kannaDa nuDi naDedu banda dAri
lEkhakaru: Di. en. Sankara bhaT mUla: PDF (Google Drive) — OCR SuddhIkxta prati
pariviDi
- adhyAya 1 — munnOTa
- adhyAya 2 — bErina svaragaLu
- adhyAya 3 — oTTina svaragaLu
- adhyAya 4 — taDeyuligaLu
- adhyAya 5 — itara vyanjanagaLu
- adhyAya 6 — padagaLa oLaracane
- adhyAya 7 — kriyApadagaLa oLaracane
- 7.9 nODi).
- 7.1 munnOTa
- 7.2 Aguvike mattu mADuvike
- 7.3 kriyAbErugaLinda kriyApadagaLu
- 7.4 Aguvikeya oTTugaLu
- 7.5 mADuvikeyannu sUcisuva *t oTTu
- 7.6 mADuvikeyannu sUcisuva bEre oTTugaLu
- 7.7 nAmabErugaLinda kriyApadagaLu
- 7.8 guNabErugaLinda kriyApadagaLu
- 7.9 kriyApadagaLa rUpadalli badalAvaNegaLu
- 7.10 tiruLu
- adhyAya 8 — kriyArUpagaLu
- adhyAya 9 — nAmapadagaLu
- adhyAya 10 — ADuga mattu tOruga padagaLu
- adhyAya 11 — guNapadagaLu
- adhyAya 12 — vAkyagaLa oLaracane
kannaDa nuDi naDedu banda dAri
(I pustaka‘‘hosa baraha’dallide)
Di. en. Sankara baT
bASA prakASana, heggODu
KANNADA NUDI NADEDU BANDA DARI (The path that Kannada language has covered - A history of Kannada language) by D.N.Shankara Bhat, Ninasam, Heggodu, Sagara 577417. Phone: 9900829345.
modalaneya mudraNa : 2007
bi barahagAra
prakaTaNe bASA prakASana, heggODu,
sAgara 577 417
vitaraNe atri buk senTar, 4, SarAvati kaTTaDa, balmaTa, mangaLUru 575 001.
mudraNa SrI Sakti elekTrik pres, 13nE krAs, jayanagara, maysUru 570 014.
munnuDi
‘hosa baraha’ I pustakadalli nAnu kannaDada ‘hosa baraha’vannu baLasiddEne. samskrutadinda eravalAgi paDeda padagaLannu kannaDadalli bareyuvAga hAgeyE bareyuva hEgiveyO avu avaSyakateyilla; avu namma uccAraNeyalli hEgiveyO hAge baredare sAku emba nirNayada mEle I ‘hosa baraha’vannu yOjisalAgide.
samskrutadalli
bEre bASegaLinda eravalAgi banda padagaLannu nAvu namma uccAraNeganusAravAgi bareyuttEvallade A bASegaLalliruva hAge vakAragaLive, eraDu bareyuvudilla. ingiSnalli eraDu SakAragaLive, eraDu sakAragaLive. Adare ivannella nAvu ondE rIti bareyuttEve.
nAvu adannU
haLegannaDadallEnE La-Za mattu ra-RagaLa naDuve vyatyAsavittu; Adare hosagannaDadalli biTTukoTTiddEve. hIgiruvAga, haLegannaDada samayakkintalU hinde samskrutadalli iddirabahudAda vyatyAsagaLannu samskrutakkinta tIra bErAgiruva
kannaDa bASeya barahagaLalli ivattigU uLisikoLLabEkendu hELuvudu yAva rItiyallU samatranIyavalla.
samskruta
kannaDigara
padagaLalli
mAtinalli
baruva mahAprANAkSaragaLu alpaprANAkSaragaLAgi uccAravAguttave; ShakAra SakAravAgi, xkAra ru embudAgi, visarga svarada modalu hakAravAgi mattu vyanjanada modalu A vyanjanada ottakSaravAgi, ay mattu avgaLu ay mattu avgaLAgi uccAravAguttave. (endare, A rIti nAvu OduttEve). hAgAgi, samskruta padagaLalli mAtravE baruva I ellA akSaragaLannu (mattu kannaDa padagaLallU ‘hosa baraha’dalli avugaLa baruva ay, avgaLannu) uccAraNeganusAravAgi bareyalAguttade.
idallade, rakArakke kannaDada lipiyalli mUru rUpagaLive (ra, ra mattu ra). ivugaLalli eraDaneyadu nijakkU avaSyavillavAda kAraNa adannU biTTukoDalAgide. idE rItiyalli kannaDa lipiyalli viSiSTavAda sandabragaLalli mUguli(anunAsika)gaLa badalu baLasuva kAraNa, Y mattu GgaLa avaSyakateyilla. hAgAgi, avannU biTTukoDalAgide.
sonne(m)(anusvAra)vannu
kelavu
I ‘hosa baraha’da kuritu heccina vivaragaLannu nAnu 2005ralli baredu prakaTisiruva kannaDa barahavannu saripaDisONa! pustakadalli nODabahudu.
samskrutadinda eravalAgi banda padagaLannu I rIti bareyuvu darinda avu bandiruva vAkyagaLannu Odi arta mADikoLLuvalli tondareyU Aguvudillavembudu I pustakavannu yAva Odidavarige spaSTavAgadiradu.
I barahavannu baLasuvudarinda kannaDavannu kaliyuva makkaLige (adarallU keLavargada makkaLige) mattu adannu AmEle baLasuva janarige bahaLaSTu upakAravAgaballudembudE adannu baLakege tara bEkemba I prayatnakke mukya kAraNa.
mIsalAtiyindAgi hEge heccu heccu mandi keLavargada janaru samAjadalli mEle baruttiddArO hAgeyE I hosa barahada baLakeyindAgi heccu heccu mandi keLavargada janaru kannaDa barahavannu baLasuvantAgaballarembudaralli samSayavilla.
kILarimeyillade
mEle sUcisida nanna kannaDa barahavannu saripaDisONa! pustakavannu Odidavaralli halavaru ‘hAge mADidare bahaLa oLLeyadittu, Adare mADuvudu yAru?’ endu kELiddAre. adara vimarSakarobbaru ‘bekkina kuttigege ganTe kaTTuvavaru yAru?’ endu praSnisiddAre.
kannaDada barahagAraru I ‘hosa baraha’vannu baLasidare oLLeya dendu anisidarU baLasuva edegArikeyannu tOrisadiruvudakke hAge mADidalli avara barahakke kannaDada ivattina halavu vidvAmsara mannaNe doreyadirabahudu mattu adakke sigabahudAda praSastigaLu mukya kAraNavirabEku.
tappihOgabahudu emba
hedarikeyE
nanage vidvAmsara mannaNe doreyadirabahudemba hedarikeyilla; yAkendare, adannu pustakada yOgyate nirdarisabEkallade adakkAgi baLasida barahada svarUpavalla. innu praSastigaLa mEle nanage svalpavU Aseyilla.
hAgAgi, ‘hosa baraha’vannu baLasalu surumADuvudakke nAnE takka vyakti endu nirdarisi I pustakadalli adannu baLasalu modalu mADiddEne. nanna mundina pustakagaLallU adannE baLasuva nirdAra vannU mADiddEne.
I ‘hosa baraha’vannu baLasidudarinda kelavu mandi Odugarige svalpa himseyAgabahudu. adarallU bEre barahagArara hesarugaLu (bAlakruSNan, kruSNamUrti, gavDa, modalAduvu) intaha anisikege kAraNavAgaballuvu. Adare idu barahada mAdyama bErAdudara pariNAmavallade bErEnalla.
baNNada citradalli kempAgi kANisuva tuTi kappu-biLupu citradalli kappAgi kANisuttade. Adare, idarinda yArigU himseyAguvudilla. adannu nODi baLakeyAgiruvudE idakke kAraNa. hosa barahavU hAgeyE. baLakeyAdAga adarinda yArigU himseyAgadu.
kannaDaddE padagaLu I pustakadalli AdaSTu maTTige kannaDadavE Ada padagaLannu baLasalu prayatnisiddEne. idu kannaDada vidvAmsaru sAmAnyavAgi baLasuva vidAnakkinta tIra bErAgide.
udAharaNegAgi, kannaDa padagaLalli kANisikoLLuva uligaLannu vAkyagaLa oLaracaneyalli
padagaLa
mattu
kannaDa
mattu
baLakeyAguva niyamagaLannu vivarisabEkAdAga halavAru hosa intaha padagaLannu unTumADabEkAguttade. viSayagaLannu tiLisalu yOgyavAda padagaLilladiruvudE idakke kAraNa.
kannaDadalli
intaha
sandarbagaLalli
kannaDada vidvAmsaru
samskrutada morehoguttAre. A nuDiyalli IgAgalE baLakeyalliruva padagaLannu avaru eravalAgi paDeyuttAre mAtravalla, hosa padagaLannu unTumADabEkAgiruvallU kannaDa padagaLannu baLasuva badalu samskruta padagaLannu baLasuttAre (kempEgavDa 1976 nODi). Adare antaha padagaLannu baLasida kannaDa baraha kagganTAguttade.
hAge mADuva badalu nAnu I pustakadalli heccu heccu
kannaDaddE Ada padagaLannu unTumADi baLasiddEne. taDeyuli, maDacida taDeyuli, ujjuli, mundina svara, mElina svara, udda svara modalAda I padagaLannu kaliyuvudu mattu nenapinalliTTu koLLuvudu kannaDigarige heccu sulabavendu nanage tOruttade. ivugaLa artavannu pustakada koneyalli koDalAgide.
I pustakada kuritu kannaDa nuDi mUladrAviDadinda badalAguttA banda bage hEge embudannu vivarisuvalli idu nanna mUraneya prayatnavAgide. idakke modalu 1979ralli kannaDa bASeya sankSipta caritre emba pustakavannu mattu 1995ralli adannE tiddi doDDadu
mADiruva kannaDa bASeya kalpita caritre emba pustakavannu baredidde.
I pustaka averaDakkintalU bErAgiddu, kannaDa nuDiyalli naDeda badalAvaNegaLannu vivarisuva ondu hosa prayatnavAgide. mUladrAviDada svara mattu vyanjanagaLu kannaDada caritreyalli yAva rItiya badalAvaNegaLigella oLagAgive embudannu A viSayadalli ittIcegina varegU naDediruva samSOdanegaLannu gamanadallirisikonDu illi heccu vivaravAgi koDalAgide.
naDeda badalAvaNegaLu
kannaDada oLanuDigaLalli, adarallU karAvaLi mattu baDaga kannaDada caritreyannu oLanuDigaLalli tiLiyabEkendiruvavarige bahaLa prAmukyavAdavugaLu. yAkendare, kannaDada baraha oLanADina oLanuDiyondarinda beLedu bandideyAda kAraNa, adu kannaDa nuDiya caritreya ondu amSavannu tiLiyuvalli mAtra sahAyakavAgaballudu. adakkU haLegannaDakkU naDuviruva vyatyAsagaLannu artamADikoLLabEkiddarU karAvaLiya oLanuDigaLa tiLivu avaSya.
I kAraNakkAgi, karAvaLi mattu baDaga oLanuDigaLige I pustakadalli heccina prAmukyateyannu koDalAgide. idallade ivattina drAviDa nuDigaLalli kannaDakke ati samIpadalliruva tamiLu nuDiya pada mattu padarUpagaLannu allalli koDuva mUlaka, kannaDa nuDi naDedu banda dAriyannu heccu spaSTavAgi tOrisikoDalu illi prayatnisalAgide.
I pustakadalli vyanjanagaLannu sUcisabEkAdAga avannu akAra dondige koDalAgide. Adare I akArakke beleyilla embudannu gamanisabEku. ‘ka, ca, tagaLu’ endare ‘k, c, tgaLu’ endE
arta. kakAra embudakkU k emba vyanjana emba artavide. allU akArakke beleyilla.
kannaDada caritreyannu varNisuvalli svara mattu vyanjanagaLa kuritu heccu hELalu sAdyavAgide, Adare pada mattu padarUpagaLa kuritu idakkinta svalpa kaDime mattu vAkyagaLa kuritu bahaLa svalpa mAtra tiLisalu sAdyavAgide. mUladrAviDada kuritAgi iduvarege naDediruva samSOdanegaLalliruva korateyannu idu sUcisuttade. I viSayadalli naDesabEkendiruvavaru idannu gamanisabEku.
samSOdane
I pustakada mudraNadalli ‘baraha’ tantrAmSavannu ucitavAgi baLasikoLLalu oppige koTTiruva SrI SESAdrivAsu candraSEkaran avarannu, idannu andavAgi mudrisikoTTiruva SrI rA. SrI. mOhana mUrti avarannu, idara mArATada hore hottiruva atri buk senTarina SrI. ji. en. aSOkavardana avarannu, hAgU idara kaybarahavannu Odi halavu salahegaLannu koTTa mattu bErellA rIti yallU nanna bennelubAgi ninta nanna maDadi SrImati bArati baT avarannu illi nenapisabayasuttEne.
heggODu agOsTu 1, 2007
Di. en. Sankara baT
oLapiDi
1 munnOTa 1.1 naDedu banda dAri 1.1.1 nuDigaLa naDuvina nanTastike 1.1.2 oDedukoLLuva vidAnagaLu 1.1.3 mUlanuDiya kalpane
1.1.4 vyatyAsa mattu sAmya 1.2 drAviDa nuDigaLu 1.2.1 ivattina drAviDa nuDigaLu 1.2.2 drAviDara mUla nele 1.2.3 tenkudrAviDadalli kannaDada jAga 1.3 kannaDa nuDi oLanuDigaLAgi oDedukonDa bage 1.3.1 karAvaLi mattu oLanADina oLanuDigaLu
1.3.2 baDaga oLanuDi 1.3.3 itara oDetagaLu 1.4 pustakada svarUpa
2 bErina svaragaLu 2.1 svaragaLa eNike mattu uccAraNe
2.1.1 ay mattu av svaragaLu 2.1.2 uligaLu mattu ulikantegaLu
2.1.3 bErugaLu mattu oTTugaLu 2.2 bErina svaragaLu 2.2.1 mElina giDDa svaragaLu naDuvina svaragaLAdudu 2.2.2 naDuvina giDDa svaragaLu mElina svaragaLAdudu 2.2.3 ekAra, okAragaLu ya mattu vagaLAdudu
15 15 16 16 19 20 21 22 24 25 27 28 31 33 34
35
35
37
39
40
42
42
47
53
2.2.4 naDuvina svaragaLu keLagina svaragaLAdudu
2.2.5 akAra ekAravAdudu 2.3 svarada uddadalli badalAvaNegaLu
2.3.1 mUladrAviDadallidda vyatyAsa
2.3.2 kannaDadalli naDeda badalAvaNegaLu 2.4 svaragaLa eNikeyalli heccaLa 2.4.1 akArada oDeta 2.4.2 dunDagillada u 2.4.3 mUgisida svaragaLu
2.4.4 maDacida svaragaLu 2.5 tiruLu
3 oTTina svaragaLu
3.1 munnOTa
3.2 mUladrAviDada oTTugaLu 3.3 udda svara giDDavAguvudu 3.4 eraDu giDDa svaragaLu sEri udda svaravAguvudu 3.5 eraDaneyasvaradalli badalAvaNe
3.5.1 eraDanE svara bidduhOguvudu 3.5.2 mUgisida svaragaLu
3.6 padagaLa koneya svaragaLu 3.6.1 ay embudu ekAravAguvudu 3.6.2 akAra ekAravAguvudu 3.6.3 ekAra ikAravAguvudu 3.6.4 ukArada sErike 3.6.5 ukAra akAravAguvudu 3.6.6 ukArada oDeta 3.7 tiruLu
4 taDeyuligaLu
4.1 munnOTa
55
56
58
58
66
68
69
70
71
72
73
75
75
76
78
79
79
81
83
84
84
86
86
87
87
89
89
91
91
4.1.1 taDeyuligaLu 4.1.2 koraLisida mattu koraLisada taDeyuligaLu 4.2 padagaLa modaligidda taDeyuligaLu 4.2.1 pakAra hakAravAgiruvudu mattu biddu hOgiruvudu 4.2.2 cakArada badalAvaNegaLu 4.2.3 kakAra-gakAragaLu cakAra-jakAragaLAgiruvudu 4.3 svaragaLa naDuvina otte taDeyuligaLu 4.3.1 pakAravu vakAra mattu bakAragaLAgiruvudu 4.3.2 cakAravu sakAravAgiruvudu
4.3.3 RakAravu rakAravAgiruvudu
4.3.4 TakArada badalAvaNegaLu 4.3.5 kakAra bidduhOgiruvudu 4.4 svaragaLa naDuvina immaDi taDeyuligaLu
4.4.1 immaDi taDeyuligaLu otte taDeyuligaLAgiruvudu 4.4.2 koraLisuva mattu koraLisada immaDi taDeyuligaLAgi
oDeta
4.4.3 udda svarada anantara bandidda immaDi taDeyuligaLu 4.4.4 giDda svarada anantarada bandidda immaDi taDeyuligaLu 4.4.5 havyakadalli giDDa svaragaLa anantara badalAvaNeyilla
4.5 mUguliya anantarada taDeyuligaLu 4.6 itara vyanjanagaLondige banda taDeyuligaLu 4.6.1 kannaDadalli naDeda badalAvaNegaLu 4.7 tiruLu
5 itara vyanjanagaLu 5.1 munnOTa
5.2 mUguligaLu
5.2.1 padagaLa modalina mUguligaLu 5.2.2 svaragaLa naDuvina otte mUguligaLu 5.2.3 svaragaLa naDuvina immaDi mUguligaLu
5.2.4 taDeyuligaLa modalu banda mUguligaLu
93
95
96
99 101 106 108 108 113 114 116 117 118 118
121 123 125 128 129 132 133 136
137 137 137 138 140 142 144
5.2.5 itara vyanjanagaLondige banda mUguligaLu 5.2.6 padagaLa koneyalli banda mUguligaLu
5.3 hoDeyuli mattu pakkaduligaLu
5.3.1 lakArada badalAvaNegaLu 5.3.2 LakArada badalAvaNegaLu 5.3.3 rakArada badalAvaNegaLu 5.4 taDeyillada vyanjanagaLu 5.4.1 padagaLa modalige banda taDeyilladuligaLu 5.4.2 padagaLa naDuvina yukAra mattu vakAragaLu 5.4.3 ZakArada badalAvaNegaLu 5.4.4 padagaLa koneya taDeyilladuligaLu 5.5 tiruLu
6 padagaLa oLaracane 6.1 munnOTa
6.2 bErugaLa svarUpa 6.3 ulikantegaLalli hagura mattu tUka 6.4 padaracaneyalli bErugaLa baLake
6.5 tiruLu
7 kriyApadagaLa oLaracane
7.1 munnOTa
7.2 Aguvike mattu mADuvike 7.2.1 tamiLinalli kelasada pariNAma
7.2.2 kannaDadalli Aguvike mattu mADuvike
7.2.3 mUladrAviDada vyatyAsa 7.3 kriyAbErugaLinda kriyApadagaLu
7.3.1 a, i, u oTTugaLu
7.3.2 taDeyuliyalli konegoLLuva oTTugaLu
7.3.3 oTTugaLa rUpadalli badalAvaNegaLu 7.4 Aguvikeya oTTugaLu
150 151 152 153 154 156 161 162 165 166 172 173
174 174 176 179 180 181
182 182 182 183 186 189 190 190 191 193 193
7.5 mADuvikeyannu sUcisuva oTTu 7.5.1 kannaDadalli *t oTTina paLeyaLikegaLu
7.5.2 samayada oTTina anantara *t oTTina baLake 7.5.3 baDaga kannaDadalli *t oTTu
7.5.4 havyakadalli *t oTTu 7.6 mADuvikeyannu sUcisuva bEre oTTugaLu 7.7 nAmabErugaLinda kriyApadagaLu
7.8 guNabErugaLinda kriyApadagaLu
7.9 kriyApadagaLa rUpadalli badalAvaNegaLu
7.10 tiruLu
8 kriyArUpagaLu 8.1 munnOTa
8.1.1 vAkyada koneya kriyArUpagaLu 8.1.2 vAkyada naDuvina kriyArUpagaLu 8.2 samayada oTTugaLu 8.2.1 hindina samayada oTTu 8.2.2 mundina samayada oTTu 8.3 haLegannaDadalli samayada oTTugaLu 8.3.1 hindina samayada oTTinalli badalAvaNegaLu 8.3.2 mundina samayada oTTinalli badalAvaNegaLu 8.3.3 karAvaLiyalli mundina samayada oTTu
8.3.4 baDaga kannaDadalli samayada oTTugaLu
8.3.5 sangatiyannu tiLisuva kriyApadagaLu 8.4 allagaLeyuva oTTu 8.5 ADuga oTTugaLu 8.5.1 ADuga illavE kELugarannu sUcisuva oTTugaLu
8.5.2 itararannu sUcisuva oTTugaLu 8.5.3 kannaDada oLanuDigaLalli ADuga oTTugaLu 8.5.4 ADuga illavE kELugarannu sUcisuva innondu oTTu 8.6 kelasavannu mADisuva kriyArUpagaLu
195 196 197 199 201 204 205 207 208 213
215 215 215 216 217 218 224 226 229 232 234 239 240 241 243 243 245 246 249 250
8.7 vAkyada naDuve baruva kriyArUpagaLu 8.8 tiruLu
9 nAmapadagaLu
9.1 munnOTa
9.2 nAmapadagaLa oLaracane
9.2.1 nAmabErugaLinda nAmapadagaLu 9.2.2 kriyAbErugaLinda nAmapadagaLu 9.2.3 guNabErugaLinda nAmapadagaLu 9.2.4 jODupadagaLa oLaracane 9.3 linga mattu vacana 9.3.1 eraDu lingagaLu 9.3.2 eraDu vacanagaLu 9.3.3 lingabEdadalli badalAvaNe 9.4 nanTastikeya padagaLu
9.5 sambanda oTTu 9.5.1 mUladrAviDadalli sambandada oTTu 9.5.2 vibakti oTTugaLondige baLake
9.6.3 kannaDada badalAvaNegaLu 9.6 vibakti oTTugaLu 9.6.1 oTTugaLa rUpadalli badalAvaNegaLu 9.6.2 kannaDada badalAvaNegaLu 9.7 tiruLu
10 ADuga mattu tOruga padagaLu 10.1 munnOTa
10.2 ADuga padagaLu 10.2.1 vyavasteyalli badalAvaNe 10.2.2 mUraneya vyakti
10.2.3 ADuga padagaLu mattu nAmapadagaLu
10.3 tOruga padagaLu
252 253
255 255 256
256 263 269 270 272 272 273 275 276 278 278 280 281 284 284 285 286
287 287 287 288 291 293 294
10.3.1 modalaneya angadalli naDeda badalAvaNegaLu
10.3.2 eraDaneya angadalli naDeda badalAvaNegaLu 10.4 tiruLu
11 guNapadagaLu
11.1 munnOTa
11.1.1 nAma-guNapadagaLa kelasa 11.1.2 kriyA-guNapadagaLa kelasa
11.2 nAma-guNapadagaLa oLaracane
11.2.1 guNabErugaLinda nAma-guNapadagaLu
11.2.2 nAmabErugaLinda nAma-guNapadagaLu 11.2.3 kriyAbErugaLinda nAma-guNapadagaLu 11.3 nAma-guNapadagaLa baLake 11.3.1 mUladrAviDada sErikeya badalAvaNegaLu 11.3.2 kannaDadavE Ada sErikeya badalAvaNegaLu 11.4 kriyA-guNapadagaLu
11.5 aNakisuva padagaLu
11.6 guNapadagaLa nAmarUpagaLu
11.7 tiruLu
12 vAkyagaLa oLaracane 12.1 munnOTa
12.2 jODisuva kriyArUpagaLu
12.3 sambandisuva kriyArUpagaLu
12.4 Sarattina kriyArUpagaLu 12.4.1 haLegannaDada rUpagaLu 12.4.2 kannaDadalli naDeda badalAvaNegaLu 12.5 tiruLu
kelavu pAribASika padagaLu
AkarasUci
297 298 299
301 301 301 304 305 305 306 307 308 309 311 313 314 316 318
319 319 321 324 325 326 326 328
329 339
viSayasUci
343
1. munnOTa
1.1 naDedu banda dAri
ivattu nAvu mAtanADalu mattu bareyalu baLasuva kannaDa nuDi yAva dAriyAgi naDedu bandide, endare mUladrAviDa nuDiya ondu kavalinalli yAva rItiya badalAvaNegaLu naDeyuvudara mUlaka adu ‘hosagannaDa’ emba ivattina rUpavannu paDedide embudannu tiLiyuva ondu prayatnavannu I pustakadalli mADalAgide.
idakkAgi kannaDavannu adarondige ‘nanTastana’vannu tOrisuva tamiLu, malayALa, telugu, tuLu, gOnDi, kUyi, kuDuk modalAda bEre ippattu-ippattaydu drAviDa nuDigaLondige hOlisi nODalAgide. I ellA nuDigaLU ‘mUladrAviDa’ emba ondu mUla nuDiyinda beLedu bandirabEkemba kalpaneyE I prayatnakke aDigallAgide.
baraha kannaDavannu I rIti adarondige nanTastanaviruva bEre halavu nuDigaLondige hOlisuvudu mAtravallade kannaDaddE Ada halavu oLanuDigaLondigU hOlisuva mUlaka, kannaDa nuDi tanna tanavannu paDeda mEle adaralli entaha badalAvaNegaLella naDedive embudannU illi tiLiyalu prayatnisalAgide.
idakkAgi, hindina kAladinda uLidu bandiruva SAsanagaLalli mattu itara barahagaLalli kANisuva kannaDada rUpagaLannu mattu
ivattu kannaDa nADina bEre bEre UrugaLalli (adarallU kANisuva mukyavAgi oLanuDigaLalli) baLakeyalliruva kannaDada rUpagaLannu (endare kannaDada ‘oLanuDi’gaLannu) baLasikoLLalAgide.
mattu oLanADugaLalli
karAvaLi
I vyatyAsa yAva rIti irabEku embudannu sariyAgi tiLidukoLLabEkiddalli modalige ondu nuDi eraDu (illavE illavE oDedukoLLuvudu hEge embudannu tiLiyuvudu avaSya.
nuDigaLAgi badalAguvudu
heccu)
(1) ondu Urinalliruva janaralli kelavaru dUradalliruva bErondu Urige hOgi nelesidarAdare, avarigU hinde uLida varigU naDuvidda samparka pUrti kaDidu hOguttade mattu idarindAgi avaru baLasuva nuDiyalli hinde uLidavara nuDiyalli naDeyuva badalAvaNegaLiginta tIra bErAgiruva badalAvaNegaLu naDeyatoDaguttave.
idarindAgi, A eraDu UrugaLalli nelesiruva janara nuDi modalige ondu iddudu kaLedante eraDAgi oDedukoLLuttade mattu anantara I eraDu oLanuDigaLu eraDu svatantravAda nuDigaLenisuttave.
samaya
udAharaNegAgi, kannaDa nuDiyannADuttidda kelavu janaru sumAru nAnUru varSagaLaSTu hinde maysUrannu biTTu nIlagiriyalli hOgi nelesirabEku mattu anantara avarigU maysUrina hOgirabEku.
kannaDigarigU
naDuvidda
samparka
pUrti
I rIti samparka tappihOdudarindAgi maysUrinallE uLididda kannaDigara nuDiyalli naDeda badalAvaNegaLiginta tIra bErAgiruva halavu badalAvaNegaLu nIlagiriyalli nelasidavara
nuDiyalli naDedirabEku mattu idarindAgi nIlagiriyalli nelisidavara kannaDa mAtu ‘baDaga’ emba hesarina bEreyE ondu oLanuDiyAgi badalAgirabEku.
kelavara abiprAyadante baDaga embudu ivattu kannaDakkinta bErAgiruva ondu svatantravAda nuDiyAgide (hOkingsa mattu paylaT-raycUr 1992 nODi).
