anisidare, adannu naDuveyE nillisibiDuttEve, mattu innomme hELalu surumADu ttEve. I kAraNakkAgi, mAtinalli baruva sollugaLu sAmAnyavAgi tunDu tunDAgiruttave.

Adare, kAgadada mEle mUDisida barigegaLu mattu bEre gurutu gaLu uligaLa hAge kUDalE aLisihOguvudilla. hAgAgi, baredudannu saripaDisikoLLalu namage sAkaSTu samayaviruttade. adannu Oduga reduru irisuva modalu halavu bAri Odi nODi, adaralli namage bEkAgiruva ellA rItiya badalAvaNegaLannU mADikoLLaballevu. uttama barahavondannu racisuvudakkAgi varSagaTTale bEkiddarU duDiya ballevu.

mAtinalli baruva uligaLu ondara hindondu mAtra baraballu vallade ommegE baralAravu. Adare, barahada barigegaLannu ondara munde ondarante mAtravallade, mEle-keLagU jODisaballevu. avannu OduvavarU halavu gurutugaLannu ommegEnE gamanisaballaru. (3) Odugaru bareyuvavara edurigiruvudilla: sAmAnyavAgi, mAtanADuvavara edurigEnE avara kELugariruttAre; Adare, bareyuvavara edurige avara Odugariruvudu tumbA aparUpa.

kELugaru edurigEnE iruva kAraNa, tamma mAtannu avaru meccu ttiddArO, illavE adu avarige bEsara taruttideyO embudu ADugarige mAtanADuttiruva hAgeyE gottAguttiruttade. kELugarU tamma anisikegaLannu naDunaDuve tiLisuttiruttAre. hAgAgi, sannivESakke takka hAge ADugaru tamma mAtannu badalAyisuttA hOgaballaru. tAvu hELiddu tamma kELugarige sariyAgi gottAguttillavendu anisidare, adannu bEre bageyalli hELuva mUlaka gottAguva hAgeyU avaru mADaballaru.

Adare, bareyuvavarige Odugara anisike Enirabahudembudu kUDalE gottAguvudilla. adannavaru UhisikonDu, tamma baraha vannu munduvarisabEkAguttade. yAva rItiyalli baredare Odugara kutUhala uLidItu embudannU avaru tAvE kalpisikoLLa bEkAguttade. I kAraNakkAgi, barahadalli baruva sollugaLu mAtinalli baruva sollugaLiginta halavu bageyalli bErAgirabEkAguttade.

kELugaru edurigEnE iruva kAraNa, mAtinondige kaNNusanne, kaysanne modalAduvannU baLasabahudu. edurigEnE iruva vyakti, vastu modalAduvannU mAtinalli baLasikoLLabahudu. Adare, barahakke intahadu yAvudU neravige baruvudilla. tiLisabEkAdudannella kAgadada mEle mUDuva sollugaLa mUlakavEnE tiLisabEkAguttade. (4) huTTinindalE siguva aLavilla: mAtu kaliyalu bEkAguva aLavannu nAvu huTTinindalE paDedukonDu bandiddEve. Adare, baraha kaliyalu bEkAguva aLavannu nAvu A rIti huTTinindalE paDedukonDu bandilla.

ellA makkaLU mAtannu tamma beLavaNigeya angavAgi paDedu koLLuttAre. ArOgya sariyiruva yAva maguvU mAtu kaliya diruvudilla. Adare, Oduva mattu bareyuva kelasavannu makkaLige yArAdarU kalisikoDabEkAguttade. Ijuvudu, saykal tuLi yuvudu, kAru biDuvudu modalAda bEre halavAru caLaka (kavSalya)gaLa hAge, Oduvudu mattu bareyuvudU ondu caLaka vAgiddu, prayatnapaTTu kalitalli mAtra adu dakkuttade.hIge prayatnapaTTu kaliyabEkAgiruva ellA caLakagaLa kalikegaLigU avugaLa oLaguTTina arivu neravige baruttade. ettugegAgi, Ijina oLaguTTannaritiruvavaru uLidavariginta heccu cannAgi mattu heccu bEgane Ijalu kaliyaballaru. barahada kalikeyU antahadE. adara oLaguTTannu, endare arivige eTakuva sollarimeyannu, tiLidavarige adannu heccu suLuvAgi, heccu cannAgi, mattu heccu bEgane kaliyalu baruttade, mattu heccu cannAgi baLasalu baruttade.

ಕನ್ನಡ →

1.3 I pustakada iTTaLa

kannaDada sollarime (vyAkaraNa) yAke bEku embudannu I pustakada mundina hattu pasuge(adyAya)gaLalli vivarisalAgide. mEle sUcisida hAge, adara prayOjana barahavannu kaliyuva mattu baLasuva kelasa gaLalli tumbA heccinadAgiruva kAraNa, I pasugegaLalli heccinavU A eraDu viSayagaLa kuritAgeyE ive.

Odu-barahada kalikeyalli sollarimeya tiLivu hEge neravAguttade embudannu mundina nAlku pasugegaLalli vivarisalAgide. cikka makkaLige Odalu-bareyalu kalisuvudakkU doDDavarige kalisuvudakkU naDuve halavu vyatyAsagaLive. I vyatyAsagaLu entahavu, avara kalikeyalli sollarimeyannu hEge baLasikoLLabahudu embudannu eraDanE pasuge yalli vivarisalAgide.

bareyuvudaralli heccina jANmeyannu paDeyuvudarallU sollarimeya tiLivu neravAguttade. sAmAnyavAgi mAtanADu ttiruvAga mAtina hindiruva kaTTalegaLa kuritu AlOcisalu namage samayavE siguvudilla. mAtu bEgane naDeyuttiruvudu mattu ADidoDaneyE adu illavAguttiruvudu idakke kAraNa.

Adare, bareyuva kelasavannu naDesuttiruvAga adakkAgi nAvu eSTu hottannu bEkiddarU baLasikoLLaballevu. padagaLannu mattu sollina iTTaLagaLannu bareyuva samayadallEnE ArisikonDu munduvariya ballevu, mattu bareda baraha mAtina hAge aLidu hOgade namma edurigEnE uLiyuva kAraNa, adannu tirutirugi OdinODi, adaralli

mArpADugaLannU mADikoLLaballevu. hAgAgi, mAtanADuvAga namage bEkAgadiruva arivige eTakuvantaha sollarimeya tiLivu barahada kelasavannu baLasuvalli namma neravige baruttade.

barahagaLalli taDe (,), arekone (;), Oregere (/), kogeta (:) modalAda halavu bageya gurutugaLannu baLasabEkAguttade. baredu dannu sollugaLAgi, kuraLu(pArA)gaLAgi mattu pasuge(adyAya)gaLAgi vingaDisikoLLabEkAguttade. ivugaLannu sariyAgi baLasidalli baraha kkiruva halavu korategaLu illavAguttave. Adare, I gurutugaLannu sariyAgi, endare Odugarige neravAguvante, baLasabEkiddalli sollarimeya tiLivu bEkAguttade. I ellA viSayagaLannU mUranE pasugeyalli pariSIlisalAgide.

sAmAnya barahagaLigU arimeya (vijnAnada) barahagaLigU naDuve halavu vyatyAsagaLive. arimeya barahagaLalli viSayavannu heccu aDaka vAgi mattu kaTTuniTTAgi tiLisabEkAguttade. hAgAgi, adaralli baruva sollugaLa iTTaLagaLu sAmAnya barahagaLalli baruvavugaLinda bErA giruttave. intaha barahagaLu Odugarige toDakinavAgi kANisalu idu ondu kAraNa.

arimeya barahagaLannu bareyuvavarige mattu arimeya (pAribASika) padagaLannu hosadAgi unTumADikoDuvavarige sollarimeya tiLivu bEkAguttade; illavAdare avaru bareda arimeya barahagaLu innaSTu toDakinavAgaballuvu, mattu avaru unTu mADuva arimeya padagaLu avannu baLasuvavaralli gondalavannU unTumADaballuvu. kannaDada arimeya barahagaLu I eraDu kAraNa gaLindAgi hEge tumbA toDakinavAgive embudannu nAlkanE pasuge yalli vivarisalAgide.

kate, kavite, nATaka modalAda nalbarahagaLu bEreyE ondu kAraNakkAgi itara barahagaLinda bErAgive: sAmAnya barahagaLalli baLakeyAguva kaTTaLegaLalli kelavannu muriyuva mUlaka, mattu bEre kelavannu hosa baLakegaLalli toDagisuva mUlaka, I nalbarahagaLu Odugana gamanavannu barahada huruLininda barahada kaDege seLeyabEkAgide. I kelasavannu jANmeyinda naDesuvalli hEge sollarimeya tiLivu neravige baraballudu embudannu aydaneya pasugeyalli vivarisalAgide.

barahagaLalli bandiruva sollugaLu ippuruLinavAgi (endare eraDu illavE heccu huruLinavAgi) kANisikoLLalu eraDu kAraNagaLive: avugaLalli baruva padavondakke ondakkinta heccu huruLugaLiruvudu ondu kAraNa, mattu avakke ondakkinta heccu iTTaLagaLiruvudu innondu kAraNa. intaha sollugaLu kelavarige toDakAgiruttave, mattu innu kelavarige ottAseyAgiruttave. toDakAgiddalli avannu illavAgisuvudu illavE hatOTiyallirisikoLLuvudu hEge embudannu tiLiyabEkAguttade, mattu ottAseyAgiddalli avannu tamma barahagaLalli jANmeyinda baLasuvudu hEge embudannu tiLiya bEkAguttade. I eraDu bageya kelasagaLigU sollarimeya tiLivu hEge neravAgaballudu embudannu AranE pasugeyalli vivarisalAgide. ivattu bEre bEre dESagaLa naDuve pattuge(sambanda)gaLu dinadinda dinakke heccuttive, mattu bEre bEre nuDigaLannADuva janara naDuveyU pattugegaLu heccuttive. I kAraNakkAgi, ivattu halavu mandi tamma tAynuDiyannu mAtravallade bEre nuDigaLannU kaliyabEkAguttide. intaha kalikeyannu bEgane mattu cannAgi naDesuvalli I nuDigaLa sollarime yAva rItiyalli neravige baraballudu embudannu ELanE pasugeyalli vivarisalAgide.

idallade, ivattu ingliSnantaha nuDigaLinda bEre halavAru nuDigaLige barahagaLannu nuDimAruva (anuvAdisuva) kelasavU eDebiDade naDeyuttirabEkAgide. yAkendare, ivattu heccu heccu mAhitigaLannu I kelavu nuDigaLalli mAtravE kalehAkalAguttide. nuDimAruva kelasavannu eNNuka(kampyUTar)gaLa mUlaka naDesuva hAgAdalli, I nuDigaLalliruva mAhitiyannu heccu heccu janaru suLuvAgi paDeyuvantAgaballudu. Adare eNNukagaLige I kasuvu siguva hAge mADabEkiddalli, adakke halavAru nuDigaLa sollarimeya tiLivu bEkAguttade. idannu enTanE pasugeyalli vivarisalAgide.

ondu nuDiyannu hosa hosa sannivESagaLalli baLasa bEkendiruvavaru A sannivESagaLige hondikoLLuva hAge adaralli halavAru mArpADugaLannu naDesabEkAguttade. ettugegAgi, adannu barahakke iLisillavAdalli adakkondu hosa lipiyannu odagisi koDa bEkAguttade, mattu adaralli sAkaSTu padagaLu illavAdalli halavu hosa padagaLannu adaralli unTumADikoLLabEkAguttade. intaha mArpADugaLannu nuDihammugegaLa mUlaka heccu vEgavAgi mattu heccu cannAgi naDesalu baruttade. Adare, I rIti nuDihammugegaLannu hammikoLLuvavarige sollarimeya tiLivu bEkAgu ttade. illavAdare, avaru hammikonDa mArpADugaLu nuDiyannu baLasuvavarige tumbA tondare koDaballuvu. I viSayavannu ombattanE pasugeyalli vivarisalAgide.

kelavu makkaLige huTTina tondareyindAgi sariyAgi mAtanADalu baruvudilla. doDDavarallU kelavaru miduLige peTTAdudarindAgi tamma mAtannu tusuvO heccO kaLedukonDiruttAre. intaha mAtina tondaregaLannu bageharisuvalli illavE hatOTige tandu koLLuvalli sollarimeya tiLivu hEge neravAgaballudu embudannu hattanE pasugeyalli pariSIlisalAgide.

illi mukyavAgi gamanisabEkAgiruvudEnendare, sollarime embudu ondu vicitravAda viSayavEnalla. nAvu namma dinanityada jIvanadalli eggillade baLasuva mAtina hindiruva kaTTalegaLentahavu embudannaSTE adu tiLisuttade. I kaTTalegaLu namma nuDiya bEre bEre baLakegaLalli svalpa maTTige bEre bErAgiyU iruttade. hAgAgi, antaha baLakegaLannu jANmeyinda naDesabEkendiruvavarige I kaTTalegaLa arivu neravannIyaballudu. idu hEge embudannu tiLisuvudE I pustakada mukya guriyAgide.

English →

ಕನ್ನಡ →

eraDanE pasuge — Odu-barahada kalike

ಕನ್ನಡ →

2.1 SAleyalli kannaDada kalike

hosadAgi SAlege sEruva makkaLige tamma ADunuDiyalli (kannaDadalli) mAtanADalu tumbA cannAgi tiLidiruttade. SAleyalli avaru modalige mADabEkAgiruva kelasavEnendare, tamma ADunuDiginta svalpa maTTige bErAgiruva ellara kannaDadalli (endare karnATakada ellA SAlegaLallU heccu kaDime ondE rUpadalliruva kannaDadalli) mAtanADalu kaliyuvudu mattu adarallEnE Odalu mattu bareyalu kaliyuvudu.

gaNita, vijnAna, caritre modalAda bEreyU halavu viSayagaLannu avaru SAleyalli kaliyabEkAguttade. Adare, I ellA kalikegaLannU avaru ellara kannaDada mUlakavEnE naDesabEkAguttade. adu avara bErellA kalikegaLigU ondu aDigaTTannu odagisuttade. hAgAgi, bErellA kalikegaLigintalU ellara kannaDada kalikege nAvu heccina gamana koDabEkAgide.

illi eraDu mukya kelasagaLu kalisugara mundive: ellara kannaDadalli mAtanADalu kalisuvudu mattu adarallEnE Odalu mattu bareyalu kalisuvudu. mAtanADuvudu hEge embudu makkaLige gottide. hAgAgi, ellara kannaDadalli mAtanADuvudendare, kannaDada ondu rUpada badalu innondu rUpavannu mAtinalli baLasalu kaliyuvudu. idannu avaru heccu tondareyillade naDesaballaru.

Adare, Odalu mattu bareyalu kaliyuvudu SAlemakkaLa maTTige ondu tIra hosa bageya kelasavAgide. yAkendare, adu avaru

huTTinindalE paDeyaballa kelasagaLalli sErilla. avaraSTakkE biTTare makkaLu mAtanADalu kaliyuttAre, Adare Odalu bareyalu kaliyuvudilla.

idallade, mEle (1.2.1)ralli tiLisida hAge, mAtu mattu baraha gaLa naDuve halavu bageya vyatyAsagaLive. mAtinalli baLasuva ellara kannaDa mattu barahagaLalli baLasuva ellara kannaDagaLa naDuveyU ivE vyatyAsagaLu kANisikoLLuttave. SAleyalli makkaLu ellara kannaDa dalli mAtanADuvudarondige Odalu mattu bareyalu kaliya bEkiddalli, avaru I hosa bageya barahada kannaDavannU kaliya bEkAguttade.

I kelasavannu naDesuvalli kannaDada sollarimeya tiLivu sAkaSTu neravu nIDaballudu. idu hEge embudannu, mattu yAva rItiyalli adannu makkaLa kalikeyalli baLasaballevu embudannu I pasugeyalli pariSIlisalAgide.

ಕನ್ನಡ →

2.2 Odu-barahada kalikege sollarimeya neravu

makkaLige avara tAynuDiyalli Odalu mattu bareyalu kalisuva samayadalli A nuDiya sollarimeyannU kalisabEkE, hAge kalisuvudarinda avarige Odu-barahagaLannu kaliyuvudaralli neravEnAdarU dorakaballudE mattu kalisuvudiddalli adannu yAva rItiyalli kalisabEku emba viSayadalli tumbA carcegaLu naDedive, mattu IgalU naDeyuttive.

makkaLige nuDiya sollarimeyannu kalisuvudu nijakkU tumbA toDakina kelasa. idakke eraDu kAraNagaLive: modalaneyadAgi, sollarimeyalli baruva kaTTalegaLella tumbA toDaku toDakAdavugaLu. avugaLalli yAva kaTTaleyU bErAgi nilluvudilla; ellavU uLida halavAru kaTTalegaLondige heNediruttave. hAgAgi, yAva sollarimeya kaTTaleyannu kalisabEkiddarU, adakke bEre kaTTale gaLondigiruva konDigaLannU kalisikoDabEkAguttade.

Odu-barahada kalike

eraDaneyadAgi, sollarimeya kaTTalegaLu tamma Odige illavE baravaNigege yAva rItiyalli neravige baraballuvu embudu adannu kaliyuvavarige suLuvAgi gottAguvudilla. avu yAke bEkAguttave embudannu tiLiyadavarige avannu kaliyuvudaralli yAva hurupU iruvudilla. avugaLa kalike barE ondu yAntrika kelasavAgibiDuttade. I eraDanE samasyeyannu hOgalADisuvudakkAgi, sollarimeya kaTTalegaLannu kalisuvavaru avannondu viSayavAgi kalisalu hOga bAradu. nEravAgi Odu mattu baravaNigegaLalli avu hEge neravige baruttave embudannu tiLisikoDuva mUlaka avannu kalisabEku. hIge mADidalli, makkaLige avannu tiLidukoLLabEkemba hurupu huTTuttade, mattu avannu kalisuva kelasa heccu suLuvAguttade.

hindina kAlada SAlegaLalli sollarimeyannu bEreyE ondu viSayavAgi kalisalAguttittu. idarindAgi, adondu tumbA toDaku toDakAda mattu tIrA anavaSyakavAda viSayavembudAgi adannu kaliyuvavarige mAtravalla, kalisuvavarigU anisuttittu. idannu gamanisida kelavaru tiLivigaru nuDiya kalikege sollarimeya tiLuvaLike bEkAgilla; adarinda kalikege yAva neravU siguvudilla emba tIrmAnakke bandiddaru.

Adare, nijakkU idondu gaDibiDiya tIrmAnavAgittu. yAkendare, yAva kelasavE Agali, adannu jANmeyinda naDesabEkendiruvavarige adara oLaguTTina tiLivu neravige barade iralAradu. ettugegAgi, kArannu ODisuvavaru kArina bEre bEre angagaLa guri, avugaLa aLavu-naluvugaLu, avugaLa kelasada mEle gALi, maLe, bisilu illavE dAriya gottupADugaLinda unTAgabahudAda aDacaNegaLu modalAduvannu sariyAgi tiLidukonDiruvarAdare, A kelasavannavaru heccu jANmeyinda naDesaballaru.

Oduva mattu bareyuva kelasagaLU hIgeyE. avugaLa oLaguTTannu tiLidukonDavarige avannu heccu suLuvAgi mattu heccu cannAgi naDesalu baruttade. I eraDu kelasagaLallU sollarimeya kaTTalegaLannu baLasabEkAguvudAda kAraNa, avugaLa tiLivU avarige bEkAguttade.

Adare mEle sUcisida hAge, I kaTTalegaLannu makkaLige avara Oduva illavE bareyuva kelasadalli nEravAgi baLasikoLLalu baruva hAge kalisabEkallade, bEreyE ondu viSayavAgi kalisidare adarinda avarige yAva neravU siguvudilla.

ettugegAgi, kelavu sollugaLa huruLEnembudannu tiLidukoLLalu makkaLige tondareyAguttirabahudu. Adare, antaha sollugaLalli mukya amSagaLinda mukyavallada amSagaLannu bErpaDisuvudu hEge embudannu tOrisikoTTalli, avaru adara huruLannu suLuvAgi tiLidukoLLaballaru. tumbA toDaku toDakAgiruva sollinallU mukya amSagaLannu uLida amSagaLinda bErpaDisidAga, adu Enu hELuttade embudu kUDalE gottAguttade. Adare, ondu sollinalli mukya amSa yAvudu embudannu kanDuhiDiyabEkiddalli, adannu hEge kaTTalAgide, adara iTTaLa (oLaracane) entahadu embantaha sollarimeya viSayagaLannU makkaLu tiLidukoLLabEkAguttade. idannavarige kutUhala mUDuva hAge kalisabahudu (2.3.8 nODi). ittIcege heccu heccu mandi tiLivigaru Odu-barahada kalikeyalli sollarimeya koDuge nijakkU tumbA doDDadu embudannu kanDu koLLuttiddAre. makkaLu tAvu Odi tiLidukoLLabEkAgiruva illavE bareyabEkAgiruva sollugaLa iTTaLaventahadu embudannu gamanisuva hAge mADidalli avarige A kelasavannu naDesalu heccu suLuvAguttade embudannU avaru kanDukoLLuttiddAre.

sollarimeya kaTTalegaLa I tiLuvaLike taragatiyalli munde iruva makkaLigintalU hinde bILuva makkaLige heccu neravige baruttade. ettugegAgi, barahadalli baLasuva sollugaLella iDiyAgirabEku, tunDu sollugaLannu avugaLa angagaLAgi mAtra baLasabEku endu hELikoTTAga, taragatiyalli munde iruva makkaLige tAvEnu mADa bEku embudu oDaneyE gottAguttade; Adare, taragatiyalli hinde iruva makkaLige adu gottAguvudilla. avarigadu gottAguva hAge mADalu, tunDu sollugaLigU iDI sollugaLigU naDuviruva vyatyAsavEnembudannu tOrisikoDabEkAguttade mattu tunDu

sollugaLannu iDI sollugaLa angagaLannAgi mADi baLasuvudu hEge embudannu ettugegaLannu koTTu vivarisabEkAguttade. endare, iDiyAgiruva sollugaLa iTTaLada mattu baLakeya hindiruva sollarimeya kaTTalegaLannu avarige tiLisihELabEkAguttade.

ಕನ್ನಡ →

2.2.1 ellara kannaDa mattu ADugannaDa

karnATakada bEre bEre UrugaLalli SAlege sEruva makkaLu tAvu maneyalli baLasuttiruva ADunuDiginta svalpa maTTige bErAgiruva ellara kannaDadalli mAtanADalu, Odalu mattu bareyalu kaliya bEkAguttade. adu avaru IgAgalE kalitiruva kannaDadinda (avara ADunuDiyinda) halavu viSayagaLalli bErAgide embudannu kalisu vavaru manassinallirisikoLLuvudu avaSya.

makkaLu maneyalli baLasuva ADunuDi tappu tappAda kannaDa, mattu pustakadalli baLasiruva kannaDavE sariyAda kannaDa embudAgi makkaLige hELikoDuvudu sariyalla. yAkendare, nijakkU avu eraDu bEre bEre sannivESagaLalli baLasabEkAgiruva kannaDada rUpagaLAgiddu, avugaLalli ondu sari mattu innondu tappu endu hELuvudakke yAva AdAravU illa. ADunuDiyannu SAleyalli baLasuvudu hEge sariyendu tOruvudillavO hAgeyE SAleyalli baLasuva ellara kannaDavannu maneyalli baLasuvudU sariyendu tOruvudilla.

makkaLige ellara kannaDavannu kalisuvavaru maneyalli baLasuva ADu gannaDakkU SAleyalli baLasabEkAgiruva ellara kannaDakkU naDuviruva vyatyAsagaLannu avara gamanakke tarabEku. kannaDakke bEre bEre rUpagaLive mattu I rUpagaLannu avaru bEre bEre sandarbagaLalli baLasabEkAgu ttade emba viSayavannu avaru gamanisuva hAge mADabEku.

SAleyalli kaliyuttiruva makkaLalli, adarallU keLavargada makkaLalli, tAvu maneyalli baLasuva ADunuDi tappu tappAdudu, kILu darjeyadu, hEsuvantahadu emba anisikeyiruttade. avaralli intaha anisike unTAguvante mElvargadavaru mADiruttAre. Adare, idu sariyAda anisikeyalla; ADunuDigaLu ellara kannaDakkinta bErAgi mAtra ive

yallade avugaLalli hEsuvantahadu EnU illa embudannu SAleyalli avarige tiLisikoDabEku.

jAtigaLa naDuviruva vyatyAsavannu kILu-mElendu bageyuvudu hEge tappI adE rItiyalli jAtigaLu baLasuva ADunuDigaLa naDuviruva vyatyAsavannu kILu-mElendu bageyuvudU tappE. pratiyobbanigU tanna ADunuDiyannu baLasuva mattu uLisikoLLuva hakkide. adu Atana samskrutiya angavAgide. adannu baLasuvudu Atanige hemmeya viSayavAgirabEku.

ellara kannaDavannu kalisuvavaru adakkU maneyalli baLasuva ADunuDigU naDuviruva vyatyAsagaLannu makkaLu kutUhaladinda kANuva hAge mADabEku. ellara kannaDada hAge ADugannaDadallU toDaku toDakAda nUrAru sollarimeya kaTTalegaLu baLakeyAguttave. mElvargadavara ADunuDigaLalli mAtravalla, keLavargadavara ADunuDi gaLallU intaha nUrAru sollarimeya kaTTalegaLu baLakeyAguttave. ivugaLalli ondu ADunuDi innondu ADunuDiyinda bErAgiru ttadaSTE allade, yAvudarallU tappAgiruva kaTTalegaLu baLake yAguvudilla. idallade, ondaralli kaTTalegaLu baLakeyAguttave mattu innondaralli kaTTalegaLE illa endu hELuvudakkU yAva AdAravU I viSayavannu sariyAgi tiLidukonDu adannu makkaLa gamanakke tandalli, avarige tamma ADunuDiya viSayadallidda kILarime illavAgu

ಕನ್ನಡ →

2.2.2 ADugannaDada neravu

mEle sUcisida hAge, SAlege sEriruva makkaLige tamma ADugannaDadalli salIsAgi mAtanADalu gottiruttade. ellara kannaDadalli mAtanADu vudannu avaru tammalliruva I tiLuvaLikeya neleya mEle naDesa bEkAguttade. hAgAgi, maneyalli baLasuva ADugannaDakkU SAleyalli baLasabEkAgiruva ellara kannaDakkU naDuviruva vyatyAsagaLannu avaru

gamanisuva hAge mADidalli, avara kalike heccu cannAgi mundu variyaballudu.

Adare idannu naDesikoDabEkiddalli, kalisugarige I eraDu oLanuDigaLa sollarime entahadu, yAva rItiyallella avu ondarindondu bErAgive embudara tiLivu bEkAguttade. ettugegAgi, ellara kannaDadalli baruva uligaLalli yAvuvu makkaLa ADugannaDadalli baruvudilla embudannu, mattu antaha uligaLannu horaDisuva bage hEge embudannu kalisugaru tiLidukonDiddalli, avannu makkaLige kalisuva kelasa suLuvAguttade.

idE rItiyalli, makkaLa ADugannaDakkU ellara kannaDakkU naDuve sollarimeya kaTTalegaLalli entaha vyatyAsagaLella ive embudannu avaru tiLidukonDiddalli, ellara kannaDavannu makkaLige heccu cannAgi kalisaballaru. yAkendare, hAge mADidalli makkaLu tammalliruva ADugannaDada tiLivannu ellara kannaDada kalikege ondu meTTalAgi baLasa ballaru. nEravAgi ellara kannaDavannu kaliyuvudakkinta avarige idu heccu suLuvAgaballudu.

makkaLa ADugannaDavannu ellara kannaDada kalikeyalli ondu meTTalAgi baLasuvudarinda innondu neravU siguttade: hAge mADuvudarinda makkaLige tamma ADugannaDada mEliruva kILarime hOguttade, mattu kannaDakke halavu rUpagaLiddu, sandarbakke takka hAge avugaLalli ondannu ArisikoLLabEkAguttade embudara arivu avarige cikkandinallEnE baruttade. kannaDada I halavu rUpagaLannu kalitukonDu, sandarbakke takka hAge avannu jANmeyinda baLasuvudu hEge embudU avarige gottAguttade.

Adare, intaha kelasagaLannu naDesabEkiddalli, adakkAgi SAlege sEruva makkaLa ADunuDigaLigU ellara kannaDakkU naDuve uliyarime mattu sollarimegaLalli entaha vyatyAsagaLella ive embudannu avarige tiLisikoDuvantaha arakegaLu naDedirabEkAguttade. idu ivattu nuDiyarigaru naDesabEkAgiruva kelasavAgide.

ಕನ್ನಡ →

2.2.3 heccina uligaLa kalike

mEle sUcisida hAge, makkaLu maneyalli baLasuva ADugannaDakkU SAleyalli baLasabEkAgiruva ellara kannaDakkU naDuve avugaLalli baruva uligaLalli vyatyAsavirabahudu. ettugegAgi, ellara kannaDadalli baLakeyAguva sakAra mattu SakAragaLa naDuvina vyatyAsa kelavu makkaLa ADugannaDadalli illadirabahudu. hIgiddalli, A makkaLige ellara kannaDa dalli mAtanADabEkAdAga illavE OdabEkAdAga, sakArakkinta bErA giruvante SakAravannu sariyAgi horaDisalu baruvudilla.

sAmAnyavAgi SAlegaLalli (mattu samAjadalli) intaha makkaLannu hInAyavAgi kANalAguttade. SakAravannu sariyAgi ADalu baradiruvu dakke avara huTTu kAraNa, illavE avara nAlige sariyAgi maguca diruvudu illavE nAlige dappavAgiruvudu kAraNa endella hELa lAguttide. Adare, nijakkU idakke makkaLalliruva yAva korateyU kAraNavalla. tAynuDiyAgi kalita tamma ADunuDiyalli illadE iruvantaha uligaLannu ADalu ellA makkaLigU modalige tondare yenisuttade.

I viSayavannu kalisuvavaru manassinalliTTukoLLabEku, mattu makkaLalli kILarimeyunTAgada hAge, avarige I heccina uligaLannu ADalu hELikoDabEku. sakAravannu ADuvAga nAligeya tudi hallina hindugaDe nilluttade, mattu SakAravannu ADuvAga nAligeya alagu (tudiyinda tusu hindiruva bAga) innU tusu hinde, endare anguLina hattira nilluttade. ivannu jOrAgi ujjikonDu usiru horahOguva hAge mADidalli, s mattu S emba ujjuligaLu kELisuttave.

makkaLige idannu hELikoTTu, sAlu-SAlu, sAyi-SAyi, sAku-SAle modalAda ellara kannaDada padagaLalli I eraDu uligaLu hEge bEre bErAgi kELisuttave embudannu tOrisikoDa bEku, mattu avannu sariyAgi ADalu kalisabEku. hIge mADidalli, taragatiyalliruva ellA makkaLU sakAra mattu SakAragaLannu sariyAgi ADuva hAgAgaballaru.

maysUrina halavu makkaLige hakAravannu horaDisalu gottide yAdarU adannu hAlu, halli, hakki, huLi modalAda yAva padagaLalli baLasabEku, mattu ALu, alli, akki, uLi modalAda yAva padagaLalli baLasadirabEku embudannu nenapinalliTTukonDu, avannu sariyAgi baLasuvalli tondare kANisuttade. illU kUDa, makkaLalli kILarimeyunTAgada hAge padagaLa naDuvina vyatyAsavannu tiLisikoDabEku, mattu avannu sariyAgi ADalu kalisabEku. hIge mADidalli, yAva maguvigU hakAraviruva mattu hakAravillada padagaLannu sariyAgi ADalu tondareyunTAgalAradu.

I makkaLu ellara kannaDadalli kANisuva hakAravannu sariyAgi horaDisadiruvudakke avara ADugannaDadalli A uli baLakeyAga diruvudu kAraNavallade, avaralliruva yAva korateyU kAraNavalla. sariyAgi kalisidalli, avaradannu yAva tondareyU illade kaliya ballaru. modalinindalU adu avaralli huTTinindalE bandiruva korate embudAgi kILarimeyannu huTTisidalli, AmEle avarige adannu kaliyalu AguvudE illa.

makkaLa ADugannaDadallillada uligaLu ellara kannaDadalli baruttive yAdare, avannu kalisuvudakkAgi kalisugaru heccina tondareyannu tegedukoLLabEkAguttade. antaha uligaLannu horaDisuvudu hEge embudannu avaru tAvE modalu tiLidukoLLabEku, mattu avannu kalisuvAga makkaLigU idannu tiLisi, bAyiyoLage nAlige hEge calisuttade embudannu avaru gamanisuva hAge mADabEku.

kelavu makkaLige na-NagaLa naDuvina vyatyAsavannu mAtinalli kANisalu baruvudilla. avara ADugannaDadalli I vyatyAsa illadiruvudE idakke kAraNa. NakAravannu horaDisabEkiddalli, nAligeya tudi oLakke maDacikoLLabEku. nakArakkU NakArakkU naDuviruva I vyatyAsa, dakArakkU DakArakkU naDuviruva vyatyAsada hAgeyE ide. idannu makkaLige tOrisikoTTalli, avaru suLuvAgi NakAravannu horaDisalu kalitubiDuttAre.

illi eraDu mukya viSayagaLannu nAvu gamanisabEku: modalaneyadAgi, ellara kannaDadalli baLakeyAguva uligaLannu horaDisuva bage hEge embudannu kalisugaru tiLidirabEku, mattu bEkiddalli adannu makkaLige tiLisihELalu avarige gottirabEku. eraDaneyadAgi, makkaLige ellara kannaDadalli baruva uligaLalli kelavannu horaDisalu bAradiruvudakke avu avara ADunuDiyalli illadiruvudu kAraNavallade, avara illavE avara nAligeya korateyalla embudannu kalisugaru tiLidirabEku. yAvudAdarU ondu taragatiyalli kalitiruva makkaLige antaha uligaLannu ADalu tiLidillavAdare, adakke A taragatiya kalisugara korateyE kAraNavallade makkaLa korateyalla.

ಕನ್ನಡ →

2.3 Odalu kaliyuvudu

ellara kannaDadalli mAtanADalu kaliyuvudakkintalU, adaralli Odalu kaliyuvudu heccu toDakina kelasa. idakke kAraNavEnendare, Oduva kelasadalli makkaLu halavu bageya caLaka(kavSalya)gaLannu baLasabEkAgu ttade: mAtinalli baruva padagaLella uligaLa mattu ulikantegaLa sErikeyinda unTAguttave embudannu avaru tiLidukoLLa bEkAguttade, mattu kAgadadalli kANisuva gurutu illavE barige (akSara)gaLa naDuviruva vyatyAsagaLannu gamanisi, avugaLalli ondannu innondarinda bErpaDisalu, mattu uli illavE ulikantegaLigU avakkU naDuviruva pattugeyannu tiLidukoLLalu kaliyabEkAguttade. idallade, I barigegaLa jODaNegaLalli padagaLannu mAtravallade pada kantegaLannu mattu sollugaLannu kANalu, mattu avugaLinda barahada huruLannu paDeyalu avaru kaliyabEkAguttade.

I kelasavannu makkaLu tAvAgiyE naDesalAraru. adannavarige SAleyalli hELikoDabEkAguttade. hAge hELikoDuvavarige Odu kaliyuvudakkAgi makkaLu entaha caLakagaLannella gaLisabEkAguttade embudu tiLidideyAdalli, avannu makkaLu ondondAgi paDeyuva hAge avaru mADaballaru mattu A mUlaka makkaLu oLLE Oduga rAguva hAge mADaballaru.

Odu kaliyuva makkaLu gaLisabEkAgiruva I caLakagaLalli mukya vAdavugaLannu keLage vivarisalAgide. ivugaLalli modala eraDu caLaka gaLannu gaLisuvalli uliyarimeya tiLivu neravige baruttade, mattu uLida mUru caLakagaLannu gaLisuvalli sollarimeya tiLivu neravige baruttade embudannu gamanisabahudu. I caLakagaLannu kaliyuvavari gintalU, avannu SAleyalli kalisuvavarige heccu ALavAda uliyarime mattu sollarimegaLa tiLivu bEkAguttade.

ಕನ್ನಡ →

2.3.1 uligaLinda padagaLu

mAtinalli baLakeyAguva padagaLu uligaLa mattu ulikantegaLa sErikeyinda unTAguttave embudannu makkaLu tiLidukoLLabEku. idarinda avarige barahagaLannu Odalu heccu suLuvAguttade. makkaLalli I tiLuvaLikeyannu unTumADuvudakkAgi, A tiLuvaLikeyannu koDaballa kelavu kelasagaLannu avarinda mADisabahudu.

ettugegAgi, kelavu padagaLannu ADi tOrisi, avugaLalli modalige yAva uli baruttade embudannu avaru gamanisuva hAge mADa bahudu (ettugegAgi, mane, mAtu, mugilu, mEle modalAda padagaLalli makAra modalige baruttade);

ondu padada modala uliyannu tegedu hAkidare, bErondu pada siguttade (mADu padada modala uliyAda makAravannu tegedu hAkidare ADu pada siguttade), mattu adara badalu bErondu uliyannu baLasidare innondu pada siguttade (mADu padada modala uliyAda makArada badalu kakAravannu baLasidalli kADu pada siguttade) embantaha viSayagaLannu avaru gamanisuvante mADa bahudu; mattu

ondu padadalli eSTu ulikantegaLu illavE uligaLu sEri konDive embudannu avaru gamanisuva hAge mADabahudu (mane padadalli ma mattu ne emba eraDu ulikantegaLu sErive mattu m, a, n, e emba nAlku uligaLu sErive).

idallade, padagaLige avugaLadE Ada huruLugaLiveyAdarU avugaLalli baruva uligaLige illavE ulikantegaLige avugaLadE Ada huruLilla embudannU makkaLu gamanisuva hAge mADabahudu. ettugegAgi, mane padakke adaradE Ada ondu huruLide; Adare, adaralli baruva makArakkAgali, nakArakkAgali illavE akAra-ekAra gaLigAgali avugaLadE Ada huruLilla. mane, magu, magucu, maggulu, mankutana, macce, majjige, manju, maTTa, maNNu, mattu, mara, maruLu, maLe modalAda halavAru padagaLalli makAra modalige baruttade. Adare, I ellA padagaLigU samAna vAgiruvantaha huruLu yAvudU illa.

intaha bEre bEre halavu bageya kelasagaLa mUlaka, uligaLigU padagaLigU naDuviruva nanTannu avaru tiLidukoLLuva hAge mADa bahudu.

ಕನ್ನಡ →

2.3.2 uli mattu barigegaLa naDuvina pattuge

kannaDada barahadalli baruva barige(akSara)gaLigU mAtinalli baruva uligaLigU naDuve nEravAda pattuge (sambanda) ide. I pattugeyannu makkaLu gamanisuva hAge mADabEku. idannu gamanisiruva makkaLige AmEle Odannu kaliyalu heccu suLuvAguttade. kelavu makkaLu idannu avarAgiyE kanDukoLLaballaru. Adare, ellA makkaLigU idu tiLiyuvudilla. antahavarige idannu kalisikoDabEkAguttade. barahagaLalli baruva barigegaLu, ingliS baLasuva rOman lipiyalli kANisuva hAge, uligaLannu bEre bErAgi sUcisuttira bahudu, illavE japAnIs baLasuva katakana lipiyalli kANisuva hAge, avannu oTToTTAgi, endare ulikantegaLAgi sUcisuttira bahudu. japAnIsna katakana lipiyalli ka, ki, ku, ke, ko, sa, su modalAda ulikantegaLannu sUcisalu bEre bEre barigegaLive.

kannaDadalli baLakeyAguva lipiyallU intaha ulikantegaLannu sUcisuva gurutugaLive; Adare, I gurutugaLalli kakAra, sakAra modalAduvannu gurutisuva amSadinda akAra, ikAra, ukAra

modalAduvannu gurutisuva amSavannu bErpaDisalu baruttade. japAnIs lipiyalli A rIti bErpaDisalu baruvudilla. I kAraNakkAgi, ingliS baLasuva rOman lipiya hAge, kannaDada lipiyannU ulilipiyendu kareyalAguttade, mattu japAnIs lipiyannu ulikanteya lipiyendu kareyalAguttade.

makkaLu ulilipiyalliruva barahagaLigintalU ulikanteya lipiyalliruva barahagaLannu heccu suLuvAgi Odalu kaliyaballaru. idakke kAraNavEnendare, barahada gurutugaLannu uligaLondige hondisuvudakkintalU ulikantegaLondige hondisuvudu heccu suLuvAda kelasa. ettugegAgi, mane padadalli m, a, n, e emba nAlku uligaLive embudannu makkaLige tiLisihELuvudakkintalU ma mattu ne emba eraDu ulikantegaLive embudannu tiLisi hELuvudu heccu suLuvAda kelasa.

Adare, ulilipiyalli bareyuvudakkinta ulikanteya lipiyalli bareyalu heccu barigegaLu bEkAguttave. hAgAgi, ulilipiyannu kaliyuva makkaLiginta ulikanteya lipiyannu kaliyuva makkaLu heccu barigegaLannu kaliyabEkAguttade.

kannaDada lipi I eraDu lipigaLa amSagaLannU paDediddu, kaliyalu averaDakkinta heccu suLuvAdudendu hELabahudu: adara uligaLu sAmAnyavAgi ulikantegaLa rUpadalli kANisikoLLuttave. mucculiya (vyanjanada) anantara baruva tereyuli (svara) mucculiyondige sErikonDiruvudu (m+a=ma, n+e=ne) idakke kAraNa. hAgAgi, makkaLige Odalu kalisuvAga, modalige mucculi mattu tereyuligaLannu oTTAgi Odalu kalisabahudu, mattu I Odinalli avaru paLaguttiruva hAge, tereyuligaLannu mucculigaLinda bErpaDisuva bage hEge embudannu avarige tiLisabahudu.

barahadalli baruva barigegaLigU uligaLigU naDuviruva nanTannu tiLiyuvudu Odalu kaliyuvudaralli tumbA mukyavAda kelasa. yAkendare, I nanTannu tiLidukonDavarige tamage gottiruva padagaLannu mAtravallade gottillada padagaLannU Odalu baruttade.

yAva huruLU illada padagaLannu barahadalli baLasidarU, avannu avaru Odaballaru. Odinalli hinde bILuva makkaLalli heccinavarigU I viSaya tiLidiruvudilla.

ಕನ್ನಡ →

2.3.3 barigegaLa kalike

makkaLige barahavannu Odalu kalisuvudarondigEnE adaralli baLake yAguva barige(akSara)gaLannu bareyuvudu hEge embudannU kalisabahudu. yAkendare, I kalikeyU avara Odinalli neravAguttade. bareyalu kaliyuvudarinda barigegaLa rUpavannu nenapinallirisikoLLuva kelasa suLuvAguttade.

kelavu makkaLu eraDu-mUru varSagaLAguvAgalE maneyalli doDDavaru bareyuvudannu nODi tAvU bareyalu toDaguttAre. antaha makkaLige cikkandinallEnE Odalu mattu bareyalu kalisabahudu. Adare, innu kelavu makkaLige nAlkaydu varSagaLAdAgalU bareya bEkendu anisuvudilla. intaha makkaLannu ottAyadinda bareyalu toDagisabAradu. yAkendare, taDavAgi bareyatoDagida makkaLU munde tamma Odu-barahadalli hinde bILuvudilla.

Odalu mattu bareyalu kalisuva modalu, makkaLige barahadalli Asakti huTTuva hAge, maneyalli kate pustakagaLannu OdihELabEku. OduttiruvAga avaru baredudannu gamanisuva hAge mADidalli, adaralli baruva gurutugaLu uligaLannu mattu padagaLannu sUcisuttave emba viSaya avara gamanakke baruttade. dinAlU Oduva mattu bareyuva kelasavannu naDesuva doDDavaru maneyalliddare, makkaLige Odinalli bEgane Asakti huTTuttade.

kannaDada barigepaTTi(varNamAle)yannu makkaLige hAgeyE a, A, i, I, u, U embantaha OraNadalli kalisuvudu sariyAda dAriyalla. modalige bareyalu suLuvAgiruva da, ra, va, la, ga modalAdavugaLannu kalisabEku. I barigegaLondige avannu baLasi unTumADida padagaLannU bareyalu kalisidalli, avarige bareyuva kelasadalli Asakti huTTuttade. modalige akAradodige baruva intaha

mucculi(vyanjana)gaLannu kalisi, AmEle bEre tereyuli (svara)gaLondige baruva mucculigaLannu kalisabahudu. a, A, i, I modalAda tereyuli barigegaLu padagaLa modalige mAtra baruva kAraNa, avannu AmEle kalisabahudu.

kannaDada kelavu barigegaLa naDuve vyatyAsa tumbA kaDime iruttade. antaha barigegaLannu kaliyalu makkaLige toDakAgabahudu. I barigegaLannu ondE samayadalli kalisalu hOgabAradu. avugaLalli ondannu sariyAgi kalita mEle innondannu kalisalu toDagabEku.

ಕನ್ನಡ →

2.3.4 miduLinalli Oduva kelasa

makkaLu OduvudakkAgi miduLina yAva jAgagaLannu baLasuttAre? ittIcege, endare kaLeda ippattu varSagaLalli naDesiruvantaha miduLige sambandisida samSOdanegaLinda I viSayada kuritu namage heccina tiLivu doretide. Oduva kelasavannu naDesuttiruvAga makkaLa miduLinalli yAva jAgagaLu mincuttiruttave embudannu ivattu nEravAgi gamanisalu baruttadeyembudE idakke kAraNa.

makkaLu mAtannu kELuttiruvAga avara miduLinalli eraDu jAgagaLu mincuttiruttave: avugaLalli baruva uligaLannu gurutisuvudakkAgi kiviya hattira iruva miduLina jAga mincuttiruttade mattu mAtina huruLannu tiLidukoLLuvudakkAgi miduLina himbAga mincuttiruttade. heccina makkaLallU I kelasa miduLina eDabAgadalli (eDamiduLinalli) naDeyuttade.

Oduva makkaLalli I eraDu jAgagaLu mAtravallade, miduLina mElbAgadalliruva mUraneyadondu jAgavU mincuttiruttade. I jAgadalli Odida barigegaLannu gurutisuva kelasa naDeyuttade. uligaLannu horaDisade miNNage OduvAgalU makkaLa miduLinalliruva I mUru jAgagaLu mincuttiruttave; endare, miNNagina OdinallU makkaLu barahadalli baruva barigegaLannu uligaLAgi mArpaDisikoLLuva mUlakavEnE adara huruLannu tiLidukoLLuttAre.

kelavu makkaLige Odinalli tusuvU Asakti huTTuvudilla. idakke avaru sariyAda kramadalli Odalu kaliyadiruvudE kAraNa embudannu ittIcege kanDuhiDiyalAgide. antaha makkaLu OduvAga, avara balamiduLu mAtravE mincuttiruttade. endare, avaru barahadalli baruva padagaLannu barige(akSara)gaLAgi oDedu avannu uligaLAgi mArpaDisikoLLuva badalu, nEravAgi avugaLinda huruLannu paDeyalu prayatnisuttiruttAre. idallade, I kelasavannu avaru mAtannu hiDitadallirisikonDiruva eDamiduLinalli naDesuva badalu, mAtillada balamiduLinalli naDesuttAre; endare, citragaLannu nODi gurutisuva hAge, barahavannU Odi tiLiyalu avaru prayatnisuttAre.

I kAraNakkAgi, avarige Odu tumbA tondareya kelasavendenisu ttade, mattu AdaSTu maTTige avaru adarinda dUra uLiya toDaguttAre. idallade, aSTondu tondareyinda naDesuva Odininda avarige Anandavannu paDeyalu baruvudE illa.

intaha makkaLige, mEle sUcisida hAge, padagaLannu uligaLAgi bErpaDisuva bage hEge mattu barahadalli baruva barigegaLannu gurutisi, uligaLAgi mArpaDisi, Oduva bage hEge embudannu tiLisikoTTalli, avarige Odinalli Asakti mUDuttade, mattu avaru OduttiruvAga miduLannu baLasuva bageyU badalAguttade (balamiduLinondige eDamiduLina eraDu jAgagaLannU baLasalu avarige gottAguttade) embudannu kanDukoLLalAgide.

illi nAvu gamanisabEkAgiruva innondu viSayavEnendare, makkaLannu eSTu bEgane Odinalli toDagisabahudu embudu; I viSayadalli miduLarigaru ondu eccarikeya mAtannu hELuttAre: Odalu mattu bareyalu aNiyAguva modalE adannu avara mEle ottAyadinda hEridevAdare, adannu naDesalu avaru sariyAgi kaliyade, AmEle jIvanaviDI tondaregoLagAgaballaru.

makkaLalli eDamiduLiginta balamiduLu modalu beLediruttade. hAgAgi, ke.ji. klAsinalliruva nAlkaydu varSada makkaLannu Odalu mattu bareyalu ottAyisidalli, avaru idannu tamma balamiduLina

mUlakavEnE naDesabEkAguttade. I miduLu avarige padagaLa oTTAre AkAraventahadu embudannu mAtra tiLisaballudu. I AkAravannu gamanisi, avaru padagaLa Odannu UhisikoLLabEkAguttade.

eDamiduLinalliruva Odina bAgagaLu ArELu varSada makkaLalli mAtra baLakege baruvaSTu beLediruttave. ivu huDugariginta huDugiyaralli tusu bEgane beLediruttave. kelavaru huDugaralli ivu enTombattu varSagaLa varegU beLediruvudilla. balamiduLannu eDamiduLinondige jODisuva naragaLa paTTiyU ke.ji. klAsina makkaLalli sariyAgi beLediruvudilla.

hAgAgi, eDamiduLu sariyAgi beLeyuva modalE makkaLannu ottAyadinda Odinalli toDagisidevAdare, avaralli kelavarige AmEle sariyAgi Oduva bageyE tiLiyada hAge Agaballudu. yAkendare, balamiduLannu mAtravE baLasi naDesuva Odu avarigomme baLakeyAgi biTTitendare, AmEle tAvAgiyE adannu badalAyisi, eDamiduLannU baLasi Odalu A makkaLu kaliyadirabahudu embudAgi I tiLivigaru hELuttAre.

ಕನ್ನಡ →

2.3.5 kannaDa barahada barigegaLa samasye

makkaLige I rIti barigegaLigU uligaLigU naDuviruva pattugeyannu tiLisuvalli ivattina kannaDada baraha ondu samasyeyannu tandoDDuttade. kannaDakkondu lipiyannu aLavaDisuva samayadalli, endare sumAru eraDu sAvira varSagaLaSTu hinde, samskrutadinda eravalAgi paDeda padagaLannella heccu kaDime samskrutadalliruva hAgeyE bareyabEku emba kannaDada maTTige tIrA anavaSyakavAda kaTTaleyondannu namma hiriyaru mADiddudE I samasyege kAraNa.

I kaTTaleyindAgi, ivattu samskrutadinda eravalAgi paDeda padagaLannu nAvu hEge OduttEveyO hAge bareyuvudilla. avu samskrutadalli hEgiveyO hAge bareyuttEve. viSESha embudAgi bareyuttEve; Adare viSESa embudAgi OduttEve; kxti embudAgi bareyuttEve, kruti embudAgi OduttEve; adhikAra embudAgi

bareyuttEve, adikAra embudAgi OduttEve; duHkha embudAgi bareyuttEve, dukka embudAgi OduttEve.

SAleyalli makkaLu intaha padagaLannu Odalu kaliyuvAga Sha, x, dha, kha, visarga modalAda I heccina barigegaLannu anavaSyakavAgi kaliyabEkAguttade embudu illi ondu samasye; avannu kalisuva kramavU sariyAgilla embudu innondu samasye. avugaLalli Sha, x, visarga modalAda kelavannu Odi tOrisuvudu hEge embudE heccina kalisugarigU tiLidiruvudilla. Adare, avara I ariyameyannu (ajnAnavannu) makkaLinda aDagisiDalAguttade.

da-dha, pa-pha, ka-kha modalAda bEre kelavu barigegaLa naDuviruva vyatyAsavannu heccina kalisugarU Odi tOrisaballaru; Adare, kalisuva samayadalli mAtra avaru A rIti avannu sariyAgi Odi tOrisuttAre. uLida samayagaLallella avu kalisugara OdinallU ondakkinta ondu bErAgi kANisikoLLuvudE illa. ettugegAgi, bhArata padakkU bAgilu padakkU naDuve modalanE barigeyalliruva vyatyAsa A padagaLannu avaru kalisuvAga makkaLa kivige kELisuttira bahudu; Adare AmEle OduttiruvAga illavE bEre viSayagaLannu tiLisuttiruvAga, I vyatyAsa illavAguttade. idu makkaLalli gondala vannunTumADaballudu.

I heccina barigegaLige samanAgiruva uligaLu ellara kannaDada Odinalli kANisikoLLadiruvudE idakke kAraNa. I viSayavannu makkaLige tiLisikoDuva mUlaka, endare I heccina barigegaLu barahadalli mAtra baruttave, Odinalli baruvudilla embudannu avaru gamanisuva hAge mADuva mUlaka, avaralli gondalavunTAgada hAge mADa bahudu.

barigegaLigU uligaLigU naDuviruva nanTannu tiLidukoLLabEkA giruva samayadalli gondalakkoLagAdAga, heccina makkaLU padagaLannu uligaLondige jODisalu hOgade, nEravAgi Odalu toDaguttAre. modalige A rIti Oduva kelasa avarige heccu toDakinadAgi kANisuvu dilla. Adare, avara Odu munduvarida hAgella, heccu heccu

padagaLannu avaru uligaLAgi oDeyade A rIti iDi iDiyAgi nenapinallirisikoLLabEkAguttade, mattu idannu naDesalu bArade, antaha makkaLu Odinalli hinde bILuttAre.

padagaLannu uligaLAgi oDedu OduvudE kannaDadantaha ulilipigaLa maTTige sariyAda dAri. I Odinalli balamiduLinondige eDa miduLU kelasamADuttirabEku. idakke badalu, padagaLannu iDi iDiyAgi Oduvavaralli balamiduLu mAtra kelasamADuttiruttade. idu tumbA toDaku toDakAda Odu. padagaLannu uligaLAgi oDedu Oduva bage hEge embudannu makkaLige sariyAgi kalisadiddalli, munde avarige Odinalli AsaktiyE illavAguttade.

makkaLalli gondalavannunTumADi, avaru Odinalli dAritappuvante mADaballa x, Sha, mahAprANa modalAda I heccina barigegaLannu avarige modalanE taragatiyalli kalisahOgade, AmEle kalisuvudE oLLeyadu. kannaDadavE Ada padagaLalli avu kANisikoLLuvudillavAda kAraNa, hIge mADuvudu toDakina kelasavEnalla. Adare, adakkAgi I heccina barigegaLu baruva samskruta padagaLannu baLasadiruvantaha barahagaLannu mAtra modalanE taragatiya makkaLu Oduva hAge mADabEkAguttade.

iveraDakkintalU oLLeya upAyavendare, nanna I barahadalli mADiruva hAge, samskrutadinda eravalAgi paDeda padagaLannu samskrutadalliruva hAgeyE bareyabEku emba kannaDada maTTige tIrA anavaSyakavAgiruva kaTTaleyannu tegedu hAkabEku. hIge mADiruva barahavannu nAnu hosa baraha endu karediddEne. idaralli samskruta dinda eravalAgi paDeda padagaLannella nAvu ellara kannaDadalli hEge OduttEveyO hAgeyE bareyuttEve (I hosa barahada kuritu heccina vivaragaLannu nanna kannaDa barahavannu saripaDisONa pustakadalli nODabahudu).

cikka makkaLige Odannu modalige hosabarahadalli kalisi, munde avarige sariyAgi Odalu bandamEle bEkiddare haLebarahadallU kalisuvudu innondu dAri. hIge mADuvudarinda avarige Odu

kaliyuvalli gondalavunTAgada hAge, mattu sariyAgi Oduva bage hEge embudannu avaru tiLidukoLLuva hAge mADalu suLuvAguttade.

ಕನ್ನಡ →

2.3.6 salIsAda Odu

barahagaLannu salIsAgi (sarAgavAgi) Odalu barabEkiddalli, avugaLalli baruva padagaLalli heccinavannU iDiyiDiyAgi, taTTane, mattu tappillade gurutisalu kalitirabEku. idallade, OduttA hOguttiruvante, avannu padakantegaLAgi mattu sollugaLAgi jODisikoLLalu, mattu avugaLinda huruLannu paDeyalu tiLidirabEku. I ellA kelasagaLannU avaru oTToTTige naDesalu kalitirabEku.

Odalu kaliyuvudu SAleyalli naDesuva bErellA kalikegaLigU aDigaTTannu odagisuttade. adillade vijnAna, caritre, sAhitya modalAda bEre yAva kalikeyU munde hOgalAradu. I kAraNakkAgi, salIsAgi Odalu bArada makkaLu tamma Odinalli mAtravalla, bErellA kalikegaLallU hinde bILuttAre. yAkendare, salIsAgi Odalu bArada makkaLige tAvu Oduva baraha Enu tiLisuttade embudu sariyAgi gottAguvudE illa.

kategaLannu Odi AnandisabEkiddalli, nagehanigaLannu Odi nagabEkiddalli, illavE suddihALe(dinapatrike)gaLannu Odi viSayagaLannu tiLidukoLLa bEkiddalli salIsAda Odu atyavaSya. I rIti Odalu bArada makkaLu mElina kelasagaLalli yAvudannU mADalu hOguvudilla. ottAya kkAgi naDesabEkAgiruva taragatiya Odannu biTTu bErellA Odu gaLindalU avaru dUravE uLiyuttAre.

curukAgiruva mattu buddivantarAgiruva makkaLU tamma Odinalli hinde bILaballaru. avarige salIsAgi Oduvudu hEge embudannu yArU kalisadiruvudu, mattu tAvAgi adannu kalitukoLLalu bAradiruvudu idakke kAraNa. saykal tuLiyuvudu, Ijuvudu modalAdavugaLa hAge, salIsAgi OduvudU ondu caLakavAgiddu, heccina makkaLU adannu hELikoTTalli mAtra kalitukoLLaballaru.

makkaLige salIsAgi Odalu baruttadeyE illavE embudannu avaru Oduva kramadindalEnE kanDuhiDiyabahudu. padagaLannu biDisi biDisi OduttiruvarAdare, avannu padakantegaLAgi jODisi Odalu avarige baruvudillavAre, mattu OduvAga anisikegaLu avara mOreyalli mUDuvudillavAdare, avarige salIsAgi Odalu baruvudillavendE hELabahudu. oLLE Odugara Odu mAtanADuva hAgeyE salIsAgi sAguttade. avaru tamma Odininda kELugarannu serehiDiyaballaru. salIsAgi Odalu bArada makkaLige adannu kalisuvudakkAgi kalisugaru kelavu kelasagaLannu naDesabEkAguttade. modalaneyadAgi, Odannu salIsAgi naDesuva bage hEge embudannu avarige tOrisikoDabEku. idakkAgi makkaLa manassannu seLeyaballa barahagaLannu ArisikonDu, avannu gaTTiyAgi Odi tOrisabEku, mattu padagaLannu padakantegaLAgi jODisi Oduva bage hEge, barahada huruLu gottAguva hAge allalli nillisi Oduva bage hEge, mattu Odugarannu seLeyuva hAge uliya EriLitagaLannu Odinalli baLasuva bage hEge embudannu avarige tamma Odina mUlaka tOrisikoDabEku.

eraDaneyadAgi, kelavu barahagaLannu makkaLE halavu bAri gaTTiyAgi Oduvante mADabEku. A rIti ondE barahavannu halavu bAri Oduvudarinda makkaLige tamma Odina mEle heccina hiDitavannu paDeyalu baruttade. kate, kavite modalAduvannu halavu bAri OdidAga, antaha barahagaLalli AgAga baruva padagaLannu gurutisuva kelasa avarige suLuvAguttA hOguttade. idarindAgi, avarige tAvu OduttiruvudEnembudannu (endare Odina huruLannu) tiLidukoLLuvu dakke sAkaSTu samaya doreyuttade.

ಕನ್ನಡ →

2.3.7 padagaLa kalike

makkaLige tAvu OduttiruvudEnembudu gottAgabEkiddalli, avara Odinalli baruva padagaLalli heccinavannU avaru tiLidirabEkAguttade. sAmAnyavAgi mAtinalli baLakeyAguva padagaLE OdinallU baruva kAraNa, tamma nenapinalliruva mAtina padanerake(padakOSa)yannE

avaru tamma OdinallU baLasikoLLaballaru. mAtinalli bAradiruva padagaLu Odinalli bandAga mAtra avaru tondaregIDAguttAre.

Odalu kaliyuttiruva makkaLa miduLinalli mAtina padanerake mattu Odina padanerake embudAgi eraDu bageya padanerakegaLu nelegoLLu ttave. idallade, I eraDu bageya padanerakegaLallU mAtannu kELi tiLiyuvudaralli, illavE barahavannu Odi tiLiyuvudaralli baLake yAguva padanerakegaLiginta mAtanADuvudaralli, illavE bareyu vudaralli baLakeyAguva padanerakegaLu bErAgiruttave. ivugaLalli Odina padanerakeyannu higgisuva mUlaka makkaLu Odinalli munde baruvante mADabahudu.

bage bageya barahagaLannu OduttA hOdante, makkaLalliruva Odina padanerake higguttA hOguttade. tAvu kaliyuva heccina padagaLannU avaru I rIti barahagaLalli avugaLa baLakeyannu gamanisuvudara mUlaka paDeyuttAre. hAgAgi, makkaLalliruva Odina padanerakeyannu higgisabEkiddalli, avaru heccu heccu barahagaLannu, mattu bage bageya barahagaLannu Oduva hAge mADabEku.

halavu mandi tAytandeyaru paTyapustakagaLannu horatupaDisi bEre yAvudannU makkaLu OdabAradendu kaTTale mADuttAre. kate kAdambarigaLannu Odi samaya hALumADabAradendu AgAga hELu ttiruttAre. Adare barE paTyapustakagaLannu mAtravE Oduttiddare makkaLa padanerake tumbA cikkadAgiyE uLiyuttade. adannu higgisabEkiddalli avaru ellA bageya pustakagaLannU OduttirabEku.

padagaLannu nEravAgi kaliyuva mUlakavU makkaLu tamma padanerake yannu svalpa maTTige higgisikoLLaballaru. ettugegAgi, tAvu Oduva barahadalli kanDubaruva hosa padavondara huruLEnu embudannu kanDuhiDiyalu avaru padanerake(padakOSa)gaLa neravannu paDeya bahudu. kannaDada padanerakegaLalli sAvirAru kannaDa padagaLa huruLu gaLannu koDalAgide. idallade, I padagaLannu padakantegaLalli mattu sollugaLalli baLasuva bage hEge embudannU avugaLalli tOrisi koDalAgide.

