kannaDa nuDiya hinnaDavaLi

lEkhakaru: Di. en. Sankara baT mULa: YouTube udangaLu — 14 bhAgagaLu (P1, P2, 1, 2, 4–12) odidaravaru: malati baT

mUla paThya (kannaDa lipi): kn/full ingliS viSlEShaNe: en/summary


oLapiDi


viShaya 1 — proTo-drAviDa: kannaDa nuDiya mUlaguNa

bhAgagaLu P1, P2, 1–2

(bhAga P2 kannaDavagalilla; bhAgagaLu P1, 1 garbaLa)

bhAga 1 — keyword saMkEtagaLu dorakuttave: “kannaDa nuDiyA sankshipta caritrey nalli Sankara bhaTTaru”, “proTo lAngvEj” (proTo-drAviDa), “viSESaNApAdagaLa” (guNapadagaLu), “AktivITi histri kannaDa”. I saMkEtagaLu pustakada mukhya viShayakke — kannaDa nuDiya caritra — sOruttave.

DNS baT avara pustaka varNaneyinda: ee pustaka kannaDa nuDiya sankShipta caritra sUcisuttade. kEvaLa haLe SAsanagaLu mattu sAhityavannu mAtra baLasade, kannaDa mattu ItarE drAviDa nuDimAtugaLa — tamiLu, telugu, gonDi, kurukh — naDuvina hOlikeyinda kannaDa nuDiya cinne kaDedide.

hinnaDavaLi emdare hinna (hindininda) + naDavaLi (naDeva kriya) — DNS baT avara svanta pada, samskxta mUlada “itihAsa”kkU hELuvudu. ee Eke padamE ee lekhakara kArya-paddhatiyanu tOruttade: samskxta-Avalambane tappisikonDu drAviDa mUladalli neLeyUruvudu.


viShaya 2 — nuDi-kuTumba: tamiLu, telugu, kannaDa naDuvina sambandha

bhAgagaLu 4–6

(bhAga 4 garbaLa; bhAga 6 — ondu aMSa)

bhAga 4 — keyword saMkEtagaLu: “kannaDa malayALam rUpa… tamiLunADu” — drAviDa nuDimAtugaLa naDuvina hOlikeyE viShaya.

bhAga 6 — aMSa dorakide: “gartA mattu anya kriyA rUpagaLu paricaya — sarvapratama kannaDa vyAkaraNa gurugaLE” — ee hELike haLe kannaDa vyAkaraNakAraranu nEneyisuttade. ee mukhya vAkya ondu kaDimeya rUpavAdarU artha-aMSa nIDuttade.

DNS baT avara pustaka varNaneyinda: kannaDa samskxtadinda banditu embudu tappAda tiLuvALike. kannaDa mattu samskxta eraDU bErE bErE nuDi-kuTumbakke sEridive — drAviDa mattu indo-yUrOpiyan. I sambandha vyAkaraNa, uli, mattu mUla padakoSa ivugaLa vyatyAsadinda spaSTavAguttade.


viShaya 3 — proTo-kannaDa: hale mattu nUtana rUpagaLa naDuvina sEtu

bhAgagaLu 7–9

(bhAga 8 kannaDavagalilla; bhAgagaLu 7, 9 garbaLa)

bhAga 7 — aMSa: “muMde inda kareyalu baMdiddEve… kannaDadalli karAvaLiyalli bereyuva…” — karAvaLi (tIra) upabAShe naDuvina berakaTagaLu nODalaguttade, adarE saMdarbha lagalilla.

bhAga 9 — keyword saMkEtagaLu: kAraka, lEkhana, guLabaraga, maisUru — SAsana saMkEtagaLu mattu vyAkaraNa padagaLu kANuttave. artha-aMSa dorakuvudilla.

DNS baT avara pustaka varNaneyinda: proTo-drAviDadinda proTo-kannaDa; proTo-kannaDadinda nUtana kannaDa upabAShe — ee mUru hantada badalAvaNeyE ee pustakada sUtra. proTo-kannaDa ondu naDuvinillade kalpita ilava — hOlike niyamagaLindinda kaTTina mAdiruva sEtu.


viShaya 4 — upabAShe: karAvaLi, baDaga, nIlagiri nuDimAtugaLu

bhAgagaLu 10–12

(bhAga 10 kannaDavagalilla mattu saMkEta doSa; bhAga 12 garbaLa)

bhAga 11 — I pustakada ellade hecca-heccu saMkEta nIDuvudu; adakarE ondu oDalaguttado nIDuvudu. ee aMSadalli: baDaga (baDag), nIlagiri, kuruba upabAShe padagaLu daLadaLe baDuttave — karpa, seTTi, kaLLi, muMdrA. ee upabAShe padagaLu kannaDa drAviDa mUladinda hEge badalituve endu tOruvudu ee pustakada mukhya kArya.

DNS baT avara pustaka varNaneyinda: nUtana kannaDa upabAShe — karAvaLi kannaDa, baDaga, nIlagiri teredu — haLe kannaDadinda bEREyAdave. ee bErE bEREtana ee upabAShe naDuvina hOlikeyE caritra nirmANakke sAkSi.


muKya parikalpanegaLu (Eke)

kannaDa lipi Eke artha
ಹಿನ್ನಡವಳಿ hinnaDavaLi caritra / hinde-naDedadu (Bhat avara svanta pada)
ಪ್ರೊಟೊ-ದ್ರಾವಿಡ proTo-drAviDa mUla drAviDa
ಪ್ರೊಟೊ-ಕನ್ನಡ proTo-kannaDa mUla kannaDa
ನುಡಿ-ಕುಟುಂಬ nuDi-kuTumba nuDi-kuTumba (language family)
ಕ್ರಿಯಾ ರೂಪ kriyA rUpa kriyApada rUpa
ಕಾರಕ kAraka kAraka (grammatical case)
ಗುಣಪದ guNapada viSESaNa (Bhat avara svanta pada)
ಉಪಭಾಷೆ upabAShe upanuDi (dialect)