(2) ondu nuDiyannADuva janaru vistAravAda ondu pradESa dalli nelesiruvarAdare, adara bEre bEre jAgagaLalli bEre bEre rItiya badalAvaNegaLu naDeyaballuvu. A jAgagaLalli nelesida janara naDuve entaha samparkavittu embudara mEle idu ava lambiside.
udAharaNegAgi, kannaDavannADuva pradESavannu ‘karAvaLi’ mattu ‘oLanADu’ embudAgi mattu oLanADannu ‘baDagu oLanADu’ mattu ‘tenku oLanADu’ embudAgi vingaDisaballevu. ivugaLalli karAvaLi mattu oLanADugaLa naDuve durgamavAda paScimagaTTagaLu taDeyAgi nintive mattu I taDeyindAgi A eraDu jAgagaLalli nelesidda janara naDuve hindina kAladalli bahaLa kaDime samparkaviddirabEku.
baDagu mattu tenku oLanADugaLa naDuve intaha durgamavAda naDuviruva
taDeyillavAdarU, avugaLa eraDu antaradindAgi samparkakke svalpa maTTigina taDe bandirabEku.
tudigaLa
naDuve
karAvaLi
mattu oLanADugaLa
samparka bahaLa kaDimeyiddudarindAgi, karAvaLiya kannaDigara nuDiyalli naDeda halavu badalAvaNegaLu oLanADina kannaDigara nuDiyalli naDeyalilla mattu oLanADinalli naDeda halavu badalAvaNegaLu karAvaLiyalli naDeyalilla (1.3.1 nODi).
idarindAgi, ivattu karAvaLiya kannaDa mattu oLanADina kannaDagaLa naDuve ondu niScitavAda gaDiyiruvudannu kANabahudu. karAvaLiyinda oLanADina baDagu illavE tenku karnATakada kaDegAgi sancarisidAga, dATuttiddante ommegEnE karAvaLiya oLanuDi mugidu oLanADina oLanuDi suruvAguvudu kANisuttade.
paScimagaTTagaLannu
idakke badalu, oLanADina baDagu mattu tenku oLanuDigaLa naDuve intaha ondu niScitavAda gaDiyannu kANalu sAdyavAguvu dilla. avu baDagininda tenkakke hanta hantavAgi bErAguttA hOguttave. avugaLa naDuvina yAvudE ondu UrallU baDagu kannaDada oLanuDi kannaDada oLanuDi suruvAguttideyundu niScitavAgi hELalu sAdyavAguvudilla.
mugidu
mEle sUcisida hAge, oLanADinalli baDagu mattu tenku karnATakagaLa naDuve durgamavAda taDe yAvudU illadiruvudE I rIti A eraDu oLanuDigaLa naDuve niScitavAda gaDiyilladiralu kAraNa. bariya antara mAtravE avannu bErpaDisaballudu. hAgAgi, oLanADina janara nuDiyalli naDeda badalAvaNegaLa harahu bEreyE ondu rUpadallide.
avugaLalli naDeda kelavu badalAvaNegaLu iDI oLanADannE vyApisiveyAdare, bEre kelavu badalAvaNegaLu baDagu pradESadalli mAtra naDedive illavE tenku pradESadalli mAtra naDedive. innu kelavu badalAvaNegaLu iveraDara naDuvina pradESadalli mAtra naDedive. idarindAgi, ivattu kannaDada oLanADina oLanuDigaLu UrindUrige hanta hantavAgi bErAguttiruvudannu kANabahudu.
mUladrAviDavemba ondu nuDi kannaDa mattu adarondige nanTastikeyannu tOrisuva tamiLu, malayALa, telugu, tuLu,
koDagu, gOnDi, kuDuk modalAda sumAru ippattAru drAviDa nuDigaLAgi oDedukoLLalu mEle vivarisida eraDu rItiya vidAnagaLalli yAvudu kAraNavirabahudu embudannu Iga hELuvudu kaSTa. I eraDu rItiya vidAnagaLU oTTAgi idakke kAraNavAgirabahudu.
udAharaNegAgi, ivattu balUcistAna(pAkistAna)dalli nele siruva brAhuyI janAngada nuDi ondu svatantra nuDiyAgi badalAgalu adannADuva janaru bAratadinda balUcistAnakke valase hOdudE kAraNavAgirabahudu. Adare, tamiLu mattu malayALa nuDigaLu eraDu svatantra nuDigaLAgi badalAgalu antaha valasegintalU avannADuva janaru vAsisuva jAgagaLa naDuviruva antaravE kAraNavirabEku.
1.1.3 mUlanuDiya kalpane
eraDu nuDigaLu ondE mUlanuDiyinda beLedu bandiveyundu vAdisabEkiddalli avugaLa naDuve entaha vyatyAsagaLirabEku embudu mElina vivaraNeyinda spaSTavAguttade. A vyatyAsagaLella mUlanuDiyannADuttidda eraDu gumpugaLalli bEre bEre rItiya badalAvaNegaLu mUDibandive embudAgi tOrisikoDalu sAdyaviddalli mAtra A eraDu nuDigaLu ondE vAdisalu mUlanuDiyinda sAdyavAguttade.
beLedu bandiveyumbudAgi
naDedudarindAgi
udAharaNegAgi, kannaDa mattu tamiLu nuDigaLu tenkudrAviDa vemba mUlanuDiyinda beLedu bandiveyumbudAgi vAdisalu namage sAdyavAgide. endare, I eraDu nuDigaLa naDuve kANisuva vyatyAsagaLella kalpitavAgiruva tenkudrAviDavemba mUlanuDiya
eraDu kavalugaLalli bEre bEre rItiya badalAvaNegaLu naDeduda rindAgi mUDibandiveyumbudAgi tOrisikoDalu sAdyavAgide.
I mUlanuDiyannADuttidda janara ondu gumpinalli ondu rItiya badalAvaNegaLAdudarindAgi kannaDa nuDi siddavAgide mattu innondu badalAvaNegaLAdudarindAgi tamiLu nuDi siddavAgide embudAgi tOrisi koDalu sAdyavAgide.
gumpinalli
bEreyE
idE rItiyalli telugu, koDagu, tuLu modalAda itara drAviDa nuDigaLU mUladrAviDa nuDiyannADuttidda janara bEre bEre gumpugaLalli bEre bEre rItiya badalAvaNegaLu naDeduda rindAgi mUDibandiveyumbudAgi tOrisikoDalu sAdyavAgide.
1.1.4 vyatyAsa mattu sAmya
nuDigaLa naDuvina nanTastana I rIti avugaLa naDuviruva vyatyAsagaLu entahavu embudannu avalambisideyallade avugaLa naDuve entaha sAmyavide illavE eSTu sAmyavide embudannu avalambisilla. nuDigaLa naDuviruva nanTastike eSTu hattiraddu illavE eSTu dUraddu emba viSayadalli idondu atyanta prAmukyavAda sangati. Adare heccinavarU idannu sariyAgi artamADikonDiruvudilla.
kannaDa mattu samskruta nuDigaLa naDuve halavu rItiya sAmyagaLannu kANaballevu. karNa-kivi, mukha-mOre, modalAda halavu sAmyavideyundu padagaLa tOrabahudu; vyAkaraNadallU intaha kelavu sAmyagaLannu I eraDu nuDigaLa naDuve kANalu kaSTavAgadu.
samskruta-kannaDa
naDuve
Adare I sAmyagaLannavalambisi, samskruta mattu kannaDa nuDigaLa naDuve nanTastikeyideyundAgali illavE kannaDa samskrutadinda
(‘vikruta’gonDu)
beLedu sAdyavAgadu.
bandideyundAgali
vAdisalu
idakke kAraNavEnendare, eraDu nuDigaLa naDuvina sAmyakke halavu kAraNagaLirabahudu. avugaLoLage halavu SatamAnagaLa samparkavideyAdalli avugaLalli ondu innondarinda halavAru padagaLannu illavE vyAkaraNAmSagaLannu eravalAgi paDediralu sAdyaviddu, adarindAgi avugaLa naDuve sAmya kANisaballudu.
idallade, nuDigaLa naDuvina sAmya AkasmikavAdudAgiralU sAdyavide. ellA nuDigaLU mAnavana vikAsada ondu angavAgi mUDi bandiveyAda kAraNa, avugaLa naDuve antaha sAmya kANisuvudaralli accariyEnilla.
nuDigaLAgi
Adare nuDigaLa naDuvina nanTastikeyumbudu ondu mUlanuDi yalli bEre bEre rItiya badalAvaNegaLAdudarindAgi adu hEge halavu oDedukonDideyumbudannu tiLisabEkAgideyAda kAraNa, adakke nuDigaLa naDuvina sAmyavannu AdAravAgi koDalu sAdyavAguvudilla. A nuDigaLa naDuvina vyatyAsagaLannella ondE mUla nuDiya eraDu bEre bEre badalAvaNegaLa kavalugaLalli tOrisikoDalu sAdyavAguvudondE adakke AdAravAgaballudu.
naDeda
1.2 drAviDa nuDigaLu
ondaroDanondu nanTastanavannu tOrisuva (endare ondE mUla nuDiyinda badalAgi bandiruva) nuDigaLannella oTTige ondu ‘nuDi kuTumba’vembudAgi parigaNisalAguttade.
kannaDa, tamiLu, telugu, malayALa modalAda nuDigaLu ‘drAviDa’ emba ondu nuDikuTumbakke sEridavugaLembudannu
modalige tOrisi koTTavaru rObarTa kAlDavel (kAlDavel 1913). avara anantara I nuDikuTumbada mEle mattu adakke sErida nuDigaLa mEle halavu mandi vidvAmsaru samSOdanegaLannu naDesiddAre mattu I samSOdanegaLa mUlaka I viSaya innaSTu spaSTa mattu kacitavAguva hAge mADiddAre.
oTTu ippattArakkintalU heccu nuDigaLu I nuDikuTumbakke sEruttave. mEle sUcisida hAge, modalige I drAviDa janaralli ondE ondu mUlanuDi baLakeyalliddirabEku; anantara adannADuva I janaru bEre bEre UrugaLige hOgi (illavE ondu viSAlavAda jAgadalli nelesidudarindAgi nelesidudarindAgi), avara mAtinalli samayadinda samayakke naDeda badalAvaNegaLu bEre bEre UrugaLalli bEre bEre dikkugaLannu hiDidirabEku; mattu idarindAgi, A mUla nuDi halavu nuDigaLAgi oDedirabEku embudu vidvAmsara kalpane
modalige
kareyalAgide. adu
iddirabahudAda I
mUlanuDiyannu ‘mUladrAviDa’ endu tenkudrAviDa, naDudrAviDa mattu baDagu drAviDa emba mUru kavalugaLAgi oDediddu, avugaLalli tenkudrAviDavemba kavalininda kannaDa nuDi beLedu bandirabEku embudu ivattina halavu vidvAmsara kalpaneyAgide.
1.2.1 ivattina drAviDa nuDigaLu
tenkudrAviDa kavalininda kannaDa nuDi (janasankye: mUru kOTi) mAtravallade, tamiLu (aydu kOTi) malayALa (mUru kOTi), koDagu (93 sAvira), toda (1,600), kOta (1,400), iruLa (5,200) mattu kuRumba (5000) emba bEre ELu
nuDigaLU beLedu bandive. ivugaLalli koneya nAlku nuDigaLu (toda, kOta, iruLa mattu kuRumba) nIlagiriya guDDa kADugaLalli baLakeyallive.
idallade, karnATakada karAvaLiyalli baLakeyalliruva tuLu (hadinAru lakSa) mattu koraga (nAlku sAvira) nuDigaLU I kavalige sEruttaveyundu sadyakke tIrmAnisalAgide. Adare I viSayadalli kelavu sandEhagaLu innU uLidive. ivugaLalli tuLu nuDi tenku drAviDa nuDigaLinda halavu viSayagaLalli bErAgiddu, naDudrAviDada nuDigaLondige hattirada nanTastanavannu tOrisuva hAge kANisuttade. koraga nuDiyU kelavu viSayagaLalli baDagu drAviDa nuDigaLige samIpaviruva hAge kANisuttade. hAgAgi, I eraDu nuDigaLa viSayavAgi innaSTu samSOdanegaLannu naDesuva avaSyakateyide.
nIlagiriyalli baLakeyalliruva ‘baDaga’ embudu (janasankye: ondUkAlu lakSa) kannaDakkinta bErAgiruva ondu svatantra nuDiyumbudAgi kelavaru vAdisiddAre; Adare illi adannu kannaDada oLanuDiyundE parigaNisalAgide. idakke keLage (1.3.2)ralli vivarisalAgide.
kAraNavannu
naDudrAviDa kavalinalli telugu, gOnDi, konDa, kUyi, kUvi, pengo, manDa, kOlAmi, nAyki, nAykiDi, pArji, ollAri mattu gadaba emba hadimUru nuDigaLu sEruttave. telugu nuDiyannADuvavara janasankye sumAru ArUvare kOTi.
uLidavugaLalli gOnDi nuDi sumAru ippattanAlku lakSa janara mAtAgiddu, madyapradESa, mahArASTra, orissa mattu Andra pradESagaLalli baLakeyallide. ArUvare lakSa janara mAtAgiruva kUyi nuDi orissAdalli baLakeyallide.
kUvi nuDi sumAru eraDUvare lakSa janara mAtAgiddu, orissA mattu AndrapradESa (viSAkapaTTaNa)gaLalli baLakeyallide. konDa nuDi sumAru hadinenTu sAvira janara mAtAgiddu, AndrapradESadalli baLakeyallide. sumAru ondUvare sAvira janara mAtAgiddu, orissAda navarangapura jilleyalli baLakeyallide. adE jilleyalli baLakeyalliruva manDa nuDi eSTu janara mAtAgideyumbudinnU niScitavAgi tiLidilla.
pengO
baDagudrAviDa kavalinalli kuDuk, mAltO mattu brAhuyi emba mUru nuDigaLu sEruttave. ivugaLalli kuDuk nuDi sumAru hadinAlku lakSa janara mAtAgiddu, bihAra, madyapradESa mattu orissAgaLalli baLakeyallide. nEpALadallU I nuDiyannADuva sumAru hattu sAvira janariddAre.
sumAru ondu lakSa janara mAtAgiruva mAltO nuDi bihArada rAjamahAl guDDagaLalli baLakeyallide mattu sumAru hadinELu lakSa janara mAtAgiruva brAhuyI nuDi pAkistAnada balUcistAnadalli baLakeyallide.
I hancikeginta svalpa maTTige bErAgiruva hancikeyondannu kruSNamUrti (2003) sUcisiddAre. mEle koTTiruva tenkudrAviDa nuDigaLannu mEle naDudrAviDadalli sErisida telugu, gOnDi, konDa, kUyi, kUvi, pengo mattu manDa nuDigaLannu ‘tenkudrAviDa-2’ embudAgi parigaNisabEkendu avaru vAdisiddAre.
‘tenkudrAviDa-1’ embudAgi
mattu
ivannu biTTu uLida kOlAmi, nAyki, pArji, ollAri mattu gadaba nuDigaLannu mAtra ‘naDudrAviDa’ kavalinalli irisabEkembudu avara abiprAya. tamiLu, kannaDa modalAda nuDigaLalli naDeda
kelavu badalAvaNegaLu telugu, gOnDi, kUyi modalAda nuDi gaLallU kANisuttiruvudE avara I abiprAyakke AdAra.
gaDipradESada
1.2.2 drAviDara mUla nele
drAviDa nuDigaLannADuva janaru tenku ESyA illavE yurOp ninda ISAnya valase bandirabEkendu heccina vidvAmsarU abiprAyapaDuttAre. idu bAratakke Aryaru valase bandudakkinta sumAru eraDu sAvira varSagaLaSTu hinde naDedirabEkendU kUDa ivaru vAdisuttAre. bAratakke Aryaru valase bandudu sumAru mUrUvare sAvira varSagaLaSTu hinde.
bAratakke
mUlaka
Adare, I abiprAyagaLige samAdAnakaravAda AdAravEnU iruva hAge kANisuvudilla. drAviDa nuDigaLige urAl- AlTEyik kuTumbakke sErida hangEriyan, phinniS modalAda halavaru vidvAmsaru nuDigaLondige mattu japAnIs vAdisiddAre. idallade, ilAmayTa nuDigaLondigU drAviDa nuDigaLige nanTastanavideyundu sAdisalu kelavaru prayatnisiddAre. Adare ivugaLalli yAvudU iduvarege ellarU oppuvantaha stitige talapilla.
nanTastanavideyundu
tamiLu,
idallade, namage tiLidiruva hAge, ivattu mUladrAviDada pada mattu vyAkaraNa svarUpagaLannu heccu badalAyisade koDagu, malayALa uLisikonDiruvudu modalAda drAviDa nuDigaLannADuva janara valase bAratadalli tenku dikkininda baDagu dikkige sAgirabEkallade baDagu dikkininda tenku dikkigalla (kruSNamUrti
kannaDa, nuDigaLE.
tenkudrAviDa
1.2.3 tenkudrAviDadalli kannaDada jAga
tenkudrAviDa nuDigaLalli tuLu mattu koraga nuDigaLu motta modalige bErAgirabEku. avu halavu viSayagaLalli itara tenku drAviDa nuDigaLinda bErAgiruvudE I nirdArakke baralu kAraNa. mEle sUcisida hAge, halavu viSayagaLalli tuLu nuDi naDu drAviDa tOruvudu idE hattiravideyundu kAraNakkAgiyU irabahudu.
nuDigaLige
mElina eraDu nuDigaLa anantara, tenkudrAviDadinda kannaDa nuDi bErAgirabEku mattu adara anantara kOta hAgU toda nuDigaLu mattu AmEle koDagu mattu kuRumba nuDigaLu bErAgirabEkendu vidvAmsaru kalpisikonDiddAre. bAki uLidiruva nuDige ‘tamiLu’ emba hesaru bandiddu, adarinda ittIcege andare sumAru ondUvare sAvira varSagaLaSTu hinde iruLa mattu malayALa nuDigaLu bErAgirabEku.
nuDigaLa I caritreginta avu baLasuva lipigaLa caritre tIra bErAdudembudannu illi gamanisuvudu avaSya. kristapUrva mUranE SatamAnadalli (endare aSOkana kAladalli) prAkruta SAsanagaLannu bareyalu baLakeyAguttidda brAhmI lipiyE bAratada heccina lipigaLigU mUla. drAviDa nuDigaLu baLasuva lipigaLU idarindalE beLedu bandiveyendu vidvAmsaru nirNayakke bandiddAre.
kannaDa mattu telugu nuDigaLu baLasuttidda lipi hadinaydanE SatamAnada varegU heccu kaDime ondE lipiyAgi uLidittu. anantara adu eraDu bEre bEre lipigaLAgi oDedukonDitu. I lipigaLannu mudraNakke aLavaDisikoLLuva samayadalli avugaLa naDuve beLedu bandidda vyatyAsagaLu innaSTu spaSTavAduvu.
kannaDa mattu telugu lipigaLa naDuviruva I sAmyadindAgi, A eraDu nuDigaLa naDuveyU hattirada nanTastanavirabEkendu halavu mandi bAvisuttAre. Adare idu tappu. haLegannaDavannu haLetamiLu mattu haLetelugugaLondige hOlisi nODidAga, halavu viSaya gaLalli kannaDa nuDi telugigintalU tamiLige heccu hattiraviruvudu kanDubaruttade.
telugu nuDiyannu kannaDa, tamiLu modalAda tenkudrAviDa nuDigaLinda dUra mADuva sangatigaLalli kelavannu illi gamanisa bahudu.
vastu,
viSaya
modalAduvannu
(1) tenkudrAviDa nuDigaLalli manuSyarannu horatupaDisi itara prANi, sUcisuva nAmapadagaLondige halavacanavannu sUcisuva gaL oTTannu baLasalEbEkemba niyamavilla. avaSyaviddalli mAtra adannu baLasidare sAku. Adare telugu mattu itara naDudrAviDa nuDigaLalli halavacanada artaviruvallella I oTTannU baLasalEbEkemba niyamavide.
(2) tenkudrAviDa nuDigaLalli kANisuva avan ‘avanu’ embudu telugu mattu itara naDudrAviDa nuDigaLalli *avanR emba rUpadallide. teluginalli idu vADu endAgide.
(3) mundina samayavannu sUcisuvudakkAgi tenkudrAviDa nuDigaLalli mUladrAviDada ppa oTTu baLakeyAguvudAdare (haLegannaDada pOpem, barpem), telugu mattu itara drAviDa (cEstAnu nuDigaLalli ‘mADuttEne’). haLegannaDadalli I tta oTTu aTTuttum, oDeyuttum embantaha jODisuva rUpagaLalli mAtra uLidide. hosagannaDadalli I tta oTTu mundina samayavannu
baLakeyAguttade
sUcisuvudakkAgiyU (mADuttEne), Adare idakke kannaDadalli ittIcege naDeda badalAvaNe kAraNa (8.3.2 nODi).
baLakeyAguttadeyEnO
(4) naDudrAviDada telugu, gOnDi, konDa, kUvi, kUyi, pengo mattu manDa nuDigaLalli eraDu giDDasvaragaLiruva padagaLalli modalaneya svarada anantara T, R, l, L, r illavE Z bandideyAdare, modala svara eraDaneya svaraviddallige hOgi adarondige sEri udda svaravAguttade. ikAra mattu ekAragaLu I rIti oTTu sEridAga EkAravU, ukAra mattu okAragaLu oTTu sEridAga OkAravU doreyuttave. I badalAvaNe tenkudrAviDa nuDigaLalli naDedilla.
kannaDa
mara(n) oraLu
bare(yu) kiL (keLage) kuruDa
koZave
telugu rmAnu rOlu vrAyu, rAyu lOnu gruDDi krOvi
1.3 kannaDa nuDi oLanuDigaLAgi oDedukonDa bage
mUla tenkudrAviDadinda kannaDa ondu svatantra nuDiyAgi oDedu konDa mEle, adu halavu oLanuDigaLAgi oDedukonDide. idu yAva rItiyalli naDedirabEku embudannu adara ivattina
oLanuDigaLa pariSIlaneya mUlaka tiLidukoLLabahudu.
kANisuva
naDuve
sAmya mattu vyatyAsagaLa
mEle (1.1.2)ralli sUcisida hAge, kannaDa nuDiyannADuva janaralli kelavaru karAvaLiyallU, innu kelavaru oLanADinallU nelesirabEku mattu hIge nelesida mEle, I eraDu gumpugaLa naDuvina samparka pUrti tappi hOgirabEku. idarindAgi, anantara kannaDa nuDiyalli naDeda badalAvaNegaLalli heccinavU I eraDu pradESagaLalli tIra bErAgiruva dikkugaLalli naDedirabEku.
karAvaLi mattu oLanADugaLa oLanuDigaLAgi I rIti oDedu konDiruvudE kannaDada atyanta haLeya kavaloDetavAgide. I kavaloDetavannu bembalisuvantaha badalAvaNegaLalli kelavannu keLage 1.3.1ralli sUcisalAgide. avugaLa kuritu heccina vivaragaLannu mundina adyAyagaLalli koDalAguvudu.
I oLanuDigaLondige baDaga oLanuDiyannu hOlisidAga, kelavu viSayagaLalli adu karAvaLiya oLanuDigaLa hAge mattu kelavu viSayagaLalli oLanADina oLanuDigaLa hAge bEre kANisuttade. idakke kAraNavEnirabahudembudannu 1.3.2ralli sUcisalAgide.
1.3.1 karAvaLi mattu oLanADina oLanuDigaLu
karAvaLiya oLanuDigaLigU oLanADina oLanuDigaLigU naDuve halavu vyatyAsagaLive. ivugaLalli kelavu avugaLa naDuvina oDetavannu atyanta prAcInavAda kannaDa barahagaLindalU hindakke konDuhOguttave.
tenkudrAviDadalli
sUcisuva kriyApadagaLige t oTTannu sErisi avannu mADuvikegaLannAgi badalAyisalu sAdyavittu. oLanADina oLanuDigaLalli idu pUrti
Aguvikeyannu
illavAgide; Adare karAvaLiya havyaka oLanuDiyalli idara avaSESagaLannu halavu kriyApadagaLalli kANabahudu (7.5.4 nODi).
(2) naDuvina giDDa svaragaLu (ekAra, okAragaLu) avugaLa anantara mElina svaragaLu (i illavE u) bandAga mElina giDDa svaragaLAguvantaha badalAvaNeyondu kannaDadalli enTu- ombattanE SatamAnadalli naDedirabEkendu SAsanagaLa AdArada mEle hELalAguttade. I badalAvaNe kannaDada oLanADina oLanuDigaLalli naDedide, Adare karAvaLiya oLanuDigaLalli naDedilla (2.2.2 nODi).
(3) taDeyuliya modalu bandidda mUguli udda svarada anantara illavE eraDu giDDa svaragaLa anantara biddu hOguva badalAvaNe haLegannaDada samayadalli naDedittu. oLanADina oLanuDi gaLalli I mUguli uLidilla, Adare karAvaLiya oLanuDigaLa halavu padagaLalli adu uLidide (5.2.4 nODi).
(4) eraDu giDDa svaragaLa anantara bandidda immaDi taDeyuli haLegannaDakkintalU hindina samayadallEnE biddu hOgalu toDagirabEku. haLegannaDadalli intaha kelavu padagaLu mAtra uLidukonDive. oLanADina oLanuDigaLallU I badalAvaNe naDedide, Adare karAvaLiya havyaka kannaDadalli TakAravannu horatupaDisi itara taDeyuligaLalli adu naDedilla (4.4.5 nODi).
(5) mUladrAviDadalli ADuga mattu kELugara kUDikeyannu sUcisuvudakkAgi *yAm padavannu baLasalAguttittu mattu ADuga mattu itarara kUDikeyannu sUcisuvudakkAgi *YAm haLegannaDa padavannu baLasalAguttittu. I
vyatyAsavannu
uLisikonDide (Am mattu nAm padagaLa mUlaka) mattu karAvaLiya oLanuDigaLU uLisikonDive (havyakadalli engo mattu nAvu padagaLu idakkAgi baLakeyAguttave). Adare, oLanADina oLanuDigaLu idannu uLisikonDilla (10.2 nODi).
(6) mUladrAviDada kriyArUpagaLallU mElina vyatyAsa kANisuttiddirabEku. avugaLa koneyalli baruva *am oTTu ADuga mattu kELugara kUDikeyannu sUcisuvudAdare *em oTTu ADuga mattu (kELuganannu horatupaDisi) itarara kUDikeyannu sUcisuttade.
I vyatyAsavannu haLegannaDa uLisilla mattu oLanADina oLanuDi gaLU uLisilla. Adare karAvaLiya havyaka kannaDa bEre vidAnada mUlaka (am oTTina badalu tu oTTannu baLasuva mUlaka) uLisikonDide (8.5.3 nODi).
(7) haLegannaDada va (pa) oTTannu oLanADina oLanuDigaLu kriyApadagaLa sambandisuva rUpagaLalli (mADuva, koDuva) mAtra uLisikonDive, Adare karAvaLiya oLanuDigaLu adannu kelasavannu tiLisuva kriyArUpagaLallU uLisikonDive.
I rUpakke mundina kelasada kuritAgi ADugana Uheyannu tiLisuva arta bandideyembudu mAtra karAvaLiyalli naDeda koDuve hOpe badalAvaNe ‘koTTEnu’) (8.3.3 nODi).