Adare, intaha padanerakegaLannu baLasuva bage hEge embudu makkaLige gottiruvudilla; hAgAgi, adannu avarige tiLisikoDa bEkAguttade. avugaLalli baruva heccina kannaDa padagaLigU ondakkinta heccu huruLugaLannu koTTiruttade; antaha huruLugaLalli tamma Odige hondikeyAguvantaha huruLannu Arisuvudu hEge embudannu makkaLu tiLidirabEku. hIge huruLannu ArisabEkiddalli, tAvu Oduva barahadalli banda pada hesaru(nAma)padavE, esaka(kriyA)padavE illavE parice(guNa)padavE embudannU makkaLu tiLidukonDira bEkAguttade. padanerakegaLannu baLasalu kalitiruva makkaLige intaha sollarimege sambandisida viSayagaLU gottiruttave.

padagaLalli baruva oTTu(pratyaya)gaLannu mattu tunDupadagaLannu gamanisuva mUlakavU makkaLu hosa padagaLannu kalitukoLLaballaru. ettugegAgi, kannaDadalli sAmAnyavAgi iga oTTinalli konegoLLuva padagaLu obba manuSyanannu sUcisuttave (kELuga, nuDiga, gANiga, sAliga, nADiga, okkaliga); gAra oTTinalli konegoLLuva padagaLU idE huruLannu koDuttave (barahagAra, hoNegAra, OTagAra, kAvalugAra).

idakke badalu, ige illavE ge oTTinalli konegoLLuva padagaLu sAmAnyavAgi ondu vastuvannu sUcisuttave (hAsige, ATige, baDige, uDuge, koDuge). kannaDa padagaLalli baruva oTTugaLa kuritAgi intaha viSayagaLannu ettugegaLa mUlaka makkaLige tiLisikoTTalli, avaru Oduva barahadalli hosa padagaLu kANisikonDAga avugaLa lliruva oTTugaLannu gamanisi huruLannu UhisikoLLalu avarige gottAguttade.

kannaDa padagaLalli halavu bageya tunDupadagaLu baLakeyAguttave; ivakkU avugaLadE Ada huruLugaLu heccina baLakegaLallU iruttave. ettugegAgi, kiru-kit emba tunDupadakke cikka emba huruLide. I tunDupadada anantara ondu mucculi (vyanjana) bandideyAdare adakke kiru emba rUpa iruttade (kirunAlige, kirugatti, kirunAyi, kiruguDDa), mattu ondu tereyuli (svara) bandideyAdare adakke

kit emba rUpa iruttade (kittusiru, kittesaLu, kittOTa, kittuli, kittOle).

kannaDada padagaLalli intaha tunDupadagaLu hEge baLakeyAguttave mattu avugaLa neravininda hosa padagaLa huruLannu kanDuhiDiyuvudu hEge embudannu makkaLige ettugegaLa mUlaka tiLisikoDabEku. tamma padanerakeyannu higgisikoLLalu avarige idarindalU neravAguttade. hosa padagaLa huruLannu avu baLakeyAgiruva kuLLiha(sandarba) dindalU UhisikoLLalu baruttade. hAgAgi, I kelasadalli kuLLihada neravannu paDeyuvudu hEge embudannu makkaLige hELikoDabEku. ettugegAgi, hAlu cimmi Atana kaNNu kuruDAyitu emba sollinalli bandiruva hAlu padakke danada hAlu emba huruLigintalU ondu giDada sone emba huruLE sariyAdudu embudu adara kuLLihadinda gottAguttade. danada hAlu cimmidare kaNNu kuruDAgalAradallavE?

sAmAnyavAgi, kate kAdambarigaLantaha barahagaLannu Oduvavaru avugaLalli baruva hosa padagaLige sariyAda huruLu Enembudannu padanerakegaLalli huDukalu hOguva badalu, padagaLa kuLLihada neravi ninda UhisikonDu munde hOguvudE oLLeyadu. yAkendare, antaha barahagaLannu Odi Anandisalu avugaLalli baruva ellA pada gaLa huruLannU tiLiyalEbEkendEnilla. kuLLihada mUlaka hosa padagaLa huruLannu UhisikoLLalu kalita makkaLige kate, kAdambari modalAduvannu Odi Anandisuva kelasa heccu suLuvinadAguttade. arimeya (vijnAnada) barahagaLalli tumbA heccu sollarimeya mArpuruLugaLu (rUpaka illavE meTAphargaLu) baLakeyAguttave (4.4 nODi). ivugaLalli sollugaLannu hesarupadagaLAgi illavE hesarupadakantegaLAgi mArpaDisi baLasalAguttade (nIru ingitu embudannu nIrina inguvike embudAgi mArpaDisalAguttade) mattu avannu innaSTu aDakavAgiruva arimeya (pAribASika) padagaLannAgi mADiyU baLasalAguttade. ivu Odugarige tumbA toDakannunTu mADuttave. sollarimeya mArpuruLugaLannu avugaLa hindiruva

sollugaLAgi mArpaDisikoLLuvudu hEge mattu hAge mADuva mUlaka avugaLa huruLugaLannu tiLidukoLLuvudu hEge embudannu makkaLige bEreyAgi kalisikoDabEkAguttade.

ಕನ್ನಡ →

2.3.8 Odininda tiLuvaLikeyannu paDeyuvudu

tAvu Oduva barahadinda tiLuvaLikeyannu paDeyuvudu hEge embu dannU makkaLige tiLisikoDabEkAguttade. ellA barahagaLannU ondE rItiyalli Oduva makkaLige avugaLalli heccinavugaLindalU tamage bEkAgiruva tiLuvaLikeyannu paDeyalu baruvudilla. Oduttiruva barahavannavalambisi, tamma Odina vEgavannu heccukaDime mADalu mattu Odina mEle hatOTiyanniTTukoLLalu avaru kaliya bEkAgu

yAvudE barahavannAgali, Oduvudakke ondu guriyiruttade. idu bEre bEre bageya barahagaLige bEre bErAgiruttade. ettugegAgi, kate-kAdambarigaLannu Oduvavarige sAmAnyavAgi tamma Odininda santOSapaDabEkendiruttade; arimeya (vijnAnada) barahagaLannu Oduvavarige avugaLa neravininda yAvudAdarondu viSayavannu tiLidukoLLabEkendiruttade; padanerakeyannu Oduvavarige tamage gottAgada yAvudAdarondu padada huruLEnembudannu tiLiya bEkendiruttade. I rIti, bEre bEre OdugaLige bEre bEre gurigaLiddu, tAnu ondu barahavannu yAke OduttiddEne embudannu nenapinalli iTTukonDu, adakkanusAravAgi tanna Odannu hondisikoLLalu oLLE Odugarige tiLidiruttade. makkaLige idannu kalisikoTTu, avaru oLLE OdugarAguva hAge mADabEku.

barahagaLannu OduttiruvAga, mUru bageya caTuvaTikegaLannu naDesuva mUlaka Oduganu tanna Odina maTTavannu mElakkErisabahudu: adannu baredavanu adara mUlaka Enannu tiLisuttiddAne, Atana guriyEnu embudannu tiLidukoLLuvudu idaralli modalaneyadu; adarinda doreta tiLuvaLikeyannu tannalliruva tiLuvaLikeyondige sErisikonDu, A viSayada kuritu heccina arivannu paDeyuvudu

eraDaneyadu; mattu A rIti Odannu naDesuttiruvAga, nijakkU tAnu yAva rItiyalli tiLuvaLikeyannu paDeyuttiddEne embudannu gamanisi, tanna Odannu hiDitadallirisikoLLuvudu mUraneyadu.

ivugaLalli modalaneya kelasavannu naDesabEkiddalli, Oduganige barahada hindiruva sollarimeya tiLivu bEkAguttade. Oduttiruva barahadalli yAva amSa tanage gottAguttade mattu yAvudu gottAguvudilla embudannu Ata tiLidukoLLaballanAdare, gottAga diruva amSavannu sollarimeya tiLivina mUlaka gottAguva hAge mADalu prayatnisabahudu.

ettugegAgi, ondu tumbA toDaku toDakAgiruva sollu nijakkU Enu hELuttide embudannu tiLiyalu adaralli bandiruva esaka(kriyA) padagaLalli mukyavAdudu yAvudu embudannu, mattu adu tiLisuva esakadalli yAva vyakti, vastu mattu viSayagaLu toDagikonDive embudannu kanDuhiDiyalu gottirabEku. hAge mADabEkiddalli, avugaLondige bandiruva tunDu sollugaLannu mattu parice(guNa) padagaLannu mukya padagaLinda bErpaDisalu gottirabEku. I kelasavannu naDesuva bage hEge embudannu makkaLige kalisikoDa bEkAguttade.

ಕನ್ನಡ →

2.4 bareyalu kaliyuvudu

Odalu kaliyuvudakkintalU bareyalu kaliyuvudu makkaLa maTTige heccu toDakina kelasa. idakke kAraNavEnendare, bareyabEkiddalli avaru ondE bArige halavAru tIrmAnagaLannu tegedukoLLa bEkAguttade: yAva viSayagaLa kuritu bareyabEku, A viSayagaLannu yAva rItiyalli jODisikoLLabEku, entaha padagaLannu baLasabEku, avannu oTTugUDisi sollugaLannu hEge kaTTabEku, avannu bareyuvalli yAva barigegaLannu baLasabEku embudannella avaru ondE bArige tIrmAnisikoLLabEkAguttade. hIge mADalu baruvudillavAdalli, bareyuva kelasa mundakke hOguvudE illa. heccina makkaLigU I toDaku toDakAda kelasavannu tAvAgiyE kalitukoLLalu baruvudilla. adakke bEkAguva caLakagaLannu ondondAgi

kaliyuvante yArAdarU avarige neravannittare mAtra, avaru adannu kaliyaballaru. illavAdare, bareyuva kelasa tamage hELiddalla embudAgi avaru adarinda dUravE uLiyuttAre. parIkSegaLalli bareyabEkAdudannella uruhoDedu bareyuvudannaSTE avaru mADaballaru.

ಕನ್ನಡ →

2.4.1 baravaNigeya caLakagaLu

mEle sUcisida hAge, baravaNigeyannu naDesalu halavu caLakagaLannu kalitirabEkAguttade, mattu avannella tamma hatOTiyallirisikonDu oTTige naDesuttirabEkAguttade. idallade, beraLaccu mADuvudu, kAru biDuvudu, heNige kelasa mADuvudu modalAda bEre toDakina kelasagaLa hAge, bareyuva kelasavannu naDesuvAga kaykelasadondige manassina kelasavannU sErisikoLLabEkAguttade.

hAgAgi, makkaLige bareyalu kalisuvavaru adakke bEkAguva caLaka gaLannu ondondAgi hatOTige tandukoLLuvudu hEge embudannu avarige kalisabEku. barige(akSara)gaLannu bareyalu kaliyuva samaya dalli avaru I kalikeyannu sariyAda OraNa(krama)dalli naDesuva hAge nODikoLLabEku.

makkaLa kaybaraha OdaballudAgirabEku, mattu baravaNige salIsA girabEku. salIsAgi bareyalu bAradavarige bEre viSayagaLa kuritu AlOcisalu samayavE siguvudilla. salIsAgi bareyabEkiddalli, makkaLu barigegaLannu bareyuva bage, baLapavannu hiDiyuva bage, mattu kAgadavannu eduru irisikoLLuva bage sariyAgirabEku.

kelavu makkaLu baravaNigege balagayyannu baLasuva badalu eDa gayyannu baLasuttAre. Adare, intaha makkaLu balagayyalli bareyu vavarannu nODi, avaru bareyuva hAgeyE bareyatoDaguttAre. idarindAgi avaru tondaregoLagAguttAre. yAkendare, hAge bareyuvAga avarige tamma kayberaLu aDDa baruva kAraNa, tAvu baredudEnembudu kANisuvudilla, mattu adu kANisuvante mADalu,

avaru tamma maNiganTannu baggisi bareyahoraDuttAre. Adare hIge mADuvudarinda avarige baravaNige tumbA toDakinadAgibiDuttade. eDagayyalli bareyuva makkaLige avaru bareyabEkAgiruva bage hEge embudannu kalisikoDabEku. bareyuva kAgadavannu illavE pustakavannu avaru balagayyavara hAge eDakke tirugisi irisikoLLuva badalu, balakke tirugisi irisikoLLuva hAge mADabEku, mattu pennannu tudiyinda tusu mEle hiDidukoLLalu hELabEku. bareyuvAga avaru maNiganTannu baggisabAradu. eDagayyavarige takkudAgiruvantaha I bareyuva bageyannu kalitukonDalli mAtra, avarige salIsAgi bareyalu baruttade.

mAtigU barahakkU naDuve sollugaLa racaneyalli vyatyAsaga LiveyAda kAraNa, bareyalu kaliyuva makkaLige barahagaLalli entaha sollugaLannu baLasabEku embudannU kalisabEkAguttade. iDI sollugaLannu bareyuvudu hEge, cikka cikka sollugaLannu jODisi udda sollugaLannu unTumADuvudu hEge, ondu cikka sollinoLage bEre cikka sollugaLannu irisi sikkalu sollugaLannu unTumADuvudu hEge embudannu avarige kalisabEkAguttade. ellA makkaLigU idannu tAvAgiyE kalitukoLLalu baruvudilla. sollugaLannu sErisi kuraLu(pArA)gaLannu racisuva bageyannU avarige kalisikoDabEkAguttade. oLLE mAdari kuraLugaLalli modalige mukya viSayavannu mundiDuva cikka solliruttade; AmEle, adannu heccu vivaravAgi tiLisuva, mattu adakke bembala nIDuva viSayagaLu baruttave; mattu koneyalli, muktAyagoLisuva sollu baruttade. sollugaLannu I rIti ondakkondu hondikoLLuva hAge bareyuvudu hEge embudannu avaru tiLidukoLLabEku.

barahadalli baruva kuraLugaLannu hEge aNigoLisuvudu embu dannU avaru kaliyabEkAguttade. idu bEre bEre gurigaLigAgi baLakeyAguva barahagaLalli bEre bErAgiruttade. ondu kateyannu bareyuvavaru adara negaLte munde hOguvudakke heccina gamana koDabEkAguttade. idakke badalu, ondu viSayada maTTige innobbara

oppige illavE olavannu paDeyabEkendiruvavaru A viSayavannu Odugara mundirisuva mattu adannu bembalisuva vicAragaLannu koDuva bage hEge embudakke gamana koDabEkAguttade.

ಕನ್ನಡ →

2.4.2 gaTTiyAgi bareyuvudu

bareyuva bage hEge embudannu makkaLige tiLisuvudakkAgi kalisuvavaru baLasaballa holabugaLalli ondannu gaTTiyAgi bareyuvudu embudAgi hesarisalAgide. bareyuttiruvAga tamma manassinalli entaha AlOcanegaLella mUDuttaveyO avannu gaTTiyAgi hELuttA hOguvudE I holabAgide. kalisuvavaru makkaLa edurige ondu kateyannu illavE ondu viSayada vivaraNeyannu baredu tOrisabEku, mattu hAge bareyuttiruvAga tamma manassinalli entaha AlOcane gaLella mUDuttave embudannu avaru gaTTiyAgi makkaLige gottAguva hAge hELuttA hOgabEku. idarinda bareyuva bage hEge embudu makkaLige gottAguttade.

kate bareyuvudiddalli adakkondu hammugeyannu tAvu hEge hammikoLLuttEve embudannu, mattu viSayavondara vivaraNeyannu bareyuvudiddalli modalige adakke sambandisida halavAru sangatigaLannu tAvu hEge kalehAkuttEve embudannu A kelasavannu mADuttiruvante makkaLige gaTTiyAgi vivarisuttA hOgabEku. ivannu baLasi barahavannu munduvarisuvAga, padagaLannu Arisuvalli, sollugaLannu mattu kuraLugaLannu kaTTuvalli tamage edurAguva toDakugaLu entahavu, avannu tAvu hEge bageharisuttEve, idakkAgi sollugaLa iTTaLagaLannu hEge badalAyisikoLLuttEve embudannella gaTTiyAgi vivarisuttA I kelasagaLannu naDesabEku.

bareyuva kelasavannu kalisuvavaru I rIti adannu tAvE mADi tOrisidalli, adannu hEge naDesabEkAguttade embudu makkaLige heccu suLuvAgi gottAguttade, mattu tAvu bareyuttiruvAga edurAguva toDarugaLannu hEge bageharisabEku embudu avarige gottAguttade.

ಕನ್ನಡ →

2.4.3 bareyuvudu mattu saripaDisuvudu

omme baredudannu Odi nODi, adu sariyillavendu anisidalli adannu tiddi saripaDisuvudu hEge embudannU makkaLu tiLidirabEku. idakkAgi avaru tAvu barediruva sollannu bEre bEre bagegaLalli mArpaDisuvudu hEge embudannu kalitirabEkAguttade. tAvu barediruva sollina iTTaLa (oLaracane) entahadu, A sollannu bEre yAva iTTaLagaLige mArpaDisabahudu embantaha sollarimeya tiLivu avarigiddalli, tAvu barediruva barahavannu tiddi saripaDisuva kelasavannu avaru heccu cannAgi naDesaballaru.

baravaNigeyalli mADiruva tappannu baredavarE Odi nODi kanDu koLLuvante mADidalli, mattu avu yAke tappAgive embudannU tiLiyuvante mADidalli avara baravaNige bEgane munde sAguttade. baredaSTU baravaNige cannAguttA hOguttade. hAgAgi, bareyuva sandarbagaLu makkaLige heccu heccu dorakuvante mADabEku.

ಕನ್ನಡ →

2.4.4 barahadalli Asakti

makkaLige bareyuvikeyalli Asakti huTTabEkembudu ellakkintalU mukyavAda viSaya. EnannE bareyali, adu avarige nalivannu mattu meccugeyannu koDuvantirabEku. bEreyavara ottAyakke bareyuva barahadinda avara baravaNige oLLeyadAgalAradu.

EnAdarU ondu viSayavannu innobbarige tiLisabEkemba tuDita makkaLalliruttade. ettugegAgi, SAleyinda manege bandoDane SAleyalli illavE allinda baruvAga dAriyalli EnAyitu embudannu tAyige AdaSTu bEgane tiLisibiDabEkemba Aturadalli makkaLiruttAre. geLeyarannu kanDoDane tamage tiLidiruva hosa viSayavondannu avarige tiLisuva AturavU avarigiruttade.

tamma manassinalliruva intaha viSayagaLannu mAtina mUlaka innobbarige tiLisuva hAge barahada mUlakavU tiLisalu baruttade embudannu avarige tOrisikoTTalli, avaru bahaLa bEgane baravaNige

yalli munde hOguttAre. modalige avara hattira mAtina mUlaka ondu viSayavannu tiLisalu hELi, adannu kalisuvavarE baredu tOrisabahudu, mattu hAge baredudannu avarige Odalu koDa bahudu. hIge mADuvudarinda avarige bareyuvudaralli Asakti huTTuttade.

bareyalu kaliyabEkendiruvavarige eraDu bageya kalikegaLu neravu nIDaballuvu: modalaneyadAgi, bareyaliruva viSayada kuritu avaru EnellA hELaballarO adannella hELalu biDabEku. idarinda avaralli AlOcisuva kasuvu beLeyuttade. eraDaneyadAgi, avarige bEre yAvudAdarU barahavannu ettibareyalu kalisabEku. hIge bareyuvAga, antaha barahagaLalli sollugaLannu mattu kuralugaLannu yAva rItiyalli aLavaDisalAgide embudannu avaru gamanisuva hAgeyU mADabEku.

Oduva mattu bareyuva kelasagaLeraDU bahaLa maTTige ondannondu avalambisive. hAgAgi, averaDannU makkaLu oTToTTAgi kalitu koLLuvante mADabEku.

ಕನ್ನಡ →

2.5 doDDavarige Odalu-bareyalu kalisuvudu

cikkavarige Odalu-bareyalu kalisuvudakkintalU doDDavarige kalisuva samayadalli sollarimeya tiLivannu heccu nEravAgi mattu heccu vivaravAgi koDisalu baruttade. yAkendare, doDDavarige adannu nEravAgi tamma Odu mattu baravaNigegaLalli baLasalu baruttade.

nammalli bahaLa mandi janaru cikkandinalli Odalu-bareyalu kalitiruvudilla, illavE onderaDu barige(akSara)gaLannaSTE kalitu allige tamma kalikeyannu mugisiruttAre. avarigella Odalu-bareyalu kalisuva kelasa ivattu namma mundide. idannu nAvu ivattu naDesalEbEkAgide. yAkendare, Odu-baraha tiLidiruvudarinda siguva prayOjanagaLu mattu Odu-baraha bAradiruvudarinda unTAguva tondaregaLu hindiginta ivattu tumbA heccAgive.

hinde samAjadalli kelavE kelavu mandi mAtra Odalu-bareyalu tiLididdare sAkAguttittu. janara jIvanadalli barahavannu tumbA kaDime baLasuttiddudE idakke kAraNa. Adare Ivattu jIvanada ellA sannivESa gaLannU baraha Akramiside, mattu idarindAgi Odalu-bareyalu tiLiyadavaru jIvanadalli munde baralu sAdyavE illa emba nelege ivattu nAvu bandu muTTiddEve. hAgAgi, ondu samAja munde barabEkiddalli adaralliruva ellA mandiyU Odu-barahavannu tiLidiralEbEkAguttade.

monne monneya varege baravaNigeyannu mukyavAgi nalbaraha (sAhitya)gaLannu unTumADuvudakkAgi, mattu avannu Odi Anandisu vudakkAgi baLasalAguttittu. baravaNige samAjada kelavE kelavu mandi yalli mAtra uLidukonDiddudakke idU ondu kAraNa. Adare ivattu intaha nalbaraha(sAhitya)kke sambandisidantaha kelasagaLigintalU nEravAgi janarige tiLuvaLikeyannu koDuvantaha bEre bageya kelasa gaLigEnE baraha heccu heccu baLakeyAguttide.

namma dESada ADaLitakkAgi mandiyALvikeyannu (prajAprabutvavannu) ArisikonDiddEvAda kAraNa, ivattu ADaLitakke sambandisida halavAru viSayagaLannu ellarU tiLidukonDiralEbEkAgide. ivannella suddihALegaLu koDuttive; ADaLitada horapaDikegaLU ivannu janarige tiLisuttave. rEDiyO, Tivi modalAda halavu bageya upakaraNagaLannu ivattu heccina janarU baLasuttiddAre; ivakke bEkAguva halavu bageya tiLuvaLikegaLannu avaru barahagaLa mUlakavEnE paDeya bEkAgide. idallade, aDige, mayyoLitu (ArOgya), makkaLa sAkuvike, kaTTale-kAnUnugaLu, modalAda innU halavAru bageya viSayagaLa kuritu tiLuvaLikeyannu ivattu barahagaLa mUlaka paDeyabahudAgide. I kAraNakkAgiyU ivattu barahada kalike ellarigU bEkAgide.

Odalu-bareyalu tiLiyadiruvavarige sAmAnyavAgi adara mahatva gottiruvudilla. hAgAgi, antahavaru tamma makkaLannu SAlege kaLisuvudaralliyU hinde bILuttAre. idallade, Odu-barahagaLannu baLasuvavarillada manegaLalli beLeyuva makkaLigU avugaLalli Asakti

huTTuvudilla. I ellA kAraNagaLigAgi, ivattu Odu-baraha bArada cikkavarige mAtravallade doDDavarigU adannu kalisabEkAgide.

Odalu kaliyuvalli makkaLu paDeyabEkAgiruvantaha caLakagaLannE doDDavarU paDeyabEkAguttade. Adare, I caLakagaLu entahavu, avannu paDeyuva bage hEge, mattu avannu yAke paDeyabEku embudannu doDDavarige nEravAgiyE tiLisalu baruttade embudu makkaLa kalikegU doDDavara kalikegU naDuviruva vyatyAsa.

cikkavara hAge, Odalu kaliyadiruva doDDavarigU uli, pada mattu barigegaLa naDuvina pattugeyentahadu embudu gottiruvudilla. hAgAgi, mAtinalli baruva padagaLannu uli mattu ulikantegaLa sErikeyinda unTumADalAgide embudannu, mattu I uligaLige tammavE Ada huruLilladiddarU, avugaLa sErikeyinda unTAgiruva padagaLige huruLide embudannu Odalu kalisuva samayadalli avaru gamanisuva hAge mADabEkAguttade.

I viSayavannu avara gamanakke tandalli, barahadalli baLakeyAgiruva barigegaLannu uli illavE ulikantegaLondige sambandisabEkAguttade, mattu A rIti sambandisuva mUlaka barahadalli baruva padagaLannu gurutisabEkAguttade embudannu avarige kalisalu suLuvAguttade. bareyalu kalisuvallU idE rItiyalli doDdavarige nEravAgi kalikeya guTTannu tiLisihELabahudu. adannavaru tamma kalikeyalli baLasi heccu bEgane munde hOgaballaru.

ಕನ್ನಡ →

2.6 tiruLu

SAleyalli makkaLu tAvu maneyalli baLasuva ADugannaDakkinta svalpa maTTige bErAgiruva ellara kannaDadalli mAtanADalu kaliya bEkAguttade, mattu adakkinta innU svalpa bErAgiruva barahada rUpadalliruva ellara kannaDadalli Odalu mattu bareyalu kaliya bEkAguttade. I mUru bageya kannaDagaLa naDuve sollarimeyalli entaha vyatyAsagaLella ive embudannu kalisuvavaru tiLidukonDiddalli,

avannu avaru tamma kalisuvikeyalli baLasikoLLaballaru. I vyatyAsada tiLivu makkaLigU avara kalikeyalli neravAgaballudu.

Odalu kaliyuva makkaLige kannaDadalli uligaLa sErikeyinda padagaLannu unTumADalAguttade, mattu kannaDa barahadalli I uligaLannu mattu ulikantegaLannu barigegaLa mUlaka sUcisalAguttade embudannu tiLisikoTTalli, avarige barahavannu heccu suLuvAgi mattu heccu bEgane Odalu baruttade.

barahada Odininda tiLuvaLikeyannu paDeyabEkiddalli, adaralli baruva barigegaLannu padagaLAgi, padakantegaLAgi, tunDusollugaLAgi, mattu sollugaLAgi jODisi Odalu tiLidirabEku. I kelasavannu naDesuvalliyU sollarimeya tiLivu neravige baruttade.

bareyalu kaliyuvalli mattu baredudannu saripaDisuvalliyU sollarimeya tiLivu neravige baruttade. cikka cikka sollugaLannu bareyaballavaru avannu sErisi udda sollugaLannu mADabEkiddalli, mattu sollugaLoLage bEre sollugaLannu sErisi baraha heccu cannAgi kANisuvante mADabEkiddalli, sollugaLa iTTaLagaLannu avaru tiLidirabEkAguttade.

doDDavarige Odalu-bareyalu kalisuvavaru mElina caLakagaLannE avarigU kalisikoDabEkAguttade. Adare, doDDavarige ivannu nEravAgi tiLisihELabahudembudE avara kalikegU cikkavara kalikegU naDuviruva mukya vyatyAsa.

English →

ಕನ್ನಡ →

mUranE pasuge — bareyuvudaralli heccina kalike

ಕನ್ನಡ →

3.1 munnOTa

hayskUlu illavE kAlEjina varege bandu muTTidarU ivattu halavu mandi huDuga-huDugiyarige kannaDadalli sariyAgi bareyalu tiLidiruvudilla. ivaru tamma baravaNigeyannu hEge saripaDisikoLLa ballaru mattu adakke hEge kannaDada sollarimeya tiLivu neravAga balludu embudannu I pasugeyalli vivarisalAgide.

ivattina samAjadalli bareyalu bAradavaru halavu bageyalli hinde bILabEkAguttade. yAkendare, ellA bageya kelasagaLallU ivattu munde hOgabEkendiddare cannAgi bareyalu tiLidira bEkAguttade. tamma kelasada varadi bareyuvudu, mElina kelasakke arji hAkuvudu, raje arji bareyuvudu, tamma hosa yOjanegaLannu illavE kelasadalli mUDibaruva toDarugaLannu vivaravAgi baredu tiLisuvudu - hIge halavAru kaDegaLalli cannAgi bareyalu gottiru vavaru mAtra tamma kuritAgi mElALugaLalli oLLeya anisike yunTAguva hAge mADaballaru.

tiLisabEkendiruvudannu tappillade, tiLiyAgi mattu bEgane baredu tiLisalu bAradavarige ivattu kAsagi kampenigaLalli kelasa siguvudu tumbA kaSTa. antaha kampenigaLu tammalli IgAgalE kelasakkiruva janara baravaNigeyannu oLLeyadAgisalu miliyagaTTale haNa karcumADuttiruttave. avugaLalli kelasa mADuva janaralli heccinavarigU bareyuva kelasagaLiruttave, mattu tamma kelasadalli mElakke Eridantella

avara bareyuva kelasavU heccuttA hOguttade. ivarella cannAgi bareyaballavarAdare mAtra kampeniya ELigeyAgaballudu.

ivattina eNNuka(kampyUTar)yugadallantU baravaNigege innaSTu mahatva bandide. ivattu dUravANiyannu baLasuvudakkintalU mincanceyannu baLasuvudu heccAgide. Adare, adannu baLasabEkiddalli sariyAgi, tiLiyAgi, mattu cuTukAgi bareyalu tiLidirabEku. mincancegaLannu tappu tappAgi illavE gondalavunTAguva hAge bareyuvavarindAgi avara mattu adannu OdabEkAgiruvavara samaya hALAguttade mAtravalla, avaroLage tappu tiLuvaLikegaLU mUDuttave. cannAgi bareyalu kaliyuvudarinda bEreyU halavu prayOjana gaLive. ettugegAgi, oLLE barahagAraralli AlOcaneya kasuvu hecciruttade. oLLE barahagAraru baredudannu tirutirugi Odi, avugaLalli mArpADugaLannu mADalu kalitiruttAre; hAgAgi, manassinalli mUDuva anisikegaLannu biDisinODuva mattu avugaLalli mArpADugaLannu mADikoLLuva aLavU avarige bandiruttade. hAgAgi, barahada kalike uttama barahagArarannu mAtravallade uttama ArayyugarannU unTu mADuttade.

tamma tAynuDiyalli cannAgi bareyalu kalitavaru A caLakavannu ingliSnantaha bEre nuDigaLigU suLuvAgi mAreDegoLisaballaru embudannu nAvu munde AranE pasugeyalli nODaliruvevu. hAgAgi, ingliSnalli cannAgi bareyalu kaliyabEkendiruvavarigU tamma tAynuDiyAda kannaDadalli cannAgi bareyalu kaliyuvudu ondu oLLE aDigallAgaballudu.

ಕನ್ನಡ →

3.1.1 barahagAraralli eraDu bage

kelavaru barahagAraru Enu bareyabEku, hEge bareyabEku embudannella modalige manassinallE tIrmAnisi, AmEle bareyalu toDaguttAre. ivaru omme bareyalu toDagidarendare, iDI barahavannu uddakkU nillisade baredu mugisuttAre.

bareyuvudaralli heccina kalike

Adare, bEre kelavaru modalu bareyalu toDaguttAre, mattu hIge bareyuttiddante hosa hosa viSayagaLu avara manassinalli mUDuttiruttave. hAgAgi, ivarige tAvu baredudannu halavu bAri badalAyisuttirabEkAguttade; enTu-hattu bAri tiddi, tirutirugi bareyabEkAguttade. kelavomme ivaru modalige baredudannu hariduhAki, AmEle hosadAgi bareyahoraDuttAre.

sAmAnyavAgi, I eraDu bageya barahagAraralli modalinavarE oLLeya barahagArarendu annisikoLLuttAre. baredudannu halavu bAri tiddabEkAdavaru mattu tumbA kaSTadinda adannu mugisabEkAdavaru aSTondu oLLeya barahagArarendu annisikoLLuvudilla.

Adare, nijakkU ivu barahagAraru baLasuva eraDu bageya holabu(vidAna)gaLu mAtra. avugaLalli ondu innondarinda oLLeyadu endu hELalu yAva AdAravU illa. kelavaru Enu bareyabEku mattu hEge bareyabEku embudannu tIrmAnisuvudakke heccu samaya tegedukoLLuttAre, mattu bEre kelavaru adE samayadalli bareyuvudannE naDesuttAre embudE illiruva vyatyAsa. idallade, ellarU ondE holabannu baLasalu sAdyavU illa. obbobbarU tamage anukUlavAgiruva holabu yAvudu embudannu kanDukonDu, adakkanuguNavAgi tamma barahavannu hondisikoLLabEkAguttade. idu svalpa maTTige barahada bageyannU avalambisiruttade. ettugegAgi, kate-kAdambarigaLannu bareyuvavaralli heccu mandi modalina holabannu baLasuttAre mattu bEre bageya barahagaLannu bareyuvavaralli heccu mandi eraDaneya holabannu baLasuttAre.

hammuge, baravaNige mattu marunOTa embudAgi barahavondannu unTumADuvalli mUru hantagaLiruttave. mEle sUcisida hAge, kelavaru hammugeyannu modalu mugisi, AmEle baravaNigege toDaguttAre, mattu kelavaru avu mUrannU oTToTTige naDesahOguttAre.

kelavaru tAvu baredudannu marunOTakke oLapaDisabEkAguvudE illa; aduvE tamma koneya baravaNigeyAgiruttade embudAgi hELikoLLabahudu; Adare idu pUrti nijaviralAradu. yAkendare, baredudannomme Odi nODidAga, adaralli kelavAdarU badalAvaNe gaLannu mADabEkendu anisadiradu. idallade, taDe(,), arekone(;), kogeta(:) modalAda barahada gurutugaLannu sAmAnyavAgi bareyu vAgalE hAkuttiralu baruvudilla; baredudannu Odi nODuvAga avannu sErisikoLLabEkAguttade.

ಕನ್ನಡ →

3.1.2 barahada oLaguTTu

heccinavarigU bareyuva kelasa tamma tAynuDiyallU tumbA toDakinadendu anisuttade. idakke kAraNavEnendare, mAtannu hAgeyE baredubiTTare adu barahavAguvudilla. manassinalli mUDida anisike illavE tiLuvaLikeyannu ondu niScitavAda iTTaLaviruva barahavAgi mArpaDisabEkAguttade. idakkAgi barahagAraru halavu bageya caLaka(kavSalya)gaLannu kalitukoLLabEkAguttade.

(1) tAvu manassinallobba Oduganannu kalpisikonDu, Atanige tiLidiruva sangati yAvudu, mattu tiLiyadudu yAvudu embudannu UhisikonDu, adakkanusAravAgi tamma barahavannu hondisikoLLalu tiLidirabEku;

(2) gurige takkudAda oDDavavannu (Sayliyannu) baLasalu

tiLidirabEku;

(3) mukya viSayavannu mukyavallada viSayadinda bErpaDisalu, mattu mukya viSayada mEle heccina ottu bILuvante nODikoLLalu tiLidirabEku;

(4) barige(akSara)gaLannu mattu barahada gurutugaLannu baLasuvalli

tappugaLannu mADade bareyalu tiLidirabEku.

I caLakagaLalli mukyavAda kelavannu tammadAgisikoLLuvudu hEge

embudannu keLage vivarisalAgide.

32 barahagAraru mattu Odugaru barahagArarige sAmAnyavAgi tamma Odugaru yAru embudu gottiruvudilla. avara anubava entahadu, avarige eSTu tiLidide, tAvu baredudannu OduvAga avaralli entaha samSayagaLu ELabahudu, tamma barahavannu avaru yAkAgi Odabahudu embantaha viSayagaLU avarige gottiruvudilla. hIgiddarU, Odugarobbarannu avaru tamma manassinalli kalpisikoLLabEkAguttade, mattu avarige anukUlavAguva hAge tamma barahavannu unTumADabEkAguttade.

hIge kalpisikonDiruva Odugarige tAvu bareyuttiruva viSayadalli tamaginta svalpa kaDime gottiruttadeyendu barahagAraru tiLidukoLLa bEkAguttade. yAkendare, antaha vyatyAsa illavAdare, Odugarige avara barahadalli yAva AsaktiyU mUDalAradu. barahagArara I kalpane avara barahadallU spaSTavAgi kANisuttirabEku.

barahagAraru modalige tAvu bareyuttiruva viSayada kuritu tamma kalpita Odugarige gottirabahudendu eNisiruva sangatigaLannu aDakavAgi sUcisabEku. idu avara barahakke aDigallAguttade. AmEle, hosadAgi hELabEkendiruvudannu heccu vivaravAgi tiLisikoDabEku.

tiLidiruvudannu modalu tiLisi, adara neleya mEle tiLiyadudannu tiLisihELuva I holabu oLLE barahagaLalli halaveDegaLalli kANisikoLLuttade. avugaLa heccina sollugaLallU modalige Odugarige tiLidiruva sangati baruttade, mattu AmEle tiLiyadiruva hosa sangati baruttade. ondu solligU adara mundiruva solligU naDuviruva pattuge(sambanda)yU I tiLidudu-tiLiyadudu emba vyatyAsavannu konDiyAgi baLasikonDiruttade.

I viSayadalli mAtigU barahakkU naDuve mukyavAda vyatyAsavide. mAtanADuvavaru tAvu hELabEkendiruvudannu modalige aDakavAgi hELibiDuttAre. AmEle avara kELugaru A viSayada kuritAgi tamage tiLiyabEkendiruva heccina sangatigaLannu halavu bageya kELvigaLannu kELi tiLidukoLLuttAre. Adare, barahadalli Odugarige

barahagArarannu hAge kELi tiLidukoLLalu baruvudilla. yAkendare, barahagAraru avara edurige iruvudillavalla! hAgAgi, Odugaralli mUDabahudAda kELvigaLannu barahagAraru tAvE modalige UhisikonDu avannella bageharisuva hAge, illavE antaha kELvigaLu bAradE iruva hAge tamma barahavannu sAvagisikoLLabEkAguttade.

ಕನ್ನಡ →

3.2.1 sollugaLa nele mattu tiLivu

sollugaLannu sAmAnyavAgi nele mattu tiLivu embudAgi vingaDisalu baruttade. ivugaLalli nele embudu ondu viSayavannu Odugara mundirisuttade mattu tiLivu embudu A viSayada kuritAgi avarige sangatiyondannu tiLisuttade. ettugegAgi, ADunuDigaLu UrindUrige bErAgiruttave emba sollinalli ADunuDigaLu embudu nele mattu UrindUrige bErAgiruttave embudu A neleya kuritAgi Odugarige sangatiyondannu tiLisuva tiLivu.

kannaDadalli sAmAnyavAgi sollinalli modalige baruva pada illavE padakante adara neleyAgiruttade. idu sollinalli baruva Aguga, mADuga, IDu(annu), suru(inda), guri(ige), mattu jAga(alli) emba Aru pAngugaLalli yAvudU Agiraballudu. ettugegAgi, keLage koTTa kuraLinalli bEre bEre pAngugaLalliruva vyakti sollugaLa neleyAgi bandiruvudannu gamanisabahudu:

ramESa sanje Aru ganTege Urige bandu talapidda. avanannu edurugoLLalu sTESanige yArU bandiralilla. avanE tanna hOlDAlannu ettikonDu horage banda. alli haLE kAlada jaTakAvondu avanigAgi kAyuttittu.

mElina kuraLinalli mADuga pAnginalliruva ramESa emba pada modalanE sollina neleyAgi bandide; adE vyaktiyannu gurutisuva avanu emba pada mundina eraDu sollugaLallU neleyAgi bandide. Adare, idu eraDanE sollinalli IDu pAngAgide mattu mUraneya

sollinalli mADuga pAngAgide. koneya sollinalli mAtra jAgavannu gurutisuva alli emba bErondu pada neleyAgi bandide.

oLLE barahagaLa sollugaLalli baruva nelegaLu yArannu illavE yAvudannu sUcisuttave embudannu Odugaru suLuvAgi hindina sollininda, avannu baLasiruva kuLLiha(sandarba)dinda, illavE tamma anubavadinda paDeyalu sAdyaviruvantiruttade.

ondu sollinalli neleyAgi bandiruva pada illavE padakante A sollannu hindina sollinondige sambandisuva konDiyAgiruttade. intaha konDigaLannu Odugaru edurunODuttiruttAre. hAgAgi, ondu sollinalli baruva nele nijakkU yarannu illavE Enannu gurutisuttide embudannu hindina sollininda illavE adara kuLLiha dinda tiLiyalu baruvudillavAdalli, antaha barahagaLu Odugarige toDakinavAgi kANisuttave.

kuraLugaLalli baruva sollugaLalli neleya munnaDeta yAva rItiyalli sAgabEku embudannu barahagAraru tamma hatOTiya llirisikoLLabEku. sollugaLa neleyannu halavu bagegaLalli munnaDesalu baruttade: kuraLinalliruva ellA sollugaLigU ondE nele irabahudu, illavE ondondu sollina neleyannU adara hindiruva sollina tiLivininda hosadAgi ArisikonDirabahudu.

ettugegAgi, keLage koTTiruva kuraLinalli ellA sollugaLigU hegaDeyavaru embudE neleyAgiruvudannu kANabahudu. kannaDadalli I rIti halavu sollugaLalli ondE pada neleyAgi bandAga, adannu modalaneya sollinalli mAtra baLasi, AmEle baLasadiralu baruttade.

hegaDeyavaru horage hOgi, maneya kaTTeya mEle kuLitaru. kuLitallindalE henDatiyannu karedu ondu lOTe kApi taralu hELidaru. kApi kuDiyutta, Avattu mADabEkidda kelasagaLa kuritu AlOcisatoDagidaru.

sollugaLalli bEre bEre nelegaLu bandiruvudannu keLage koTTiruva kuraLinalli kANabahudu. idara modalanE sollinalli kivuDaru embudu nele; eraDaneyadaralli modalanE sollina tiLivininda paDediruva sannenuDi embudu nele; mattu mUraneyadaralli eraDanE sollina tiLivininda paDediruva vyatyAsagaLu embudu nele.

kivuDaru mAtina badalu sannenuDiyannu baLasuttAre. idakkU mAtina nuDigU naDuve halavu vyatyAsagaLive. I vyatyAsagaLalli mukyavAda kelavannu keLage koDalAgide.

modalanE sollina tiLivinalli halavu nelegaLige mUlaviddu, avugaLalli ondondannu ArisikonDu mundina sollugaLannu kaTTalU baruttade. idannu keLagina kuraLinalli kANabahudu:

rAjuvige ibbaru makkaLu. avaralli doDDavanu maduveyAgi tannannu bEsAyadallE toDagisikonDiddAne. cikkavaniginnU maduveyAgilla. avanu bengaLUrina kampeniyondaralli kelasakke sEriddAne.

sollugaLalli neleya munnaDeta hEge sAguttade embudu svalpa maTTige barahada bageyannU avalambisiruttade. ettugegAgi, kategaLalli baruva kuraLugaLalli sAmAnyavAgi ondE nele tirutirugi AykeyAgu ttiddu, adara ellA sollugaLU A neleya kuritAgiyE tiLivannu koDuttiruttave. idarindAgi kate bEgane munde sAguttade. idakke badalu, arimeya barahagaLalli ondu sollina tiLivininda innondu sollige neleyannu paDeyuvantaha munnaDetavannE heccAgi kANa bahudu.

Adare, yAvudE bageya barahadallU neleya munnaDeta ondE bageyadAgiddare baraha tIrA sappeyAgibiDuttade. oLLeya barahagAraru halavu bageya munnaDetagaLannu tamma barahadalli aLavaDisa ballavarAgiruttAre.

ettugegAgi, ondu kateyannu bareyuvalli neleyannu badalisuva mUlaka, ondE vyakti naDesuva esakavannU halavu kOnagaLinda tOrisalu baruttade. idallade, ondu sollige adara hindiruva sollina tiLivininda hosadondu neleyannu ArisikonDalli, hindina sollinalli tiLisiruva esakada kuritu heccina vivaragaLannu koDalu baruttade. hIge mADuva mUlaka kateya vEgavannU kaDime mADalu baruttade.

heccineDegaLallU hindina sollininda illavE kuLLiha(sandarba)dinda suLuvAgi paDeyaballa viSayavannE sollina neleyAgi ArisikoLLa lAguttade. Adare, kelavomme A rIti paDeyalu bAradantaha viSaya vannU neleyAgi baLasikoLLalu baruttade. ettugegAgi, rAjuvina maga I kelasavannu mADiddu emba sollinalli hindina sollininda illavE kuLLihadinda paDeyaballa viSaya I kelasavannu yArO mADiddAre embudallade rAjuvina maga embudalla.

ondu viSayavannu Odugara mundiTTu adara kuritAgi vivaragaLannu koDuva iTTaLa cennAgi bareda sollugaLalli mAtravallade, kuraLu gaLallU iruttade. avugaLalli modalu baruva sollu Odugara munde ondu viSayavannu irisuttade; idannu kuraLina guri endu kareyabahudu. iDI kuraLinalli hELuvudEnu embudannu I sollu cuTukAgi tiLisuttade. AmEle baruva sollugaLella adannE konDiyAgirisikonDu, adara kuritu heccina vivaragaLannu koDuttave. idakke badalu, aSTondu cennAgi bareyadiruva kuraLugaLalli I rIti guriyannu gurutisalu baruvudilla; Odugaru modalanE sollannu guriyendu tiLidu munde Odalu horaTAga, adakkU AmElina sollugaLigU naDuve entaha pattugeyide embudE avarige gottAguvudilla. idarindAgi avaru gondalakkoLagAguttAre.

cannAgi bareyalu kaliyuvavaru sollugaLige bEkAguva nelegaLannu mattu kuraLugaLige bEkAguva gurigaLannu sariyAgi ArisikoLLalu kaliyabEku, mattu avugaLa naDuvina konDi tappihOgadante nODi koLLalu kaliyabEku. tAvu barediruva barahadalli intaha hondANike

kANisikoLLuvudillavAdare, sollugaLannu badalAyisi, hondANike baruva hAge mADalu kaliyabEku. hIge mADuvalli sollarimeya tiLivu neravige baruttade.

ಕನ್ನಡ →

3.2.2 iTTaLagaLa Ayke

yAvudE ondu sangatiyannu halavu bagegaLalli tiLisalu baruttade. ettugegAgi, ondu sollinalli baruva padagaLa illavE padakantegaLa jAgavannu badalAyisi, adannu halavu bagegaLalli bareyalu baruttade. idannu keLagina sollugaLalli kANabahudu:

rAju jAnakigondu pustaka koTTa (1) jAnakige ondu pustakavannu rAju koTTa (1ca) ondu pustakavannu rAju jAnakige koTTa (1Ta) ondu pustakavannu jAnakige rAju koTTa

I ellA sollugaLU ondE esakavannu (endare, rAju koDuvava nAgi, pustaka koDuva vastuvAgi, mattu jAnaki adannu paDeyuva vyaktiyAgi iruvantaha esakavannu) tiLisuttave. Adare, avugaLa naDuve kelavu navirAda huruLina vyatyAsagaLiruva kAraNa, bareyuttiruvAga kuLLiha(sandarba)kke takka hAge avugaLallondannu ArisikoLLabEkAguttade. ettugegAgi, jAnakige sikkida halavu pustakagaLalli ondannu rAju koTTa emba heccina huruLu (1ka) solligide; allidda halavu pustaka gaLalli ondannu rAju jAnakige koTTa (mattu innondannu bErArigO koTTa) emba huruLu (1ca) solligide; mattu allidda pustakagaLalli ondannu jAnakige koTTudu rAju (mattu innondannu Akege bErArO koTTudu) emba huruLu (1Ta) solligide. ivugaLalli yAva huruLu tanna barahakke takkudAdudu embudannu tiLidukonDu, adannu koDaballa sollannu barahagAranu ArisikoLLabEkAguttade. (1)nE sollinalli baruva esaka padavannu hesaru padavAgi badalAyisidalli, adara pada mattu padakantegaLa jAgavannu bEreyU

halavu bagegaLalli badalAyisalu baruttade, mattu I badalAvaNegaLa mUlakavU halavu navirAda huruLina vyatyAsagaLannu sUcisalu baruttade. idannu keLagina sollugaLalli kANabahudu:

jAnakige ondu pustaka koTTudu rAju (1pa) ondu pustakavannu jAnakige koTTudu rAju rAju ondu pustaka koTTudu jAnakige (1ja) ondu pustakavannu rAju koTTudu jAnakige rAju jAnakige koTTudu ondu pustaka (1da) jAnakige rAju koTTudu ondu pustaka

esakapadavannu hesarupadavAgi badalAyisida mEle, antaha sollannu bEre sollina angavAgiyU baLasalu baruttade (rAju jAnakige ondu pustaka koTTudannu yArU gamanisalilla). idallade, esakapadavannu innondu hesaru padada illavE esaka padada parice padavAgi badalAyisiyU A sollannu innondu sollina angavAgi baLasalu baruttade. idannu keLagina eraDu sollugaLalli kANabahudu:

(1ba) jAnakige ondu pustaka koTTa huDuga (rAju)

rAju jAnakige koTTa pustaka

hesaru padagaLondige sollina parice padakanteyannu baLasuvudakkU adara hesaru padakanteyannu baLasuvudakkU naDuve vyatyAsavide. ettugegAgi, huDuga bombAyige hOgiddAne emba sollininda intaha eraDu bageya padakantegaLannu unTumADi baLasiruvudannu keLagina sollugaLalli kANabahudu:

bombAyige hOda huDuga nALe baruttAnante

(2ca) huDuga, bombAyige hOdavanu, nALe baruttAnante

(2ka)dalli yAva huDugana kuritu suddiyannu tiLisalAgide embudannu adaralli bandiruva bombAyige hOda ennuva parice padakante gottumADuttade; Adare (2ca)dalli baruva bombAyige hOdavanu emba padakante huDugana kuritu heccina sangatiyondannu tiLisuttadallade A huDuga yAru embudannu gottumADalu hOguvudilla. adannu hindina sollininda illavE kuLLihadinda tiLidukoLLabEkAguttade.

I rIti, ondE sangatiyannu halavu bageyalli bareyalu baruttade embudannu, mattu avugaLa mUlaka halavu navirAda huruLugaLannu sUcisalu baruttade embudannu tiLidukonDalli, bareyuvAga avugaLalli ondu bageya sollina badalu innondu bageya sollannu AydukoLLuva mUlaka barahagArarige tamma manassinalliruva anisikeyannu heccu cannAgi tiLisalu baruttade.

idallade, uddakkU ondE bageya sollugaLannu baredalli, antaha barahavannu Oduvavarige bEsaravAguttade. sollugaLu bagebageyavu gaLAgirabEku. mEle vivarisidantaha mArpADugaLannu mADuva mUlaka barahadalli baruva sollugaLu halavu bageyavugaLAguva hAge mADi, Odugarige adaralli kutUhalavunTAguvante mADabahudu.

bareyalu kaliyuvavaru oLLE barahagaLannu eraDanE illavE mUranE bAri OduvAga, avugaLalli sollugaLa Aykeyannu hEge mADalAgide embudannu gamanisabEku, mattu I Aykeya mUlaka, hEge sollugaLu ondakkondu hondikoLLuvante mADalAgide embudannu tiLidukoLLabEku. intaha tiLivu bareyuva kelasavannu naDesuvalli, mattu baredudannu tiddi saripaDisuvalli neravige bara balludu.

ಕನ್ನಡ →

3.2.3 sariterapina iTTaLagaLu

ondE bageya eraDu illavE heccu viSayagaLannu sUcisabEkAdAga, sariterapina iTTaLagaLannu baLasalAguttade. ettugegAgi, avanu ApIsigU hOgalilla, maduvegU baralilla emba sollinalli

eraDu viSayagaLannu eduredurAgi nillisi hELalAgide, mattu idakkAgi sariterapina iTTaLavannu baLasalAgide. intaha iTTaLagaLalli viSayagaLannu jODisuvudakkAgi kannaDadalli mattu, illavE, Agali, U, inta modalAda pada illavE oTTugaLannu baLasalAguttade. avugaLa mUlaka sUcisabEkAgiruva viSayagaLu eraDakkinta heccu iddalli, avannu ondu paTTiyAgiyU koDalAguttade.

sariterapina iTTaLagaLalli baruva viSayagaLannu pada, padakante tunDu sollu, illavE sollugaLa mUlaka sUcisalAguttade. illi baraha gAraru mukyavAgi gamanisabEkAgiruva viSayavEnendare, ivugaLalli baruva nuDitagaLu ondE bageyavAgirabEku. yAkendare, avu bEre bEre bageyavAgiddare Odugarige tondareyAguttade.

ettugegAgi, keLage koTTiruva paTTiyalli ellA nuDitagaLU ondE

bageyavAgilla:

ivattu nAvu mADiruva kelasagaLu:

1. viLAsagaLannella eNNukadalli sErisi accu hAkidevu
2. hodikegaLige viLAsagaLannu anTisi suttOlegaLannu

avugaLoLage hAkidevu

1. anceyalli kaLisabEkAduvannu bEre irisalAyitu
2. ippattaydu kaDegaLige suttOle muTTisiddu

I ettugeyalli modala mUru nuDitagaLu sollugaLu; Adare, nAlkaneyadu ondu padakante. idallade, mUranE sollina iTTaLa modala eraDu sollugaLa iTTaLakkinta bErAgide. I vyatyAsagaLindAgi mElina sariterapina baraha Odugarige tondare koDuttade embudannu gamanisabahudu.

vi.es. sampatkumArAcAr avaru bareda tyAgarAja kruti manjariyalli bandiruva keLagina sollinalliyU sariterapina iTTaLa sariyAgilla mattu idarindAgi adu cannAgi OdisikonDu hOguvu

…..kelavaru Anandadinda muddumADuttA, kelavaru yamunAdEviyannu prArthisuttA, matte kelavara muttina saragaLu hoLeyuttalU, kelavara stanagaLu allADuttalU …. dONiyannu naDesuva dxSyavannu nODiri.

I sollinalli modala eraDu tunDusollugaLu gOpiyaru Enu mADuttiddAre embudannu sUcisuttave, mattu mundina eraDu tunDusollugaLu avara oDavegaLu illavE angagaLu hEgive embu dannu, illavE avakke EnAguttide embudannu sUcisuttave. modala eraDu tunDusollugaLu uttA oTTinalli konegoLLuttave, mattu mundina eraDu sollugaLu uttalU embudaralli konegoLLuttave. sariterapina iTTaLagaLalli intaha vyatyAsagaLirabAradu. avugaLindAgi Odu eDavuttade.

illi tondareyEnendare, intaha vyatyAsagaLu tamma barahadalli sErikonDiveyembudu bareyuvavarige sAmAnyavAgi gottE Aguvudilla. avu gamanakke barabEkiddalli barahavannu gaTTiyAgi Odi nODabEku, illavE bErobbara hattira Odalu hELabEku. baraha gaLalli baruva iTTaLagaLa tiLivU intaha tappugaLannu gurutisuvalli, mattu avannu saripaDisuvalli barahagArara neravige baruttade.

ಕನ್ನಡ →

32.4 tOrupadagaLa baLake

sollugaLalli ondE hesarupadavannu halavu bAri baLasidalli adu aSTondu cannAgi kANisuvudilla. kelavu sandarbagaLalli avannu baLasadiddarU huruLu gottAguttade, mattu bEre kelavu sandarbagaLalli avugaLa badalu avanu, avaLu, adu, ivanu, alli, Aga modalAda tOrupadagaLannu baLasalu baruttade.

Adare, I eraDu bageya baLakegaLannu naDesuvallU kelavu viSayagaLa maTTige eccaradindirabEkAguttade. ettugegAgi, kelavomme ivu yAva hesarupadavannu sUcisuttave emba viSayadalli samSaya vunTAgaballudu, mattu adarindAgi ippuruLu kANisikoLLaballudu.

ondu sollinalli bandiruva neleyE adara munde bandiruva sollinalliyU neleyAgi bandideyAdare, adannu gurutisadira bahudu, illavE ondu tOrupadada mUlaka gurutisabahudu. Adare, nele badalAvaNeyAgiruvallU adannu gurutisade biTTare, illavE tOrupadadinda gurutisahOdare, sollugaLa naDuvina hoddike tappihOguttade, mattu Odugarige tondareyAguttade. ettugegAgi, keLage koTTiruva sollugaLannu gamanisabahudu:

rAju harige mane kaTTuvalli neravu nIDida (3ca) Ata gAre kelasa mADida, mattu hari marada kelasa mADida

(3Ta) Ata modalige gAre kalisatoDagida (3ta) Ata modalige haligegaLannu tunDisatoDagida.

(3ca) sollina baLika (3Ta) sollannu baLasidalli hoddike tappuvu dilla. idakke badalu, (3ca) sollina baLika (3ta) sollannu baLasidalli hoddike tapputtade. (3ta)dalli nele badalAgiruvudE idakke kAraNa. (3ka) mattu (3ca) sollugaLalli rAju pada neleyAgi bandide; (3Ta) sollinalli idE pada neleyAgi bandiddu, adannu gurutisalu Ata padavannu baLasiruva kAraNa tondareyilla.

Adare, (3ta) sollinalli neleyAgi hari pada barabEkAgide; yAkendare, haligeyannu tunDisuttiruvudu hariyallade rAjuvalla; I badalAgiruva neleyannu Ata padada mUlaka gurutisalu horaTakAraNa, illi hoddike tapputtade.

ಕನ್ನಡ →

3.2.5 hoddikeya gurutugaLu

barahagaLalli Adare, allade, hAgAgi, yAkendare modalAda kelavu bageya hoddikeya gurutugaLannu baLasalAguttade. I gurutu gaLu ondu sollu tiLisuva viSaya adara baLika baruva innondu sollu tiLisuva viSayadondige hondikoLLuva hAge mADuttave

mattu avugaLa naDuvina pattuge (sambanda) entahadu embudannu Odugaru suLuvAgi kanDukoLLuva hAge mADuttave.

viSayagaLa naDuvina pattugegaLu mattu avannu sUcisuva gurutu gaLu halavu bageyavAgiraballuvu. avugaLalli mukyavAda kelavannu keLage koDalAgide:

(1) eraDu viSayagaLannu jODisuvavu: allade, idallade,

modalaneyadAgi …. koneyadAgi

(2) eraDara naDuvina vyatyAsavannu tOrisuvavu: Adare,

AdarU, hIgiddarU, illavAdare (3) kAraNa tiLisuvavu: yAkendare (4) ottihELuvavu: nijakkU, kanDitavAgiyU

barahagaLalli ivannu elli mattu hEge baLasabEku embudannu barahagAraru tiLidirabEku. baraha ondE bageyadAgada hAge, kelavomme intaha hoddikeya gurutugaLa badalu, eraDu sollu gaLannu oTTusErisiyU bareyabahudu.

ettugegAgi, rAju maduvege bandidda. Adare, nAnu avanannu mAtanADisalilla embudAgi bareyuva badalu, rAju maduvege bandiddarU nAnu avanannu mAtanADisalilla embudAgi bareyabahudu.

sollugaLu tiLisuva viSayagaLa naDuvina pattugeya hAge, kuraLu gaLu tiLisuva viSayagaLa naDuvina pattugeyannU hoddikeya gurutugaLa mUlaka sUcisabEkAguttade. Adare, sAmAnyavAgi kuraLinalli baruva modalaneya sollannu idakkAgi baLasalAguttade.

ettugegAgi, ondu kuraLu adakkinta hindina kuraLu hELiddakkinta tIra bErAgiruva viSayavannu tiLisuvudiddalli, A kuraLannu Adare, ellarU I mAtannu oppuvudilla embantaha sollininda surumADabahudu. intaha hoddikeya gurutugaLa mUlaka Odugaru kuraLininda kuraLige suLuvAgi sAguva hAge mADabahudu.

ಕನ್ನಡ →

3.3 barahada guri

barahada guriyEnu embudara mEleyU adaralli baruva padagaLa bage, sollugaLa iTTaLa, kuraLugaLa bage, nelegaLa munnaDeta, sollugaLa tiNme(nibiDate) modalAduvu avalambisiruttave. hAgAgi, baraha gAraru tamma barahada guriyEnu embudannu manassinallirisikonDu, adannu IDErisuva hAge tamma barahavannu hammikoLLa bEkAguttade. barahagaLannu mukyavAgi nAlku bagegaLalli hancabahudu: kaypiDi, oreta(vimarSe), kirubaraha modalAda tiLivina barahagaLu, hELive (varadi), suddi modalAda kogeta(nirUpaNe)gaLu, bayalarike (jAhI rAtu), kOrike, kittarike(karapatra) modalAda olikegaLu (olisikoLLuva barahagaLu), mattu kate, kavite modalAda nalbarahagaLu. ivugaLalli ondondu bageyallU halavu oLabagegaLannu kANabahudu.

ettugegAgi, janasAmAnyarigAgi bareda tiLivina barahagaLigU arivigarigAgi bareda tiLivina barahagaLigU naDuve barahada iTTaLadalli mattu padagaLa Aykeyalli halavu vyatyAsagaLiruttave. arivigarigAgi bareda barahagaLalli padagaLa tiNme heccu. avugaLalli halavAru arimeya (pAribASika) padagaLU baLakeyAguttiruttave. ivugaLa mUlaka viSaya vannu aDakavAgi mattu ippuruLina toDakilladante tiLisalu baruttade. janasAmAnyarige bareda tiLivina barahagaLalli intaha padagaLu baruvudu aparUpa.

arivigarigAgi bareda barahagaLalli esakagaLannu hesarugaLAgi mArpaDi siruva sollarimeya mArpuruLugaLannu AgAga baLasuttirabEkAguttade. esaka(kriye)gaLannu tumbA aDakavAgi bareyalu, viSayagaLAgi kANalu, mattu avugaLa kuritu innU heccina sangatigaLannu tiLisalu I mArpADu neravige baruttade. Adare, janasAmAnyarigAgi bareda baraha gaLalli esakagaLannu esakagaLAgiyE bareyabEkAguttade. illavAdare avarige barahagaLinda tiLivannu paDeyalu tondareyAguttade.

nalbaraha mattu itara barahagaLa naDuveyU padagaLa mattu solliTTaLagaLa Aykeyalli halavu vyatyAsagaLu kANisikoLLuttave. idakkU I eraDu bageya barahagaLige bEre bEre gurigaLiruvudE

mukya kAraNa. bEre bageya barahagaLalli kANisadiruvantaha sULunuDi (sambASaNe)gaLa baLakeyannu kate-kAdambarigaLalli mattu nATakagaLalli kANabahudu. sollugaLige jIva tumbisuvantaha parice padagaLu, mArpuruLugaLu, hOlikeya padagaLu, aNakupadagaLu modalAdu vannu bEre barahagaLigintalU nalbarahagaLalli heccu baLasalAguttade. bareyalu kaliyuvavaru tamma mundiruva gurige baravaNigeyannu hondisikoLLalu kaliyabEkAguttade. bEre bEre gurigaLigAgi bareya lAgiruva barahagaLannu Odi nODi, avu hEge A gurigaLannu talapuvu dakkAgi nuDiyannu baLasikonDive embudannu avaru tiLidukoLLa bEkAguttade. hIge tiLidukoLLuvalli sollarimeya tiLivu neravige baruttade.

ಕನ್ನಡ →

3.4 barahada marunOTa

barahavannomme baredu mugisida mEle, adannu marunOTakke etti koLLabEku. I samayadalli barahagAraru tamma barahavannu Odugaru yAva bageyalli kANabahudO adE bageyalli kANalu prayatnisu ttAre. bareyuttiruva samayadalli avarige I Odugara nOTa doreyuvudilla.

tamma barahavannu baredu mugisida kUDalE adannu marunOTakke ettikoLLuva badalu, kelavu dinagaLa maTTigAdarU adannu badigirisi, AmEle toDagabEku. idarinda baredavarige Odugara nOTa dorakalu heccu suLuvAguttade. idallade, tAvu baredudannu gaTTiyAgi Oduva mUlakavU avaru Odugara nOTa entahadirabahudu embudannu kanDukoLLabahudu.

marunOTada samayadalli baraha yAva rItiyalli OdisikonDu hOguttade, adaralli viSayagaLannu koTTiruva OraNa sariyAgideyE, baraha ellAdarU mukya viSayavannu munduvarisuvalli dAri tappideyE, omme hELiddannE innomme hELalAgideyE, mukya viSayakke yAva rItiyallU sambandisadantaha viSayagaLu adaralli sErikonDiveyE embantaha sangatigaLa kaDege gamanaharisabEkAguttade.

barahada munnOTa mattu muktAyagaLannu oTTige OdinODi, avu ondakkondu pUrakavAgiveyE embudannu gamanisabEku. munnOTadalli barahada guriyEnu embudannu spaSTavAgi tiLisirabEku, mattu muktAyadalli baraha yAva rItiyalli I guriyannu IDEriside embudannu tiLisirabEku.

idallade barahavannu OdinODuttiruvAga, nijakkU adu tanna guriyannu sariyAgi gamanadallirisikonDu munduvariyuttideyE embudannu pariSIlisabEku. ondu viSayadinda innondu viSayakke adu salIsAgi negeyuttirabEku, mattu ondondu viSayakkU adannu bembalisuvantaha ettugegaLannu mattu purAvegaLannu sAkaSTu koDuttirabEku. hIge koTTillavAdalli, avannu sErisikoLLuva kelasavannu marunOTada samayadalli naDesabahudu.

aSTondu mukyavallada viSayada kuritu tumbA baredideyAdare, adannu barahadinda tegeduhAkabEku. I bAgavannu barahagAraru tumbA cannAgi baredirabahudu. hAgiddarU, adu mukya viSayavannu beLesuvudillavAdare, adannu hoDedu hAkalu hinjariyabAradu. barahadalli halavAru viSayagaLu tumbikonDiveyAdare, mattu barahada iTTaLa tumbA toDakinadAgideyAdare, adara aDakabaraha vondannu tayArisikoLLuvudu oLLeyadu. idakkAgi adaralli baruva viSayagaLannella ondondAgi, cikka cikka sollugaLa mUlaka, bErondu kAgadadalli gurutisuttA hOgabEku.

intaha aDakabarahadinda barahadalli baruva viSayagaLa OraNa sariyAgideyE embudannu kanDuhiDiyalu, mattu OraNa sariyAgilla vAdare viSayagaLa jAgavannu badalAyisuva mUlaka adannu saripaDisalu baruttade. idallade, mukya viSayakke sambandisadantaha viSayagaLu barahadalli bandiveyAdare, avannu gurutisi barahadinda tegeduhAkuvudarallU intaha aDakabaraha neravAguttade.

barahakke oLaokkaNe(oLa talebaraha)gaLannu koTTalli, mattu I oLaokkaNegaLige, I pustakadalli mADida hAge, ankegaLannu koTTalli, adaralli viSayagaLannu koTTiruva bage sariyAgideyE embudannu

kanDukoLLalu suLuvAguttade. ondu pasugeya (adyAyada) ellA oLaokkaNegaLannU oTTusErisi pariSIlisidAga I viSaya gottAguttade. marunOTavannu eNNuka(kampyUTar)dallEnE naDesahOdare, adu aSTondu sariyAgi naDeyalAradu. yAkendare, eNNukadalli ommege onderaDu kuraLugaLannu mAtra nODalu baruttade. iDI baraha kaNNeduru nillabEkiddalli, adannu kAgadada mEle accumADisikoLLa bEkAguttade. hIge accumADisikonDa barahavannu ondu pustakada hAge jODisikonDare innU oLLeyadu.

marunOTada samayadalli barahavannu mArpaDisidaSTU adu oLLeyadAguttA hOguttade. hAgAgi, adaralli mArpADugaLannu mADalu hinjariyabAradu. kelavomme iDI barahavannu illavE barahada ondu iDI pasugeyannu hosadAgi bareyabEkendU baraha gArarige anisabahudu.

kelavaru barahagAraru tamma baravaNige munduvariyuttiru vanteyE AgAga baredudannu Odi nODi, adaralli mArpADugaLannu mADuttA hOguttirabahudu. hIge mADuvavarU kUDa, barahavannu mugisida mEle adannomme kAgadada mEle pUrti accuhAkisikonDu, mEle vivarisidantaha marunOTakke oLapaDisuvudu oLLeyadu.

