kannaDa sollarime
lEkhakaru: Di. en. Sankara baT mULa: YouTube udangaLu — 23 bhAgagaLu (P1, P2, bhAgagaLu 1–21) odidaravaru: malati baT
mUla paThya (kannaDa lipi): kn/full.md ingliS viSlEShaNe: en/summary.md
oLapiDi
- viShaya 1 — sollarimeyaparikalpane: kannaDa drAviDa vyavasthe
- viShaya 2 — padagaLa vargIkaraNe: hesaru, esaka, paricAraNa
- viShaya 3 — oTTugaLu mattu padakante
(mUla paThya: 23 bhAgagaLalli sumAru 14 bhAgagaLige paThya dorakide illa. P1 bhAgadalli garbaDa paThya; bhAga 13 mattu bhAga 21 calanacitra nirUDha; bhAgagaLu 3, 5, 6, 7 mATtu bhAgagaLu 14, 16, 18 alla kaLarA paThyagaLa tiku kELugaLannu torisuttave. I vargIkaraNe A tiku kELugaLu, ingliS viSlEShaNe mattu baT avara hiMdina vyAkaraNa xEtraDa jJAnadinda tIgaLisi mADiside.)
viShaya 1 — sollarimeyaparikalpane: kannaDa drAviDa vyavasthe
bhAgagaLu P1–3
‘sollarime’ embudu DNS baT koTTa kannaDada svantada pada — samskxta ‘vyAkaraNa’ padakke badale. ‘solla’ = mAtu; ‘arima’ = tiLivali / jJAna. idu kannaDada nuDi hEge keLasaguttade embudara arima — indriya vyavasthe alla, nuDi mATTADuvavara nuDinaDavaLikeya vivaraNe.
baT avara sollarime samskxta vyAkaraNa iTTaLadinda bEre: avaru kannaDa nuDiya drAviDa iDubaLatannavE nODuttAre. samskxta vyAkaraNa ingliS nuDiyA vyAkaraNAdante kannaDakke uchitavalla — kannaDa andE ondu itara iTTaLa (drAviDa iTTaLa) iruvudu.
I pustakavannu Book 07 (kannaDa barahada sollarime, 7 saMpuTagaLu) mattu Book 01 (idu kannaDaddE vyAkaraNa, 2021) ivugaLOndige hOlisabEku. ‘barahada’ (baraha) emba pada Book 33ra hEsaralli illa — adu baraha mattu nuDi eraDannu onDige carcisuvude samAna itara grantha adaviru.
(bhAga P1 garbaDa paThya torisuttade; bhAga P2 labhyavilla)
viShaya 2 — padagaLa vargIkaraNe: hesaru, esaka, paricAraNa
bhAgagaLu 4–12
baT avara sollarimeyalli padagaLa vargIkaraNe samskxta vyAkaraNada ‘nAmapada-kriyApada-viSESaNa’ emba timannu baLasuvudilla. baT koTTa kannaDada svantada padagaLu:
- hesaru pada (ಹೆಸರು ಪದ): hEsarIsuvudu — samskxta ‘nAmapada’
- esaka pada (ಎಸಕ ಪದ): esaka mADuvudu — samskxta ‘kriyApada’
- paricAraNa pada (ಪರಿಚಾರಣ ಪದ): varnisuvudu — samskxta ‘viSESaNa/kriyAviSESaNa’
I vargIkaraNe kannaDada nuDi hEge keLasaguttade embudannu tOrisuttade, samskxta iTTaLannu kannaDakke haclisuvudalla.
bhAgagaLu 5, 6 mATtu 7 tiku paThyagaLu torisuttave: ‘kaTTu, paTTu, paTTi’ (bhAga 6) mattu ‘prakAra’ (bhAga 7) emba pada kELugaLu kriyApadada bhEdagaLa carceyA tika. idu esaka padagaLa prakAra-bEdadalli baT avara jAluvArada viSlEShaNeyanna sUcisuttade.
(bhAgagaLu 4, 8–12 labhyavilla)
viShaya 3 — oTTugaLu mattu padakante
bhAgagaLu 13–21
‘oTTu’ embudu baT avara kannaDada svantada pada — samskxta ‘pratyaya’ (suffix) badalu. kannaDa padagaLu oTTugaLannu sErisikOnDu hEge badalAguttave — I darSana Book 11 (kannaDa barahada padasamasye) mattu Book 07 ivugaLallU kANuttade. ‘sollarime’ paThya A darSanadE I parikalpaneya mUla nElegalliTTide.
‘padakante’ (ಪದಕಂತೆ): pada samUha / vAkya kathOpakathE. ondu parisara (context)dalli padagaLu hEge oTTAguttave, A oTTAguvika hEge carcisuttade emba viShaya.
bhAga 14 tiku paThya: ‘paricaya patra’ (ಪರಿಚಯ ಪತ್ರ / paricaya patra) emba kELugu torisuttade — paricAraNa padagaLa upayOgadalli (‘paricaya’ emba parisaradalli) ondu nidarsana kANisuttade.
(bhAga 13: calanacitra nirUDha; bhAgagaLu 15–21 heccina bhAgagaLige paThya dorakide illa; bhAga 21: calanacitra nirUDha)
muKya parikalpanegaLu (Eke)
| kannaDa lipi | Eke | artha |
|---|---|---|
| ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ | sollarime | vyAkaraNa (nuDiya arima) |
| ಹೆಸರು ಪದ | hesaru pada | nAmapada |
| ಎಸಕ ಪದ | esaka pada | kriyApada |
| ಪರಿಚಾರಣ ಪದ | paricAraNa pada | viSESaNa / kriyAviSeSaNa |
| ಒಟ್ಟು | oTTu | oTTu (suffix) |
| ಪದಕಂತೆ | padakante | pada samUha / padada kante |
| ಇಟ್ಟಳ | iTTaLa | iTTaLa (structure) |
| ದ್ರಾವಿಡ | drAviDa | drAviDa (bhAShe kuTumba) |
| ನಾಡ್ ನುಡಿ | nAD nuDi | tAynuDi, svantada nuDi |