‘hOdEnu’,
(havyakada
(8) haLegannaDada bandapem
‘baruttEne’, muridapem ‘muriyuttEne’ embantaha karAvaLiya oLanuDigaLalli uLidilla, oLanADina oLanuDigaLalli bandEnu, muridEnu embantaha rUpagaLalli uLidukonDive. ivugaLa arta mAtra I oLanuDigaLalli badalAgide; avu mundina kelasavannu
kriyArUpagaLu
tiLisuva badalu A kelasagaLa kuritAgi ADugana Uheyannu tiLisuttave (8.3 nODi).
(9) haLegannaDadalli mundina samayada kelasada kuritu ADugana Uheyannu sUcisuvudakkAgi kriyApadadondige kum (gum) oTTannu baLasalAguttittu. oLanADina oLanuDigaLalli I oTTu uLidilla. Adare karAvaLiya havyaka kannaDadalli idu ADuga mattu kELugarannu horatupaDisi, itarara kelasada kuritu ADugana Uheyannu sUcisuvudakkAgi baLakeyAguttade (8.3.3 nODi).
idallade, hindina samayadalli rUDiyallidda kelasavondannu sUcisuvudakkAgiyU I oTTannu haLegannaDadalli baLasalAguttittu; intahadE baLake havyakadalliyU ide.
(10) mundina samayada kelasagaLannu sUcisuvudakkAgi kannaDada ellA oLanuDigaLU kriyApadakke utta oTTannu sErisiruva rUpagaLannu baLasuttave (baDaga kannaDa idakke apavAda - 1.3.2 nODi). Adare I oTTina anantara baruva ADuga oTTina svarUpadalli karAvaLiya oLanuDigaLu oLanADina oLanuDigaLinda bErAgive.
oLanADina oLanuDigaLu Agu kriyApadada mundina samayada rUpagaLinda siddavAda Ene, Eve, Iri modalAda oTTugaLannu baLasuttave (mADuttEne, koDuttEne) Adare karAvaLiya oLanuDigaLu hindina samayada oTTinondige baruva ADuga oTTugaLannE illiyU baLasuttave (mADutte, koDutte).
(11) mUladrAviDada allagaLeyuva kriyArUpa haLegannaDa dalli uLidide (nODem ‘nAnu nODuvudilla’, nODar ‘avaru nODuvudilla’) mattu karAvaLiya oLanuDigaLalliyU uLidide; (idara artadalli mAtra svalpa badalAvaNeyAgide:
havyakada mADe ‘nAnu mADalikkilla’, nODavu ‘avaru nODalikkilla’). baDaga oLanuDiyallU uLidide (barO ‘nAvu baralikkilla’). Adare oLanADina oLanuDigaLalli idu uLidilla (8.4 nODi).
(12) haLegannaDadalli Sarattannu sUcisuva oDe oTTannu nEravAgi hindina illavE mundina samayada oTTugaLa anantara mattu allagaLeyuva oTTina anantara baLasalu sAdyavittu (bandoDe ‘bandare’, bapopaDe ‘baruvudiddare’, bAradoDe ‘bAradiddare’).
karAvaLiya havyaka kannaDadallU idE rItiyalli Sarattannu sUcisuva are oTTannu hindina mattu mundina samayada oTTugaLa anantara illavE allagaLeyuva oTTina anantara baLasalu sAdyavide (bandare ‘bandare’, battare ‘baruvudiddare’ bAraddare ‘bAradiddare’).
Adare oLanADina oLanuDigaLalli Sarattannu sUcisuva are
oTTannu mundina samayada oTTina anantara illavE allagaLeyuva oTTina anantara nEravAgi baLasalu sAdyavAgadu (12.4. nODi). karAvaLi mattu oLanADina kannaDa oLanuDigaLalli intaha halavu badalAvaNegaLu bEre bEre dikkugaLalli naDediddu, avu I eraDu oLanuDigaLa naDuve ivattu kANisuva vyatyAsagaLige kAraNagaLAgive. kannaDada oLanuDigaLa oDetadalli karAvaLi mattu oLanADugaLa naDuvina oDetavE atyanta haLeyadembudu I vyatyAsagaLinda spaSTavAguttade.
1.3.2 baDaga oLanuDi
baDaga kannaDa kelavu viSayagaLalli karAvaLiya oLanuDigaLannu hOluttade mattu bEre kelavu viSayagaLalli oLanADina oLanuDigaLannu hOluttade. idallade, innu kelavu viSayagaLalli adu tannavE Ada badalAvaNegaLannU mADikonDide.
I ellA viSayagaLannU vivarisuvudakkAgi, adannADuva jana modalige karAvaLiyalliddirabEkendu mattu AmEle allinda oLa nADige (maysUrige) valase hOgirabEkendu kalpisikoLLabahudu. idara anantara avaru nIlagirige valase hOdudarindAgi, avara nuDiyalli adaradE Ada kelavu badalAvaNegaLu naDedirabEku.
(1) kriyApadagaLalli kANisuva Aguvike-mADuvike vyatyAsa karAvaLiya havyakadallide mattu baDagadallU ide; Adare, oLanADina oLanuDigaLalliruva hAge kANisuvudilla (7.5.3-4 nODi).
(2) karAvaLiya oLanuDigaLa hAge baDagavU mundina samayada v (p) oTTannu uLisikonDide mattu suLyada gavDa kannaDada hAge haLegannaDada ‘dapa’ kriyArUpada badalu utta rUpavannu baLasade adannE uLisikonDide (8.3.3-4 nODi).
(3) allagaLeyuva kriyArUpavannu karAvaLiya oLanuDigaLa hAge baDagavU uLisikonDide. idallade, illa padavannu (baDagadalli ile embudannu) hindina, mundina mattu allagaLeyuva kriyArUpagaLondige baLasuva karAvaLiya vidAna baDagadallU uLidide (8.4 nODi).
(4) ADuga padagaLalli mattu kriyArUpagaLalli ADuganondige kELuganannu sErisi mattu sErisade hELuvantaha eraDu rItiya
kUDikeya rUpagaLannu karAvaLiya oLanuDigaLa hAge baDagavU uLisikonDide (10.2.1 mattu 8.5.3 nODi).
(5) ADuga mattu kELugarannu sUcisuva padagaLa halavacanada rUpagaLalli karAvaLiya oLanuDigaLa hAge baDagavU ga (<gaL) oTTannu baLasuttade (10.2.1 nODi).
(6) halavacanavannu sUcisuva gaL oTTu go endAgiruvalli baDaga nuDi karAvaLiya oLanuDigaLannu hOluttade (9.3.2 nODi).
(7) kriyArUpagaLalli manuSyarannu horatupaDisi itararannu sUcisuva itu oTTannu manuSyarannu sUcisuvudakkAgiyU baLasuva vidAna baDagadalliyU ide (8.5.2 nODi).
karAvaLiya oLanuDigaLalliruva
(8) ELu-enTanE SatamAnadalli naDeda naDuvina giDDa svaragaLu mElina svaragaLAguva badalAvaNe baDaga kannaDadallU naDedide. idu I oLanuDiyannADuvavaru maysUrige valase hOda anantara naDedirabEku. yAkendare, karAvaLiyalli I badalAvaNe naDedilla (2.2.2 nODi).
mUguli
modalu bandidda
(9) uddasvarada anantara mattu eraDu giDDasvaragaLa anantara taDeyuliya karAvaLiya oLanuDigaLalli uLidukonDide (5.2.4). idu baDaga kannaDada kelavu padagaLalli uLidideyAdarU (Engu ‘hambalisu’, nIndu ‘Iju’, tAnDu ‘hAri dATu’, tAngu ‘tALme’), bEre kelavu padagaLalli uLidilla (nUku (havyaka nUnku), sAku (havyaka sAnku), tATu (havyaka tAnTu), marago (havyaka marango).
(10) nIlagirige valase hOda mEle adaralli naDediruva badalAvaNegaLalli (ka) modalaneya giDDa svarada anantara bandidda
mUguli mattu koraLisada taDeyuligaLa sErike immaDi taDeyuli yAgi badalAgiruvudu (5.2.4 nODi) mattu (ca) LakAra mattu ZakAragaLu biddu hOgi avugaLa hattira idda svaragaLu maDacida svaragaLAgi badalAgiruvudu mukyavAdavugaLu (2.4.4 nODi).
1.3.3 itara oDetagaLu
kannaDadalli mElina oLanuDigaLa oDeta mAtravallade bEreyU halavu oDetagaLu naDediruvudannu kANabahudu. ivugaLa svarUpa entahadembudinnU spaSTavAgilla. kannaDigaru karnATakada bEre bEre jAgagaLalli nelesiddu, I jAgagaLa naDuvina antaradindAgi avaru baLasuva nuDiyalli vyatyAsagaLErpaTTive. oLanADinallEnE kANisuva baDagu (dAravADa) mattu tenku (maysUru) emba vyatyAsa intahadu.
karAvaLiya havyakadallU tenku havyaka, baDagu havyaka mattu gaTTada mElina havyaka endella vyatyAsagaLive. Adare I yAva oDetagaLU mEle sUcisida karAvaLi-oLanADu oDetadaSTu mukya vAduvalla.
intaha nuDiyannADuvavara jAgavannavalambisida oDetagaLu mAtravallade ondE jAgadallU bEre bEre jAtigaLalli baLakeyAguva kannaDavU bEre bErAgide. I jAti illavE samAjakke sambandisida oLanuDigaLa naDuvina vyatyAsa yAva rItiyadu embudara kuritAgiyU innaSTu samSOdanegaLannu naDesuva avaSyakateyide.
I ella vyatyAsagaLU kannaDa nuDiyannu baLasuva I bEre bEre rItiya pangaDagaLa naDuve kaLeda nUrAru varSagaLalli entaha samparkavittu embudara mEle avalambiside embudannu illi mareyabAradu.
1.4 pustakada svarUpa
mUladrAviDadinda kannaDada varege mattu allinda ivattina kannaDada oLanuDigaLa varege kannaDa nuDiya caritreyalli entaha badalAvaNe gaLella naDedive embudannu vivarisuvudE I pustakada guriyAgide. mUladrAviDa svaragaLu bErinalli mattu oTTinalli bEre bEre rItiya badalAvaNegaLigoLagAgiveyAda kAraNa avannu bEre bErAgi eraDu mattu mUranE adyAyagaLalli vivarisalAgide.
idakke badalu, vyanjanagaLalli
naDeda badalAvaNegaLannu taDeyuligaLalli naDedavu mattu itara vyanjanagaLalli naDedavu embudAgi vingaDisi, nAlku mattu aydaneya adyAyagaLalli vivarisalAgide.
mUladrAviDada padaracane hEgiddirabEku mattu adaralli entaha badalAvaNegaLAdudarindAgi kannaDada padagaLu siddavAgive embudannu Araneya adyAyadalli vivarisalAgide.
kriyApadagaLa oLaracaneya kuritu halavAru sangatigaLannu IgAgalE kanDuhiDiyalAgideyAda kAraNa, adannu bEreyE ondu (ELanE) adyAyadalli vivarisalAgide. I padagaLinda racisabahudAda kriyArUpagaLa oLaracaneyannu mattu adaralli naDeda adyAyadalli kaygettikoLLalAgide.
badalAvaNegaLannu
nAmapadagaLa mattu nAmarUpagaLa oLaracaneyalli naDeda badalAvaNegaLannu ombattanE adyAyadallU, ADuga mattu tOruga hattanE naDedavugaLannu adyAyadallU, hannondanE adyAyadallU vivarisalAgide.
guNapadagaLa oLaracaneyalli
padagaLa oLaracaneyalli
naDedavugaLannu
mUladrAviDadalli vAkyaracane hEgiddirabEku mattu I racane yalli entaha badalAvaNegaLannu kannaDa mADikonDide embudannu hanneraDanE adyAyadalli pariSIlisalAgide. I pustakadalli baLakeyAgiruva pAribASika padagaLannu koneyalli vivarisalAgide.
2. bErina svaragaLu
2.1 svaragaLa eNike mattu uccAraNe
mUladrAviDakke i, e, u, o mattu a emba aydu giDDa svaragaLannu mattu I, E, U, O mattu A emba aydu udda svaragaLannu kalpisikoLLalAgide. kannaDadallU intahavE aydu giDDa svaragaLa eNike mattu mattu udda uccAraNegaLa maTTige mUladrAviDakkU kannaDakkU naDuve, Iga kalpisikonDiruva hAge, yAva vyatyAsavU illa.
svaragaLive. endare,
Adare, kannaDada kelavu ivattina oLanuDigaLalli svaragaLa eNikeya maTTigU badalAvaNegaLAgive embudannu munde nODaliruvevu (2.4 nODi).
kannaDadalli baLakeyAguva I svaragaLannu hesarisuvudakkAgi eraDu mukya viSayagaLannu gamanisabEkAguttade. adakkAgi (1) nAligeya yAva bAgavannu baLasalAguttade embudondu; mattu (2) A bAgavannu bAyiya yAva jAgadalli nillisalAguttade embudu innondu.
kannaDa svaragaLa uccAraNeyalli I eraDu amSagaLu (nAlageya bAga mattu adu nilluva bAyiya jAga) yAva rItiyalli toDagikoLLuttave embudannu keLage sUcisalAgide.
bAyiya jAga
mundina bAga
hindina bAga
nAligeya bAga
mElina jAga naDuvina jAga
keLagina jAga
nAligeya mumbAgavannu bAyiya mElbAgadalli nillisi ondu svaravannu uccarisidalli adu i illavE I embudAgi kELisuttade; adE mumbAgavannu svalpa keLage endare bAyiya naDubAgakke sarisi uccarisidare A svara e illavE E embudAgi kELisuttade.
nAligeya mumbAgada badalu himbAgavannu bAyiya mElbAgadallirisi (mattu adarondige tuTiyannU dunDagAgisi) ondu svaravannu uccarisidevAdare, adu u illavE U embudAgi kELisuttade; naDubAgadallirisi (mattu tuTiyannu dunDagAgisi) uccarisidevAdare o illavE O embudAgi kELisuttade; mattu keLabAgadallirisi (tuTiyannu dunDagAgisade) uccarisidevAdare a illavE A embudAgi kELisuttade.
I rIti uccarisuva nAligeya bAga mattu adu nilluva bAyiya jAgagaLannu avalambisi, kannaDada svaragaLannu aydu gumpugaLalli hanci hesarisabahudu. i mattu I embavugaLu munmElina’svaragaLu; e mattu E embavugaLu munnaDuvina svaragaLu; u mattu U embavugaLu hinmElina’svaragaLu; o mattu O embavugaLu hinnaDuvina’svaragaLu; a mattu A embavugaLu hingeLagina’svaragaLu.
kannaDa svaragaLa I hesarugaLalli eraDu angagaLiddu, avugaLalli modalaneyadu nAligeya bAgavannu mattu eraDaneyadu adu
nilluva bAyiya jAgavannu sUcisuttadeyumbudannu gamanisa bahudu.
kannaDada svaragaLannu I rIti avugaLa uccAraNeyalli baLakeyAguva nAligeya bAga mattu A bAga nilluva bAyiya jAgagaLannavalambisi mAtravallade bEre viSayagaLannavalambisiyU hancalu sAdyavide. mEle sUcisida hAge, I svaragaLannu eSTu hottu uccarisalAguttade embudannavalambisi giDDasvaragaLu (i, e, u, o mattu a) mattu uddasvaragaLu (I, E, U, O mattu A) embudAgi eraDu gumpugaLalli hancabahudu.
idallade, ivugaLa uccAraNeyalli tuTi dunDagiruttadeyE illavE dunDagilladiruttadeyE embudannavalambisi, dunDagina svaragaLu (u, U, o mattu O), mattu dunDagillada svaragaLu (i, I, e, E, a mattu A) embudAgiyU hancabahudu.
kannaDada
caritreyalli I
svaragaLu entaha badalAvaNegaLigella oLagAgive embudannu varNisuvalli avugaLa uccAraNeyannanusarisi mADiruva I mUru rItiya hancikegaLu sahAyakavAguttave embudannu munde nODaliruvevu.
hattu
2.1.1 ay mattu av svaragaLu
kannaDa barahadalli ay mattu av emba bEre eraDu svaragaLannu paTTimADalAguttade; Adare nijakkU ivu kannaDada (illavE mUladrAviDada) heccina svaragaLalla. akArada anantara yakAra bandiruvudannu bareyalAguttade mattu vakAra bandiruvudannu (av embudannu) av embudAgi bareyalAguttade.
embudannu)
kannaDadalli (mattu mUladrAviDadalli) I rIti akAradondige sEriruvudannu eraDu heccina
yakAra mattu vakAragaLu
svaragaLembudAgi parigaNisalu yAva AdAravU illa. I sandarbadalli keLagina kelavu viSayagaLannu gamanisuvudu avaSya.
(1) akArada anantara mAtravallade itara svaragaLa anantaravU yakAra baraballudu. udAharaNegAgi, mUladrAviDada *key ‘mADu’ mattu *koy’‘koyyu’’padagaLalli yakAra e mattu o svaragaLa anantara bandide. I baLakeya yakArakkU *kay (kay) padadalliruvantaha akArada anantarada baLakeyalliruva yakArakkU naDuve yAva vyatyAsavU illa.
(2) giDDa svaragaLa anantara mAtravallade udda svaragaLa anantaravU yakAra baraballudu. *kay (kay) - *kAy ‘kAyu’, *bay ‘bayyu’’- *bAy’‘bAyi’, *pay ‘oDe’
- *pAy ‘jigi’’modalAda mUladrAviDa bErugaLalli I eraDu rItiya baLakegaLannu kANabahudu. giDDa akArada anantara baruva yakAravannu mAtravE ondu heccina svarada angavendu kareyuvudakke drAviDa nuDigaLallAgali, mUladrAviDadallAgali yAva AdAravU illa.
vyanjanagaLondigU
(3) svaragaLa anantara baruva yakAra mattu vakAragaLu mUladrAviDadalli rakAra, lakAra, LakAra modalAdavugaLa hAge halavu viSayagaLalli vyanjanagaLanteyE baLakeyAguttave. idallade, avugaLige sambandavide. udAharaNegAgi, *pay - *pacce’‘hasuru’, *muy - *muccu ‘hodisu’, *kay - *kac ‘kahi’, *piyar - *picar ‘hesaru’ modalAda padagaLalli yakAra mattu cakAragaLa naDuve mattu sambandaviruvudannu makAragaLondige intahadE sambandavide (4.3.1 mattu 5.2.2 nODi).
kANabahudu.
vakArakke
pakAra
(4) mUladrAviDada halavu bErugaLalli *ay embudara badalige *ey embudannu baLasabahudittu. ivattina drAviDa nuDigaLalli I padagaLu ay embudannu tOrisabahudu illavE ey embudannu tOrisabahudu.
idallade, mUladrAviDadalli idakkinta bErAda *ey embudU baLakeyallittu. adu ivattina ellA nuDigaLallU ey rUpadallE uLidide (dsvelebil 1970:70 nODi).
mUladrAviDadallidda *ay mattu *ey embavugaLa naDuvina I sambandavU avugaLalli ondu ‘ay emba svara’ mattu innondu ‘svara (e) mattu vyanjana(y)gaLa sErike’ embudAgi hELuvudu sariyallavembudannE sUcisuttade.
haLegannaDa
padyaracaneyalli
prAsavannu sUcisabEkAgiruvantaha sandarbagaLalli ay embudara badalige oy, uy, ey embavugaLannu baLasabahudittu embudU ay (ay) embudu kannaDadalli oy, uy, ey modalAdavugaLinda bEre rItiyadalla embudannE sUcisuttade. udAharaNegAgi, pampabAratada keLagina padyavannu gamanisabahudu.
aydaZivADadoLayvarumam nIm kUrtirisendoDamentumE geydudanollada kAraNadindam nODinitAdudu ninnoLE geydavanallane dharmatanUjam pEZdudaninnemagimbukay saydoreyAguZidAroLamEvangoLLadirim phaNikEtanA
mElina padyada modalaneya mattu koneya sAlina modalige baruva aydaZivADa mattu saydore embavugaLannu aydaZivADa mattu saydore embudAgi baredalli prAsa tappAgideyundu tOra
diradu. yAkendare, Aga naDuvina eraDu sAlugaLalli kANisuva yakAra modalaneya mattu koneya sAlugaLalli kANisadAguttade. (6) drAviDa nuDigaLa barahagaLalli ay mattu avgaLemba eraDu svarAkSaragaLu kANisikoLLalu avugaLalli antaha viSiSTavAda svaraga Lidduvembudu kAraNavalla; idakke badalu, brAhmI emba lipi I barahagaLige mUlavAgittu embudE kAraNavAgide.
I lipi modalige prAkruta mattu samskruta nuDigaLannu bareyuvudakkAgi baLakege bandittu. A nuDigaLalli ay mattu av embavugaLige ondu viSiSTavAda stAnavittAda kAraNa avannu svaragaLendu parigaNisalAgittu mattu idakkAgi A lipiyalli ay mattu av emba eraDu svarAkSaragaLannu huTTuhAkalAgittu (baT
2.1.2 uligaLu mattu ulikantegaLu
kannaDada padagaLannu ulikantegaLAgi mattu uligaLAgi oDedu hELalu sAdyavide. udAharaNegAgi, Ane padadalli A mattu ne emba eraDu ulikantegaLive. ivugaLalli modalaneya ulikanteyalli A emba ondu uli (svara) mAtra ide; Adare eraDaneyadaralli n vyanjana mattu e svara embudAgi eraDu uligaLive.
ulikantegaLannu haguradavu mattu tUkadavu embudAgi tUkadavu; vingaDisabahudu. uddasvaraviruva ulikantegaLella udAharaNegAgi, Ane padada modalaneya ulikante tUkada
giDDasvaraviruva ulikantegaLalli svarada anantara ondu vyanjana bandideyAdare ulikanteyAguttade. tUkada udAharaNegAgi, hattu padadalli hat mattu tu emba eraDu
ulikantegaLiddu, avugaLalli modalaneyadu tUkada ulikante (yAkendare adaralli akArada anantara t vyanjana bandide) mattu eraDaneyadu hagurada ulikante (yAkendare adaralli ukArada anantara yAva vyanjanavU bandilla).
ulikantegaLalli svarada modalige bandiruva vyanjanagaLu avugaLa tUkada mEle yAva pariNAmavannU mADuvudilla. udAharaNegAgi, avanu padada modala ulikanteyAda a embudaralli vyanjanavilla; mane padada modala ulikanteyAda ma embudaralli a emba svara mAtravallade adara modalu m emba ondu vyanjanavide; hIgiddarU I eraDu ulikantegaLU (a mattu ma) hagurada ulikantegaLu.
mUladrAviDa svaragaLa (mattu vyanjanagaLa) caritreyannu vivarisuvalli hagurada ulikantegaLu mattu tUkada ulikantegaLu emba I vyatyAsavannu AgAga baLasabEkAguttade embudannu munde nODaliruvevu.
2.1.3 bErugaLu mattu oTTugaLu
mUladrAviDada maTTige bErugaLalli baruva svaragaLu mattu avugaLa anantara oTTugaLalli baruva svaragaLu emba innondu rItiya vyatyAsavannU gamanadallirisikoLLabEkAguttade.
sAmAnyavAgi padagaLa modalige bErugaLu baruttave; ivannu ivattina ellA drAviDa nuDigaLU uLisikonDive. hAgAgi avugaLannu mUladrAviDakke kalpisikoLLuvudu sulaba. I bErugaLa anantara oTTugaLu baruttiddu, avu nuDiyinda nuDige bEre bErAgiruttave. hAgAgi, ondu nuDiya padagaLalli kANisuva rUpadalli oTTugaLalli
yAvudu
yAva
mUladrAviDadalliddirabahudu kanDuhiDiyalu sAdyavAguvudilla.
embudannu
heccineDegaLallU
mUladrAviDada bErugaLella ondE ulikanteyavAgidduvemba kalpaneyideyAda kAraNa, bErugaLalli baruva svaragaLella padagaLa modalaneya ulikanteyalli baruva svaragaLE endu hELaballevu.
idallade, oTTugaLalli baruva svaragaLella eraDaneya illavE mUraneya ulikanteyalli baruva svaragaLallade modalaneya uli kanteyalli baruva svaragaLalla.
hAgAgi, mUladrAviDada maTTige bErugaLalli baruva svaragaLu mattu oTTugaLalli baruva svaragaLu emba mElina vyatyAsa modalaneya ulikanteya svaragaLu mattu itara ulikantegaLa svaragaLu emba vyatyAsavU Agide (eraDu illavE adakkinta heccu padagaLu sEriruva jODupadagaLu mAtra idakke apavAdagaLu).
mUladrAviDa padagaLalli baruva svaragaLa baLakeya kuritAgi
keLage koTTiruvantaha kelavu niyamagaLannu kalpisikoLLalAgide.
(1) mUladrAviDa padagaLa modalaneya ulikanteyalli mEle vivarisida ellA svaragaLU baraballuvAgidduvu; Adare, avugaLa anantara baruva ulikantegaLalli i, u mattu a emba mUru giDDa svaragaLu mAtravE baraballuvAgidduvu;
(2) padada modalige yakAra illavE YakAra bandideyAdare, adara anantara mUladrAviDadalli a mattu A emba eraDu svaragaLu mAtra baraballuvAgidduvu;
(3) padada modalige pakAra illavE makAra bandideyAdare vyanjanavAgi p, m illavE v mattu eraDaneya bandideyAdare, avugaLa naDuve i, I, e mattu EgaLannu (endare nAlageya mundina bAgada mUlaka uccarisuva
‘mundina’ svaragaLannu) biTTu uLida svaragaLu (endare u, U, o, O, a mattu A emba ‘hindina’ svaragaLu) mAtra baraballuvAgidduvu.
mUladrAviDada svaragaLa baLakeya kuritAgi kalpisikonDiruva I niyamagaLalli kelavu kannaDadalli hAgeyE uLidukonDive; Adare bEre kelavu badalAgive embudannu munde nODaliruvevu.
padagaLa bErugaLalli
2.2 bErina svaragaLu
mUladrAviDa modalaneya ulikanteyalli) bandidda svaragaLu kannaDada halavu padagaLalli badalAgade hAgeyE uLidive. I rIti avu badalAgade uLidiruvudakke kelavu udAharaNegaLannu keLage koDalAgide.
mUladrAviDa *pul
kannaDa kallu nillu nIru hullu
mUladrAviDa *kEL *kol *kOl
kannaDa hU(vu) geyyu kELu kollu kOlu
Adare, kelavu sandarbagaLalli mUladrAviDa bErugaLalli bandidda I svaragaLu kannaDada padagaLalli mattu padarUpagaLalli kelavu badalAvaNegaLannu tOrisuttave. I badalAvaNegaLa svarUpa entahadu mattu kannaDada caritreyalli avu yAvAga naDedirabEku embudannu I adyAyadalli vivaravAgi pariSIlisalAguvudu.
2.2.1 mElina giDDa svaragaLu naDuvina svaragaLAdudu
kannaDa padagaLa bErinalliruva (endare modalaneya ulikante yalliruva) naDuvina giDDa svaragaLu (e mattu o embavugaLu) mUladrAviDa bErugaLa ekAra mattu okAragaLinda bandirabahudu illavE ikAra mattu ukAragaLinda bandirabahudu.
avu mUladrAviDa bErugaLa ikAra mattu ukAragaLinda bandiruvudakke tenkudrAviDadalli naDeda ondu badalAvaNeyE kAraNa. I badalAvaNeya mUlaka kelavu sannivESagaLalli mUladrAviDadallidda ekAra mattu ikAragaLa naDuvina vyatyAsa hAgU okAra mattu ukAragaLa naDuvina vyatyAsa - iveraDU illavAgidduvu.
Adare I badalAvaNe yAva sannivESagaLallella naDedittu embudannu sariyAgi kalpisikoLLalu vidvAmsariginnU sAdyavAgilla.