ಕನ್ನಡ →

3.5 tiddi saripaDisuvudu

koneyadAgi, barahavannu tiddi saripaDisuva kelasavannu naDesabEkAgu ttade. barahadalli baLakeyAgiruva taDe (,), arekone (;), kogeta (:) ettuge (“ ”) modalAda barahada gurutugaLu sariyAgi baLake yAgiveyE embudannu I samayadalli gamanisabahudu.

idallade, ettugegaLu, isavigaLu, aDibarahagaLu modalAduvannu sariyAgi koDalAgideyE embudannU I samayalli gamanisabahudu. barahadalli oLaokkaNegaLiddu, avakke ankegaLannu koTTiddalli, avu sariyAgi bandiveyE embudannu gamanisabahudu. dappabarige, teLu barige modalAduvannu baLasiddalli, avugaLa baLake barahaduddakkU

ondE bageyadAgideyE embudannu pariSIlisabahudu. barahada ancugaLu, puTa eNike modalAdavugaLannU I samayadalli saripaDisa bahudu.

ಕನ್ನಡ →

3.5.1 barahada gurutugaLa baLake

mEle eraDanE pasugeyalli (2.2.3ralli) vivarisida hAge, mAtigU barahakkU naDuve halavu vyatyAsagaLive. mAtinalli kaysanne, kaNNusanne, uliya EriLita modalAdavugaLannu baLasaballevu, mattu avugaLa mUlaka halavu bageya huruLugaLannu tiLisaballevu. Adare, barahadalli ivondU baralAravu. avu koDuva huruLugaLalli kelavannAdarU barahagaLalli tiLisabEkAguvudAda kAraNa, adakkAgi halavu bageya barahada gurutugaLannu baLasabEkAguttade.

ettugegAgi, ondu sollu mugiyitembudannu mAtinalli uliya iLitada mUlaka tiLisuttEve. Adare, barahadalli idakkAgi kone gurutannu (.) baLasabEkAguttade. sollu ondu kELviyAgiddare, adara koneyalli uli tusu mElEruttade illavE keLagiLiya diruttade. idannu tiLisuvudakkAgi barahadalli kELviya (?) gurutannu baLasabEkAguttade.

sollannu ADuva bageyallE adannu ADugaru beragininda hELu ttiddAre embudu gottAguttade; Adare, barahadalli idu gottAga bEkiddalli sollina koneyalli beragina (!) gurutannu baLasabEkAguttade. bErobbara mAtannu etti hELuvudakkAgi ondu sollannu baLasideyAdare, barahadalli adara modalige mattu konege ettugeya (“ ”) gurutugaLannu baLasabEkAguttade.

idallade, sollina oLagU taDe (,), arekone (;), aDDagere (-), kaLeta (…..) modalAda bEre halavu barahada gurutugaLannu baLasabEkAguttade. ivellavU barahavannu yAva rIti OdabEku embudannu tiLisuvudakkAgi baLakeyAguttave. I gurutugaLannu sariyAgi baLasadiddalli, Odugarige barahavannu hEge OdabEku embudu

gottAguvudilla, mattu barahagAraru tiLisiruvudondu mattu Odugaru tiLidukoLLuvudinnondu endAguttade.

ettugegAgi, allige hOgi bandavarannu mAtanADisida emba sollige eraDu huruLugaLiraballudu. allige hOgi banda janarannu Ata mAtanADisida embudu ondu huruLu mattu Ata allige hOgi, (bErellindalO) banda janarannu mAtanADisida embudu innondu huruLu. I vyatyAsa mAtinalli suLuvAgi gottAguttade. barahadallU idannu gottumADabEkiddare, eraDanE huruLiruvalli hOgi padada baLika ondu taDe gurutannu baLasa bEkAguttade (allige hOgi, bandavarannu mAtanADisida). sollannu elli oDeyabEku embudannu I gurutu tiLisuttade.

Adare, kavite, hADu modalAdavugaLalli intaha barahada gurutugaLalli heccinavannU baLasalu baruvudilla. idakke kAraNa vEnendare, avakke avugaLadE Ada tALada kaTTu iruttade. taDe (,), kone (.) modalAda gurutugaLannu avugaLa sAlugaLalli sErisi konDalli, avannu OduvAga illavE hADuvAga baLasabEkAgiruva tALada kaTTu keTTuhOgaballudu. hAgAgi, tammadE Ada tALada kaTTillada barahagaLalli mAtra mEle vivarisida barahada gurutugaLannu baLasabEkAguttade.

SAlegaLalli Odubaraha kalisuvavaru I gurutugaLannu sariyAgi baLasuvudu hEge embudannu makkaLige tiLisikoDabEku. yAkendare munde doDDavarAda mEle, oppandagaLu, kAnUnugaLu, tIrpugaLu modalAduvannu bareyabEkAdAga, I gurutugaLannu sariyAgi baLasalu gottilladiddare tumbA tondaregaLunTAgaballuvu. ettugegAgi, tanna oppandavondaralli ondu taDe gurutannu tappAgi baLasidudarindAgi, kenaDAda ondu samste eraDu miliyakkintalU heccu DAlarugaLannu kaLedukoLLuvantaha sandarba odagibandittu!

barahada gurutugaLannu sariyAgi baLasabEkiddalli, barahagArarige sollarimeya tiLivu bEkAguttade embudu keLage koTTiruva pariSIlaneyinda gottAguttade.

ಕನ್ನಡ →

3.5.2 kuraLugaLa iTTaLa

kannaDada halavu mandi barahagArarige tamma barahavannu kuraLu(pArA) gaLAgi oDeyuvudu hEge embudE tiLidiruvudilla. avara barahadalli kelavu kuraLugaLu onderaDu puTagaLaSTu udda iruttave. oLLE barahagArarU kUDa I tappannu mADuttiruttAre; idarindAgi tamma Odugarige eSTu tondareyAguttade embudannu avaru gamanisuvudE

ettugegAgi, es.el. bhayrappanavara parva kAdambariyalli ombattu puTagaLa koneya pasugeyannu ondE kuraLAgi accuhAka lAgide! I ombattu puTagaLalli ondE viSaya bandideyendEnU hELalu baruvudilla. yAkendare, adaralli ondu kaDe naDeda sangatiyannu vivarisi, AmEle kate iddakkiddante innondu kaDe naDeyuva sangatige negeyuttade; hAgiddarU, kuraLu badalAguvudilla vAda kAraNa, Odugaru gondaladalli bILuttAre. idallade, kelavu naDunuDi(sambASaNe)gaLU I ondu kuruLinoLagEnE sErikonDive! puTagaLa eNikeyannu kaDime mADuvudakkAgi hIge mADiddArO, illavE hEge accu hAkidarU Odugaru Odade iruvudilla emba anisikeyalli hIge mADiddArO tiLiyuvudilla.

kuraLugaLu Odugarige naDunaDuve biDuvu koDuttave, mattu ondaralli hELidudannu aragisikonDu innondaralli hELuvudannu tiLiyatoDagalu avarige samaya siguvante mADuttave. idallade, barahavannu kuraLugaLAgi oDeyuva kelasavannu sariyAgi naDesidalli barahagAraru tiLisuttiruvudEnu embudU Odugarige heccu cannAgi gottAguttade.

kuraLugaLannu unTumADuvAga, ondu mukya viSayavannu nenapinallirisikoLLabEku: ondu kuraLinalli ondu viSaya mAtra irabEku. A viSayavannu bembalisuvantaha bEre onderaDu viSayagaLannu tiLisabEkendiddalli, avannU adE kuraLinalli sErisabahudu. Adare, idarindAgi kuraLina udda heccuttideyAdare, avannu bErondu kuraLinalli irisuvudE oLLeyadu.

kuraLinalli hoddike(sambaddate)yirabEku. adu modalige yAva viSayakke ottu koDalu toDaguttadeyO, adakkEnE koneyavaregU ottu koDuttirabEku. ondu viSayadinda innondu viSayakke negeyuttirabAradu. idallade, kuraLinalli baruva sollugaLella ondakkondu sambandisiveyembudannu sUcisuvantaha Adare, Adudarinda, AmEle, idallade, hAgAgi modalAda konDipadagaLannu baLasidalli, kuraLina hoddike Odugarige heccu suLuvAgi gottAguttade.

barahadalli baruva ellA kuraLugaLigU avugaLadE Ada guri yirabEku. hindina kuraLinalli hELida viSayavannu biDisi hELuvudu illavE bErondu rItiyalli hELuvudu, adannu bembalisuva illavE bembalisada bEre sangatigaLannu koDuvudu, adakke ettuge gaLannu koDuvudu modalAda gurigaLu avakkirabahudu. intaha yAva guriyU illada kuraLugaLu barahadalliveyAdare, avannu tegeduhAkuvudE oLLeyadu.

kuraLugaLa iTTaLa (oLaracane) svalpa maTTige avu yAva bageya barahadalli baruttive embudannu avalambiside. sAmAnyavAgi, ondu viSayavannu tiLisuva barahagaLalli modalige kuraLina guriyannu tiLisuva sollu baruttade; mattu AmEle, gurisollina mUlaka Odugara mundirisiruva viSayavannu beLesuvantaha sollugaLu, mattu ettuge, kAraNa, pariNAma modalAdavugaLannu tiLisuva sollugaLu baruttave. kuraLina modalige baruva gurisollu adu sUcisuva viSayada kuritu heccina sangatigaLannu tiLiyabEkemba kutUhalavannu Odugaralli mUDisuvantirabEku, mattu AmEle baruva sollugaLu I kutUhalavannu taNisuvantirabEku.

ondu barahada kuraLugaLalli baruva gurisollugaLannella oTTusErisi pariSIlisidalli, adara hammuge sariyideyO embudu gottAguttade. hammuge sariyilladiddalli adannu mArpaDisalu, mattu kuraLugaLu ondaroDanondu hondikoLLuvante mADalu I rIti barahada gurisollugaLannella oTTusErisuvudu neravAguttade.

kate, kAdambari modalAda nalbarahagaLalli baruva kuraLugaLu bEre bageyavAgiruttave. avu svalpa maTTige barahagArara oDDava(Sayli)va nnavalambisiruttave. idallade Odugara gamanavannu tamma barahada kaDege seLeyuvudakkAgi, avaru adaralli halavu bageya mArpADu gaLannU mADikoLLabahudu. Adare, intaha mArpADugaLu kuraLugaLa mUla gurige taDeyAdalli, avu Odugarannu dUramADaballuvu.

ಕನ್ನಡ →

3.5.3 sollugaLa koneya gurutugaLu

kone(.), kELvi(?) mattu beragu(!) embudAgi mUru bageya gurutugaLu sollugaLa koneyalli baruttave. ivugaLalli kone gurutu hELikegaLannu sUcisuva mattu appaNe koDuva sollugaLa koneyalli baruttade; kELvi gurutu nEravAgi kELvigaLannu kELuva sollugaLa koneyalli baruttade; mattu beragu gurutu manassinalli eddiruva kaDu anisikegaLannu sUcisuva sollugaLa koneyalli baruttade.

beragu gurutugaLannu AdaSTu kaDime baLasuvudu oLLeyadu; illavAdare avugaLa kasuvu kaDimeyAguttade. beragu mattu kELvi gurutugaLa baLika kone gurutannu baLasabEkAguvudilla; Adare, I gurutugaLu ettugeya gurutugaLa illavE kamsa gurutugaLa oLage bandiveyAdalli, sollina koneyannu sUcisalu kone gurutannu baLasabEkAguttade. idannu keLagina ettugegaLalli kANabahudu:

avaru kELidaru: ‘‘yAvAga bande?’. avaru elligU hOgalilla (yAke hIgAyitu?).

ಕನ್ನಡ →

3.5.4 sollugaLa naDuvina gurutugaLu

sollugaLa naDuve baruva gurutugaLalli taDe(,), aDDagere (-), arekone(;) ettuge (“ ”) mattu kamsa()gaLu mukyavAduvu.

kannaDada barahagaLalli taDe gurutina baLakeya maTTige tumbA gonda lavide. tumbA oLLeya barahagahaLallU idannu elli baLasalAgide mattu elli baLasilla embudara kuritAgi ondu kaTTaleyannu kANalu

baruvudilla. Adare, nijakkU idu ondu tumbA mukyavAda gurutu. idannu sariyAgi baLasidalli barahavannu Oduva kelasa heccu suLuvAga balludu mAtravalla, halavu ippuruLugaLU illavAgaballuvu.

sAmAnyavAgi, OduttiruvAga elli svalpa hottu nillisa bEkAgu ttadeyO alli taDe gurutannu baLasabahudu. heccineDegaLallU I kaTTale naDeyuttade; Adare kelaveDegaLalli naDeyuvudilla. baredudannu salIsAgi Oduvudaralli, mattu Odidudannu sariyAgi mattu bEgane tiLidukoLLuvudaralli taDe gurutina baLake neravAguttade. bareda sollugaLu udda iddaSTU, mattu sikkalu sikkalAgiddaSTU avugaLalli heccu heccu taDe gurutugaLu bEkAguttave.

ondu viSayada kuritu heccina viSayagaLannu tiLisabEkendiruvalli, mattu ondu paTTiyannu koDabEkendiruvalli kogeta (:) gurutannu baLasalAguttade. I gurutinondige aDDagere(-)yannu baLasabEkAgilla, mattu idara hinde eDeyannU biDabEkAgilla.

sollina oLage adu tiLisuva viSayakke nEravAgi sambandisilla dantaha bErondu viSayavannu tiLisabEkAdAga, adannu eraDu aDDageregaLa mUlaka, illavE kamsagaLa mUlaka bErpaDisalAguttade. ettugegAgi, avaralli mUvaru - rAju, jAnaki, mattu savitA

• taragatiyallE kuLitiddaru emba sollinalli mUvaru embudara kuritAgi heccina vivaraNeyannu koDuva amSavannu eraDu aDDageregaLannu baLasi bErpaDisalAgide.

ettugeya gurutannu obba vyaktiya mAtannu nEravAgi etti hELuvalli baLasalAguttade. ondu ettugeya oLage innondu ettuge bandideyAdare adannu Orettugeya (‘ ’) gurutininda bErpaDisa bahudu. ondE ettuge eraDu mUru kuraLugaLalli kANisikoLLuttade yAdare, adannu konegoLisuva gurutannu koneya kuraLinalli mAtra baLasabEku. kelavaru idannu ellA kuraLugaLa koneyallU baLasi, gondalavunTAguvante mADuttAre.

nEravAda ettugegU nEravallada ettugegU naDuviruva vyatyAsa vannu ettugeya gurutugaLa mUlaka tOrisikoDadiddalli ippuruLu

kANisikoLLuttade. ettugegAgi, nInu ivattE puNege hOga bEkendu rAju hELiddAne emba sollige A sollina ADuganu puNege hOgabEku emba huruLirabahudu, illavE adara kELuganu puNege hOgabEku emba huruLU irabahudu. adaralli bandiruva nInu ivattE puNege hOgabEku emba sollu nEravAda ettugeyAdare modalina huruLu siguttade, mattu nEravallada ettugeyAdare eraDaneya huruLu siguttade.

I ippuruLannu hOgalADisabEkendiddalli, nEravAda ettuge yiruva modalaneya huruLu bandiruvalli “nInu ivattE puNege hOgabEke”ndu rAju hELiddAne embudAgi ettugeya gurutannu baLasabEkAguttade.

ಕನ್ನಡ →

3.6 tiruLu

barahadalli baLakeyAguva sollugaLa iTTaLa Odugara mEle entaha pariNAmavannu bIraballudu embudannu UhisikonDu adakke anusAravAgi iTTaLagaLannu badalAyisikoLLalu barahagAraru tiLidirabEkAguttade.

barahada guri mattu viSayagaLannu anusarisiyU pada mattu iTTaLagaLa Aykeyannu naDesabEkAguttade. ivu hEge ondannondu avalambisiruttave embudannu sollarime tiLisuttade.

barahavannu tiddi saripaDisuvudakke mattu barahada gurutugaLannu pariNAmakAriyAgi baLasuvudakkU sollarimeya tiLivu bEkAguttade.

English →

ಕನ್ನಡ →

nAlkanE pasuge — arimeya barahagaLu

ಕನ್ನಡ →

4.1 munnOTa

sAmAnyavAgi arimeya (vijnAnada) barahagaLu tumbA toDaku toDakAgiruttave. avu tiLisabEkAgiruva arimeya viSayagaLu tumbA toDakinavAgiruvudE idakke kAraNa emba anisike heccinavarallU ide. svalpa maTTige idu nijavendU hELabahudu; Adare, intaha barahagaLannu bareyuvavarige tiLisabEkendiruvudannu tiLiyAgi mattu saraLavAgi tiLisuvudu hEge embudu gottilladiruvudU avaru bareda barahagaLu toDakinavAgalu kAraNavAgaballudu.

arimeya barahagaLalli halavu bageya arimeya (pAribASika) padagaLannu baLasalEbEkAguttade. ivu barahada nuDiyallillavAdare, bEre nuDigaLinda avannu eravalAgi paDeyabEkAguttade illavE nuDiyallEnE hosadAgi unTumADikoLLabEkAguttade. I rIti eravalu paDeda illavE hosadAgi unTumADida padagaLu nuDige takkuvAgilladirabahudu; avu barahadalli sariyAgi hondikoLLadira bahudu; avannu nenapinallirisikoLLalu Odugarige tondareyAguttira bahudu; mattu avu arimeya barahagaLige bEkAguvantaha kaTTuniTTina huruLannu koDadirabahudu. I kAraNagaLindAgi, avannu baLasiruva arimeya barahagaLu Odugarige innaSTu toDakinavAgi kANisikoLLa balluvu.

mattondu viSayadallU arimeya barahagaLu bEre barahagaLiginta heccu toDakinavAgi kANisikoLLaballuvu: tiLisabEkendiruva viSaya vannu avugaLalli heccu aDakavAgi mattu kaTTuniTTAgi hELabEkAguttade, mattu idakkAgi avugaLalli halavu bageya sollarimeya

arimeya barahagaLu mArpuruLu(rUpaka)gaLannu baLasabEkAguttade. ivannu baLasuvalli barahagAraru Odugara aLavannu gamanisadiddalli, avugaLa baLake yindAgiyU arimeya barahagaLu heccu toDakinavAgaballuvu.

ಕನ್ನಡ →

4.2 sariyAgi tiLisi hELuva bage

hindina pasugeyalli vivarisida hAge, barahagaLalli baruva sollugaLa naDuvina konDi sariyAgilladiddare, avannu Odi tiLiyuva kelasa tumbA toDakinadAgaballudu (4.2.1 nODi). I konDi tappada hAge nODikoLLuvudu hEge embudu arimeya barahagaLannu bareyuva heccina tiLivigarigU gottiruvudilla. avara barahagaLu bEre barahagaLiginta heccu toDakinavAgi kANisalu idu ondu

barahagaLalli baruva kuraLugaLa iTTaLa mattu iDI barahada iTTaLa

• ivU kUDa barahada guriyannu sariyAgi beLesuttillavAdare, antaha baraha Odugarige tumbA toDakinadendu anisaballudu. cannAgi barediruva kuraLugaLalli modalaneya sollu cuTukAgi kuraLina guri entahadu embudannu sUcisabEku, mattu AmEle baruva sollugaLella A guriyannu beLesuva kelasavannu naDesabEku. koneya sollu I vivaraNeyannu muktAyagoLisabEku.

iDI barahada iTTaLavU barahada guriyannu sariyAgi beLesu vantirabEku. modalanE kuraLinalli adannu Odugara mundirisi, AmElina kuraLugaLalli adannu bembalisuvantaha viSayagaLannu koDuttA hOgabEku. adannu bembalisadiruvantaha viSayagaLiddalli avakkU bembalisuva viSayagaLigU naDuviruva vyatyAsavannu tiLiya paDisi, barahada koneyalli ondu tIrmAnakke barabEku. intaha iTTaLaviruva baraha suLuvAgi OdisikonDu hOguttade.

arimeya barahagaLannu bareyuvavarige I rIti tamma barahavannu Odugarige anukUlavAguva hAge mArpaDisuvudu hEge embudu gottirabEku, mattu idakkAgi avaru tamma barahagaLalli baruva

sollugaLa iTTaLa mattu kuraLugaLa iTTaLagaLannu gamanisikoLLuvudu hEge embudannu aritirabEku.

ಕನ್ನಡ →

4.3 arimeya padagaLa baLake

arimeya barahagaLalli nUrAru arimeya (pAribASika) pada illavE padakantegaLannu baLasalEbEkAguttade. ivu eraDu-mUru sollu gaLalli illavE innU heccu sollugaLalli hELabEkAguva viSayagaLannu tumbA aDakavAgi onderaDu padagaLa mUlaka sUcisaballuvu, mattu ellA baLakegaLallU ondu niScitavAda huruLannu mAtravE koDuttiraballuvu. I eraDu kAraNagaLigAgi, avu arimeya barahagaLige tumbA avaSyavendenisuttave.

ettugegAgi, Aguga emba pada sollarimeyalli ondu arimeya padavAgiddu, adu tanna hatOTiyallilladiruvantaha esaka vondaralli toDagikonDiruva vyakti, vastu modalAduvannu aDakavAgi sUcisuttade. I rIti huruLugaLannu tumbA aDakavAgi tiLisuttaveyembudE arimeya padagaLu Odugarige toDakinavAgi kANisalu mukya kAraNa. avu barahadalli bandAgalella avugaLa hinde aDagiruva toDakina huruLannu avaru nenapige tandukoLLa bEkAguttade.

idallade, arimeya padagaLa huruLugaLu ondakkondu taLaku hAkikonDiruvudU avu heccu toDakinavAgi kANisalu kAraNa vAguttade. ettugegAgi, kannaDada sollarimeyalli baruva parice emba padada huruLannu tiLiyabEkiddalli hesaru mattu esaka emba bEre eraDu padagaLa huruLannU tiLidirabEkAguttade.

arimeya padagaLannu unTumADuvavaru avu innaSTu toDakina vAguvante mADaballaru. avugaLa parice (guNa) nuDiyalli baLakeyAguva bEre padagaLa paricege hondikeyAgadiddalli, mattu avugaLige bEkAguva halavu bageya padarUpagaLannu nuDiyalli baLakeyalliruva sollarimeya kaTTalegaLa mUlakavEnE unTu

mADalu baruvudillavAdalli avu Odugarige innaSTu toDakinavAgi kANisaballuvu.

ಕನ್ನಡ →

4.3.1 kannaDada arimeya padagaLu

arimeya (pAribASika) padagaLannu baLasuvalli kannaDada tiLivigaru ondu doDDa tappannu mADiddAre mattu IgalU mADuttiddAre. idarindAgi, ivattu kannaDada arimeya barahagaLu anavaSyakavAgi Odugarige tumbA toDakina barahagaLAgi kANisuttave. idannu nAnu kannaDa barahavannu saripaDisONa emba pustakadalli vivaravAgi tOrisikoTTiddEne.

ingliSnantaha bEre nuDigaLalliruva arimeya padagaLige samanA giruva padagaLu kannaDadallillavAdAga, nammeduru eraDu dArigaLive: antaha padagaLannu eravalAgi paDedu baLasuvudu mattu kannaDadallEnE hosadAgi padagaLannu unTumADikoLLuvudu.

padagaLannu eravalAgi paDeyuvudiddalli, avugaLalli halakelavu mArpADugaLannU mADikoLLabEkAguttade. avu namma nuDige hondikoLLuvante mADalu, mattu avugaLinda sollugaLalli baLasalu bEkAguva halavAru rUpagaLannu namma nuDiyavE Ada sollarimeya kaTTalegaLa mUlaka paDeyalu I mArpADugaLu neravAguttave.

namma nuDiyallEnE avakke samanAgiruva hosa padagaLannu unTu mADikoLLuvantaha eraDaneya dAriyannu ArisikonDalli, avannu I rIti namma nuDige hondikoLLuvante mADuva kelasa illavAgu ttade. A padagaLu namma nuDiyavE Ada kAraNa, namage bEkAguva padarUpagaLannella namma nuDiya sollarimeya kaTTalegaLannE baLasi suLuvAgi unTumADikoLLabahudu.

Adare, kannaDada tiLivigaru I eraDaneya dAriyannu Arisi koLLuvalli tappumADiddAre. kannaDadalli arimeya padagaLannu eravalu paDeyuva badalu hosadAgi unTumADuttEvendu horaTa I tiLivigaru adakkAgi kannaDadavE Ada padagaLannu baLasuva badalu

samskrutada pada mattu padarUpagaLannu baLasuttiddAre! idallade, I padagaLu samskrutadalli hEgiveyO (illavE iraballuvO) hAgeyE kannaDadallU irabEkemba kaTTaleyannU mADikonDiddAre! idarindAgi, I padagaLannu hosadAgi unTumADalAgideyAdarU avu kannaDada sollugaLalli hondikoLLuvudilla, mattu avakkAgi kannaDada sollarimeya kaTTalegaLiginta tIra bErAgiruva samskrutada kaTTalegaLannu baLasabEkAguttade!

arimeya padagaLannu eravalAgi paDeyuva badalu namma nuDi yallEnE hosa padagaLannu unTumADalu nAvu yAke bayasuttEve, adara mUla guriyEnu embudannu illi gamanisuvudu avaSya. mEle tiLisida hAge, nAvu namma nuDiyalli unTumADida padagaLu eravalu padagaLiginta heccu cannAgi namma nuDiyalli hondikoLLa balluvu embudu hAge mADalu ondu kAraNa, mattu avannu sollugaLalli baLasalu bEkAguva padarUpagaLannu namma nuDiya oTTugaLa mattu kaTTalegaLa mUlakavEnE unTumADalu baruttade embudu innondu kAraNa.

Adare, samskrutada pada mattu oTTugaLannu baLasi unTumADiruva arimeya padagaLu kannaDada sollugaLalli hondikoLLuvudilla; I viSayadalli avu ingliS padagaLiginta bErAgilla; kelavantU mUla ingliS padagaLigintalU heccu toDakinavAgive. idallade, avugaLinda padarUpagaLannu paDeyuvudakkAgi samskrutada oTTugaLannu mattu kaTTalegaLannu baLasabEkAguttade. hAgAgi, I padagaLannu baLasuvudara mUlaka mEle sUcisida eraDu gurigaLannU nAvu talapuvudE

ಕನ್ನಡ →

4.3.2 sollarimeya tiLivu

arimeya padagaLannu hosadAgi unTumADuvavarige A padagaLige sambandisida arimeya tiLivu mAtravallade, kannaDada sollarimeya tiLivU bEkAguttade. kannaDadalli arimeya padagaLannu unTumADi davarige I eraDanE bageya tiLivu iralillavAda kAraNa, avaru

unTumADiruva padagaLalli halavu bageya gondalagaLu mUDi bandive. idarindAgi, arimeya padagaLige avaSyavAgiyU bEkAgiruva kaTTuniTTu I padagaLalli illavAgide. idannU nAnu kannaDa barahavannu saripaDisONa pustakadalli vivaravAgi tOrisikoTTiddEne.

ettugegAgi, ingliSnalli hesaru (TiouTi) pada mattu parice (cijariechiNaive) padagaLa naDuve vyatyAsavide. kannaDadallU intahadE vyatyAsavide. Adare, samskrutadalli I vyatyAsavilla. adaralli hesaru padavAgi mattu hesaru padada pariceyannu tiLisuva padavAgi ondE pada illavE padarUpavannu baLasabEkAguttade. nijakkU samskrutadalli baruva padakantegaLalli yAvudu hesaru pada (viSESya) mattu yAvudu adara pariceyannu tiLisuva pada (viSESaNa) embudAgi vyatyAsavannu tOrisikoDalu baruvudE illa. idallade, adu samskrutada sollu gaLannu unTumADuvalli bEkAguvudU illa.

ingliS nuDiyalli baLakeyalliruva hesaru padagaLige mattu parice padagaLige badalAgi samskrutada pada mattu padarUpagaLannu baLasi kannaDakkAgi arimeya padagaLannu unTumADalu horaTAga, I vyatyAsa tumbA tondare koDuttade. kannaDada tiLivigaru unTu mADiruva arimeya padagaLalli idarindAgi halavu bageya gondalagaLu kANisikonDive.

ettugegAgi, lakSmaNarAv mattu kruSNabaT tayArisida ingliS- kannaDa vijnAna SabdakOSadalli koTTiruva arimeya padagaLannu gamanisabahudu. ivugaLalli kelavu padagaLu ingliSnalliruva mElina vyatyAsakke badalAgi kannaDadalli yAva vyatyAsavannU mADuvudilla; avugaLa tayArikeyalli ondE oTTannu baLasalAgide.

hesarupadadalli na/Na oTTu kanvarjensa abhisaraNa DipharenSiyESan avakalana DayjeSan DayasTOl

pacana vyAkuncana

paricepadadallU na/Na oTTu kanvarjenT abhisaraNa DipharenSiyal avakalana DayjesTiv DayasTOlik vyAkuncana

pacana

hesarupadadalli ka oTTu krayOjen saplimenT riphlakTar resisTar prajekTar resonETar

Saytyajanaka paripUraka pratiphalaka rOdhaka prakShEpaka anuraNaka

paricepadadallU ka oTTu krayOjanik Saytyajanaka saplimenTari paripUraka riphlakTiv pratiphalaka resisTenT rOdhaka prajekTiv prakShEpaka resonenT anuraNaka

innu kelavu kaDegaLalli hesarupada-paricepada vyatyAsavannu tOrisalAgideyAdarU adakkAgi baLakeyAgiruva oTTu(pratyaya)gaLa viSayadalli yAva bageya kaTTuniTTU kANisuvudilla. ettugegAgi, keLage koTTiruva padagaLalli na/Na oTTannu hesarupadagaLallU ka oTTannu paricepadagaLallU baLasalAgide. Adare, mEle koTTiruva padagaLalli iveraDU hesarupada-paricepada vyatyAsavannu tOrisa diruvalli bandive.

hesarupadadalli na/Na oTTu virEcana ketErsis ghaShraNa ebrESan stabdhana ebOrSan cAlana mOSan pacana DayjeSan samSlEShaNa sintesis

paricepadadalli ka oTTu katErTik ebrEsiv aborTiv mOTiv DayjesTiv

virEcaka ghaShraka stabdhaka pAcaka samSlEShaka

idakke badalu, keLage koTTiruva padagaLalli idE na/Na mattu ka oTTugaLeraDannU hesaru padagaLallEnE baLasiddu, avugaLa naDuvina vyatyAsavannu eraDu bageya hesaru padagaLa naDuviruva vyatyAsavannu sUcisuvudakkAgi baLasalAgide:

kelasavannu hesarisalu na/Na oTTu kanDakSan insulESan OsilESan

vahana nirOdhana dOlana

vyakti/vastuvannu hesarisalu ka oTTu kanDakTar insulETar OsilETar

vAhaka nirOdhaka dOlaka

pOlaraysESan dhruvIkaraNa prapalSan AlTarnESan TrAnsamiSan

nOdana paryayana prEShaNe

pOlaramiisar prapelar AlTarnETar TrAnsamiTar

dhruvIkAraka nOdaka paryayaka prEShaka

ingliSnalliruva mattu samskrutadallillada hesarupada-paricepada vyatyAsavannu kannaDakkAgi I arimeya padagaLalli tOrisabEkAgide. idu sulabada kelasavalla embudannu mElina padagaLa racaneyalli kannaDada tiLivigaru eSTellA gondalagaLigeDeyAgiddAre embudu spaSTavAgi tOrisikoDuttade. samskrutada pada mattu oTTugaLannu baLasi racisiruva arimeya padagaLalli intahavE bEreyU kelavu gondalagaLu kANisuttiddu, arimeya padagaLallirabEkAda kaTTuniTTu ivugaLalli kANisuvudilla embudannu illi nAvu gamanisabEkAgiruva mukya viSaya.

ಕನ್ನಡ →

4.3.3 kannaDa padagaLa baLake

kannaDadavE Ada pada mattu oTTugaLannu baLasi intaha arimeya padagaLannu unTumADiddalli, I samasyegaLAvuvU baruttiralilla. yAkendare, kannaDakke bEkAguva ellA bageya vyatyAsagaLannU adaralli baLakeyalliruva oTTugaLa mUlaka sUcisalu baruttade. samskrutadalli samskruta nuDige bEkAguva vyatyAsagaLannu sUcisalu baruttadeyallade kannaDadantaha bEre nuDigaLige bEkAguva vyatyAsagaLalli ellavannU sUcisalu baruvudilla.

kannaDadavE Ada padagaLannu baLasi arimeya padagaLannu unTu mADidalli avu dinabaLakeyalli koDuva huruLigU arimeya baraha gaLalli koDabEkAgiruva huruLigU naDuve gondalavunTAgaballudu embudAgi kelavaru vAdisuttAre. I kAraNakkAgi, ingliSnalli lyATin illavE grIk padagaLannu baLasida hAge, kannaDadalli samskruta padagaLannu baLasuvudE sariyAda dAri embudAgi ivaru hELuttAre. Adare, nijakkU ingliS, jarman modalAda yurOpina nuDigaLalli

arimeya padagaLu hEge beLedu bandive embudara sariyAda arivillade avaru I vAdavannu mundiTTiddAre.

yurOpinalli hadinELanE SatamAnada koneya varegU lyATin nalli bareda paTyapustakagaLannE arimeya (vijnAnada) kalikege baLasa lAguttittu. ivugaLalli baruttidda viSayagaLalli heccinavannU grIk tiLivigaru kanDuhiDididdaru. I eraDu kAraNagaLigAgi, yurOpina nuDigaLalli baLakege banda arimeya padagaLalli heccinavU grIk illavE lyATin mUladavAgidduvu.

namma dESadallU kUDa, hindina kAladalli arimeya tiLivannu paDeyalu samskrutada pustakagaLannE baLasabEkAguttittu, mattu I kAraNakkAgi, namma nuDigaLallU intaha tiLivige bEkAguva arimeya padagaLella samskruta mUladavAgive.

Adare, lyATin illavE grIk nuDigaLalli beLavaNigeyannu paDeya diddantaha arimegaLige bEkAguva padagaLannu yurOpina tiLivigaru lyATin illavE grIknalli unTumADalu hOgilla. ettugegAgi, lekkadarimege (gaNitaSAstrakke) bEkAguva halavAru arimeya padagaLannu unTumADalu ingliSnavE Ada padagaLannu baLasalAgide. idE rItiyalli, eNNukada (kampyUTarna) arimege bEkAguva nUrAru arimeya padagaLannU ingliSnalliyE unTumADalAgide. idallade, hIge mADidudaridAgi I arimegaLa kalikeyalli yAva gondalavU unTAda hAge kANisuvudilla.

innondu viSayavEnendare, lyATin illavE grIk nuDigaLalli arimeya padagaLAgi baLakege bandiruva padagaLellavU A nuDigaLa padagaLE Agidduvallade bEre nuDiya padagaLAgiralilla! ingliS, phranc illavE jarman nuDiyannu baLasuvavarige mAtra avu tamma nuDiya padagaLalla. samskrutadallU hIgeyE. adara padagaLannE yAva gondalavU unTAgada hAge adakke bEkAguva arimeya padagaLannu unTumADuvalli baLasalAgittu. hAgiruvAga, kannaDakke bEkAguva arimeya padagaLannu unTumADuvudakkAgi kannaDaddE Ada padagaLannu baLasidalli yAke gondalavunTAgabEku?

ಕನ್ನಡ →

4.4 sollarimeya mArpuruLu

arimeya barahagaLu toDakinavAgi kANisalu avugaLalli heccu heccu sollarimeya mArpuruLugaLannu baLasabEkAguttade embudu innondu kAraNa. ivugaLa mUlaka huruLannu tumbA aDakavAgi sUcisalu baruttade; Adare, Oduvavaru I padakantegaLalli hELadiruva kelavu huruLugaLannU kuLLiha(sandarba)dinda UhisikoLLa bEkAguttade. hAgAgi, avu Odige toDakAguttave.

sollugaLannu avugaLa yAvAgina iTTaLadalli baLasuva badalu, bErondu bageya iTTaLadalli baLasuvudannu sollarimeya mArpuruLu embudAgi kareyalAguttade. ettugegAgi, keLage koTTiruva eraDu sollugaLannu gamanisabahudu:

(1ka) candra bUmiya sutta suttuttade. (1ca) bUmiya sutta candrana suttuvike tingaLigomme

naDeyuttade.

candra bUmiya sutta suttuttade emba sangatiyannu (1ka)dalli yAvAgina iTTaLadalli (endare ondu sollina rUpadalli) hELa lAgide. adannE (1ca)dalli ondu hesaru padakanteyAgi (bUmiya sutta candrana suttuvike embudAgi) badalAyisi hELalAgide; hIge adannu bErondu iTTaLadalli baLasiruva kAraNa, (1ca) sollinalli A sangatiyannu mAtravallade adara kuritu bErondu sangatiyannU (tingaLigomme naDeyuttade embudannU) tiLisalu sAdyavAgide.

kannaDada arimeya barahagaLalli mukyavAgi eraDu bageya iTTaLagaLannu intaha sollarimeya mArpuruLugaLalli baLasabahudu: mEle vivarisidantaha esakagaLannu (sollugaLannu) hesarugaLAgi badalAyisuva iTTaLagaLu ondu bageyavu mattu esakagaLannu paricegaLAgi badalAyisuva keLage koTTiruvantaha iTTaLagaLu innondu bageyavu.

sUryanu arenEraLe kiraNagaLannu biDuttAne. sUryanu biDuva arenEraLe kiraNagaLu namage keDuka nnunTumADaballuvu.

(2ka) sollu tiLisuva sangatiyannu (2ca) sollinalli arenEraLe kiraNagaLu emba padakanteya pariceyAgi (sUryanu biDuva (atinEraLe kiraNagaLu) embudAgi) badalAyisalAgide.

ಕನ್ನಡ →

4.4.1 eraDu bageya mArpuruLugaLu

hindina kAladalli mArpuruLu (samskrutada rUpaka illavE ingliSna meTAphar) emba parikalpaneyannu padagaLa baLakege mAtravE anvayisalAguttittu. mukyavAgi kate, kavite modalAda nalbarahagaLalli padagaLannu avugaLa yAvAgina huruLinalli baLasuva badalu hosa dondu huruLinalli baLasuvudannu I hesarininda kareyalAguttittu. ettugegAgi, rAju kOpadinda kudiyuttidda emba sollinalli kudi padavannu adara yAvAgina huruLinalli (nIru kudiyuvudu emba sollinalli kANisuva hAge) baLasade, bEreyE ondu huruLi nalli baLasalAgiddu, adondu mArpuruLAgi bandide.

Adare ittIcege, endare kaLeda ippattu varSagaLalli, intaha padagaLa mArpuruLugaLigintalU mEle vivarisidantaha sollarimeya mArpuruLugaLu tiLivigara gamanavannu heccu heccu seLeyuttive. idakke ondu kAraNavEnendare, ivattu kate, kavite, kAdambari modalAda nalbarahagaLigintalU bEre bageya barahagaLige heccina mahatva siguttide, mattu intaha barahagaLalli, adarallU arimeya barahagaLalli, sollarimeya mArpuruLugaLu tumbA heccu baLakeyAguttive.

padagaLa mArpuruLugaLalli huruLannu hOlikeyiruva eraDu padagaLalli ondarinda innondakke mAreDegoLisalAguttade; endare, manassinalliruva huruLannu sUcisuvudakkAgi yAvAgina padavannu baLasuva badalu, bErondu padavannu baLasalAguttade. avanige

jANmeyilla endu hELuva badalu avanige taleyilla embudAgi hELuvalli I rIti huruLannu jANme emba padadinda tale emba padakke mAreDegoLisiruvudannu kANabahudu.

I rIti ondu huruLannu sUcisalu yAvAgina padada badalu bErondu padavannu baLasuva badalu, mEle vivarisidantaha sollarimeya mArpuruLinalli yAvAgina iTTaLada badalu bErondu iTTaLavannu baLasalAguttade. I eraDu bageya baLake gaLallU huruLannu ondu kaDeyinda innondu kaDege mAreDe goLisalAgideyAda kAraNa, averaDannU mArpuruLu embudAgi kareyaballevu.

namma ADumAtinalli sollarimeya mArpuruLugaLu kANisi koLLuvudu tumbA aparUpa. hELabEkendiruvudannu sAmAnyavAgi nAvu nEravAgi mattu heccu toDakillada sollugaLa mUlaka hELalu bayasuttEve; mattu antaha kelasakke sollarimeya mArpuruLugaLu bEkAguvudilla.

Adare barahagaLalli, adarallU arimeya barahagaLalli, avu yAvAgalU bEkAguttiruttave. idakke kAraNavEnendare, avannu baLasuva mUlaka hELabEkendiruva sangatiyannu tumbA aDakavAgi hELalu baruttade, mattu ondE sollinoLage halavu sangatigaLannu tumbisi hELalu baruttade.

ಕನ್ನಡ →

4.4.2 kelavu prayOjanagaLu

mEle sUcisida hAge, sollarimeya mArpuruLugaLa mUlaka hELabEkendiruva sangatiyannu tumbA aDakavAgi hELalu baruvudE avannu arimeya barahagaLalli heccu heccu baLasuttiruvudakke mukya kAraNa. ettugegAgi, makkaLannu tAyandiru sAkuttAre embudannu omme sUcisida mEle adara kuritAgi bEre sangatigaLannu tiLisabEkAdAga, adannu aDakavAgi makkaLa sAkuvike illavE barI sAkuvike emba sollarimeya mArpuruLina mUlaka sUcisalu baruttade.

idallade, esakavannu sUcisuva ondu sollannu hesaru padakante yAgi badalAyisidAga, esakada mADugaru yAru embudannu tiLisadiralu baruttade. ettugegAgi, sAkuttAre endu hELidalli sAkuvavaru yAru embudannu sUcisalEbEkAguttade; esakapadada koneyalli baLasabEkAgiruva re oTTu idannu tumbA aDakavAgi tiLisuttade. Adare, sAkuvike endu hELidalli adara mADugarannu sUcisadiralu baruttade.

arimeya barahagaLalli sAmAnyavAgi mADugarannu sUcisa bEkAguvudilla. viSayagaLigEnE adaralli heccina mahatva koDalAgu ttade. barahagArara anisikegaLigU avugaLalli jAgavilla. hAgAgi, mADugarannu sUcisabEkAguva esaka padagaLigintalU mADugarannu sUcisadiruva hesaru padakantegaLannE antaha barahagaLalli heccu heccu baLasalAguttade. intaha padakantegaLalli barahagArara anisike gaLannU sUcisadiralu baruttade.

hesaru pada illavE padakantegaLannu sollina halavu kaDegaLalli baLasalu baruttade. avugaLa mUlaka esakagaLannu esakagaLAgi sUcisuva badalu hesarugaLAgi sUcisuva kAraNa, avugaLa kuritu halavu heccina sangatigaLannu tiLisalu baruttade, mattu idakkAgi sAkuvikeyannu, sAkuvikege, sAkuvikeyinda, sAkuvikeyalli modalAda halavu padarUpagaLannU avakke koDalu baruttade. arimeya barahagaLalli hesarupadagaLa illavE padakantegaLa baLake heccAgalu idU ondu

innondu mukyavAda prayOjanavEnendare, esakavannu neleyAgi baLasuvalli sollarimeya mArpuruLu neravAguttade. hindina pasugeyalli vivarisida hAge, sollugaLannu nele mattu tiLivu embudAgi vingaDisalu baruttade: sollinalli modalige baruva amSa adara neleyAgiruttade mattu AmEle baruva amSa A neleya kuritAgi EnAdarondu viSayavannu tiLisuva tiLivAgiruttade.

arimeya barahagaLalli sAmAnyavAgi ondu sollina tiLivannu (illavE tiLivina ondu amSavannu) adara mundiruva sollinalli

neleyAgi baLasabEkAguttade. avugaLalli viSayagaLannu Odugara mundirisuva bageyE antahadu. Adare, esakapadagaLu tiLivugaLAgi mAtravE baraballuvallade nelegaLAgi baralAravu. hAgAgi, esakavondannu sollina neleyAgi baLasabEkAdAga, adannu sUcisuva esakapadavannu hesarupadavAgi illavE padakanteyAgi mArpaDisa bEkAguttade.

ettugegAgi, candra bUmiya sutta suttuttade emba sollinalli candra embudu neleyAgi bandide mattu bUmiya sutta suttuttade embudu adara kuritu sangatiyondannu tiLisuva tiLivAgi bandide. I tiLivannu mundina sollinalli neleyAgi baLasabEkiddalli adannu bUmiya sutta candrana suttuvike embudAgi mArpaDisabEkAguttade. intaha baLakeyannu bUmiya sutta candrana suttuvike heccu kaDime tingaLigomme naDeyuttade emba sollinalli kANabahudu.

ಕನ್ನಡ →

4.4.3 toDakenisalu kAraNa

arimeya barahagaLalli baruva sollarimeya mArpuruLugaLu toDakina vAgi kANisalu mukya kAraNavEnendare, sAmAnyavAgi namma mAtinalli esaka(kriyA)padagaLu esakagaLannu sUcisuttave; hesaru(nAma)padagaLu vyakti, vastu modalAduvannu sUcisuttave; mattu parice(guNa)padagaLu vyakti illavE vastugaLa paricegaLannu sUcisuttave. Adare, sollarimeya mArpuruLugaLalli I mUrannU hesaru padagaLa (illavE padakantegaLa) mUlakavEnE sUcisalAguttade.

endare, I mArpuruLugaLu nAvu jagattannu nODuva bageyannE bEre mADuttave: avu ellavannU hesarugaLAgi, endare vastu illavE viSayagaLAgi nODuvante mADuttave. arimeya barahagaLannu Oduvavaru jagattannu I rIti ondu hosa bageyalli nODalu kaliyabEkAguttade. idu sulabada kelasavalla.

arimeya barahagaLalli mAtravallade bEre bageya barahagaLallU sollarimeya mArpuruLugaLu baLakeyAguttave. ettugegAgi, avanu

oppida ennuva badalu avana oppige sikkitu emballi oppu emba esaka padada badalu oppige emba hesaru padavannu baLasalAgide. Adare, intaha mArpuruLugaLa baLake bEre barahagaLiginta arimeya barahagaLalli tumbA heccu kANisikoLLuttade.

esakavannu sUcisuva ondu sollannu hesarupadakanteyAgi mArpaDisidAga, adara kelavu amSagaLu bidduhOguttave. idarindAgi a padakanteyalli ippuruLina samasye kANisikoLLabahudu. antaha kaDegaLalli Odugaru adara nijavAda huruLEnu embudannu tAvE hindina sollugaLinda illavE barahada kuLLiha(sandarba)dinda kanDu hiDiya bEkAguttade. sollarimeya mArpuruLugaLu toDakinavAgi kANisalu idU ondu kAraNa.

ettugegAgi, bUmiya suttuvike emba padakante bUmi tanna akSadalli suttuvudannu sUcisabahudu, sUryana sutta suttuvudannu sUcisabahudu illavE bUmiya sutta candra suttuvudannu sUcisabahudu. ivugaLalli yAva huruLu illi sariyAdudu embudannu hindina sollugaLalli Enu hELalAgide embudannu nenapina llirisikonDu OdugarE tIrmAnisikoLLabEkAguttade. idannu sariyAgi naDesalArada Odugaru gondalakkoLagAguttAre.

arimeya barahagaLalli I rIti omme hELiruva sangatiyannu AmEle halavu bAri sUcisuttirabEkAguttade, mattu hIge sUcisuvu dakke tumbA aDakavAgi adannu tiLisaballa hesaru padakante takkudAgide. hAgAgi, omme hELiruva viSayavannu tamma nenapinallirisikoLLaballa Odugarige mAtra sollarimeya mArpuruLugaLalli kANisikoLLuva I ippuruLugaLu ondu toDakendu anisuvudilla.

arimeya barahagaLu toDakinavAgi kANisalu innondu kAraNa vEnendare, intaha barahagaLalli bEre bageya barahagaLalli kANisuvu dakkinta padagaLa tiNme (sAndrate) hecciruttade. sollugaLalli mukyavAgi eraDu bageya padagaLu baLakeyAguttave: sollarimege sambandisiruva mattu, Adare, illavE, hAgU, kelavu modalAda padagaLu, mattu tiLivannu koDuva padagaLu. ivugaLalli tiLivannu koDuva

padagaLu eSTive embudara mEle padagaLa tiNme avalambiside. idu hecciddaSTU ondu barahavannu Odi tiLidukoLLuva kelasa heccu toDakinadAguttade. heccu heccu sollarimeya mArpuruLugaLannu baLasiruva barahagaLalli padagaLa tiNmeyU hecciruttade.

ondu arimeya barahavannu mandimeccuva (janapriya) barahavAgi illavE cikka makkaLa barahavAgi badalAyisabEkiddalli, adaralli kANisuva mElina toDakugaLannella AdaSTu kaDime mADabEkAguttade: esakagaLannu hesarugaLAgi mArpaDisiruvallella avannu tirugi esakagaLAgi badalAyisabEkAguttade; AdaSTu maTTige arimeya padagaLannu tegeduhAki, avugaLa badalu vivaraNegaLannu koDabEkAguttade; mattu sollugaLalliruva padagaLa tiNmeyannu kaDime mADabEkAguttade.

idallade, mandimeccuva barahagaLalli sollugaLa naDuvina konDi gaLu heccu spaSTavAgirabEku, mattu baraha suLuvAgi OdisikonDu hOguvantirabEku. idakkAgi, heccu toDakAgiruva sollugaLannella biDisi bareyabEkAguttade. baraha Enu hELuttade embudu avugaLalli ondE Odininda gottAguva hAgirabEku. OdiddannE tirutirugi OdabEkAguvantirabAradu.

ಕನ್ನಡ →

4.4.4 kannaDadalli sollarimeya mArpuruLugaLu

ivattu kannaDadalli arimeya barahagaLannu bareyuvavaru sollarimeya mArpuruLugaLannu unTumADuvalli kannaDada kasuvu entahadu embudannu sariyAgi tiLidukonDilla. hAgAgi, avaru kannaDadavE Ada mArpuruLugaLannu baLasuva badalu, samskrutada pada mattu padarUpagaLannu anavaSyakavAgi eravalu paDedu baLasahOguttAre, mattu A mUlaka tamma barahagaLu Odugarige innaSTu toDakAguva hAge mADuttAre.

ettugegAgi, I maNNinalli kSAra ide emba sollannu kannaDadallEnE kSAraviruva (illavE kSAravuLLa) maNNu embudAgi mArpaDisabahudu. Adare idu kannaDadalli arimeya barahagaLannu bareyuvavara gamanakkE baruvudilla. adakke badalAgi avaru

kSArayukta maNNu embudAgi samskrutadinda yukta padarUpavannu eravalu paDedu baLasuttAre.

jIva hEge huTTitu? emba praSneyondannu kELi, adara mundina sollinalli jIvada huTTu embudAgi adannu mArpaDisikoLLuva badalu, jIvada ugama embudAgi bareyuttAre; endare, samskrutada ugama padavannu anavaSyakavAgi eravalAgi paDedu baLasuttAre. idarindAgi, modalE toDakinadAgi kANisuva arimeya baraha innaSTu toDakinadAguttade.

sollarimeya mArpuruLugaLannu baLasiruvalli Odugaru esakadinda viSayakke negeyabEkAguttade. yAkendare, mEle sUcisida hAge, esakavannu illi esaka(kriyA)padada mUlaka ondu esakavAgi sUcisade, hesaru(nAma)padada mUlaka ondu viSayavAgi sUcisa lAguttade. idallade, A rIti badalAvaNeyannu mADalAgide embu dannu barahagaLalli yAva rItiyallU sUcisuvudilla. Odugaru I negetavannu tAvE mADikoLLaballaru embudAgi tiLiyalAguttade. Adare, arimeya barahagaLannu Odi paLagillada Odugarige I negeta tondareyannu koDuttade. kannaDada arimeya barahagaLalli I negetadondige innondu negetavannU Odugara mEle horisa lAguttade: avaru esakadinda hesarige negeyabEkAguttade mAtravalla, kannaDada hesarininda samskrutada hesarigU negeyabEkAguttade. ettugegAgi, ondu jIvi innondu jIviyannu huTTisuttade emballinda huTTisuvike embudakke hOgade nEravAgi prajanana kriye embudakke negeyabEkAguttade.

cikka makkaLigAgi bareda arimeya barahagaLallU intaha halavAru samskrutada padarUpagaLannu kANabahudu. ivannu makkaLu kaNNu mucci bAyipATa mADuttArallade, avu nijakkU Enu hELuttave embudu avara gamanakke baruvudE illa. yAkendare, avarige ivugaLalli baruva esakadinda hesarige hAruva modala negetavE toDakinadAgi kANisuttade; innu kannaDada hesarininda samskrutada hesarige hAruva eraDaneya negeta avara aLavige mIriddu.

ಕನ್ನಡ →

4.4.5 kannaDada kasuvu

sollarimeya mArpuruLugaLannu unTumADuvalli kannaDada kasuvu entahadu embudannu sariyAgi tiLidukonDalli, avannE arimeya barahagaLalli baLasabahudu, mattu hIge mADuva mUlaka, kannaDada arimeya barahagaLu Odugarige ivattina barahagaLaSTu toDakinavAgi kANisada hAge mADabahudu.

mEle 4.4ralli tiLisida hAge, kannaDada arimeya barahagaLige mukyavAgi eraDu bageya sollarimeya mArpuruLugaLu bEkAguttave: esakagaLannu mattu paricegaLannu hesarugaLAgi mArpaDisiruvavu ivugaLalli ondu bageyavu mattu esakagaLannu paricegaLAgi mArpaDisiruvavu innondu bageyavu.

esaka padagaLannu hesaru padagaLAgi mArpaDisalu kannaDadalli mukyavAgi eraDu holabu(vidAna)gaLu baLakeyAguttave: udu oTTannu esaka padagaLa pattuge(sambanda)rUpakke sErisi hELuvudu (mADuvudu, tindudu, hELadudu), mattu esaka padakke nEravAgi ike oTTannu sErisi hELuvudu (mADuvike, tinnuvike).

kannaDada esaka padagaLige himbottina rUpa (mADida, sAkida, suttida, huTTida), mumbottina rUpa (mADuva, sAkuva, suttuva, huTTuva) mattu allagaLeyuva rUpa (mADada, sAkada, suttada, huTTada) embudAgi mUru bageya pattuge rUpagaLive. I mUru bageya rUpagaLigU udu oTTannu sErisi hesaru padagaLannu unTumADabahudu.

(3l)

kabbiNada cUrugaLannu ukkina tunDu seLedudannu gamanisalAyitu. kabbiNada cUrugaLannu ukkina tunDu seLeyuvudannu gamanisalAyitu. kabbiNada cUrugaLannu ukkina tunDu seLeyadudannu gamanisalAyitu.

allagaLeyuva pattuge rUpakke himbottina huruLu mAtra ide. mumbottina huruLannu paDeyabEkiddalli, adakke iruva emba iru esakapadada mumbottina pattuge rUpavannu sErisikoLLabEkAguttade.

kabbiNada cUrugaLannu ukkina tunDu seLeyadiruvudannu gamanisabEku.

udu oTTannu baLasi racisiruva intaha hesaru padagaLalli kelavu eraDu huruLugaLalli baLakeyAgaballuvu. avu nEravAgi esaka vondannu hesarisaballuvu, illavE esakavondu naDeyuvudannu tiLisaballuvu. I vyatyAsavannu keLagina sollinalli kANabahudu.

(4)

nimma kUTadalli jAnaki hADidudannu nAnu kELiddEne.

(4)nE sollinalli nAnu kELiruvudu jAnakiya hADuvikeyannAgira bahudu illavE hADiddALemba sangatiyannu mAtravE Agirabahudu. esakagaLannu hesarugaLAgi mArpaDisuvAga ippuruLu kANisikoLLada hAge mADabEkiddalli, adakkAgi eraDanE holabannu baLasabahudu. I holabinalli esaka padakke nEravAgi ike oTTannu sErisalAguttade.

(5)

jAnakiya hADuvikeyannu nAnu kELiddEne.

(5)nE sollinalli bandiruva hADuvike emba hesarupadakantege esakavannu tiLisuva huruLideyallade, A esaka naDedide emba sangati yannu tiLisuva huruLilla.

udu mattu ike oTTugaLannu baLasi paDeda hesarugaLa naDuve bEreyU kelavu mukyavAda vyatyAsagaLive. ettugegAgi, udu oTTannu baLasiruva hesarugaLalli sollugaLa heccina paricegaLU hAgeyE uLidiruttave. idakke badalu, ike oTTannu baLasiruva hesarugaLalli avu heccina maTTige illavAguttave.

ettugegAgi, udu oTTannu baLasidAga sollugaLalliruva esaka paricegaLu badalAgade hAgeyE uLiyuttave; Adare, ike oTTannu baLasidAga avu hesaru paricegaLAgi badalAguttave.

jAnaki ninne hADiddaLu.

(6ca) jAnaki ninne hADidudannu nAnu kELidde. (6Ta) jAnakiya ninnina hADuvikeyannu nAnu kELidde.

(6ka) sollinalli bandidda jAnaki mattu ninne padagaLu (6ca)dalli badalAgade hAgeyE uLidive, Adare (6Ta)dalli avu jAnakiya mattu ninnina embudAgi badalAgive.

idallade, udu oTTannu baLasiruva hesarugaLalli mumbottu mattu himbottugaLa naDuvina vyatyAsa uLidiruttade (hADuvudu- hADidudu); Adare, ike oTTannu baLasiruva hesarugaLalli I vyatyAsa illavAguttade (ninnina hADuvike-nALeya hADuvike).

sollugaLalli kANisuva allagaLeyuva huruLannu mAtra ike oTTiruva hesarugaLallU uLisalu baruttade (hADuvike-hADadike; mADuvike-mADadike). Adare, ike oTTannu baLasi allagaLeyuva hesarannu unTumADuva I holabu kannaDadalli heccu baLakeyallilla. arimeya barahagaLalli ivannu innaSTu heccu baLakege taruvudaralli yAva tondareyU illa.

esaka padagaLige mumbottannu sUcisuva d oTTannu, himbottannu sUcisuva v oTTannu, illavE allagaLeyuva ad oTTannu, mattu adarondige pattugeyannu sUcisuva a oTTannu sErisi pariceyannu tiLisuva padagaLannAgi mArpaDisalAguttade (mADuva, mADida, mADada; bareva, bareda, bareyada; kuDiva, kuDida, kuDiyada, tinnuva, tinda, tinnada).

I rIti mArpaDisiruva esaka padavannu yAvudAdarondu hesaru padada pariceyannu tiLisuvudakkAgi baLasalAguttade (ODuva huDuga, bareda huDuga, kuDiyada huDuga).

idE holabannu (vidAnavannu baLasi esakavannu tiLisuva sollannU bErondu hesaru padada pariceyannAgi mADaballevu; intaha baLake yannU sollarimeya mArpuruLendu kareyabahudu.

(7ka) ondu jIvi innondu jIviyannu huTTisuttade. (7ca) I huTTisuva kelasa halavu bageyalli naDeyuttade. (7Ta) I rOga bArada makkaLalli adannu edurisuva Sakti

iruvudilla.

(7ta) idu kabbiNada cUrugaLannu seLeyada ukku.

I sollarimeya mArpuruLugaLu innaSTu aDakavAgabEkiddalli, adakkAgi mEle vivarisiruvantaha esakapadarUpagaLannu baLasuva badalu hesarupadagaLannu baLasabahudu. ettugegAgi, bEDu emba esaka padakke badalAgi bEDuvike emba esakapadarUpavannu baLasuva badalu bEDike embudannu baLasabahudu. idakke bEkAguva oTTugaLu kannaDadalli sAkaSTu ive.

ಕನ್ನಡ →

4.5 sikkalu sollugaLu

arimeya barahagaLu toDakinavAgi kANisalu avugaLalli baruva sollugaLalli heccinavU sikkalu sollugaLAgiruvudu innondu kAraNa. suLu sollugaLalli ondu viSayavannu mAtra tiLisalAguttadeyAdare, sikkalu sollugaLalli ondakkinta heccu viSayagaLannu tiLisalAguttade. I heccina viSayagaLannu oLasollugaLa mUlaka tiLisiruva kAraNa, avu sikkalu sollugaLAguttave. intaha sollugaLiruva barahagaLannu Odi tiLidukoLLuvudu heccu toDakina kelasavendu Odugarige anisu

ettugegAgi, en.es. lIlA avaru makkaLigAgi barediruva jIvajagattina kavtukagaLu pustakadalli bandiruva keLagina sollannu gamanisabahudu:

kITagaLu, kALugaLu ati heccina prITIn hondiruvudarinda SIghravAgi beLeyuva kandammagaLige sulabhadalli jIrNisikoLLa bahudAda mxduvAda huLu-huppaTegaLannE tAyi gubbacci marigaLige nIDuvudu.

idondu sikkalu sollu. idaralli keLage koTTiruva nAlku

suLusollugaLu baLakeyAgive:

(l)

kITagaLu (mattu) kALugaLu ati heccina prITIn hondive. kandammagaLu SIghravAgi beLeyuttave. mxduvAda huLu-huppaTegaLannu sulabhadalli jIrNisi koLLabahudu. (avannE) tAyi gubbacci marigaLige nIDuvudu.

ivugaLalli nAlkaneyadu mukya sollAgi, mattu uLida mUru oLasollugaLAgi mElina ettugeyalli baLakeyAgive. I sikkalu sollannu Odi tiLiyabEkendiruvavarige adaralli baruva I nAlku suLusollugaLannu bErpaDisuvudu hEge embudu tiLidirabEku, mattu avugaLalli mukya sollu yAvudu (nAlkaneyadu), oLasollugaLu yAvuvu, avugaLa naDuvina pattuge(sambanda) entahadu embudannu tiLidukoLLalu gottirabEku. idallade, I sikkalu sollinalli oLa sollugaLu tiLisuva viSayagaLu mukyavAduvalla, mukya sollu tiLisuva viSayavE mukyavAdudu embudannu Oduttiruvante Uhisi koLLalu tiLidirabEku.

oLasollugaLalli ippuruLina samasyeyU heccu kANisikoLLuttade. Oduttiruva hAge, I samasyeyannU Odugaru bageharisikoLLa bEkAguttade. idakkAgi kelavomme sollugaLannu eraDeraDu bAri OdinODabEkAguttade. hAgAgi, arimeya barahagaLu bEre barahagaLa hAge suLuvAgi OdisikonDu hOguvudilla.

Adare, sikkalu sollugaLa mUlaka tiLisabEkendiruva viSayagaLannu heccu aDakavAgi tiLisalu baruttade, mattu avugaLalli sErikonDiruva suLusollugaLa naDuvina pattugeyannU heccu cannAgi tOrisikoDalu baruttade. hAgAgi, arimeya barahagaLalli suLusollugaLigintalU sikkalu sollugaLE heccu baLakeyAguttave.

Adare, arimeya sangatigaLannu mandimeccuva hAge, illavE cikka makkaLige tiLiyuva hAge bareyabEkendiruvavaru AdaSTu maTTige tamma baravaNigeyalli sikkalu sollugaLannu baLasadirabEku.

