kannaDa nuDiya hinnaDavaLi
lEkhakaru: Di. en. Sankara baT mULa: YouTube udangaLu — 14 bhAgagaLu (P1, P2, 1, 2, 4–12) odidaravaru: malati baT
mUla paThya (kannaDa lipi): kn/full ingliS viSlEShaNe: en/summary
oLapiDi
- viShaya 1 — proTo-drAviDa: kannaDa nuDiya mUlaguNa
- viShaya 2 — nuDi-kuTumba: tamiLu, telugu, kannaDa naDuvina sambandha
- viShaya 3 — proTo-kannaDa: hale mattu nUtana rUpagaLa naDuvina sEtu
- viShaya 4 — upabAShe: karAvaLi, baDaga, nIlagiri nuDimAtugaLu
viShaya 1 — proTo-drAviDa: kannaDa nuDiya mUlaguNa
bhAgagaLu P1, P2, 1–2
(bhAga P2 kannaDavagalilla; bhAgagaLu P1, 1 garbaLa)
bhAga 1 — keyword saMkEtagaLu dorakuttave: “kannaDa nuDiyA sankshipta caritrey nalli Sankara bhaTTaru”, “proTo lAngvEj” (proTo-drAviDa), “viSESaNApAdagaLa” (guNapadagaLu), “AktivITi histri kannaDa”. I saMkEtagaLu pustakada mukhya viShayakke — kannaDa nuDiya caritra — sOruttave.
DNS baT avara pustaka varNaneyinda: ee pustaka kannaDa nuDiya sankShipta caritra sUcisuttade. kEvaLa haLe SAsanagaLu mattu sAhityavannu mAtra baLasade, kannaDa mattu ItarE drAviDa nuDimAtugaLa — tamiLu, telugu, gonDi, kurukh — naDuvina hOlikeyinda kannaDa nuDiya cinne kaDedide.
hinnaDavaLi emdare hinna (hindininda) + naDavaLi (naDeva kriya) — DNS baT avara svanta pada, samskxta mUlada “itihAsa”kkU hELuvudu. ee Eke padamE ee lekhakara kArya-paddhatiyanu tOruttade: samskxta-Avalambane tappisikonDu drAviDa mUladalli neLeyUruvudu.
viShaya 2 — nuDi-kuTumba: tamiLu, telugu, kannaDa naDuvina sambandha
bhAgagaLu 4–6
(bhAga 4 garbaLa; bhAga 6 — ondu aMSa)
bhAga 4 — keyword saMkEtagaLu: “kannaDa malayALam rUpa… tamiLunADu” — drAviDa nuDimAtugaLa naDuvina hOlikeyE viShaya.
bhAga 6 — aMSa dorakide: “gartA mattu anya kriyA rUpagaLu paricaya — sarvapratama kannaDa vyAkaraNa gurugaLE” — ee hELike haLe kannaDa vyAkaraNakAraranu nEneyisuttade. ee mukhya vAkya ondu kaDimeya rUpavAdarU artha-aMSa nIDuttade.
DNS baT avara pustaka varNaneyinda: kannaDa samskxtadinda banditu embudu tappAda tiLuvALike. kannaDa mattu samskxta eraDU bErE bErE nuDi-kuTumbakke sEridive — drAviDa mattu indo-yUrOpiyan. I sambandha vyAkaraNa, uli, mattu mUla padakoSa ivugaLa vyatyAsadinda spaSTavAguttade.
viShaya 3 — proTo-kannaDa: hale mattu nUtana rUpagaLa naDuvina sEtu
bhAgagaLu 7–9
(bhAga 8 kannaDavagalilla; bhAgagaLu 7, 9 garbaLa)
bhAga 7 — aMSa: “muMde inda kareyalu baMdiddEve… kannaDadalli karAvaLiyalli bereyuva…” — karAvaLi (tIra) upabAShe naDuvina berakaTagaLu nODalaguttade, adarE saMdarbha lagalilla.
bhAga 9 — keyword saMkEtagaLu: kAraka, lEkhana, guLabaraga, maisUru — SAsana saMkEtagaLu mattu vyAkaraNa padagaLu kANuttave. artha-aMSa dorakuvudilla.
DNS baT avara pustaka varNaneyinda: proTo-drAviDadinda proTo-kannaDa; proTo-kannaDadinda nUtana kannaDa upabAShe — ee mUru hantada badalAvaNeyE ee pustakada sUtra. proTo-kannaDa ondu naDuvinillade kalpita ilava — hOlike niyamagaLindinda kaTTina mAdiruva sEtu.
viShaya 4 — upabAShe: karAvaLi, baDaga, nIlagiri nuDimAtugaLu
bhAgagaLu 10–12
(bhAga 10 kannaDavagalilla mattu saMkEta doSa; bhAga 12 garbaLa)
bhAga 11 — I pustakada ellade hecca-heccu saMkEta nIDuvudu; adakarE ondu oDalaguttado nIDuvudu. ee aMSadalli: baDaga (baDag), nIlagiri, kuruba upabAShe padagaLu daLadaLe baDuttave — karpa, seTTi, kaLLi, muMdrA. ee upabAShe padagaLu kannaDa drAviDa mUladinda hEge badalituve endu tOruvudu ee pustakada mukhya kArya.
DNS baT avara pustaka varNaneyinda: nUtana kannaDa upabAShe — karAvaLi kannaDa, baDaga, nIlagiri teredu — haLe kannaDadinda bEREyAdave. ee bErE bEREtana ee upabAShe naDuvina hOlikeyE caritra nirmANakke sAkSi.
muKya parikalpanegaLu (Eke)
| kannaDa lipi | Eke | artha |
|---|---|---|
| ಹಿನ್ನಡವಳಿ | hinnaDavaLi | caritra / hinde-naDedadu (Bhat avara svanta pada) |
| ಪ್ರೊಟೊ-ದ್ರಾವಿಡ | proTo-drAviDa | mUla drAviDa |
| ಪ್ರೊಟೊ-ಕನ್ನಡ | proTo-kannaDa | mUla kannaDa |
| ನುಡಿ-ಕುಟುಂಬ | nuDi-kuTumba | nuDi-kuTumba (language family) |
| ಕ್ರಿಯಾ ರೂಪ | kriyA rUpa | kriyApada rUpa |
| ಕಾರಕ | kAraka | kAraka (grammatical case) |
| ಗುಣಪದ | guNapada | viSESaNa (Bhat avara svanta pada) |
| ಉಪಭಾಷೆ | upabAShe | upanuDi (dialect) |