(1) I badalAvaNe mUladrAviDadalli giDDa i-e, u-o svaragaLidda mattu ondu otte vyanjanadalli konegoLLuttidda bErugaLalli mAtra naDedide. intaha bErugaLa anantara akAradalli modalAguva ondu tenkudrAviDa padadoTTu nuDigaLalli (mattu naDudrAviDada telugu, kUvigaLalli) i-e mattu u-ogaLa naDuvina vyatyAsa illavAgide.
sEridAga
kannaDadalli I badalAvaNeya mUlaka padada modalaneya uli kanteyallidda (ka) ikAra ekAravAgide mattu (ca) ukAra okAravAgide. teluginallU idE rIti naDedide.
Adare haLE tamiLinalli idakke viruddavAda, endare (ka) ekAra ikAravAguva mattu (ca) okAra ukAravAguva badalAvaNe mElina sannivESagaLalli naDedittu; ivattina barahada tamiLinallU hIgeyE ide. Adare ivattina tamiLu oLanuDigaLalli, kannaDa-
telugugaLa hAge, mElina sannivESagaLalli ekAra-okAragaLE kANisuttave.
kannaDa
(ka) eLatu
teRa
beLagu
hoge
togalu modalu hogaLu
telugu
celugu teRacu
pena velugu
poga
tovalu modalu pogaDu goDugu
tamiLu
viLangu
pukay tukal mutal pukaZ kuTay
(2) I rIti ikAra mattu ukAragaLu badalAgiruva pada gaLalli mUladrAviDa svara yAvudittu embudannu eraDaneya ulikanteyalli (ka) akArada badalu bEre svaragaLiruva illavE naDuve otte vyanjanada badalu immaDi (ca) avugaLa vyanjanaviruva padarUpagaLinda tiLiyalu kannaDadavE Ada sAdyavide.
ikAra ekAravAgiruvudu nil, nillu ir (ibbaru)
bittu
nelasu, nele bede‘‘bittane’’
tevaru’‘beTTa’’ tin, tinisu ’turike’ tenasu’‘turike’’
ukAra okAravAgiruvudu
suDu
munde
muLLu
kundu (<kunRu) sukru, sukku
soDaru’‘dIpa’’ mone moLe korate soragu
mEle modalaneya kAlannalli koTTiruva kannaDa padagaLa modala ulikanteyalli ikAra mattu ukAragaLive mattu eraDaneya kAlannalli koTTiruva kannaDadavE Ada padagaLa mattu okAragaLive. modalaneya ulikanteyalli ekAra ivugaLallella mUladrAviDadalli ikAra mattu ukAragaLE iddirabEku; eraDaneya ulikanteyalli bandiruva akAradindAgi kAlannalliruva padagaLalli ekAra mattu ivu eraDaneya okAragaLAgi badalAgive.
nele, bede, mone mattu moLe padagaLa eraDaneya svaravAgi kannaDadalli ekAra kANisuvudAdarU adu mUladrAviDada akAra dinda (ay embudarinda) bandideyAda kAraNa (2.6.1 nODi), A padagaLalli mElina badalAvaNeyE naDedide.
tippe mattu munde padagaLalli idE ay embudarinda banda ekAra eraDaneya svaravAgi bandideyAdarU adara modalu eraDu vyanjanagaLu bandiruva kAraNa, A padagaLalli mElina badalAvaNe naDedilla.
tinisu mattu suDu padagaLalli eraDu svaragaLa naDuve ondE vyanjanavideyAdarU, avugaLa eraDaneya svara akAra (illavE ekAra) vallavAda kAraNa, mElina badalAvaNe naDedilla.
(3) I badalAvaNege oLagAgadiruva bEre nuDigaLa pada gaLindalU mUladrAviDa padagaLalli yAva svara ittu embudannu Uhisalu sAdyavide.
(ka) ikAra ekAravAgiruvudu
kannaDa
eNe ‘jODi’’
badalAvaNegoLagAgada nuDi tuLu: ire tuLu: iNe gOnDi: kilAnA konDa: niRay
(ca) ukAra okAravAgiruvudu
togalu soragu noLe
konDa: oDol tuLu: tugal konDa: solu pAjri: cukra- kuDuk: nulganA
mEle koTTiruva kannaDada (ka) padagaLalli modalige ikAra
viddirabEku mattu (ca) padagaLalli ukAraviddirabEku embudannu avugaLa edurige koTTiruva (brAhmaNara) tuLu, gOnDi, konDa, pAjri mattu kuDuk padagaLinda tiLiyabahudu. yAkendare, I nuDigaLalli mElina badalAvaNe naDedilla. (tuLuvina brAhmaNara oLanuDiyalli I badalAvaNe naDedilla, Adare adara itara oLanuDigaLalli naDuvina svaragaLu mElina svaragaLAguva illavE
mElina svaragaLu naDuvina svaragaLAguva bErondu badalAvaNe ittIcege naDedide (baT 1966 nODi)).
(4) mUladrAviDa padagaLalli modalige cakAra bandiddu, adara anantara bandidda ikAra (mattu ekAragaLu) mElina badalAvaNege oLagAgillavendu tOruttade. kannaDadalli ikAra badalAgilladiruvudakke udAharaNeyAgi padagaLannu koDabahudu.
keLagina
telugu
kannaDa
jigaTu, cikaNi
cigari, cigare ‘hule’la’ sivangi ‘kattekiruba’’ civara civaru ‘paracu’’
(5) mElina badalAvaNe naDeyalu eraDaneya ulikanteyalli baruva akAravu ondu padadoTTina akAravAgiruva avaSyakateyide. adu ondu ‘padarUpa’doTTina akAravAgiruva sandarbagaLalli I badalAvaNe naDedilla.
udAharaNegAgi iru kriyApadada padarUpagaLAda iralu, irade modalAda rUpagaLalli bandiruva alu mattu ade embavugaLu padarUpadoTTugaLAda kAraNa, avu akAradalli modalAguvuvAdarU avugaLa modalidda ikAra badalAgade hAgeyE uLidide.
(6) kannaDada caritreyalli naDuvina giDDa svaragaLu mElina svara gaLAguva bErondu badalAvaNeyU naDediddu (2.2.2 nODi),
adannu tOrisuva padagaLannu mElina badalAvaNeyannu tOrisa diruva padagaLinda bEre mADabEkAguttade embudannU illi gamanisabahudu. udAharaNegAgi, biLi - beLaku, usiru ‘hELu’’- osage ‘hELuvike’ modalAda padajODigaLalli kANisuva vyatyAsakke I badalAvaNe kAraNavalla. yAkendare ivugaLalli mUladrAviDada ekAra mattu okAragaLu ikAra mattu ukAragaLAgiveyallade ikAra mattu ukAragaLu ekAra mattu okAragaLAgilla.
(7) idallade, eraDaneya ulikanteyallidda svaragaLalli hala vAru rItiya badalAvaNegaLu kannaDada caritreyalli naDediddu, idarindAgiyU halavu apavAdagaLiveyundu tOrabahudu.
kannaDadalli
niyamakke
mElina
kannaDa
rUpagaLU
udAharaNegAgi, eraDaneya ulikanteya ikAra-ukAragaLu akAravAgiruvantaha padakOSagaLalli kANisuttave (digilu>digalu, iZita>iZata, uLuku>uLaku, tiruLu> tiraLu). Adare I badalAvaNe (3.5 nODi) kannaDada kelavu oLanuDigaLalli ittIcege endare mElina badalAvaNe naDeda anantara naDedirabEku. hAgAgi, nijakkU I padagaLu mElina badalAvaNege apavAdagaLalla.
2.2.2 naDuvina giDDa svaragaLu mElina svaragaLAdudu
naDuvina giDDa svaragaLAda ekAra mattu okAragaLu mElina svara gaLAgi (endare anukramavAgi ikAra mattu okAragaLAgi) badalA giruvudannu oLanADina oLanuDigaLalli (mattu baraha kannaDadalli) kANabahudu. karAvaLiya oLanuDigaLalli I badalAvaNe naDedilla.
sannivESagaLalli mAtra
mEle vivarisida badalAvaNeya hAge, I badalAvaNeyU naDedide. adakke avaSyavidda kelavu SarattugaLendare, (ka) eraDaneya svaravAgi ikAra illavE ukAra (mElina svara) bandirabEku; mattu (ca) I eraDu svaragaLa naDuve ondE vyanjana bandirabEku.
udAharaNegAgi, baraha kannaDada biLi pada adakke hindina *beLi padadinda bandide. illi eraDaneya svaravAgi ikAra bandide mattu padada eraDu svaragaLa naDuge L emba ondE vyanjana bandide.
baraha kannaDadallEnE mElina SarattugaLannu pUraysadiruva padagaLalli illavE padarUpagaLalli I badalAvaNe naDedilla. hAgAgi, kelavu sandarbagaLalli kannaDadallEnE I badalAvaNeyannu tOrisuva mattu tOrisadiruva eraDeraDu pada illavE padarUpagaLiruvudannu kANabahudu.
(ka) badalAvaNeyannu tOrisuva mattu tOrisadiruva padagaLu
biLi, biLupu
kivuDu
usiru ‘hELu’’ tuLilu
kuli ‘kolegAra’’
beLLage, beLaku beccage keppu neTTage
osage ‘hELuvike’’ toTTu tottu kollu
mEle eraDaneya kAlannalli koTTiruva padagaLalli ekAra ikAravAguva illavE okAra ukAravAguva badalAvaNe naDedilla. idakke kAraNavEnendare (1) beLaku mattu osage padagaLalli
eraDaneya svaravAgi mElina svara (ikAra illavE ukAra) bandilla, akAra bandide; (2) keppu, toTTu, tottu mattu kollu padagaLalli eraDu svaragaLa naDuve ondE vyanjana bandilla, ondakkinta jAsti (eraDu) vyanjanagaLu bandive; mattu (3) beLLage, beccage mattu neTTage padagaLalli I eraDu SarattugaLU neravErilla.
(ca) badalAvaNeyannu tOrisuva mattu tOrisadiruva padarUpa gaLu
pugu
kuDu
pokka
illU kUDa, modalaneya kAlannalli eraDu svaragaLa naDuve ondE vyanjana bandide, mattu eraDaneya kAlannalli eraDu vyanjanagaLu (immaDi vyanjana) bandive; hAgAgi, modalaneya kAlannalliruva padarUpagaLalli mElina badalAvaNe naDedide; Adare, eraDaneya kAlannalliruva padarUpagaLalli naDedilla.
(1) kannaDada caritreyalli I badalAvaNe ELu-enTanE SatamAnadalli naDedirabEkendu hELuvudakke SAsanagaLa AdAravide. Aru-ELanE SatamAnada SAsanagaLalli kANisuva koDu, keDu mattu periya padagaLu anantarada SAsanagaLalli kuDu, kiDu mattu piriya emba rUpadallive. SAsanagaLalli idallade, enTu-ombattaneya intaha padagaLige I badalAvaNeyannu tOrisuva rUpa mattu
SatamAnada
adannu tOrisadiruva rUpa embudAgi eraDeraDu rUpagaLu kANisuttave (gAy 1946). enTu-ombattanE SatamAnada SAsanagaLu
badalAgiruva rUpa
badalAgada rUpa
edir ‘munde’’ eRidu ‘cucci’’ iRidu keDisu ‘hALu mADu’’kiDisu periya ‘doDDa’’ toRu ‘hasu’’
tuRu pogu ‘hogu’’ pugu
mEle koTTiruva eraDu rItiya (badalAgada mattu badalA giruva) rUpagaLU enTu-ombattanE SatamAnada SAsanagaLalli kANisuttave.
(2) haLegannaDadalli I badalAvaNe bahaLa niyamitavAgi naDedirabEku; Adare I niyamitate hosagannaDadalli uLidilla. adakke apavAdavAgi kANisuva padagaLU hosagannaDadallive. udAharaNegAgi, haLegannaDada halavu kriyApadagaLu ikAra mattu okAragaLannu anusAravAgiyE tOrisuttiveyAdarU, hosagannaDadalli avu ekAra mattu okAragaLannu tOrisuttiddu mElina niyamakke apavAdagaLAgi kANisuttave.
niyamakke
mElina
haLegannaDa kuDu
pugu
hosagannaDa koDu
hogu
tuDu
toDu
hosagannaDadalli I kriyApadagaLu mElina niyamakke apa vAdagaLAgi badalAgalu kAraNavEnendare, avugaLigiruva hindina samayada rUpadalli ekAra mattu okAragaLu kANisuttavallade, ikAra mattu ukAragaLu kANisuvudilla.
kriyApadagaLu
kuDu
pugu
tuDu
hindina samayada rUpagaLu pokka
mEle koTTiruva hindina samayada kriyArUpagaLa modala neya ulikanteyalli ikAra-ukAragaLu baruvudakke bEkAguva SarattugaLu (otte vyanjana mattu adara anantara mElina svara) illadiruvudE I rIti avugaLalli mElina badalAvaNe naDeyadiralu kAraNa embudannu nAvu mEle nODiruvevu.
I hindina samayada kriyArUpagaLa prabAvadindAgi kuDu, kiDu, pugu mattu tuDu kriyApadagaLu hosagannaDadalli koDu, keDu, hogu (<pogu) mattu toDu embudAgi badalAgive.
hindina samayada rUpagaLalli mElina niyamakke bEkAguva Sarattannu kANisuvantaha kuNi (kuNida), tuLi (tuLida), suli (sulida) modalAda kriyApadagaLu mElina kriyApadagaLa hAge hosagannaDadalli badalAgilla. avugaLallidda mElina svaragaLu (ikAra-ukAragaLu) naDuvina svaragaLAgi badalAgade hAgeyE uLidukonDive. I kriyApadagaLa padarUpagaLalli hindina mattu
mundina samayada rUpagaLa naDuve modalaneya svarada maTTige illadiruvudE vyatyAsavU yAva badalAgadiruvudakke kAraNavirabEku.
yakAradalli
konegoLLuva ondakSarada kriyApadagaLallU naDuvina svaragaLu mElina svaragaLAguva mElina badalAvaNe haLegannaDadalli naDedittu (Adare I badalAvaNege okAra mAtravE oLagAgiruva hAge kANisuttade). intaha kriyApadagaLallU hosagannaDadalli naDuvina svaragaLE kANisuttave.
haLegannaDa kuy
tuy
puy
hosagannaDa koyyu toyyu oyyu
hoyyu
mUladrAviDa *koy *tOy *poy
I kriyApadagaLa hindina samayada rUpagaLalli naDuvina svaragaLE kANisuttaveyAda kAraNa (endare, antaha rUpagaLalli I badalAvaNege bEkAgiruva SarattugaLu iralillavAda kAraNa), kuDu, kiDu, tuDu modalAda kriyApadagaLa hAge avugaLa viSayadallU eraDeraDu tappisuvudakkAgi hosagannaDadalli I badalAvaNe illavAgirabahudu.
rUpagaLiruvudannu
haLegannaDa tuy-toydam kuy-koydam uy-oydam
puy-poydam
hosagannaDa toyyu-toyda koyyu-koyda oyyu-oyda hoyyu-hoyda
(3) karAvaLiya oLanuDigaLalli I badalAvaNe naDedillavembu dannu keLage koTTiruva havyaka kannaDa padagaLannu baraha kannaDa pada gaLondige hOlisi nODuvudara mUlaka tiLidukoLLabahudu.
ekAra ikAravAdudu havyaka kannaDa erugu eduru beSilu beduru seDilu
baraha kannaDa iruve bisilu bidiru
okAra ukAravAdudu havyaka kannaDa soli torikke
baraha kannaDa huDi, puDi suli
karAvaLiya itara oLanuDigaLallU I badalAvaNe naDedilla. udAharaNegAgi, hAlakki okkaligara kannaDadalli eduru ‘idiru’, kevi ‘kivi’, beLi ‘biLi’, heri ‘hiriya’, hori ‘huri’, ceDlu ‘siDilu’, tori ‘turisu’ modalAda padagaLive (AcArya 1967); suLya-puttUru gavDara kannaDadalli edr ‘idiru’, kebi ‘kivi’, hori ‘huri’, bedr ‘bidiru’, kodi ‘kudi’, toLi ‘tuLi’ modalAda padagaLive (gavDa 1970).
Adare baDaga
kannaDadalli I badalAvaNe
naDedide. udAharaNegAgi, keLage koTTiruva baDaga kannaDa padagaLannu gamanisabahudu.
ekAra ikAravAdudu okAra ukAravAdudu
irupu ‘iruve’’ bisalu ‘bisilu’’ iduru ‘idiru’’
tuDi ‘tuTi’’ huDi ‘dULu’’ turi ‘turike’’
(4) I badalAvaNe naDeda anantara kannaDada kelavu oLanuDi gaLalli bEre kelavu badalAvaNegaLu naDediddu, avugaLindAgi kelavu padagaLu I niyamakke apavAdagaLAgiruva hAge kANisuttave.
udAharaNegAgi, mUru ulikantegaLiruva padagaLalli eraDa neya ulikanteyalli baruva mElina svara kelavu oLanuDigaLalli keLagina svaravAgi badalAgide (3.5 nODi). Adare, I badalAvaNe mElina badalAvaNe naDedu hOda anantara naDedideyAda kAraNa, adara mUlaka bandiruva keLagina svara mElina niyamakke apavAdavAgi kANisuttade.
barahada kannaDa
havyaka
mElina svara bidiru
bisilu
iRuve
tuRisu
keLagina svara bidaru
bisalu
tuRasu
beduru beSilu erugu torusu
mEle koTTiruva padagaLa modalaneya ulikanteyalli ekAra illavE okAravittembudannu havyakada rUpagaLu tiLisuttave. I svarada anantara eraDaneya ulikanteyalli ikAra illavE ukAra
iddudarindAgi modalaneya kAlanna padagaLu sUcisuva hAge modalaneya ulikanteya ekAra-okAragaLu baraha kannaDadalli ikAra-ukAragaLAgive.
eraDaneya kAlannalli kANisuva eraDanE ulikanteya akAra mElina badalAvaNe naDeda mEle ikAra-ukAragaLu akAravAdu darindAgi siddavAgive. hAgAgi ivu mElina niyamakke apavAda gaLalla.
2.2.3 ekAra, okAragaLu ya mattu vagaLAdudu
padagaLa modalige baruva ekAra mattu okAragaLu kannaDada halavAru ivattina oLanuDigaLalli ya mattu vagaLAgi badalAgive. Adare, karAvaLiya oLanuDigaLalli mattu baraha kannaDadalli I eraDu badalAvaNegaLu naDedilla.
oLanADina baDagu oLanuDigaLalli I eraDu rItiya badalA vaNegaLU niyamitavAgi naDedive. Adare tenku oLanuDigaLalli okAra va endAguva badalAvaNe niyamitavAgi naDedideyAdarU, ekAra ya endAguva badalAvaNe aSTondu niyamitavAgi naDedilla. adarallU eraDaneya ulikanteyalli mElina (i, u) svaraviruvalli I eraDaneya (e>ya) badalAvaNe naDediruvudu aparUpavendE hELabahudu.
(ka) ekAra ya endAguvudu (naDusvara illavE keLasvara anantara bandiruvalli)
baraha
maysUru yale
yalla
gulbagra yalla
(ca) ekAra ya endAguvudu (mElina svara anantara bandiruvalli)
baraha
maysUru
gulbagra yatta
(Ta) okAra va endAguvudu
baraha
oppu
maysUru vaLge vappu
vaNgu
gulbagra vaLga vappu vaNgu
kelavu padagaLalli avugaLa modalina udda E mattu O vA endAguva)
mattu
svaragaLU intahadE badalAvaNegoLagAgive.
baraha
maysUru vAle
yAlakki
gulbarga
padagaLa modalallidda hakAra biddu hOgiruva kelavu padagaLallU (3.2.2 nODi) ekAra mattu okAragaLu intahadE badalAvaNegoLagAgiruvudannu koTTiruva maysUrina padagaLalli kANabahudu. idallade, gulbarga kannaDadalli hakAra badalAvaNe uLididdarU naDedideyembudannU keLagina udAharaNegaLalli nODabahudu (upAdyAya 1976).
padagaLalli
kelavu
keLage
baraha
hokkuLu hoTTe
hola
hosatu hOgu hOta
maysUru vakkLu
vaTTe
vastu
vAgu
gulbarga honkLa hvaTTi hvala hosa hOgu hOta
2.2.4 naDuvina svaragaLu keLagina svaragaLAdudu
maDikEriya jEnukuruba oLanuDiyalli padagaLa modalige baruva makArada anantara okAra akAravAgide mattu padagaLa modalige baruva nakArada anantara ekAra akAravAgide (upAdyAya
baraha jEnukuruba baraha jEnukuruba mola mala
monne manne
moTTe maTTe
neraLu naLLu nene
idallade, jEnukuruba oLanuDiyalli e mattu E emba I eraDu svaragaLa anantara maDacida vyanjanavondu bandiruvallella avu (e mattu E svaragaLu) a mattu A svaragaLAgi badalAgive.
baraha jEnukuruba baraha jEnukuruba keLage kaLage
eNNe aNNe
bEDa bADa kELu kALu
baLLAriya kannaDa oLanuDiyallU makArada anantara intahadE badalAvaNe naDedide. A oLanuDiyalli makArada anantara okAra akAravAgide mAtravalla, O svara A svaravAgi badalAgide (upA dyAya 1976).
baraha kannaDa baLLAri kannaDa mogge
moLake
mola
mosaLe
magge maLike mala masuLe
mODa
mOsa
mADa mAsa
2.2.5 akAra ekAravAdudu
(1) padagaLa modalalli baruva cakArada anantara giDDa akAra mattu giDDa ekAragaLa naDuvina vyatyAsa halavu kannaDa padagaLalli illavAgide. idu kannaDada kelavu oLanuDigaLalli niyamitavAgi naDeda badalAvaNeyirabahudu.
tamiLinalli cakArada anantarada akAra mattu ekAragaLu I rIti badalAgillavAda kAraNa, kannaDada padagaLannu keLage koTTiruva tamiLu padagaLondige hOlisi nODidAga mUla svara entahademba viSaya spaSTavAguttade.
mUladrAviDa akAra
tamiLu kannaDa callu, cellu callu canda, cenda cantam caTTi, ceTTi
mUladrAviDa ekAra tamiLu cakkay caNTay
kannaDa cakke, cekke canDe, cenDe cambu, cembu cempu
karAvaLiya havyaka kannaDadalli cakArada anantara mAtravallade jakAra mattu gakAragaLa anantaravU halavu padagaLalli akAra ekAra vAgide.
baraha kannaDa
havyaka kannaDa
(ka) jari ‘jaridu bILu’’ jeri
jaDi (maLe)
(2) mUladrAviDada akAra nakArada anantara aniyamitavAgi
ekAravAgiruvudannu keLagina padagaLalli kANabahudu.
kannaDa
nakku, nekku naccu, neccu
naDu, neDu nanTu, nenTu
nambu, nemmu
nane, nene
tamiLu nakku naccu naDu naNTu nampu nanay
2.3 svarada uddadalli badalAvaNegaLu
kannaDada kelavu padagaLige modalaneya ulikanteyalli uddasvara viruva rUpa mattu giDDasvaraviruva rUpa embudAgi eraDeraDu rUpagaLive. udAharaNegAgi, keLage koTTiruva kannaDadavE Ada padagaLannu gamanisabahudu.
udda svaraviruva rUpa giDDasvaraviruva rUpa
nInu
nEyu
kEDu
bALu
hALu
kEru
tinnu ninna neygu keDuku baduku haLatu gerase
kannaDa padagaLalli kANisuva svaragaLa I udda-giDDa vyatyAsakke eraDu kAraNagaLive. antaha vyatyAsa mUladrAviDa padagaLallE iddudu ondu kAraNa (2.3.1 nODi) mattu mUladrAviDa pada naDeda kannaDada gaLalli badalAvaNegaLindAgi antaha mUDibandiruvudu innondu kAraNa (2.3.2).
illadiddallU
caritreyalli
vyatyAsa
2.3.1 mUladrAviDadallidda vyatyAsa
mUladrAviDadalli uddasvaraviruva bEru mattu giDDasvaraviruva bEru embudAgi eraDu rItiya bErugaLidduvu. udAharaNegAgi, mUladrAviDakke kalpisalAgiruva keLage koTTiruva bErugaLannu gamanisabahudu.
uddasvarada bEru *Ar ‘aracu’’
*kAr ‘kAravAgiru’’
*tAZ ‘taggu’’ *nUR ‘jajju, nuri’’
*pAR ‘ODu, hAru’’ *nAn ‘oddeyAgu’’
giDDasvarada bEru *kaL ‘kaLLu’’ *taL ‘taDe’’ *nil ‘nillu’’ *pari ‘hari’’ *min ‘hoLe’’
(1) ivugaLalli uddasvaraviruva bErugaLa anantara svaradalli modalAguva oTTu bandAga, A bErugaLa uddasvara giDDavAguvu demba niyamavondannu mUladrAviDakkEnE kalpisalAgide. I niyamada pariNAmavannu keLage koTTiruva kannaDa padagaLalli kANa bahudu.
giDDasvarada rUpa nane ‘oddeyAgu’’ nere ‘oTTu sEru’’ neRa’‘nEtuhAku’’ taLe ‘tALu’ nuli ‘tirupu’’ nuRi ‘puDimADu’’
uddasvarada rUpa nAn ‘oddemADu’’
nEr ‘oppu’’
nERu ‘nEtADu’’ tAL ‘tALmeyindiru’’
nUl ‘nUlu mADu’’ nURu ‘jajju’’
mITu ‘tantiyannu miDi’’ miDi ‘siDisu’ pAr ‘ODu’’
kUn ‘bAgu, kusi’’
bIsu ‘ese’’
pari ‘ODu’ kuni ‘bAgu’’ bisuDu ‘ese’’
cIvu ‘kettu’’
civuTu
nURu ‘jajju’’
nuRugu ‘jajju’’ kIRu, cIRu ‘anji kUgu’’ kiRucu ‘kUgu’’
mEle modalaneya kAlannalli koTTiruva padagaLu mUla padagaLu; avugaLallella modalaneya ulikanteyalli (bErinalli) udda svaravide. I padagaLella ondu ulikanteya padagaLu illavE uccAraNegAgi sErisiruva ukAradalli konegoLLuva padagaLu.
eraDaneya kAlannalli koTTiruva padagaLannu e (<*ay), i, uDu, uTu, ugu, ucu emba svaradalli modalAguva oTTugaLannu sErisi racisalAgiddu, avugaLa modalaneya ulikante yallidda udda svaragaLu giDDa svaragaLAgi badalAgive.
bErAgiruva
nuDigaLalli adakkinta
kannaDa kriyApadagaLalli giDDa illavE udda svaraviddu bEre drAviDa svaraviruva udAharaNegaLU halavive. ivugaLalli kANisuva vyatyAsakkU mElina badalAvaNeyE kAraNa. antaha padagaLalli kelavannu keLage koDalAgide.
ivugaLalli (ka) vibAgadalli bandavugaLu kannaDadalli badalAgive mattu (ca) vibAgadalli bandavugaLu bEre drAviDa nuDiyalli (tamiLinalli) badalAgive embudannu gamanisabahudu.
bEre drAviDa nuDigaLu telugu: pARu
kannaDa
paraDu, haraDu
musuRu ‘muccu’’ tamiLu: mUcu ‘suttuvari’’ seDe ‘seTedukoLLu’’ kOlAmi: sID ’
(ca) Ar ‘bobbiri’’
tamiLu: araRRu ‘halubu’’
pOr ‘hOrADu’’ tamiLu: porutu pAR ‘hAru’’
tamiLu: paRa
mEle
koTTiruva udAharaNegaLallella ondu kriyApadadinda bErondu kriyApadavannu tayArisalAgide. idallade eNikeya padagaLallU intahadE badalAvaNe naDedide; ‘nAlku’, AR ‘Aru’’mattu EZ ‘ELu’ emba eNikeya padagaLalli kANisuva udda svara avugaLa anantara u oTTu bandAga giDDa svaravAgi badalAguttade.