ಕನ್ನಡ →

4.6 barahada iTTaLa

arimeya barahagaLu toDakinavAgi kANisalu avugaLalli halavu bageya barahada iTTaLagaLu baLakeyAguttiruvudU ondu kAraNa. kategaLalli sAmAnyavAgi ondu bageya barahada iTTaLa mAtra baLake yAguttade. idu heccu kaDime kateya iTTaLavannE anusarisuttiruttade. Adare, arimeya barahagaLalli varNane, paTTi, varase(anukrama), hOlike mattu genTu(vyatyAsa), kAraNa mattu pariNAma, toDaku mattu bageharita modalAda halavu bageya barahada iTTaLagaLu baLakeyAguttave. tAvu Oduttiruva arimeya barahadalli entaha barahada iTTaLa baLakeyAgide embudannu kanDuhiDiyalu kalisi koDadiddare heccina makkaLigU adannu kanDukoLLalu baruvudilla, mattu idarindAgi avaru Odinalli hinde bILuttAre.

ಕನ್ನಡ →

4.7 mandi meccuvante bareyuvudu

arimeya barahagaLannu mandi meccuva (janapriyavAguva) hAge illavE cikka makkaLige gottAguva hAge bareyuvudu hEge embudu mElina pariSIlaneyinda gottAgirabahudu. barahagAraru idakkAgi keLage koTTiruva upAyagaLannu baLasikoLLabEkAguttade:

(1) AdaSTu maTTige arimeya (pAribASika) padagaLa baLakeyannu

kaDime mADabEku.

(2) sollarimeya mArpuruLugaLannu baLasadirabEku; hesaru

padakantegaLannu sollugaLAgi badalAyisikoLLabEku.

(3) sikkalu sollugaLannu suLusollugaLAgi biDisi bareyabEku. (4) samskruta (tatsama) padagaLa badalu AdaSTumaTTige kannaDadavE

Ada padagaLannu baLasabEku.

SivarAma kArantara bAlaprapancavannu OdinODi, adaralli hEge cikkamakkaLigU gottAguva hAge arimeya viSayagaLannu tiLisalAgide embudannu gamanisabEku. Adare, ivellavannU naDesalu barahagArarige svalpa maTTigAdarU kannaDa sollarimeya tiLivu bEkAguttade.

ಕನ್ನಡ →

4.8 tiruLu

arimeya barahagaLu Odalu toDakinavAgi kANisalu halavu kAraNa gaLive: ettugegAgi, avugaLalli halavAru arimeya padagaLannu baLasa bEkAguttade; esakagaLannu tiLisuva sollugaLannu AgAga hesarugaLAgi mArpaDisikoLLabEkAguttade; heccu heccu sikkalu sollugaLannu baLasa bEkAguttade; mattu halavu bageya barahada iTTaLagaLannu baLasa bEkAguttade. ivannu nAvu tappisalArevu.

arimeya barahagaLannu Odi tiLiyabEkendiruvavaru avugaLalli baLakeyAguva arimeya padagaLannu, sollarimeya mArpuruLugaLannu, sikkalu sollugaLannu, mattu barahada iTTaLagaLannu tiLidukoLLuvudu hEge embudannu kaliyabEkAguttade. I kalikeyannu naDesuvalli sollarimeya tiLivu neravige baruttade.

kannaDada arimeya barahagaLu bEre kelavu kAraNagaLindAgi innaSTu toDakinavAgive: ingliS arimeya padagaLige badalAgi kannaDadavE Ada pada mattu oTTugaLannu baLasi hosa padagaLannu unTumADuva badalu samskrutada pada mattu oTTugaLannu baLasuvudu, mattu kannaDada mArpuruLugaLannu baLasuva badalu samskrutadinda padarUpagaLannu eravalAgi paDedu baLasuvudu ivugaLalli mukyavAdavugaLu. kannaDada sollarimeya tiLivillade I tappugaLannu mADalAguttide.

English →

ಕನ್ನಡ →

aydanE pasuge — nalbarahagaLu mattu sollarime

ಕನ್ನಡ →

5.1 munnOTa

kate, kavite, nATaka, kAdambari modalAda nalbarahagaLannu bareyu vavarige, mattu avannu Odi vimarSisuvavarige kannaDa nuDiya sollarime yannu tiLiyuvudarinda yAva rItiyalli neravu sigaballudu embudannu I pasugeyalli pariSIlisalAgide. tamma kelasakke adarinda yAva neravU sigalArademba anisike antaha halavu mandi barahagAra ralli mattu vimarSakarallide.

idallade, innU ondu anisikeyU kelavaru nalbarahagArarallide: sollarime ondu oNa viSaya; nalbaraha (sAhitya) adakke tIra bErAgiruvantahadu. nagu, aLalu, hedarike, beragu modalAda halavu bageya anisikegaLannu baLasikonDu, adu Odugarige manOranjane yannu odagisabEku, mattu A mUlaka tiLivannU koDabEku. hAgAgi, nalbarahagaLannu bareyabEkendiruvavara mEle sollarimeyantaha oNaviSayavannu horisidevAdalli, avaralliruva nenasike(kalpane)ya illavE unTumADuvikeya aLavE illavAgabahudemba vAdavannU kelavaru namma mundiDuttAre.

sollarimeya kaTTalegaLu heccinavarallU eDamiduLinalli (miduLina eDabAgadalli) ondugUDiruttave mattu allindalE avugaLa baLake yAguttiruttade. beLakinarime, taLiyarime, eNikeyarime modalAda itara oNaviSayagaLa tiLivU eDamiduLinallEnE kaletiruttade. idakke badalu, nalbarahagaLannu huTTisuva kelasa heccina maTTige balamiduLinalli naDeyuttade. sangIta, citrakale modalAda bEre huTTisuva kelasagaLU balamiduLinallEnE naDeyuttave. nalbarahagaLa baravaNigege

nalbarahagaLu mattu sollarime

sollarimeya tiLivu bEDa ennuvudakke idannU ondu kAraNavAgi koDalAguttade.

Adare, ondu mukya viSayadalli sangIta, citrakale, kettane modalAda balamiduLina kelasagaLinda nalbarahagaLa baravaNige bErAgide. ettugegAgi, citrakale balamiduLinalli mUDibandu, allindalE nEravAgi kAgadada mEle huTTisikoLLaballudu. Adare, kate, kavite modalAda nalbarahagaLu balamiduLinalli mUDibandarU eDamiduLina neravillade avakkondu rUpa sigalAradu. yAkendare, nalbarahagaLannu yAvudAdarondu nuDiyalli bareyabEkAguttade, mattu idakkAgi eDamiduLinalliruva sollarimeya kaTTalegaLannu baLasabEkAguttade. kelavaru huTTukavigaLu illavE kategAraru idannu suLuvAgi, yAva heccina kalikeyU illade naDesaballarEnO nija; Adare, antaha aLavu ellarallU iruvudilla. manassinalli ondu candavAda kate mUDibandideyAdarU, adannu barahakkiLisuvudakkAgi heccinavarU tumbA kaSTapaDabEkAguttade.

halavu janarige tumbA svArasyavAda viSayagaLu hoLeyuttiruttave; Adare, avannu itararige tiLiyuva hAge bareyuvudu hEge endu gottAguvudilla. oLLoLLeya kategaLu avara manassinalli mUDuttiru ttave; Adare Odugarannu seLeyuva hAge avannu bareyalAraru. kate, kavite modalAduvannu kalpisikoLLuvaSTE Odugarige talapuva hAge avannu bareyuvudU mukyavAda kelasavAgide.

I eraDanE kelasavannu naDesuvudu hEge embudannu kaliya bEkendiruvavarige sollarimeya arivu halavu rItiyalli neravige baraballudu. ettugegAgi, halavu mandi baraha kaliyuvavaru tamage meccugeyAgiruva obba kavi illavE kategArana barahavannu anukaraNe mADalu horaDuttAre. Adare, hAge mADuva mUlaka, avarige uttama barahagArarAgalu baruvudilla.

idakke badalu, tamma meccina kategaLalli illavE kavitegaLalli sollarimeya kasuvannu avugaLa barahagAraru yAva rItiyalli baLasikonDiddAre embudannu kanDukonDu, adannu tamma baravaNige

yalli baLasikoLLalu toDagidalli, adu bariya anukaraNeyAgalAradu. Adare, hIge mADabEkiddalli avarige sollarimeya tiLivu bEkAgu

eraDaneyadAgi, halavu mandi barahagArarige tamma barahavannu sAvagisuvudu hEge embudu tiLidiruvudilla. avugaLalli baruva kelavu kuraLu(pArA)gaLannu avaru onderaDu puTagaLaSTu uddakkU eLeyuttiruttAre. idarinda avannu Oduvavarige usirukaTTida hAgAguttade. idallade, taDe(,), arekone(;), aDDagere(-) modalAda barahada gurutugaLannU avaru sariyAgi baLasuvudilla. hAgAgi, avara barahagaLu cannAgiddarU heccina OdugarigU toDakinavAgi kANisuttave.

barahada gurutugaLannu sariyAgi, Odugarige neravAguva hAge baLasabEkiddalli, adakke sollarimeya tiLivu bEkAguttade embudannu hinde mUranE pasugeyalli tOrisikoDalAgide.

kalegAraru halavu bageya baNNagaLannu baLasi tamma citragaLannu biDisuva hAge, nalbarahagaLannu bareyuvavaru sollarimeya kaTTale gaLannu baLasi tamma kate, kavite, nATaka modalAduvannu bareyuttAre. baNNagaLa arivu kalegArarige hEge neravu nIDaballudO hAgeyE sollugaLa arivu nalbarahagArarigU neravu nIDaballudu.

ಕನ್ನಡ →

5.2 nalbarahagaLalli sollugaLa baLake

kannaDadalli entaha sollugaLella baLakeyallive, avugaLa naDuvina vyatyAsagaLu entahavu, entaha sollannu baLasidalli entaha huruLu dorakuttade mattu Odugara mEle avu entaha pariNAmavannu bIruttave, bage bageya nuDiyoDDava(Sayli)gaLannu hEge sollugaLa Aykeya mUlaka namma hiDitadallirisikoLLabahudu modalAda halavAru barahagArarige bEkAguva viSayagaLannu kalitukoLLuvalli sollarimeya tiLivu neravige baruttade.

intaha viSayagaLannu tiLiyalu ondu suLuvAda holabu (vidAna) ide: oLLE barahagArara barahagaLannu heccu heccu OdabEku, mattu avugaLalli tumbA cannAgideyendu anisidavugaLannu halavu bAri OdabEku. I rIti OdidaSTU avugaLalli baLakeyAguva padagaLu, padakantegaLu, tunDusollugaLu, mattu nuDigaTTugaLu tAvAgiyE namma nenapinalli sErikoLLuttave, mattu bareyuttiruvAga avu suLu vAgi namma gamanakke baruttiruttave.

tamage meccugeyAgiruva barahagaLannu mUru-nAlku bAri Oduvavaru avugaLinda bEre rItiyallU neravannu paDeyaballaru. modalaneya bAri OduvAga, avara gamanavella avu tiLisuva viSayada mEle illavE avu hELuva kateya mEle iruttade. Adare eraDaneya illavE mUraneya bAri OduvAga, avugaLalli viSayavannu tiLisalu illavE kateyannu hELalu barahagAranu entaha holabugaLannu baLasiddAne embudannu gamanisabahudu. I rIti gamanisuttA hOdalli, kate bareyuvalli baLasabahudAda halavu bageya jANmegaLu Oduvavara kaysEruttave.

ಕನ್ನಡ →

5.2.1 nalbarahagaLu mattu uLida barahagaLu

nalbarahagaLigU bEre bageya barahagaLigU naDuve halavu vyatyAsagaLive. ivugaLalli mukyavAda kelavannu keLage koDalAgide. nalbarahagaLannu bareyabEkendiruvavarige, mattu avannu Odi AnandisabEkendiru vavarige I vyatyAsagaLa tiLivu neravige baraballudu:

(1) viSayavannu tiLisuvalli vyatyAsa: kaypiDigaLu, aDigeya pustakagaLu, arimeya barahagaLu modalAda bEre bageya barahagaLu Odugarige nEravAgi yAvudAdarondu viSayavannu tiLisuvudakkAgi baLakeyAguttave. Adare, nalbarahagaLu nEravAgi antaha yAva kelasakkU baLakeyAguvudilla. Oduganannu kalpitavAgiruva bEreyE ondu nelege karedukonDu hOgalu, mattu A mUlaka tanna neleya tondaregaLannu mattu nOvugaLannu Atanu mareyuva hAge mADalu avannu baLasalAguttade.

nalbarahagaLalli baruvudella kaTTukate. nijajIvanada sangatigaLannu avu sUcisaballuvAdarU, avugaLalli baruva pAngu(pAtra)gaLu, esakagaLu, viSayagaLu, mattu mAtugaLu barahagArana nenasikeyalli huTTikonDiruttave.

I kalpitavAda neleyannu Odugana neleyalliruva huLukugaLannu etti tOrisalu baLasabahudu; illavE Odugana nele nijakkU hEgirabEku, hEgiraballudu, adannu hEge badalAyisaballevu embantaha sangatigaLannu sUcisuvudakkAgiyU baLasabahudu. I nEravallada holabina (vidAnada) mUlaka, janarige dAriyannu tOrisuva, avarannu huridumbisuva, mattu avara mEle ottaDa hEruva kelasavannu naDesalU avugaLannu baLasabahudu.

(2) sollarimeyalli vyatyAsa: nalbarahagaLa mUlaka nEravAgi janarige neravAguvantaha yAva viSayavannU tiLisuvudillavAda kAraNa, Odugarannu tammeDege seLeyalu avugaLalli bEre kelavu sancugaLannu hUDabEkAguttade. barahada OdE Odugara kutUhalavannu keraLisuvante mADuvudu avugaLalli baLakeyAguva intaha ondu sancAgide.

mArpuruLina pada, hOlikeya pada, kaTaki nuDi (vyangya) modalA davugaLannu itara barahagaLiginta nalbarahagaLalli heccu baLasalAguttade; padagaLa OraNavannu badalAyisuvudu, sollarimeya kaTTalegaLannu muriyuvudu modalAduvannU avugaLalli heccu naDesalAguttade. ivu Odugarige barahadalli heccina kutUhalavunTAguvante mADuttave. ettugegAgi, kavitegaLalli halavu bageya sollarimeya kaTTalegaLannu muriyalAguttade. bEre bageya barahagaLalli bAradiruvantaha tunDusollugaLu kavitegaLalli baraballuvu. sollugaLalli baruva pada illavE padakantegaLa OraNavannU avugaLalli badalAyisikoLLa lAguttade. bEre barahagaLalli sollugaLa oLage illavE koneyalli baLasabEkAgiruva barahada gurutugaLannu kavitegaLalli baLasuvudilla. Adare, ellA bageya sollarimeya kaTTalegaLannU muriyalu baruvudilla. I viSayadalli barahagAraru eSTara maTTige munduvariya

ballaru embudannu kanDukoLLabEkiddalli, modalige oLLE nalbaraha gaLalli entaha kaTTalegaLannu muriyalAgide, mattu hAge muriyuva mUlaka Odugara mEle entaha pariNAmagaLannu bIralAgide embudannu tiLidukoLLabEkAguttade. Adare I kelasavannu naDesa bEkiddalli, sollarimeya kaTTalegaLu entahavu embudannu tiLidira bEkAguttade.

nalbarahagaLalli AgAga baLakeyAguttiruva mArpuruLu (rUpaka) mattu hOlike(upamAna)gaLa naDuvina vyatyAsavU sollarimeya vyatyAsavannavalambiside embudannu illi gamanisabahudu: mArpuruLi nalli ondu padada badalu innondannu baLasalAguttade (avanondu kOti); idakke badalu, hOlikeyalli eraDu padagaLannu antaha, hAge, ante modalAdavugaLa mUlaka jODisalAguttade (avanondu kOtiya hAge).

(3) huruLu paDeyuva bageyalli vyatyAsa: nalbarahagaLigU bEre bageya barahagaLigU naDuviruva vyatyAsa avugaLinda Odugaru huruLugaLannu yAva rItiyalli paDeyaballaru embudarallU kANisi koLLuttade. bEre bageya barahagaLalli baruva sollugaLige ondu niScitavAda huruLiruttade. barahagAraru entaha tiLivannu tiLisuvu dakkAgi avannu barediruttArO adannE OdugarU paDeyabEkAguttade; illavAdare, avarige A baraha gottAgillavendE hELabEkAguttade. ettugegAgi, eNNuka(kampyUTar)vannu baLasuva bage hEge embudannu vivarisuva ondu kaypiDiyalli barahagAranu Enu hELiddAne embudannu sariyAgi tiLidukonDalli mAtra Oduganige tAnu konDukonDiruva eNNukavannu sariyAgi baLasalu gottAga balludu. kaypiDi hELuvudannu tapputappAgi tiLidukonDalli, illavE adaralli tannadE Ada huruLannu kanDukoLLalu hOdalli, Ata tanna eNNukavannE keDisibiTTAnu.

idakke badalu, nalbarahagaLalli baruva sollugaLige A rIti ondu niScitavAda huruLiruvudilla. obbobba Oduganu avugaLinda ondondu bageya tiLivannu paDeyabahudu. barahagArana

manassinallilladiddantaha huruLannU kelavaru Odugaru adaralli kANabahudu. avugaLa nEra huruLannu tiLidukoLLuvudakkintalU I rIti nEravallada huruLugaLannu kanDukoLLuvudE heccu mukya vAdudu.

ಕನ್ನಡ →

5.2.2 munjarisuvudu

sAmAnyavAgi ondu barahavannu OduvAga, Odugara gamanavella adu tiLisuva viSayada mEliruttade. A viSaya avarige eSTara maTTige neravAgaballudO, aSTara maTTige avara gamana adaralli nelenintiruttade. Adare mEle sUcisida hAge, nalbarahagaLu janarige nEravAgi neravAgaballantaha yAva viSayavannU tiLisuvudilla. hAgAgi, avugaLeDege Odugara gamanavannu seLeyalu, mattu AmEle adannu uLisikoLLalu, barahagAraru tamma barahada bEre amSagaLannu baLasikoLLabEkAguttade. intaha amSagaLu eddukANuva hAge mADuva mUlaka Odugara gamanavannu seLeyabEkAguttade. idannu munjarisuvudu (endare, barahada bErondu amSavannu Odugara mundakke sarisuvudu) embudAgi kareyabahudu.

I kelasavannu naDesuvudakkAgi, barahada ondu amSavannu eraDeraDu bAri bareyuvudu, mattu adara yAvAgina rUpavannu badalAyisu vudu embudAgi eraDu holabu(vidAna)gaLannu baLasalAguttade. ivugaLalli modalanE bageya holabige nIvallige hOgabEku, hOgabEku; banni, banni; doDDa doDDa maragaLu modalAda baLakegaLannu ettugeyAgi koDabahudu.

eraDanE bageya holabina baLakeyentahadu embudannu tiLidu koLLuvalli yAvAgina rUpa embudu tusu tondare koDaballudu. yAkendare, padagaLa illavE sollugaLa baLakeyalli halavAru bage gaLiddu, ondondu kaDe ondondu rUpa baLakeyAguttiruttade; ivugaLalli yAvudu yAvAgina rUpa embudannu tIrmAnisuvudu sulabada kelasavalla. Adare, ondondu bageya barahadallU ondu bageya pada illavE sollu yAvAginadu emba anisike nammalliru

ttade. nalbarahagaLu I anisikege hondikoLLadantaha pada illavE sollugaLannu baLasuva mUlaka munjarisuvudannu naDesuttave.

ettugegAgi, kate-kAdambarigaLalli sAmAnyavAgi hesaru padagaLondige ondalla ondu parice pada bandiruttade (cikka huDugi, tumbA janaru, hosA baTTe, kappu kUdalu). hIgiruvAga, barahavondaralli hesaru padagaLondige ondu kaDeyU parice padagaLannu baLasadE iddalli, adondu eddukANuva barahavendu anisadiradu.

hOlikeya sollugaLannu bareyuvAga, sAmAnyavAgi ibbaru vyaktigaLannu illavE eraDu vastugaLannu baLasikoLLalAguttade (avanu nannaSTu doDDavanu; I pustaka A pustakadaSTE dappa). I yAvAgina baLakeyannu badalisi, obba vyaktiyannu A vyaktiyondigEnE hOlisahoraTalli, adu Odugara gamanavannu seLeyaballudu (avanaSTu keTTavanu avanE).

I rIti, halavAru bagegaLalli yAvAgina rUpavannu badalA yisuva mUlaka, mattu mAtina kaTTalegaLannu muriyuva mUlaka, barahavannu munjarisalAguttade. kavitegaLalli idannu bErellA baraha gaLigintalU heccu naDesalAguttade. eSTu heccendare, kelavomme avu Enu hELuttiveyembudu sAmAnya Odugarige gottE Aguvu

munjarisuva kelasavannu nagebarahagaLu mattu nagehanigaLu bEreyE ondu rItiyalli naDesuttave. baLakeyalliruva pada, padakante, sollina iTTaLa modalAdavugaLalli ondannu modalige yAvAgina baLake yalliruva hAge kANisi, AmEle iddakkiddante baLake tappisuva mUlaka Odugaru beragAguvante avu mADuttave. ettugegAgi, keLage koTTiruva sollannu gamanisabahudu:

(1) avanu hogesoppinindAguva keTTa pariNAmagaLa kuritu eSTu Odiddanendare, innu munde tAnu OdalE bArademba tIrmAnakke bandidda.

I sollannu Oduttiruvante, Oduganu edurunODuvudu hogesoppina kuritAgi Ata EnAdarU ondu tIrmAnakke barabahu dembudannallade, Odina kuritalla. Odugana I eduru nODuvikege aDDiyunTAgiruvudE illi beragige mattu naguvige kAraNavAguttade (7.4 nODi).

ಕನ್ನಡ →

5.2.3 sollarime mattu nuDiyoDDava

Odugaralli halavu bageya pariNAmagaLannunTumADalu yAva bageya sollugaLannu baLasabEku embudannu nuDiyoDDava (Sayli) tiLisuttade. ettugegAgi, Odugarige obba vyaktiya parice entahadu embudannu tiLisabEkiddalli, esaka(kriyA)padagaLillada cikka cikka sollugaLannu baLasabahudu embudannu keLage koTTiruva gOrUru rAmasvAmi ayyangAr avara hAvina ayya kateya kuraLinalli kANabahudu:

Aga Atanige vayassu mUvattu Agittu. arOga dxDhakAyavAda dEha. kambiya panceyannu pancekacceyAgi uTTa ThIvi. lakShaNavAgi Erisida hanneraDu nAma. mukhadalli tOruttidda vaydikateya tEjassu. ele aDike agidu kempAda tuTigaLu. tale juTTinalli ghamaghamisuttidda hUvu. dEvara pUje mADuvAga toDedukonDa, edeya mEle tOruttidda

idakke badalu, esaka padagaLiruvantaha cikka cikka sollugaLannu baLasidalli kate bahaLa bEgane munde hOguttade. idannu SivarAma kArantara aLida mEle kAdambariya keLagina ettugeyalli kANa bahudu:

eraDE eraDu dinagaLalli … bhagavantayyana haLe maneya aDi cokkavAyitu. bidiru ballegaLannu savari, dUra oTTi, rASi hAkiddAyitu. haLe maneya pancAngada maggulannu savari, cokka mADi, alli kambagaLannu naTTu, taTTigaLannu bigidu, eraDE eraDu dinagaLalli ondu jOpaDiya nirmANavAyitu.

illi bandiruva cikka cikka sollugaLalli kelavannu avugaLa baLika baruva innondu cikka sollinondige jODisalAgide, mattu idakkAgi avugaLa koneyalli baruva esakapadavannu adara jODisuva rUpakke (savaridaru> savari, oTTidaru> oTTi, cokkamADidaru> cokkamADi, naTTaru> naTTu, bigidaru> bigidu) badalAyisalAgide. idarindAgi kateya vEga innaSTu heccide.

cikka sollugaLa badalu, halavAru oLasollugaLiruva udduddavAda sikkalu sollugaLannu baLasidalli, kateya vEga kaDimeyAgi, adu tumbA mellane sAguvantAguttade.

esaka padagaLalli kelavu tIrA baDavAgiruttave; Adare innu kelavu tumbA hulusAgiddu, esakagaLannu eddukANuvante Odugara mundirisa balluvu. ettugegAgi, iru, mADu, Agu, hELu, tinnu, kudi, bILu, naDe, baru modalAduvu tIrA baDavAgiruva esaka padagaLu. avannu baLasiruvalli esakagaLu eddukANisabEkiddalli, avakke yAvudAdarondu parice padavannu sErisabEkAguttade (katakatane kudiyitu, doppane bittu, taTakkane hELidaLu).

Adare I rIti parice padagaLannu sErisi hELuvudakkintalU, antaha paricegaLannu oLagonDiruvantaha esaka padagaLannu baLasuvudu innaSTu oLLeyadu. nuggu, muttu, civuTu, dumuku, nusuLu, rEgu, jAru modalAduvu intaha paricegaLannu oLagonDiruva esaka padagaLu. avannu baLasiruvalli sollugaLu heccu aDakavAgiyU iruttave. ettugegAgi, janaru oLage hOdaru emba sollu tiLisuva esakavannE janaru oLage nuggidaru embudu heccu cannAgi, kaNNige kaTTuvante tiLisuttade. intahadE vyatyAsavannu avanu keLage hArida ennuvudakkU avanu keLage dumukida ennuvudakkU naDuve kANabahudu. sannivESakke takka hAge intaha heccu heccu hulusAgiruva padagaLannu ArisikoLLuva jANme barahagArarigirabEku.

sannivESakke pUrti takkudAda padavannu baLasuvudakkU, heccukaDime sarihonduva padavannu baLasuvudakkU naDuvina vyatyAsavendare, mincigU mincuhuLakkU naDuvina vyatyAsada hAge embudAgi mArka

Tvayna hELiruvudannu illi nenapisabahudu. I aLavannu paDeyuvalli barahagArarige huruLarime neravu nIDaballudu.

tannoLage pariceyannu oLagonDiruvantaha esaka pada sigadiddalli aNaku padagaLannu baLasabEkAguttade. kannaDadalli intaha eraDu bageya aNaku padagaLu baLakeyallive: cillane, taTTane, doppane, duDu mmane, gabakkane modalAda ottubarige (ottakSara) iruva (illavE taTArane, diDIrane modalAda udda tereyuli (dIrgasvara) iruva) padagaLu mattu caTacaTane, daDadaDane, paLapaLane, gaLagaLane modalAda ottubarigeyillada (illavE udda tereyuliyillada) padagaLu.

I eraDu bageya aNaku padagaLa naDuve huruLinalli vyatyAsavide. modalanE bageya padagaLu ommegEnE naDedu hOguva esakagaLa pariceyannu sUcisalu baLakeyAguttave; idannu doppane keLage bittu, gabakkane bAyi hAkitu, burrane hArihOyitu modalAda ettugegaLalli kANabahudu. idakke badalu, eraDanE bageya padagaLu tusu hottu naDeyuttiruva esakagaLa pariceyannu sUcisalu baLakeyAguttave. ellarU daDadaDane iLidu bandaru, paLapaLane hoLeyuttittu, gabagabane tindumugisida modalAda ettugegaLalli idannu kANabahudu.

I vyatyAsavannu gamanisadiddalli hEge tondareyAguttade embudakke nA. DisOja avara ondu jalapAtada sutta emba kAdambariya puTa (63)ralli bandiruva daDakkendu gADi korakalalli biddu eddu kulukADutta sAgittu emba sollannu gamanisabahudu. biddu eddu kulukADutta sAgu embudu tusu hottu naDeyuttiruva esakavannu sUcisuttade; adarondige illi ommegEnE naDedu hOguvantaha esakada pariceyannu sUcisaballa daDakkane emba aNaku padavannu baLasalAgide. Adare, iveraDu sariyAgi hondikoLLuvudilla. adakkinta tusu hottu naDeyuvantaha esakada pariceyannu tiLisuva daDadaDane embantaha aNaku padavannu baLasidalli adu heccu cannAgi mElina sollinalli hondikoLLaballudu.

barahadalli baruva kelavu sollugaLu yAke aSTu cannAgi Odisi konDu hOguttave, mattu bEre kelavu sollugaLu yAke A rIti OdisikonDu hOguvudilla embudannu tiLiyalu, mattu cannAgi OdisikonDu hOgadiruva sollondu tamma barahadalli bandide yAdare, adannu badalAyisuvudu hEge embudannu tiLiyalu sollarimeya tiLivu I rIti barahagArara neravige baraballudu.

ಕನ್ನಡ →

5.3 nATakada mAtu

nATakagaLigU kate, kavite modalAda bEre nalbarahagaLigU naDuve ondu mukyavAda vyatyAsavide: kate, kavite modalAdavugaLalli vyakti, vastu, jAga, anisike modalAduvannu nEravAgi vivarisalu baruttade; nijakkU antaha vivaraNegaLE avugaLalli mukya pAtra vahisuttave. kelavomme janara naDuvina mAtugaLannU avugaLalli etti koDalAgu ttadeyAdarU, Odugarige tiLisabEkendiruva heccina sangatigaLannU vivaraNegaLa mUlakavEnE tiLisalAguttade. I vivaraNegaLu baraha gArarige Odugarondige nEravAda samparkavannu odagisuttave.

Adare, nATakagaLalli nODugarige illavE Odugarige tiLisabEkAdu dellavannU pAngu(pAtra)gaLa mAtina mUlakavEnE tiLisabEkAguttade. hAgAgi, nATakagaLa nODuga illave OdugarigU barahagArarigU naDuve nEravAgi yAva rItiya samparkavU siguvudilla. idu nATaka vannu bareyuvavara mEle ondu balavAda kaTTupADannu horisuttade. nATakavannu nODuvavarige pAngugaLa uDugetoDugegaLu mattu aTTalina (rangastaLada) nOTagaLu svalpamaTTige I toDakannu kaDimemADaballuvu; Adare, Odugarige ivu yAvuvU siguvudilla. avaru ellavannU pAngugaLa mAtinindalE paDeyabEkAguttade. nATakada barahagAraru naTarigAgi mattu nATakavannu negaLcuvavarigAgi koDuva suLivugaLu mAtra Odugarige kelavu heccina viSayagaLannu tiLisaballuvu.

pAngugaLa mAtina mUlaka nATakada nODugarige illavE Odugarige mEle vivarisidantaha viSayagaLannu tiLisalu halavu bageya

sancugaLannu baLasalAguttade. ettugegAgi, Atmagata illavE svagata endu koTTiruva mAtugaLannu nATakada nODugaru mAtravE gamanisuttiruvante mADalAguttade. avannu pakkadalliruva pAngugaLu gamanisuva hAgilla. nATakagaLalli baruva sUtradArara mUlakavU barahagAraru nODugarondige nEravAda samparkavannu paDeyalu hOguttAre. Adare ivella nATakada mUla uddESavannu keDisi biDuttave. hAgAgi, nODugarige tiLisabEkendiruvudannella barahagAraru pAngugaLa naDuve naDeyuva mAtugaLa mUlaka nEravallada rItiyalli tiLisuvudE sariyAda dAri.

kate-kAdambarigaLa mattu sinimAgaLa barahagAraru hinnOTagaLannu tumbA jANmeyinda baLasikoLLaballaru. nATakagaLa barahagArarige ivU dorakuvudilla. jAga mattu samayagaLeraDara viSayadallU avara mEle heccu aDetaDegaLive.

ondu rItiyalli I aDetaDegaLu nATakada barahagArarige neravannU odagisuttave. yAkendare, nODugareduru nillisaballa kelavE kelavu nOTagaLige avara baraha sImitavAgirabEkAgideyAda kAraNa, adaralli bigitavannu uLisikoLLalu heccu suLuvAguttade.

ಕನ್ನಡ →

5.3.1 sULunuDi mattu naDunuDi

janara mAtigU nATakada mAtigU naDuve halavu vyatyAsagaLive. I vyatyAsagaLannu vivarisuvudakkAgi, janara naDuvina mAtannu sULunuDi (sambASaNe) embudAgi, mattu adakkinta bErAgiruva nATakada pAngu (pAtra)gaLa naDuvina mAtannu naDunuDi embudAgi illi hesarisa

(1) nijavAda mAtugaLalla: naDunuDiyalli baruva mAtugaLu nijavAda mAtugaLalla; nATakavannu nODuvavarige avu nijavAdu vendu anisuvudAdarU, bEre kaDegaLalli avannu baLasidevAdare avu tIrA vicitravAgi kELisaballuvu. idE rItiyalli, janara naDuve naDeyuva sULunuDiyannu hAgeyE yArAdarU baredirisidalli,

adannu OdinODi, adaralli Enu hELalAgideyembudannu tiLidukoLLuvudU tumbA toDakina kelasavendu anisadiradu.

naDunuDiya mAtugaLannu kELidAga, avannADuva naTaru naTaralla, naTaru nintiruva aTTalu (rangastaLa) aTTalalla, aTTala mEle nintu konDu avaru nuDiyuva mAtugaLu barahagAraru bareda mAtu gaLalla, nEravAgi pAngugaLE ADuttiruva mAtugaLu emba anisike nODugaralli unTAguva hAge I mAtugaLannu bareyalAguttade. nODugarU intahadondu nambugeyannu tammalli beLesikoLLalu tayArAgiyE nATakakke bandiruvudu barahagArarige avaralli I anisikeyannu mUDisalu neravannIyuttade. Adare, ivella barI naTane, nijavAgiyU naDeyuttiruva sangatigaLalla emba tiLivannu nODugaru pUrti biTTukoTTiruvudilla. hAgAgi, avarige nATakavondu aLuvinalli konegoLLuttadeyAdarU adannu nODi Anandisalu baruttade.

(2) nuDiya hatOTi obbana kayyallide: sULunuDiya mAtugaLella avannu ADuva janara hiDitadalliruttaveyAdare, naDunuDiya mAtugaLella obbanE obba barahagArana hiDitadalliruttave. idE rItiyalli, sULunuDiya mAtugaLu halavAru janara manassugaLalli mUDi baruvantahavAdare, nATakadalli baruva ellA mAtugaLU obbanE obba barahagArana manassinalli mUDibaru vantahavu. idarindAgiyU, sULunuDi mattu naDunuDigaLa naDuve halavu bageya vyatyAsagaLu mUDibaruttave.

naDunuDiya mAtugaLannu barahagAraru modaligEnE baredu irisiruttAre, mattu halavu bAri tiddi saripaDisiruttAre. hAgAgi, sULunuDiyalli kANisuvantaha tapputoDaguvikegaLu, dAritappu vikegaLu, irnuDiha(punarukti)gaLu modalAduvu yAvuvU adaralli iruvudilla. hAgEnAdarU antahavu iddarU avannu baLasiruvudakke yAvudAdarondu kAraNaviruttade. adaralli baruva ondondu mAtigU beleyiruttade. oLLeya nATakagaLalli bEDadiruva mAtu ondU iruvudilla.

nATakada mAtugaLannu bareda mEle, avannu halavu bAri Odi nODalu, mattu tiddi saripaDisalu baruttade. barahagAraru I viSaya dalli bEre janara, adarallU nATakavannu naDesaliruvavara, neravannU paDeyaballaru. hAgAgi, adaralli baruva sollugaLa iTTaLa tumbA cannAgiruvante, mattu sollugaLella ondakkondu sariyAgi hondikonDiruvante avaru nODikoLLaballaru.

yAru yAvAga mAtanADabEku, eSTu mAtanADabEku, Enu mAtanADabEku embudannella naDunuDiyalli barahagArarE tIrmAnisu ttAre. hAgAgi, avellavU tumbA cokkaTavAgi naDeyuttave. sULu nuDiyalli kANisuvantaha gondalagaLu (oTTige mAtanADuvudu, naDuve mAtu sErisuvudu modalAduvu) naDunuDiyalli kANisuvu

(3) mAtugaLige bALikeyide: sULunuDiya mAtugaLu ADuttiruva hAgeyE kANeyAguttiruttave. hAgAgi, hinde hELidu dannu nenapinallirisikonDalli mAtra, adannu munde hELuvuda rondige hOlisinODaballevu. Adare, naDunuDiya mAtugaLu baraharUpadalliddu, avakke bALikeyiruttade. Odugaru avannu tirutirugi OdinODaballaru, mattu barahagAraru hinde baredudannu Iga bareyuttiruvudarondige hOlisinODaballaru. nATakavannu naDesuttiruva samayadalliyU kUDa, nODugara maTTige avu sULunuDiya mAtina hAge ADidoDane kANeyAguvantahavAdarU, avannADuva naTara baLi avu aLiyada rUpadalliruttave.

(4) nODugara iravu heccinadu: sULunuDigU naDunuDigU naDuviruva innondu mukyavAda vyatyAsavEnendare, sULunuDi yondu naDeyuttiruvAga, adaralli pAlgoLLuva ADugaru mattu kELugaru mAtra iruttAre. adaralli baruva mAtugaLannella nEravAgi ADugaru tamma kELugarigAgi ADuttiruttAre. Adare naDunuDiyondu naDeyuttiruvAga, adaralli pAlgoLLuva pAngugaLu (ADugaru mattu kELugaru) mAtravallade nODugarU iruttAre. nijakkU naDunuDi yalli baruva ellA mAtugaLannU adara nODugarigAgi ADalAgu

ttade. avugaLalli kelavu mAtugaLannantU nODugarigAgi mAtravE ADalAguttade.

I kAraNakkAgi, naDunuDiyalli baruva mAtugaLu eraDu mukya kelasagaLannu naDesabEkAguttade: nATakada kalpita jagattinalli kate munduvariyuvante mADuvudu ondu kelasa, mattu nATakavannu nODuttiruvavarige I kalpita jagattina kuritu mattu adara pAngugaLa kuritu mAhitigaLannu odagisuttiruvudu innondu kelasa. I eraDu bageya kelasagaLannu naDesuvudakkAgi, nATakada mAtugaLige eraDu maTTagaLalli huruLugaLirabEkAguttade.

sAmAnyavAgi, nATakada pAngugaLige tiLidiruva viSayagaLiginta nODugarige heccu viSaya tiLidiruttade. ettugegAgi, samsa avara vigaDa vikramarAya nATakadalli nirISanu mahiSUrapurada paTTaNiga rondige raNadIrana kuritAgi hELuva mAtugaLu avarannu roccigebbisuttade; Adare, nODugarige adu tamASeyAgi kANisuttade. yAkendare, nijakkU Atanu bEkendE janarannu baDidebbisalu A mAtugaLannu hELuttiddAnallade, raNadIrana kuritAgi antaha anisike gaLAvuvU Atana manassinallilla embudannu nATakada nODugaru modalE tiLidukonDiruttAre.

nATakada pAngugaLu tammaSTakkE nuDiyuva (svagata) mAtuga LindalU nODugarige avara anisike, uddESa, niluvu modalAduvu gottAguttave. avareduru nODugariddArembudE intaha mAtu gaLannu nATakadalli sErisiruvudakke mUla kAraNa. sULunuDigaLalli intaha orsULugaLu baruvudilla.

(5) nATakavU ondu nalbaraha: nATakavondu nalbaraha (sAhitya baraha) embudU adannu sAmAnya mAtininda bErAgiruvante mADuttade. nalbarahagaLalli kanDubaruva paricegaLellavU nATakada naDunuDigaLallU baruttave. ettugegAgi, adaralli baruva pAngugaLella kalpitavAduvu, mattu I pAngugaLa mAtukate, anisike, naDavaLike modalAdavU kalpitavAduvu.

nalbarahagaLalli sollugaLannu Odugaru gamanisuva hAge bareya lAguttade mattu idakkAgi avannu yAvAgina baLakeyalliruva hAge baLasade, bEre bagegaLalli baLasalAguttade. oLahuruLu, kaTaki(vyangya) nuDi, ippuruLu, mArpuruLu modalAdavu avugaLalli heccu baLakeyAguttave. nATakagaLalliyU hIgeyE. mEle sUcisida hAge, avugaLalli baruva mAtugaLannu bEre kaDegaLalli baLasidevAdare adu tIrA asahajavendinisadiradu.

ಕನ್ನಡ →

5.3.2 naDunuDiyalli sULunuDiya kaTTalegaLa baLake

pAngugaLa naDuve baLakeyAguva naDunuDigU janara naDuve baLake yAguva sULunuDigU naDuve mEle vivarisidantaha halavAru vyatyAsagaLiveyAdarU, nalbarahagaLallella sULunuDige tumbA hattiradavAgiruvavugaLu nATakagaLE. yAkendare, dUruvudu, bayyuvudu, hogaLuvudu, oppuvudu, allagaLeyuvudu, suLLu hELuvudu modalAda sULunuDiyalli kANisikoLLuva halavAru bageya mAtina kelasagaLu bEre bageya nalbarahagaLiginta nATakagaLalli heccu baLakeyAguttiruttave. I kAraNakkAgi, sULunuDigaLa oLaguTTannariyalu sollarigaru baLasuva halavu holabu(vidAna) gaLannu nATakada oLaguTTannariyuvallU baLasalu baruttade.

ettugegAgi, janaru mAtanADuvAga sAmAnyavAgi kelavu kaTTale gaLannu muriyadiruttAre, mattu tamma kELugarU avannu muriyadirabahudendu edurunODuttiruttAre. pAl graysa emba arimeyarigaru intaha nAlku mukya kaTTalegaLannu hesarisiddAre: nijavannE hELuvudu; bEkAdaSTE hELuvudu; takkudAdudannE hELuvudu; mattu tiLiyuvante hELuvudu. I kaTTalegaLannu sULunuDigaLalli muriyabAradendEnilla; janaru AgAga ivannu muriyuttiruttAre; Adare hAge muridAga, halavAru toDakugaLu kANisikoLLuttave.

I kaTTalegaLu entahavu embudannu tiLiyalu kelavu ettugegaLannu gamanisabahudu: gaNapati dEvAlayakke illinda eSTu dUra?

endu yArAdarU kELidare, nIvu nimage gottiddante sariyAda dUravannE tiLisuttIri, mattu A mUlaka modalaneya kaTTaleyannu muriyadiruttIri. idallade, kELida kELvige hondikeyAguvantaha viSayagaLannu mAtravE sAmAnyavAgi tiLisuttIrallade, bEre hondike yAgada viSayagaLannu tiLisalu hOguvudilla. Adare, bEkendE I kaTTalegaLannu muriyuvavarU kelavariruttAre.

kelavaru ondu kELvige uttara koDalu manassilladiruvAga, bErEna nnAdarU hELuttAre; hIge mADuva mUlaka, avaru mUranE kaTTaleyannu muriyuttAre. innu kelavaru hELuvudannu tiLiyAgi, ippuruLugaLu talehAkada hAge hELuva badalu, bEkendE kELugarige gondalavunTAguva hAge mAtanADuttAre; ivaru nAlkaneya kaTTale yannu muriyuttAre.

sAmAnyavAgi, kELugaru nammannu tappAgi tiLiyabArademba bayake nammalliruttade. hAgAgi, mAtanADuvAga nAvu mElina kaTTalegaLannu muriyalu hOguvudilla. Adare, halavu kaDegaLalli ivannu bEre kAraNakkAgi muriyabEkAguttade: kelavomme kELugarige bEsaravAguva hAgiddalli suLLu hELabEkAguttade; manassina duguDavannu aDagisalu EnEnO haraTabEkAguttade; mattu kelavomme hELabEkendiruvudannu OreyAgi illavE ippuruLugaLu kANisikoLLuvante hELabEkAguttade. nATakagaLa naDunuDiyannu bareyuva barahagAraru bEkendE I kaTTalegaLannu tamma pAngugaLu AgAga muriyuttiruvante mADuttAre. idakke kAraNavEnendare, nATakagaLalli pAngugaLa naDuve AgAga tikkATa vunTAguva hAge mADabEkAguttade, mattu adarindAgi sannivESadalli bigita kANisikoLLuva hAge mADabEkAguttade. hAge mADadiddare, nATakagaLu Odugara illavE nODugara Asaktiyannu uLisikoLLa lAravu. mEle vivarisidantaha mAtina kaTTalegaLannu muriyuva mUlaka, avu nODugara illavE Odugara kutUhalavannu keraLisu ttave.

ettugegAgi, jaDabarata avara mUkabali nATakadalli sItakka tanna magaLannu ganDana maneyavaru kaLisuttArO illavO endu kELidAga

SInappanu nEravAda marunuDiyannu koDuva badalu, sItakkana magaLa ganDana maneyannu varNisalu toDaguttAne. idu mUraneya kaTTale yannu muriyuvudAdarU, nODugarige A maneya paricayavannu odagisi, munde naDeyaliruva esakakke munnuDiyAguttade.

Ti.pi. kaylAsam avara pOlikiTTi nATakadalli baruva keLagina naDunuDiyalli sULunuDiya eraDanE kaTTaleyannu muriyalAgide:

muduka: … ondu vArdalli nAk janAnna kaLkonDE buddi! … doDmAri bAyige tuttiTTu … kiTTi: (aNakisuvudannu biTTu) nAku janAnu! ondE vArdallE! … mAri bAyige tuttiTTu! yAva mArigayya?

I naDunuDiyalli kiTTi muduka hELidudannE hELuva hAge, mattu sULunuDiya eraDanE kaTTaleyannu muriyuva hAge mADa lAgide. Adare, A mUlaka avanige tanna beragannu tumbA cannAgi sUcisalu sAdyavAgide.

nATakagaLalli baruva pAngugaLu ondakkinta ondu bErAgi kANisuva hAge mADuvalliyU mAtina kaTTalegaLannu baLasikoLLalu baruttade. ettugegAgi, obba vyakti yAvAgalU bEreyavaru mAtanADuttiruvAga naDuve EnAdarU hELuttiruvante, mattu bEreyavara mAtannu tunDisuttiruvante tOrisabahudu. hIge mADuva mUlaka, Atanobba tumbA oraTanAda vyaktiyembudAgi kANisabahudu. innobba vyakti yAvAgalU bEreyavaru hELidudannu hAgeyE hELuttirabahudu, mattu hAge hELuvudE Atana pariceyAga balludu. I eraDu kaDegaLallU mAtina kaTTalegaLannu muriyalAgide embudannu gamanisabahudu.

ಕನ್ನಡ →

5.3.2 ADunuDi mattu oLanuDigaLa baLake

nATakadalli ondu pAngina (pAtrada) mAtugaLannu bareyuvAga, adu entahavarannu sUcisuttade embudannu nenapinallirisikoLLuvudu

avaSya. Ata eSTu kalitiddAne, yAva Uru mattu pangaDakke sEriddAne, Atana vayasseSTu, entaha kelasadalliddAne modalAda halavu bageya viSayagaLannu gamanadallirisikonDu, adakke takkudAguva hAge A pAngina mAtugaLannu bareyabEkAguttade.

ellarigU avaradE Ada anubava, tiLuvaLike, anisike, mattu naDavaLikegaLiruttave. ivannella oTTige avara parice endu kareya bahudu. avaru ADuva mAtugaLalli I parice halavu bagegaLalli kANisikoLLuttade. nATakavannu bareyuvavaru adaralli baruva pAngugaLa pariceyannu avara mAtugaLu sariyAgi tOrisikoDuvante nODikoLLabEku. illavAdare, nODugarige A pAngugaLu nambaballa vendu anisalAravu.

idallade, ondu pAngige ondu bageya mAtannu omme koTTa mEle nATakaduddakkU antahadE mAtannu adakke koDuttirabEkAgu ttade. ettugegAgi, SrIrangara harijanvAra nATakadalli vEdakkana mAtu gaLannu gamanisabahudu. ivugaLalli baLakeyAguva padagaLalli uddakkU ikAra illavE ekArada modalu baruva vakAra bidduhOguvudannu, mattu adara badalu yakAra baruvudannu kANabahudu (vicAra> yicAra, viSvAsa>yiSvAsa, vENakka>yENakka). bEre yAva pAngugaLa mAtinallU I badalAvaNe kANisuvudilla. hAgAgi, nATakada Odugarige illavE nODugarige idu A pAngina ondu pariceyAgi kANisuttade.

Urininda Urige mattu pangaDadinda pangaDakke (illavE jAti yinda jAtige) ADumAtu bEre bErAgiruttade. nATakadalli pAngina Uru mattu pangaDagaLannu sUcisuvudakkAgi ADumAtannu baLasa lEnO sAdyavide; Adare, idarindAgi heccina Oduga illavE nODugarigU A pAngu Enu hELuttideyembudE gottAgada hAge Agaballudu. hAgAgi, ADumAtannu pUrtiyAgi baLasuva badalu, ADumAtemba anisikeyannu koDaballa kelavu pada mattu padarUpagaLannu illavE sollugaLa iTTaLagaLannu mAtravE nATakada naDunuDigaLalli baLasahOguvudu oLLeyadu.

nuDigaLigiruva oLanuDigaLannU idE bageyalli baLasabahudu: bEre bEre kelasagaLalliruva janaru bEre bEre bageya oLanuDigaLannu baLasuttAre. ettugegAgi, vakIlaru, DAkTarugaLu illavE injiniyaru gaLu tamma tammoLage mAtanADuvAga, tammadE Ada oLanuDigaLannu baLasuttiruttAre. nATakadallU kUDa, intaha pAngugaLu tammoLage mAtanADuva samayadalli I tammadE Ada oLanuDigaLannu baLasuva hAge mADabahudu. Adare I baLakeyannU, ADunuDiya baLakeya hAge, haddinallirisikoLLabEkAguttade. illavAdare, I pAngugaLu Enu hELuttiddArembudu nATakada nODugarige gottAgadu.

ಕನ್ನಡ →

5.4 nATakadalli nuDiyoDDava

nATakagaLannu bareyuvavarige mattu bareda nATakagaLannu oredu nODu vavarige (vimarSakarige) eraDu bageya sollarimeya tiLivugaLu neravige baraballuvu: sollugaLa naDuvina pattuge(sambanda)yentahadu, entaha pattugeyiddare baraha cannAgiraballudu embudara kuritAda tiLivu ondu bageyadu, mattu sollugaLige yAva bageya huruLugaLella iraballuvu, mattu I huruLugaLannu baLasikonDu nODugara Asakti yannu hEge uLisikoLLabahudu embudara kuritAda tiLivu innondu bageyadu. I eraDu bageya tiLivugaLU nATakada nuDiyoDDava(Sayli) vannu kalpisikoLLuvalli neravige baruttave.

ಕನ್ನಡ →

5.4.1 sollugaLa naDuvina pattuge

eraDu illavE heccu mandi oTTige sEri mAtanADuttiruvAga, yAru, yAvAga, mattu hEge mAtinalli toDaguttAre emba viSayadalli halavu bageya arake(samSOdane)gaLu naDedive. ivannu oTTAgi pALihiDiyuvudu illavE pALiyettuvudu embudAgi kareyabahudu. I arakegaLa mUlaka IgAgalE kanDu hiDidiruva sangatigaLu nATakagaLa naDunuDigaLalli baruva sollugaLa naDuvina pattugeyannu vivarisuvalli neravige baraballuvu.

obbana mAtu mugida mEle uLidavaralli mAtanADuva pALi yAradu embudannu kaNNusanneya mUlaka illavE hesarannettuva mUlaka avanE sUcisabahudu, illavE mAtanADuvavanu tAnE pALiyannettikoLLabahudu. sAmAnyavAgi, I pALihiDiyuva kelasa salIsAgi, heccina aDetaDegaLillade, naDeyuttiruttade. Adare kelavomme toDakugaLU kANisikoLLuttave.

ettugegAgi, kelavomme ibbaru oTToTTige mAtanADalu toDagu ttAre; Adare sAmAnyavAgi, avarallobbanu tanna pALiyannu biTTukoDuva mUlaka, I toDakannu bageharisuttAne. obbana mAtu mugiyuva modalE innobbanu mAtinalli toDaguvudU ide. Atana mAtu tanage oppigeyAguvudilla embudannu sUcisuvudakkAgi I rIti mADabahudu, illavE Atanu hELuttiruvudakke tanna oppige yannu sUcisuvudakkAgiyU hIge mADabahudu. I eraDu bage yallU obbanu mAtanADuttiruvAga naDuve innobba tanna mAtannu sErisalu hOgabahudu.

sAmAnyavAgi, pALigaLu nuDi mattu marunuDi emba jODigaLAgi baruttiruttave. kELvi-marunuDi, dUru-tappappige, tegaLike-allagaLeta, haduLore(SubASaya)-haduLore modalAduvu intaha jODupALigaLu. ivugaLalli kelavu bageya marunuDigaLannu ADugaru edurunODuttiruttAre. hAge edurunODuttiruva mAtiginta bErAgiruva mAtina baLakeyAdAga tikkATavunTAguttade.

nATakada naDunuDiyalli pAngugaLa naDuve pALihiDiyuva kelasa hEge naDeyabEku embudannu barahagArarE tIrmAnisuttAre. pAngu gaLa pariceyannu sUcisuvudakkAgi, mattu sannivESadalli bigitava nnunTumADuvudakkAgi avaru adannu tamage bEkAda hAge halavu bagegaLalli badalAyisikoLLaballaru. I kelasavannu naDesuvalliyU pALihiDiyuva kuritAgi tiLivigaru naDesiruva arakegaLu neravige baraballuvu.

ettugegAgi, Ti.pi. kaylAsam avara tALIkaTTOkkUlInE emba

nATakadalli baruva keLagina naDunuDiyannu gamanisabahudu:

lakShmi: bandrA…? nAgatte: illa! innU UrallE idhEne! …. idEnu jANatanada praSneyO? … Uru biTTu Urige bandu edurige nintirOvranna nODi bandrA andre, Enu buddhimandAnO, illa dxShTi madhyasthAnO, nanagEngottu!…?

haduLoreyAgi hELida mAtannu haduLoreyendu tiLiyade, adakke nEra huruLannu koDuva mUlaka illi nODugaru naguvante mADalAgide.

kELuganige madipannu (gavravavannu) koDuvudakkAgi nInu padada badalu nIvu padavannu baLasalAguttade. I yAvAgina baLakeyannu muriyuva mUlakavU naDunuDiyalli tikkATavannunTumADalu baruttade. hIge mADiruvudannu Ti.pi.kaylAsanravara tALIkaTTO kkUlinE nATakadalli kANabahudu. adaralli uddakkU narasimhayyanu rAmaNNanoDane mAtanADuvAga nIvu padavannu baLasuttiddu, nATakada koneyalli, iddakkidda hAge, madipu keDisuva nInu padavannu baLasuttAne. varadakSiNeya viSayadalli AtanallunTAda kOpa, nirASe, tiraskAra modalAda anisikegaLannu I mUlaka tumbA cannAgi sUcisalAgide.

ಕನ್ನಡ →

5.4.2 sollugaLa huruLugaLu

sollugaLige avugaLa ellA baLakegaLallU kANisuvantaha avugaLadE Ada huruLu (arta) mAtravallade, ondondu baLakegU takkudAda huruLugaLU iruttave. ettugegAgi, ivattu tumbA taDavAyitu emba sollannu rAtri bahaLa hottu haraTe hoDeyuttA kuLitavarallobbanu hELidanAdare, mAtu mugisi malagalu hOgONa emba huruLu siguttade. idakke badalu, adE sollannu maneyalli sinimAkke hOgalu aNiyAgi kAdu kuLitiruva henDatige kelasadinda hindirugida ganDa hELidanAdare, sinimAkke hOgalu ivattu sAdyavAgadu emba huruLu siguttade.

I rIti ondu sollige nEravAgi adaradE Ada huruLiddarU, baLakeya kuLLiha(sandarba)vannavalambisi bEreyE huruLu sigaballudu. idu baLakeyondaralli sollige ADuganu koDuva huruLAda kAraNa, idannu ADugana huruLu embudAgi kareyabahudu.

oLLE nATakagaLalli sollugaLannu nEravAgi avugaLadE Ada huruLi nalli baLasuvudakkintalU, mEle sUcisidantaha ADugana huruLinalli baLasuvudE heccu. ettugegAgi, Ti.pi. kaylAsam avara pOlikiTTi nATakadalli, kiTTi hELuva mAtannu gamanisabahudu:

ammA, magUn sAyisbEkU andre, manEli bhAviyilvE? … bIdIli hOgO banDigaLa munde hAki … iShTu janakke tondare … badlAgi manE bhAvIlE dabbiTre elrigU salIsu.

I mAtugaLigiruva nEravAda huruLu illi mukyavalla, avakke ADuganu koTTiruva huruLE mukya. mAtugaLa kuLLihadinda idu gottAguttade.

nATakagaLalli kelavu nODugarannu naguvinalli muLugisabahudu, mattu innu kelavu avaru kaNNIru surisuvante mADabahudu. I eraDu bageya nATakagaLallU heccukaDime ondE bageya kategaLannu baLasalAguttade. eraDarallU pAngugaLa naDuvina tikkATa mattu adarinda mUDibaruva bigitagaLu baLakeyAguttiruttave. hAgiddarU, avugaLalli ondu bageya baraha nODugaralli aLuvannunTu mADu ttade, mattu innondu bageya baraha naguvannunTumADuttade. avugaLa naDuvina I vyatyAsa mukyavAgi avugaLalli barahagAraru naDunuDi yannu barediruva bageyannu avalambiside.

ettugegAgi, munde AranE pasugeyalli (6.4ralli) vivarisiruva hAge, nagubarahagaLalli ippuruLina sollugaLannu tumbA jANmeyinda baLasalAguttade. modalige Odugaru avugaLigiruva eraDu huruLu gaLalli ondannu paDeyuva hAge mADalAguttade; AmEle, nijakkU solligiruvudu A huruLO illavE bEre huruLO emba

viSayadalli samSaya huTTuva hAge mADalAguttade, mattu koneyadAgi, ommegEnE adara eduru nilluva innondu huruLige Odugaru negeyuvante mADalAguttade. I negeta avarannu beragu goLisuttade, mattu nageyalli muLugisuttade.

baLakeyalliruva nANNuDiyondannu tirucuva mUlakavU Oduga rannu illavE nODugarannu beragugoLisi, avaru naguvante mADa bahudu. ettugegAgi, SrIranga avaru bareda SOkacakra nATakadalli hengasara buddi moLakAla keLage emba nANNuDiyannu tiruci keLagina sollannu unTumADalAgide:

rangamma: … “I hottAdrU moLakAla myAlina dhOtara biTTu I agala dhOtara uTTugOri” anta hELidre, “ganDasina buddi moLakAla keLage illa, muccigOLikke” andru.

aLu, nagu modalAda halavu bageya anisikegaLannu mAtina mUlaka nODugaralli mUDisabEkendiruva barahagArarige mAtina oLaguTTannu tiLisuva sollarime halavu bagegaLalli neravige baraballudu.

ಕನ್ನಡ →

5.7 tiruLu

nalbarahagaLannu bareyuvalli mattu avannu orehaccuvalli sollarimeya tiLivu hEge neravige baraballudu embudannu I pasugeyalli pariSIlisalAgide.

(1) oLLE nalbarahagAraru tamma barahagaLalli pada, padakante, sollina iTTaLa modalAdavugaLa Aykeyannu hEge mADiddAre, mattu avugaLa mUlaka tamma barahagaLannu mElettalu avarige hEge sAdyavAgide embudannu tiLiyalu sollarimeya tiLivu bEkAguttade.

(2) nalbarahagaLalli halavu bageya sollarimeya kaTTalegaLannu muriyuva mUlaka Odugara gamanavannu barahada huruLininda barahadeDege hariyuvante mADalAguttade. idakkAgi entaha

kaTTalegaLannu muriyaballevu embudannu tiLiyuvalli I kaTTalegaLa tiLivu neravige baruttade.

(3) nATakagaLalli baruva naDunuDigaLannu bareyuvalli sULunuDiya halavu kaTTalegaLannu muriyabEkAguttade. idannu naDesuvalli sULunuDiya kaTTalegaLa tiLivu neravige baraballudu.

(4) idallade, nATakagaLalli ADunuDi illavE oLanuDigaLannu pUrtiyAgi baLasuva badalu, pAngugaLa mAtinalli avugaLa baLake yAgide emba anisikeyannu nODugaralli mUDisuvaSTara maTTige mAtra avannu baLasabEkAguttade. idakkU I ADunuDi mattu oLanuDigaLa sollarimeya tiLividdare oLLeyadu.

English →

ಕನ್ನಡ →

AranE pasuge — ippuruLina toDakugaLu

ಕನ್ನಡ →

6.1 munnOTa

eraDu illavE heccu huruLu(arta)gaLannu koDaballa sollugaLannu ippuruLina sollugaLendu kareyabahudu. ettugegAgi, huliya bAyige bidda danada karu kUgADuttide embudu ondu ippuruLina sollu. adakke keLage koTTiruva eraDu huruLugaLiddu, Odugaralli obbobbarige ondondu huruLannu adu koDaballudu:

(1ka) dana huliya bAyige biddide; hAgAgi, adara karu

kUgADuttide.

(1ga) danada karu huliya bAyige biddide; hAgAgi, adu

kUgADuttide.

mAtinalli illavE barahadalli kANisikoLLuva intaha ippuruLina sollugaLu kelavara barahagaLige toDakAgiruttaveyAdare, bEre kelavara barahagaLige ottAseyAgiyU iruttave. ettugegAgi, kAnUnugaLalli illavE oppandagaLalli ippuruLina sollugaLu sErikonDalli avu halavu bageya jagaLagaLige dArimADikoDaballuvu (6.3.1 nODi). Adare, kate, kavite, nATaka modalAda nalbarahagaLalli bEkendE avugaLannu baLasi, Odugarige heccu heccu huruLugaLu dorakuvante mADalu baruttade, mattu A mUlaka Odugaru A barahagaLannu heccu heccu meccuvanteyU mADalu baruttade.

modalige sollugaLa ondu huruLannu Odugara manassinalli mUDisi, AmEle avugaLa innondu sollige negeyuva mUlaka

ippuruLina toDakugaLu

avarannu nagisuvudu nalbarahagaLalli kANisuva intaha ondu ippuruLina baLake. keLage koTTiruva nagehaniyalli idannu gamanisa bahudu:

Ata: ninna hattira mAtanADalu nanna kayyallAgadu. Ita: kayyalli mAtanADabEDa; bAyalli mAtanADu.

ippuruLina sollugaLannu baLasidAga, Odugarige avu heccineDe gaLallU ippuruLina sollugaLendu anisuvudE illa. avannu baLasiruva jAga, tamma anubava modalAdavugaLannavalambisi, avakkiruva huruLugaLalli ondannu avaru tAvAgiyE kanDukoLLuttAre.

Adare, janara anubavagaLu ellarallU ondE hAge iruvudilla. hAgAgi, bEre bEre janarige antaha sollugaLu bEre bEre huruLannu koDaballuvu. Odugaru kanDukoLLuva huruLu baredavara manassinallidda huruLiginta bErAgiraballudembudE illi toDakannunTumADaballa sangatiyAgide.

ettugegAgi, obba huDuga tanna mESTrige bareda kAgadadalli vAsudEvarAyarige tamma angaDiyalli mOsavAgideyante emba sollondannu baLasirabahudu. idu ippuruLina sollAgide. hAgAgi, huDugana manassinalliruva huruLiginta tIra bErAgiruva huruLannu adu Atana mESTra manassinalli mUDisaballudu, mattu idarindAgi avaribbaralli manastApavunTAgaballudu.

I sollinalli bandiruva tamma angaDiyalli emba padakantege mESTra angaDiyalli emba huruLU iraballudu mattu vAsudEvarAyara angaDiyalli emba huruLU iraballudu. yAkendare, kannaDadalli tAvu emba pada kELuganannu illavE Oduganannu (mElina ettugeyalli mESTrannu) sUcisuttirabahudu, illavE adu baLakeyAgiruva sollinallEnE hesarisiruvantaha

vyaktiyobbanannu (vAsudEvarAyarannu) sUcisuttirabahudu. idu mElina sollu ippuruLina sollAgi kANisalu kAraNa.

illi innondu viSayavU bareyuvavarannu mattu avara Odugarannu tondareyalli silukisuttade. ippuruLina sollugaLigiruva eraDu (illavE heccu) huruLugaLalli yAvudAdarU ondannu ArisikoLLuva kelasa Odugara miduLinalli avara arivige bArada hAge naDeyuttade. avara miduLu yAva huruLannu Arisi konDideyO adu mAtra avara arivige baruttade.

hAgAgi, tamma arivige bandiruva (endare tamma miduLu Arisi konDiruva) huruLiginta tIra bErAgiruva innondu huruLu A solligirabahudu emba viSaya avara manassige hoLeyuvudE illa. kelavomme adannu etti tOrisidAgalU avaru adannu oppadira bahudu; tamma manassige modalu hoLedidda huruLu mAtravE A sollina huruLu embudAgi avaru vAdisabahudu.

intaha kaDegaLalli, A sollinalli baLakeyAgiruva padavondakke hEge eraDu bEre bEre huruLugaLiraballuvu embudannu tOrisikoDa bEkAguttade, illavE A sollina tayArikeyalli hEge eraDu iTTaLa (oLaracane)gaLu baLakeyAgiraballuvu, mattu avugaLindAgi A sollige hEge eraDu huruLugaLu baraballuvu embudannu tOrisikoDa bEkAguttade. Aga mAtra avarige tAvu tiLidukonDiruva huruLiginta bErAgiruva huruLu adannu hELidavara illavE baredavara manassinalli iraballudu embudara arivu unTAguttade.