‘eraDu’, nAl
sAmAnyavAgi, I eNikeya padagaLu ondu vyanjanadalli modalAguva padagaLa modalu intaha u oTTu sEriruva rUpadalli baruttave mattu svaradalli modalAguva padagaLa modalu hAgeyE yAva oTTU sErade baruttave.
oTTillada baLake oTTinondige baLake Ororva ‘obbobba’’ ornuDi ‘ondu mAtu’’ iruvAyi ‘eraDu bAyi’’ IraDi ‘eraDu aDi’’ ARALu ‘Aru ALu’’ aRudingaL ‘Aru tingaLu’’ EZaDi ‘ELu aDi’’
eZpattu ‘ELu hattu, eppattu’’
mEle modalaneya kAlannalli bandiruva eNikeya padagaLa anantara svaradalli modalAguva orva, aDi mattu ALu padagaLu bandive mattu eraDaneya kAlannalli bandiruva eNikeya padagaLa anantara vyanjanadalli modalAguva nuDi, vAyi ‘bAyi’, tingaL mattu pattu ‘hattu’’padagaLu bandive.
nAl padada baLakeyalli I badalAvaNe naluvattu embu daralli mAtra kANisuttade. I badalAvaNeyannu tOrisadiruva nAlvattu emba rUpavU kannaDadallide. idallade, nAldingaL, nAltOL, nAlvaDi (nAl + maDi) modalAda padagaLallU vyanjanagaLalli modalAguva padagaLondige oTTillada rUpa bandiddu, udda A svara badalAgade uLidide.
mU ‘mUru’ padada baLakeyalli keLage (2.3.2ralli) sUcisida hAge kannaDaddE Ada badalAvaNeya mUlaka udda (mUgere, mUdale, mUnUR) mattu giDDa (muyyaDi, muyyIr, muyyEZ) rUpagaLu kANisikoLLuttave. mURu embudara baLakeyallU intahadE kAraNakke udda (mUsrUZ, mUgraL) mattu giDDa (mukkaN, muccAl, munnIr, muppuri) rUpagaLive.
(3) guNapadagaLa baLakeyallU kriyApada mattu eNikeya padagaLa baLakeyalli naDediruvantahadE badalAvaNe naDediruvudannu keLage koTTiruva udAharaNegaLalli kANabahudu.
oTTiruva rUpa
oTTillada rUpa
kEsakki ‘kempu akki’’ kisugaN ‘kempu kaNNu’’ kAraDavi ‘kappu aDavi’’karituLasi ‘kappu tuLasi’’ kIZale ‘keLagina ele’’ keLanAlige ‘keLagina nAlige’’ nARuva ‘nAtada’’ mARaNe ‘mattina’’
naRuney ‘parimaLada tuppa’’ marudivasa ‘mattina divasa’’
mElina udAharaNegaLalli oTTillada kEs, kAr, kIZ, nAR, mAR rUpagaLu svaradalli modalAguva akki, aDavi,
ele modalAda padagaLondige bandive mattu oTTiruva kisu, kari, keLa, naRu, maru rUpagaLu vyanjanadalli modalAguva kaN, tuLasi, mara modalAda padagaLondige bandive. koneya eraDu padagaLalli mAtra uddasvarada rUpagaLu svaradalli modalAguva padarUpada oTTugaLondige (a mattu aNe embavugaLondige) bandive.
(4) kriyApadadinda nAmapadavannu tayArisiruvalli I badalAvaNe aSTondu niyamitavAgi naDedilla. eraDakkinta heccu ulikantegaLiruva nAmapadagaLalli adu niyamitavAgi naDedide yAdarU eraDu ulikantegaLiruva nAmapadagaLalli aparUpavAgi mAtra kANisikoLLuttade embudAgi subrahmaNyam (1983) vAdisi
(ka) eraDakkinta heccu ulikantegaLiruva padagaLu
kriyApada tARu ‘oNagu’’ pOZ ‘sILu’’ sOnku, sOku cIvu ‘kettu’’
nEr ‘oppu’’
nAmapada taRagu ‘taragele’’ poTare ‘tUtu’’ oRate ‘nIrina cilume’’ sogaDu ‘sOnkuvike’’ sivaRu sippe’’
neravi ‘kUTa’ (nere ‘oTTusEru’)’
buruli ‘kADu kOLi’’tamiLu: pUZ musure musuDu ‘mUti’’
tamiLu: mUcu ‘keDu’’ tamiLu: mUnci
musuku hasuku ‘hasi vAsane’’ telugu: pAsu, pAyu ‘koLe’
tamiLu: mUcu ‘suttuvari’’
(ca) eraDu ulikantegaLiruva padagaLalli mElina badalAvaNe naDediruvudakke udAharaNegaLu
kriyApada kAN ‘kANu’’
bIsu
pAsu ‘hAsu’’
nAmapada kaNi ‘nOTa’’ bese ‘hoDeta’’ pase ‘hAsuge’’
keLe ‘geLetana’’
tamiLu: kEL
(Ta) eraDu ulikantegaLiruva padagaLalli mElina badalAvaNe naDeyadiruvudakke udAharaNegaLu
kriyApada hAyu ‘dATu, hOgu’’ tIru ‘mugi’’
mAyu ‘kANadAgu’’
mEyu
nAmapada hAdi ‘dAri’’ tIra ‘mugitAya’’ mAya
mEta ‘mEyuvike’’
(5) mEle vivarisidantaha badalAvaNe svaradalli modalAguva oTTugaLannu sErisi ondu padadinda illavE bErininda hosa pada gaLannu tayArisiruvalli mAtra naDeyuttadallade, padarUpagaLannu tayArisiruvalli naDeyuvudilla.
udAharaNegAgi, hADu-hADalu, kELu-kELade, Agu- Agi, kADu-kADannu modalAda padarUpagaLalli svaradalli
modalAguva alu, ade, i, annu emba oTTugaLu bandiveyAdarU avu padarUpagaLannu tayArisuva oTTugaLAda kAraNa, avugaLalli udda svara badalAgade uLidiruvudannu kANabahudu.
padarUpagaLalli
Adare, nAnu, nAvu, nInu, tAnu modalAda ADuga padagaLa kANisuva uddasvara giDDavAguva badalAvaNe mElina niyamakkoLapaTTilla embudannu illi gamanisuvudu avaSya. ivugaLondige padarUpagaLannu tayArisuva oTTugaLannu baLasidAgalU avugaLa uddasvara giDDavAguttade.
svaradalli
idallade, I oTTugaLu
suruvAgabEkemba niyamavilla (nAnu-nanage, nInu, ninage padagaLalli vyanjanadalli modalAguva ge oTTu bandide) mattu svaradalli suruvAguva oTTugaLannu baLasidAga ivugaLa koneya mUguli immaDiyAgi badalAgide (tAnu-tanna, nInu-ninnannu, ninninda).
(6) uddasvaraviruva kriyAbErina anantara vyanjanadalli modalAguva oTTu bandiruvalli mElina uddasvara giDDavAguva badalAvaNe naDediralilla embudannu keLagina udAharaNegaLalli kANabahudu.
hAsu
sEru ‘kUDu’’ mIru
bALu
hAsuge sEruve ‘kUTa’’ mIruha bALte
(7) kannaDada kelavu padagaLalli uddasvaravannu giDDasvaravAgi badalAyisida oTTina svara anantara bidduhOgiruvudU ide; antaha padagaLalli mElina badalAvaNe vyanjanadalli modalAguva
oTTu sEridAgalU naDedideyundu anisuvudAdarU nijakkU antaha padagaLalli modalige ondu svara iddirabEku.
udda svarada rUpa
aZ ‘muLugu’’
URu ‘heccu’ kAr ‘kappu’’ sOru ‘baLalu’’
tAZ ‘taggu’’ nIL ‘uddavAgu’’
giDDa svarada rUpa aLdu, addu (aZuttu) ‘muLugisu’ urbu, ubbu (uRuppu) karpu, kappu (<karuppu) sorku, sokku (<sorukku) taZgu, taggu (<taZukku) niLku, nikku (niLukku) ‘niluku’’
immaDi vyanjanagaLa (illavE bEre ottakSaragaLa) modalu banda uddasvara kannaDadalli giDDasvaravAguvudembudannu nAvu keLage (2.3.2(1-2)ralli) nODaliruvevu. kannaDadallEnE naDeda I badalAvaNeyU mElina padagaLalli kANisuva giDDasvarakke kAraNa vAgaballudu.
(8) keLage koTTiruva padagaLalli nAmapadagaLu uddasvara dondigU kriyApadagaLu giDDasvaradondigU baruvudannu kANa bahudu. illi nAmapadagaLinda kriyApadagaLannu paDeyalAgiddu, adakkAgi svaradalli modalAguva aru, i, e oTTugaLannu baLasa
nAmapada UL ‘kUgu’’
ER ‘gAya’’
nUL ‘suLLu’’
kriyApada oLaru ‘kUgu’’ noLe ‘kaddu oLahOgu’’
(9) innu kelavu padagaLalli kANisuva uddasvara giDDasvaradinda bandiruvudu kANisuttade. mUladrAviDada kriyAbErugaLa kone
yallidda yakAra illavE kakAra bidduhOdAga (4.3.5 nODi) bErina svara mattu adara anantara bandidda oTTina svara - iveraDara badalu uddasvaravondu bandiruvudannu keLagina padagaLalli kANabahudu.
giDDasvarada rUpa
kusi (*kuyi)
kosaru ‘heccu AsepaDu’’ nusi ‘oLahogu’’
uddasvarada rUpa kUlu ‘bILu’’ kORu ‘bayasu’’ nURu ‘nuggu’’
(10) keLage koTTiruva kannaDada padagaLU mElina niyamagaLige apavAdagaLAgi kANisuttave. ivugaLalli kriyApada giDDasvaravannu mattu nAmapada uddasvaravannu tOrisuttiddu, illi entaha badalAvaNe kanDuhiDiyalu innU sAdyavAgilla.
naDedide embudannu
nAmapadagaLu IDu ‘iDuvike, iTTaddu’’ kEDu ‘aLivu’’ kODu ‘koDuvike’’ kOL ‘hiDita’’
kriyApadagaLu
iDu ‘irisu’’
keDu ‘aLi’’ koDu
koL ‘hiDi’’
suDu ‘uri, urisu’’ sUDu ‘suDuvike, bisi’’ tin ‘tinnu’’
paDu ‘paDe’’
tIni ‘tinisu, tinDi’’ pADu’‘paDeyuvike’’ bIDu ‘biDuvike, mane’’
2.3.2 kannaDadalli naDeda badalAvaNegaLu
(1) kannaDadalli sAmAnyavAgi uddasvarada anantara immaDi vyanjana baruvudilla; immaDi vyanjana bandiruva kannaDada halavu padagaLalli giDDasvara kANisuttade mattu avakke samanAda tamiLu padagaLalli uddasvara kANisuttade.
tamiLu: kannaDa
siLLu
pilli ‘kAlungura’’ pIli nETu niTTisu
tUval tuppuLa pUcal huyyalu uyyalu
intaha padagaLalli kannaDa immaDi vyanjanagaLa modalu
bandiruva uddasvaravannu giDDasvaravAgi badalAyisikonDirabEku.
immaDi
Adare sAmAnyavAgi tenkudrAviDadalli uddasvarada anantara vyanjanavAgi hAgeyE kANisuva
bandidda badalAyisuvudara uLisikoLLuvudE badalAvaNeyAgide (4.4.3 nODi).
svaravannu padagaLallU
vyanjanavannu mUlaka udda
kannaDada
heccina
(2) uddasvarada anantara ottakSara bandiruvallU kannaDa padagaLalli kelaveDe uddasvara giDDasvaravAgi badalAgiruvudu kanDubaruttade. kannaDadalli I eraDu rItiya padagaLU kANisuttiddu, avugaLalli modalaneyadu haLeyadirabEku.
uddasvaraviruva rUpa
mArma ‘edurALi’’ ELnUru ANma ‘ALuvavanu’’ AmanDa
nAlvattu
giDDasvaraviruva rUpa
marma eLnUru aNmu ‘keccu’’
amanDa nalvattu
Adare mEle sUcisida hAge intaha heccina kaDegaLallU udda svaravannu hAgeyE uLisi, ottakSaradalli badalAvaNe mADuvudE kannaDada olavAgide.
yakAradalli
konegoLLuva ondu ulikanteya kannaDadalli bErugaLalli udda mattu giDDasvaragaLa vyatyAsaviruvudu nijavAdarU (bayyu ‘haLiyu’, bAyu ‘bAtukoLLu’) antaha kelavu bErugaLu udda illavE giDDa svaradondige baruvudu kANisuttade.
naDuve
uddasvarada rUpa toyyu ‘oddeyAgu’’ beyyu
say ‘mAyavAgu’’
suy ‘niTTusiru biDu’
giDDasvarada rUpa
tOyu bEyu sAy sUy
2.4 svaragaLa eNikeyalli heccaLa
kannaDada kelavu oLanuDigaLalli mEle vivarisida hattu svaragaLalli kelavu hattakkinta jAstiyAgive.
badalAvaNegaLAgiruvudarindAgi
I badalAvaNegaLannu vivarisuvudakkAgi baraha kannaDadalliruva svaragaLiginta heccina svaragaLannu baLasabEkAguttadeyAda kAraNa, adakkAgi keLage sUcisida hAge, nAligeyannu munde, naDuve mattu hinde embudAgi mUru bAgagaLalli vingaDisabEkAguttade mattu bAyiya jAgavannu mEle, mElnaDuve, keLanaDuve mattu keLage emba nAlku amSagaLAgi vingaDisabEkAguttade.
bAyiya jAga mEle mElnaDuve
mundina bAga
nAligeya bAga naDuvina bAga
keLanaDuve keLage
hindina bAga
I rIti vingaDisidalli oTTu 12 svaragaLu doreyuttave; avugaLalli enTu svaragaLu mAtra kannaDada oLanuDigaLannu varNisalu bEkAguttaveyAda kAraNa, avakke mAtra mEle viSiSTavAda lipi gaLannu odagisalAgide. mungeLanaDuvina e:, hingeLanaDuvina o: mattu naDukeLanaDuvina a: embavugaLu illi bEkAguva heccina svaragaLu.
I heccina svaragaLannu hesarisuvudakkAgi ekAra okAragaLannu naDuvina svaragaLendu kareyuva badalu mElnaDuvina svaragaLendu kareyabEkAguttade. endare, ‘naDu’ emba bAyiya jAgavannu mElnaDu mattu keLanaDu embudAgi oDedukoLLabEkAguttade.
I enTu svaragaLannu mAtravallade, bEreyU kelavu svaragaLannu kannaDada oLanuDigaLannu vivarisuvalli baLasabEkAguttade. Adare ivugaLa uccAraNege kelavu amSagaLu baLakeyAguttave.
bEreyE
(1) ukAravannu uccarisuvAga tuTi dunDagirabahudu (u) illavE dunDagilladirabahudu (u^); I vyatyAsada mUlaka karAvaLiya gavDa kannaDadalli eraDu svaragaLannu bErpaDisalAguttade.
(2) svaragaLannu uccarisuvAga usiru bAyiya mUlaka mAtravE hora hOgabahudu illavE mUgina mUlakavU hora hOgabahudu. I vyatyAsada mUlaka karAvaLiya havyaka kannaDa, gulbarga kannaDa, hAlakki kannaDa modalAda kelavu oLanuDigaLalli svaragaLannu bErpaDisalAguttade.
(3) svaragaLannu uccarisuvAga nAligeya tudi hindakke maDacirabahudu illavE maDacadirabahudu; maDaciruvallU adu bEre bEre pramANagaLalli maDacirabahudu. I vyatyAsada mUlaka soliga mattu baDaga kannaDagaLalli svaragaLannu bErpaDisalAguttade. I vyatyAsagaLa baLake hEge naDeyuttade embudannu keLage vivarisalAguvudu.
2.4.1 akArada oDeta
kannaDada kelavu ivattina oLanuDigaLalli akAravu hingeLagina akAra mattu naDukeLanaDuvina a:kAra emba eraDu svaragaLAgi oDedu konDide. akArada anantara baruva svaragaLalli kelavu badalAvaNe gaLAdudE idakke mukya kAraNa.
I oLanuDigaLalli akArakke eraDu uccAraNegaLidduvu. adara anantara mElina svara bandiruva padagaLalli adu naDukeLanaDuvina
a:kAravAgi badalAgittu, mattu adara anantara itara svaragaLiruva padagaLalli hingeLagina akAravAgiyE uLidittu.
I badalAvaNe naDeda mEle, I oLanuDigaLalli bEre kelavu badalAvaNegaLU naDedidduvu. udAharaNegAgi, intaha kelavu padagaLalli akArada anantara bandidda ekAra ikAravAgittu mattu bEre kelavu padagaLalli akArada anantara banda svara (idu mElinadirabahudu illavE naDu atavA keLaginadirabahudu) biddu hOgittu. I badalAvaNegaLindAgi mElina eraDu akAragaLige I oLanuDigaLalli artavyatyAsavannu sUcisuva hoNe bandide.
keLage koTTiruva gulbarga kannaDada padagaLalli I eraDu rItiya akAragaLige artavyatyAsavannu sUcisuva hoNeyide embudannu gamanisabahudu (upAdyAya 1976).
ikAravidda padagaLu gulbarga
baraha
b:as:ra
ekAra ikAravAda padagaLu gulbarga mare
baraha mare kaDale
katti padadalli eraDaneya svaravAgi mElina svara (ikAra) bandideyAda kAraNa, modalige adara akAra naDukeLagina a:kAravAgiyU mattu katte padadalli eraDaneya svaravAgi mElnaDuvina svara (ekAra) bandideyAda kAraNa, adara akAra akAravAgiyU gulbarga kannaDadalli uccAravAguttiddirabEku.
sUcisalu
anantara katte padada eraDaneya svara (ekAra) mElina svaravAgi (ikAravAgi) badalAdudarinda I eraDu padagaLa naDuvina artavyatyAsavannu modalina hAge avugaLa eraDaneya svaragaLu sAdyavAgada hAgAyitu. yAkendare, eraDarallU Iga eraDaneya svaravAgi ikAravE baruttide. hAgAgi A artavyatyAsavannu avugaLa modalaneya svaradallidda a:-a (naDukeLanaDuvina a:kAra mattu hingeLagina akAra) vyatyAsavE sUcisuvantAgirabEku. itara padagaLallU hIgeyE.
2.4.2 dunDagillada ukAra
karAvaLiya (suLyada) gavDa kannaDadalli ukAra dunDagina u mattu dunDagillada u^ emba eraDu ugaLAgi oDedukonDide. udA haraNegAgi, gavDa kannaDada ad ‘adu’’padada koneyalli dunDagillada ukAra bandide. koTTa ‘koTTu’’mattu koTTu ‘hAre’ embantaha padajODigaLalli I vyatyAsakke artavannu sUcisuva kelasa bandide.
Adare I badalAvaNe oTTina svaragaLalli mAtra naDedideyAda kAraNa adara svarUpavannu mundina adyAyadalli (3.6.6ralli) vivarisalAguvudu.
2.4.3 mUgisida svaragaLu
eraDakkinta heccu ulikantegaLiruva pada illavE padarUpagaLa koneyalli bandiruva nakAra illavE makAra baraha kannaDada halavu pada mattu padarUpagaLalli biddu hOgide. Adare kannaDada
kelavu oLanuDigaLalli I biddu hOda mUguliya avaSESavAgi adara modalidda svara ‘mUgisida’ svaravAgi badalAgide.
udAharaNegAgi, keLage koTTiruva havyaka kannaDada pada mattu padarUpagaLannu haLegannaDa mattu baraha kannaDada pada mattu pada rUpagaLondige hOlisi nODabahudu.
haLegannaDa bandan
pOdan magan
akkan
baraha kannaDa hOda
maga
havyaka kannaDa hOda ᵒ maga ᵒ
Adare I mUgisida svaragaLu havyaka kannaDadalli padagaLa baruvudilla. oTTugaLalli bErugaLalliyU intaha mUgisida svara baruvudannu kannaDada bEre oLanuDigaLalli kANabahudu.
baruttavallade
bErugaLalli
udAharaNegAgi,
mUladrAviDada hosagannaDadalli hAvu embudAgi badalAgide; Adare kelavu oLanuDigaLalli idu hAᵒvu embudAgi uccAraNeyalliddu adaralli biddu hOgiruva makAra mUgisida A ᵒ svaradalli uLidukonDide.
pAmbu
2.4.4 maDacida svaragaLu
kannaDada baDaga mattu soliga oLanuDigaLalli svaragaLu maDacida mattu maDacada svaragaLAgi oDedukonDive. ivugaLalli maDacida svaragaLannu uccarisuvAga nAligeya tudi, Ta, Da, Na, LagaLa soligara uccAraNeyalliruva hAge, oLakke maDaciruttade.
oLanuDiyalli idondu uccAraNeya sangati mAtra. Adare baDagara oLanuDiyalli idu artabEdavannU sUcisuttade.
soligara kannaDadalli intaha maDacida svaragaLu avugaLa anantara maDacida vyanjanavondu (T, D, N illavE L) bandiruvalli mAtra kANisuttade. idallade, intaha maDacida svara kANisabEkiddalli avugaLa modalu kakAra illavE gakAra irabEku illavE avugaLa anantara bandiruva maDacida vyanjanada anantara mElina svaravondu bandirabEku (gurubasavE gavDa 1968). hAgAgi, I vyatyAsakke soliga oLanuDiyalli artavyatyAsavannu sUcisuva hoNeyilla.
Adare, baDaga oLanuDiyalli I badalAvaNe eraDu hejje munde hOgide. adaralli pUrti maDacida, are maDacida mattu svaragaLu maDacada uccAraNeyallive mattu avellakkU artavyatyAsavannu sUcisuva hoNeyide.
svaragaLembudAgi
mUru
LakAra mattu ZakAragaLu hattiraviruvallella svaragaLu I rIti maDacida svaragaLAgi badalAgiddu, anantara A vyanjanagaLu (LakAra mattu ZakAragaLu) bidduhOdudarindAgi avakke artavyatyAsavannu horuva hoNe doretideyundu I badalAvaNeyannu stUlavAgi vivarisabahudu.
baDaga oLanuDiyalli kANisuva I svaragaLige keLagina padagaLannu udAharaNegaLannAgi koDabahudu (emenO 1940):
baDagara kannaDa
aremaDacida svara pUrti maDacida svara maDacada svara katte ‘kalite’ katte ‘hiDi ele’’ katte ‘katte’’ bE ’‘bAyi’ bE ’‘baLe’’ bE ’‘beLe’’
gI ’‘gEyu’’ kI ’‘kILu’ kay ‘kay’’ kay ‘kaLe’
kIe ‘keLage’ kay ‘koLeta haNNu’
mEle modalaneya kAlannalli bandiruva padagaLalli modala neya svara maDacada svaravAgide; Adare eraDaneya kAlannalli bandiruva padagaLalli modalaneya svara aremaDacida svaravAgide mattu mUraneya kAlannalli bandiruva padagaLalli adu pUrti maDacida svaravAgide (idannilli cihnegaLa mUlaka sUcisalu prayatnisilla).
emenO avaru 1940ralli varNisida I vyatyAsada kuritu bAlakruSNan avaru 1999ralli barediruva baDaga vyAkaraNadalli (bAlakruSNan 1999) EnU hELilla. avara samayakkAguvAga A vyatyAsa illavAgittO atavA adannu uLisikonDiruva baDaga kannaDigaru avara gamanakke baralillavO tiLiyadu. idallade, emenO avara 1940ra barahavannu bAlakruSNan gamanisida hAgU kANisuvudilla.
emenO avara barahadallidda mElina padagaLu bAlakruSNan koTTiruva padakOSadalli ondE rUpadavAgi baruttave. udA haraNegAgi ‘bAyi’, ‘baLe’ mattu ‘beLe’ emba mUru artadallU bE emba ondE pada baruttade.
2.5 tiruLu
mUladrAviDada bErugaLalli svaragaLa baLake hEgittu mattu adu kannaDadalli yAva rItiyallella badalAgide embudannu I adyAyadalli vivarisalAgide. bErugaLa svaragaLallidda ’mEle-naDuve’ vyatyAsa mUlatenku drAviDada kAladallEnE avugaLa anantara oTTina jAgadalli akAra
bandiruvalli aLidu hOgittu. I badalAvaNeya pariNAmavannu tuLu mattu koraga nuDigaLannu horatupaDisi uLida ellA tenku drAviDa nuDigaLallU kANabahudu. idallade, nereya nuDiyAda teluginalli mattu bEre kelavu naDudrAviDa nuDigaLallU intahadE badalAvaNe naDedide.
I badalAvaNeyallade, kannaDadalli naDeda bEreyU kelavu badalAvaNegaLu mUladrAviDada bErugaLalli baruttidda svaragaLa svarUpavannu badalAyisive.
bErugaLa
svaragaLallidda
vyatyAsa mUladrAviDadallEnE sErikeya niyamavondakke oLagAgittu. anantara kannaDada caritreyallU idu kelavu badalAvaNegaLannu kanDide. ivannella mEle vivaravAgi pariSIlisalAgide.
udda-giDDa
I svaragaLa anantara bandidda oTTugaLalli entaha svaragaLu baraballuvAgidduvu mattu ivu kannaDadalli hEge badalAgive embudannu mundina adyAyadalli vivarisalAguvudu.
3. oTTina svaragaLu
3.1 munnOTa
mUladrAviDa padagaLa modalina ulikanteyalli baruva svaragaLu bErinadAgidduvu mattu adara anantara eraDu, mUru illavE nAlkaneya ulikanteyalli baruva svaragaLu oTTinadAgidduvu. bErina svaragaLalli naDeda badalAvaNegaLigU avugaLa anantara bandidda oTTina svaragaLalli naDeda badalAvaNegaLigU naDuve halakelavu vyatyAsagaLiveyAda kAraNa, oTTina svaragaLalli naDeda badalAvaNegaLannu illi I bEreyE ondu adyAyadalli vivarisalAgide.
oTTina svaragaLalli naDeda badalAvaNegaLannu bErina svaragaLalli naDeda badalAvaNegaLaSTu spaSTavAgi mattu niyamitavAgi vivarisalu sAdyavAguvudilla. idakke kAraNavEnendare, padagaLalli kANisuva bErugaLu ellA drAviDa nuDigaLallU samAnavAgiruttave; Adare avugaLa anantara baruva oTTugaLu bEre bEre drAviDa nuDigaLalli bEre bErAgiruttave.
udAharaNegAgi keLage koTTiruva kannaDa padagaLannu bEre
drAviDa nuDigaLa padagaLondige hOlisi nODabahudu.
kannaDa
bEre drAviDa nuDigaLu tamiLu: aLavay, tuLu: aLake, telugu: alavi, kUyi: DAsa
tEpe
tamiLu: nANmay, koDagu: YANa telugu: nakka, gOnDi: narkal tamiLu: tayyal, kUvi: tacali
I padagaLallella modalaneya ulikante endare bEru samAna vAgiruvudannu kANabahudu. Adare adara anantara banda oTTina ulikantegaLu bEre bEre nuDigaLalli bEre bErAgive.
hAgAgi, halavu sandarbagaLalli kannaDa padagaLalli kANisikoLLuva oTTugaLu mUladrAviDadalli yAva rUpadalli iddirabahudu mattu avugaLalli entaha badalAvaNegaLella naDedirabahudu embudannu kalpisikoLLalu namage sAkaSTu AdAragaLu siguvudilla.
3.2 mUladrAviDada oTTugaLu
mUladrAviDa padagaLalli baruttidda oTTugaLa kuritAgi kelavu niyamagaLannu kalpisikoLLalu sAdyavAgide.