ಕನ್ನಡ →

6.2 ippuruLina sollugaLa bagegaLu

ondu sollu ippuruLina sollAgi kANisalu eraDu mukya kAraNa gaLive: adaralli ondakkinta heccu huruLugaLiruva padada baLake yAgiruvudu ondu kAraNa; mattu adakke ondakkinta heccu iTTaLa (oLaracane)gaLiruvudu innondu kAraNa.

ettugegAgi, avana kaNNige hAlu cimmitu emba sollinalli danada hAlu mattu giDada hAlu (illavE sone) emba eraDu

huruLugaLiruva hAlu pada baLakeyAgide. hAgAgi, I sollige kaNNige danada hAlu cimmitu emba huruLAgali, illavE kaNNige giDada sone cimmitu emba huruLAgali baraballudu, mattu I kAraNakkAgi adannu ondu ippuruLina sollendu kareyabahudu. ippuruLina eraDaneya bagege nAnu mattu nInu illavE rAmu ivattu bengaLUrige hOgabEku emba sollannu ettugeyAgi koDabahudu. idannu unTumADuvalli eraDu hantagaLannu baLasabEkAguttiddu, avugaLa OraNavannavalambisi adakke keLagina eraDu iTTaLagaLannu koDaballevu:

(ka) mattu emba pada modalaneya hantadalliyU, illavE

emba pada eraDaneya hantadalliyU baLakeyAgirabahudu;

(ca) illavE emba pada modalaneya hantadalliyU, mattu

emba pada eraDaneya hantadalliyU baLakeyAgirabahudu.

I vyatyAsavannu, keLage koTTiruva hAge, kamsagaLa mUlakavU

sUcisaballevu:

(ka) (nAnu mattu nInu) illavE rAju (ca) nAnu mattu (nInu illavE rAju)

mEle koTTiruva solligiruva I eraDu iTTaLagaLindAgi, adu ippuruLina sollAgi kANisikoLLuttade: kelavarige adu bengaLUrige ADuganondige kELuga hOgabEku illavE rAju mAtra hOgabEku emba (ka) huruLannu koDaballudu, mattu bEre kelavarige bengaLUrige ADuganondige kELuga hOgabEku illavE ADuganondige rAju hOgabEku emba (ca) huruLannu koDaballudu.

idara modalige (6.1)ralli koTTidda huliya bAyige bidda danada karu kUgADuttide emba sollinallU ippuruLu

kANisikoLLalu adakke eraDu iTTaLagaLiraballuvu embudE kAraNa: adaralli bandiruva huliya bAyige bidda emba tunDusollu dana emba padada parice(viSESaNa)yAgiruvudu ondu iTTaLa, mattu danada karu emba padakanteya pariceyAgiruvudu innondu iTTaLa.

ಕನ್ನಡ →

6.2.1 padada ippuruLu

sollugaLalli baLakeyAguva heccina padagaLigU ondakkinta heccu huruLugaLiruttave. ondu padanerake(padakOSa)yannu biDisinODidalli I viSaya gottAgaballudu. adaralli koTTiruva heccina padagaLigU ondakkinta heccu huruLugaLiruvudannu kANabahudu. Adare, sAmAnyavAgi I padagaLannu baLasiruva sollugaLalli heccinavakkU yAvudAdarU ondu huruLannu mAtra ArisikoLLalu baruttade. A rIti ArisikoLLalu nEravAgi neravu nIDadiruva sollugaLu mAtra ippuruLina sollugaLAgi kANisikoLLuttave.

ettugegAgi, hAlu padakkiruva eraDu huruLugaLalli yAvudannu ArisikoLLabEku embudannu mEle koTTiruva Atana kaNNige hAlu cimmitu emba sollu nEravAgi sUcisuvudillavAda kAraNa, adu ippuruLina sollAgide. idakke badalu, avanu ondu glAsu hAlu kuDida emba sollinalli hAlu pada bandideyAdarU adu ippuruLina sollAgi kANisuvudilla. yAkendare, sAmAnyavAgi janaru giDada soneyannu glAsinalli hAki kuDiyuvudilla.

ಕನ್ನಡ →

6.2.2 padarUpada ippuruLu

padagaLallillada kelavu bageya ippuruLugaLu avugaLa padarUpagaLalli kANisikoLLaballuvu. ettugegAgi, esaka(kriyA)padagaLige bahudu embudannu sErisi racisida padarUpagaLige ADugana Uheyannu tiLisuva huruLu illavE Atana oppigeyannu sUcisuva huruLu embudAgi eraDu huruLugaLiraballuvu. idannu keLage koTTiruva sollinalli kANabahudu:

(2) I kONeyalli mUvaru irabahudu.

I (2)nE sollina mUlaka A kONeyalli eSTu mandi ira ballaru illavE iddAre emba viSayadalli ADuganu tanna Uheyannu tiLisuttirabahudu illavE adaralli mUru mandi iralu mAtra tanna oppigeyide embudAgi Atanu tanna oppigeyannu tiLisuttira bahudu.

esakapadadondige bahudu embudannu sErisi racisiruva padarUpagaLu kelavu sollugaLalli mAtra I rIti Uhe mattu oppige embudAgi eraDeraDu huruLugaLannu koDuttave. ettugegAgi, keLage koTTiruva sollige oppigeya huruLu mAtra ideyallade Uheya huruLilla.

(3)

nIvu Iga manege hOgabahudu.

I (3)nE sollinalli baLakeyAgiruva nIvu pada adakke Uheya huruLu bAradante nODikoLLuttade. tAnu Enu mADaliddEne embudannu kELuganu tiLidiraballanAda kAraNa, adara kuritu ADuganu tanna Uheyannu Atanige tiLisabEkAgillavalla!

esakapadadondige bahudu embudannu baLasidalli ippuruLu kANisikoLLabahudemba samSayavideyAdare, keLage sUcisida hAge adannu badalAyisabahudu, illavE adakke badalu bEre bageya sollannu baLasabahudu.

(2ka) I kONeyalli mUvaru irabahudendu tOruttade. (2ca) I kONeyalli mUvaru iruvudakke oppigeyide.

(2ka) sollige Uheya huruLu mAtra iraballudu mattu

(2ca) sollige oppigeya huruLu mAtra iraballudu.

esakapadadondige bEku embudannu sErisidAgalU intahadE

innondu rItiya ippuruLu kANisikoLLuttade.

(4)

huDuga kONeyoLage hOgirabEku.

(4)nE sollu ADugana UheyannAgali, illavE appaNeyannAgali sUcisuttiraballudu. adakkiruva I eraDu huruLugaLannu keLagina sollugaLalli kANabahudu.

huDuga kONeyoLage hOgirabEku; horagellU kANisuvudilla.

(4ca) huDuga kONeyoLage hOgirabEku; horagellU

nintirabAradu.

esakapadagaLa paricerUpakke allagaLeyuva huruLideyAdalli, avakke mumbottina (baviSyatkAlada) illavE himbottina (bUtakAlada) huruLu baraballudAgiddu, ippuruLu kANisikoLLuttade. ettugegAgi, keLage koTTiruva sollannu gamanisabahudu:

(5)

SAlege hOgada huDuganige cAkalET illa.

(5)nE sollu eraDu huruLugaLalli baLakeyAgiraballudu. adara mUlaka ADuganu SAlege hOgade kuLitiruva huDuganige cAkalET koDuvudilla embudAgi tiLisuttirabahudu illavE huDuga SAlege hOgadiddare Atanige cAkalET koDuvudilla embudAgi eccarisuttirabahudu.

hOgada, mADada, illada, Agada modalAda allagaLeyuva padarUpagaLige (ka) himbottina esaka (hOgadidda, mADadidda, illadidda, Agadidda), mattu (ca) mumbottina esaka (hOgadiruva, mADadiruva, illadiruva, Agadiruva) embudAgi eraDu bageya esakagaLannu sUcisuva huruLugaLiruvudE I (5)nE sollina

ippuruLige kAraNa. idE ippuruLannu koDuva bEre kelavu sollugaLannu keLage koDalAgide.

(6ka) UTa mADadavaru upparigeyalli kuLitiddAre. (6ca) bombAyige hOgadavaru maysUrige hOgali. (6Ta) pustaka illadavaru taragatige baruvudu bEDa. maduveyAgadavaru illige barakUDadu.

I ippuruLu bArada hAge mADalu, parice rUpada badalu

parice sollannu baLasabahudu.

yAva huDuga SAlege hOgalillavO avanige cAkalET illa.

(5ca) yAva huDuga SAlege hOguvudillavO avanige

cAkalET illa.

kannaDadalli bEreyU halavu bageya padarUpagaLu ippuruLige eDemADikoDuttave. ettugegAgi, esaka padagaLa parice rUpadalli baruva va oTTu(pratyaya) mumbottina esakagaLannu mAtravallade Ipottina (vartamAna kAlada) esakagaLannU sUcisaballudu; idarindAgiyU ippuruLu kANisikoLLuttade.

idannu I maneyalliruvudu rAmamUrti emba sollinalli kANabahudu. adakke I maneyannu kaTTi mugisida mEle adaralliruvudu rAmamUrti emba mumbottina huruLAgali, illavE Iga I maneyalliruvudu rAmamUrti emba Ipottina huruLAgali baraballudu.

esakapadagaLannu hesarupadagaLAgi mArpaDisuvalli baLakeyAguva udu oTTu ondu esakavannAgali, illavE adarinda unTAda viSayavannAgali sUcisaballudAda kAraNa, ippuruLu kANisikoLLu ttade. ettugegAgi, avanu hELiruvudu suLLu emba sollinalli suLLu emba pada hELuva esakavannu allagaLeyabahudu (avanu

EnU hELalilla) illavE hELiruva viSayavannu allagaLeyabahudu (avanu suLLu hELiddAne).

yAvAgalU emba padarUpa eDebiDade naDeyuva ondu esaka vannAgali, illavE ondu gaDuvinalli yAvAga bEkiddarU naDeyaballa ondu esakavannAgali sUcisaballudAda kAraNa, ippuruLu kANisi koLLuttade. ettugegAgi, I naLadalli yAvAgalU nIru baruttiru ttade emba sollige naLa keTTuhOdudarindAgi nIru sOruttide emba huruLAgali, illavE naLavannu yAvAga teredarU adaralli nIru baruttade emba huruLAgali sigaballudu.

ಕನ್ನಡ →

6.2.3 iTTaLagaLa ippuruLu

sollugaLalli baruva padagaLa naDuve eraDu illavE heccu bageya pattuge(sambanda)gaLiralu sAdyaviruvallella ippuruLu kANisikoLLa balludu. I pattugegaLu sollina iTTaLavannu avalambisiveyAda kAraNa, adannu illi iTTaLada ippuruLu embudAgi hesarisalAgide. iTTaLada ippuruLu ondu padakanteyoLage kANisikoLLabahudu illavE padakanteya horage (Adare sollina oLage) kANisikoLLa bahudu; idallade, adu sollina horagU kANasikoLLabahudu. I vyatyAsada mEle, iTTaLada ippuruLugaLannu padakanteya ippuruLu, sollina ippuruLu mattu horagina ippuruLu embudAgi mUru gumpugaLalli vingaDisabahudu.

padakantegaLalli ondu hesaru(nAma)padadondige ondakkinta heccu paricegaLannu baLasidalli avannu hesaru padada mEle ondondAgi horisalAgideyO illavE oTTAgi horisalAgideyO emba viSaya dalli samSayavELaballudu mattu idarindAgi ippuruLu kANisikoLLa balludu. ettugegAgi, keLage koTTiruva (7)nE sollannu gamanisa bahudu:

(7)

haNakaTTida mattu tErgaDeyAda huDugaru haNakaTTi tErgaDeyAda huDugaru

(7ca) haNakaTTida huDugaru mattu tErgaDeyAda huDugaru

(7)nE padakantege eraDu huruLugaLiraballuvu; ivannu (7ka) mattu (7ca)gaLalli sUcisalAgide. (7)nE sollinalli bandiruva haNakaTTida mattu tErgaDeyAda emba eraDu paricegaLannu huDugara mEle oTTige horisalAgideyAdare adakke (7ka) huruLu baruttade, mattu bEre bErAgi horisalAgideyAdare (7ca) huruLu baruttade. I ippuruLu kANisada hAge mADalu eraDu holabu(vidAna) gaLive: (7ka)dalli kANisuva hAge, pariceyAgi padarUpavannu baLasuva badalu tunDu sollannu baLasabahudu; hAge mADidalli, eraDu paricegaLannU oTTAgi hesarinondige sambandisiruva huruLu siguttade. idakke badalu, (7ca)dalli kANisuva hAge, hesaru padavannu eraDu parice padagaLondigU bEre bErAgi (endare eraDu bAri) baLasabahudu; hAge mADidalli, A paricegaLannu hesarugaLondige bEre bErAgi sambandisiruvantaha eraDaneya huruLu dorakuttade. I eraDu holabugaLa mUlakavU mElina ippuruLannu hOga lADisaballevu.

ondu pariceyannu eraDu hesarugaLondige baLasidAga, yAva hesarinondige adannu sambandisabEku emba viSayadalli samSaya vELaballudu mattu idarindAgiyU ippuruLu kANisikoLLaballudu. intaha padakantegaLalli baLakeyAguva hesarugaLu eraDu rItiya pattugegaLalli baraballuvu:

(ka) padakanteyalli baruva hesarugaLannu mattu padada mUlaka jODisideyAdalli, avugaLa modalu baruva pariceyannu modalaneya hesarina mEle mAtravE horisirabahudu, illavE eraDara mElU horisirabahudu.

ettugegAgi, doDDa huDugaru mattu huDugiyaru emba padakantege huDugiyaru mattu doDDa huDugaru emba huruLAgali, illavE doDDa huDugaru mattu doDDa huDugiyaru emba huruLAgali baraballudu.

(ca) padakanteyalliruva eraDu hesarupadagaLalli ondu innondara pariceyAgirabahudu. intaha kaDegaLallU ippuruLu kANisikoLLuttade. ettugegAgi, mEle (7.1)ralli koTTidda huliya bAyige bidda danada karu emba padakanteyalli dana emba hesarupada karu emba innondu hesarupadada pariceyAgi baLakeyAgide, mattu averaDakkU oTTige huliya bAyige bidda emba tunDusollu pariceyAgi bandide. I pariceyannu A eraDu hesarupadagaLalli yAvudara mEle horisalAgide emba viSayadalli samSayavELaballudAda kAraNa, alli ippuruLu kANisikoLLuttade.

padakanteyalli eraDu kUDuge(samuccayapada)gaLannu baLasidalli, avugaLoLage yAvudu yAva hantadalli baruttade emba viSayadalli samSayavELaballudu. idannu mEle (6.2)ralli koTTiruva nAnu mattu nInu illavE rAmu emba padakanteyalli kANabahudu. I padakanteya modalanE hantadalli mattu emba kUDuge bandideyAdare ondu huruLu dorakuttade; illavE emba kUDuge bandideyAdare innondu huruLu dorakuttade.

padakanteya horage (sollinoLage) kANisikoLLaballa iTTaLada ippuruLige keLage koTTiruva (8)nE sollannu ettugeyAgi koDa bahudu:

avanu puNege hOgi mESTrannu kANalilla. (8) (8ka) avanu puNege hOgidda; Adare mESTrannu kANalilla. (8ca) avanu puNege hOgade mESTrannu kanDa (avaru

UrallE sikkiddaru).

(8Ta) avanu puNegU hOgalilla, mESTrannU kANalilla.

(8)nE sollinalli bandiruva illa pada padakanteya oLagiruva kANu padavannu mAtravE allagaLeyuttideyAdare (8ka) huruLu dorakuttade; A padakanteya horagiruva hOgu padavannu mAtravE adu allagaLeyuttideyAdare (8ca) huruLu dorakuttade; mattu

averaDannU allagaLeyuttideyAdare (8Ta) huruLu dorakuttade. illa padavannu baLasiruva intaha sollugaLalli adakke mUru bageya haravugaLiraballudu embudE illi mUru bageya iTTaLada ippuruLu gaLu kANisalu kAraNa.

I ippuruLu bArada hAge mADalu, mEle (8)nE sollina mUru huruLugaLannu sUcisuvudakkAgi (8ka, ca, mattu Ta)gaLalli baLasiruvantaha iTTaLagaLannu AydukoLLabahudu.

iTTaLada ippuruLu sollina horagU sAgaballudembudakke keLagina

sollannu ettugeyAgi koDabahudu:

(9)

nInu ivattE bombAyige hOgabEkendu rAju hELiddAne.

(9)nE sollinalli bandiruva nInu pada A sollina ADuganannu (endare rAjuvina kELuganannu) sUcisaballudu, illavE A sollina kELuganannU sUcisaballudu. ivugaLalli eraDaneya huruLu A padakke sollina horagiruva vyaktiyondigU pattugeyiraballudu embudannu sUcisuttade.

I ippuruLina toDakannu pUrNacandra tEjasvi mattu pradIpa kenjige anuvAdisida henri cArEr avara pyApilAn (1) pustakada puTa (75)ralli baruva keLagina sollinalli kANabahudu:

(10)

kubja … hindiruguva modalu, namma haLeya dONiyannu nanage koDi endu kELikonDa.

kannaDadalli nEra ettugegU nEravallada ettugegU naDuve heccina vyatyAsavilla. mElina sollinalli kubja kELiddu, nimma haLeya dONiyannu nanage koDi endirabEku. barahada kuLLiha(sandarba) dinda idu gottAguttade. kubjana I kOrikeya modala bAgavannu (nimma haLeya dONiyannu embudannu) horage hAki, uLida

bAgavannu (nanage koDi embudannu) mAtra nEra ettugeyAgi koTTiruvudu, mattu ettugeya gurutugaLannu baLasadiruvudu illi gondalakkeDemADide.

I gondalavannu illavAgisabEkiddalli, (10ka) mattu (10ca)gaLalli tOrisida hAge, nEra ettuge yAvudu embudannu sUcisuvudakkAgi ettugeya gurutugaLannu baLasabEkAguttade.

(10ka) kubja … hindiruguva modalu, “nimma haLeya dONiyannu nanage koDi” endu kELikonDa. (10ca) kubja … hindiruguva modalu namma haLeya dONiyannu, “nanage koDi” endu kELikonDa.

nanage embudannu tanage embudAgi badalAyisuva (endare, sollina yAva amSavannU nEra ettugeyAgi baLasadiruva) mUraneya holabannU illi baLasalu baruttade; idannu (10Ta)dalli kANabahudu.

(10Ta) kubja … hindiruguva modalu namma haLeya dONiyannu tanage koDi endu kELikonDa.

hAge mADadiddare, koDabEkAgiruva dONi sollina ADuganadO illavE kubjanadO emba viSayadalli ippuruLu kANisikoLLuttade.

ಕನ್ನಡ →

6.3 ippuruLu toDakAgiruvudu

mEle sUcisida hAge, ippuruLembudu kelavarige ondu toDakAgi kANisuttade; Adare bEre kelavarige adondu ottAseyAgiyU kANisuttade.

sAmAnyavAgi, heccinavarigU tamma anisikegaLannu innobbarige cokkaTavAgi tiLisabEkendiruttade. antahavarigella avaru baLasuva sollugaLalli avara arivige bArada hAge sErikoLLuva ippuruLu ondu toDakAguttade.

Adare, tamma mAtina illavE barahada mUlaka janarannu beragAgisa bEkendiruvavarige, nageyalli muLugisa bEkendiruvavarige, illavE mOsamADabEkendiruvavarige adu ottAseyAguttade. yAkendare, intaha kelasagaLannu naDesuvudakkAgi avaru ippuruLina sollugaLannu tamma mAtinalli illavE barahadalli bEkendE baLasikoLLaballaru.

ಕನ್ನಡ →

6.2.1 kAnUnugaLannu bareyuvudu

kaTTuvaLi illavE kAnUnugaLannu bareyuvavarige ippuruLina sollugaLu tumbA tondare koDuttave. yAkendare, avaru bareyuva kAnUnugaLalli avu avarige tiLiyada hAgeyE sErikoLLaballuvu. A rIti sErikonDAga, antaha kaTTuvaLi illavE kAnUnugaLu koDuva eraDu huruLugaLalli yAvudannu oppabEku mattu yAvudannu biDabEku emba viSayadalli jagaLagaLunTAguttave mattu avannu bageharisuvudakkAgi nyAyAlayagaLU sAkaSTu samayavannu hALumADabEkAguttade.

ettugegAgi, klabbondakke sambandisida hAge, keLage koTTiruva

kaTTuvaLiyondannu baredirabahudu:

(11) maduveyAdavaru mattu ippattu varSa dATidavaru

mAtra I klabbige sErabahudu.

I kaTTuvaLige keLage sUcisida hAge eraDu huruLugaLiraballu dAgiddu, avugaLalli modalaneyadannu klabbina adikArigaLu mattu eraDaneyadannu klabbige sErabEkendiruvavaru ArisikoLLaballarAda kAraNa, jagaLavunTAgaballudu.

(11ka) I klabbige sErabEkAdare maduveyAgirabEku

mAtravalla, ippattu varSavU dATirabEku.

(11ca) I klabbige sErabEkAdare maduveyAgirabEku illavE

ippattu varSa dATirabEku.

kAnUnugaLu ippuruLinavAgiddalli, avannu yAra neravigAgi mADalAgideyO avaralli heccinavara neravigU avu bArade hOgu ttave. yAkendare, avakke oLapaDabEkAdavaru avugaLigiruva huruLu gaLalli tamage anukUlavAdudannu mAtravE ArisikonDu kAnUnina harahu tIrA kaDimeyAguva hAge mADibiDuttAre. hAgAgi, kAnUnu gaLannu bareyuvavaru ippuruLugaLannu dUra irisabEku.

oppandagaLalli ippuruLina sollugaLu sErikonDiveyAdare, avu munde tondareyannu koDadiravu. ettugegAgi, maneyondara toTTiyalli balbugaLannu hAkisuvudakkAgi mADida oppandadalli keLage (12)ralli koTTiruva sollu bandirabahudu. adakke, (12ka) mattu (12ca)gaLalli kANisida hAge, eraDu huruLugaLiraballuvAda kAraNa, adondu ippuruLina sollu.

(12) ellA balbugaLigU ondu svic irabEku. (12ka) ellA balbugaLigU ondondu svic irabEku. (12ca) ellA balbugaLigU oTTige ondu svic irabEku.

toTTige balbugaLannu hAkisuvavana manassinalli (12ka) huruLu iddirabahudu; Adare, avannu hAkuva vyakti tanage vecca kaDime mADuva (12ca) huruLannu ArisikoLLabahudu, mattu idarindAgi, avaroLage jagaLavunTAgaballudu. Adare, illi baLakeyAgiruva sollE ippuruLinadAda kAraNa, balbu hAkidavanu tappu mADiddA nendu tOrisalu baruvudilla.

ಕನ್ನಡ →

6.3.2 arimeya barahagaLu

arimeya (vijnAnada) barahagaLalliyU ippuruLina sollugaLu baralE bAradu. avannu dUra irisuvudakkAgi arivigaru tammavE Ada arimeya (pAribASika) padagaLannu unTumADikoLLuttAre, mattu avakke kaTTuniTTAda huruLugaLannU koDuttAre. hIge mADuvudarinda avarige padagaLa ippuruLu kANisada hAge mADalu baruttade.

idallade, iTTaLada ippuruLugaLannu hOgalADisuvudakkAgi, avaru heccineDegaLallU ondE bageya sollugaLannu baLasahOguttAre. avugaLalli innuDiha(punarukti)gaLu hecciruvante nODikoLLuvu darindalU kelavu bageya ippuruLugaLannu kaDime mADalu baruttade. ettugegAgi, padakanteyondannu innomme baLasabEkAdAga, adakke badalu adu emba tOrupadavannu baLasidalli ippuruLu kANisikoLLa balludu. hAgAgi, arimeya barahagaLalli padakantegaLannE tirutirugi baLasalAguttade.

Adare, arimeya barahagaLu tiLisabEkendiruva viSayavannu tumbA aDakavAgi tiLisabEkAguvudarindAgi, bEre halavu bageya ippuruLu gaLu avugaLalli sErikoLLuttave. ettugegAgi, antaha barahagaLalli tumbA heccu baLakeyAguva sollarimeya mArpuruLugaLu ippuruLu gaLannU tanduhAkuttave (4.4 nODi). I kAraNakkAgi, ellarigU arimeya barahagaLannu Odi adarali Enu hELideyembudannu suLu vAgi tiLidukoLLalu baruvudilla.

sollugaLa mUlaka viSayavondannu gondalavunTAgada hAge tiLisabEkendiruvavarigella I rIti avannu kADuva ippuruLugaLu toDakAgiruttave.

ಕನ್ನಡ →

6.3.3 eNNukagaLalli ippuruLu

nAvu koDuva tiLuvaLikegaLu sollina rUpadalliruvallella eNNuka (kampyUTar)gaLu halavu bageya tondaregaLige oLagAguttiruttave. idakke kAraNavEnendare, namma hAge avu sollugaLigiruva eraDu (illavE heccu) huruLugaLalli ondannu avugaLa kuLLiha(sandarba) vannAgali, illavE hindina anubavavannAgali baLasi tAvAgiyE ArisikoLLalAravu.

ettugegAgi, maLeyalli neneda huDugana cIla emba padakante mUru huruLugaLannu koDaballudu: adu hesarisuva cIla mAtra maLeyalli nenedirabahudu; huDuga mAtra nenedirabahudu; illavE huDuganondige cIlavU nenedirabahudu.

Adare, UTa mADida huDugana cIla emba antahadE innondu padakantege A rIti mUru huruLugaLiraballuvendu namage anisuvudilla. yAkendare, UTavannu mADiruvudu huDuganallade cIlavAgiralu baruvudilla. Adare, nAvu mADuva I tIrmAna namma anubavada mEle illavE prapancada kuritAgi namagiruva tiLivina mEle avalambiside. eNNukagaLige namma hAge anubava illavE prapancada tiLivu iruvudillavAda kAraNa, adu hindina padakanteya hAge I padakantegU mUru huruLugaLirabahudemba tIrmAnakke baruttade.

inTarneTna sarvargaLige ippuruLiruva ondu pada illavE padakanteyannu koTTu, adakke sambandisida barahagaLannu tOrisalu sUcisidAga, avugaLa eNNukagaLu edurisuva I toDaku namma kaNNige bILuttade: avu namage bEkAgiruva huruLige sambandisidantaha barahagaLannu mAtravallade, bEDadiruva huruLugaLige sambandisidantaha barahagaLannU nammeduru tandirisuttave. avu hAge mADadirabEkAdare, namage bEkAgiruva huruLu yAvudu embudannu innaSTu spaSTavAgi, endare ippuruLu kANisikoLLada hAge, baredu tiLisabEkAguttade. ondu nuDiya barahavannu innondu nuDige nuDimAru(anuvA disu)vudakkAgi eNNukagaLannu baLasabEkendiruvavarigU avugaLa I ippuruLina korate ondu toDakAgi kANisuttade. yAkendare, ippuruLina padagaLu illavE sollugaLu kANisikoLLuvallella, avu koDuva huruLugaLalli yAvudannu ArisabEku mattu yAvudannu biDabEku embudannu eNNukagaLu tIrmAnisalAravu.

eNNukagaLa maTTige idu nijakkU ondu doDDa toDaku. sollugaLa huruLannu heccineDegaLallU nAvu suLuvAgi kanDukoLLaballevu. avakke ondakkinta heccu huruLugaLirabahudendu heccineDegaLallU namage anisuvudE illa. adare eNNukagaLige ellA sollugaLU ippuruLina sollugaLAgi kANisuttave. namage bahaLa saraLavAgi kANisuva ondu sollinalli nUrAru iTTaLagaLu mattu avakkanuguNavAgi nUrAru huruLugaLu avakke kANisuttave.

eNNukagaLu edurisuva I toDakannu bageharisuvudakkAgi halavu bageya prayatnagaLannu mADalAguttide. ivugaLalli kelavannu keLage sUcisalAgide:

kelavu mandi, namage anubavagaLa mUlaka doreyuvantaha prapancada tiLuvaLike eNNukagaLigU siguva hAge mADalu prayatnisu ttiddAre. I tiLuvaLikeyannu baLasi, eNNukagaLU namma hAge padagaLa halavu huruLugaLalli ondannu ArisikoLLuvantAgabahudembudu avara

innu kelavaru, padagaLa ippuruLannu bageharisuvudakkAgi anki amSagaLannu baLasuva prayatna naDesiddAre: padagaLigiruva eraDu illavE heccu huruLugaLalli yAvudu heccu baLakeyallideyO adannE eNNukagaLu ArisikoLLuva hAge mADuvudE I prayatna. ettugegAgi, hAlu emba pada bandAga, bEre kAraNagaLilladiddare, hasuvina hAlu embudannE eNNukagaLu I tiLivina mUlaka ArisikoLLaballuvu. bEre kelavaru, iTTaLada ippuruLugaLiruva sollugaLannu bErondu nuDige nuDimAra(anuvAdisa)bEkAdAga, eNNukagaLu mUla nuDiya hAge IDu nuDiyallU iTTaLada ippuruLugaLiruva sollugaLannE koDuva hAge mADuva prayatnavannu naDesiddAre. illi sariyAda huruLannu ArisikoLLuva kelasavannu eNNukagaLu naDesuva badalu OduganigEnE biTTukoDalAguttade.

Adare, I yAva prayatnadallU tamma guriyannu talupalu eNNukada tiLivigarige innU sAdyavAgilla. avu neravAgaballuvendaSTE avarige gottAgide. ippuruLina toDakannu bageharisuvudu eNNukagaLa maTTige ondu tumbA mukyavAda sangatiyAda kAraNa, prayatna vannantU naDesuttalE irabEkAgide.

ಕನ್ನಡ →

6.4 ippuruLu ottAseyAgiruvudu

sollugaLannu tamma Odugara manOranjanegAgi baLasabEkendiruva barahagArarige ippuruLina sollugaLu halavAru bagegaLalli neravige

baruttave. oLLE nalbarahagaLalli, adarallU kavitegaLalli, ippuruLigEnE heccina mahatva koDalAguttade. ondakkinta heccu huruLugaLannu Odugaru paDeyuvante mADuvudarallE kavitegaLa kasuvide. hAgAgi, antaha barahagaLigella bagebageya ippuruLugaLiruva sollugaLu tumbA neravannu nIDaballuvu.

tiLivina barahagaLalli ippuruLu kANisikonDAga, adu koDuva halavu huruLugaLalli ondannu (endare, barahagAraru yAva huruLannu tiLisabEkendiruvarO adannu) Odugaru ArisikoLLabEkAgide; Adare, nalbarahagaLalli A rIti mADuva badalu, Odugaru ellA huruLu gaLannU kanDukoLLabEkAgide, mattu avugaLa naDuviruva pattuge (sambanda)yannu tiLidukoLLabEkAgide. ondu nalbarahadalli Odugaru kANaballa huruLugaLu heccidAga, avarige adara ALada arivAguttade. nagehani illavE nagebarahagaLigU bEre bageya nalbarahagaLigU naDuve ippuruLannu baLasikoLLuva bageyalli vyatyAsavide: ettugegAgi, kavitegaLu avugaLigiruva ellA huruLugaLannU Odugaru oTTAgi gamanisuvante mADaballuvu; yAkendare, avellavU adara huruLu gaLE Agiruttave. Adare, nagehani illavE nagebarahagaLu modalige Odugaru ondu huruLannu gamanisuvante mADi, AmEle innondannu gamanisuva hAge mADuttave; idallade, avu baLasuva huruLugaLu ondakkondu edurAgiruttave, mattu avugaLalli eraDaneya huruLE sariyAdudAgiruttade.

modalige sollina ondu huruLu Odugara manassinalli cannAgi mUDuva hAge avu mADuttave; AmEle, A huruLina kuritu avaralli samSayavunTAguva hAge mADuttave, mattu oDaneyE eraDaneya huruLannu avareduru tandu nillisi, avaru naguvinalli illavE beraginalli muLugibiDuvante mADuttave. ettugegAgi, keLage koTTiruva nagehaniyannu gamanisabahudu.

rAju: nimmUru bantO? hari: adu nAviddallige baruvudilla; nAvE allige hOgabEku.

kannaDadalli baru padakke hattiravAgu emba huruLAgali illavE hattira hOgu emba huruLAgali iraballudu. mEle koTTiruva rAjuvina mAtannu Oduttiddante, Odugana manassinalli baru padakkiruva I eraDu huruLugaLalli kuLLihakke takkudAda (nimma Uru hattira vAguttideyE emba) modalaneya huruLu mUDuttade; Adare hariya mAtannu Oduttiddante, Odugaralli adu sariyAda huruLalla emba anisikeyunTAguttade, mattu adu nAviddallige baruvudilla emba sollinindAgi, baru padada eraDaneya huruLige avaru negeyabEkAguttade. I negetavE avaralli naguvannu huTTisuttade. Odugaru tanna anubava, prapancada tiLivu, nuDigaTTu mattu gAdemAtugaLa tiLivu, nambikegaLu, niluvugaLu, naDavaLikegaLu, munnolavugaLu, modalAdavugaLannavalambisi, nagebarahagaLalli baruva sollina modalanE huruLannu paDeyuttAre. AmEle, A huruLiginta tIra bErAgiruva huruLige avaru negeyuva hAge mADuvudarallE nagebarahagaLannu bareyuva barahagArara jANmeyiruttade.

ಕನ್ನಡ →

6.5 tiruLu

eraDu illavE heccu huruLugaLiruva pada illavE padarUpagaLannu baLasiruva sollugaLu, mattu eraDu illavE heccu iTTaLa(oLaracane) gaLiruva sollugaLu ippuruLina sollugaLAgi kANisikoLLuttave. obbobba Oduganige ondondu bageya huruLannu koDaballu vAdudarinda, I sollugaLu kelavu bageya barahagaLalli toDakannu tandoDDuttave, mattu bEre kelavu bageya barahagaLalli neravannU odagisuttave.

kAnUnugaLannu illavE oppandagaLannu bareyuvalli, arimeya barahagaLannu bareyuvalli, mattu eNNuka(kampyUTar)gaLige tiLivannu odagisuvalli ivu toDakinavAgi kANisuttave. idakke badalu, nalbarahagaLa baravaNigeyalli ivugaLinda neravannU paDeyabahudu. I eraDu bageya kelasagaLannu naDesuvallU sollugaLalli baraballa ippuruLugaLu entahavu, yAva rItiyalli avu bAradante nODi

koLLaballevu, illavE yAva rItiyalli avugaLinda neravannu paDeyaballevu emba tiLuvaLikeyiddare oLLeyadu. intaha tiLuvaLikeyannu paDeyuvalli nuDiya sollarime neravige baruttade.

English →

ಕನ್ನಡ →

ELanE pasuge — eraDanE nuDiya kalike

ಕನ್ನಡ →

7.1 munnOTa

tamma tAynuDiyinda bErAgiruva eraDanE nuDiyannu kaliya bEkendiruvavarige kannaDada sollarimeya tiLivu yAva rItiyalli neravige baraballudu embudannu I pasugeyalli oredu nODalAgide. illi mukyavAgi eraDu kELvigaLu namma mundive:

(1) kannaDavannu tAynuDiyAgi paDedavarige bErondu nuDiyannu eraDaneya nuDiyAgi kalisabEkiddalli kannaDada sollarimeya tiLivu yAva rItiyalli neravige baraballudu?

(2) kannaDakkinta bErAgiruva nuDiyondannu tAynuDiyAgi paDedavarige kannaDa nuDiyannu eraDaneya nuDiyAgi kalisabEkiddalli kannaDada sollarimeya tiLivu yAva rItiyalli neravige baraballudu?

ivugaLalli modalanE kELviyannu I pasugeya (7.2.1-6)ralli vivaravAgi pariSIlisalAgide. eraDaneyadara kuritu heccu baredilla; yAkendare, mEle eraDu mattu mUranE pasugegaLalli ondu nuDiya mattu adara Odu-barahagaLa kalikege adara sollarimeya tiLivu hEge neravAguttade embudannu heccu vivaravAgi IgAgalE vivarisalAgide. adannE illigU aLavaDisikoLLabahudu.

idakkU modalu, eraDanE nuDiyannu kaliyuvudara heccugArike mattu holabugaLa kuritu kelavu mukya viSayagaLannu keLage vivarisalAgide.

ಕನ್ನಡ →

7.1.1 eraDanE nuDiyannu kaliyuvudara heccugArike

ondakkinta heccu nuDigaLu tiLidiruva makkaLu (irnuDigaru illavE halanuDigaru) ondE nuDiyannu tiLidiruva makkaLiginta halavu viSaya gaLalli mundiruttAre. ondu nuDiyannu kaliyuvudE tumbA toDakina kelasa. hAgiruvAga, eraDu illavE adakkinta heccu nuDigaLannu I makkaLu kalitiddArendare, mattu avannu ondaroDanondu berasade baLasalu kalitiddArendare, nijakkU avaru ondu tumbA toDakina kelasavannE naDesalu tiLididdArendu hELida hAgAyitu. I tiLivu avarige bEre kelasagaLannu naDesuvallU neravige baruttade:

(1) irnuDigaru ondu nuDiyannu baLasuvAga A nuDiya pada mattu kaTTalegaLannu mAtravE baLasuttirabEku. innondu nuDiya pada mattu kaTTalegaLu tamma mAtinalli illavE barahadalli svalpavU talehAkadante nODikoLLabEku. hAgAgi, tamage tiLidiruva yAvudE ondu nuDiyannu baLasuttiruvAgalU, avaru tamma miduLinalli nelenintiruva A nuDiya padagaLu, sollarimeya kaTTalegaLu modalAduvannu mAtravallade, innondu nuDiya padagaLu, sollarimeya kaTTalegaLu modalAduvannU gamanisuttirabEkAguttade. eraDu illavE heccu nuDigaLannu baLasuvudakkAgi tAvu paDedu konDiruva I aLavannu avaru tAvu mADabEkAgiruva bEre kelasa gaLallU baLasikoLLaballaru. ettugegAgi, yAvudAdarondu toDakannu bageharisabEkAdAga, adakke sambandisadiruva viSayagaLannu badigirisi, sambandisidavugaLannu mAtravE gamanakke tegedukoLLabEkAguttade. I kelasavannu avaru ondE nuDiyannu kalitiruva ornuDigariginta heccu suLuvAgi naDesaballarembudu arake(samSOdane)gaLinda tiLidu

(2) irnuDigaru innondu kelasadallU ornuDigariginta mundiru ttAre. mAtanADuvAga avaru AgAga ondu nuDiyinda innondu nuDige negeyuttirabEkAguttade. halavu kaDegaLalli avaru ondu sollannu ondu nuDiyalli hELi, oDaneyE innondu sollannu tamage gottiruva innondu nuDiyalli hELabEkAguttade.

   eraDanE nuDiya kalike

hIge mADuvudu sulabada kelasavEnalla. idakkAgi avaru bahaLa bEgane ondu nuDiya pada mattu kaTTalegaLa badalu innondu nuDiya pada mattu kaTTalegaLannu baLasalu toDagabEkAguttade. I rIti ondu nuDiyinda innondu nuDige negeyalu kalitudarindAgi, avarige bEre bageya kelasagaLannu naDesuvallU ondu bageya kelasadinda innondu bageya kelasakke negeyalu suLuvAguttade.

hAgAgi, toDakugaLannu bageharisuvudaralli, mattu tiLidiruva sangatigaLannu sariyAgi jODisikonDu avugaLinda yAvudAda rondu tIrmAnakke baruvudaralli irnuDi makkaLu ornuDi makkaLiginta mundiruttAre.

(3) tamma anisikegaLannu mattu tiLivannu innobbarige tiLisuvalli nuDigaLu hEge neravAguttave embudu ornuDigariginta irnuDigarige heccu cannAgi tiLidiruttade. uligaLa jODaNeyinda padagaLannu unTumADalAguttade, mattu hIge jODisiruva padagaLige huruLideyallade uligaLige avugaLadE Ada huruLilla emba viSaya, mattu padagaLigiruva huruLugaLu rUDiyinda banduvallade sahajavAduvalla (ondE huruLige bEre bEre nuDigaLalli bEre bEre bageya padagaLive) emba viSaya avara manassinalli heccu cannAgi mUDiruttade.

I tiLivu barahagaLannu Odalu kaliyuvalli neravige baruttade, mattu idarindAgi Odina kalikeyalli avaru ornuDigarinda mundiru ttAre. idallade, sollugaLalli baLakeyAgiruva padagaLannu bErpaDisu valli, mattu avugaLa iTTaLagaLannu tiLidukoLLuvalli avaru ornuDiga rinda mundiruttAre. hAgAgi, barahagaLalliruva tappugaLannu kanDuhiDi yuvudaralli, mattu avannu tidduvudaralliyU avaru ornuDigarinda mundiruttAre.

(4) innondu heccina nuDiyannu kaliyuvudaralliyU irnuDigaru ornuDigariginta mundiruttAre. nuDigaLa oLaguTTannu avaru heccu cannAgi tiLidukonDiruvudE idakke kAraNa. eraDu nuDigaLa naDuve avu baLasuva uligaLalli, padagaLalli, mattu sollarimeya kaTTalegaLalli

yAva rIti vyatyAsagaLella iraballuvu embudu ornuDigarinda irnuDigaru heccu cannAgi tiLidukoLLaballaru.

dakSiNa kannaDa jilleya makkaLu sAmAnyavAgi karnATakada bEre jilleya makkaLiginta kalikeyalli mundiruttArendu hELalAguttade. idakke allina makkaLalli heccinavarU irnuDigarAgiruvudu illavE halanuDigarAgiruvudu kAraNavirabahudu.

hAgAgi, ondO eraDO heccina nuDigaLannu kaliyuva terahu makkaLigideyAdare, adannu baLasikoLLuvante avarannu huridumbisu vudu oLLeyadu. yAkendare, A rIti heccina nuDigaLannu kaliyuva mUlaka avaru tamma jANmeyannu heccisikoLLaballaru, mattu gaNita, vijnAna modalAda bEre viSayagaLa kalikeyallU uLidavariginta munde hOgaballaru.

ingliS kalikenuDiya SAlegaLige tamma makkaLannu sErisiruva kelavaru tAytandeyaru A makkaLu tamma tAynuDiyannu pUrti mareyuva hAge avarannu beLesuttAre. SAlegaLallantU avaru tamma tAynuDiyannu baLasalE bArademba kaTTaleyiruttade; maneyallU ingliS nuDiyannE baLasuttiruva hAge avarannu huridumbisidalli, avaru tamma tAynuDiyannu pUrti maretubiDuttAre. Adare, A rIti tammalliruva ondu heccina nuDiyannu kaLedukoLLuva makkaLu svalpa maTTige tamma jANmeyannU kaLedukoLLuttAre embudannu I tAyitandeyaru gamanisida hAge kANuvudilla.

ಕನ್ನಡ →

8.1.2 modalanE mattu eraDanE nuDigaLa kalike

makkaLu tamma modalanE nuDiyannu kaliyuvudakkU, AmEle eraDanE nuDiyannu kaliyuvudakkU naDuve halavu vyatyAsagaLive. idallade, eraDanE nuDiyannu cikkandinallEnE kaliyuvudakkU, AmEle doDDava rAda mEle kaliyuvudakkU naDuveyU halavu vyatyAsagaLive. eraDanE nuDiya kalikeyalli sollarimeya kalike yAke mattu hEge bEkAguttade embudannu oredu nODuvavaru I vyatyAsagaLannu gamanakke tegedu koLLabEkAguttade.

modalanE nuDiya (tAynuDiya) kalike makkaLa beLavaNigeya ondu hantavAgi naDeyuttade. ArOgyadalliruva yAva maguvU tanna modalanE nuDiyannu kaliyadiruvudilla. malagidallinda kavuci koLLuvudu, AmEle kuLitukoLLuvudu, ambegAliDuvudu, eddu nilluvudu, naDeyuvudu modalAduvannu kalitukoLLuva hAgeyE makkaLu tamma tAynuDiyalli mAtanADuvudannU hanta hantavAgi tAvAgiyE kalitukoLLuttAre.

maneyalli maguvannu nalmeyinda nODikoLLuva mattu adarondige yAvAgalU mAtanADikonDiruva tAyitandeyaru, aNNatammandiru mattu akkatangiyarirabahudu; illavE tusuvU nalmeyannu tOrisada malatAyi mAtravE maguvinoDane maneyallira bahudu. I vyatyAsa makkaLu tamma tAynuDiyannu kaliyuvudara mEle yAva pariNAmavannU mADuvudilla.

idallade, avara buddiSakti, curukutana, jANme modalAdavugaLu yAvuvU I kalikeya mEle yAva pariNAmavannU mADuvudilla. ellA makkaLU tamma tAynuDiyannu yAra neravU illade tAvAgiyE kalitukoLLaballaru. doDDavara mAtannu avaru kELuttA iddare sAku, avarige mAtanADalu bandubiDuttade. I kAraNakkAgi, makkaLu tamma modalanE nuDiyannu kaliyuttAre endu hELuvudakkintalU adannu avaru tamma beLavaNigeya angavAgi paDeyuttAre endu hELu vudE sari emba anisike halavu tiLivigarallide.

idakke badalu, eraDanE nuDiya kalike eraDu bageya terahugaLalli naDeyaballudu. modalaneyadAgi, makkaLu eraDu illavE heccu nuDigaLu baLakeyalliruvalli beLeyuttiruvarAdare, avaru tamma tAynuDiyondige A heccina nuDigaLannU kalitukoLLuttAre. Adare intaha kaDegaLallella, tAynuDiyE avara mukya nuDiyAgiruttade, mattu adara taLahadiya mEle bEre nuDigaLa kalike naDeyuttade. bErondu nuDi baLakeyalliruva Uralli nelesalu banda doDDava rallU kelavaru tAvAgiyE A Urina nuDiyannu tamma eraDaneya nuDiyAgi kalitukoLLabahudu. avara I kalike svalpa maTTige cikka

makkaLa kalikeyannu hOluttade. Adare, ellA doDDavarigU A rIti eraDanE nuDiyannu tAvAgiyE kaliyalu baruvudilla. kelavarige adakkAgi yArAdarU kalisugara neravannu paDeyabEkAguttade.

kalisugara illavE pustakagaLa neravininda naDesuva I eraDanE nuDiya kalike eraDanE bageyadu. idu halavu viSayagaLalli modalanE nuDiya kalikeginta bErAgide.

SAleyalli makkaLu tamma eraDanE nuDiyannu I eraDanE bageyalli kaliyuttAre. avarige I nuDiyannu yArAdarU doDDavaru kalisa bEkAguttade. curukAgiruva kelavu makkaLu adannu bEgane mattu tumbA cennAgi kaliyaballaru; Adare, aSTondu curukillada bEre kelavu makkaLu eSTu hELikoTTarU tamma eraDanE nuDiyannu sariyAgi kaliyuvudE illa.

idallade, eraDanE nuDiyannu kalisuvavaru entahavaru, kalisuvu dakkAgi avaru entaha pustakagaLannu mattu upakaraNagaLannu baLasuttAre, kaliyuvavarige tamma kalikeyalli eSTu Asaktiyide embantaha bEre halavu viSayagaLU I eraDanE bageya kalikeya mEle pariNAmavannu bIruttave. sariyAgi kalisuvavara neravilladiddalli, heccina makkaLU tamma eraDanE nuDiyannu cannAgi kalitukoLLuvudilla.

modalanE nuDiyannu makkaLu halavu hantagaLa mUlaka kaliyabEkAguttade. I ellA hantagaLannU avaru tAvAgiyE dATuttA munduvariyuttAre. yAva maguvU I hantagaLannu dATadiruvudilla.

idE rItiyalli, eraDanE nuDiya kalikeyallU halavu hanta gaLiruttave, mattu kelavu makkaLu, kalisuvike aSTu cannAgilladiddarU, avellavannU dATi munde hOguttAre. Adare, bEre kelavu makkaLu yAvudAdarU ondu hantadalli silukikonDiruttAre, mattu allinda munde hOguvudu hEgendu tiLiyade, allE uLiyuttAre. idu modalanE nuDiya kalikegU eraDanE nuDiya kalikegU naDuviruva innondu vyatyAsa.

ಕನ್ನಡ →

7.1.3 makkaLa kalike mattu doDDavara kalike

eraDanE nuDiyannu makkaLu SAleyalli kaliyuvudakkU, baLika doDDavarAda mEle kAlEjinalli, illavE adakkU munde ondu kelasadalliruvAga kaliyuvudakkU naDuve halavu vyatyAsagaLive:

makkaLiginta doDDavarige heccu tiLuvaLikeyiruttade. tamma mundiruva sangatigaLannu biDisinODi, avugaLa oLaguTTannu tiLidu koLLaballantaha aLavu avaralli cikkavariginta hecciruttade. I aLavannu avaru tamma eraDanE nuDiya kalikeyallU baLasikoLLaballaru.

tAvu IgAgalE kalitiruva modalanE nuDigU Iga kaliyuttiruva eraDanE nuDigU naDuve sollarimeya kaTTalegaLalli entaha vyatyAsagaLella ive embudara tiLivannu cikkavariginta doDDavaru heccu cannAgi tamma kalikeyalli baLasikoLLaballaru. hAgAgi, eraDanE nuDiyannu kalisuvavaru cikkavarigintalU doDDavarige sollarimeya kaTTalegaLannu nEravAgi tiLisabahudu.

idallade, nuDiya kalikeyalli eraDu mukya hantagaLiruttave: dinabaLakege bEkAguva mAtugaLannu salIsAgi nuDiyalu kaliyuvudu ondu hanta, mattu gaNita, vijnAna modalAda viSayagaLannu tiLidukoLLuvudakkAgi, mattu hAge tiLidukonDudannu innobbarige vivarisi hELuvudakkAgi, nuDiyannu baLasalu kaliyuvudu innondu

I eraDu hantagaLa naDuvina mukya vyatyAsavEnendare, modalanE hantadalli nuDiya baLakege kaysanne, kaNNusanne, mAtina EriLita modalA davugaLa neravu siguttade. Adare, eraDanE hantada kalikeyalli nAvu paDeyabEkAgiruva huruLugaLannella pada mattu sollugaLannu mAtravE gamanisi paDeyabEkAguttade.

eraDanE nuDiyannu kaliyuttiruva makkaLige adaralli modalanE hantavannu talapalu eraDu varSagaLu sAkAgabahudu; Adare, eraDanE hantavannu talapabEkiddalli avarige ArELu varSagaLE bEkAgabahudu. makkaLa manassu sAkaSTu beLavaNigeyannu paDeyuvallivarege avarige I eraDanE hantavannu talapalu baruvudilla. hAgAgi, I eraDanE

hantada kalikeyannu cikkavarigintalU doDDavaru heccu cannAgi mattu heccu bEgane naDesaballaru.

Adare, bEre halavu viSayagaLalli doDDavaru tamma eraDanE nuDiya kalikeyalli cikkavariginta tumbA hinde bILuttAre. ettugegAgi, tamma modalanE nuDiyalli baLakeyAgilladantaha hosa uligaLu eraDanE nuDiyalli baLakeyAguttiveyAdare, antaha uligaLa ulipannu (uccAraNeyannu) cikkavaraSTu sulabavAgi mattu cennAgi doDDavaru kalitukoLLalAraru.

yAkendare, uligaLa naDuvina vyatyAsavannu mAtinalli baLasikoLLuva kasuvu makkaLalliruva hAge doDDavaralliruvudilla. hosa uligaLannu horaDisuva kasuvU avara nAligeyalli uLidiruvudilla. tAvu kaliyuttiruva eraDanE nuDiyannu tAynuDiyAgi ADuvavara hAge ADalu doDDavarigintalU cikka makkaLu heccu suLuvAgi kalitukoLLa ballaru.

idallade, bEreyU halavu viSayagaLalli doDDavara niluvu gaTTi gonDiddu, badalAvaNegaLige hondikoLLalu avarige kaSTavAguttade. eraDanE nuDiyannu kalitukoLLuvavaru tamma niluvinalli halavu bageya badalAvaNegaLannu mADikoLLabEkAguvudarinda, I kelasavannu doDDavariginta cikkavaru heccu suLuvAgi mADaballaru.

cikka makkaLu eraDanE nuDiyannu kaliyuttiruvAga tappu mADalu hedaruvudilla. hAgAgi, avarige kalikeyalli bEgane munde hOgalu baruttade. Adare, doDDavaru tappu mADidare yArAdarU nagabahudu embudAgi hedaruttiruttAre. avarige kalisuvavaru avariginta cikkavarAgiddare, avaru tappu mADalu innaSTu hedaruttAre. I hedarikeyE avarannu kalikeyalli hinde bILuva hAge mADuttade.

ಕನ್ನಡ →

7.2 eraDanE nuDiyAgi ingliSna kalike

ingliS nuDiyannu (illavE hindi, phrenc, jarmannantaha bErondu nuDiyannu) kaliyuttiruva kannaDada makkaLige mattu doDDavarige kannaDada

sollarimeyinda neravEnAdarU dorakaballudE embudannu keLage (7.2-5)ralli oredu nODalAgide.

ಕನ್ನಡ →

7.2.1 tAynuDiyannu kalikeyinda horagiDuvudu

SAleyalli ingliS nuDiyannu eraDanE nuDiyAgi kalisuttiruvAga makkaLa tAynuDiyannu baLasabahudE illavE baLasabEkE emba viSaya dalli ittIcege tumbA carcegaLu naDeyuttive; Adare, ivattu heccina arivigarU ingliS nuDiya kalikeyalli tAynuDiya baLake halavu bageyalli neravAgaballudu embudannu oppuva hantakke bandiddAre. idakke modalu, ingliS taragatigaLalli tAynuDiyannu baLasalE kUDadu emba kaTTaleyondu kaLeda SatamAnadalli beLedubandittu. tAynuDiyannu baLasidalli adu ingliS kalikege aDDiyannunTu mADuttadeyemba tappu tiLivaLike idakke mukyavAda kAraNavAgittu. idallade, makkaLu yAvAgalU ingliS nuDiyannE kELuttiddalli, mattu bEre yAva nuDiyannU kELadiddalli, avarige ingliSnalli tumbA cannAgi mattu bahaLa bEgane mAtanADalu bandItemba anisikeyU idakke kAraNavAgittu.

ingliS nuDiyannu kalikeya nuDiyAgi baLasuva kelavu SAlegaLa llantU makkaLu SAleyoLage tamma tAynuDiyannu baLasuvudE aparAdavembudAgi ivattigU parigaNisalAguttide.

nijakkU idu makkaLa illavE doDDavara kalike hEge sAguttade embudannu ariyade mADiruvantaha kaTTale. yArE Agali, tammalliruva tiLuvaLikeya taLahadiya mEle hosa tiLuvaLikeyannu paDeyabEkAguttade. SAlege baruva modalE makkaLu tamma tAynuDiyalli cannAgi mAtanADalu kalitiruttAre. tamma anisikegaLannu A nuDiyalli tiLisuvudu hEge, mattu adaralli bEreyavaru hELidudannu kELi tiLiyuvudu hEge embudannu avaru cannAgi tiLidiruttAre. avara AlOcanegaLellavU A nuDiyalliyE naDeyuttiruttave.

hAgiruvAga, makkaLu SAleyalli hosa nuDiyondannu kaliya bEkiddalli, adannu avaru adakke modalE kalitukonDidda tAynuDiya mUlakavEnE kaliyabEku. idallade, nuDiya svarUpaventahadu embudannu SAlege sEruva modalEnE avarige tAynuDiya kalike tiLisikoTTide. uligaLannu baLasi padagaLannu unTumADuvudu hEge, avannu baLasi padakantegaLannu mattu sollugaLannu unTumADuvudu hEge, avu huruLugaLannu hEge sUcisaballuvu embudannella avaru adakke modalE tamma tAynuDiya kalikeya mUlaka tiLidiruttAre. avaru kaliyabEkAgiruva hosa nuDiyalli (ingliSnalli) idannE bErondu bageyalli naDesalAguttade. I bage entahadu embudannu avaru gamanisuva hAge mADuva mUlaka, adannu kaliyalu toDagisu vudE sariyAda mattu suLuvAda dAri. I rIti tAynuDiya mUlaka hosa nuDiyannu kalisahoraTalli, makkaLige nemmadiya kalike dorakuttade, mattu hosa nuDiyalli anjade mAtu kaliyalu baruttade.

idakke badalu, tAynuDiyannu SAleyalli baLasalE kUDademba kaTTaleyannu mADidalli, kalikeyalli avaru baLasaballa ondu amUlya vAda sAdanavannu avarinda kittukonDahAgAguttade, mattu tAynuDiya kuritAgi avaralli kILarimeyannu unTumADida hAgAguttade. idarindAgi, halavu makkaLige tamma tannatanavannE kaLedukonDa hAgeyU Aguttade.

nijakkU makkaLu tamma eraDanE nuDiyannu modalanE nuDiya taLahadiya mElEnE kaliyuttAre. taragatiyalli tAynuDiyannu baLasabArademba kaTTaleyannu mADidarU avaru kaliyuttiruvAga manassinalli illavE miduLinalli tAynuDiyannu baLasadiruvudilla. yAkendare, hAge baLasadiralu avarige sAdyavE illa! hAgAgi, avara tAynuDiyannu manassinalli mAtravE baLasalAguttideyO illavE horagU baLasalAguttideyO embudE illiruva vyatyAsa. pada mattu sollugaLigU avugaLa huruLigU naDuviruva pattuge(sambanda)yannu tiLidukonDu, adannu nenapinalli

uLisikoLLuva kelasa makkaLa miduLina ondu kaDeyalli mAtra naDeyuttade. hosadondu nuDiyannu kaliyuva makkaLallU I kelasa adE jAgadalli, endare avaru tamma tAynuDiyannu kaliyu ttiruvAga baLasida jAgadallE naDeyuttade. eraDanE nuDiyannu enTu-hattu varSa dATida makkaLu kaliyuttiruvAgalU avara miduLinalli I kelasavannu naDesalu bEre hosa jAga baLakege baruvudilla. endare, tAynuDiya tiLivige sambandisida hAgEnE avara eraDanE nuDiya tiLivu miduLinalli nelegoLLuttade.

ಕನ್ನಡ →

7.2.2 kaTTaLeya mUla

sumAru eraDu sAvira varSagaLindalU makkaLige (illave doDdavarige) eraDanE nuDiyannu tAynuDiya taLahadiya mElEnE kalisalAgu ttittu. ettugegAgi, lyATin, grIk modalAda nuDigaLannu kalisuvavaru avugaLa sollarimeya (vyAkaraNada) kaTTalegaLannu mattu avugaLa pada, padakante, sollu modalAdavugaLa huruLugaLannu tAynuDi yallEnE kalisuttiddaru. namma dESadalli samskrutada kalikeyU heccu kaDime idE rItiyallE naDeyuttittu.

I holabannu (paddatiyannu) biTTukoTTu, halavu bageya hosa holabugaLannu mukyavAgi ippattanE SatamAnadalli baLakege taralAyitu. ivugaLalli heccinavannU ingliS, jarman, phranc modalAda nuDigaLannu yurOpinalli bEre nuDigaLannADuvavarige avara eraDanE nuDiyAgi kalisuvalli baLakege taralAyitu. I eraDanE nuDiya taragatigaLalli halavu nuDigaLannu tAynuDiyAgi baLasuva kaligariddarAda kAraNa, mattu avarige eraDanE nuDiyannu kalisuvavaru avugaLalli heccendare onderaDannu mAtravE tiLididdarAda kAraNa, kalikeyinda tAynuDiyannu horagirisuvudE avarige (kalisuvavarige, kaliyuvavarigalla!) anukUlavAda holabAgittu. hAgAgi, ippattanE SatamAnadalli baLakege bandidda heccina holabu gaLallU tAynuDiya baLakeyannu eraDanE nuDiya kalikeyinda dUra irisalAyitu. Adare, taragatiya makkaLellarU ondE tAynuDiyannu

paDediruva illavE ondE nuDiyannu tiLidiruva nammallina ingliS taragatigaLallU idE holabannu anusarisuttiruvudu mAtra tIra vicitravAgide. adu mElina holabugaLa kuruDu anukaraNeyAgide. modalanE nuDiyannu baLasade eraDanE nuDiyannu nEravAgi kalisatoDagidAga, kelavu makkaLige heccu tondareyAguvudilla. avaru suLuvAgi kalikeyalli munde hOguttAre. Adare bEre kelavu makkaLige idu tumbA toDakina kelasavendenisuttade. hAgAgi, avaru kalikeyalli hinde bILuttAre.

antaha makkaLige kalikeya modala hantagaLalli tAynuDiya neravannu koTTalli, avaru bEgane kalikeyalli munde hOgaballaru. AmEle, hAge munde hOguttiddante, tAynuDiya neravannu kaDime mADuttA hOgabahudu.

ingliS padagaLa huruLannu tiLisuvalli, adara sollarimeya kaTTalegaLannu vivarisi hELuvalli, mattu makkaLige kalikeyalli toDaku gaLEnAdarU iddalli avu entahavu embudannu tiLidukoLLuvalli avara tAynuDi neravige baraballudu. nijakkU intaha kaDegaLalli halavu mandi kalisugaru ivattU taragatigaLalli makkaLa tAynuDiyannu baLasuttiruttAre; Adare, hAge baLasuttiruvAga tAvEnO ondu doDDa tappannu mADuttiddEve emba anisike avaralliruttade.

ingliS taragatigaLalli tAynuDiyannu baLasalEbArademba kaTTale yannu tegedu hAkidalli, intaha tappanisike kalisuvavaralli illavAgu ttade, mattu kaliyuva makkaLigU tamma manassinoLagEnE naDesuttidda kelasavannu horage taragatiyallU hedarikeyillade naDesalu baruttade. idarindAgi avarige tamma tAynuDiya mEle kILarimeyU beLeyuvudilla.

ಕನ್ನಡ →

7.2.3 tAynuDiya sollarimeya baLake

eraDanE mahAyuddada samayadalli amerikAda paDeyALugaLige raSyan, japAnIs, jarman modalAda horanADina nuDigaLannu

bahaLa bEgane, endare kelavE kelavu vAragaLalli kalisuvudakkAgi nuDiyarigara (bASAvijnAnigaLa) morehogalAyitu. I kelasavannu naDesuvudakkAgi avaru A nuDigaLalli baLakeyAguva halavAru sollarimeya kaTTalegaLannu kanDuhiDidaru, mattu avannu nuDigaLa kalisuvikeyalli tumbA cennAgi baLasalu kalitaru.

intaha kalisuvikeyalli ingliS nuDiya (tAynuDiya) sollarimegU kalisabEkAgiruva eraDanE nuDiya sollarimegU naDuviruva vyatyAsagaLannu baLasikonDalli kalike innaSTu vEgavAgi sAguttade embudannu avaru kanDukonDaru, mattu adakkAgi eraDeraDu nuDigaLa sollarimegaLannu hOlisi tOrisuvantaha hOlikeya sollarimegaLannu tayArisatoDagidaru. AmEle, intaha sollarimegaLannu halavAru nuDijODigaLigAgi tayArisa lAyitu, mattu avugaLa mEle halavu pustakagaLannU horatara lAyitu.

Adare AmEle, nuDigaLa sollarimeya kuritAgi comskI avara siddAntagaLu mandimeccuge paDedAga, adakke hinde naDedidda halavAru arakegaLu mUlegumpAduvu. idakke kAraNavEnendare, A arakegaLella mukyavAgi manuSyana naDavaLikeya mEle (avanu entaha sollugaLannu nuDiyuttAne embudara mEle) avalambisidduvu. nuDiya mElina arakege manuSyana naDavaLikegintalU Atana oLagina (manassina) arimeyE AdAravAgirabEkembudAgi comskI tOrisikoTTiddaru. idarindAgi, manuSyara naDavaLikeya mEle avalambisidda nuDi yarimeya (mattu sollarimeya) siddAntagaLellavU mandimeccuge yannu kaLedukonDuvu.