(1) oTTina svaragaLAgi mUladrAviDadalli a, i mattu u emba mUru svaragaLu mAtra baraballuvAgidduvu. udAharaNe gAgi, kannaDada aRi ‘tiLi’, iZi ‘iLi’, piDi ‘hiDi’ padagaLalli mUladrAviDa bErina anantara i oTTu bandide; puZu ‘huLa’, kiRu ‘cikka’’ padagaLalli u oTTu bandide mattu nILa ‘udda’, tumba ‘bahaLa’, kUDa ‘oTTAgi’ padagaLalli a oTTu bandide.
kannaDa padagaLalli ekAravU oTTina rUpadalli bandiruvudannu kaTTu-kaTTe, modalAda padajODigaLalli kANabahudu. Adare, idu mUladrAviDadalli *ay emba rUpadallidda oTTAgittu. kannaDadalli adu e oTTAgi
kollu-kole
nagu-nage,
badalAgide. tamiLina kaTTay ‘kaTTe’, nakay ‘nage’, kolay ‘kole’ modalAda padagaLalli I oTTu mUladrAviDada rUpadalli uLidukonDide.
(2) taDeyuligaLalli konegoLLuva bErugaLa anantara uccA raNegAgi ukAravondannu sErisikoLLalAguttittu (6.2 nODi). bErugaLa anantara svaradalli modalAguva oTTu bandAga I ukAra bidduhOguttittu. I sErikeya niyamavannu kannaDada kUDu-kUDa, teRu-teRa padagaLalli kANabahudu.
udAharaNegAgi, kUDu padada koneyalli kANisuva ukAra uccAraNegAgi bandudu; A padakke a oTTannu sErisi kUDa padavannu tayArisabahudu. Adare I rIti a oTTannu sErisuvAga kUDu padada koneyalliruva ukAra bidduhOguttade.
(3) bErugaLa anantara baraballa u oTTiginta bErAgiruva intaha uccAraNegAgi sEruva ukAravondannu kalpisikoLLalu mUladrAviDada kelavu sErikeya niyamagaLu kAraNa.
udAharaNegAgi, mUladrAviDada bErugaLalli baruva immaDi taDeyuligaLu avugaLa anantara svaradalli modalAguva oTTu bandAga otte taDeyuligaLAgi badalAguttaveyemba sErikeya niyamavondide (4.4.1 nODi).
Adare, intaha immaDi taDeyuligaLa anantara uccAraNegAgi ukAra bandideyAdare, antaha padagaLalli I rIti immaDi taDeyuli otte taDeyuliyAguva badalAvaNe naDeyuvudilla.
kannaDada nuggu mattu nugi padagaLannu I vyatyAsakke udA
haraNeyAgi koDabahudu:
nuggu padadalli bandiruva ukAra uccAraNegAgi bandudu;
hAgAgi, adara gga embudu otte taDeyuliyAgi badalAgilla.
Adare nugi padadalli bandiruva i embudu ondu oTTu. gga embudu otte taDeyuliyAgi
hAgAgi, adarallidda badalAgide.
(4) uccAraNegAgi banda svarakkU oTTina svarakkU naDuviruva I vyatyAsa samaya kaLedante nuDiyondaralli illavAgalu sAdyavide. udAharaNegAgi, kannaDada kriyApadagaLige uccAraNegAgi sErisiruva ukArada svarUpa samaya kaLedante badalAgide.
haLegannaDadalli mADu, nODu, bEDu modalAda kelavu kriyApadagaLa koneyalli bandidda ukAra avugaLa anantara oTTugaLu sEridAga bidduhOguvantahadAgittu (mAZpUDe, mALtudu).
Adare, anantarada samayadalli I ukAra biddu hOgade (mADuvoDe,
kriyApadada amSavAgiyE uLidiruvudannu mADidudu) modalAda kriyArUpagaLalli kANabahudu.
3.3 uddasvara giDDavAguvudu
tamiLina kelavu padagaLalli oTTina jAgadalli kANisuva udda svara kannaDadalli giDDa svaravAgi kANisuttade. illi mElnOTakke udda svara kannaDadalli giDDa svaravAgideyendu tOruttade. udAharaNe gAgi, keLage koTTiruva kannaDa padagaLannu tamiLu padagaLondige hOlisi nODabahudu. kannaDa
kaZal ‘majjige’’ nenTaru
kiZAn kAkkAy nATTAr
tamiLu
kannaDi
Adare, eraDu illavE mUranE ulikanteyalli uddasvara mattu giDDasvaragaLa naDuvina vyatyAsa mUladrAviDadalli ittendu vAdisalu heccina AdAravEnU illa. hAgAgi, oTTina jAgadalli baraballa svaragaLella mUladrAviDadalli giDDavAgi mAtra (adarallU a, i, ugaLAgi mAtra) idduvu embudE Igina kalpaneyAgide.
I kalpaneyante mElina padagaLalli kannaDa mUladrAviDada oTTina rUpagaLannu uLisikonDide mattu tamiLu avannu udda svaradavannAgi badalAyiside.
Adare, idakke apavAdavAgi intaha kelavu padagaLu jODu padagaLAgiralu sAdyaviddu, avugaLalli baruva uddasvara bErina svaravAgiralu sAdyavide. kannaDa A bErannu oTTina rUpakke badalAyisi adara uddasvaravannu giDDassvaravAgi mADikonDide.
kannaDa
kaNave, kaNive
tamiLu kaNavAy aTikkAy kuNTikkAy
mElina kannaDa padagaLalli kANisuva giDDa ekAra tamiLinalli Ay rUpadalli kANisuttade. nijakkU idu bErina (vAy ‘bAyi’ mattu kAy ‘kAyi’) svaravallade oTTina svaravalla. kannaDada padagaLalli mAtra idu giDDasvaravAgi badalAgiddu oTTina rUpavannu paDedide.
3.4 eraDu giDDa svaragaLu sEri udda svaravAguvudu
mUladrAviDada kriyAbErugaLa koneyallidda yakAra illavE kakAra bidduhOdAga (4.3.5 nODi) adara anantara bandidda oTTina svara mattu adara modalu bandidda bErina svara - iveraDu oTTu sEri ondu udda svara kANisikoLLuttade. idu mUladrAviDadallEnE naDeda badalAvaNeyAgirabahudu. I badalAvaNeyannu tOrisuva (badalAda) mattu tOrisadiruva (badalAgada) eraDu rItiya padagaLU kannaDadallive.
badalAgada pada
togalu moga
tigaDu ‘tikku’’
badalAda pada tOlu mOre
idallade, bEre drAviDa nuDigaLa padagaLU I badalAvaNe naDe diruvudannu sUcisaballuvu. udAharaNegAgi, kannaDada jEnu padadalli I badalAvaNe naDedideyembudannu tuLuvina tiga ‘jEnu’ pada sUcisuttade; kannaDada kesavu padadalli I badalAvaNe naDedilla, Adare, tamiLina cEmpu ‘kesavu’ padadalli naDedide.
3.5 eraDaneya svaradalli badalAvaNe
mUru ulikantegaLiruva halavu padagaLige kiTTel avara kannaDa- ingliS niganTinalli avugaLa eraDaneya svaravannavalambisi mUru mUru rUpagaLiruvudannu kANabahudu. kannaDada padagaLalli I eraDaneya svara akAra, ikAra illavE ukAravAgiralu sAdya embudE avugaLige I rIti mUru mUru rUpagaLu kANisi
koLLalu kAraNa. udAharaNegAgi, keLage koTTiruva padagaLannu gamanisabahudu.
imaru
pAsage
kuDaka
huDagi
imiru
pAsike
aduru ‘naDugu’’ imuru ‘oNagu’’ uDugu ‘kuggu’’ pAsuge ‘hAsige’ kuDuka huDugi
innu kelavu padagaLige eraDaneya svaravannavalambisi eraDeraDu rUpagaLu kANisuttave; adu (1) akAra illavE ikAravAgira bahudu (aRave, aRive; okkal, okkil); (2) ikAra illavE ukAravAgirabahudu (aLipu, aLupu; oppige, oppuge); (3) akAra illavE ukAravAgirabahudu (alagu, alugu; ganDasu, ganDusu).
idallade, eraDaneya svaravAgi akAra illavE ekAravannu tOrisuva padagaLu (aLata, aLeta; baraha, bareha) kelavive mattu a, i, u, egaLemba nAlku svaragaLannU tOrisuva padagaLU (aLasu, aLisu, aLusu, aLesu) kelavive.
I heccina rUpagaLu yAva rItiya padagaLalli kANisikoLLu ttave, avugaLa hinde niyamavEnAdarU aDagideyE embudannu kanDuhiDiyuva avaSyakateyide.
udAharaNegAgi, eraDanE ulikanteyalliruva svara mUla drAviDada *ay (illavE *a) embudarinda bandideyAdare,
adu intaha padagaLalli akAravAgi kANisikoLLuttade emba ondu niyamavannu keLagina padagaLalli kANabahudu.
aLe aLate
naDate
bare baravaNige mere meravaNige beLe beLavaNige
kaLavu
neravu teravu naDavaLike nenapu nene bare baraha
idallade, I bEre bEre rUpagaLu kannaDada bEre bEre oLanuDigaLalli beLedubandu, allinda baraha kannaDakke bandiralu sAdyavide.
yAva
padagaLalli
svara eraDaneya
idu nijavE embudannu tiLiyalu ivattina oLanuDigaLalliruva svaravAgi kANisikoLLuttade embudannU kanDuhiDiyuva avaSyakateyide. niyamagaLigintalU ‘olavu’gaLu kANisikoLLuvudE jAsti embudu illi nAvu edurisabEkAgiruva tondareyAgide.
padaracaneyalli
sAmAnyavAgi
3.5.1 eraDanE svara biddu hOguvudu
mUru ulikantegaLallU svaraviddu, eraDaneya ulikanteyalli rakAra illavE ZakAravidda padagaLa eraDaneya giDDasvara kannaDada halavu padagaLalli bidduhOgiruvudannu (mattu anantara rakAra illavE ZakAra mundina vyanjanadondige sEri immaDi vyanjanavAgiruvudannu) kANabahudu. keLage koTTiruva tamiLu padagaLalli I svara bidduhOgilla.
kannaDa
urku, ukku
kurgu, kuggu gurbi, gubbi parti, hatti
urdu, uddu
karcu, kaccu maZgu, maggu
piZka, hikke
tamiLu urukku kuraGku kuruvi parutti
uZuntu kaZuvu maZuGku piZukkay
Adare I badalAvaNe kannaDadalli niyamitavAgi naDedilla. keLage koTTiruva padagaLa eraDanE ulikanteyalli rakAra illavE ZakAra bandideyAdarU eraDaneya giDDasvara bidduhOgilla.
kannaDa
erapu, eravu
gorasu saraku
aZivu
paZagu
moZagu
tamiLu irappu kuraccay carakku aZipu paZaku muZuGku
eraDaneya ulikanteyalli banda giDDa svaragaLu karnATakada indina kelavu oLanuDigaLalli bEre halavu sannivESagaLallU biddu hOgive.
udAharaNegAgi, oLanADina baDagu oLanuDigaLalli ivu heccina padagaLallU bidduhOgive; Adare, tenku oLanuDigaLalli kelavu
sannivESagaLalli (udA: eraDanE mattu mUranE ulikantegaLalli taDeyuli taDeyuliyiddu, ottakSaravAgiruvalli) avu hAgeyE uLidive mattu uLideDegaLalli biddu hOgive (upAdyAya 1976:256).
ulikanteya
eraDanE
(1) oLanADina baDagu oLanuDigaLalli mAtra bidduhOgiruvudu:
baraha
maysUru
gulbarga
(2) oLanADina tenku mattu baDagu oLanuDigaLeraDarallU
bidduhOgiruvudu:
baraha
kudure
sAsive
bAgilu
maysUru kudre
sAsve
bAglu
gulbarga kudri sAsvi bAgla
karAvaLiya tenku oLanuDigaLalli I svara bidduhOgade uLidideyumbudakke tenku havyakada kudure, sAsame, bAgilu, padagaLannu udAharaNeyAgi koDabahudu.
modalAda
(3) maDikEriya jEnukurubara kannaDadalli baruva mUru ulikanteya padagaLalli bEreyE ondu badalAvaNe kANisuttide. intaha padagaLa eraDaneya ulikanteyalli baruva svara I oLanuDiyalli uddasvaravAguttade (upAdyAya 1976). Adare
idu akAravannu mAtravallade bEre svaragaLannU badalAyisideyE embudannu tiLiyalu udAharaNegaLilla.
barahada kannaDa
hagalu
kanasu
kattale
kUdalu
jEnukuruba hagAlu vanAke kanAsu
kattAle kUdAlu
3.5.2 mUgisida svaragaLu
eraDanE (illavE mattina) svarada anantara bandidda mUguli biddu hOdAga adara modalina svara kelavu oLanuDigaLalli mUgisida svaravAgi badalAguttade (5.2.6 nODi).
karAvaLiya havyaka kannaDadalli intaha sannivESadalli bandidda LakAravU biddu hOdudarindAgi, mUgisida svarakke ‘ganDasu’ artavannu sUcisuva kelasa doretide. yAkendare, LakAra bidduhOgiruvalli adara modalu bandidda svara badalAgade
haLegannaDa
havyaka kannaDa
bandan
bandaL
mADidan mADidaL
mADida ᵒ mADida
Adare, haLegannaDada appan, ajjan (havyaka appa ᵒ, ajja ᵒ)
modalAda ganDasarannu sUcisuva padagaLalli mAtravallade, akkan (havyaka akka ᵒ)dantaha bEre kelavu padagaLallU I badalAvaNe naDedideyAda kAraNa intaha padagaLalli mUgisida svarakke mElina artavilla.
3.6 padagaLa koneya svaragaLu
mUladrAviDa padagaLa koneyalli a, i mattu u emba mUru svaragaLu mAtravE baraballuvAgidduvu. Adare kannaDada halavu kANabahudu. padagaLa mUladrAviDa padagaLa koneyalli baruttidda ay embudu kelavu sannivESagaLalli ekAravAgi kannaDadalli badalAgiruvudE idakke kAraNa. idallade, kriyApadagaLa koneyallidda akAravU kannaDadalli ekAravAgide.
koneyalli ekAra bandiruvudannu
padagaLa koneyallidda bEre kelavu svaragaLu kannaDada oLanuDi gaLalli badalAgive. padagaLa koneya ekAra ikAravAguvudu, akAra a:kAravAguvudu mattu ukAra u mattu u^gaLAgi idallade, oDedukoLLuvudu ukAradalli vyanjanagaLalli konegoLLuvantAdudu hosagannaDada innondu badalAvaNe.
badalAvaNegaLu. padagaLu
konegoLLuva
3.6.1 ay embudu ekAravAguvudu
mUladrAviDadallidda ulikantegaLiruva padagaLalli bandAgalella kannaDadalli ekAravAgi badalAgide. tamiLinalli idu ay embudAgiyE kANisuttade.
illavE
kannaDa
hoge
beLe
tamiLu kaTTay tALay yAnay pukay viLay eccarikkay
kannaDadallU kelavu tenku oLanuDigaLalli ay embudu padagaLa koneyalli badalAgade uLidide. udAharaNegAgi, maysUru jilleya paScima vibAga(cAmarAjanagara)dalli adu ivattigU ay emba rUpadallE uccAraNeyAguttade.
barahada kannaDa cAmarAja nagara mane
kalay
manay baray
tamiLu manay varay (agaZ)
Adare idE Urina kelavara mAtinalli ay embudu a embudAgi (illavE nAligeya mumbAgavannu bAyiya keLabAga dalli nillisi uccarisida ’mungeLagina’svaravAgi) badalAdudU ide. mana (illavE mane:) ‘mane’, gvADa (illavE gvADe:) ‘gODe’, tala (illavE tale:) ‘tale’ modalAda baLakegaLannu idakke udAharaNegaLannAgi koDabahudu.
ondu ulikanteyiruva padagaLalli mAtra ay embudu haLegannaDadalli badalAgade uLidide. hosagannaDadallU idu nAmapadagaLalli mattu kriyApadagaLa kelavu rUpagaLalli badalAgade uLidide (5.4.4 nODi).
3.6.2 akAra ekAravAguvudu
padagaLa koneyalli baruva akAravU kannaDadalli ekAravAgi badalAgiruvudannu kannaDada kriyApadagaLalli kANabahudu.
kannaDa
mare moge
tamiLu
maRa
muka
padagaLa koneya ay embudu (3.6.1 nODi) mattu koneya akAra - iveraDU ekAravAgi kriyApadagaLa mattu ay badalAdudarindAgi, embavugaLalli konegoLLuttidda eraDu rItiya kriyApadagaLU kannaDadalli ekAradalli konegoLLuvantAgide.
mUladrAviDadalli a
3.6.3 ekAra ikAravAguvudu
mEle vivarisida eraDu badalAvaNegaLinda banda padagaLa koneya ekAra oLanADina baDagu oLanuDigaLalli, endare dAravADa, gulbarga, beLagAvi modalAda pradESagaLalli ikAravAgi badalAgide.
badalAvaNe naDedideyAdarU, adu kriyApadagaLannu mAtra badalAyiside; nAmapadagaLannu badalAyisilla.
oLanuDigaLallU
intahadondu
karAvaLiya oLanuDigaLalli I svara ekAravAgiyE ide. I vyatyAsavannu keLage koTTiruva karAvaLiya havyaka kannaDa, tenku oLa nADina maysUru kannaDa mattu baDagu oLanADina gulbarga kannaDa padagaLa naDuve kANabahudu.
(1) nAmapadagaLu:
havyaka
kudure
sAsave
(2) kriyApadagaLu:
havyaka
koLe
mase
maysUru kudre
yale
sAsve
maysUru masi
gulbarga kudri sAsvi
gulbarga masi
koneyallU baraballuvAgidduvu.
3.6.4 ukArada sErike
mUladrAviDadalli taDeyuligaLannu biTTu itara vyanjanagaLu haLegannaDa I padagaLa mUladrAviDadalli baLakeyannu uLisikonDide. idallade, taDeyuliyAgidda adiruliyAgi badalAyisikonDideyAda kAraNa, adannU adu padagaLa koneya vyanjanavAgi baLasaballudu.
RakAravannu
haLegannaDa
hosagannaDa (baraha kannaDa) intaha padagaLellavannU svaradalli padagaLAgi badalAyiside. idakkAgi intaha konegoLLuva hosagannaDadalli uccAraNegAgi ukAravannu padagaLigella sErisalAguttade. I rIti ukAravannu sErisidAga padagaLa koneya vyanjanagaLalli kelavu badalAvaNegaLU naDedive (udAharaNegaLige
7.9 nODi).
3.6.5 ukAra a:kAravAguvudu
nAmapadagaLa koneyalli baruva ukAra karnATakada baDagu oLanuDigaLalli (udAharaNegAgi gulbarga kannaDadalli) a:kAravAgi badalAgide.
padagaLalli
Adare, I badalAvaNe ellA padagaLallU naDedilla. eraDu ulikantegaLiruva svara uddavAgiruvalli mattu (2) modalaneya svarada anantara ottakSaraviruvalli mAtra naDedide.
(1) modalaneya svara uddavAgiruva eraDu ulikanteya pada gaLu:
modalaneya
barahada kannaDa
gulbargada kannaDa
hAlu
hUvu
kUsu
hU:va
kU:sa
(2) modalaneya svarada anantara ottakSaraviruva eraDu ulikanteya padagaLu:
barahada kannaDa
gulbargada kannaDa
kallu
manju
nekku
ne:kka
mUru ulikantegaLiruva
svara bidduhOduda rindAgi eraDu ulikantegaLiruvavugaLAgiruvantaha padagaLallU I badalAvaNe naDedide.
padagaLa eraDaneya
barahada kannaDa
bisilu
nEgilu
guDugu hokkuLu
gulbargada kannaDa
bi:sla
nE:gla
gu:Dga
ho:nkLa
Adare, uddasvaravillada eraDu ulikantegaLiruva padagaLalli I
badalAvaNe naDedilla.
barahada kannaDa
iruve
elubu
hasivu
gulbargada kannaDa yalu hosu
I badalAvaNe ellella naDedide embudannu sariyAgi
tiLiyalu heccina samSOdane naDeyabEkAgide.
3.6.6 ukArada oDeta
karAvaLiya gavDa kannaDada oTTugaLalli baruva (endare modalaneya ulikanteyannu horatupaDisi itara ulikantegaLalli baruva) ukAra dunDagiruva ukAra mattu dunDagillada u^kAra emba eraDu svaragaLAgi oDedukonDide.
tuTiyannu baLasi uccarisuva va, pa, ba mattu ma vyanjanagaLa anantara mattu dunDagiruva (udda illavE giDDa) ukAra mattu okAragaLa anantara ukAra badalAgade uLidide, Adare itara sannivESagaLalli u^kAravAgi badalAgide.
kappu
ukAraviruva padagaLu u^kAraviruva padagaLu kants ‘muLugisu’’ avulu ‘avalakki’ kaTTa ‘kaTTu’ taTTa ‘taTTu’’ etta ‘ettu’ sikka ‘sigu’ hEL ‘hELu’
hOLu ‘tunDu’
kokku
tabbu
kuttu
Adare, I niyamakke halavu apavAdagaLU iveyAda kAraNa (duDka ‘duDuku’, moNNa ‘maNNu’, mUkti ‘mUguti’, antu ‘hAge’), I vyatyAsakke gavDa kannaDadalli artavannu sUcisuva hoNe
kelavu
jODupadagaLalli
3.7 tiruLu
mUladrAviDada oTTugaLalli baruttidda svaragaLu kannaDadalli yAva badalAvaNegaLigella oLagAgive emba viSayadalli namaginnU heccu tiLidilla. kANisuttidda uddasvara giDDavAgiruvudu, yakAra illavE kakAra biddu hOdudarindAgi avugaLa modalu mattu anantara bandidda svaragaLu oTTu sEri uddasvaravAgiruvudu mattu padagaLa koneya *ay mattu *a embavugaLu ekAravAgi badalAgiruvudu namage tiLidiruva mukya badalAvaNegaLu.
idallade, kannaDada caritreyallEnE adara oLanuDigaLalli kelavu badalAvaNegaLannU I adyAyadalli naDediruva vivarisalAgide. vyatyAsa aLiduhOguvudu illavE A svaravE bidduhOguvudu, padagaLa koneyallidda ekAra ikAravAgi mattu ukAra a:kAravAgi
padagaLa eraDaneya
svaradallidda
illavE u^kAravAgi badalAguvudu mattu vyanjanagaLalli konegoLLuva padagaLa anantara ukAravondu sErikoLLuvudu ivugaLalli mukyavAda badalAvaNegaLu.
4. taDeyuligaLu
4.1 munnOTa
kannaDada caritreyalli mUladrAviDa svaragaLa eNike mattu uccAraNegaLalli heccina badalAvaNegaLEnU naDedillavembudannu nAvu hindina adyAyadalli nODiruvevu. kelavu viSiSTavAda mattu jAgagaLalli sannivESagaLalli badalAvaNegaLAgive, aSTe (kannaDada kelavu oLanuDigaLu idakke apavAdagaLu).
svaragaLa udda
mAtra
Adare, mUladrAviDadallidda vyanjanagaLa eNike mattu kannaDada badalAvaNegaLindAgi, kannaDadalli
uccAraNegaLeraDarallU caritreyalli mUladrAviDadallidda ippattondu vyanjanagaLAgive.
halavAru badalAvaNegaLu
vyanjanagaLu
hadinAru
naDedive.
vidvAmsaru mUladrAviDakke kalpisikonDiruva vyanjanagaLannu
keLage sUcisida hAge paTTimADabahudu.
mUladrAviDa vyanjanagaLu
taDeyuli pa mUguli
pakkaduli
hoDeyuli taDeyilladuli
mUladrAviDada I vyanjanagaLalli pa, ta, ca, ka; ma, na, Ya; va, ya emba ombattu vyanjanagaLu mAtra padagaLalli modalige baraballuvAgidduvu.
YakAravannu biTTu itara ellA vyanjanagaLU eraDu svaragaLa naDuve baraballuvAgidduvu; avugaLalli taDeyuligaLu mattu mUguligaLu otte rUpadalli mAtravallade immaDi rUpadallU (endare ottakSarada rUpadallU) baraballuvAgidduvu.
uLida vyanjanagaLalli ra-ZagaLannu biTTu itara vyanjanagaLu otte rUpadalli mattu immaDi rUpadalli baraballuvAgidduvu; ra- ZagaLu mAtra immaDi rUpadalli baruttiralilla.
taDeyuligaLa modalu banda mUgulige A taDeyuligaLa jAgadallEnE naDeyuvantaha uccAraNeyittu. Adare I ondu modalina) jAgavannu horatupaDisi itara (taDeyuligaLa jAgagaLalli illavE immaDi rUpadalli ma, na, Na mattu YagaLu mAtra baraballuvAgidduvu. hAgAgi, mUladrAviDakke ma, na, Na mattu YagaLemba I nAlku mUguligaLannu kalpisikonDare sAkAguttade.
haLe tamiLinalli eraDu rItiya nakAragaLu baLakeyallidduvu; ivugaLalli ondakke takArada jAgadalli mattu innondakke RakArada jAgadalli uccAraNeyittu. udAharaNegAgi, verin ‘bennu’ padadalli takArada jAgadalli uccAravAguva nakAravide mattu varin ‘bandare’ padadalli RakArada jAgadalli uccAravAguva nakAravide. Adare I vyatyAsavannu mUladrAviDakke kalpisikoLLuva avaSyakateyillavendu tOruttade.
malayALadallU I eraDu rItiya
mUguligaLu baLakeyallive. udAharaNegAgi, ennAl ‘Adare’ padadalli baruva
immaDi nakArakke takArada jAgadalli uccAraNeyide mattu ennAl ‘nanninda’ padadalli baruva immaDi nakArakke RakArada jAgadalli modalinadu mUladrAviDada *nta illavE *nRdinda bandide mattu eraDaneyadu *nnadinda bandide (subrahmaNyam 1983:380 nODi).
uccAraNeyide.
ivugaLalli
mUguligaLa anantara baruva taDeyuligaLu otte illavE
immaDi rUpadalliralu sAdyavittu.
taDeyuligaLannu biTTu uLida ellA vyanjanagaLU padada kone
yalli baraballuvAgidduvu.
mUladrAviDadalli RakAra ondu taDeyuliyAgittu endu
vAdisuvudakke halavu kAraNagaLive:
(1) itara taDeyuligaLa hAge adu mUguligaLa anantara otte rUpadalli illavE immaDi rUpadalli baraballudAgittu (*tOnRu ‘tOru’, *kanRRay ‘kante’);
(2) svaragaLa naDuveyU adu otte illavE immaDi rUpadalli baraballudAgittu (ARu ‘taNi’, *mARRu ‘mAtu’).
(3) ivattina drAviDa nuDigaLalli I RakAra halavu sannivESagaLalli kANisikoLLuttade. taDeyuliyAgiyE udAharaNegAgi, mUguligaLa modalu bandidda I RakAra giDDa svarada anantara kannaDadalli dakAravAgi kANisikoLLuttade (onRu > ondu); svaragaLa naDuvina immaDi RakAravU giDDasvarada anantara tta embudAgi kANisikoLLuttade (*puRRam > hutta).
mUladrAviDada I hadinAru vyanjanagaLu kannaDadalli ippa ttondu vyanjanagaLAgi oDedukonDudu hEge embudannu mattu
bEre kelavu badalAvaNegaLindAgi avugaLa baLakeyalli entaha vyatyAsagaLella unTAgive embudannu I adyAyadalli mattu mundina (aydanE) adyAyadalli vivaravAgi pariSIlisalAguvudu.