I rIti mUlegumpAdavugaLalli eraDanE nuDiya kalisuvikeyalli sAkaSTu pariNAmakAriyAgidda mEle vivarisidantaha hOlikeya sollarimegaLU sEridduvu.

idE samayadalli, makkaLu modalanE nuDiyannu (tAynuDiyannu) kaliyuva hAgeyE eraDanE nuDiyannU tAvAgiyE kaliyaballaru; hAgAgi, modalanE nuDiyannu kaliyuttiruva makkaLa hAge eraDanE

nuDiyannu kaliyuvavarU A ondu nuDiyannu mAtravE yAvAgalU kELuttiruva hAge mattu Oduttiruva hAge mADidalli, modalanE nuDiyannu kalitaSTE vEgadalli avaru eraDaneyadannU tAvAgiyE kalitAru; avarige sollarimeyannu kalisabEkAgiyE illa embudAgi vAdisalAyitu.

Adare mEle sUcisida hAge, ittIcege naDesida arakegaLu I vAda tappAdudu embudannu tOrisikoTTive. nijakkU eraDanE nuDiya kalike modalanE nuDiya kalikeya hAge naDeyalu sAdyavE illa. yAkendare, modalanE nuDiyannu kaliyuva samayadalli makkaLa miduLu nuDiya maTTige baridAgiruttade. antaha baridAgiruva miduLinalli avaru ondu nuDiyannu hosadAgi mUDisikoLLa bEkAgide.

idakke badalu, eraDanE nuDiyannu kaliyuva samayadalli avara miduLu A rIti baridAgiruvudilla. adaralli modalanE nuDi nelenintiruttade. hAgAgi, eraDanE nuDiyannu kaliyahoraDuva makkaLalliruva I amUlyavAda sAdanavannu baLasade eraDaneya nuDiyannu kaliyuva hAge avarannu ottAyisuvudu nijakkU peddutanavallade bErEnalla.

idallade, makkaLa tAynuDiya sollarimegU avaru kaliyuttiruva eraDanE nuDiya sollarimegU naDuve iruva mukya vyatyAsagaLannu avara gamanakke tandalli, avara kalike bEgane munde sAguttade embudannu ittIcegina kelavu arakegaLu tOrisikoTTive. kelavu makkaLu intaha sollarimeya tiLuvaLikeyannu koDisadiddarU kalikeyalli munde hOgaballaru. Adare, kalikeyalli hinde bILuva bEre kelavu makkaLige sollarimeya tiLivannu koDisidalli avarU munde hOgaballaru.

ಕನ್ನಡ →

7.2.4 kalikeya tappugaLu

eraDanE nuDiya kalikeyinda modalanE nuDiyannu dUra irisabEkendu hELuvudakke innondu kAraNavannU koDalAguttade.

adEnendare, eraDanE nuDiya kalikeyalli makkaLa modalanE nuDi talehAkuttade; eraDanE nuDiyalli sollugaLannu kaTTuvAga, adara kaTTalegaLannu baLasuva badalu, makkaLu tamma modalanE nuDiya kaTTalegaLannu baLasahOguttAre. idarindAgi avara kalikeyalli tappugaLu talehAkuttave. intaha tappugaLu bArada hAge nODi koLLalu, eraDanE nuDiyannu kaliyuva samayadalli makkaLa tAynuDiyannu kalikeyinda dUra irisuvudE sariyAda dAri embudAgi avaru vAdisuttAre.

Adare, eraDanE nuDiyannu kaliyuttiruvAga makkaLu mADuva tappugaLalli heccinavU tappugaLE alla embudAgi ittIcegina arakegaLu tOrisikoTTive. makkaLu tamma eraDanE nuDiya kalikeyannu halavu hantagaLalli naDesuttAre, mattu ondondu hantadallU avaru adaradE Ada sollarimeya kaTTalegaLannu baLasuttiruttAre.

eraDanE nuDiyannu kaliyuttiruva makkaLa mAtinalli kANisuva tappugaLalli heccinavU I rIti kaliyabEkAgiruva nuDigU avariruva kalikeya hantada nuDigU naDuviruva vyatyAsagaLannu sUcisuttavallade nijakkU avu tappugaLalla. makkaLu kalikeya ondu hantadinda innondu hantakke dATuttiruvante I vyatyAsagaLu tAvAgiyE illavAguttave. idallade, avaru I hantagaLannu dATuva modalE avakke sambandisida tappu(vyatyAsa)gaLannu illavAgisalU baruvudilla.

tAynuDiya kayvADadindAgiyU eraDanE nuDiya kalikeyalli kelavu tappugaLu kANisikoLLaballuvEnO nija. Adare, ivannu hOgalADisuvudakkAgi tAynuDiyannu kalikeyinda dUra irisuvudu sariyAda dAriyalla. sAmAnyavAgi eraDanE nuDiyannu kaliyuvavaru modalige tamma modalanE nuDiya kaTTalegaLannE adarallU baLasalu hOguttAre. Adare AmEle, eraDanE nuDiyalli sariyAda sollugaLannu unTumADuvalli A kaTTalegaLu sOtuhOguvudannu kanDukonDu, adaravE Ada kaTTalegaLannu baLasalu kaliyuttAre. I ellA kelasagaLU avara miduLinalli tiLivige eTakada rUpadalli naDeyuttiruttave.

kelavarige I kelasavannu tAvAgiyE suLuvAgi naDesalu baruttade, Adare bEre kelavarige idannu tAvAgiyE naDesalu baruvudilla. antaha makkaLige modalanE nuDiya kaTTalegaLu entahavu, mattu eraDanE nuDiya kaTTalegaLu avugaLinda yAva rItiyalli bErAgive embudannu tOrisikoTTalli, I kelasavannu naDesalu avarige heccu suLuvAguttade embudannu ittIcege kanDukoLLalAgide.

eraDanE nuDiya kalikeyalli tAynuDiyinda tondare mAtravallade neravU dorakuttade embudannU illi gamanisuvudu avaSya. tAynuDiyannu eraDanE nuDiya kalikeyinda dUra irisabEkendu hELuvavaru adarinda unTAguva tondareya kaDege mAtravE gamana harisiddArallade, adarinda sigaballa neravina kaDege gamana harisilla. nijakkU eraDanE nuDiya kalikeyalli tAynuDiyannu baLasuvudarindAguva tondaregintalU adannu kaDegaNisu vudarindAguva tondareyE heccu keDukannunTumADaballudu.

ಕನ್ನಡ →

7.2.5 Odalu-bareyalu kaliyuvudu

makkaLige eraDanE nuDiyalli Odalu mattu bareyalu hEge kalisabEku embudara kuritu ittIcege halavu arakegaLannu naDesalAgide. Odalu mattu bareyalu modalige avara tAynuDiyalli kalisi, AmEle eraDanE nuDiyalli kalisuvudu oLLeyadE, illavE modaligEnE nEravAgi eraDaneya nuDiyalli kalisuvudu oLLeyadE embudu intaha arakegaLa mundidda ondu kELvi.

makkaLu eraDanE nuDiginta tamma tAynuDiyalli heccu suLuvAgi Odalu mattu bareyalu kaliyaballaru, mattu hAge kalita mEle A kelasagaLannu naDesuvudakkAgi tamma tAynuDiyalli kalitiruva caLakagaLalli heccinavannU avaru eraDanE nuDigU suLuvAgi mAreDegoLisaballaru embudannu I arakegaLu kanDukonDive. hAgAgi, makkaLige Odu- barahavannu modalige avara tAynuDiyallEnE kalisi, AmEle avara eraDanE nuDiyalli Odu-barahavannu kalisuvudu oLLeyademba tIrmAnakke baralAgide.

kannaDigara maTTige hELuvudAdare, makkaLu Odalu kaliyuva kelasa vannu eraDanE nuDiyAda ingliSnalli naDesuvudakkinta modalu kannaDadalli naDesuvudu oLLeyadu embudakke bErondu mukyavAda kAraNavide. kannaDadalli barige(akSara)gaLigU ulikantegaLigU (mattu uligaLigU) naDuve nEravAda hondANikeyide. (idakke samskrutadinda eravalAgi paDeda padagaLu mAtra - avannu samskrutadalliruva hAgeyE bareyabEkemba anavaSyakavAda kaTTaLeyiruva kAraNa - horapaDike (apavAda)gaLAgive.) hAgAgi, kannaDa padagaLannu mAtravE baLasiruva barahagaLa mUlaka (illavE hosa barahavannu baLasiruva barahagaLa mUlaka) makkaLige kannaDadalli tumbA suLuvAgi Odalu kalisabahudu. ingliSnalli tumbA toDaku toDakAda spelling samasyeyide. hAgAgi, adara barahagaLalli barigegaLigU uligaLigU naDuve hondANike ide embudannu makkaLu gamanisuva hAge mADuvudu tumbA toDakina kelasa. halavu mandi makkaLa gamanakke idu baruvudE illa. hAgAgi, antaha makkaLu padagaLannu barigegaLAgi oDedu uligaLondige hondisalu hOgade nEravAgi Odalu toDaguttAre. I rIti Odalu modalige aSTondu tondareyAguvudillavAdarU, Odinalli munde hOdante heccu heccu barahagaLannu OdabEkAguvu dAda kAraNa, avaru Odinalli hinde bILatoDaguttAre (2.3 nODi). hAgAgi, modalige kannaDadalli Odalu kaliyuva mUlaka sariyAgi Oduva bage hEge embudannu tiLidukonDiruva makkaLu ingliSnallU sariyAgi Odalu suLuvAgi kalitukoLLaballaru. yAkendare, Oduva kelasakkAgi kannaDadalli paDediruva caLakavannu avaru suLuvAgi tamma ingliS OdigU mAreDegoLisaballaru.

Odalu kaliyuvudakkintalU bareyalu kaliyuvudu heccu toDakina kelasa. idannu eraDanE nuDiyalli naDesalu kaliyuvudu mattaSTu toDakina kelasa. I eraDanE kelasavannu tamma tAynuDiyalli bareyalu kalitiruva makkaLu heccu suLuvAgi naDesaballaru. yAkendare, avaru idakkAgi tamma tAynuDiyalli kalitukonDidda caLakagaLalli heccinavannU eraDanE nuDiya baravaNigegU mAreDegoLisaballaru.

makkaLige tamma tAynuDiyalli AlOcisalu EnU tondare yAguvudilla. Adare, eraDanE nuDiyalli sAkaSTu paLaguvallivarege avarige adaralli AlOcisalu baruvudilla. hAgAgi, bareyabEkA giruva viSayagaLannu modalige tAynuDiyalli AlOcisi, mattu avannu bEkAda kramadalli sAvagisi(jODisi)konDu, AmEle eraDanE nuDiyalli bareyuvudu avarige heccu suLuvAda kelasavAgaballudu. idallade, tAynuDiyalli bareyalu kalitiruva makkaLu tAvu oTTu gUDisiruva viSayagaLannu modalige tamma tAynuDiyalli baredu, AmEle adannu eraDanE nuDige nuDimAra(bASAntarisa)bahudu. eraDanE nuDiyannu kaliyuva modala hantagaLalli intaha nuDi mArikeya baLakeyU neravige baruttadeyendu ittIcegina kelavu arakegaLu tOrisikoTTive.

eraDanE nuDiyannu kaliyuttiruvAga oTToTTige tamma tAynuDi yallU Odu-barahada tiLivannu heccisikoLLuva makkaLu eraDanE nuDiya kalikeyalli bEre makkaLiginta munde hOguttAre. tAynuDi yannu pUrti kaDegaNisiruva makkaLu modamodalige tumbA vEgavAgi munde hOguttiruvante kANisuttAre; Adare, AmEle halavu makkaLu tamma eraDanE nuDiya kalikeyalli hinde bILatoDaguttAre. idarinda gottAguvudEnendare, eraDanE nuDiya kalikeyalli tAynuDiya bembala heccina makkaLigU bEkAguttade.

illi innondu viSayavannU gamanisabEkAgide. mEle sUcisida hAge, nuDiya kalikeyalli eraDu hantagaLiruttave. adaralli salIsAgi mAtanADalu kaliyuvudu ondu hanta mattu gaNita, vijnAna moda lAda viSayagaLannu tiLiyalu mattu innobbarige tiLisalu kaliyuvudu innondu hanta.

SAleyalli modalinindalU ingliS nuDiyannE kalikenuDiyAgi baLasiruva makkaLu A nuDiyalli salIsAgi mAtanADuvudannu gamani siruva halavarige, avaru adannu bahaLa cannAgi kalitukonDiddArendu anisuttade. hAgAgi, tamma makkaLU ingliS nuDiyannE kalikenuDi yAgi baLasi, AdaSTu bEgane A nuDiyalli pariNatarAgabEkendu

avaru bayasuttAre. Adare, nijakkU antaha makkaLu tamma ingliS kalikeyalli modalaneya hantavannaSTE talapiruttAre.

munde eraDanE hantavannu talapuva kelasadalli avaru hinde bILuttAre. idakke kAraNavEnendare, makkaLu tamma tAynuDiyalli I kelasavannu heccu suLuvAgi naDesaballaru, mattu AmEle adannu tamma eraDaneya nuDigU suLuvAgi mAreDegoLisa(vargAyisa)ballaru. ingliS nuDiyannu kalikenuDiyAgi baLasuttiruva makkaLige intaha tAynuDiya neravu dorakuvudillavAda kAraNa, avarige tamma kalikeya eraDanE hantavannu talapuvalli tondareyAguttade.

hAgAgi, modalige kannaDavannE kalikenuDiyAgi baLasi, AmEle hayskUlnalli, illavE munde kAlEjinalli ingliS nuDiyannu kalikenuDiyAgi baLasuva makkaLu A nuDiyalli eraDanE hantavannu talapuvalli suruvinindalU adakkAgi ingliS nuDiyannE baLasuva makkaLiginta munde hOguttAre.

ಕನ್ನಡ →

7.2.6 doDDavara kalike

eraDanE nuDiyondannu makkaLu SAlegaLalli kaliyuvudakkU doDDava rAda mEle kAlEjinalli, illavE munde kelasadalliruvAga kaliyuvu dakkU naDuve halavu vyatyAsagaLiveyembudannu nAvu mEle (7.1.3)ralli nODiruvevu. doDDavara kalikege ondu guriyiruttade. hosa Uralli nelesuvudakkAgi, hosa kelasakke sEruvudakkAgi, illavE Igina kelasadallEnE munde hOguvudakkAgi doDDavaru hosa dondu nuDiyannu kaliyatoDaguttAre. Adare cikkavareduru antaha guriyiruvudilla.

hAgAgi, gurige takkudAda kalikeyannu doDDavarige odagisikoTTalli, avaru adaralli bEgane munde hOgaballaru. ettugegAgi, avara gurige Oduvudu mattu bareyuvudu mAtravE mukyavAgira bahudu; hAgiddalli, mAtanADuvudakkintalU Oduvudakke mattu bareyuvudakke avara kalikeyalli heccina ottu koDabEku.

doDDavarige yAvudE ondu viSayavannu tiLisabEkiddarU, adara hindiruva kaTTalegaLannu tiLisuvudoLLeyadu. ettugegAgi, ingliSnalli jiciNaheDi’s booYa ennuttEve Adare bDiciTichih oji Nahe NaDiee ennuttEve. ondu kaDeyalli s emba oTTannu baLasalAguttade mattu innondu kaDeyalli oji emba tunDupadavannu baLasalAguttade. Adare, kannaDadalli intaha vyatyAsavilla; eraDu kaDegaLallU adaralli a emba ondE oTTannu baLasalAguttade (tandeya pustaka, marada gellu).

ingliSgU kannaDakkU naDuviruva I vyatyAsavannu vivarisuvavaru adara hindiruva kaTTaleyannU tiLisabahudu: ingliSnalli eraDu hesaru(nAma)padagaLa naDuvina pattuge(sambanda)yannu sUcisa bEkAdAga, avu usirugara (jIvigaLa) pattugeyannu tiLisuvudAdare sAmAnyavAgi s oTTannu baLasalAguttade, mattu bEre bageya pattuge yannu tiLisuvudAdare oji tunDupadavannu baLasalAguttade. I vyatyAsada tiLivu ingliS kaliyuva doDDavarige neravAgaballudu. kannaDadalli esaka(kriyA)padagaLu sollinalli konege baruttave; Adare, ingliSnalli avu naDuve baruttave. ettugegAgi, keLagina eraDu sollugaLannu hOlisi nODabahudu:

rAju manege hOda.

mEle koTTiruva kannaDada (1ka) sollinalli hOda emba esaka pada sollina konege bandide; Adare ingliSna (1ca) sollinalli tieTiNa emba esaka pada naDuve bandide.

kannaDadalli ondu hELikeyannu kELviyAgi mArpaDisabEkiddalli, adara koneyalli baruva padakke O emba oTTannu sErisidare sAkAgu ttade; Adare, ingliSnalli idakkAgi esaka padakke ondu ottAseya padavannu sErisi, adannu sollina modala padavAgi baLasabEkAguttade, mattu A sollinalli bEreyU kelavu mArpADugaLannu mADa bEkAguttade.

nAyi bogaLitu. nAyi bogaLitO?

kannaDa mattu ingliS nuDigaLa naDuve intaha halavAru sollarimeya vyatyAsagaLive. ingliS sollugaLannu kaliyuttiruva doDDavarige ivannu ettugegaLa mUlaka avara kalikeya angavAgi tOrisikoDuttA hOdalli, avarige ingliS sollugaLannu Oduva mattu bareyuva kelasagaLannu naDesalu heccu suLuvAguttade. yAkendare, avarige intaha tiLivannu tamma kalikeyalli baLasikoLLu vantaha kasuvide.

ಕನ್ನಡ →

7.3 eraDanE nuDiyAgi kannaDada kalike

eraDanE nuDiyAgi kannaDavannu kaliyabEkendiruvavarige, adarallU mukyavAgi kannaDadalli Odalu mattu bareyalu tiLiyabEkendiruvavarige kannaDada sollarimeya tiLivu neravige baraballudu. padagaLu nUlina hAge, mattu sollarimeya kaTTalegaLu baTTeyalli kANisuva neygeya hAge. nUlannu taratarada baTTegaLannAgi mArpaDisabEkiddare, mattu adaralli hosa hosa cittAragaLannu mUDisabEkiddare hEge taratarada nEygegaLa paricaya bEkAguttadeyO hAgeyE padagaLannu taratarada sollugaLAgi jODisikoLLabEkiddarU sollarimeya kaTTalegaLa tiLivu bEkAguttade.

sollugaLa iTTaLa entahadu embudannu tiLiyadavarige avu hEge ondaroDanondu sambandisive embudannu kanDukoLLalu baruvudilla. heccina sollugaLallU esaka(kriyA)padavondiruttade, mattu adu tiLisuva esakadalli pAlgoLLuva vyakti, vastu, viSaya modalAduvannu tiLisuva hesaru(nAma)pada illavE padakante gaLiruttave. ivannu gurutisaballavaru, mattu sollinalli baruva bEre

padagaLinda ivannu bErpaDisaballavaru Odinalli mattu baravaNigeyalli yAvAgalU mundiruttAre.

sollugaLannu jODisuvudu hEge, ondu sollinoLage innondu sollannu irisi hELuvudu hEge, tunDusollugaLannu padakanteyoLage irisuvudu hEge embantaha viSayagaLannu tiLidukonDavarige tamma barahavannu tiddi saripaDisalu heccu tondareyAguvudilla.

kannaDavannu kaliyuvavaru avara tAynuDiya sollarimegU kannaDada sollarimegU naDuviruva mukyavAda vyatyAsagaLannu gamanisuva hAge mADidalli, avara kalike innaSTu bEgane munduvariyaballudu. Adare, idakkAgi kannaDaddE Ada sollarime entahadu embudannu kalisuvavaru tiLidukonDirabEkAguttade.

kannaDadalli ivattu baLakeyalliruva sollarimeya (vyAkaraNada) pustakagaLu nijakkU kannaDada sollarime entahadu embudannu tiLisuvudilla. hAgAgi, avugaLinda kannaDavannu eraDaneya nuDiyAgi kaliyabEkendiruvavarige heccina neravu sigalAradu. tamiLu, telugu, hindi, marATi modalAda bEre nuDigaLannADuvavarige kannaDavannu kalisuvavaru avara tAynuDiya sollugaLigU kannaDada sollugaLigU naDuve entaha vyatyAsagaLella ive embudannu gamanisabEku, mattu avannu bEkAdAgalella kaliyuvavara gamanakke taruttirabEku.

I viSayadalli avarige neravAguvantaha hottagegaLannu sollarigaru horatandalli innU oLLeyadu. nijakkU tamiLu, telugu, malayALa modalAda kannaDakke tIra hattiraviruva (endare, ondE nuDikuTumbakke sEriruva) nuDigaLannADuvavarige kannaDavannu kalisuvalli intaha hOlikeya sollarimegaLu bEre bageyallU neravu nIDaballuvu. ettugegAgi, tamiLu kannaDakke tIra hattirada nuDi. averaDara naDuve heccu kaDime ondE bageyavAgiruvantaha halavAru padagaLu, padakantegaLu mattu sollugaLive. tamiLarige kannaDavannu kalisa bEkendiruvavaru intaha padagaLannu mattu sollugaLannu baLasi barahagaLannu baredalli, avannu kaliyuvavaru tumbA bEgane Odalu- bareyalu kalitukoLLaballaru. idu avarige tamma kalikeya aLavina

mEle nambike huTTuvante mADaballudu, mattu idarindAgi avara kalikeyU bEgane munde hOgaballudu.

ಕನ್ನಡ →

7.4 tiruLu

eraDanE nuDiya kalikeyalli sollarimeya tiLivu yAva rItiyalli neravige baraballudu embudannu I pasugeyalli pariSIlisalAgide. I kalikeyannu modalanE nuDiya (tAynuDiya) taLahadiya mEle naDesabEkAguvudAda kAraNa, modalanE mattu eraDanE nuDigaLa naDuve sollarimeya kaTTalegaLalli entaha vyatyAsagaLella ive embu dannu tiLidukonDalli, adu avarige innaSTu heccina neravannu nIDaballudu.

eraDanE nuDiyannu kalisuva samayadalli tAynuDiyannu pUrti horagiDabEkemba hELikege yAva AdAravU illa. nijakkU ingliS taragatigaLalli makkaLa tAynuDiyannu baLasadiruvavaru doDDa tappu mADuttiddAre. yAkendare, A rIti taragatiyalli tAynuDiyannu horagiTTarU makkaLa miduLinalli eraDanE nuDiya kalike A nuDiya taLahadiya mElEnE naDeyuttade. hAgAgi, taragatiyallU tAynuDiya taLahadiya mElEnE eraDanE nuDiyannu kalisuvudu sariyAda dAri.

eraDanE nuDiya kalikeyalli tAynuDiya baLakeyinda tappugaLu kANisuttave emba vAdavU sariyalla. yAkendare, avu nijakkU kalikeya hantagaLallade tappugaLalla. kalike munduvaridante avu tAvAgiyE illavAguttave.

eraDanE nuDiyannu doDDavarige kalisuvavaru avara tAynuDigU eraDanE nuDigU naDuve sollarimeyalli entaha hOlike mattu vyatyAsagaLive embudannu gamanisuva hAge mADidalli, avara kalike heccu bEgane munduvariyaballudu.

English →

ಕನ್ನಡ →

enTanE pasuge — nuDimArike

ಕನ್ನಡ →

8.1 munnOTa

ondu nuDiyalliruva barahavannu innondu nuDiya barahavannAgi mArpaDisuvudakke kannaDaddE Ada nuDimArike emba padavannu illi baLasalAgide. I kelasavannu hesarisuvudakkAgi samskruta mUlada bASAntara illavE anuvAda emba padavannu, mattu arEbik mUlada tarjume emba padavannU kannaDadalli baLasalAguttade.

ondu nuDiyalliruva barahavannu mAtravallade, kelavomme nEravAgi mAtannU bEre nuDige mArpaDisabEkAguttade. I kelasavannu hesarisuvudakkAgiyU nuDimAru padavannE baLasabahudu. Adare, I eraDu kelasagaLa naDuve kelavu vyatyAsagaLU ive. ingliSnalli idakkAgi kelavomme TrAnsalET mattu inTarpreT emba eraDu bEre bEre padagaLannu baLasuvudU ide.

barahagaLannu nuDimAruva samayadalli nuDimArugaru halavu bageya caLakagaLannu baLasuttiruttAre. Adare, sAmAnyavAgi ivu avara arivige eTakada rUpadalliruttave. ivannu arivige eTakuva hAge mADidalli, avaru I kelasavannu heccu cannAgi naDesikoDa ballaru.

idallade, ellarigU intaha caLakagaLannu tAvAgiyE kalitukoLLalu baruvudilla. yArAdarU tiLivigaru avannu kalisikoDabEkAguttade. hAgAgi, oLLeya nuDimArugaru entaha caLakagaLannu baLasuttAre embudannu tiLidukonDu avannu uLidavarigU kalisikoTTalli, avarU oLLeya nuDimArugarAgaballaru.

nuDimArike

nuDimArikeyalli baLasabEkAgiruva caLakagaLalli halavu nuDiyarime illavE sollarimeya tiLivannavalambisive. hAgAgi, avannu paDeyuvu dakkAgi nuDimArugaru mUlanuDi mattu IDunuDigaLa sollarime gaLannu mAtravallade, avugaLa naDuviruva vyatyAsagaLannU tiLidira bEkAguttade. I tiLivu entaha kaDegaLallella neravige baruttade embudannu keLage (8.2-4)ralli vivarisalAgide.

nuDimArikegAgi eNNuka(kampyUTar)gaLa neravannu paDeyuva prayatnavannU kaLeda ayvattu varSagaLinda naDesalAguttide. nijakkU nuDigaLa sollarime embudu eSTu toDakina viSaya emba sangati intaha prayatnadalli toDagiruvavarige tumbA cannAgi manavarike yAgide. yAkendare, eNNukagaLige sollarimeya ondondu kaTTale yannU tiLisikoDabEkAguttade. mUlanuDi mattu IDunuDigaLa sollarimegaLannu mAtravallade avugaLa naDuvina vyatyAsagaLannU adakke tiLisabEkAguttade. I kelasadalli tiLivigaru entaha sollarimeya tondaregaLannella edurisabEkAguttade embudannu keLage (8.5)ralli vivarisalAgide.

ಕನ್ನಡ →

8.1.1 eraDu bagetagaLu

nuDimArikeya kuritAgi ivattu tiLivigaralli eraDu bagetagaLive: kelavara anisikeyante, ondu nuDiya barahavannu innondu nuDige pUrtiyAgi nuDimAruvudu yAvattigU kaygeTukada kelasavE. idakke avaru koDuva kAraNavEnendare, ondu nuDi adannADuvavara manassinalli ELuva anisikegaLannu innobbarige tiLisalu neravAguttade mAtravalla, avara manassinalli entaha anisike mUDaballudu embudannU A nuDiyE tIrmAnisuttade.

nAvu paDeyuva tiLuvaLikegaLu illavE pADu(anubava)gaLu mattu namma suttamuttalina parisarada kuritu namma manassinalli mUDuva anisikegaLu - ivellavU namma nuDiyallE unTAgabEkAgide. hAgAgi, nuDigaLa naDuviruva vyatyAsagaLu avannu ADuvavaru paDeyabahudAda pADu, anisike, tiLivu - I mUrara mElU

pariNAmagaLannu bIradiruvudilla. idarindAgi, ondu nuDiya nnADuvavaru kANuva mattu paDuva prapanca innondu nuDiyannADu vavaru kANuva mattu paDuva prapancakkinta halavu viSayagaLalli bErAgiruttade. hAgAgi, ondu nuDiya mEle avalambisiruva anisike mattu tiLivugaLannu pUrtiyAgi innondu nuDiyalli nuDimAri hELalu baruvudE illa embudAgi I tiLivigaru vAdisuttAre.

Adare bEre kelavu tiLivigaru idannu oppuvudilla. avara anisikeyante, nAvu Enannu bEkiddarU namma nuDiyalli tiLisaballevu, mattu avellavannU innondu nuDiyallU tiLisaballevu. nuDigaLa naDuvina vyatyAsagaLella mElmayya vyatyAsagaLallade ALavAda vyatyAsa gaLalla embudAgi avaru vAdisuttAre.

tiLivigara naDuve mUDiruva I tikkATakke avaru huruLu (meciTiiTig) emba parikalpaneyannu baLasuvalli mADiruva tappu mUla kAraNavendu nanage anisuttade. nijakkU illi tiLivu mattu huruLu emba eraDu tIrA bErAgiruva parikalpanegaLu bEkAguttave. Adare, avannu hesarisuvudakkAgi I tiLivigaru meciTiiTig emba ondE padavannu baLasuva kAraNa, nuDimArikeya aLavina kuritu avaralli mElina gondala unTAgide.

ondu padavannu kELidAga illavE OdidAga miduLinalli naragaLa ondu iTTaLa mincuttade; hAge mincuvudE A padada tiLivu. hosa padavondannu tiLidukoLLuva samayadalli adannu kELidAga illavE OdidAga mincaballantaha naragaLa iTTaLavondannu namma miduLalli hosadAgi unTAguttade. Adare, idu namma miduLinalli naDeyuvantaha ondu Aguha mAtra. adannu nAvu namma mAtinalli illavE Odinalli baLasikoLLaballevallade, adu nEravAgi namma arivige eTakuvantahadalla. adu mincuvudannu nODabEkiddare, namage upakaraNagaLa neravu bEkAguttade.

ellA padagaLigU intaha avugaLadE Ada tiLivugaLu iruttave; yAkendare, yAva eraDu padagaLU namma miduLinalli naragaLa ondE iTTaLa mincuva hAge mADuvudilla. kelavomme namma nuDiya

kuritu mAtanADuvAga, yAvudAdarondu padada tiLivu entahadu embudannu innobbarige tiLisabEkAguttade. idannu hEge naDesuvudu? idakkAgi nAvu ondu nEravallada dAriyannu kanDukonDiddEve: ondu padada tiLivu entahadu embudannu innobbarige tiLisa bEkAdAga, antahadE tiLivannu koDuva innondu padavannu baLasuttEve. ettugegAgi, kanikara emba padada tiLivEnu embudannu innobbarige tiLisabEkAdAga, antahadE tiLivannu koDuva maruka emba padavannu koDuttEve. nijakkU iveraDakke bEre bEre tiLivugaLu iruttave. hAgAgi, maruka embudannu kanikara padada huruLu embudAgi kareyabahudallade tiLivu embudAgi kareyalArevu. idallade, bErondu kaDeyalli kanikara emba padavannu maruka padada huruLAgiyU nAvu baLasaballevu.

maruka mattu kanikaragaLantaha eraDu padagaLige kannaDadalli ondE huruLideyennuvudu avugaLalli ondannu innondara tiLiventahadu embudannu sUcisuvudakkAgi baLasaballevu emba kAraNakkAgiyallade, averaDU ondE tiLivannu koDuttave emba kAraNakkAgi alla. hAgAgi, nuDiyondaralli ondE huruLina (meciTiiTigna) eraDu padagaLu iraballuvE emba viSayada kuritAgi tiLivigaroLage mUDibandiruva tikkATakke idE tiLivu-huruLugaLa naDuvina vyatyAsavannu avaru gamanisadiruvudE kAraNa.

eraDu nuDigaLa padagaLannu hOlisi nODuvallU idE vyatyAsa kANisikoLLuttade: ondu nuDiya padakke innondu nuDiya padavannu huruLAgi koDaballevu. ettugegAgi, kannaDada maruka padakke ingliSna chiomThicissioTi padavannu huruLAgi koDaballevu. Adare, maruka padada tiLivu ingliSna chiomThicissioTi padada tiLivige hattira ideyallade averaDU ondE alla. kelavu viSayagaLalli I eraDu padagaLa tiLivugaLu bErAgive.

ondu nuDiya barahavannu innondu nuDiya barahavAgi mArpaDisa (nuDimAra) ballevE emba kELvi huruLu mattu tiLivugaLa naDuvina I vyatyAsavannavalambiside. yAkendare, ondu nuDiya sollige

heccukaDime antahadE tiLivannu koDuva innondu nuDiya sollannu huruLAgi koDaballevallade pUrtiyAgi adu koDuva tiLivannE koDuva sollannu innondu nuDiyalli koDalArevu. antaha sollannu adE nuDiyallU koDalArevu!

ಕನ್ನಡ →

8.1.2 nuDimAruva bage

ondu nuDiya barahavannu innondu nuDiya barahavAgi mArpaDisu vudu suLuvAda kelasavEnalla. adannu meccugeyAguva hAge naDesalu, A eraDu nuDigaLalli mAtanADalu mattu Odalu-bareyalu tiLididda raSTE sAladu. avugaLa naDuve padagaLalli, padarUpagaLalli, sollarimeya kaTTalegaLalli mattu huruLugaLa nuDitadalli entaha vyatyAsagaLive, I vyatyAsagaLu nuDimArikeyalli entaha tondaregaLa nnoDDaballuvu mattu avannu bageharisuvudu hEge embudannU nuDimAruganu tiLidirabEkAguttade.

nuDimAruganige bEkAguva I tiLivu mukyavAgi mUlanuDi mattu IDunuDigaLa sollarimegaLinda, mattu averaDu sollarime gaLannu hOlisi nODuvudarinda dorakuttade. ellA nuDigaLigU avugaLadE Ada paricegaLiruttave. padagaLannu mattu padakantegaLannu kaTTuva bage, avannu sollugaLalli baLasuva bage, tunDu sollugaLannu sollugaLoLage irisuva bage, sollugaLannu jODisi kuraLu(pArA) gaLannu kaTTuva bage, sULunuDi(sambASaNe)gaLannu bareyuva bage modalAdavugaLallella ondu nuDiya hAge innondu nuDi iruvu

I vyatyAsagaLannella gamanisikonDu, nuDimAruva samayadalli mUlanuDiya paricegaLu IDunuDiya barahadoLage sErikoLLada hAge nODikoLLabEkAguttade. yAkendare, nuDiya pariceyannu badalAyisade uLisikoLLuva baraha mAtra sarAgavAgi OdisikonDu hOguttade, mattu suLuvAgi tiLivannU koDuttade.

idallade, barahagaLa guriyannavalambisi avugaLalli bEre bEre bageya padagaLannu, sollina iTTaLagaLannu, mattu nuDigaTTugaLannu

baLasabEkAguttade. prabandagaLalli baLakeyAguva pada mattu iTTaLagaLannE jAhIrAtugaLallU baLasidevAdare, avu tIrA vicitravAgi kANisaballuvu. hAgAgi, barahada gurige hondikoLLuvante tanna nuDimArikeyannu badalAyisikoLLuva caLakavU nuDimAruganigira bEkAguttade.

intaha tiLivu mattu caLakagaLu nuDimAruganige yAke bEkAguttade embudannu ivattu kelavu kampenigaLa jAhIrAtugaLalli illavE kaypiDigaLalli baruva kannaDa barahavannu nODidare gottAguttade. I barahagaLannu nuDimArugarinda baresuva badalu yAru yArindalO baresalAgide. avarige kannaDa gottiruttade; Adare, nuDimAruvudu hEge embudu gottiruvudilla.

nuDimArugaru eraDu bageya tiLivugaLannu tamma kelasadalli baLasi koLLabEkAguttade: mUla barahada guriyEnu, adara barahagArana anisikegaLEnu, mUlanuDiyannu avanu yAva rItiyalli baLasikonDi ddAne embudara tiLivu ondu bageyadu, mattu tAnu nuDimAruva barahakke entaha OduganiddAne, Atana tiLivu eSTara maTTiginadu, Ata Enannu edurunODuttirabahudu embudara tiLivu innondu bageyadu. I eraDu bageya tiLivugaLannu nuDimArugaru hEge baLasikoLLabahudu embudannu keLage vivarisalAgide:

ಕನ್ನಡ →

8.2 mUla barahada tiLivu

mEle sUcisida hAge, barahada guri Enu embudannu tiLidukonDu, adakke anusAravAgi tanna nuDimArikeyannu hondisikoLLalu nuDi mAruganige gottirabEku. ettugegAgi, kate, kavite modalAdavugaLalli barahagArara anisikegaLige heccina ottu koDabEkAguttade; Adare, varadigaLu, prabandagaLu, kalikeya pustakagaLu modalAdavugaLalli barahagArara anisikegaLigintalU tiLivige heccina ottu koDabEkAgu ttade. jAhIrAtu, rAjakIya baraha, manavi, aDige pustaka modalAdavugaLalli ondu kelasavannu mADuva illavE innobbarinda mADisikoLLuva bage hEge embudakke ottu koDabEkAguttade.

idallade, barahagaLalli yAva rItiya padagaLannu, padarUpagaLannu mattu solliTTaLagaLannu baLasabahudu embudu, endare, barahada oDDava entahadirabEku embudu adara guriyannavalambisiruttade. suddihALegaLigAgi bareda barahakkU arivigarigAgi bareda barahakkU naDuve intaha viSayagaLalli halavAru vyatyAsagaLiruvudannu gamanisa bahudu.

barahada gurigaLa naDuviruva I eraDu bageya vyatyAsagaLannu gamanisi, avakke anusAravAgi tamma nuDimArikegaLannu hondisi koLLuva aLavu nuDimArugarallirabEkAguttade. I eraDu kelasagaLannu naDesuvallU sollarimeya tiLivu neravige baruttade.

ಕನ್ನಡ →

8.2.1 ADunuDiya baLake

kelavu barahagaLalli mAtugaLannu bareyuvudakkAgi ADunuDiya baLake yAgiruttade. ettugegAgi, kate-kAdambari, nATaka modalAdavugaLalli intaha baLakeyannu kANabahudu. kelavomme samAjadalli baLake yalliruva bEre nuDigaLannU baLasirabahudu. intaha barahavannu nuDimAruvAga, IDunuDiya barahadallU ADunuDiyannu (mattu bEre nuDigaLannu) baLasabEkE emba kELvi nuDimArugara eduru nilluttade.

kelavondu kaDegaLalli ADunuDiya baLakeyannu nuDimArugaru kaDegaNisabahudu. Adare, adara baLakege mUla barahadalli ondu niScitavAda guriyideyAdare, adannu A rIti kaDegaNisuvudu sariyAga lAradu. hAgendu IDunuDiya barahadallU adannu kANisa bEkendiddalli, nuDimArugaru halavu bageya toDakugaLannu edurisa bEkAguttade.

barahagaLalli ADunuDigaLannu baLasuva bage mUlanuDiyalli baLake yallirabahudu; Adare, IDunuDiyalli illadirabahudu. hAgiddalli, tAnu hosadAgi antaha baLakeyannu IDunuDiyalli jArige tarabEkE bEDavE embudannu nuDimArugaru tIrmAnisabEkAguttade.

mUla barahadalli ADunuDiyannu yAva guriyannirisikonDu baLasalAgideyO adE guriyannu IDErisaballa ADunuDi IDu nuDiyalli illadirabahudu. ettugegAgi, keLavargada janara ADunuDi mUla barahada Odugaralli entaha anisikegaLannu huTTisuttadeyO antahavE anisikegaLannu adu IDubarahadalli huTTisadirabahudu. hAgiddalli, IDunuDiya barahadalli keLavargada janara ADunuDiyannu baLasuvudarinda mUlanuDiya barahadalli adakkidda guri IDEra lAradu.

intaha kaDegaLalli nuDimArugaru ADunuDiyannu baLasuva badalu bEre yAvudAdarU hammugeya mUlaka mUla barahagArana guriyannu IDErisalu prayatnisabEkAdItu. kelavaru barahagAraru intaha kaDegaLalli IDunuDige tAvE ondu hosadAda ADunuDi yannu kalpisikoLLuttAre.

tamma barahagaLalli ADunuDigaLannu baLasuvavaru sAmAnyavAgi avannu pUrtiyAgi baLasuvudilla. yAkendare, hAge baLasidalli avara baraha Odugarige gottE Agada hAge Agaballudu. hAgAgi, ADu barahada saviyannaSTE Odugarige odagisuva hAge, kelavu padagaLannu mattu padarUpagaLannu mAtra adarinda ArisikonDu, avannu avaru tamma barahagaLalli baLasuttAre. nuDimArugaru idannu gamanisikonDu, adakkanusAravAgi tamma nuDimArikeyallU ADunuDiya saviyannaSTE odagisalu prayatnisabEku.

ಕನ್ನಡ →

8.2.2 barahada oDDava

ondu barahavannu bareyuttiruva samayadalli barahagAraru halavu bageya AykegaLannu naDesabEkAguttade: tammedurigiruva huruLannu sUcisalu eraDu illave heccu padagaLiddalli, avugaLallondannu avaru ArisikoLLabEkAguttade; idE rItiyalli, tAvu tiLisabEkA giruva sangatiyannu tiLisaballa solliTTaLagaLu halaviddalli, avugaLa llondannu ArisikoLLabEkAguttade. barahagAraru naDesaballa intaha AykegaLu barahada oDDavavannu (Sayliyannu) nirdarisuttave.

ondu barahadalli kANisuva oDDava barahagArana ALtana(vyaktitva)vannu sUcisabahudu, illavE barahada bageyannU sUcisaballudu. ivannu IDunuDiyallU kANisabEkE, mattu kANisuvudiddare adannu yAva bageyalli kANisabahudu emba kELviyannu nuDimArugaru edurisa bEkAguttade.

barahagArana ALtanavannu sUcisuvantaha oDDavada amSagaLu sAmAnyavAgi kate-kAdambarigaLantaha nalbarahagaLalli mAtra kANisikoLLuttave. bEre bageya barahagaLalli avu kANisikoLLuvudu aparUpa. ettugegAgi, arimeya barahagaLalli ellarU baLasuva oDDavavannE barahagAraru ArisikoLLuttArallade tammadE Ada oDDavavannu baLasahOguvudilla. avugaLalli tiLivannu koDuvudara mEle heccina ottu bILuvudu idakke kAraNavirabahudu.

mEle sUcisida hAge, barahada oDDavadalli heccina amSavU adara guriyannu avalambisiruttade. ettugegAgi, makkaLigAgi bareda barahakkU arivigarigAgi bareda barahakkU naDuve oDDavadalli halavu vyatyAsagaLiruttave. arivigarigAgi bareda barahagaLalli sollugaLu heccu aDakavAgiruttave, mattu avannu halaveDegaLalli hesaru padakantegaLAgi badalAyisi, bEre sollugaLa angagaLAgi mADi baLasalAgiruttade. Adare, makkaLigAgi bareda barahagaLalli ivondU iruvudilla. intaha vyatyAsagaLannu nuDimArugaru gamanisikonDu, IDu barahadalli avannu uLisikoLLalu prayatnisabEku.

idallade, ondE bageya solliTTaLa eraDu nuDigaLalli kANisi konDAgalU, adannu yAke baLasalAguttade embudu nuDiyinda nuDige bErAgiraballudu. ettugegAgi, ingliS nuDiya pEsiv (Thicissive) iTTaLa illavE samskrutada karmaNi iTTaLakke samanAgi kannaDadalli paDu emba esakapadavannu baLasiruva kelasa mADalpaTTitu, haNa koDalpaTTitu embantaha sollugaLannu kelavaru baLasuttAre. Adare, I iTTaLada baLake kannaDadalli kelavE kelavu bageya barahagaLige mAtra takkudAgide. hAgAgi, ingliSna pEsiv illavE samskrutada karmaNi bandallella adannu kannaDadalli baLasalu baruvudilla.

ಕನ್ನಡ →

8.2.3 bEre kelavu toDakugaLu

pada, padakante, sollugaLa iTTaLa modalAdavugaLa mUlaka tiLivannu sUcisuva holabu(vidAna)gaLU nuDiyinda nuDige bErAgiruttave. nuDigaLa naDuve kANisuva I vyatyAsagaLU nuDimArugarige tondare koDuttave. oLLE nuDimArugaru I tondaregaLannu bageharisuvu dakkAgi tammavE Ada upAyagaLannu kanDukonDiruttAre. hAgiddarU, mUlanuDi mattu IDunuDigaLa naDuve entaha vyatyAsagaLella ive embudannu paTTimADidalli, adu nuDimArugara kelasadalli heccina neravannu koDaballudu.

mUlanuDiya padagaLige takkudAda padagaLu IDunuDiyalli illa vAdalli, avakke badalu padakantegaLannu baLasuva illavE hosa pada gaLannu unTumADikoLLuva aLavu oLLE nuDimArugarigiruttade. mukyavAgi, omme bareda sollannu bage bageyAgi badalisikoLLuva mUlaka adu Odugarige meccugeyAguva hAge mADuva aLavu avarigiruttade. intaha kelasagaLalli sollarimeya arivu avara neravige baraballudu.

ippuruLugaLiruva (ondakkinta heccu huruLugaLiruva) padagaLu illavE sollugaLu mUlanuDiya barahadalli iveyAdalli, mUla barahagArara manassinalli yAva huruLu iddirabahudu embudannu UhisikonDu, adannu IDu barahadalli kANisabEkAguttade.

idallade, mUla barahadallillada ippuruLu IDu barahadalli baLasabEkAguva pada illavE sollinalli kANisikoLLuvudAdare, adarindAgi Odugaralli gondala illavE tapparimeyunTAgada hAgeyU nODikoLLabEkAguttade. intaha ippuruLugaLu kANisadante nODikoLLalu baruvudiddare hAge mADuvudE oLLeyadu (6.2 nODi).

ippuruLina pada illavE sollina iTTaLagaLa hAge, mUla baraha dalli kANisikoLLuva mArpuruLu(rUpaka)gaLa baLakeyU nuDi mArugarige tondare koDuttade. ettugegAgi, avanige taleyilla emba sollinalli jANme illavE buddi padada badalu tale padavannu

ondu mArpuruLAgi baLasalAgide. I sollannu nuDimAruvAga, IDunuDiyalli antahadE huruLannu koDaballa bEre padavannu illavE mArpuruLannu baLasabEkAguttade. tale padavannu hAgeyE nuDimAridalli, takkudAda huruLannu adu IDunuDiya barahadalli koDadE irabahudu.

mUla barahadalli baruva nuDigaTTugaLU nuDimArugarige tondare koDuttave. avannu hAgeyE nuDimAralu baruvudilla. avu koDuva huruLugaLannu aritukonDu, avannu IDu nuDiya Odugarige talapisuva kelasavannu nuDimArugaru naDesabEkAguttade. antahadE tiLivannu koDuva bErondu nuDigaTTu IDu nuDiyalli ideyAdare, adannU intaha kaDegaLalli baLasabahudu.

nuDimArugarige tondare koDuva innondu bageya padagaLendare, mUlanuDiyalli kaTTuniTTAda huruLillada padagaLu. ettugegAgi, cikkadu-doDDadu, oLLeyadu-keTTadu modalAda halavu padagaLige kaTTuniTTAda huruLilla. IDunuDiyallU antahadE pada ideyAdare, adannu baLasuva mUlaka tondareyannu bageharisabahudu.

Adare ellA kaDegaLallU hIge mADalu bAradirabahudu. ettuge gAgi, nanTastikeyannu sUcisuva padagaLige ondondu nuDiyalli ondondu bageya haravu iruttade. antaha padagaLannu nuDimAruvAga, mUlanuDiyalli nijakkU entaha nanTastikeyannu sUcisalAgide embudannu tiLidukonDu, adakke samanAdantaha IDunuDiya padavannu baLasabEkAguttade. kannaDada doDDamma emba padakke badalAgi eTajaeDi moNaheDi embudannu baLasidalli adu ingliS barahadalli hondikoLLalAradu.

ಕನ್ನಡ →

8.3 IDunuDiya Oduga

ondu nuDimArida baraha cannAgideyendu hELabEkAdare, mUla baraha adara Odugaralli entaha tiLivannu unTumADuttadeyO antahadE tiLivannu nuDimArida baraha adara OdugarallU unTu mADuvantirabEku. I ibbaru Odugara naDuve halavu bageya

vyatyAsagaLirabahudu. ettugegAgi, mUlanuDiya Odugarigiruva anubava illavE tiLivu IDunuDiya Odugarigiruva anubava illavE tiLiviginta tIra bErAgirabahudu. hIgiddalli, mUla barahavannu nuDimAruvAga, adaralli halavu bageya badalAvaNegaLannU nuDimArugaru mADikoLLabEkAguttade.

oLLeya nuDimArugaru AdaSTu maTTige tamma baraha Odugarige suLuvAgi gottAguva hAge nODikoLLuttAre. kelavomme avaru idakkAgi mUla barahadallilladiruva viSayagaLannU IDu barahadalli hosadAgi sErisikoLLuttAre. nuDimArida baraha Odugarannu dAritappisuvantirabAradu, mattu toDaku toDakAda pada mattu sollina iTTaLagaLa baLakeyinda Odugaru dUra hOguvanteyU mADabAradu.

ಕನ್ನಡ →

8.3.1 tiLidudu mattu tiLiyadudu

sollugaLige iTTaLaviruva hAge, iDI barahakkU ondu iTTaLa viruttade. idu nuDiyinda nuDige bErAgiyU iruttade. hAgAgi, mUla barahada iTTaLa entahadu embudannu tiLidukonDu, adakke badalAgi antahadE huruLannu koDuva IDunuDiya iTTaLavannu baLasaballavaru mAtra salIsAgi Odalu baruvantaha barahavannu bareya ballaru.

ondu viSayada kuritu barahagArarige avara Odugariginta tusu heccu gottiruttade. hAgAgi, barahagAraru tamma Odugarige gottiruvu dannu modalige avara mundirisuttAre, mattu AmEle, avarige gottilladudannu adakke sambandisiruva hAge tiLisuttAre. viSayagaLannu paricayisuva I bageyannu heccina barahagaLallU kANabahudu.

barahagaLalli mAtravalla, sollugaLallU I tiLidudu-tiLiyadudu vyatyAsavannu kANabahudu. ettugegAgi, nimma huDuga nALe baruttAne emba sollinalli nimma huDuga emba modalina amSa tiLidudannu hELuttade mattu adara baLika baruva nALe baruttAne emba amSa tiLiyadudannu hELuttade. idakke badalu, nALe baruvudu

nimma huDuga emba sollinalli nALe baruvudu embudE tiLidiruva sangati. I kAraNakkAgi adannu sollinalli modalige baLasalAgide. idannE nele-tiLivu vyatyAsa (3.2.1) sUcisuttade.

barahada mUlaka tiLisabEkAgiruva hosa (tiLiyada) viSayakke ondu taLahadiyannodagisuvudakkAgi I rIti adaralli Odugarige tiLidiruvantaha sangatiyannu modalige hELalAguttade. AmEleyU Odugara Asaktiyannu barahadalli uLisikoLLuvudakkAgi, I holabannu munduvarisalAguttade. idu hEgendare, modalige tiLiyadudAgidda sangati, adannu tiLisidoDane, tiLidudAguttade mattu I tiLida sangatiyannu taLahadiyAgirisi, bErondu tiLiyada sangatiyannu Odugara mundiDalAguttade. tiLidudu mattu tiLiyadudu embavugaLa naDuvina konDi I rIti barahaduddakkU tappade uLiyuva hAge oLLE barahagAraru nODikoLLuttAre. antahavara barahada ondondu sollinalli, kuraLinalli mattu pasugeyallU I konDi tappadiruttade. oLLE Odugaru tAvu Oduttiruva barahadalli I rIti tiLidudu- tiLiyadudu emba iTTaLavannu edurunODuttiruttAre. hAgAgi, adannu baLasadiruva barahavannu avarige salIsAgi Odalu baruvudilla. kelavomme tiLiyadudannu otti hELuvudakkAgi adannu modalige hELuvudU ide. Adare idu tumbA aparUpavAgi mAtra baLasabEkAgiruva iTTaLa.

ondu nuDiya barahavannu innondu nuDige nuDimAruvAga, adaralli tiLidudu-tiLiyadudu vyatyAsa hEge mUDibandide embudannu gamanisi, IDu barahadallU adannu uLisikoLLalu prayatnisabEku. I viSayadalli mUlanuDi baLasuva holabiginta IDunuDi baLasuva holabu bEreyadAgiraballudAda kAraNa, nuDimArugaru I vyatyAsavannu gamanisuttirabEku.

ಕನ್ನಡ →

8.3.2 hoddikeya gurutugaLu

hinde baredudakkU Iga bareyuttiruvudakkU naDuve yAva rItiya hoddikeyide embudannu barahagAraru halavu bageya gurutugaLa

mUlaka sUcisuttiruttAre. intaha gurutugaLu nuDiyinda nuDige bErAgiruvudarinda, mUla barahadalli baruva hoddikeya gurutu gaLannu gamanisi, avakke badalAgi IDu nuDiyavE Ada gurutugaLannu baLasalu oLLeya nuDimArugarige gottiruttade.

ettugegAgi, ingliSnalli hinde hesarisiruva vyakti illavE vastuvannu innomme sUcisabEkAdAga he, she, iNa modalAda tOru padagaLannu baLasalAguttade. kannaDadalli I kelasakkAgi kelavu kaDegaLalli avanu, avaLu, adu modalAda tOrupadagaLannu baLasabahu dAdarU bEre kelavu kaDegaLalli tAnu padavannu baLasabEkAguttade. idallade, kelavomme I padagaLu mUla barahadallilladiddarU kannaDa barahadalli avannu baLasabEkAguttade, mattu kelavomme mUla barahadalliddarU kannaDadalli avannu baLasadirabEkAguttade. nuDimAru garu ingliS mattu kannaDa nuDigaLa naDuviruva I vyatyAsagaLannu sariyAgi tiLidukonDu, bEkAgiruva mArpADugaLannu tamma barahagaLalli mADikoLLabEkAguttade. illavAdare, avara barahadoLage ingliS nuDiya parice nusuLibiDuttade.

ಕನ್ನಡ →

8.4 nalbarahagaLa nuDimArike

kate, kavite, kAdambari, nATaka modalAda nalbarahagaLu nuDimArugarige tammavE Ada bEre kelavu toDakugaLannu tandoDDuttave. avakke huruLugaLu halavu maTTagaLalliruvudarinda, avannella tiLidukonDu nuDimArida barahadallU avu kANisikoLLuvante mADuvudu suLu vAda kelasavEnalla.

kelavara anisikeyante, kavanagaLannu nuDimAralu baruvudE illa. avugaLalli huruLugaLu mattu uligaLu ondAgi hOguva kAraNa, antahadE ondugUDuvikeyannu innondu nuDiyalli kalpisikoLLalU baruvudillavembudAgi avaru hELuttAre. hAge kalpisikonDarU adu bErondu kavanavAgaballudallade bErondu nuDiyalli baruva adE kavanavAgalAradendu avaru vAdisuttAre.

bEre kelavara anisikeyante, ondu kavana Odugaralli entaha pariNAmavannu unTumADuttadeyO antahadE pariNAmavannu unTumADaballa kavanavannu innondu nuDiyallU bareyaballevu. Adare, idakke mUla nuDiya kavanavannu OdinODi, adara ALavAda tiLivannu paDeyuva aLavu mAtravalla, antahadE tiLivannu koDuva kavanavannu IDunuDiyalli bareyuva aLavU nuDimAruganige ira bEkAguttade. endare, nuDimAruganu orega(vimarSaka)nU Agira bEkAguttade, kaviyU AgirabEkAguttade.

idallade, ondu nuDiya mattu adannu baLasuva janara ELigege A rIti bEre nuDigaLa kavanagaLannu mattu bEre bageya nalbarahagaLannu nuDimAruvudu avaSya embudAgi avaru vAdisuttAre. yAkendare, bEre nuDigaLalli nalbarahagAraru yAva rItiyalli tamma nuDiya kasuvannu baLasikoLLuttAre mattu heccisikoLLuttAre embudannu intaha nuDimArikegaLu tOrisikoDaballuvu.

ಕನ್ನಡ →

8.5 eNNukada nuDimArike

barahavondannu ondu nuDiyinda innondu nuDige nuDimAralu tumbA samaya tagaluttade. obba nuDimAruga ganTege aydAru puTagaLannaSTE nuDimArabahudu. kelavu bageya barahagaLannu Ata svalpa bEgane mugisabahudu, Adare bEre kelavu bageya barahagaLannu mugisalu Atanige innaSTu hottu tagalabahudu.

nuDimArabEkAgiruva barahagaLa eNike ivattu dinadinda dinakke heccuttalE hOguttide. ingliSnantaha nuDigaLinda sAvirAru barahagaLannu bEre nuDigaLige nuDimAruttalE irabEkAguttade. koneyillada I kelasakke eSTu mandi nuDimArugariddarU sAkAguvu

hAgAgi, eNNuka(kampyUTar)gaLannu baLasuva mUlaka I kelasavannu heccu bEgane mattu kaDime veccadalli naDesabahudallavE embudAgi halavaralli Asakti mUDiddu, kaLeda ayvattu varSagaLinda I viSayadalli arake(samSOdane)gaLu naDeyuttive. idaralli svalpa maTTige geluvU

avarige doretideyendu hELabahudu. ganTege nUrinnUru puTagaLaSTu barahagaLannu ivattina eNNukagaLu nuDimArikoDaballuvu.

Adare, eNNukagaLu nuDimAri koDuva I barahagaLalli halavu tappugaLu uLidiruttave. avannella nuDimArugaru kayyindalE tiddi saripaDisabEkAguttade. idakke mukya kAraNavEnendare, nuDimAruva samayadalli nAvu naDesabEkAgiruva halavu kelasagaLalli kelavannu naDesalu eNNukagaLige sAdyavE Aguvudilla. kelavu bageya barahagaLa maTTigantU I rIti eNNukaLu koDuva nuDimArikeyannu tiddalu hOguvudakkintalU nEravAgi mUla barahavannu nuDimAruvudE suLuvAda kelasavendu kelavarige anisuttade.

hIgiddarU, eNNukagaLa mUlaka nuDimAruva kelasavannu nAvu ivattu naDesalEbEkAgide. iduvarege inTarneTnalli heccina viSaya gaLU ingliSnallE kANisikoLLuttidduvu. hAgAgi, ingliS nuDi gottiddare, namage bEkAdudannella inTarneTnalli paDeyabahudemba anisikeyittu.

Adare, ittIcege adaralli bEre nuDigaLa baLake heccuttA hOguttide. ettugegAgi, japAnina inTarneT nelegaLalli heccinavU japAnIs nuDiyallE ive. hAgAgi, inTarneT mUlaka heccu heccu viSayagaLannu tiLiyabEkendiruvavaru illavE heccu heccu janarannu avugaLa mUlaka talupabEkendiruvavaru ingliS nuDi yondannE nambikonDiddare sAladu.

inTarneTnalli ondakkinta heccu nuDigaLalli bandiruva viSaya gaLannu tiLiyabEkendiruvavarige eNNukada nuDimArike neravige bara balludu. ettugegAgi, ingliSninda kannaDakke nuDimAruva ErpADu inTarneTnallE ideyAdare, adannu baLasi ingliSnalliruva yAva barahavannu bEkiddarU nEravAgi A ErpADina mUlaka kannaDakke mArpaDisi Odalu ingliS tiLiyada kannaDigarigU sAdyavAgabahudu. idallade, intaha bEre halavu nuDigaLalliruva barahagaLannu kannaDakke nuDimAruvantaha ErpADugaLannu inTarneTnalli aLavaDisi konDevAdare, avugaLalli yAva nuDiyalliruva barahavannu bEkiddarU

ellA kannaDigarU kannaDadallEnE inTarneTnalli Odi tiLidukoLLalu baruvavante mADaballevu.

modamodalige intaha eNNukagaLa mUlaka nAvu paDeyaballa nuDimArikegaLu tumbA tappugaLinda kUDiddu, oraToraTAgira bahudu. Adare, intaha oraToraTAda nuDimArikegaLindalU namage neravannu paDeyalu baruttade. yAkendare, ivattu inTarneTnalli nAvu huDukuva barahagaLalli heccinavU tiLivige sambandisidavu. oraTu nuDimArikegaLu intahadondu barahadalli entaha tiLivu sigaballudu, adu namage bEkAgiruvantahadE allavE embaSTannAdarU tiLisa balluvu. adu bEkAgiruvantahadendu gottAda mEle bEkiddare, nuDimArugara neravininda adara oLLeya nuDimArikeyannu paDeyalu hOgabahudu.

ಕನ್ನಡ →

8.5.1 eNNukada hammugegaLu

nuDimArikege eNNukavannu baLasatoDagida samayadalli, adara mUlaka ondu nuDiya barahavannu innondu nuDige nEravAgi nuDimAra bahudemba anisike tiLivigarallittu. barahadalli baruva padagaLannu ondondAgi innondu nuDige badalAyisidalli, mattu avannu sollugaLAgi jODisuva kramadalli kelavu mArpADugaLannu mADi konDalli, adu A innondu nuDiya barahavAgaballudu embudAgi avaru bAvisiddaru. ingliS mattu raSyan nuDigaLa naDuve intaha eNNukada nuDimArikeyannu naDesalu kelavu prayatnagaLannU naDesa lAyitu.

Adare, intaha prayatnagaLannu kaygettikonDAga halavAru toDakugaLu kANisikonDuvu. mukyavAgi, sollugaLa iTTaLaventahadu embudannu tiLidukoLLade ondu nuDiya sollugaLannu innondu nuDiya sollugaLAgi nuDimAralu baruvudillavemba viSaya I prayatnagaLinda gottAyitu. hAgAgi, AmElina prayatnagaLallella mUla nuDiya barahadalliruva padagaLannu IDunuDiya padagaLondige

hondisuvudarondige mUla barahadalliruva sollina iTTaLagaLannU IDunuDiya iTTaLagaLondige hondisalAguttide.

eNNukagaLu barahagaLannu nuDimArabEkiddalli avakke halavu bageya arivu bEkAguttade. barahadalli baLakeyAguva padagaLige entaha huruLugaLella ive embudannu avu aritirabEku, mattu idakkAgi avugaLalli padanerakegaLirabEku. padagaLu sollugaLalli hEge baLake yAguttave, mattu hAge baLakeyAguvAga avugaLa halavu huruLu gaLalli ondu hEge AykegoLLuttade embudannu avu aritirabEku, mattu idannu avakke tiLisaballa sollarimeya kaTTalegaLu avugaLalli irabEku.

barahagaLalli baruva padagaLa huruLu avannu baLasiruva kuLLiha (sandarba)da mElU avalambisiruttade. mAnavana miduLu I vyatyAsa vannu suLuvAgi aritukonDu, kuLLihakke hondikeyAguvantaha huruLannu suLuvAgi AydukoLLaballudu. Adare, I kelasavannu naDesalu bEkAguva arivannu eNNukagaLige koDisuvudu hEge embudinnU tiLivigarige gottAgilla. hAgAgi, I viSayadalli eNNuka gaLu tumbA tappu mADuttive.

ಕನ್ನಡ →

8.5.2 mAreDe hammuge

ivattu nuDimAruva kelasakkAgi eNNukagaLalli mukyavAgi eraDu bageya hammugegaLannu baLasalAguttade. ivannu mAreDe hammuge mattu eDenuDi hammuge embudAgi kareyabahudu. ivugaLalli modalaneyadannu baLasuvavaru tiLivannu nEravAgi mUlanuDiyinda IDunuDige mAreDegoLisu(vargAyisu)ttAre, mattu eraDaneyadannu baLasuvavaru tiLivannu modalige ondu kalpitavAgiruva eDenuDige mAreDegoLisi, allinda IDunuDige mAreDegoLisuttAre.

mAreDe hammugeyalli mUru hantagaLiruttave: modalaneya hantadalli mUla barahada huruLEnu embudannu kanDuhiDidu, adannu mUlanuDiyadE Ada ondu kalpita rUpakke badalAyisa lAguttade; eraDaneya hantadalli adannu antahadE Ada ondu

IDunuDiya kalpita rUpakke mAreDegoLisalAguttade; mattu mUraneya hantadalli IDunuDiya I kalpita rUpavannu adara baraharUpakke mArpaDisalAguttade.

mUla barahada huruLannu kanDuhiDiyalu modalaneya hantadalli adara sollugaLannu biDisinODalAguttade. adaralli baLakeyAgiruva padagaLu entahavu (hesarupadagaLE, esakapadagaLE illavE sollarimege sambandisida padagaLE), avannu yAva huruLinalli baLasalAgide, barahadalli baruva sollugaLa iTTaLa entahadu, ippuruLina iTTaLaviruva sollugaLannu, nuDigaTTugaLannu illavE mArpuruLu(rUpaka)gaLannu baLasalAgideyAdare avu entaha huruLugaLalli baLakeyAgive embantaha halavAru viSayagaLannu tIrmAnisikoLLuva kelasavannu I hantadalli naDesabEkAguttade.

I rIti mUla barahada padagaLu, sollarimeya iTTaLagaLu, mattu averaDara mUlaka huruLugaLannu gurutisiruva bage - ivannella biDisiTTAga, A barahada kalpita rUpavondu doreyuttade.

eraDaneya hantadalli mUla barahada I kalpita rUpavannu IDu barahada kalpita rUpakke mArpaDisalAguttade. idakkAgi, mUlanuDigU IDunuDigU naDuve padagaLalli, sollina iTTaLagaLalli, mattu avugaLa mUlaka huruLugaLannu gurutisuva bageyalli entaha vyatyAsagaLella iveyO avannella baLasikoLLabEkAguttade.

mUraneya hantadalli IDu barahada I kalpita rUpavannu adara nijavAda baraha rUpakke mArpaDisalAguttade. esaka padagaLige himbottannu (bUtakAlavannu) illavE mumbottannu (baviSyatkAla vannu) tiLisuva padarUpagaLannu koDuvudu, hesarupadagaLige avugaLa pAngugaLannu gurutisuva annu, inda, ge, mattu alli emba oTTugaLalli ondannu sErisuvudu, hesarupadagaLigU esakapadagaLigU naDuve hondANikeyannu unTumADuvudu modalAda kelasagaLannu I hantadalli naDesalAguttade.

I mUru hantagaLige bEkAguva kelasagaLannu naDesuvudakkAgi eNNukakke mUru bageya padanerakegaLannu odagisabEkAguttade:

mUlanuDiya padarUpagaLa, sollarimeya mattu huruLugaLa tiLivannu koDuva padanerake; IDunuDiya kuritAgi antahadE tiLivannu koDuva innondu padanerake; mattu I eraDara naDuvina pattuge(sambanda) yannu tiLisuva mUraneyadondu innuDiya padanerake.

eNNukagaLige odagisabEkAgiruva I viSayagaLannu mUru bEre bEre angagaLalli odagisalAguttade. ettugegAgi, modalaneya hantakke bEkAguva viSayagaLannu pada mattu padarUpakke sambandisidavu, sollarimege sambandisidavu, mattu huruLugaLige sambandisidavu embudAgi mUru angagaLalli bErpaDisi koDalAguttade.

idE rItiyalli, eraDanE mattu mUranE hantagaLige bEkAguva viSayagaLannU mUru bEre bEre angagaLalli bErpaDisi koDalAgu ttade. hIge mADuvudarindAgi, munde avugaLalli mArpADugaLannu mADikoLLuva kelasa heccu suLuvinadAguttade.

ಕನ್ನಡ →

8.5.3 eDenuDi hammuge

mAreDe hammugeginta eDenuDi hammuge sollugaLige kalpita rUpavannu koDuvalli mAtra bErAgiruttade. mUlanuDiya barahavannu adaradE Ada kalpita rUpakke mArpaDisuva badalu, I hammugeyalli adannu ondu eDenuDige (kalpitavAgiruva nuDige) mArpaDisalAguttade.

hIge mADuvudarinda siguva prayOjanavEnendare, AmEle I eDenuDiyinda bEre yAva nuDige bEkiddarU barahavannu nuDimAra bahudu. ettugegAgi, kannaDada ondu barahavannu eDenuDiya baraha vAgi mArpaDisidalli, AmEle adannu nEravAgi tamiLu, telugu, malayALa, hindi modalAda bEre halavu nuDigaLalli yAvudara barahavAgi bEkiddarU mArpaDisikoLLabahudu. idakke badalu, mAreDe hammugeyalli ondondu nuDijODigU nuDimAralu bEkAguva kelasagaLannella bEre bErAgi mADikoLLabEkAguttade.

jagattina ellA nuDigaLigU samAnavAgabahudAdantaha, endare yAvudE ondu nuDiya pariceyannU baLasadiruvantaha eDenuDi

yondannu unTumADaballevu emba huccu utsAha I eDenuDi hammugeyannu havmikoLLalu horaTidda tiLivigarallittu. Adare samaya kaLedantella, idu talapalAgada guri embudu spaSTavAguttide.

ettugegAgi, mUla barahadalli kANisuva ellA bageya ippuruLu gaLannU intaha eDenuDiyalli bageharisikoLLabEkAguttade. Adare, idannu naDesuvudu aSTondu suLuvina kelasavEnalla. yAkendare, bEre bEre nuDigaLa naDuve bEre bEre bageya pada mattu iTTaLagaLa ippuruLugaLu kANisikoLLuttave. hAgAgi, nAvu kalpisabEkAgiruva eDenuDiyannu jagattina ellA nuDigaLondigU hOlisi nODade adaralli kANisaballa ippuruLugaLannella mEle sUcisida hAge bage harisalu baruvudilla.

intaha halavu toDakugaLu mAreDe hammugeyalli illavAguttave. ettugegAgi, adara modalanE hantadalli mUlanuDige sambandisi dantaha ippuruLugaLannu mAtra bageharisidare sAku; IDunuDige sambandisidantaha ippuruLugaLEnAdarU uLididdare, avannu mAreDegoLisuva eraDanE hantadalli bageharisabahudu.

idallade, mUlanuDigU IDunuDigU naDuve kANisuva halavu bageya hOlikegaLannu mAreDe hammugeyalli nAvu baLasikoLLa ballevu; averaDara naDuviruva vyatyAsagaLannu mAtra nAvu bageharisi koLLabEkAguttade. Adare, eDenuDi hammugeyalli nuDigaLa naDuve kANisikoLLaballa ellA bageya vyatyAsagaLannU bageharisikoLLabEkAgu ttade. yAkendare, adu ellA nuDigaLigU samAnavAgiruvantaha amSagaLannaSTE oLagoLLabEkAgiruttade. I kAraNakkAgi, eDenuDi hammugeyalli tumbA toDaku toDakAda sollarimeya kaTTalegaLannu unTumADikoLLabEkAguttade.

ivattu eDenuDi hammugegaLannu baLasuvavaralli heccinavarU kelavE kelavu nuDigaLige samAnavAgiruvantaha eDenuDigaLannu mAtravE kalpisikoLLuttAre. ettugegAgi, yurOpina nuDigaLa naDuve nuDi mAruvudakkAgi unTumADiruvantaha eDenuDi allina nuDigaLige mAtra samAnavAgideyallade bEre nuDigaLige samAnavAdudalla.

hIge mADuvudarinda avaru kalpisikoLLabEkAgiruva eDenuDi heccu toDakinadAguvudilla.

ಕನ್ನಡ →

8.5.4 eNikeya hammuge

mElina eraDu bageya hammugegaLigU neravAguva hAge, innondu bageya hammugeyannU kelavaru tiLivigaru hammikonDiddAre. idaralli IgAgalE unTumADiruva nuDimArikegaLannu baLasikoLLuvantaha aLavannu eNNukagaLige koDisalAguttade.

I aLavina neravininda, eNNukagaLu eraDu nuDigaLa naDuve IgAgalE naDesiruva nuDimArikegaLalli ondu nuDiya pada, pada rUpa, sollina iTTaLa modalAdavugaLige badalAgi innondu nuDiyalli yAva pada, padarUpa, sollina iTTaLa modalAduvu heccineDegaLallU baLakeyAguttave embudannu kanDukoLLuttave, mattu I viSayavannu nenapinallirisikonDu, antahavE Ada pada, padarUpa, sollina iTTaLa modalAduvannu bEkAdAga baLasuva aLavannu tAvE unTumADikoLLuttave.

ettugegAgi, ingliS mattu phranc nuDigaLa naDuve halavAru barahagaLannu IgAgalE nuDimAralAgide. I barahagaLalli yAva mUlanuDiya padagaLige badalAgi yAva IDunuDiya padagaLu ati heccu kaDegaLalli baLakeyAguttave embudannu eNNukagaLu gamanisikoLLuttave. hosadAgi barahavondannu ingliSninda phranc nuDige illavE phrancninda ingliS nuDige nuDimArabEkAdAga, I eNNukagaLu ondondu padakkU samanAgiruva padagaLalli A rIti tumbA heccu bAri baLakeyAgiruva padavannE ArisikoLLuttave, mattu idarindAgi, avu naDesuva nuDimArike Odugarige heccu meccugeyAguva hAgAguttade.

Adare, I hammugeyannu baLasabEkiddalli sAvirAru irnuDiya barahagaLu eNNukagaLige sigaballa rUpadalli irabEkAguttade. hAgAgi, sadyakkantU I hammugeyannu ingliS, phranc, jarman modalAda kelavE kelavu nuDigaLalli mAtra baLasaballevu.

ಕನ್ನಡ →

8.5.5 eNNukagaLa toDakugaLu

nuDimAruvalli eNNukagaLu halavu bageya toDakugaLannu edurisa bEkAguttade. avugaLalli kelavannu hammugegaLalli badalAvaNegaLannu mADuva mUlaka bageharisabahudu; Adare bEre kelavannu sadyakkantU bageharisalArevendE hELabEkAguttade. eNNukagaLu koDuva baraha vannu nuDimArugarinda tiddisuva mUlakavEnE intaha toDaku gaLindAgi mUDibaruva tappugaLannu saripaDisabEkAguttade.

barahagaLalli kANisikoLLuva ippuruLugaLu sAmAnyavAgi Odugarige yAva tondareyannU koDuvudilla. yAkendare, avarige sollu gaLannu baLasiruva kuLLiha(sandarba)dinda, illavE tamma anubavadinda sariyAda huruLannu ArisikoLLalu baruttade. Adare, eNNukagaLige avu tumbA tondare koDuttave. yAkendare, kuLLihada tiLivannu eNNukagaLige koDisuvudu hEge embudinnU tiLivigarige gottAgilla. idallade, eNNukagaLige padagaLa huruLannu gamanisalu baruttadallade avugaLa tiLivannu gamanisalu baruvudilla (8.1.1 nODi). hAgAgi, mUlanuDiya barahadalli kANisuva pada mattu sollugaLa huruLu entahadu embudannu mAtravE avu baLasikoLLaballuvallade, nEravAgi pada mattu sollugaLu Odugaralli mUDisuvantaha tiLivu entahadu embudannu avu baLasikoLLalAravu.

mEle sUcisida hAge, padagaLa tiLivannu avugaLa huruLugaLu pUrtiyAgi koDalAravu. yAkendare, eraDu padagaLa naDuve tiLivinalli tusuvAdarU vyatyAsa iddE iruttade. hAgAgi, ondu padavannu innondu padada huruLAgi koDuvAgalella intaha tiLivina vyatyAsa gaLannu kaDegaNisuttalE irabEkAguttade. ellA nuDigaLigU samAnavAga balla eDenuDiyondannu unTumADuvalli idU ondu toDakAgide.

ಕನ್ನಡ →

8.5.6 oLanuDigaLa nuDimArike

kelavu arime(vijnAna)gaLige mattu paLagikegaLige sambandisidante avugaLavE Ada oLanuDigaLu beLedu bandiruttave. ettugegAgi,

kOrTugaLige sambandisidante oLanuDiyondu baLakege bandiddu, kOrTina barahagaLallella adara baLakeyAguvudannu kANabahudu. idE rItiyalli halavu bageya arimeya (vijnAnada) barahagaLallU avugaLadE Ada oLanuDigaLu baLakeyAguttiruttave. I rIti tammadE Ada ondu oLanuDiyannu baLasuva barahagaLannu eNNukagaLa mUlaka nuDimAruvudu heccu suLuvAda kelasa.

yAkendare, intaha barahagaLallella ondu bageya viSaya mAtra baruttadeyAda kAraNa, avugaLalli baLakeyAguva padagaLa eNike dinabaLakeya nuDiyalli baLakeyAguva padagaLa eNikeginta tumbA kaDime iruttade. idallade, I padagaLige kaTTuniTTAda huruLU iruttade. hAgAgi, eNNukagaLige I barahagaLalli baruva padagaLa huruLugaLannu kanDuhiDiyalu heccu tondareyAguvudilla.

intaha barahagaLalli kelavE kelavu sollina iTTaLagaLu mAtra baruttiruttave. hAgAgi, avugaLannu nuDimAralu bEkAguva sollarimeya tiLivannu eNNukagaLige koDisalu heccu tondareyAguvu dilla. dinabaLakeya nuDiyalli bAradiruvantaha kelavu iTTaLagaLU ivugaLalli baLakeyAguttirabahudu. Adare, ivu A oLanuDiya ellA barahagaLallU baruva kAraNa, avugaLindalU heccu tondareyAguvu

idallade, nuDigaTTugaLu mattu mArpuruLina padagaLu illavE padakantegaLu intaha barahagaLalli baLakeyAguvudu tumbA kaDime. Adare, sollarimeya mArpuruLugaLu heccu baLakeyAguttave. hAgAgi, avannu sollugaLondige sambandisuva bageyannu eNNukagaLige tiLisabEkAguttade.

I ellA kAraNagaLigAgi, oLanuDiyalli barediruva barahagaLannu nuDimAruvudakkAgi eNNukagaLannu baLasikoLLuvudu dinabaLakeya nuDiyalli barediruva barahagaLannu nuDimAruvudakkAgi baLasikoLLuvu dakkinta heccu suLuvAda kelasavAgide. idallade, eNNukagaLu koDaballa nuDimArikegaLu oLanuDiyavAgiddalli, avu heccu mandi Odugarige meccugeyAgaballuvu.

ಕನ್ನಡ →

8.5.7 eNNukagaLigAgi bareyuvudu

eNNukagaLa toDakannu kaDime mADalu nammedurigiruva innondu upAyavendare, avugaLige nuDimAralu suLuvAguva hAge barahavannu tiddi bareyuvudu, illavE bareyuvAgalEnE avakke anukUlavAguva hAge bareyuvudu. ettugegAgi, ellA rAjyagaLigU kaLisikoDabEkAgiruva ondu varadiyannu bareyuvAgalEnE eNNuka gaLige anukUlavAguva hAge baredalli, adannu nEravAgi, mattu heccuna OdugarigU meccugeyAguva hAge eNNukagaLa mUlaka nuDimAri AyA rAjyagaLige kaLisikoDabahudu.

ondu baraha eNNukagaLige anukUlavAgabEkiddalli, adaralli cikka cikka sollugaLannu baLasirabEku; heccu uddavAgiruva mattu sikkalu sikkalAgiruva sollugaLannu baLasirabAradu; adaralli baruva sollugaLella sollarimeya kaTTalegaLige anusAravAgirabEku; hELabEkAgiruvudannu aDakavAgi hELirabEku; avaSyavillada padagaLannu mattu eNNukakke tiLidillada padagaLannu baLasirabAradu; mattu AdaSTu maTTige ippuruLina padagaLu mattu iTTaLagaLu adaralli bArada hAge nODikoLLabEku.

intaha barahagaLannu eNNukagaLu Odugarige meccugeyAguva hAge

nuDimAraballuvu.

ಕನ್ನಡ →

8.6 tiruLu

barahagaLannu ondu nuDiyinda innondu nuDige nuDimAra bEkendiru vavarige sollarimeya tiLivu halavu bagegaLalli neravige baraballudu. mUla nuDiya sollarimeyannu mAtravallade IDunuDiya sollarimeyannU avaru idakkAgi tiLidirabEkAguttade. ADunuDi illavE oLanuDigaLannu baLasiruva barahagaLannu nuDimArabEkiddalli, IDunuDiyalli baLakeyAguttiruva, mattu avakke samanAgiruva ADunuDi illavE oLanuDigaLa sollarimeyannU avaru tiLidira bEkAguttade.

eNNukagaLa mUlaka barahagaLannu nuDimArabEkiddalli avakke mUlanuDi mattu IDunuDigaLa sollarimeyannu tiLisikoDa bEkAguttade; hAgAgi, antaha kelasagaLannu naDesuvavarU I eraDu nuDigaLa sollarimegaLannu innaSTu heccu vivaravAgi tiLidira bEkAguttade.

English →

ಕನ್ನಡ →

ombattanE pasuge — nuDihammuge

ಕನ್ನಡ →

9.1 munnOTa

nuDigaLu kAladinda kAlakke mArpaDuttA iruttave. haLegannaDaviddaddu naDugannaDavAgi, ivattu hosagannaDavAgi mArpaTTide; ondu kAladalli kannaDavemba ondE nuDiyiddudu ivattu soligara kannaDa, havyaka kannaDa, maysUru kannaDa, hubbaLLi kannaDa modalAda ADunuDigaLAgi, illavE kannaDa mattu baDaga emba eraDu nuDigaLAgi bErpaTTide.

I rIti kannaDa nuDi mArpaDalu, mattu halavu ADunuDigaLAgi illavE nuDigaLAgi bErpaDalu adaralli baLakeyAguttiruva uligaLalli, padagaLalli mattu sollarimeya iTTaLagaLalli kAladinda kAlakke mArpADugaLu naDeyuttiruvudu, mattu I mArpADugaLu bEre bEre UrugaLalli mattu jAtigaLalli bEre bEre rItiyalli naDeyu ttiruvudu mukya kAraNa.

intaha mArpADugaLu nuDiya oLagannu tAguva badalu adara iruvikeyannU tAgaballudu. ondu nuDi illadAgabahudu, illavE hosadondu nuDi mUDibarabahudu. ettugegAgi, ondu nuDiyannADuva janaralli ellarU sAvannappidalli, illavE ellarU adannu biTTukoTTu bErondu nuDiyannu baLasatoDagidalli, A nuDiyE illadAgabahudu.

halavu nuDigaLu berakegonDu avugaLinda hosa nuDiyondu mUDibarabahudu. ettugegAgi, halavu nuDigaLannADuva janaru oTTige vAsamADabEkAdAga, A ellA nuDigaLa amSagaLannU oLagonDiruva berakenuDiyondu avara naDuve baLakege baruttade, mattu cikkandinalli

nuDihammuge

antaha nuDiyannu kELuttA beLeyuva makkaLa bAyiyalli adondu hosa nuDiyAgi mArpaDuttade.

ಕನ್ನಡ →

9.1.1 mArpADugaLu yAke naDeyuttave?

nuDigaLalli kANisikoLLuva mArpADugaLalli heccinavU yAke naDeyuttave embudu namage gottAguvudilla. ettugegAgi, haLegannaDa dallidda pakAra hakAravAgide, ra-Ra mattu La-ZagaLa naDuvina vyatyAsa illavAgide, allagaLeyuva rUpa badalAgide (haLegannaDadalli mADan endiddudu ivattu hosagannaDadalli mADalikkilla endAgide); intaha mArpADugaLella kannaDadalli yAke naDedive embudannu nAvu vivarisa lArevu.

Adare, nuDigaLalli kANisikoLLuva bEre kelavu mArpADugaLu avannADuva janara hosa hosa bEDikegaLannu neravErisuvudakkAgi naDeyuttave. ettugegAgi, samskruta, ingliS modalAda bEre nuDi gaLinda kannaDakke halavAru padagaLu eravalAgi bandive; ivugaLalli halavu kannaDigara bALveyalli hosadAgi sErikonDiruva vastugaLannu illavE viSayagaLannu hesarisuvudakkAgi bandive.

hosagannaDada halavu ADunuDigaLalli ondu ADunuDi barahada nuDiyAgi mattu ellara nuDiyAgi ivattu baLakege bandiruvudU hIgeyE kannaDigara bEDikeyondannu neravErisuvudakkAgi naDediruva mArpADu. barahada nuDiyAdudarindAgi adaralli AmEle bEreyU halavu mArpADugaLu naDeyabEkAyitu, mattu I mArpADu gaLindAgi adu ivattu mUla ADunuDiginta halavu viSayagaLalli bErAgide.

sAmAnyavAgi, intaha mArpADugaLu ADugara bEDikegaLannanusarisi nuDigaLalli naDeyuttalE iruttave. avannu yArU nuDiya mEle hEruvudilla. idakke badalu, ondu nuDiyalli entaha mArpADugaLu naDeyabEku embudannu ondu kUTa, ondu ADaLita illavE obba vyakti tIrmAnisi, adarante avannu naDesalu toDagabahudu, mattu

adakkAgi kaTTaLe illavE kAnUnugaLannu mADabahudu. idannu illi nuDihammuge endu kareyalAgide.

nuDiya baLakeyalli samAjavu edurisuva toDakugaLannu bageharisuvudakkAgi nuDihammugegaLannu kaygettikoLLalAguttade. ettuge gAgi, halavu nuDigaLiruva ondu nADinalli ellarigU ondE Agiru vantaha nuDiyondu illadirabahudu. I korateyannu hOgalADisu vudakkAgi, ADaLita ondu kAnUnannu mADabahudu, mattu antaha kAnUnina mUlaka, baLakeyalliruva halavu nuDigaLalli ondu nuDi ellara nuDiyAgi, endare SAleya, ADaLitada mattu barahada nuDiyAgi baLakege baruvante mADabahudu.

ondu nuDiyalli hosadAgi barahavannu beLesabEkendiruva janaru, adakkiruva halavu ADunuDigaLalli yAvudAdarU ondannu Arisi konDu, adaralli barahagaLannu unTumADalu toDagabahudu. samaya kaLedante, A ADunuDi barahada nuDiyAgi nelegoLLabahudu. ondu nuDiya barahadalli barige(akSara)gaLa toDakugaLu (spelling samasyegaLu) halavirabahudu; ettugegAgi, adaralli baLakeyAguva barigegaLigU barahavannu Oduva bagegU naDuve sariyAda hondANike yilladirabahudu. idarindAgi, A nuDiya barahavannu kaliyuva mattu baLasuva kelasa tumbA toDakinadAgirabahudu. I toDakannu illavAgisuvudakkAgi, antaha barigegaLannu biTTukoDabEkemba tIrmAna vannu vyaktiyobbanu baLakege tarabahudu, mattu Atana tIrmAnavannu bEre barahagAraru oppikoLLabahudu.

I rIti ADaLita, kUTa, illavE vyaktigaLu naDesuva nuDihammugegaLa mUlakavU ondu nuDiya illavE ADunuDiya parice(rUpa) mattu baLakegaLalli naDeyabEkAgiruva mArpADugaLu naDeduhOgaballuvu.

ಕನ್ನಡ →

9.1.2 hammugegaLa bagegaLu

mEle sUcisida hAge, mArpADugaLu nuDiya oLagannu tAgabahudu, illavE adara iruvikeyannU tAgabahudu. idakkanusAravAgi,

nuDihammugegaLU eraDu bageyavAgiraballuvu. avugaLa guri nuDiya oLagannu mArpaDisuvudAgirabahudu, illavE adara iruvikeyalli mArpADugaLannu taruvudAgirabahudu.

nuDiya oLagannu tAguva hammugegaLa mUlaka hosa hosa kelasagaLannu naDesuvalli adannu baLasalu baruva hAge nAvu mADaballevu. ettugegAgi, ondu nuDiyannu kOrTu kacErigaLalli illavE SAle-kAlEjugaLalli baLasabEkiddalli, adakke bEkAguva sAvirAru heccina padagaLu A nuDiyallirabEkAguttade. nuDihammugeya mUlaka ivannella unTumADikoTTalli antaha baLake suLuvAguttade. nuDiya iruvikeyannu tAguva hammugeya mUlaka samAjadalli baLakeyalliruva halavu nuDigaLalli ondara bele uLidavugaLa beleginta heccAguva hAge mADabahudu. ettugegAgi, halavu nuDigaLalli ondannu kalikeya illavE ADaLitada nuDiyAgi ArisikonDalli, adara bele heccuttade; samAjadalli adara baLakeyU heccu haravannu paDeyuttade: heccu heccu mandi adannu baLasuvantAguttade.

I eraDu bageya hammugegaLu ondakkondu sambandisive embudannu gamanisuvudu avaSya. ettugegAgi, ondu nuDiyalli arimeya (vijnAnada) kalikege bEkAguva sAvirAru hosa padagaLannu unTumADikoTTiddarU, A nuDiyannu antaha kalikegAgi baLasalu toDagadiddalli, avu padanerake(kOSa)gaLalli mAtravE kANisikoLLuva padagaLAgi uLiyaballuvallade A nuDiya padagaLendenisalAravu.

ಕನ್ನಡ →

9.1.3 hammugeya hantagaLu

I eraDu rItiya nuDihammugegaLannU nAlku mukya hantagaLa mUlaka baLakege tarabEkAguttade. ivannu Ayke, parice, baLake mattu beLavaNige embudAgi hesarisabahudu.

ettugegAgi, barahavannu baLasadiruva nuDiyondannu barahakkiLisa bEkemba nuDihammuge namma mundirabahudu. idakkAgi, modalige yAvudAdarondu lipiyannu ArisikoLLabEkAguttade. idu rOman

lipiyirabahudu, nAgari lipiyirabahudu, illavE parsO-arEbik lipiyirabahudu.

eraDaneyadAgi, A lipiyalliruva barige(akSara)gaLalli yAvuvannu baLasabEku mattu yAvuvannu biDabEku, avugaLa mUlaka nuDiya uligaLannu illavE padagaLannu hEge sUcisabEku, nuDiyalliruva heccina uligaLannu sUcisalu entaha heccina barigegaLu bEkAguttave, avannu hEge unTumADikoLLabEku embantaha halavAru tIrmAna gaLannu kaygoLLabEkAguttade. I tIrmAnagaLu A nuDiyalli baLasabEkAgiruva lipige adaradE Ada ondu pariceyannu koDuttave. mUraneyadAgi, I lipiyannu baLakege taruva kelasa naDeyabEku. idannu obba vyakti naDesabahudu, kelavaru barahagAraru oTTu sEri naDesabahudu illavE kAnUnugaLa mUlaka ADaLitavU adannu naDesaballudu. SAlegaLa kalikeyalli adannu sErisuva mUlaka, mattu dinapatrike, vArapatrikegaLalli mattu pustakagaLalli adannu baLasuva mUlaka, heccu heccu janaralli adu baLakega baruva hAge mADa bahudu.

nAlkaneyadAgi, baLakege tandiruva I lipiyalli halavu rItiya beLavaNigegaLu naDeyabEkAguttade: bEre bEre kaDegaLalli baLasuvu dakkAgi adara barigegaLannu dappabarige, teLubarige, mAlubarige modalAda halavu oDDavagaLalli unTumADabEkAguttade; adannu beraLaccu mADalu adara barigegaLannu kIlimaNeyalli aLavaDisa bEkAguttade; eNNuka(kampyUTar)gaLalli baLasalu tantrAmSagaLannu unTumADabEkAguttade.

nuDihammugeya I nAlku hantagaLalli eraDu mattu nAlkanE hantagaLannu naDesabEkiddalli, adakke sollarimeya tiLivu bEkAguttade. antaha tiLivilladavaru avannu naDesahOgi, hEge samAjavannu halavAru bageya tondaregaLalli silukisiddAre embudannu gamaniside vAdare, idu yAke bEku embudu gottAguttade.

nuDiya hammugege sollarimeya tiLivu yAke bEku embudannu tOrisikoDuvudE I pasugeya guriyAda kAraNa, parice mattu

beLavaNige emba adara eraDu mattu nAlkaneya hantagaLannu mAtra illi gamanisalAgide.

ಕನ್ನಡ →

9.2 parice hammuge

ondu nADinalli illavE samAjadalli nuDihammugeya mUlaka entaha mArpADugaLannu naDesabEku embudannu mukyavAgi sAmAjika neleyalli naDesalAguttade. ettugegAgi, isrElnalli baLakeyallidda halavu nuDigaLalli hIbrU nuDiyannu ellara nuDiyAgi ArisikoLLa lAyitu mattu adannE ADaLita, kAnUnu, kalike modalAdavugaLalli baLasuva tIrmAnavannu mADalAyitu. isrElnalli nelesida janaralli heccinavarU yehUdigaLAgiddudE I rIti hIbrU nuDiyannu ArisikoLLalu mukya kAraNa.

ondu nuDi illavE ADunuDiyannu ellara nuDiyAgi mArpaDisa bEkiddalli, adara pariceyalli halavu bageya mArpADugaLannu mADikoLLabEkAguttade; adannu barahadalli baLasuttillavAdalli, adakkondu lipiyannu koTTu barahakke iLisabEkAguttade; adannu halavu mandige hosadAgi kalisabEkAguttadeyAda kAraNa, hAge kalisalu bEkAguva sollarimeyondannu tayArisabEkAguttade; mattu, adannu halavu bageya hosa hosa kelasagaLalli baLasabEkAguttade yAda kAraNa, A kelasagaLige bEkAguva halavAru hosa padagaLannu adaralli unTumADabEkAguttade.

intaha nuDipariceya mArpADugaLannu sariyAgi, munde janarige tondareyAgada hAge, naDesabEkiddalli, adannu naDesikoDuvavaru nuDiyarimeyannu mattu A nuDiya sollarimeyannu cannAgi tiLidirabEkAguttade.

ಕನ್ನಡ →

9.2.1 barigehammuge

barahavillada nuDige ondu hosa lipiyannu aLavaDisuvudu, mattu barahaviruva nuDiyalli halavu padabarigeya (spelling) toDaku

gaLiddalli avannella bageharisuvudu embudAgi eraDu bageya barige hammugegaLannu naDesabEkAgi barabahudu. barahaviruva nuDiyallU padabarigeya toDakugaLu tumbA hecciddalli, adannu saripaDisuva badalu hosa lipiyondannu aLavaDisikoLLuvudE oLLeyadendU kelavomme anisabahudu.

I eraDu bageya kelasagaLannu naDesuvavarU nuDiya mattu barigeya oLaguTTannu tiLidiruvantaha barigeyarigarAgirabEku. illavAdare, avaru hosa lipiyannu tamma nuDige tappu tappAgi aLavaDisabahudu, illavE Igina lipiyalliruva toDakugaLannu tappu tappAgi bageharisalu hOgabahudu, mattu adarindAgi, A barahavannu kaliyuva mattu baLasuva kelasa tumbA toDakinadAguva hAge mADa bahudu.

ondu nuDiyannu samAjadalli kelavE kelavu mandi mAtra baLasu ttiruvarAdare, adara baraha toDakinadAgideyAdarU heccu tondare yAguvudilla. Adare, ellA janarU kaliyabEkAgiruva mattu baLasabEkAgiruva baraha toDakinadAgideyAdare, nuDiya kuritu namagiruva bEre hammugegaLalli ondannU sariyAgi naDesalu baruvudilla. ellarU adannu kaliyabEkemba modalaneya guriyannE talupalu baruvudilla.

lipiya maTTige ondu baraha cannAgirabEkAdare, endare adannu kaliyuva mattu baLasuva kelasa suLuvAgirabEkAdare, adu baLasuva barigegaLu uli illavE ulikantegaLondige nEravAgi sambandisira bEku. OdigU barahakkU naDuve antara heccidantella Oduva mattu bareyuva kelasa toDakinadAguttA hOguttade. barahada pariceyannu mArpaDisidavaralli kelavaru tamma jANmeya mUlaka adu tumbA suLuvAguva hAge mADiddAre; mattu adara mUlaka avara samAjadalli barahavannu ellara sottAgi mADuva kelasavU tumbA suLuvAguva hAge mADiddAre. Adare, bEre kelavaru tamma ariyame(ajnAna)yindAgi, adu tumbA toDakina kelasavAguva hAgeyU mADiddAre.

ಕನ್ನಡ →

9.2.2 sariyAgi mADida barigehammugegaLu

barigehammugegaLa mUlaka nuDigaLige oLLeya lipiyannu koDisiruva, mattu lipiya baLakeyalliruva toDakugaLannu bageharisi avu tumbA suLuvAguva hAge mADiruva ettugegaLu halavive. koriyan nuDige hosa lipiyondannu aLavaDisiruva bage, mattu phinniS nuDiya barahadallidda barigeya toDakugaLannu bageharisiruva bagegaLu intahavu. koriyan barahadalli baLakeyAguttidda caynIs mUlada hAjA lipi tumbA toDaku toDakinadAgittu. adannu kaliyalu halavu varSagaLE bEkAguttidduvu, mattu munde adannu baLasuvudU tumbA toDakina kelasavAgittu. 1945ralli, endare japAnIs AkramaNa konegonDa samayadalli, koriyAda rAja I hAjA lipiyannu biTTukoTTu, adara badalu hangul emba hosadAgi unTumADida lipiyannu baLasatakkaddemba tIrmAnavannu mADida.

Atana I tIrmAnakke tanna rAjyada ellA janarU, hengasaru mattu huDugiyaru kUDa, Odalu bareyalu kaliyabEkembudE mUla guriyAgittu. A samayadalli baLakeyallidda hAjA lipiyannu kaliyalu halavu mandige sAdyavE Aguttiralilla. hAgAgi, ellarU suLuvAgi kaliyaballantaha lipiyannu tamma nuDige aLavaDisa bEkembudAgi koriyAda rAja tIrmAnisidda.

hosadAgi unTumADidda hangul lipiyalli koriyan nuDiyalliruva 24 uligaLige 24 barigegaLive mattu avakkU nuDiya uligaLigU naDuve nEravAda pattuge(sambanda) ide. idallade, I barigegaLannu barigekantegaLAgi jODisi bareyalAguttade mattu avu padagaLalli baruva ulikante(silebla)gaLannu sariyAgiyE sUcisuttave. barigekantegaLannu sErisi mADida padagaLannu avakkinta modalu, mattu baLika baruva padagaLinda bErpaDisuva bageyU hangul barahadallide. uligaLigU barigegaLigU naDuve nEravAda pattugeyiruva kAraNa, koriyan barahavannu onderaDu dinagaLalli kalitubiDabahudu. makkaLige idannu kalisuvAga, modalige barigekantegaLannu kalisalAguttade mattu AmEle avugaLalli baruva barigegaLannu bEre bErAgi paricayisa

lAguttade. koriyan lipiyalli hIge mADalu baruttadeyAda kAraNa, adannu makkaLige kalisuvudu sulaba.

I hosa lipiyannu baLasatoDagidudarindAgi koriyAdalli Odu-baraha ballavara eNike tumbA heccAgideyendu hELalAguttade. modaligidda toDaku toDakAda lipigaLannu biTTukoTTu suLuvAgiruva hosadondu lipiyannu baLasuva tIrmAnavannu malayESiyA mattu inDonESiyAgaLallU tegedukoLLalAgittu. ettugegAgi, malayESiyAdalli toDaku toDakAda arEbik mUlada lipiyannu biTTukoTTu, adakkinta suLuvAda rOman lipiyannu, adaralli baruva barigegaLigU nuDiya uligaLigU naDuve nEravAda pattugeyiruva hAge, aLavaDisikoLLalAgittu. ivattu A dESadalli Odu-baraha ballavara eNike nUrakke eppattaraSTAgalu I rIti lipi yannu badalAyisidudE mukya kAraNavendu hELalAguttade.

ivellavU hosa lipiyondannu jANmeyinda nuDige aLavaDisi konDiruvudakke ettugegaLAgive. lipiyondannu nuDige tappu tappAgi aLavaDisidudarindAgi mUDibandidda padabarigeya toDakugaLannu barigehammugeya mUlaka bageharisiruvudakkU halavu ettugegaLive. phinniS nuDiya baraha, lipiya maTTige tumbA toDaku toDakA gittu. adara baLakeyalli halavAru padabarigeya (spellingna) toDakugaLidduvu. I toDakugaLannu bageharisuva kuritu 18 mattu 19nE SatamAnagaLalli halavu carcegaLu naDedidduvu. konege phinlenDina arimeya kUTa I kelasavannu bahaLa cannAgi naDesikoTTitu. idannu eSTu cannAgi naDesalAgittendare, ivattu yurOpina nuDigaLallella phinniS nuDiya barahavE ati heccu cannAgiruva barahavendeniside. I barahadalli padabarigeya toDakugaLu (spelling samasyegaLu) yAvuvU illa. ivattu jagattinalli Odu-barahada tiLivina maTTige phinlenD modalaneya jAgadalliralu adara I toDakugaLillada barahavE kAraNavendu hELalAguttade. amerikAdalli Odina tondareyiruva makkaLa ardadaSTu makkaLU phinlenDinalli Odina tondaregoLagAguvudilla. amerikAdalli makkaLige tumbA padabarigeya

toDakugaLiruva ingliS barahavannu kalisabEkAguttade mattu phinlenDi nalli yAva toDakU illada phinniS barahavannu kalisabEkAguttade embudE I vyatyAsakke kAraNavendu hELalAguttade.

ಕನ್ನಡ →

9.2.3 tappAgi mADida barige hammugegaLu

barigehammugegaLannu naDesalu barigeyarimeya tiLivu yAke bEkAgu ttade embudannu vivarisalu tapputappAgi naDesiruva halavu barige hammugegaLannU ettugegaLAgi koDabahudu. maNipuri nuDige bangAli lipiyannu aLavaDisuva samayalli barahagAraru mADida tappugaLu, mattu ingliS nuDiya padagaLalli entaha barigegaLannu baLasabEku embudannu tIrmAnisuva samayalli sAmyuvel jAnsan emba obba vyakti mADiruva tappugaLu intahavu. ivugaLindAgi, ivattu maNipuri mattu ingliS barahagaLannu kaliyuva makkaLu, mattu AmEle avannu tamma jIvanadalli baLasikoLLuva doDDavaru tumbA tondare goLagAgabEkAgide.

maNipurada janaru vaySNava darmavannu tammadAgisikonDAga, tamma nuDiyannu bareyalu bangAli lipiyannu baLasabEkemba tIrmAna vannu (barigehammugeyannu) mADikonDaru. Adare, avaru baLasuttidda maNipuri nuDigU bangAli nuDigU naDuve tumbA vyatyAsagaLive. hAgAgi, maNipuri nuDige bangAli lipiyannu aLavaDisuvudu suLuvina kelasavAgiralilla. adannu hEge naDesuvudu embudannu maNipuriya tiLivigaru tiLidiralilla, mattu adannu avarige tiLisaballa barige yarigarU iralilla.

I kelasavannu naDesuvalli maNipuri barahagAraru tusuvU jANmeyannu tOrisalillavAda kAraNa, ivattu A nuDiya barahadalli halavAru padabarigeya toDakugaLu tumbikonDive. SAlegaLalli makkaLige maNipuri barahavannu kalisuvudu, mattu AmEle adannu tamma barahagaLalli baLasuvudu tumbA toDakina kelasavAgide.

maNipuri nuDiyalli bareyalu oTTu 24 mucculi(vyanjana) gaLiddare sAku; Adare, bangAli lipiyalli oTTu 35 mucculigaLive.

maNipuri barahagAraru tamma nuDige bangAli lipiyannu aLavaDisi koLLuvAga, adakke bEkAgiruva 24 mucculigaLannu mAtravE ArisikoLLuva badalu, I ellA 35 mucculigaLannU ondalla ondu bageyalli baLasikonDaru. idarindAgi, mattu intahavE bEreyU halavu tappugaLindAgi, ivattu maNipuri barahadalli halavAru padabarigeya (spelling) toDukugaLu kANisikoLLuttave.

ettugegAgi, maNipuriyalli ondu sakAra mAtra ide. adannu bareyalu ondu barige iddare sAku. Adare, bangAli lipiyalli sa, Sa mattu ShagaLemba mUru antaha barigegaLive. maNipuri barahagAraru avugaLalli ondannu mAtravE ArisikoLLuva badalu mUrannU ArisikonDaru. Adare, avugaLalli yAvudannu elli baLasabEku embudakke yAva ondu kaTTaleyannU mADalilla. idarindAgi, ivattu maNipuriya yAva padadalli baruva sakAravannu sakAravAgi, SakAravAgi illavE ShakAravAgi bareyalAguttade emba viSayadalli entaha kaTTaLeyU kANisuvudilla!

intahavE innU halavAru padabarigeya toDakugaLu maNipuri barahadalli tumbikonDive. I toDakugaLannu bageharisabEkiddalli maNipuri uligaLu eSTiveyO aSTu barigegaLannu mAtra uLisikoLLa bEku mattu padagaLannu yAva rItiyalli OdalAguttadeyO adE rItiyalli bareyuva hAge I barigegaLannu baLasabEku. idannu maNipuri uliyarimeya tiLivillade naDesalu baruvudilla.

ingliS barahadalli padagaLannu yAva rIti bareyabEku, avugaLalli yAva barige(akSara)gaLannu baLasabEku emba viSayadalli tumbA gondalavittu. obbobbaru ondondu rItiyalli bareyuttiddaru. I samayadalli (1788ralli), sAmyuvel jAnsan emba vidvAmsaru ondu cannAgiruva padanerake(kOSa)vannu horatandaru. idaralli padagaLa huruLugaLannu tumbA cannAgi koDalAgittu.

idarindAgi, A padanerake ingliS barahagArarige mAdari padanerakeyAyitu. ellarU adaralli koTTiruva padabarigeyannE

(spelling) baLasalu toDagidaru mattu idarindAgi, A viSayadalli modaligidda gondala illavAyitu.

Adare, jAnsan avarige sariyAda barigeyarimeya tiLivu iralilla. ingliS padagaLa caritre entahadu embudannu avugaLalli baruva barigegaLu sUcisuvantirabEku emba tappu tIrmAnavannu avaru mADikonDiddaru. ettugegAgi, YaTioti, YaTiighNa, YaTiochiYa, YaTiob, YaTiiNa, YaTioNa modalAda padagaLa modalige avaru irisidda Ya barige A padagaLa ulipinalli (uccAraNeyalli) hinde ondu kakAravittu embudAgi adara caritreyannu sUcisuttadeyallade adara ivattina ulipannu sUcisuvudilla.

intaha innU halavAru ulipinallillada mattu ulipiginta bErAgiruva barigegaLannu avaru tamma padanerakeya padagaLalli baLasiddAre. idallade, padagaLa caritreyannU avaru elleDegaLallU sariyAgi sUcisiralilla. adakke bEkAda tiLuvaLike avarallilladiddudE idakke kAraNa.

ettugegAgi, DiechieiThiNa padadallidda lyATin pakAravannu avaru uLisiddAre, adare jaechieiNa padadalli adannu uLisilla; uThihiTaTa padadalli eraDu lakAragaLannu uLisiddAre, Adare jaotiTihiTa padadalli ondannu biTTiddAre; ciYae padakke grIk nuDiya cichihos pada mUla emba tappu grahikeyinda cichihe emba padabarigeyannu koTTiddAre; nijakkU adu AnglO-sAksan padavAgiddu, adannu ciYae embudAgi bareyuvudE sariyAgittu. intaha halavAru bEDada tappugaLannu avaru mADidudarindAgi, mattu AmEle adannu yArU saripaDisalu hOgadudarindAgi, ivattu ingliS barahadalli halavAru pada barigeya toDakugaLu tumbikonDive.

nijakkU padagaLa ulipu entahadu, endare avugaLannu Oduva bage hEge embudannu sUcisuvudE barahagaLalli baLakeyAguva barigegaLu mADabEkAgiruva kelasa. ulipinallillada barigegaLannu baLasidAgalella padagaLannu Odalu mattu bareyalu tondareyAgu ttade. hindina kAladalli halavu nuDigaLige lipigaLannu aLavaDisidda

kriSciyan miSanarigaLU I viSayadalli tumbA tappugaLannu mADi ddAre. avara I tappugaLindAgi, ivattu antaha nuDigaLa barahagaLella anavaSyakavAgi toDaku toDakAgive.

jAnsan mADida halavu bageya barigeya tappugaLindAgi, ivattu ingliS barahavannu kaliyuva kelasa tumbA toDakinadAgide. bEre ulibarigeya barahagaLa kalikege bEkAguva samayada mUru pAlaSTu samaya ingliS barahada kalikege bEkAguttade! amerikAdantaha tumbA munduvarida dESagaLalli makkaLa kalikegAgi halavAru hosa hosa vidAnagaLannu baLasalAguttade; hIgiddarU, ivattu allina SAlegaLalli ingliS kalita makkaLalli arevASi makkaLigU sariyAgi bareyalu baruvudilla, mattu ayvarallobbarige sariyAgi OdalU baruvudilla embudAgi hELalAguttade.

ingliS barahagaLannu Oduva kelasa aSTondu toDakinadAgiralu kAraNavEnendare, adara padagaLalli baruva ondE barige illavE barigekanteyannu bEre bEre bagegaLalli OdabEkAguttade. ettugegAgi, oTichie, oTiTathi, tiomciTi, tiomeTi, tioDiDithi emba aydu padagaLalli baruva o barigeyannu aydu bEre bEre bagegaLalli OdabEkAguttade. yAva padadalli baruva o barigeyannu yAva bageyalli OdabEku embudannu nenapinalliTTukoLLade intaha padagaLannu Odalu baruvudilla.

idallade, ondE uliyannu bareyabEkAgiruvallU ingliSnalli halavu barigegaLannu baLasalAguttade. ettugegAgi, I emba ondu uliyannu bareyalu Yaethi, sYai, ThieeThi, TaeciThi, ThieoThiTae, tieciDija, chihieji, ThioTaichie, me emba enTu padagaLalli enTu bEre bEre barige illavE barigekantegaLannu baLasabEkAguttade. idarindAgi, uli ondE iruvallU yAva padadalli yAva barigeyannu baLasabEku embudannu bareyuvavaru nenapinalliTTukoLLabEkAguttade.

ingliSnalli svalpamaTTigAdarU tappillade Odalu-bareyalu gottirabEkiddalli, kaDimeyendare 3,700raSTu padagaLa barigegaLannu nenapinallirisikoLLabEkAguttade! idakke badalu, mEle vivarisiruvantaha koriyan illavE phinniS barahagaLalli Odalu-bareyalu kaliya

bEkiddalli, A rIti ondE ondu padada barigegaLannU nenapinallirisi koLLabEkAgilla! avugaLalli ellA padagaLannU barediruva hAgeyE OdalAguttade mattu Oduva hAgeyE bareyalAguttade. hAgAgi, avugaLalli Odalu illavE bareyalu kaliyuvavaru yAva barige yAva uliyannu sUcisuttade embudannaSTE tiLidukonDare sAku.

ಕನ್ನಡ →

9.2.4 kannaDa barahada padabarigeya toDaku

kannaDakke tumbA oLLeya barigekaTTaleyide. yAkendare, kannaDaddE Ada padagaLannu nAvu hEge OduttEveyO hAgeyE bareyuttEve. idallade, kannaDada barigegaLu nEravAgi uligaLannu sUcisuttave mAtravalla, avugaLalli baruva mucculi(vyanjana) mattu tereyuli(svara)gaLa kantegaLu (ba, bi, bu, ki, ku modalAdavu) ulikantegaLannU sUcisuttave. eraDu mucculigaLu oTTige baruvalli (kaTTu, kattale, kaNtappu embantaha padagaLalli) mAtra, barigekantegU ulikantegU naDuviruva pattuge(sambanda) aSTondu spaSTavAgilla. kannaDadavE Ada padagaLa maTTige barigegaLa baLake iSTu cannAgiralu ondu kAraNavEnendare, padagaLa Odinalli (ulipinalli) mArpADugaLu naDeyuttidda hAge, avugaLa barigegaLallU mArpADugaLannu mADikoLLa lAgide. ettugegAgi, ra-Ra mattu La-ZagaLa naDuvina vyatyAsa Odininda bidduhOdAga, kannaDa barahadindalU A vyatyAsagaLannu tegedu hAkalAyitu; Odinalli pakAra hakAravAdAga, mattu vakAra bakAra vAdAga, barahadallU antahadE mArpADannu mADikoLLalAyitu. Adare, samskrutadinda eravalAgi paDeda padagaLa viSayadalli I rIti OdigU barahakkU naDuve hondANikeyannu mADikoLLalu namage sAdyavAgilla. antaha padagaLannueraDu sAvira varSagaLaSTu hinde samskrutadalli hEge bareyalAguttittO mattu OdalAguttittO hAgeyE kannaDadallU bareyuttirabEku mattu OduttirabEku emba kaTTaleyondannu nAvu namma mEle horisikonDiddEve. kannaDada maTTige idu tIrA anavaSyakavAgiruva kaTTale. I padagaLannu Oduva viSayadalli ivattu heccina kannaDigarU I kaTTaleyannu uLisikonDilla;

Adare, bareyuva viSayadalli mAtra adannu uLisikonDiddEve. idarindAgi, ivattu I padagaLa baravaNigeyalli uli mattu barigegaLa naDuve nEravAda hondANikeyilla.

SAleyalli makkaLige kannaDa barahavannu Odalu mattu bareyalu kalisuvAga, I anavaSyakavAda kaTTaleyannu uLisikoLLuvudakkAgi, x, Sha, mahAprANa, visarga modalAda halavu heccina barigegaLannu kalisabEkAgide. ivu Odinalli kANisikoLLuvudillavAda kAraNa, kannaDa barahadalli halavu padabarigeya toDakugaLannu tanduhAkive. avannu baLasabEkAgiruva mattu baLasabAradiruva ellA padagaLannU nenapina lliTTukoLLade makkaLige kannaDadalli tappillade bareyalu baruvudilla. Odalu kaliyuvallU ivu tondare koDuttave. yAkendare, SAlegaLalli Odalu-bareyalu kalisuvAga, I barigegaLa Odu uLida barigegaLa Odiginta bErAdudu embudAgiyE kalisalAguttade. Adare heccina kalisugarigU avu hEge bErAgive embudannu makkaLige mana muTTuvante tiLisalu baruvudilla. idallade, OduvAga antaha kalisugarU avannu bErAgi Oduvudilla. avara Odinalli Sa-ShagaLa naDuve, ru-xgaLa naDuve, mattu alpaprANa-mahAprANagaLa naDuve yAva vyatyAsavU iruvudilla. idu makkaLalli gondalavannunTu mADuttade.

kannaDada maTTige tIrA anavaSyakavAgiruva I kaTTaleyannu kaybiTTalli, kannaDa barahavannu Odalu mattu bareyalu kalisuva kelasa tumbA suLuvAgaballudu (2.3.5 nODi). idu mElvarga davariginta keLavargadavarige heccu anukUlavAgaballa barigehammuge yAgide. idannu naDesuva bage hEge embudannu nAnu nanna kannaDa barahavannu saripaDisONa pustakadalli (baT 2005, 2009) vivarisiddEne.

kannaDa baraha mElvargadavara sottAgi mAtravE uLiyade ellara sottAguva hAge nAvu ivattu mADalEbEkAgide. yAkendare, ivattu barahavannu janarige tiLuvaLikeyannu koDuva kelasakkAgiyE heccu heccu baLasalAguttide, mattu avu koDaballa I tiLuvaLikeyannu

ellarU paDeyabEkAgide. hIgAgabEkiddalli, ellarU barahagaLannu Odalu mattu bareyalu tiLidirabEku.

Adare, idakke halavu toDarugaLiddu, kannaDakke tIrA anavaSyaka vAgiruva mElina kaTTale avugaLallondu. adannu biTTukoDuvantaha hammugeyannu nAvu ivattu hammikoLLalEbEkendu nanage anisuttade. hAge mADidalli, ivattu kannaDa barahadalliruva padabarigeya toDaku pUrti illavAgaballudu, mattu adu phinniS, koriyan modalAda barahagaLa hAge, janarige kaliyalu tumbA suLuvAda barahavAga balludu.

ಕನ್ನಡ →

9.2.5 sollarimeya hammuge

ondu nuDi illavE oLanuDiyannu ellara nuDiyAgi illavE kalike, ADaLita, kOrTu, kaygArike, mArATa modalAdavugaLa nuDiyAgi nuDihammugeya mUlaka baLakege tarabEkiddalli, modalige adara sollarime entahadu embudannu kanDuhiDiyabEkAguttade.

I kelasavannu nuDiyarigaru mAtravE naDesaballaru. yAkendare, sollarimeyembudu tIrA toDaku toDakAda viSaya. ellA nuDigaLigU avugaLadE Ada sollarimeyiddu, ondu nuDiya sollarimeya hAge innondu nuDiya sollarime iruvudilla. I viSayavannu gamanakke tegedukonDu, nuDihammugege AykeyAgiruva nuDi illavE ADunuDiya nijavAda sollarime entahadu embudannu arake(samSOdane)gaLa mUlaka kanDuhiDiyabEku.

nijakkU idu eSTu mADidarU mugiyada kelasa. yAkendare, yAvudE ondu nuDiya sollarimeyannU pUrtiyAgi baredu mugisalu baruvudE illa. ivattu ingliS nuDiya sollarimeya mEle sAvirAru barahagaLu horabandive. onderaDu sAvira puTagaLa kelavu pustakagaLU horabandive. hIgiddarU, I barahagaLu ingliS nuDiya sollarimeyannu pUrtiyAgi tiLisuttaveyendu yArU hELalAraru.

Adare, nuDihammugege bEkAgiruvudu antaha pUrtiyAda sollarimeyEnalla. bagebageya kelasagaLige entaha sollarimeya tiLivugaLu bEkAguttaveyO avannu bagebageya barahagaLa mUlaka odagisikoDuvantaha kelasa adaralli naDeyabEkAgide.

ettugegAgi, ondu nuDiyannu kOrTu-kacErigaLa nuDiyAgi baLakege tarabEkiddalli, adaralli ippuruLina sollugaLu bArada hAge kAnUnugaLannu, tIrmAnagaLannu illavE ADaLitada kaTTalegaLannu bareyalu barabEku. idakkAgi yAva bageya sollugaLannu baLasabEku, mattu yAva bageyavannu baLasadirabEku embudannu sollarigaru arakegaLa mUlaka tOrisikoDaballaru. avara I arakegaLu kAnUnu gaLannu bareyuvavarige neravAgaballuvu.

ellara nuDiyAgi AykeyAgiruva nuDiyannu illavE ADunuDi yannu SAlegaLalli makkaLige kalisikoDabEkAguttade; I makkaLu antahadE ondu nuDiyannu (endare, A nuDiya ADunuDiyondannu) tamma tAynuDiyAgi kalitirabahudu, illavE avara tAynuDi bEreyE ondu nuDiyAgirabahudu. I eraDu bageya sandarba gaLallU, AykeyAgiruva nuDiyannu makkaLige kalisalu entaha sollarimeya kaTTalegaLu neravige baruttave embudannu sollarigaru kanDuhiDiyabEku. avannu sUcisuvantaha barahagaLannu avaru horatandalli avu SAleya kalisugarige neravAgaballuvu.

ellara nuDiyAgi AykeyAgiruva nuDiyannu hIge nuDihammugeya mUlaka bagebageya kelasagaLalli toDagisuvudakkAgi halavu bageya sollarimeya barahagaLannu unTumADabEkAguttade. idannu A nuDiya sollarimeyannu cannAgi tiLidukonDiruva nuDiyarigarE naDesabEku. illavAdare, antaha barahagaLinda A kelasagaLannu naDesuvavarige yAva neravU doreyalAradu.

ivattu SAlegaLalli illavE kAlEjugaLalli kalisuvudakkAgi baLakeyAguttiruva kannaDada vyAkaraNa pustakagaLu idakke uttama ettugegaLAgive. nijakkU kannaDada vyAkaraNa (sollarime) entahadu embudannu tiLidillada panDitaru avannu barediddAre. hAgAgi, avu

kannaDadalli Odalu-bareyalu kaliyuva illavE kalisuva kelasadalli entaha neravannU koDuvudilla.

kESirAjanE modalAda hindina tiLivigaru samskrutada vyAkaraNavannu mAdariyAgirisikonDu, antahadE ondu vyAkaraNavannu kannaDakke bareyalu prayatna mADiddaru. A prayatna eSTara maTTige kannaDada padagaLannu, padarUpagaLannu mattu sollugaLannu vivarisuttive embudannu AmElina dinagaLalli yArU ALavAgi pariSIlisalu hOgalE illa. avaru bareda haLegannaDada vyAkaraNa niyamagaLannu hAgeyE hosagannaDakkU aLavaDisikonDu, adannu SAle-kAlEju gaLalli kalisuvantaha kelasavannu mAtra kannaDada tiLivigaru mADuttiddAre. kannaDaddE Ada sollarime idakkinta yAva rItiyalli bErAgide embudannu nAnu kannaDakke bEku kannaDaddE vyAkaraNa (baT 2008) emba pustakadalli tOrisikoTTiddEne. antaha kannaDaddE Ada sollarimeyannu barahakke iLisuva kelasa ivattu naDeyabEkAgide. mEle sUcisida hAge, idu obba vyakti naDesi mugisuva kelasavalla; halavu kUTagaLu halavAru nuDiyarigara neravininda naDesuttA ira bEkAdantaha kelasa.

idallade, kannaDavannu bagebageya kelasagaLalli toDagisuvudakke entaha sollarimeya tiLivu bEkAguttade embudannu tiLisuvantaha sollarimeya barahagaLU ivattu kannaDadalli tayArAgabEkAgide. ettugegAgi, mEle sUcisida hAge, SAlegaLalli makkaLige kannaDavannu Odalu-bareyalu kalisabEkiddalli entaha sollarimeya kaTTalegaLannu avaru gamanisuva hAge mADabEku embudannu kanDuhiDiyabEku, mattu avannu tiLisuvantaha barahavannu sollarigara neravininda tayArisabEku. antaha sollarimeya baraha SAlegaLalli makkaLige Odu-barahada kalisuva kelasadalli neravAgaballudu.

idE rItiyalli, jAhIrAtugaLannu bareyuvudu, kAnUnugaLannu illavE oppandagaLannu bareyuvudu, kate, kavite, nATaka modalAda nalbarahagaLannu bareyuvudu, bEre bEre arime(vijnAna)gaLalli pustakagaLannu bareyuvudu modalAda kelasagaLige entaha sollarimeya

tiLivu neravige baraballudu embudannu kanDuhiDidu, adannu vivarisuva barahagaLannu I kelasagaLannu naDesuvavarige odagisikoDabEku. I bEre bEre bageya barahagaLalli baLasabEkAgiruva nuDi mattu nuDiya oDDavagaLu bEre bErAgiruva kAraNa, mattu avaru edurisuva sollarimeya toDakugaLu bEre bErAgiruva kAraNa, ellara idirallU ondE bageya sollarimeya barahavannu irisidalli, adannavarige baLasikoLLalu baruvudilla.

Adare, kannaDakke intaha sollarimeya barahagaLannu tayArisa bEkAgiruva sollarigarige kannaDada sollarime entahadu embudu tiLidirabEkAguttade embudE illina ondu toDakAgide. nijakkU kannaDada sollarime entahadu embudannu eSTu sAdyavO aSTu pUrtiyAgi kanDuhiDiyuvudu, mattu adannu bEre bEre kelasagaLalli toDagisuvudakke entaha tiLivu bEkAguttade embudannu tiLisaballa halavu barahagaLannu tayArisuvudu emba I eraDu kelasagaLu jotejoteyAgiyE naDeyabEkAguttade. avugaLalli ondu innondakke pUrakavAgiruva kAraNa, ondannu mugisi innondannu ettikoLLuva hAgilla.

ಕನ್ನಡ →

9.2.6 padanerakeya hammuge

ondu nuDiyannu ellara nuDiyAgi hammikoLLabEkiddalli adaralli halavu bageya padagaLu irabEkAguttade. bEre bEre kelasagaLige bEre bEre bageya padagaLu bEkAguttave. ettugegAgi, ADaLitakke ondu bageya padagaLu, kOrTugaLige innondu bageya padagaLu, nuDiyarime, uliyarime, mandiyarime, maddarime modalAda bage bageya arime(vijnAna)gaLige bEre bageya padagaLu embudAgi halavu bageya padagaLu adakke bEkAguttave.

intaha padagaLannu odagisikoDuvudakkAgi, halavu bageya padanerake(padakOSa)gaLannu adaralli unTumADabEkAguttade. IgAgalE intaha padagaLu A nuDiyalli baLakeyalliveyAdare, avannella I padanerakegaLalli sErisikoLLabahudu. Adare, mElina

kelasagaLannu sariyAgi naDesalu innaSTu padagaLu bEkAgabahudu. intahavannu bEre nuDigaLinda eravalAgi paDeyabahudu illavE A nuDiyalli hosadAgi unTumADikoLLabahudu. idu padanerakeya hammugeya mUlaka nAvu naDesabEkAgiruva kelasavAgide.

intaha padanerakegaLannu tayArisuvudakkU sollarimeya neravu bEkAguttade. yAkendare, bEre nuDiyinda eravalAgi paDeyuva padagaLu mattu hosadAgi unTumADuva padagaLu namma nuDiya sollugaLalli sariyAgi hondikoLLabEkAguttade. illavAdare, avannu baLasiruva barahagaLu tumbA toDaku toDakAguttave, mattu avannu kaliyuvavarige tondare koDuttave. Adare, A rIti avannu nuDiya sollugaLalli hondikoLLuvante mADuvudu hEge embudu sollarimeya tiLivilladavarige gottAguvudilla. idakke kannaDadalli ittIcege naDeda arimeya (pAribASika) padagaLa tayArikeyannu ettugeyAgi koDabahudu:

hindina kAladalli kannaDakke bEkAguva arimeya padagaLalli heccina vannU samskrutadinda eravalAgi paDeyalAguttittu. idakke kAraNa vEnendare, monne monneya varegU sollarime, maddarime, eNike yarime, bAnarime modalAda halavu bageya arimegaLa tiLivannu kannaDada tiLivigaru samskrutadindalEnE paDeyuttiddaru. hAgAgi, A tiLivannu paDeyuvudarondige adannu tiLisalu bEkAguva padagaLannU avaru samskrutadindalEnE eravalAgi paDedukoLLuttiddaru.

ivattu heccina arimegaLa tiLivannU nAvu ingliSninda paDeyu ttiddEve, mattu I tiLivannu kannaDadalli tiLisalu bEkAguva padagaLalli halavannu ingliSnindalEnE eravalAgi paDeyuttiddEve. intaha ingliS padagaLu kannaDada sollugaLalli sariyAgi hondikoLLuvu dillavAdalli, namage bEkAguva mArpADugaLannU avugaLalli mADi koLLuttiddEve. idu sariyAda dAri.

Adare, kannaDada sollugaLalli sariyAgi hondikoLLadiruva ingliSna arimeya padagaLige badalAgi kannaDadavE Ada padagaLannu unTumADuvalli kannaDada tiLivigaru ondu doDDa tappannu

mADiddAre, mattu IgalU mADuttiddAre: antaha padagaLige badalAgi kannaDadavE Ada padagaLannu unTumADuva badalu, samskrutadalli unTumADi avannu kannaDadalli baLasuttiddAre! ivugaLalli halavu kannaDada sollugaLalli ingliS padagaLaSTU hondikoLLuvudilla!

kannaDada tiLivigaru mADuttiruva I tappinindAgi, ivattu kannaDadalli horatanda arimeya barahagaLannu kaliyuva kelasa anavaSyakavAgi tumbA toDakinadAgide.

yurOpinallU hindina kAladalli halavu bageya arimeya tiLuvaLikegaLu lyATin illavE grIk nuDigaLallidduvu, mattu ingliS, phranc modalAda nuDigaLalli avugaLa kuritAgi barahagaLannu bareyabEkAdAga, allina tiLivigaru lyATin illave grIk padagaLannu eravalAgi paDeyuttiddaru. kannaDadalli samskrutada eravalugaLannu baLasuvudU intahadE ondu vidAna embudAgi kannaDada tiLivigaru vAdisuttAre.

Adare, lyATin illavE grIk nuDigaLalli beLavaNigeyannu paDeya diddantaha arimegaLalli hosa padagaLannu unTumADabEkAdAga, yurOpina tiLivigaru lyATin illavE grIk padagaLannu baLasilla mattu baLasuvudilla. ettugegAgi, ingliSna eNikeyarimeyalli (gaNitadalli) baLakeyAgiruva heccina padagaLU ingliSnavE. ittIcege beLavaNigeyannu kanDiruva eNNukada (kampyUTarna) arimeyalli hosadAgi unTumADiruvantaha padagaLallU heccinavU ingliS navE. hAgAgi, samskrutadalli beLavaNigeyannu kANadiruvantaha arimeya viSayagaLalli hosa padagaLannu unTumADabEkAdAga kannaDada tiLivigaru samskrutada marehoguttiruvudu nijakkU tappu dAriyE.

innondu viSayadallU idu kannaDada maTTige tappudAriyAgu ttade: yurOpina nuDigaLigU lyATin illavE grIk nuDigaLigU naDuve hattirada nanTastikeyide. Adare, kannaDakkU samskrutakkU naDuve antaha hattirada nanTastikeyilla. I kAraNakkAgi, yurOpina nuDigaLalli lyATin illavE grIk padagaLu hondikoLLuva hAge

samskrutada padagaLu kannaDada sollugaLalli hondikoLLuvudilla. hAgAgi, lyATin padagaLu yurOpina kaligarige tondare koDuvu dakkinta samskruta padagaLu kannaDada kaligarige heccu tondare koDuttave. innondu kAraNavEnendare, kannaDa samskrutakkinta sollarimeya maTTige tIra bErAgiruva nuDiyAda kAraNa, kannaDada sollugaLalli baLasalu bEkAguvantaha padagaLannu samskrutadalli unTumADalu baruvudilla. samskrutada pada mattu oTTu(pratyaya)gaLannu baLasi arimeya (pAribASika) padagaLannu unTumADiruva kannaDada tiLivigaru idannu gamanisiyE illavendu tOruttade. I padagaLu kannaDakke bEkAgiruva vyatyAsagaLannu kANisuvudillavAda kAraNa, avannu baLasiruva kannaDada barahagaLu halavu rItiya gondalagaLige eDemADikoDuttive.

idannu nAnu kannaDa barahavannu saripaDisONa (baT 2005) pustakadalli vivaravAgi tOrisikoTTiddEne. ettugegAgi, kannaDadalli hesaru(nAma)padagaLigU parice(guNa)padagaLigU naDuve vyatyAsavide; Adare samskrutadalli antaha vyatyAsa illa. hAgAgi, hesarupadagaLiginta bErAgiruva paricepadagaLannu unTumADalu bEkAguva oTTugaLU samskrutadallilla.