4.1.1 taDeyuligaLu
ondu vyanjanavannu uccarisuvAga bAyiya mUlaka hora hOguva usirannu bAyiyoLage ellAdarU ondu kaDe pUrti mUlakavE) biDalAguttadeyAdare, adannu ‘taDeyuli’ endu kareyabahudu; pa, ta, ca, Ra, Ta, ka embavu mUladrAviDadalli baruttidda intaha taDeyuligaLu.
(bAyiya
anantara
taDedu
ivugaLa uccAraNe mUladrAviDadalli rItiyalli naDeyuttiddirabEkendu kalpisalAgide.
keLage vivarisida
(1) tuTigaLeraDannu oTTige taruva mUlaka uccarisuva pa;
(2) nAligeya tudiyannu hallugaLa himbadiyalli nillisuva
mUlaka uccarisuva ta;
(3) nAligeya tudiyannu adakkinta innU svalpa himbadiyalli
nillisuva mUlaka uccarisuva Ra;
(4) nAlageya mundiruva (endare adara tudiya hindiruva) cappaTe bAgavannu allE mElgaDeyiruva anguLige tAgisuva mUlaka uccarisuva ca;
(5) nAlageya tudiyannu maDaci adara aDibAgavannu anguLige
tAgisuva mUlaka uccarisuva Ta; mattu
(6) nAligeya himbAgavannu allE mElgaDeyiruva medu
anguLige tAgisuva mUlaka uccarisuva ka.
I ellA taDeyuligaLigU koraLisida mattu koraLisada
uccAraNegaLidduvu (4.1.2 nODi).
mUladrAviDadallidda I Aru taDeyuligaLu kannaDadalli hattu taDeyuligaLAgi oDedukonDive. idakke kAraNavEnendare, mUla drAviDadalli artabEdavannu sUcisadiddantaha koraLisada (pa, ta, ca, Ta, ka) mattu koraLisida (ba, da, ja, Da, ga) taDeyuligaLa naDuvina vyatyAsa kannaDadalli artabEdavannu sUcisuva hAgAgide.
idallade, mUladrAviDada taDeyuligaLu kannaDadalli bEreyU halavu badalAvaNegoLagAgive. adarallidda Ra emba taDeyuli haLegannaDadalli heccineDegaLallU rakArada hAgidda, Adare uccAraNe yalli adakkinta bErAgidda, ondu ‘hoDeyuli’yAgi badalAgide; anantara hosagannaDadalli adu uccAraNeyalli rakAravE Agide.
Adare mEle sUcisida hAge, kelavu sannivESagaLalli (eraDu svaragaLa naDuve immaDi rUpadalli bandiddAga illavE ondu mUguliya modalu bandiddAga) adu haLegannaDadallEnE takAra illavE dakAravAgiyU badalAgide. mUladrAviDada cakAra kannaDadalli heccineDegaLallU sakAravAgi badalAgide; Adare kelavu padagaLalli adu cakAravAgiyE uLidide illavE jakAravAgi badalAgide.
mUladrAviDada taDeyuligaLu kannaDadalli bEreyU halavu badalAvaNegaLigoLagAgiddu, adarindAgi avu yAva padagaLallella baruttave emba viSayadalli mUladrAviDa mattu kannaDagaLa naDuve halavu vyatyAsagaLu tOribaruttave.
4.1.2 koraLisida mattu koraLisada taDeyuligaLu
mUladrAviDadalli taDeyuligaLige ‘koraLisida’ uccAraNe mattu ‘koraLisada’ uccAraNe embudAgi eraDu rItiya uccAraNe gaLidduvu; koraLisida uccAraNeyalli avugaLondige ganTalinalli naDeyuva adiruvikeyU sEriruttade; koraLisada uccAraNeyalli I adiruvike sEriruvudilla. Adare, mUladrAviDa taDeyuligaLa uccAraNeyallidda I sUcisuva vyatyAsakke kelasavittendu vAdisalu yAva AdAravU dorakuvudilla.
naDuvina artavyatyAsavannu
padagaLa
hAgAgi, eraDu svaragaLa naDuve bandAga, illavE mUguli gaLa (manaNaYagaLa) anantara otteyAgi bandAga taDeyuligaLannu koraLisida vyanjanagaLAgi mattu itara sandarbagaLalli koraLisada vyanjanagaLAgi mUladrAviDadalli uccarisalAguttittu embudAgi kalpisabEkAgide.
naDeda halavAru badalAvaNegaLa kannaDada taDeyuligaLa pariNAmavAgi, naDuvidda I uccAraNeya vyatyAsakke artavyatyAsavannu sUcisuva bele bandide.
koraLisida mattu
caritreyalli
koraLisada
udAharaNegAgi, katte mattu gadde emba eraDu padagaLa naDu viruva arta vyatyAsavannu avugaLalli baruva taDeyuligaLu koraLisada ka-ta rUpadalliveyE illavE koraLisida ga-da kannaDadalli rUpadalliveyE emba sUcisalAguttade. Adare padagaLu *kaZutay rUpadalliddirabEku (uccAraNeyalli *kaZuday mattu *kaZaday).
vyatyAsada mUladrAviDadalli I
*kaZatay emba
mUlaka
mattu
ivugaLalli modalaneya pada kannaDadalli katte embudAgi badalAgide. endare, ZakArada anantara bandidda ukAra biddu
hOgide mattu idarinda unTAda Zda ottakSara koraLisada tta embudAgi badalAgide. idallade, padada koneya *ay embudu ekAravAgi badalAgide.
idakke badalu eraDaneya pada gadde embudAgi badalAgide. endare, ZakArada anantara bandidda akAra bidduhOgide mattu idarinda unTAda Zda ottakSara koraLisida dda embudAgi badalAgide. idallade, padada modalina kakAravU koraLisida gakAravAgi badalAgide mattu padada koneya ay embudu ekAravAgi badalAgide.
taDeyuligaLa koraLisuvikeya maTTige kannaDadalli naDeda intaha badalAvaNegaLella heccina maTTige aniyamitavAdavugaLu. avugaLa svarUpa entahadu embudannu keLagina vibAgagaLalli (bEre bEre sandarbagaLalli) vivarisalAgide.
mattu
nAlku
4.2 padagaLa modaligidda taDeyuligaLu
mEle sUcisida hAge, mUladrAviDa padagaLalli modalige ka, ca, mAtra baraballuvAgidduvu; Ra mattu TagaLu A jAgadalli baruttiralilla.
idallade, I taDeyuligaLu padagaLa modalige koraLisada rUpadalli mAtra baLakeyAguttidduvu. adare kannaDa padagaLalli modalige avu koraLisada rUpadalli mAtravallade koraLisida rUpadallU baraballuvu.
taDeyuligaLu
I viSayadalli kannaDada (mattu itara drAviDa nuDigaLa) pada gaLu halavu rItiya aniScitategaLigoLagAgive. haLetamiLu nuDi mAtra idakke apavAdavendu hELabahudu. udAharaNegAgi, kannaDada kelavu padagaLa modalige baruva taDeyuligaLu avugaLa ellA rUpagaLallU koraLisida rUpadalli kANisikoLLuttave.
ganDu, ganDa, ganDasu, ganDike, ganDiga jARu, jARike ’jAruvike’, jARa (jAruguppe) daTTa ‘dappa’, daDDa, daDAli ‘dappa hengasu’, danDi
‘doDDadu’
innu kelavu padagaLu avugaLa onderaDu rUpagaLalli mAtra modaligiruva taDeyuliyannu koraLisida rUpakke badalAyisive; uLida rUpagaLalli adannu koraLisada rUpadallE uLisikonDive. (I sandarbadalli cakAra kannaDadalli cakAravAgi uLidirabahudu illavE sakAravAgi badalAgirabahudu).
gIru, gITu, gIcu; kIRu, kiRuku
guZi; koZave, kuZi jari, jarugu, jaggu; sari, saraku jambu; cAcu, cApu; sAgu
Adare, kannaDada heccina padagaLallU avugaLa modaligidda koraLisada
padarUpagaLallU
taDeyuligaLu taDeyuligaLAgiyE uLidive.
koLe, koLaku, koLace, kocce taDe, taDa, taDavu, taDeta pogaZ, pogaZka, pogaZta
I badalAvaNeya aniyamitateyindAgi, padagaLa modalige kANisuva koraLisida mattu koraLisada taDeyuligaLa naDuvina vyatyAsakke kannaDadalli artavyatyAsavannu sUcisuva hoNe sikkide. padajODiyalli idannu
katte-gadde
koTTiruva
mEle
kuri-guri
modalAda
mAtravallade, toTTi-doDDi, kuttu-guddu, taNi-daNi, kanDa- ganDa, capparisu-jabbarisu, sari-jari, taTTi-daTTi, paNa-baNave, pardu-bardu, padajODigaLallU kANabahudu. haLeya
drAviDa nuDigaLallU naDediruva I badalAvaNeya hinde entaha halavu niyamavide embudannu prayatnagaLannu mADiruvarAdarU heccina prayOjanavAgilla.
tamiLondannu biTTu uLida ellA
tiLiyalu vidvAmsaru
kannaDada maTTige hELuvudAdare, I padagaLa eraDaneya mattu anantarada ulikantegaLalli baruva koraLisida taDeyuligaLindAgi mattu itara koraLisida vyanjanagaLindAgi avugaLa modaligidda taDeyuligaLalli I badalAvaNe naDediralu sAdyavide.
idallade, drAviDa kuTumbakke sEradiruva itara nuDigaLinda eravalAgi paDeda padagaLalli koraLisada mattu koraLisida taDeyuligaLa naDuvina vyatyAsakke artavyatyAsavannu sUcisuva padagaLalli I mUladrAviDadinda banda beleyiruvudu badalAvaNe naDeyalu innondu kAraNavAgirabahudu.
I badalAvaNeyindAgi, mUladrAviDa padagaLa modaligidda kakAravu kakAra mattu gakAragaLAgiyU, cakAravu cakAra (illavE sakAra) mattu jakAragaLAgiyU, takAravu takAra mattu dakAra gaLAgiyU, pakAravu pakAra mattu bakAragaLAgiyU kannaDadalli oDedukonDive.
kannaDa
malayALa: kuDukh:
ca>ca canda
tamiLu:
ca>ja jARu
tamiLu:
ta>ta tiddu
ta>da diNNe
pa>pa pacce
pa>ba buruDe
malayALa: tuLu:
tamiLu:
telugu:
tiruttu
paccay puRRe
Adare, kannaDa padagaLa modaligidda bakAra mEle sUcisida hAge mUladrAviDada pakAradinda bandiruvudu kelavE kelavu padagaLalli mAtra; heccinavugaLallU adu mUladrAviDada vakAradinda nODaliruvevu.
bandideyumbudannu
munde
padagaLa modaligidda taDeyuligaLu kannaDada caritreyalli bEreyU kelavu badalAvaNegaLigoLagAgiddu avannu keLagina vibAgagaLalli vivarisalAgide.
4.2.1 pakAra hakAravAgiruvudu mattu bidduhOgiruvudu
padagaLa modaligidda pakAra hosagannaDadalli hakAravAgi badalA gide mattu ivattina kelavu oLanuDigaLalli bidduhOgide. pakAra hakAravAguva badalAvaNe sumAru hattanE SatamAnadalli suruvAgittu embudAgi kannaDa SAsanagaLannu pariSIlisidAga tiLiyuttade.
ombattanE
mAtravE kANisuttade; Adare hattanE SatamAnada SAsanagaLalli pakArada badalu hakAravannu tOrisuva kelavu padagaLu kANasiguttave.
SAsanagaLalli
SatamAnada
pakAra
anantarada SAsanagaLalli intaha padagaLa eNike jAstiyAguttA hOguttade mattu hadinAlku-hadinaydanE SatamAnakkAguvAga
modalige pakAra bandiruva padagaLu kaDimeyAguttA hOgi anantara avu pUrti illavAgibiDuttave (narasimhayya 1941,
I badalAvaNe sAhityaracaneyalli, adarallU padyagaLa racaneyalli baLakeyAguva padagaLalli sariyAgi kanDubaruvudu hadimUru-hadinAlkanE SatamAnada anantara mAtra. mAtinalli naDeda badalAvaNegaLu barahavannu talapalu svalpa samaya bEkAguttadeyumbudE idakke kAraNa. SAsanagaLa baraha mAtige heccu hattira iruva kAraNa, adaralli badalAvaNegaLu modalu kANisikoLLuttave.
haLegannaDa padagaLa modaligidda pakAra I rIti hakAravAgi badalAgiruvudannu hosagannaDada nUrAru padagaLalli kANabahudu. keLagina kelavu padagaLannu idakke udAharaNeyAgi koDabahudu.
haLegannaDa pAl puli
hosagannaDa haNNu hAlu hIru huli
haLegannaDa percu pEZ
pogaZ pO
hosagannaDa hUvu heccu hELu hogaLu hOgu
idallade, padagaLa modaligidda pakArada badalige banda hakAravu hadimUranE SatamAnada SAsanavondarallEnE kelavu ‘hOdaru’) biddu ‘hOgu’, Odar padagaLalli hOgiruvudu kanDu baruttade. Adare, anantarada SAsanagaLalli mattu ivattina barahada kannaDadalli I hakAra uLidukonDide. ivattina kelavu oLanuDigaLalli mAtra idu pUrti bidduhOgide.
udAharaNegAgi, baLLAri mattu nanjanagUDina okkaligara mAti nalli idu pUrti bidduhOgide. gulbargadallU kelavu pradESagaLalli bidduhOgide. karAvaLiya kannaDadalli idu heccineDegaLallU uLidideyAdarU hAlakki kannaDadalli vikalpavAgi bidduhOgide. I badalAvaNegaLannu keLagina padagaLalli kANabahudu (upAdyAya
baraha nanjanagUDu baLLAri haLLi hAlu huli hUvu U hedaru hola hOgu
vAgu
gulbarga haLLi huli hUva hedru hvala hOgu
I badalAvaNe kannaDada yAva oLanuDigaLalli naDedide mattu yAva oLanuDigaLalli naDedilla embudinnU sariyAgi gottAgilla. maysUru jilleyannu idu eraDAgi oDeyuttade. udAharaNe gAgi, ke. Ar. nagara, periyApaTTaNa mattu huNasUrina arevASi jAgadalli I badalAvaNe naDedilla; Adare huNasUrina uLida are vASi jAgadalli mattu maysUrina itara tAlUkugaLalli naDedide.
nanjanagUDina okkaligara mAtinalli hakAra bidduhOgide; Adare, brAhmaNara mAtinalli bidduhOgilla. idarinda I
badalAvaNege sAmAjika mEreyU ideyundu tiLiyuttade (baT 1967 nODi).
gulbarga jilleyannU I badalAvaNe eraDAgi oDeyuttade. Adare yAva rItiyalli adu I jilleyannu oDeyuttade embudannu tiLiyalu innU samSOdanegaLu naDeyabEkAgide.
4.2.2 cakArada badalAvaNegaLu
padagaLa modaligidda cakAravu kannaDada caritreyalli halavu rItiya badalAvaNegaLigoLagAgide. itara taDeyuligaLa hAge cakAravU cakAra mattu jakAragaLAgi oDedideyumbudannu nAvu mEle nODiruvevu.
(1) Adare I rIti adu oDediruvudu kelavu padagaLalli
mAtra; heccina padagaLallU adu sakAravAgi badalAgide.
kannaDa
saTTuga
sappe sAru
sikku
sInu
suttu
sEru
sOru
tamiLu caTTuka cappay cIntu cuRRu cOr
tamiLinallU padagaLa modalige bandiruva cakAra indina
kelavu oLanuDigaLalli SakAra illavE sakAravAgi badalAgide.
kannaDadalli kANisuva I cakArada badalAvaNegU (elli adu cakAra illavE jakAravAgi badalAgide mattu elli sakAravAgide embudakkU) ondu niScitavAda niyamavannu kanDuhiDiyalu idu varegU sAdyavAgilla.
cakAradinda suruvAguva ellA padagaLU modalige sakAra vAgi badalAgiddu, hAge sakAravAda anantara, adakkinta hindina oLanuDiyinda cakAraviruva kelavu padagaLu eravalAgi bandira bahudu, mattu avugaLalli kelavu padagaLa modala cakAra jakAra vAgirabahudu.
innu kelavu padagaLannu suruvinalli cakAravannu hAgeyE uLisikonDiruva telugu modalAda nerehoreya drAviDa nuDigaLinda kannaDa eravalAgi paDedirabahudu.
tamiLu, malayALa,
kannaDa
cillaRa
cUpu ‘nOTa’’ celuvu
cokka ‘sogasu’’ jOLa
telugu: candamu tamiLu: cillaRay telugu: cUpu telugu: celuvu tamiLu: cokkam tamiLu: cOLam
(2) karAvaLiya hAlakki kannaDadalli baraha kannaDada sakAra
cakAravAgi kANisuttade. soligara kannaDadalliyU hIgeyE.
baraha
sAsive
hAlakki
cAcami ceDLu
soliga cAcave
sappu
sAru
coppu
coppu
(3) mUladrAviDa padagaLa modaligidda cakAra kannaDadalli innondu badalAvaNegU oLagAgide; adEnendare, kannaDada halavu padagaLalli adu aniyamitavAgi bidduhOgide. kannaDadalli mAtra vallade, tamiLu, malayALa, telugu modalAda itara tenku drAviDa nuDigaLallU intahadE badalAvaNe naDedide.
kelavu padagaLa modaligidda cakAra I rIti avugaLa ellA rUpagaLallU bidduhOgideyAdare, bEre kelavu padagaLa kelavu keLage rUpagaLalli mAtra bidduhOgide. udAharaNegAgi, koTTiruva padagaLige kannaDadalli cakAra biddu hOgiruva rUpagaLu mAtravallade bidduhOgadiruva rUpagaLU ive.
cakAra biddiruvudu amaru ‘oTTu sEru’’
igaru ‘ciguru’
anuvu ‘savndarya’’
Iru ‘hEnina tatti’’ ugi ‘horageLe’’ uZal ‘suttu’’
cakAra uLidiruvudu samanisu ‘odagu’’ ciguru cannAgi sIru suZi
tenkudrAviDa nuDigaLa kelavu padagaLa ellA rUpagaLallU A padagaLa modaligidda cakAra bidduhOgide. hAgAgi, intaha padagaLa modalige cakAravittembudu kannaDadavE Ada (illavE
tenkudrAviDada) gottAguvudilla.
padagaLannu
mAtravE
gamanisidAga
Adare, naDu mattu baDagu drAviDa nuDigaLalli I rIti padagaLa modaligidda cakAra bidduhOgiralillavAda kAraNa, mEle sUcisidantaha kannaDa padagaLannu naDu mattu baDagu drAviDa nuDigaLalliruva padagaLondige hOlisi nODidAga, avugaLa modalige mUla drAviDadalli cakAra ittu mattu adu kannaDadalli bidduhOgide emba sangati gottAguttade.
naDu mattu baDagu drAviDa nuDigaLu
kannaDa
aydu
iruLu
Iyu ‘koDu’’ uppu
avalakki
kOlAmi: kOlAmi: kOlAmi: nAyki:
cEdu sArung cirum cup cavali ‘oraLu’’ sAnikul sEru sIntel
(4) padagaLa modaligidda cakAra kannaDada kelavu padagaLalli takAravAgi badalAgide. I badalAvaNeyU kannaDada caritreyalli bahaLa aniyamitavAgi kelavE kelavu padagaLalli mAtra kANisu ttade. udAharaNegAgi, keLage koTTiruva kannaDa padagaLige modalige cakAraviruva rUpagaLu mAtravallade takAraviruva rUpagaLU ive.
cakAraviruva rUpagaLu
sadaku, sade ‘hoDe’’
sappu, soppu
suZi, suZivu, suZuhu cappaLisu, cappALe
takAraviruva rUpagaLu
tadaku, tade toppalu tuZi, tuZisu, toZasu tappaLisu
anantara
(5) dAravADa, gulbarga, baLLAri modalAda kannaDada baDagu oLanuDigaLalli padagaLa modalige baruva cakAra mattu jakAragaLige avugaLa uccAraNegaLive. ivugaLa anantara hinmElina (u, U) mattu hinnaDuvina svaragaLu bandAga, ivakke hallina uccAraNeyide mattu itara svaragaLu bandAga, anguLina uccAraNeyide (hirEmaTa 1961).
svaragaLannavalambisi
baruva
(ka) hallina uccAraNe
baraha kannaDa cungu
cUru
jOru
(kha) anguLina uccAraNe
baraha kannaDa
dAravADa kannaDa tsungu tsUru dsUju
dsOru
dAravADa kannaDa
cakAra mattu jakAragaLalli kANisuva I oDeta padagaLa modalige mAtravallade, naDuveyU naDedide. idallade, I badalAvaNe kannaDada baDagu oLanADina oLanuDigaLalli mAtravallade, marATi, kelavu oLanuDigaLallU naDedide.
mattu oDiyAda
nuDigaLalli
telugu
(6) hoLEnarasIpura tAlUkinalliruva keLavargada janara mAtinalli padagaLa modalige bandidda cakAra mattu jakAragaLu avugaLa anantara munmElina (i, I) mattu munnaDuvina (e, E) svaragaLu bandAga kakAra mattu gakAragaLAgi badalAgiveyundu cidAnanda mUrti (1972, 1984) varadi mADiddAre.
barahada kannaDa
cennAgi
cELu
jiri ‘sAvirakAlu’’ jEnu
hoLEnarasIpura kennAgi kELu gEnu
I badalAvaNe niyamitavAdudalla. yAkendare, adakke cinna, ciluka, jiguTu, cikkaNNa modalAda halavu apavAdagaLive. arakalagUDinallU I badalAvaNe aparUpavAgi kelavu padagaLalli (cikki>kikki, cilaka>kilaka) kANisuttade.
4.2.3 kakAra-gakAragaLu cakAra-jakAragaLAgiruvudu
maysUru jilleya ke. Ar. nagarada uttara bAgadalli (udA haraNegAgi, hosUru mattu sAligrAmagaLalli) mattu adara pakka dalliruva pradESagaLalli vAsisuva harijanara kannaDadalli kakAra mattu gakAragaLu avugaLa anantara mundina svaragaLAda i, I, e mattu EgaLu bandAga, cakAra mattu jakAragaLAgi badalAgive
(ka) kakAra cakAravAgiruvudu
barahada kannaDa
kIvu
kelasa
kELu
(kha) gakAra jakAravAgiruvudu barahada kannaDa
gellu
hosUru cIvu celasa cELu
hosUru jellu
I badalAvaNe maysUru jilleyalli mAtravallade, hAsana mattu cikkamagaLUrugaLallU kANisuttadeyundu cidAnanda mUrti (1972, 1984) varadi mADiddAre. akkapakkadalliruva hoLE narasIpura, cannarAya paTTaNa, arakalagODu, sakalESapura, mUDi gere mattu kruSNarAjapETe tAlUkugaLallU avaru I badalAvaNe naDediruvudannu gamanisiddAre.
avara abiprAyadante I badalAvaNe cannarAya paTTaNadalli brAhmaNarannu biTTu uLida ellA vagragaLa janara mAtinallU naDedide. Adare uLida tAlUkugaLalli idu keLavagrada janara mAtinalli mAtra kANisuttade.
sakalESapura pETeyalli I badalAvaNe padagaLa naDuve
bandiruva kakAra gakAragaLallU kANisuttade.
barahada kannaDa
kukke hoge
sakalESapura kucce hoje
intaha padagaLu cannarAyapaTTaNadallU kANisuttave; Adare alli padagaLa modalige baruva kakAra-gakAragaLalli kANisuvaSTu niyamitavAgi I badalAvaNe padagaLa naDuve baruva kakAra-gakAra gaLalli kANisuvudilla.
tamiLu mattu malayALa nuDigaLalli padagaLa modaligidda kakAra cakAravAguvantaha intahadE ondu badalAvaNe bahaLa hindeyE naDedittu. tamiLina atI hindina barahagaLallU I badalAvaNe naDediruvudu kANisuttade. idu munmElina mattu munnaDuvina svaragaLu anantara bandiddAga naDedidduvu, Adare avugaLa anantara maDacida vyanjanagaLu (Ta, Na, La, Za) bandiddAga naDediralilla.
kannaDada tenku oLanuDiyalli naDeda mElina badalAvaNe antahadE ittIceginadAdarU badalAvaNeyondannu malayALa modaligEnE pakkadalliddudu kAraNavAgiralu sAdyavide. Adare mEle sUcisida hAge kannaDa oLanuDiya badalAvaNe mattu malayALada badalAvaNegaLa naDuve vyatyAsagaLive.
naDeyalu
naDesidda
heccina
svaragaLa
4.3 svaragaLa naDuvina otte taDeyuligaLu
taDeyuligaLige naDuve otteyAgi banda mUladrAviDadalli koraLisida uccAraNeyiddirabEku. kannaDadalli taDeyuligaLAgiyE uLidukonDive. hagalu, maga, sOge, kadiru, ode, uduru, hoDe, padagaLannu idakke udAharaNegaLannAgi koDabahudu. Adare I niyamakke
keLage vivarisida hAge
modalAda
koraLisida
maTTige
kelavu
apavAdagaLive.
4.3.1 pakAravu vakAra mattu hakAragaLAgiruvudu
(1) mUladrAviDada badalAvaNe: eraDu svaragaLa naDuve mUladrAviDadallEnE otte pakAra mattu otte vakAragaLa tOruttade. yAkendare, kannaDavE modalAda ivattina halavu drAviDa nuDigaLalli immaDi pakAra otte pakAravAgabEkidda halavu sannivESagaLalli otte pakArada badalu vakAra kANisikoLLuttade.
naDuve vyatyAsaviralillavendu
kannaDadalli I rIti eraDu
naDuve pakAra vakAravAgiruvudakke keLage koTTiruva kannaDaddE Ada padagaLannu udAharaNeyAgi koDabahudu. ivugaLalli pakAra immaDi
svaragaLa
rUpadalli bandAga pakAravAgi uLidide mattu otte rUpadalli bandAga bakAravAgade vakAravAgide.
immaDi rUpadalli kappu ‘muccu’
keppu ‘kivuDu’’ soppu, toppalu
otte rUpadalli
kavi, kavudi kivuDu toval ‘toppalu’’ tevaru ’‘ettarada udda kaTTe’
bEre drAviDa nuDigaLalli immaDi rUpada ppa iddu, kannaDa dalli v iruva, mattu kannaDadalli ppa iddu itara nuDigaLalli v iruva padagaLU I badalAvaNege udAharaNegaLAgaballuvu.
kannaDadalli v
tavu ‘kaDimeyAgu’’ tappu, tavu
tamiLinalli ppa
kannaDadalli ppa
tappu
uppu
capparisu kuppaLisu
tamiLinalli v tavar uvaRu cavay ‘jagi’’ kovka ‘nege’’ (gOnDi)
haLetamiLina
kelavu
kriyArUpagaLalli otte
pakAra
uLidukonDide; Adare, kannaDadalli idu vakAravAgi kANisuttade.
haLetamiLu varupavan pADupa
kannaDa baruvavanu hADuvaru (hADuttAre)
caritreyalliyU
(2) kannaDadalli naDeda aniyamitavAda badalAvaNe: pakAra svaragaLa kannaDada vakAravAguva badalAvaNeyondu aniyamitavAgi naDedide. I badalAvaNege bEkAguva otte pakAra kannaDadallE naDedantaha mUladrAviDada pakAravAguva badalAvaNeyinda bandide.
naDuvina otte
immaDi
pakAra
svaragaLa naDuve baruva immaDi taDeyuligaLu kannaDadalli udda svarada anantara illavE eraDu giDDa svaragaLa anantara otte taDeyuligaLAgi badalAguttave embudannu munde (4.4.1)ralli nODaliruvevu. I badalAvaNeya mUlaka doreta otte pakAra kannaDadalli aniyamitavAgi vakAravAgide.
nAvu
keLage koTTiruvantaha padagaLalli mattu padarUpagaLalli I
rIti pakAra vakAravAgi badalAgiruvudannu kANabahudu.
tamiLu Oppu
kannaDa
sOvu ‘ODisu’’ toDavu ‘modalu’’ toTuppu kAva ’‘kAyuva’’ kuDiva
kAppa piTippa kuTippa
Adare, keLage koTTiruvantaha padagaLalli I pakAra badalAgade uLidiruva kAraNa, idannondu aniyamita badalAvaNeyundu parigaNisabEkAgide.
kannaDa
tOpu
tamiLu cAppay tOppu
tApALa baLapa
barapa (baraha)
biLupu
muDipu
appu tAZppAL paLappam varayppu akappay veLuppu muTippu
kannaDadallEnE pakAra mattu vakAragaLeraDannU tOrisuva pada
gaLiruvudU I badalAvaNe aniyamitavembudannu sUcisuttade.
kannaDa
aZipu, aZivu erapu, eravu
kaRupu, kaRuvu
keDapu, keDavu
nenapu, nenavu
tamiLu aZippu irappu ‘bEDuvike’’ kaRuppu kiTappu ninayppu
pampabAratadalli pakAraviruva poLepu, paDepu, karupu, kApu modalAda padagaLannu mattu vakAraviruva aRivu, uZivu, aZavu, sAvu modalAda padagaLannu kANabahudu.