I hesarupada-paricepada vyatyAsa ingliSna arime padagaLallide, mattu kannaDakkU adu bEkAguttade. Adare, samskrutada oTTugaLannu baLasi arimeya padagaLannu unTumADuvalli I vyatyAsavannu kANisalu sAdyavAgadu. hAge mADalu prayatnisiruvantaha kannaDada tiLivigaru idarindAgi tumbA gondalakkeDeyAgiddAre. avaru unTu mADiruva arime padagaLalli I vyatyAsa kelavomme kANisikoLLuttade mattu kelavomme kANisikoLLuvudilla (4.3.2 nODi).

kannaDada tiLivigaru mADidantaha I tappannu ivattu nAvu pada hammugeya mUlaka saripaDisabEkAgide. ingliSna arime padagaLige badalAgi kannaDadalli arime padagaLannu unTumADabEkAdAga, samskrutada pada mattu oTTugaLannu baLasuva keTTa cALiyannu nillisabEku, mattu antaha kaDegaLallella kannaDadavE Ada padagaLannu

baLasatoDagabEku. hosagannaDadalli idakke bEkAguva padagaLu illavAdare, adakkAgi haLegannaDada padagaLannu baLasuvudE kannaDakke anukUlavAda dAri.

ಕನ್ನಡ →

9.3 beLavaNigeya hammuge

ellara nuDiyAgi baLakege banda nuDiyalli halavu bageya beLavaNige gaLannu hammikoLLabEkAguttade. mukyavAgi adannu bEre bEre kelasa gaLalli toDagisalu bEkAguvantaha sAdanagaLannu unTumADuttalE irabEkAguttade.

sAmAnyavAgi ellA nuDigaLU I rIti badalAguttalE iruttave. hosa hosa sannivESagaLige hondikoLLuvudakkAgi, mattu ADugaru edurisabEkAgiruva hosa hosa toDakugaLige parihAragaLannu kanDukoLLuvudakkAgi avu hAge badalAguttalE irabEkAguttade. Adare, nuDihammugeya mUlaka nAvu Ayke mADi parice koTTiru vantaha nuDiyalli intaha beLavaNigeya kelasagaLannU nAvu nuDi hammugeya mUlakavEnE naDesikoDabEkAguttade. yAkendare hAge mADadiddare, namma nuDihammuge naDuveyE nintuhOgaballudu. I beLavaNigeya hammuge ondu rItiyalli parice hammugeya munduvarikeyendU hELabahudu. ettugegAgi, AykeyAgiruva nuDiyalli paricehammugeya mUlaka halavu bageya padanerakegaLannu unTumADirabahudu. Adare, bEre bEre kelasagaLalli mattu arime gaLalli A nuDiyannu baLasuttiruvante, I padanerakegaLalli unTumADi koTTiruva padagaLu sAkAguvudilla. sAvirAru hosa arimeya padagaLige mattu itara kelasagaLige bEkAguva hosa padagaLige bEDike gaLu baruttalE iruttave. intaha hosapadagaLannu beLavaNigeya hammugeya mUlaka unTumADikoDabEkAguttade.

padanerakeyalli mAtravallade nuDige sambandisida bEre viSaya gaLallU mArpADugaLannu mADabEkAguvantaha sandarbagaLu baraballuvu. ivugaLannu naDesikoDuvalliyU sollarimeya tiLivu

neravige baruttade. sollarimeya tiLivillade naDesida beLavaNigeya hammugegaLu janarannu tondareyalli silukisuttave.

ಕನ್ನಡ →

9.4 tiruLu

ondu samAjadalli halavu nuDigaLu illavE ADunuDigaLu baLake yalliveyAdare, avugaLalli ondannu ellara nuDiyAgi nuDihammugeya mUlaka AydukoLLabEkAguttade. A rIti AydukonDiruva nuDiyalli halavu bageya mArpADugaLannU nuDihammugeya mUlaka naDesa bEkAguttade. adakkondu lipiyannu aLavaDisabEkAguttade; kOrTu- kacEri, kaygArike, mArATa, arimegaLa kalike modalAdavugaLalli adannu baLasuvudakkAgi adara padanerakeyannu heccisabEkAguttade; mattu adakke bage bageya barahada oDDavagaLannu odagisikoDabEkAgu

intaha kelasagaLannella naDesalu A nuDiya sollarimeya tiLivu bEkAguttade. adannu paDeyadiruvavaru I kelasagaLannu naDesa horaTalli, samAja halavu bageya tondaregaLigoLagAguttade.

English →

ಕನ್ನಡ →

hattanE pasuge — mAtina tondaregaLu

ಕನ್ನಡ →

10.1 munnOTa

mAtanADuvudu mattu innobbaru ADida mAtannu kELi tiLiyuvudu iveraDU tumbA toDakAda kelasagaLu. mAtanADabEkiddalli miduLu Enu hELabEkembudannu modalu tIrmAnisabEku, mattu adannu hELuvudakke bEkAguva uligaLannunTumADuvante sAlu sAlAgi suLivugaLannu bAyiya naragaLige kaLisuttirabEku. I suLigavuLiganusAra vAgi, bAyiyalliruva nAlige, tuTigaLu, davaDe, medu anguLa, ulipeTTige modalAduvu calisi, miduLu bayasiruva uligaLu bAyiyinda horaDuvante mADabEku.

mAtannu kELi tiLidukoLLuvudU intahadE toDakAda kelasa. kivige bandu appaLisuva gALiya alegaLannu uligaLAgi badalAyisi, avugaLalli mAtige sambandisidavugaLannu bEre sappaLagaLinda bErpaDisa bEku, mattu hAge bErpaDisida mEle, avannu padagaLAgi, padakante gaLAgi, tunDusollugaLAgi, mattu sollugaLAgi jODisikonDu, avugaLa mUlaka ADuganu tanage Enannu tiLisalu bayasuttiddAne embudannu UhisikoLLabEku.

I eraDu bageya kelasagaLannu naDesuvallU halavu bageya tondare gaLu kANisikoLLaballuvu. ettugegAgi, uligaLannu horaDisuvalli tappAgi, ondu uliya badalu bErondu uli unTAgabahudu; (nAyi ennuva badalu dAyi ennabahudu); ondu uli biTTE hOgabahudu; uligaLa jAga badalihOgabahudu (padadalli modalige barabEkAda uli konege barabahudu). padagaLige padarUpa

mAtina tondaregaLu

gaLannu koDuvalli, mattu avugaLannu padakantegaLAgi mattu sollu gaLAgi jODisuvalli tondaregaLu kANisikoLLabahudu.

ADugaralli mattu kELugaralli iruva illavE unTAguva halavu bageya mAtina kAyilegaLindAgi, avaru mAtanADuvalli mattu mAtannu kELi tiLiyuvalli intaha tappugaLu kANisikoLLuttave. I kAyilegaLalli halavu mAjisalAradantahavu. hAgiddarU, avugaLinda unTAguva mAtina tondaregaLalli heccinavannU uliyarimeya illavE sollarimeya neravininda kaDime mADalu mattu hatOTige taralu baruttade.

mAtina tondaregaLannu mukyavAgi eraDu bageyavendu bErpaDisa bahudu: cikkandinalli, endare mAtu kaliyuva samayadalli, kANisi koLLuva tondaregaLu modalanE bageyavu; ivannu beLavaNigeya mAtina tondaregaLu embudAgi hesarisabahudu. doDDavarAda mEle, miduLige peTTAdudarindAgi, illavE bEre kelavu kAraNa gaLindAgi, kANisikoLLuva mAtina tondaregaLu eraDanE bageyavu; ivannu baLakeya mAtina tondaregaLu embudAgi hesarisabahudu. I eraDu bageya tondaregaLannu bageharisuvallU uliyarime mattu sollarimegaLa tiLivu neravige baruttade.

ಕನ್ನಡ →

10.2 beLavaNigeya mAtina tondaregaLu

ellA makkaLU mAtannu ondE vEgadalli kaliyuvudilla; kelavarige adu bEgane baruttade, mattu bEre kelavarige adannu paDeyalu tusu heccu samaya hiDiyuttade. Adare, heccina makkaLU mUru- nAlku varSa dATuvaSTaralli sariyAgi mattu tiLiyAgi mAtanADalu kalitiruttAre. kelavu makkaLige mAtra I vayassinallU sariyAgi mAtanADalu baruvudilla. intaha makkaLalli yAvudO ondu beLavaNigeya mAtina tondareyideyendu Uhisabahudu.

intaha mAtina tondaregaLu kaDime buddiya makkaLalli mAtra vallade, sAkaSTu buddi mattu jANmegaLiruva makkaLallU kANisikoLLa bahudu. ivugaLalli kelavu bageya tondaregaLu yAke kANisu

ttaveyembudE innU gottAgilla. idallade, kelavu makkaLige mAtina tondareyideyembudu avaru SAlegaLalli kaliyatoDagi kelavu varSagaLAguva varegU gottAguvudilla. heccu heccu kelasagaLigAgi Odu-barahagaLannu baLasabEkAdAga, I makkaLu tamma taragatiyalli hinde bILatoDaguttAre, mattu adakke mAtina tondare kAraNa embudu gottAguttade.

beLavaNigeya mAtina tondaregaLalli aydu bageyavannu bErpaDisi hELabahudu: modalaneyadAgi, kivi kELisada makkaLige mAtannu paDeyalu baruvudilla. Adare, antaha makkaLu mAtina nuDiya badalu sannenuDiyannu kaliyaballaru. I nuDi mAtina nuDiyaSTE kasuvuLLa nuDiyembudu ittIcegina arake(samSOdane)gaLinda tiLidubandide. idallade, sannenuDiyannu cannAgi kalitiruva makkaLu adara mUlaka mAtina nuDiyannu mattu avugaLalliruva barahagaLannu heccu suLuvAgi kalitukoLLaballaru.

eraDaneyadAgi, kelavu makkaLige uligaLannu horaDisuvudaralli tondareyiruttade. intaha makkaLige sariyAda kalikeyannu koDisuva mUlaka I tondareyannu saripaDisabahudu. mUraneyadAgi, Odannu kaliyuva makkaLu padagaLannu barigegaLAgi bErpaDisalu, mattu avannu uligaLondige hondisikoLLalu kaliyabEkAguttade. idannu tAvAgiyE kalitukoLLalu bAradiruva makkaLu Odinalli hinde bILuttAre. intaha makkaLigU sariyAgi Oduvudu hEge embudannu tiLisikoTTalli, avaru tamma Odinalli mundehOgaballaru.

nAlkaneyadAgi, kelavu makkaLu mAtanADuvAga ugguvudannu kANabahudu. I tondare kelavu makkaLalli tAnAgiyE illavAguttade; Adare bEre kelavu makkaLalli adu doDDavarAdAgalU uLidu koLLuttade. intahavarige mAtannu hatOTiyallirisalu kalisidalli, avaru I tondareyannu kaDime mADikoLLaballaru.

aydaneyadAgi, kelavu makkaLige mAtanADuvAga tAvu baLasa bEkAguva sollarimeya kaTTalegaLannu sariyAgi kalitukoLLalu baruvu dilla. hAgAgi, avaru I kaTTalegaLannu tappu tappAgi baLasuttAre.

antaha makkaLige sollarimeya kaTTalegaLannu baLasuva bage hEge embudannu nEravAgi kalisikoTTalli, avara mAtinalli kANisikoLLuva tappugaLu kaDimeyAgaballuvu.

makkaLalli kANisikoLLuva I beLavaNigeya mAtina tondaregaLu entahavu embudara kuritAgi, mattu avannu bageharisuvalli illavE kaDime mADuvalli uliyarime mattu sollarimegaLa tiLivannu hEge baLasaballevu embudara kuritAgi kelavu vivaragaLannu keLage koDalA

ಕನ್ನಡ →

10.2.1 kivi kELisada makkaLu

makkaLige kivi sariyAgi kELisuvudillavAdare, avaru mAtina kalikeyalli hindebILabahudu. modalige avaru uLida makkaLa hAge tAvAgiyE mAtannu kaliyatoDaguttAre; Adare samaya kaLedantella, avarige A kalikeyannu sariyAgi munduvarisalu baruvudilla. yAkendare, hAge munduvarisalu bEkAguvantaha doDDavara mAtannu kELuva aLavu avarigiruvudilla.

maneyalli doDDavaru avarige kELisuva hAge gaTTiyAgi mAta nADuttiruva mUlaka, illavE avara kivige mAtu kELisuva upakaraNa vannu toDisuva mUlaka, I tondareyannu bageharisabahudu. Adare, EnU kELisada makkaLige A rIti mAtannu kalisalu baruvudilla. EnU kELisada makkaLu mAtina badalu avaradE Ada sannenuDiyannu tAvAgiyE kaliyaballaru. Adare idakkAgi avarannu sannenuDiyannu baLasuva bEre janara naDuve biDabEkAguttade. idannu cikkandinalli endare tAynuDiyannu kaliyuva samayadallEnE mADabEkAguttade. illavAdare, avarige antaha nuDiyannu tAvAgiyE paDedukoLLalu baruvudilla. tAynuDiyannu kaliyuva samaya dATida mEle sannenuDi barabEkiddalli, adannu avarige kalisikoDabEkAguttade; Adare idakke sannenuDiyannu baLasaballavara mattu adara sollarimeyannu vivarisaballavara neravu bEkAguttade.

kivuDaru baLasuva I sannenuDige mAtina nuDiyantahadE kasuvide. mAtina nuDiya uligaLa hAge, adaralli baLakeyAguva sannegaLigU nEravAda huruLilla. antaha huruLillada kelavE kelavu sannegaLa mUlaka sAvirAru huruLiruva sannepadagaLannu sannenuDiyalli baLasalAguttade.

idallade, mAtina nuDiya hAge sannenuDiyallU tumbA toDaku toDakAda sAvirAru sollarimeya kaTTalegaLu baLakeyAguttave. ivugaLa mUlaka manassinalli mUDuva entaha anisikegaLannu bEkiddarU sannenuDiya sollugaLa mUlaka innobbarige tiLisabahudu. ettugegAgi, amerikAda sannenuDiyalli hesarupada, esakapada, paricepada modalAda sannepadagaLiddu, avakke saritada (calaneya) rUpadalliruva oTTugaLannu sErisi sollugaLannu unTumADalAgu ttade. adara esaka(kriyA)padagaLondige Aguga mattu mADugarannu sUcisuva oTTugaLu, avara eNikeyannu sUcisuva oTTugaLu modalA duvU baLakeyAguttave.

amerikAda I sannenuDi ingliSnaSTE kasuviruva nuDiyAdarU adara sollarime ingliS sollarimeginta tIra bErAgide. ettugegAgi, adara sollugaLalli padagaLannu jODisuva bage ingliS sollugaLalli jODisuva bageginta bErAgide. adara sollugaLalli ondu viSaya vannu modalu sUcisi, adara kuritAgi hELabEkAgiruvudannu AmEle hELalAguttade. A nuDiyalli ondu sollu mane, nAnu hOgu ttEne embudara hAgirabahudu mattu innondu sollu haNNu, nAnu tinnuttEne embudara hAgirabahudu. ivugaLalli hELabEkAgiruva viSayavannu (mane mattu haNNu embavugaLannu) modalu sUcisalAgide, mattu adara kuritAgi hELabEkendiruvudannu AmEle tiLisalAgide embudannu gamanisabahudu.

sannenuDigaLalli kaysanne, kaNNusanne, hubbugaLa kuNita, tuTigaLa sarita (calane), taleya sarita, nilluva bage modalAdavugaLannu sannegaLAgi mADi, avugaLa mUlaka pada, padakante, sollugaLu modalAduvannu racisalAguttade.

ಕನ್ನಡ →

10.2.2 uliya tondaregaLu

ellA makkaLU mAtu kaliyuttiruvAga tappu mADuttiruttAre. avara mAtinalli kakArada badalu gakAra illavE takAra barabahudu, lakAra illavE rakAragaLu sariyAgi horaDadirabahudu, mattu pada gaLannu uccarisuvAga kelavu uligaLu biTTuhOgabahudu. Adare, ivella avara kalikeya hantagaLannu sUcisuttave, aSTe. samaya kaLedante, I tappugaLannu avaru tAvAgiyE saripaDisikoLLuttAre. mUru-nAlku varSa kaLeda mElU makkaLa mAtinalli intaha tappugaLu uLidukonDiveyAdare mAtra, avaralli uliya tondare yideyendu Uhisabahudu. intaha makkaLu aydu varSavAdAgalU mUru varSada makkaLa hAge mAtanADuttirabahudu. yAvAgalU kELi abyAsavAdavarannu biTTu, uLidavarige avara mAtu gottAgadira bahudu.

uliya tondare halavu bagegaLalli kANisikoLLabahudu: uli yannu horaDisalu bEkAguva nAlige, tuTigaLu, davaDe modalA davugaLa saritada (calaneya) mEle sariyAda hiDitavilladudarindAgi kANisikoLLuva uliya tondare ivugaLalli ondu bageyadu. intaha tondareyiruva makkaLige itara kelasagaLigAgi I bAyiya angagaLannu baLasuvudakkU tondareyAguttiruttade.

I angagaLa mEle sariyAda hiDitaviruva makkaLallU uliya tondare kANisikoLLabahudu. idakke kAraNavEnendare, uligaLannu horaDisabEkiddalli, adakkAgi I angagaLannu halavAru bagegaLalli sarisabEkAguttade mattu idakkAgi miduLininda sUcanegaLu bara bEkAguttade. I rIti mAtige sambandisidantaha sUcanegaLannu koDabEkAgiruva miduLina jAgadalli ivarige tondareyirabahudu. intaha makkaLalli kelavarige uligaLannu horaDisuva kelasa toDakina dAgi tOrabahudu. avaru mAtanADuvAga, ondu uliya badalu innondu uli barabahudu, kelavu uligaLu biTTuhOga bahudu, illavE heccina uliyondu sErikoLLabahudu. ondE padavannu

hELuvudiddarU ivaru adannu ondondu bAri ondondu bage yAgi hELabahudu.

uligaLannu ivaru tumbA kaSTadinda horaDisuttiruva hAge itararige anisabahudu. Adare, ivarige bEreyavara mAtannu tiLiyuvalli yAva tondareyU iruvudilla. mAtanADuva kelasa aSTondu toDakinadendu anisuva kAraNa, intaha makkaLu mAtanADuvudannE kaDimemADabahudu.

I rIti uligaLannu ondondAgi horaDisuvalli tondare kANisikoLLuva badalu, uligaLa kelavu gumpugaLannu horaDisuvalli tondareyirabahudu. ettugegAgi, nAligeya himbAgadinda horaDisa bEkAgiruva uligaLannella ivaru mumbAgadinda horaDisuttira bahudu (kakArada badalu takAravannu, mattu gakArada badalu dakAra vannu horaDisuttirabahudu).

I eraDu bageya tondaregaLannu bageharisuvallU uliyarimeya tiLivu bEkAguttade. tuTi, nAlige, ulipeTTige modalAdavugaLannu baLasi uligaLannu unTumADuvudu hEge embudannu tiLidukoLLade uligaLannu unTumADuvalli kANisikoLLuva tondaregaLannu bagehari salu baruvudilla, mattu ondu nuDiya padagaLa racaneyalli uligaLa baLake entahadu embudannu tiLidukoLLade avugaLa baLakeyalli baruva kaTTalegaLa kalikeyalli kANisikoLLuva tappugaLannu saripaDisalu baruvu

makkaLalli kANisuva todalu nuDi kelavaralli mAtu kalikeya ondu meTTalAgiruttade, mattu A meTTalannu dATuttiruvante adu illavAguttade. Adare, bEre kelavu makkaLalli adu hAgeyE badalAgade uLidiruttade. nAlkaydu varSavAdAgalU todalu nuDi hAgeyE uLidideyAdare, adannU tiddi saripaDisabEkAguttade.

todalinalli mUru bagegaLive. nAlige anguLina hattirakke hOguva badalu, hallugaLa hattira hOgabahudu (idarinda sakAra takAravAgi kELisuttade), nAligeya tudiya badalu adara hindiruva alagu mEle hOgabahudu (sakAra-takAragaLu cakAravAgi kELisuttave),

illavE nAligeya mElininda usiru hAyuva badalu badigaLinda hAyabahudu (sakAra-takAragaLu lakAravAgi kELisuttave).

todaluva makkaLu yAva uligaLannu sariyAgi horaDisuvudilla embudannu modalu kanDukoLLabEkAguttade, mattu AmEle A uligaLannu ondondAgi avarige sariyAgi horaDisuvante kalisikoDa bEkAguttade. idallade, I uligaLannu ulikantegaLalli, padagaLalli, mattu sollugaLalli baLasi nuDiyuvudu hEge embudannU kalisa bEkAguttade. intaha kelavu divasagaLa kalike avarige doretalli, avara todalu nuDi illavAdItu.

ಕನ್ನಡ →

10.2.3 sollarimeya tondaregaLu

mAtu kaliyuva makkaLalli halavu bageya sollarimeya tondaregaLU kANisikoLLaballuvu. ettugegAgi, avarige kelavu bageya padagaLannu kalitukoLLalu bAradirabahudu; kalitiruva padagaLa eNikeyU tIrA cikkadAgirabahudu; idallade, hosa padagaLannu kaliyabEkiddalli halavu bAri avugaLa baLakeyannu avaru kELabEkAgabahudu.

avaradE vayassina bEre makkaLu baLasuva sollugaLiginta tIrA saraLavAgiruva cikka cikka sollugaLannu mAtra avaru baLasuttirabahudu; kelavE kelavu sollina iTTaLagaLannu mAtra baLasalu avarige baruttira bahudu; idallade, sollugaLalli baLasabEkAguva Adare, mattu, allade modalAda padagaLannu baLasalu avarige gottilladirabahudu. kelavara mAtinallantU barE hesarupadagaLu mAtra baruttirabahudu. kelavu makkaLige Odidudannu illavE hELidudannu sariyAgi tiLidu koLLalu baruvudilla. sollugaLalli baLakeyAgiruva iTTaLagaLa huruLu gaLannu kanDuhiDiyalu mattu kuLLiha(sandarba)kke takkante padagaLa huruLugaLannu tiLidukoLLalu bAradiruvudE idakke kAraNa.

modalige intaha makkaLu tamma mAtige sariyAgi gamanavannE koDuvudillavendu doDDavarige tOrabahudu. Adare nijakkU avaru gamana koDuttiruttAre; Adare, hAge mADidarU avarige bEreyavara

mAtannu tiLidukoLLalu baruvudilla. idarindAgi, avaru AgAga gondalakkoLagAguttiruttAre. yArAdarU tamASe mADidAgalU avarige adu tamASeyendu gottAguvudilla.

intaha makkaLa mAtinalli innondu bageya tondareyU kANisi koLLuttade: hELabEkendiruvudannu spaSTavAgi hELalu avarige baruvu dilla; hELabEkendiruvudondu, hELuvudu bErondu endAguttade. manassinalliruvudannu tiLisalu sAkaSTu samayaviddAga mAtra, intaha makkaLige mAtanADalu tondareyAguvudilla. bEga bEgane hELibiDa bEkendu ottAyisidare avaru tappu mADatoDaguttAre.

kelavaru tAvAgiyE svalpa maTTige uLidavaroDane hondikoLLalu, mattu tamma mAtannu hondisikoLLalu kaliyuttAre. Adare ellarigU idannu naDesalu baruvudilla. sollarigara neravu doretalli, I tondareyiruvavarellarU adannu sAkaSTu kaDime mADikoLLaballaru. makkaLalli kANisuvantaha I halavAru bageya sollarimeya toDakugaLa nijavAda parice(svarUpa) entahadu embudannu tiLiya bEkendiruvavarige, mattu avugaLannu hOgalADisuvalli illavE kaDimemADuvalli neravAgabEkendiruvavarige sollarimeya tiLivu bEkAguttade.

ಕನ್ನಡ →

10.2.4 Odina tondaregaLu

Odalu-bareyalu toDagiruva makkaLalli innondu bageya tondare kANisikoLLuttade: barahagaLannu Odi avugaLalli Enu hELalAgide embudannu tiLidukoLLalu avarige tumbA kaSTavAguttade. innobbaru bAyalli hELidudannu avaru suLuvAgi tiLidukoLLaballaru; Adare baredudannu Odi tiLiyuvudu avarige tumbA toDakina kelasavendu anisuttade.

OduvAga ivaru barigegaLannu tirugisi Odabahudu; kelavannu biTTubiDabahudu; padagaLannU AcIce mADabahudu. I rIti, Oduva kelasavE ivarige tumbA toDakinadAgiruva kAraNa, Odiddu Enu

embudannu tiLidu mattu nenapinallirisikonDu, barahadalli oTTAre hELiruvudEnu embudannu gottumADikoLLalu baruvudilla.

makkaLalli intaha Odina tondaregaLu kANisikoLLalu halavu kAraNagaLive: kelavu makkaLu padagaLalli baruva barigegaLannu uliga Londige mattu ulikantegaLondige hondisikonDu Oduva badalu, nEravAgi huruLinondige hondisalu prayatnisuttAre. endare, avaru padagaLannu citragaLa hAge nODuttArallade, avannu barigegaLa sErike yinda racisalAgide embudannu gamanisuvudilla.

kannaDadantaha barahagaLalli kelavE kelavu barigegaLannu baLasi sAvirAru padagaLannu sUcisalAguttade. hAgAgi, padagaLalli baLake yAguva barigegaLannu uligaLondige hondisi Oduvavarige kelavE kelavu barigegaLa Odannu nenapinallirisikonDare sAkAguttade. idakke badalu, padagaLannu nEravAgi Oduvavaru sAvirAru padagaLa Odannu nenepinalliTTukoLLabEkAguttade. idu tumbA toDakina kelasavAda kAraNa, avaru Odinalli hinde bILuttAre.

intaha makkaLige mAtinalli baruva padagaLannu hEge uligaLa sErikeyinda racisalAguttade, mattu barahadalli hEge I uligaLannu barigegaLa mUlaka sUcisalAguttade embudannu tOrisikoDabEku. idannu tiLidukonDalli, avarige barigegaLannu uligaLAgi mArpaDisi Odalu, mattu AmEle bEre makkaLa hAge salIsAgi Odalu baruttade. makkaLalli Odina tondare kANisikoLLalu bEreyU kelavu kAraNagaLive. ettugegAgi, kiviya tondareyindAgi illavE kaNNina tondareyindAgi Odina tondare kANisikoLLabahudu. mAtina tondaregaLU Odinalli makkaLu hinde bILuvante mADabahudu.

jInnalli ondu kromosOm hecciruva kelavu makkaLalliyU Odina tondare kANisikoLLuttade. ivarige padagaLannu sariyAgi Odalu baruttade; Adare avannu sErisiruva sollugaLa huruLannu tiLidu koLLuvalli tondareyAguttade. sollugaLa huruLannu tiLiyalu bEkAguva nenapina kasuvu avarallilladiruvudE idakke kAraNa.

Odina tondareyiruva makkaLalli intaha bEre tondare gaLEnAdarU iveyE embudannu kanDuhiDidu, avannu hOgalA Disalu illavE hatOTiyallirisalu kalisidalli, avaru heccu kaDime bEre makkaLaSTE cannAgi Odalu kaliyaballaru.

ಕನ್ನಡ →

10.2.5 uggumAtu

mAtu kaliyuva makkaLalli kANisuva innondu tondareyendare uggumAtu. hELabEkendu anisidudannu hELuvalli ivaru kaSTapaDu ttAre. mAtanADuttiruvAga tuTi, nAlige, davaDe, ulipeTTige, usiruka modalAdavugaLige miduLininda bagebageya AdESagaLu baruttira bEkAguttade; I AdESagaLa mEle sariyAda hiDitavillaruvudE mAtanADuvAga ugguttiruvudakke kAraNa.

miduLininda AdESagaLu hottutappi baruvudu, uligaLannu horaDisuvudakkU, adu hEge kELisuttide embudannu kiviya naragaLa mUlaka miduLige tiLisuttiruvudakkU naDuve hondANikeyilla diruvudu, mattu uligaLannu horaDisuvalli eDamiduLige sariyAda hatOTiyilladiruvudu uggumAtige kAraNavAgirabahudu.

cikkandinalli kANisuva uggumAtu kelavu makkaLalli AmEle tAnAgiyE illavAguttade; Adare, bEre kelavaralli idu hAgeyE uLiyuttade, illavE heccAguttade. idannu pUrti illavAgisalu baruvudillavAdarU kelavu holabugaLa mUlaka hatOTige taralu baruttade.

ettugegAgi, mAtina vEgavannu kaDime mADuva mUlaka adannu hatOTiyalliTTukoLLalu kalisabahudu; mAtannu tusu mellage toDagalu, mattu bigitavannu tusu kaDime mADalu kalisabahudu; mattu usirATavannu hiDitadallirisikoLLalu kalisabahudu. ivellavU uggumAtina mEle hatOTiyannu paDeyalu neravAguttave. illiyU kUDa, mAtanADuvAga uligaLannu unTumADuva bage hEge embudannu vivarisuva uliyarime neravige baruttade.

ಕನ್ನಡ →

10.3 baLakeya tondaregaLu

cannAgi mAtanADalu kalitiruva makkaLige illavE doDDavarige miduLina tondareyEnAdarU Adalli adu avara mAtannu keDisaballudu. talege peTTu biddAga, miduLinalli nettaru gaTTikaTTidAga, illavE bEre kAraNagaLindAgi miduLina ondu jAga sattuhOdAga, halavu rItiya mAtina tondaregaLu kANisikoLLaballuvu.

I tondaregaLu entahavu embudu svalpa maTTige miduLinalli yAva jAga keTTuhOgide embudara mEle avalambiside. heccinava rallU mAtina kelasagaLu eDamiduLinalli (endare, miduLina eDabAgadalli) naDeyuttave. hAgAgi, eDamiduLige peTTu biddAgalella ondalla ondu bageya mAtina tondare kANisikoLLadiruvudilla. mAtina kelasagaLu miduLinalli mukyavAgi eraDu kaDegaLalli naDeyu ttave. ivannu kanDu hiDidiruva brOkA mattu vernike embavara hesarugaLannu miduLina I jAgagaLige koDalAgide.

ivugaLalli modalaneyadAda brOkAna jAga miduLinalli kiviya edurigiruva kaNataleginta svalpa mEle ide; idu bAyiyalliruva naragaLannu hiDitadallirisikonDiruva jAgada hattiravE ide. I jAgakke ETu biddideyAdare, illavE alli bEre tondaregaLunTAgiveyAdare, mAtu horaDisuva kelasakke tondareyunTAguttade.

eraDaneyadAda vernikeya jAga miduLinalli brOkAna jAgakkinta hinde mattu svalpa keLagaDe ide. idu kiviyinda horaTa naragaLu miduLannu talapuva jAgadalliddu, alli mAtige huruLannu hondisikoLLuva kelasa naDeyuttade. I jAgakke ETu biddavarige salIsAgi mAtanADalu baruttade; Adare, tAvADuva mAtige huruLannu hondisikoLLalu tondareyAguttade. endare, ivaru EnEnO hELuttiruttAre. avara mAtu salIsAgi hariyuttide; Adare, adakke yAva huruLU iruvudilla. idallade, innobbara mAtannU ivarige tiLidukoLLalu baruvudilla.

brOkAna jAga mattu vernikeya jAgagaLu mAtige bEkAguva miduLina eraDu mukyavAda jAgagaLu. I jAgagaLalli mAtravallade

miduLina bEreyU kelavu jAgagaLalli mAtina kelasagaLu naDeyuttave. hIgiddarU, miduLina tondareyindAgi mAtina tondaregoLagAda varannu sAmAnyavAgi brOkAna tondareyavaru (salIsAgi mAtanA Dalu bAradavaru) mattu vernikeya tondareyavaru (salIsAgi, Adare yAva huruLU illadante, mAtanADuvavaru) embudAgi vingaDisi pariSIlisalAguttide.

ಕನ್ನಡ →

10.3.1 salIsAda mAtu

brOkAna tondareyiruvavarige salIsAgi mAtanADalu baruvudilla. uligaLannu horaDisuvalli mattu padagaLannu nenepisuvalli tondaregaLu kANisikoLLuttave. idallade, padagaLige takkudAda padarUpagaLannu koTTu avannu sollugaLalli sariyAgi baLasalu ivarige baruvudilla. hIgiddarU, bEreyavaru hELiddu ivarige heccina maTTigU gottAgu

uligaLannu horaDisuvalli mUru bageya tondaregaLu ivaralli kANisikoLLaballuvu: modalaneyadAgi, kelavarige uligaLannu horaDisalu bEkAguva narakaTTugaLa mElina hiDita tappidudarindAgi, tuTi, nAlige, davaDe modalAdavugaLannu bEkAda hAge sarisalu baruvudilla. intahavara mAtu tumbA mellage mattu mettagAgiru ttade. ivarige mAtina angagaLannu baLasuvalli hondANikeyannu mADikoLLalu baruvudilla.

eraDaneyadAgi, kelavarige narakaTTugaLa mElina hiDita tappilla vAdarU, uligaLannu horaDisuva kelasa tumbA toDakinadAgiruttade. adakke bEkAguva sUcanegaLannu miduLininda narakaTTugaLige talapisu valli avaru tondaregoLagAguttAre.

mUraneyadAgi, kelavarige bEkAgiruva ellA uligaLannU sari yAgi horaDisalu baruvudiddarU, yAva padakke yAva uligaLu bEkAguttave embudannu nenapisikonDu ADalu tondareyAguttade. intaha janaru padagaLannu ADuvAga kelavu uligaLu biTTuhOguttave,

illavE ondara badalu innondu baruttade; kelavu heccina uligaLu sErikoLLuttave.

I tondaregaLu obbobbanalli ondondu teranAgi kANisikoLLu ttaveyAda kAraNa, obbanalli entaha tondareyide embudannu tiLiyade cikitseyannu naDesalu baruvudilla. hIge tiLidukoLLuvudakke, mattu adakke bEkAguva cikitseyannu naDesuvudakke uliyarimeya neravu bEkAguttade.

halavu bageya sollarimeya tondaregaLU I gumpige sEruvavara mAtinalli kANisikoLLuttave. modalaneyadAgi, padagaLannu jODisi sollugaLannu racisuva aLavannu ivaru kaLedukonDirabahudu. eraDa neyadAgi, padarUpagaLannu racisalu bEkAguva oTTu(pratyaya)gaLannu baLasalu ivarige bAradirabahudu. mUraneyadAgi, sollugaLalli baruva padagaLa huruLannu kuLLiha(sandarba)dinda tiLidukoLLalu bAradira bahudu. kelavarige mAtanADuvAga takkudAda padagaLE sigadirabahudu.

ಕನ್ನಡ →

10.3.2 huruLillada mAtu

vernikeya tondareyiruvavarige salIsAgi mAtanADalu baruttade. ellA sollarimeya kaTTalegaLannU avaru sariyAgiyE baLasaballaru. Adare, avara mAtige huruLE iruvudilla. ondu viSayavannu tiLisuvudakkAgi sollugaLalli yAva padagaLannu baLasabEkO avugaLa badalu avaru bEre yAvudAdarU padagaLannu baLasibiDuttAre. ettugegAgi, TeliphOnnalli mAtanADide ennuva badalu Tiviyalli mAtanADide ennabahudu.

I tondareyiruvavaru eSTu bEkAdarU mAtanADaballaru; tumbA toDaku toDakAda sollugaLannU baLasaballaru; Adare avaru baLasuva sollugaLige yAva huruLannU koDalu baruvudilla. kelavomme avaru ententahavO padagaLannu hosadAgi unTu mADiyU hELuttiruttAre. hAgAgi, avaru Enu hELuttiddArendu yArigU gottAguvudilla.

idallade, ivarigU bErobbaru hELidudEnendu gottAguvudilla,

mattu barahadalli baredudEnembudU tiLiyuvudilla.

miduLina yAva jAgakke peTTu biddide embudara mEle bEreyU kelavu bageya mAtina tondaregaLu kANisikoLLaballuvu. ettugegAgi, kelavarige ondu vastu entahadu, adannu Enu mADabahudu embudu tiLidiruttade; Adare, adara hesarEnembudannu hELalu baruvudilla. mEle vivarisidantaha mAtina tondaregoLagAdavaralli kelavaru kelavu ganTegaLa nantara, illavE kelavu divasagaLa nantara tAvAgiyE mAtannu paDeyabahudu. miduLinalli nettaru kaTTiruva jAgakke nettaru hOgalu suruvAdalli, A jAgadalli avarigidda mAtina tondare tAnAgiyE illavAgabahudu.

Adare, bEre kelavaralli I tondare hAgeyE uLiyabahudu. intaha janarige sariyAda upacAragaLannu odagisuva mUlaka tondaregaLannu kaDimemADabahudu. idakke sollarimeya neravu bEkAguttade.

ಕನ್ನಡ →

11.4 tiruLu

makkaLu mAtu kaliyuva samayadalli, mattu mAtannu kalita mEleyU miduLina tondareyindAgi halavu bageya mAtina tondaregaLige oLagAgabahudu. intaha tondaregaLannu kaDime mADi, mAtannu AdaSTu maTTige tamma hatOTiyallirisikoLLuvudu hEge embudannu avarige kalisalu baruttade. Adare, idakke uliyarimeya mattu sollarimeya neravu bEkAguttade.

English →

ಕನ್ನಡ →

hannondanE pasuge — muktAya

ಕನ್ನಡ →

11.1 halavu bageya baLakeya sollarimegaLu

sollarimeya tiLivu hEge nuDige sambandisidantaha halavu bageya kelasagaLannu naDesuvalli neravige baraballudu embudannu hindina ombattu pasugegaLalli pariSIlisalAgide. I pariSIlaneyinda ondu mukya viSaya namma gamanakke bandide. adEnendare, I kelasagaLalli ondondakkU ondondu bageya sollarimeya tiLivu bEkAguttade: SAlegaLalli Odalu-bareyalu kaliyuttiruva makkaLige A kelasadalli nEravAgi neravAgaballa sollarimeya tiLivannu koDisidalli mAtra, adu avara kutUhalavannu keraLisaballudu. idakke badalu, baravaNige yalli heccina jANmeyannu paDeyabEkendiruva doDDa huDuga- huDugiyarige heccina haravu mattu ALagaLiruva sollarimeya tiLivannu koDisabahudu; yAkendare, adannu tamma Odinalli mattu baravaNige yalli baLasikoLLuva aLavu avaralliruttade.

arimeya (vijnAnada) barahagaLannu bareyuvavarige mukyavAgi antaha barahagaLalli kANisikoLLuva toDakugaLannu bageharisuva bage hEge embudannu tiLisuvantaha sollarimeya tiLivu bEkAguttade. I tiLivannu baLasi, avaru tamma barahavannu Odugara maTTakkanusAra vAgi badalAyisikoLLaballaru. idakke badalu, intaha barahagaLigAgi hosa padagaLannu unTumADikoDuvavarige bEreyE ondu bageya sollarimeya tiLivu bEkAguttade. tamma nuDiyalli hosa padagaLannu kaTTuva bage hEge embudannu ivaru tiLidirabEku, mattu mUla nuDiya padagaLalli kANisuva huruLugaLannu tamma nuDiyalli mUDisu vudu hEge embudannU aritirabEku.

kate, kavite, kAdambari, nATaka modalAda nalbarahagaLannu bareyu vavarige pada mattu sollugaLa Aykeya mUlaka Odugaralli hEge halavu bageya anisikegaLannu unTumADabahudu embudara kuritu sollarimeya tiLivu bEkAguttade. idallade, Odugara gamanavannu barahada huruLininda barahada kaDege seLeyuvudakkAgi nuDiya kaTTale gaLalli entahavannu muriyabahudu mattu entahavannu muriya bAradu embantaha sollarimeya tiLivU avarige bEkAguttade.

eraDanE nuDiyAgi ingliS, tamiLu, hindi modalAdavugaLannu kaliyuvavarige tamma tAynuDiyAda kannaDakkU A eraDanE nuDigU naDuve sollarimeya kaTTalegaLalli entaha vyatyAsagaLella ive embu dara tiLivu neravige baraballudu. ondu nuDiyinda innondu nuDige barahagaLannu nuDimAra(anuvAdisa)bEkendiruvavarigU intahadE tiLivu bEkAguttade. I kelasakkAgi eNNuka (kampyUTar)gaLannu baLasa bEkendiruvavarigantU I sollarimegaLa naDuvina vyatyAsada tiLivu innaSTu ALavAgirabEku, mattu haravinadAgirabEku.

tamma nuDige hosa lipiyondannu koDisuvudu illavE iruva lipiyannu saripaDisuvudu, nuDiyannu bEre bEre kelasagaLalli toDagisu vudu, mattu adakkAgi adaralli halavu bageya mArpADugaLannu mADikoLLuvudu modalAda nuDihammugeya kelasagaLannu naDesa bEkendiruvavarige antaha kelasagaLalli neravAgaballantaha bEreyE bageya sollarimeya tiLivu bEkAguttade.

idE rItiyalli, halavu bageya mAtina tondaregaLannu bageharisa bEkendiruvavarige nEravAgi antaha tondaregaLige sambandisiruvantaha sollarimeya tiLivu bEkAguttade. ettugegAgi, uliya tondareyannu bageharisabEkiddalli uliyannu unTumADuva bage hEge embudara tiLivu bEkAguttade, mattu sollugaLa tondareyannu bageharisa bEkiddalli sollugaLannu kaTTuva bage hEge embudara tiLivu bEkAgu

I rIti, ondondu bageya kelasakkU ondondu bageya sollari meya tiLivu bEkAguvudAda kAraNa, I halavu bageya kelasagaLannumADuvavareduru ondE bageya sollarimeyannu irisidalli, adannu avaru tamma kelasagaLalli baLasikoLLalAraru. nEravAgi avara kelasagaLige neravannu nIDuvantaha viSayagaLannu bErpaDisi tiLisuva baLakeya sollarimegaLannu mAtra avaru tamma kelasagaLalli baLasikoLLaballaru. entaha kelasakke entaha sollarimeya tiLivu neravAgaballudu embudannu tiLisuva I baLakeya sollarimegaLannu nuDigaLa oLaguTTa nnaritiruva nuDiyarigaru (bASAvijnAnigaLu) kanDuhiDiyaballaru. Adare, idannu naDesalu avarige antaha kelasagaLalli paLagiruva tiLivigara neravu bEkAguttade. ettugegAgi, kAnUnugaLannu bareyuvalli entaha ippuruLina toDakugaLu baraballuvu embudannu avaru kAnUnina tiLivigara neravininda tiLidukoLLaballaru, mattu tamma sollarimeya tiLivannu baLasi avannu hEge bageharisabahudu embudannu kanDu hiDiyaballaru (6.3.1 nODi).

ingliSnalli intaha baLakeya sollarimegaLannu unTumADuva halavu kelasagaLu IgAgalE naDedive, mattu naDeyuttive; Adare, kannaDada tiLivigaru I kelasadallinnU toDagiyE illa.

hAgAgi, kannaDada sollarimeyalli ivattu eraDu bageya arake (samSOdane)gaLu naDeyabEkAgive: nijakkU kannaDada sollarime entahadu embudannu tiLiyuva, mattu antaha tiLivannu ondugUDisi kannaDakkondu oLLeya tiLivina sollarimeyannu odagisikoDuva kelasa naDeyabEku, mattu adarondigEnE I tiLivannu bagebageya kelasagaLalli baLasikoLLalu baruvante mADuva halavu bageya baLakeya sollarimegaLannu unTumADuva kelasavU naDeyabEku.

I eraDu kelasagaLu ondannondu tumbaballuvAgive: kannaDada sollarimeya tiLivu heccu heccu haravinadAguttiruvante mattu ALaddAguttiruvante, adannu nuDige sambandisidantaha kelasagaLalli toDagisuva kelasavU heccu heccu haravinadAguttade. idallade, nuDige sambandisidantaha kelasagaLalli tOribaruva toDakugaLannu sollari meya tiLivininda bageharisahoraTAga, hosa hosa sollarimeya viSayagaLu namma kaNNeduru mUDibaruttave. hAgAgi, I eraDu

bageya arakegaLU oTToTTige munde hOguttiddalli averaDarallU nAvu hosa hosa viSayagaLannu kanDukoLLuttirabahudu.

ಕನ್ನಡ →

11.2 eraDu bageya sollarimeya tiLivu

sollarimeya tiLivu namma arivige eTakuvantahadu mattu eTaka dantahadu embudAgi eraDu bageyadAgiraballudu embudannu nAvu mEle modalanE pasugeyalli nODiruvevu. cikkandinalli namma nuDiyannu kaliyuva samayadalli adannu baLasalu bEkAguva sollari meya tiLivannu nAvu namma arivige eTakada rUpadalli paDediruttEve. I tiLivu namma miduLinalli kelasavannu naDesuva nenapAgi nelenintiruttade. idannu nAvu mAtanADuvalli baLasaballevallade A tiLivu entahadu embudannu namma arivige tandukonDu, adannu innobbarige vivarisalArevu.

intaha bEreyU halavu bageya kelasagaLannu naDesuva mattu arivige eTakadiruva tiLivugaLu A kelasagaLannu kalitukoLLuttiruvante namma miduLinalli nelegoLLuttiruttave. ettugegAgi, saykal tuLiyu vudu, Ijuvudu, koLalu nuDisuvudu modalAda kelasagaLannu naDesabEkiddalli, antaha kelasa naDesuva tiLivugaLu namage bEkAguttave. ivannU nAvu paDedu baLasuttEvallade avu entahavu embudannu tiLiyalu hOguvudilla; hAgAgi, avannu namma nenapininda horatandu bEreyavarige vivarisalArevu.

I ellA bageya kelasagaLa kuritAgiyU nAvu arivige eTaku vantaha tiLivannU paDeyaballevu. ondu nuDiya kuritAgi antaha tiLivannu paDeyabEkiddalli, adannADuva janara mAtugaLannu illavE barahagaLannu pariSIlisi, avannu unTumADabEkAdalli entaha kaTTalegaLannu baLasabEkAgabahudu embudannu kanDuhiDiya bEkAguttade. sollarigaru tamma sollarime(vyAkaraNa)gaLannu I rIti mAtugaLannu illavE barahagaLannu pariSIlisi bareyuttAre. arivige eTakada (kelasa naDesuva) sollarimeya tiLivigU arivige eTakuva sollarimeya tiLivigU naDuve halavu vyatyAsagaLive.averaDannu sollarime illavE vyAkaraNa emba ondE hesarininda karedalli gondalavunTAgaballudu. hAgAgi, avugaLalli modalinadannu esakadarivu embudAgi, mattu eraDaneyadannu arikeyarivu embudAgi hesarisuvudoLLeyadu.

I eraDu bageya arivugaLu miduLina bEre bEre jAgagaLalli nelesiruttaveyendu kanDuhiDiyalAgide. ivugaLalli ondu bageya arivannu innondu bageya arivAgi mArpaDisuva kasuvu nammallilla. ondu kelasavannu kaliyuttiddante adara esakadarivu namage tiLiyadante namma miduLinalli nelesuttade; adara kuritAgi arikeyarivannu paDeyabEkiddalli adakkAgi bEreyE ondu kalikeyannu naDesa bEkAguttade.

sollarimeya esakadarivannu nEravAgi pariSIlisalu baruvudilla vAda kAraNa, sollarigaru barediruva sollarimeya arikeyarivannu yAva rItiyallU adarondige hOlisi nODalu baruvudilla. idallade, sollarigaru eSTu vivaravAgi ondu nuDiya sollarime yannu (arikeyarivannu) baredu mugisidarU, adu A nuDiyannu baLasuvavara miduLinalli nelesiruva sollarimeya (esakadarivina) ondu cikka amSavannaSTE Odugara arivige eTakuvante mADaballudu. hAgAgi, barahada rUpadalliruva ellA sollarimegaLU muDigoLLada (apUrNavAda) sollarimegaLE Agiruttave.

pANiniya samskruta vyAkaraNa A nuDiya ondu sampUrNavAda sollarimeyembudAgi kelavaru hELuttAre. Adare, idu bariya brameyallade bErEnalla. samskrutadalli salIsAgi mAtanADa ballava nobbana miduLinalli nelesiruva sollarimeya tiLivina (esakadarivina) ondu cikka amSavannaSTE pANiniya vyAkaraNa (arikeyarime) tiLisa balludu. samskruta barahagaLa hindeyU pANiniya vyAkaraNakke eTakada halavAru kaTTalegaLive.

sAmAnyavAgi sollugaLa iTTaLagaLannu, mattu avugaLa naDuvina pattugeyannu yAvudAdarU ondu kOnadinda kaNNarasuva (pariSIlisuva) mUlaka, sollarigaru tamma arikeyarivina sollarime

gaLannu bareyuttAre. adannE bErondu kOnadinda kaNNarasidalli, bEreyE kaTTalegaLu avara kaNNige bILaballuvu.

ondondu nuDige sambandisida kelasakkU ondondu bageya sollarimeya tiLivu bEkAguttade embudAgi mEle hELiruvudU idannE sUcisuttade. nalbarahagaLa kOnadinda sollarimeyannu pariSIlisidAga namma kaNNige bILuva kaTTalegaLu arimeya barahagaLa kOnadinda nODidAga, illavE nuDimArikeya kOnadinda nODi dAga siguvavugaLiginta halavu viSayagaLalli bErAgiruttave. hAgAgi, ellA viSayagaLallU paripUrNavAgiruvantaha arikeyarivina sollarime yannu yArU bareyalAraru.

ಕನ್ನಡ →

11.3 sollarimeya heccugArike

ondu nuDiya illavE mAtina kuritAgi Enu hELabEkiddarU adakke sollarimeya tiLivu bEkAguttade. mAtinalli baLakeyAguva sollu gaLannu mattu avannu kaTTuvalli baLakeyAguva bage bageya padagaLannu, padakantegaLannu, padarUpagaLannu mattu tunDusollugaLannu hesarisi vivarisabEkiddarU sollarimeya tiLivu bEkAguttade.

mEle sUcisida hAge, cikkandinalli makkaLu tamma tAynuDiya sollarimeyannu baLasuvudu hEge embudannu tiLidukonDiddArallade, A kelasavannu hEge naDesalAguttade embudannu avaru tiLidilla; adara kuritAgi mAtanADalU avaru kalitilla. I eraDu bageya tiLivannU sollarimeyinda paDeyabahudu. mAtanADuvavara manassi noLage hokku nODalu adu namagondu kinDiyannodagisuttade. sollarimeya I tiLivu barahadalli kANisikoLLuva tappugaLannu saripaDisuvalli mAtravalla, baraha heccu spaSTavAguvante mADuvalli, Odugara manaseLeyuvante mADuvalli, mattu tumbA accukaTTAgiru vante mADuvalliyU neravAguttade. tappugaLannu saripaDisuvalliyU, avannu yAke tappendu hELalAguttade mattu yAva bagegaLallella avannu saripaDisaballevu embudAgi barahagArarige halavu AykegaLannu adu odagisikoDuttade.ondu baraha cannAgideyE illavE embudannu sAmAnya OdugarU hELaballaru. Adare, adu yAke cannAgide, illavE yAke cannAgilla embudannu vivarisi tiLisabEkiddalli, sollarimeya tiLivu bEkAguttade. barahagArara illavE barahavannu orehaccuvavara (vimarSakara) kayyalli adu ondu oLLeya upakaraNavAgi baLakeyAgaballudu. bEreyavara barahagaLannu mAtravallade, tammadE barahavannu orehaccuvallU sollarimeya tiLivu neravige baruttade.

tamma baraha tiLiyAgideyE illavE gondalisuvantideyE, Odalu suLuvAgideyE illavE toDaku toDakAgideyE, adaralli sangatigaLannu eddukANuvante hELalAgideyE illavE tElisibiDa lAgideyE embantaha viSayagaLannu tiLidu vivarisabEkiddarU sollari meya tiLivu bEkAguttade.

kelavaru tumbA cannAgi kate bareyaballaru; innu kelavaru oLLE nagebarahagaLannu bareyaballaru; bEre kelavaru andavAda hADugaLannu kaTTaballaru. ivaralli yArU I kelasagaLannu nEravAgi bErobbarinda kalitillavAda kAraNa, ivarella huTTinindalE I jANmegaLannu paDedu konDu bandiddArendu hELalAguttade.

intaha jANmegaLannu huTTininda paDeyadavarU avannu tamma prayatnadinda paDeyaballarE? huTTininda kategArarAgilladavarU kate gaLannu bareyalu kaliyaballarE? idakke avaru Enu mADabEku? I viSayadalli sollarime avara neravige baruttade: tAvu Arisi konDiruva jANmeyalli munde bandiruvavaru adannu naDesuvalli entaha caLakagaLannella baLasuttiruttAre embudannu ALavAgi oredu nODabEku; AmEle, antaha caLakagaLannella ondondAgi kayvaSa mADikoLLabEku; hIge mADidalli, avarU A jANmeyalli sAkaSTu mundebaraballaru.

ettugegAgi, oLLE kategAraru suruvininda konevaregU Odugara gamanavannu hEge tamma hiDitadallirisikoLLuttAre? kateyalli baruva bage bageya sannivESagaLannu citrisalu entaha sollugaLannu baLasuttAre? I sollugaLalli esakapada mattu paricepadagaLa baLakeyannu avaru

hEge tamma hatOTiyallirisikonDiddAre? avara kategaLannu ondondAgi oredu nODi, avugaLalli baLakeyAguva intaha halavu bageya sollarimeya caLakagaLannu kanDuhiDiyaballevu, mattu oLLE kategArarAgabEkendiruvavaru I caLakagaLannu ondondAgi tamma kayvaSamADikoLLaballaru.

hIge, barahakke sambandisidantaha hattu halavu kelasagaLalli

neravAgaballudembudE sollarimeya heccugArikeyAgide.

ivattina kelavu mandi Odugarige toDakenisaballa kelavu padagaLa huruLugaLu

samskruta illavE ingliS padagaLannu heccu heccu baLasiruva kannaDa barahagaLannu Odi baLakeyAgiruva ivattina kelavu Odugarige I pustakadalli baLasiruva halavu kannaDadavE Ada padagaLannu artamADi koLLalu tusu toDakenisabahudu. avarige neravAguvante antaha kelavu padagaLa huruLugaLannu keLage samskruta eravalugaLa mUlaka mattu ingliS padagaLa mUlaka sUcisalAgide. mundina pILigeya Odugarige kannaDa barahagaLalli intaha kannaDaddE Ada padagaLa baLake ondu toDakendu tOradirali embudu nanna hArayke.

samSOdane vijnAna vijnAni pAribASika pada parIkSisu racane punarukti artasandigdate dvibASi uddESita bASe vartamAnakAla

arimeya pada Arayyu innuDiha ippuruLu irnuDiga IDunuDi Ipottu ulipu eDenuDi ettugeya gurutu uddaraNa cihne ettuge esakapada

udAharaNe kriyApada

uccAraNe

research science scientist technical term investigate structure repetition ambiguity bilingual target language present tense sound syllable pronunciation interlingua computer quotation mark example verb

oDDava oyyuge oredunODu orsULu oLaokkaNe kaTTale kuraLu kuLLiha kUDuge kELvi gurutu kogeta caLaka taDe gurutu tereyuli tOrupada naDunuDi nalbaraha nuDimAru negaLte nele-tiLivu nEra ettuge pattuge padanerake paricepada pasuge pAngu pALihiDiyuvudu barahada gurutu barigepaTTi beragu gurutu mandiyALvike marunOTa mAreDe

pratyaya Sayli mAdyama parAmarSisu EkOkti upaSIrSike krama (niyama) vAkyapariccEda sandarba samuccaya praSnArtaka cihne vivaraNa cihne kavSalya

sAndrate svara

sAhitya bASAntarisu

pratyakSa uddaraNa sambanda SabdakOSa svarUpa viSESaNapada adyAya pAtra

virAma cihne varNamAle AScaryasUcaka cihne prajAprabutva punarvimarSe hastAntara

affix style medium examine monologue subtitle order rule paragraph context conjunction question mark colon skill comma density vowel demonstrative pronoun dialogue literature translate language planning action topic-comment direct quotation relation dictionary characteristic adjective, adverb chapter role turn-taking punctuation mark letter alphabet exclamatory mark republic review transfer

kelavu padagaLa huruLugaLu

mArpuruLu miNNane mucculi munjarisuvike mumbottu sannenuDi sariterapina iTTaLa sikkalu sollu suLu sULunuDi sollarime hammuge himbottu huruLu hesarupada hoddike holabu

rUpaka mavnavAgi vyanjana

baviSyatkAla

samAntara racane sankIrNavAkya sulaba sambASaNe vyAkaraNa yOjane bUtakAla nAmapada sambaddate vidAna

metaphor silently consonant foregrounding future tense sign language parallel structure complex sentence easy conversation grammar planning past tense meaning noun cohesion methodaDaka baraha 77 aNakupada 120 arimeyarivu 249 arimeya pada 86, 88-94 arimeya baraha 22, 86-109, 150-

ADugana huruLu 132-3 ADugannaDa 30-1 ADunuDi 25, 20-30, 34, 128-9,

186-7

173-7, 188, 193, 195, 215,

ingliS kalike 164-77 ingliS baraha 216-18, 221, 225 inTarneT 152, 195-6 innuDiha 151 ippuruLu 23, 136-56, 189, 200,

irnuDiga 158-60 isrEl 211 Ipottu 143 uggumAtu 240

ulipu 164 Uhe-appaNe 142 Uhe-oppige 140-1 naDenuDi hammuge 199-202 eNikeya hammuge 201

3, 181, 194-204

ettugeya gurutu 84 eraDanE nuDi 158-79 Odu-barahada kalike 172-5 doDDavara kalike 175-7 heccugArike 158-60

ellara kannaDa 25, 29-30, 42-3, 57 esakadarivu 249

187-8 oNaviSaya 110 oppanda 150 orsULu 125 oLaokkaNe 77—8 oLanuDi 130, 202-3, 207 Odina kalike 159 Odina guri 49

Odugana nOTa 76 Oduva kelasa 34-8 katakana lipi 36 kampeni 59 kaybaraha 51-2 kaylAsam, Ti.pi. 128, 131-3 karmaNi iTTaLa 188 kalikeya tappu 170-2 kalikenuDi 174-5 kalikeya hanta 163-4, 171, 174-5 193-4 kAnUnu 149-50, 247 kiru-kit tunDupada 47 kuraLina guri 67 kuraLu 52, 67, 74, 78, 81-2, kuLLiha 48, 95, 151, 197, 202 kUDuge 146 ke.ji.klAsu 41 kESirAja 12, 223 kELvi gurutu 83 kogeta gurutu 84 konDipada 82 konegurutu 83 koriyan baraha 213-14 kruSNabaT 91 kromosOm 239 gaTTiyAgi bare 53 gAra oTTu 47gurisollu 82 gOrUru rAmasvAmi ayyangAr 118 comskI 169 japAnIs 36-7, 195 jaDabarata 127-8 jAhIrAtu 185 DisOja, nA 120 taDegurutu 80, 83-4 tannatana 166 tamiLu 178-9 tAynuDi 26, 160, 165-7 tAynuDiya sollarime 168-70 tiLidudu-tiLiyadudu 191-2 tiLivina baraha 75 tiLivina sollarime 247 tereyuli 37, 39, 47 tOrupada 72-3, 193 dakSiNa kannaDa 160 doDDavara kalike 163 nagehani 137, 154-5 naDunuDi 81 nanTastike 190, 226 na-Na vyatyAsa 33 nalbaraha 22, 75-6, 110-35, 136,

153-5, 188, 193

nuDigaTTu 190 nuDimAru 24, 152-3, 174, 180-

nuDihammuge 24, 206-29 nele-tiLivu 63-8, 73, 98-9 neleya munnaDeta 65-7 nEra ettuge 147-8 paTyapustaka 46, 94 padanerake 45-8, 140, 197, 199, 224-5 padada haravu 147 padarUpa 140-4 pANini 249 pAl graysa 126 pALihiDiyuvudu 130-2 pUrNacandra tEjasvi 147 phinniS baraha 213-14 bangAli lipi 215 bhayrappa 81 barahada iTTaLa 191 barahagAra 60-2 barahada guri 185-6 barahada gurutu 62, 78-80, 112

toDaku 208, 212, 219-21 hammuge 211-21 baLakeya sollarime 247 brOkAna jAga 241-3 beragu gurutu 83 beLavaNigeya hanta 161 maNipuri baraha 215-16 mandimeccuva baraha 101, 108 mandiyALvike 56 maysUru 33

marunOTa 61-2, 76-8 malayESiyA baraha 214 mAtina tondare 230-44 beLavaNigeya tondare 231-40 baLakeya tondare 241-4 mAtu-baraha 16-22 mAreDe hammuge 197-9 mArka Tvayna 119-20 mArpuruLu 48, 87, 151, 189-90 sollarimeya 87, 95-106

-hOlike 115

mincance 60 miduLarigaru 40 miduLu 14-15, 39-41, 43, 46, 110-11, 138, 158, 166-7, 170-1, 249 mucculi 37, 39, 47 munjarisu 116-18 munnOTa-muktAya 76 mumbottu-himbottu 142-3 mUlanuDi-IDunuDi 184, 187-90 yAvAgina rUpa 116-17 yurOp 167 rOman lipi 36-7 lakSmaNarAv 91 lekkadarime 94 lyATin 93-4 vernikeya jAga 241, 243-4 vyAkaraNa 11-13, 222, 248-9 SivarAma kAranta 108-9, 118 SrIranga 134

sannenuDi 233-4 sampatkumArAcAr 71 sariterapina iTTaLa 70-2 samskruta 12, 41, 43, 90-4, 102, 167, 173, 188, 219, 225-7, sa-Sa vyatyAsa 32 samsa 125 sAmyuvel jAnsan 216-18 sikkalu sollu 106-7 sinimA 122 sULunuDi-naDunuDi 122-28 sULunuDiya kaTTale 126-7 sollarime 13-14, 248-9 hakAra 33 hangul lipi 213 hammugeya hanta 209-11 hAjA lipi 213 hinnOTa 122 hIbrU 211 huruLu-tiLivu 182-4, 202 hulusAda pada 119 hoddike 73-4, 82, 192-3 hosa baraha 43, 173 hOlikeya sollu 117bASAprakASanada bEre pustakagaLu

Di. en. Sankara baT bareda bEre pustakagaLu:

1. ingliS padagaLige kannaDaddE padagaLu, 2008, 336 puTa rU. 240
2. mAtina oLaguTTu, 2008, puTa 208, rU 120.
3. kannaDa nuDi naDedu banda dAri, 2007, 2009, puTa 348, rU 190.

4. kannaDakke bEku kannaDaddE vyAkaraNa, 2000, 2001, 2006, 2009; pu.

5. nijakkU haLegannaDa vyAkaraNa entahadu? 2005, pu. 265, rU. 65.
6. kannaDa padagaLa oLaracane, 1999; 2002, puTa 239, rU. 120.
7. kannaDada sarvanAmagaLu, 2003, puTa 192, rU. 46.

8. bASeya bagege nIvEnu balliri?, 1970, 1998, 2002, pu. 191,

9. kannaDa vAkyagaLa oLaracane, 2004, 2006, puTa 280, rU. 120.
10. kannaDa barahavannu saripaDisONa, 2006,2009, pu.304, rU. 160.

bArati baT bareda pustakagaLu:

1. nanna beljiyam pravAsa, 2000, puTa 160, rU. 50.
2. tAyandirige kivimAtu, 2007, puTa 224, rU. 120.

dabre nArAyaNa SAstri bareda pustaka:

1. sanAtanatvada iNukunOTagaLu, 2007, puTa 264, rU. 140

pratigaLige bareyiri:

atri buk senTar, 4, SarAvati kaTTaDa, balmaTa, mangaLUru 575 001 dUravANi: 0824-2425161, -2492397