I rIti vakAravAgade uLida pakAra anantara hakAravAgide (keLage (4) nODi). intaha kelavu padagaLige pakAra, vakAra mattu hakAragaLiruva mUru mUru rUpagaLiruvudannu kANabahudu (salapu, salavu, salahu; tirupu, tiruvu, tiruhu; koDapu, koDavu, koDahu; keDapu, keDavu, keDahu).
(3) pakAra vakAravAguva sErikeya niyama:
pakAra vakAravAguva I badalAvaNe kannaDada ELanE SatamAnada SAsanagaLalli ondu sErikeya niyamavAgi kANisikoLLuttade. I niyamadante, svaradalli konegoLLuva padada anantara pakAradalli modalAguva pada bandAga, eraDaneya padada modala pakAra vakAravAgi badalAguttade (narasimhayya 1941:3 nODi).
eDeviDiyal
eDe + piDiyal eDe + poZalnADu eDevoZalnADu pOge + pOgi manju + pOl
pOgevOgi manjuvOl
haLegannaDada kAvyagaLallU sErikeya niyamavAgi svaragaLa naDuve banda pakAra vakAravAgiruvudannu keLage koTTiruva pampabAratada udAharaNegaLalli kANabahudu (rAmacandra rAv
aDi + pajjeyam page + pADiyoL giLi + pinDina
oDa + puTTitu
poRa + poZaloL poRavoZaloL naccu + pOda
aDivajjeyam pagevADiyoL giLivinDina oDavuTTitu
naccuvOda
(4) otte pakAra hakAravAdudu: padagaLalli svaragaLa naDuve bandidda otte pakAra vakAravAguva mElina aniyamita badalAvaNe naDeda anantara A badalAvaNege oLagAgade uLididda otte pakAragaLu naDugannaDadalli hakAravAgi badalAgive.
haLegannaDa aRupu
aZipu
eDapu
barapa
pOpa
naDugannaDa aruhu aZihu eDahu baraha hOha
idallade, haLegannaDadalli svaragaLa naDuve bandidda immaDi pakAra kelavu sannivESagaLalli otte pakAravAgi badalAgiddu, antaha hakAravAgi badalAgide. I pakAravU SAsanagaLallEnE badalAvaNeyannu hadimUranE kANabahudu (narasimhayya 1941).
naDugannaDadalli
SatamAnada
immaDi pakAra otte pakAra
bappa antappa
hakAra
idakkU modalu, endare hannondanE SatamAnada ondu naDahidar emba SAsanadallEnE rUpadallide; hattanE SatamAnada ondu SAsanadalli hOhan (< pOpan) emba padarUpa ide (narasimhayya 1941).
naDappidar embudu
kelavu padarUpagaLallidda intaha hakAra bidduhOgi, giDDa svarada badalu udda svara bandiruvudannu kannaDada kelavu (bandahan > (oLanADina) oLanuDigaLalli bandAnu, bandahen > bandEnu).
kANabahudu
hosagannaDadalli I svaragaLa naDuvina hakAra kelavu padagaLalli mAtra uLidide (baraha, keDahu, salahu); bEre kelavu padagaLalli adara badalu pakAraviruva rUpavE kANisuttade (nenapu, biLupu). hosagannaDa ivannu pakAra hakAravAda anantara haLegannaDadinda eravalAgi paDedirabEku.
4.3.2 cakAra sakAravAgiruvudu
mUladrAviDa padagaLalli eraDu svaragaLa naDuve kANisikonDidda cakAra kannaDadalli jakAravAgi kANisikoLLuva badalu sakAravAgi (endare koraLisada ujjuliyAgi) kANisikoLLuttade.
kannaDa
hasivu
masaku
mAsu
bIsu
musu
mosaru
tamiLu macanku mAcu vIcu mucu mucar
svaragaLa
nuDigaLalli naDuvidda cakAra halavu drAviDa yakAravAgi badalAgiddu, mUladrAviDadallEnE intahadondu badalAvaNe naDedirabEkendu UhisalAgide. idallade, I yakAra anantara biddu hOgiruvudannU kelavu nuDigaLalli kANabahudu. kannaDadalli I badalAvaNeyannu tOrisuva kelavu padagaLive (payir (*pacir), puyyal, huyyal (tamiLu: pUcal)).
Adare, heccineDegaLallU svaragaLa naDuvina otte cakAravannu kannaDa sakAravAgiyE uLisikonDiruva kAraNa, adu I
viSayadalli mUladrAviDada tOrisuttadeyundu hELabahudu.
svarUpavannu heccu
sariyAgi
kannaDa
hesaru
pusi
mosaru kisur
tamiLu peyar uyiru poy mOr (<*moyar) ceyir ‘kOpisu’’
kannaDadalli ivattu svaragaLa naDuve kANisuva otte cakAra heccineDegaLallU mUladrAviDada immaDi cakAradinda bandide. uddasvarada anantara banda immaDi cakAra kannaDadalli otte cakAravAgi badalAgiruvudE idakke kAraNa (4.4.1 nODi).
kannaDa
Aca ‘SAla mara’’ kUcu ‘kamba’’
pIcu ‘cikka’’
pIcu ‘cimmu’
pUci ‘huLa’’
tamiLu kUccam pIcca (malayALa) pIccu pUcci
4.3.3 RakAra rakAravAgiruvudu
mUladrAviDada RakAra eraDu svaragaLa naDuve koraLisida vyanjanavAgiyE uLidide; haLegannaDada kAladalli adu rakArakkinta bErAgiruva hoDeyuliyAgi uccAraNeyallittendu hELalu avakASavide.
soligara kannaDadalli I taDeyuli ivattigU rakArakkinta bErA rakArada hoDeyuliyAgi uccAraNeyallide. giruva uccAraNeyalli nAlige hallina himbadiyalliruva anguLige ondu bAri hoDeyuvu dAdare, RakArada uccAraNeyalli halavu bAri hoDeyuttade (gurubasavE gavDa 1968).
soligara kannaDa
rakAraviruva pada RakAraviruva pada aRa ‘banDe’
iru ‘iru’’ iRu ‘iruve’’
URu ‘kAlUru’’ Uru ‘haLLi’’ kaRa ‘barahELu’’ teRa ‘bAgilu tere’’ tere ‘nIrina tere’
kare ‘kale’
baDagara kannaDadallU rakAra mattu RakAragaLa naDuvina I rUpadalli vyatyAsa uLidukonDide. idakke keLagina kelavu padagaLannu udAharaNeyAgi koDabahudu (naTarAjan 1962).
hoDeyuligaLa
baDagara kannaDa
RakAraviruva pada maRi ‘karu’’
mURu ‘mUru’’ moRa ‘kEru’’
muRi ‘muri’
cERu ‘kesaru’
rakAraviruva pada nari ‘nari’’ mAru ‘ede’’ orala ‘oralu’’ puri ‘huriyakki’’ bEru ‘bEru’’
Adare, bAlakruSNan bareda baDaga vyAkaraNadalli (bAlakruSNan 1999) ra mattu RagaLa naDuvina I vyatyAsa baDagadalli aLidu hOgideyundu koDalAgide. avaru samSOdisida oLanuDi bEreyadirabahudu illavE avaru samSOdisida samayakke I vyatyAsa baDaga kannaDadalli illavAgirabahudu.
ivattu baLakeyalliruva kannaDada itara oLanuDigaLallella haLe gannaDada RakAra rakAravAgi badalAgide. RakAra mattu rakAragaLa naDuvina vyatyAsa I rIti illavAgiruvudannu keLage koTTiruva hosagannaDa padagaLalli kANabahudu.
mUladrAviDada rakAra haLegannaDa hosagannaDa
mUladrAviDada RakAra haLegannaDa hosagannaDa kaRa keRa teRa sARu
kare ‘hAlu kare’ kare
Uru ‘nillisu’ Uru Uru ‘haLLi’’
ere ‘huyyu’’
kere ‘nIrina kere’’ kere
tere ‘bAgilu tere’’ tere
sAru ‘kUgi hELu’’sAru
ere ‘erehuLa’’ kere ‘paracu’’ tere ‘kaDalina tere’’ sAru ‘samIpisu’’
kare ‘barahELu’’
kannaDada caritreyalli I rIti RakAra mattu rakAragaLu ondAgi SatamAnadalli rakAravAgatoDagidudu hadinAlku-hadinaydanE embudannu Agina kAlada SAsanagaLa AdArada mEle hELabahudu.
hadimUranE SatamAnada SAsanagaLallEnE kelavu padagaLalli RakArada badalu rakAra kANisatoDagide; anantarada SAsanagaLalli intaha padagaLa eNike heccAguttA hOgi, hattombattanE SatamAnada hottige ellA padagaLallU RakArada badalu rakAravE kANisuttade (narasimhayya 1941, gAy 1946).
4.3.4 TakArada badalAvaNegaLu
svaragaLa naDuvidda TakAra kannaDada heccina padagaLallU DakAravAgi kANisikoLLuttade embudannu nAvu mEle nODiruvevu. (1) I DakAra haLegannaDada kelavu padagaLalli aniyamitavAgi ZakAravAgiddu, hosagannaDadalli LakAravAgi kANisikoLLuttade. nADiddu-nALiddu, aLavaDike-naDavaLike, EDisu-ELisu, poDapu-poLapu (hoLapu), tOLa (tamiLu: tONTan), toDaku-tuLuku padajODigaLalli I badalAvaNeyannu kANabahudu. (2) DakAra ZakAravAguva sErikeya niyama:
padagaLa koneya ulikanteyalli baruva DakAra, adara anantara ondu taDeyuliyalli illavE mUguliyalli modalAguva oTTu illavE pada bandAga, adakkU adara anantarada oTTu illavE padakkU naDuviruva svara biddu hOgi, DakAra ZakAravAgi badalAguva sErikeya niyamavondu haLegannaDada kAladallittu.
modalAda
I niyama naDeyabEkiddalli DakAravu udda svarada anantara
barabEku illavE eraDu giDDa svaragaLa anantara barabEku.
DakAraviruva pada (ka) udda svarada anantara mADu
nODu mADu
bEDu
ZakAraviruva padarUpa
mAZpan ‘mADuttEne’’ nOZpUDe ‘nODuvudAdare’’ mAZgum ‘mADabahudu’’ kAZikacru ‘kADina benki’’ bEZkum ‘bEku’’
(ca) eraDu giDDa svaragaLa anantara
bisuDu
bisuZpUDe ‘bisADuvudAdare’’ eraZkudure
4.3.5 kakAra bidduhOgiruvudu
eraDu svaragaLa naDuve bandidda kakAra (gakAra) kelavu padagaLalli bidduhOgi, adara modalu mattu anantara bandidda svaragaLu ondAgi uddasvara kANisuttade.
uddasvara giDDasvara
tOlu togalu tOTe togaTe
Iru ‘osaDu’’ mOre moga
siguLu ‘sILu’
sILu tigaDu ‘tikku’’
niguL ’neTTage nillu’’ nIL
Adare uLideDegaLalli eraDu svaragaLa naDuvina kakAra gakAra vAgiyE uLidide. idakke hoge, uguru, togalu, hagalu, hogaLu, magu, sigu, migu, bage modalAda padagaLannu udA haraNeyAgi koDabahudu.
kannaDada halavu padagaLalli eraDu svaragaLa naDuve otte kakAra kANisuttiddu, idu mUladrAviDada immaDi kakAradinda bandide yumbudannu munde (4.4.1ralli) nODaliruvevu.
svaragaLa
naDuve bandidda immaDi
4.4 svaragaLa naDuvina immaDi taDeyuligaLu
taDeyuligaLu mUladrAviDadallEnE kelavu badalAvaNegaLannu tOrisuttidduvu; ivugaLalli kelavannu kannaDada padagaLigiruva padarUpagaLallU kANabahudu.
idallade, kannaDada caritreyallU svaragaLa naDuvina immaDi taDeyuligaLu halavu rItiya badalAvaNegaLigoLagAgive. I badalAvaNegaLalli kelavu mElina badalAvaNegaLannu hOluttave. Adare bEre kelavu kannaDadavE Ada badalAvaNegaLu.
4.4.1 immaDi taDeyuligaLu otte taDeyuligaLAgiruvudu
mUladrAviDadallEnE immaDi taDeyuligaLu kelavu sandarbagaLalli otte taDeyuligaLAgi badalAgiveyundu kalpisalAgide. I badalA vaNe hinde eraDanE adyAyadalli (2.3.1ralli) vivarisidantaha uddasvara giDDasvaravAguva badalAvaNeyannE hOluttade.
immaDi taDeyuligaLa anantara uccAraNegAgi sErisiruva ukAra bandideyAdare A taDeyuligaLu badalAgade uLiyuttave (kuTTu, muccu, kappu); Adare idakke badalu avugaLa anantara svaradalli modalAguva oTTu bandideyAdare, avu otte taDeyuligaLAgi badalAguttave (kuTuku, mucuku, kavi). uccAraNegAgi banda ukAra intaha svaradalli modalAguva oTTu sEridAga bidduhOguttade.
kannaDadalli I vyanjanagaLu bEre kelavu badalAvaNegaLige (otte cakAra sakAravAguvudu, otte pakAra vakAravAguvudu mattu otte RakAra adiruliyAguvudu) oLagAgive.
immaDi taDeyuligaLu avugaLa anantara vyanjanadalli moda lAguva oTTu bandAgalU badalAgade uLiyuttave; Adare antaha sandarbagaLalli avugaLondige uccAraNegAgi banda ukAra biddu hOgade uLidiruttade, illavE bEre rItiyalli badalAgiruttade (muccuge, kaTTaDa, bittige).
mUladrAviDadallEnE kANisikonDidda I badalAvaNe kriyA padagaLalli, guNapadagaLalli mattu mUru ulikantegaLiruva naDedide; Adare eraDu nAmapadagaLalli ulikantegaLiruva naDedide (subrahmaNyam 1983).
niyamitavAgi nAmapadagaLalli aniyamitavAgi
kriyApadagaLalli I badalAvaNe niyamitavAgi naDedideyumbu dannu keLage koTTiruva kannaDaddE Ada udAharaNegaLinda mattu tamiLu mattu kannaDa nuDigaLalli baruva padagaLa naDuvina vyatyAsadinda tiLiyabahudu.
immaDi taDeyuli nuggu ‘hisuku’’ kettu
kaTTu ‘ganTukaTTu’’ eTTu ‘muTTu’’ muccu ’
otte taDeyuli kedaku ‘age’’ kaDagu ‘gaTTiyAgu’’ eTaku ‘kaygu muTTu’’ musuR
kannaDa
tamiLu
attu ‘jODisu’’ aduku ‘jODisu’’ eRRu ‘cellu’’
koTTu ‘konDi’’
kuTuku ‘cuccu’’
ottakSaraviruva kriyApadagaLu ukAradalli mAtra konegoLLa balluvu mattu avugaLalli eraDu ulikantegaLu mAtra iraballuvu emba niyamavondu kannaDadallide (7.9 nODi). I niyamakke mElina badalAvaNe kriyApadagaLalli bahaLa niyamitavAgi naDediru vudE kAraNa.
nAmapadagaLallU I badalAvaNe naDedide; Adare mUru uli kantegaLiruva padagaLalli kANisuvaSTu niyamitavAgi idu eraDu ulikantegaLiruva padagaLalli kANisuvudilla. keLage koTTiruva udAharaNegaLalli I badalAvaNe naDediruvudannu kANabahudu.
(ka) mUru ulikantegaLiruva padagaLalli
otte taDeyuli immaDi taDeyuli
pisuru ‘piccu’’ piccu ‘kaNNina koLe’’ musuku muccu
taDike ‘taTTi’’ taTTi ‘bidira cApe’’ toTTu ‘hani’’ taTaku ‘hani’ caTige ‘cikka maNNina pAtre’’ caTTi ‘maNNina pAtre’’ guDasu ‘uruTAdudu’’ guDDu ‘kaNNuguDDe’’ gudige ‘doNNe’’ guddu
kutta (<*kuRRa) ‘korate’’ koRate ‘korate’’ satte ‘koLe’’ beccage
pacce
sedage ‘kasakaDDi, koLe’’ bisilu hasuru
(ca) eraDu ulikantegaLiruva padagaLalli
immaDi taDeyuli
bittu ‘bIja’’ kiTTu ‘muTTu’’
battu (<*vaRRu)
otte taDeyuli bede ‘bittuvike’’ kiDu, geDe ‘muTTuvike’’ baRa(gAla)
satte ‘koLe’’ mattu (<*maRRu)
sade ‘kasakaDDi, koLe’’ maRu(maduve)
mUladrAviDadallEnE naDedidda I badalAvaNe immaDi taDeyuligaLannu mAtravallade itara immaDi vyanjanagaLannU otte vyanjanagaLAgi badalAyiside (5.2.3 nODi). keLage koTTiruva padagaLu idakke udAharaNegaLAgaballuvu.
otte vyanjana
immaDi vyanjana
cimmu ‘horacellu’’ cimuku, cimukisu eNNu ‘eNisu’’ koLLu ‘hiDi’’
koLike
mEle sUcisida hAge, mUladrAviDada I badalAvaNe hinde eraDanE adyAyadalli (2.3.1ralli) vivarisida uddasvara giDDasvara vAguva badalAvaNeyannu hOluttade. I eraDu badalAvaNe tUkada gaLallU ulikantegaLu hagurada ulikantegaLAgi badalAguttave embudAgi iveraDu badalAvaNegaLannU oTTAgi vivarisalu sAdyavide.
svaradalli modalAguva oTTu
sEridAga
kannaDada caritreyalli eraDu svaragaLa naDuvidda immaDi taDeyuligaLu bEreyU kelavu badalAvaNegaLigoLagAgiddu avannu keLage vivarisalAgide.
4.4.2 koraLisada mattu koraLisida immaDi taDeyuligaLAgi
eraDu svaragaLa naDuve immaDi rUpadalli bandidda taDeyuligaLu mUladrAviDadalli koraLisada rUpadallidduvu. kannaDadalli ivu
kelavu sandarbagaLalli A rUpadallE uLidive; Adare bEre kelavu sandarbagaLalli koraLisida taDeyuligaLAgi badalAgive.
I badalAvaNe tamiLinalli naDedillavAda kAraNa, kannaDa padagaLannu tamiLu padagaLondige hOlisuvudara mUlaka idakke udAharaNegaLannu koDabahudu.
(ka) koraLisada rUpadalli uLidiruvudu tamiLu vikku muccu kuttu kuppay
kannaDa
bikku
muccu
kuttu
kuppe
(ca) koraLisida rUpakke badalAgiruvudu kannaDa
tamiLu ugga ‘haggada hiDi’’ ukkam accan poccay bojju
kuttal guddu
tippay koppari kobbari
kannaDadallEnE kelavu padagaLige koraLisada mattu koraLisida immaDi taDeyuligaLiruva eraDeraDu rUpagaLiruvudannu keLagina udAharaNegaLalli kANabahudu.
koraLisada rUpa
koraLisida rUpa
cakkane
guccu ‘kiridu’
toTTi ‘bAni’’
kuttu
muttu
hoppuLa
jaggane gujju guddu muddu bobbe
kannaDadalli I badalAvaNe naDediruvudu aniyamitavAgi endu hELabEkAguttade. yAkendare elli immaDi taDeyuli koraLisida taDeyuliyAgi badalAgide mattu elli badalAgilla embudakke ondu niyamavannu racisalu innU sAdyavAgilla.
4.4.3 udda svarada anantara bandidda immaDi taDeyuligaLu
uddasvarada anantara bandidda immaDi taDeyuligaLu kannaDadalli otte taDeyuligaLAgi badalAgive mattu immaDi RakAra otte takAravAgide. kannaDa padagaLannu tamiLu padagaLondige hOlisi nODidAga I viSaya spaSTavAguttade.
(ka) otte taDeyuliyAgi badalAgiruvudu
tamiLu kannaDa
tUkkam pOka ‘aleyuvAta’’ pOkkan pUci ‘huLa’’
nOTa
pUcci nOTTam
pOTi
mOte
tOpu
pOTTi mOttay cAppay tOppu
(ca) immaDi RakAra otte takAravAgiruvudu
kannaDa
kItu ‘tuNuku’’ mAtu
tamiLu ERRam kIRRu mARRu (malayALa) pARRa (malayALa)
I taDeyuligaLa anantara bandidda svara uccAraNegAgi mAtra bandudAgiruvalli A koraLisidavugaLAgiyU taDeyuligaLu badalAgive. Adare, intaha sannivESadalli RRa embudu otte dakAravAguva badalu otte RakAravAgiyE uLidide.
(ka) koraLisida (otte) taDeyuliyAgi badalAgiruvudu
kannaDa
tUgu
nIgu
mUgu
kUDu ‘ondAgu’’ nIDu
tamiLu tAkku tUkku nIkku mUkku kUTTu nITTu
pUDu ‘jODisu’’ pUTTu
(ca) RRa embudu otte RakAravAgiruvudu
kannaDa
tORu
sARu
mARu
ARu ‘Sakti’’
tURu ‘suri’’
tamiLu tORRu cARRu mARRu ARRu ‘SaktanAgu’’ tURRi ‘cadarisu’’ kIRRu
mElina niyamakke apavAdavAgi kANisuva kelavu padagaLu kannaDadallive. udAharaNegAgi keLage koTTiruva kannaDa padagaLannu tamiLu padagaLondige hOlisi nODabahudu.
kannaDa
nAdini
tamiLu kAkkay tEkku nAttanAr
mElina kannaDa padagaLalli udda svarada anantara banda immaDi taDeyuli adara anantara banda svara oTTinadAgideyAdarU koraLisida otte taDeyuliyAgi badalAgide. Adare kAge pada kAke rUpadallU ide. havyakadallU adu kAke rUpadallide.
4.4.4 giDDa svarada anantara bandidda immaDi taDeyuligaLu
(1) modalaneya giDDa svarada anantara bandidda immaDi taDeyuligaLu kannaDadalli immaDi rUpadallE uLiyuttave. immaDi RakAra mAtra immaDi takAravAgi badalAguttade.
(ka) immaDi taDeyuligaLu badalAgadiruvudu
kannaDa
sikku
kaccu
kettu
tappu
majjige
koTTige
saTTuga
suttige
cappaTe
happaLa
tamiLu kaccu cettu tappu ukkaLam maccikay koTTikay caTTukam cuttika (malayALa) cappaTTay pappaTam, appaLam
(ca) immaDi RakAra immaDi takAravAgiruvudu
kannaDa
hutta
suttu
tuttu
mattu
muttige
tamiLu puRRe cuRRu tuRRu maRRu koRRi muRRikay
(2) Adare, eraDaneya giDDa svarada anantara bandidda immaDi taDeyuligaLu otte taDeyuligaLAgi badalAguttave mattu immaDi cakAra sakAravAguttade.
(ka) immaDi taDeyuli otte taDeyuliyAgiruvudu
kannaDa
nambike
kammaTa
suruTu naDate
horatu aZipu ‘nASa’’ erapu ‘eravalu’’ sarapaLi
tamiLu nampikkay aTikkAy kampaTTam ciraTTay curuTTu ciRuttay naTattay puRatti aZippu
iRappu carappaLi
(ca) immaDi cakAra sakAravAgiruvudu
gorasu kaDasu ‘eLeya dana’’ kaTacci (malayALa)
kuraccay
otte pakAravAda immaDi pakAra anantara kannaDada caritreyalli aniyamitavAgi vakAra illavE hakAravAgi badalAguttade embu dannu nAvu mEle (4.3.1)ralli nODiruvevu.
I sannivESadalli immaDi RakAra otte RakAravAgalu sAdyavide; Adare idakke kannaDadalli udAharaNegaLu doretilla. padarUpadalli intaha badalAvaNe naDediruvudakke udAharaNegaLannu keLage (3)nE vibAgadalli koDalAgide.
udda svarada anantara immaDi taDeyuligaLu otte taDeyuli haLegannaDada
badalAvaNe
nODi)
gaLAguva
samayakkintalU modalE naDedirabEku. Adare eraDaneya giDDa taDeyuligaLu otte svarada anantara bandidda immaDi taDeyuligaLAguva haLegannaDada samayadallEnE naDediruva hAge kANisuttade.
badalAvaNe
mElina
yAkendare eraDu svaragaLa anantara immaDi taDeyuliyannu uLisikonDiruva nErittu, ballittu, padappu ‘hebbayake’ moda lAda padagaLu haLegannaDadallive. Adare I uLikeya harahu entahadembudu innU spaSTavAgilla.
guNapadagaLalli intaha ttu oTTiruva rUpa modalaneya uli kante muccida ulikanteyAgiddAga (endare, vyanjanadalli kone gonDiddAga) illavE adaralli udda svara bandiddAga mAtra kANisuttade (11.6 nODi).
(3) eraDu svaragaLa anantara banda immaDi taDeyuli padaracaneya oTTAgirade padarUpada oTTAgiddalli adu kannaDadalli koraLisida taDeyuliyAgi badalAguttade (subrahmaNyam 2004).
kannaDa
koLada
marada
hagege
tamiLu koLatta maratta enakku pakaykku tankaykku tEytta
I sannivESadalli immaDi pakAra otte bakAravAguva badalu vakAravAgide mattu immaDi RakAra otte dakAravAguva badalu otte RakAravAgide.
kannaDa
kuDiva
tamiLu kAppa kuTippa piTippa avaRRa
mElina niyamakke marakke, koLakke modalAda akAradalli (an embudaralli) konegoLLuva (mattu manuSyEtararannu sUcisuva) padagaLa vibakti rUpagaLu apavAdagaLAgi kANisuttave (subrahmaNyam 2004:134). yAkendare illi immaDi taDeyuli badalAgade uLidide.
4.4.5 havyakadalli giDDasvaragaLa anantara badalAvaNeyilla
eraDu giDDa svaragaLa anantara bandidda immaDi taDeyuli karAvaLiya havyaka kannaDadalli badalAgade uLidide. immaDi TakAra mAtra idakke apavAdavAgiddu, adu otte TakAravAgi badalAgide.
(ka) barahada kannaDa havyaka kannaDa
kaLacu
naDate
hurupu
kuDikke
kaLaccu
aLatte
naDatte
huruppu
tamiLu kuTukkay aTaykkAy aLattay naTattay
hoLapu
hoLappu
(ca) immaDi TakAra otte TakAravAgiruvudu barahada kannaDa havyaka kannaDa beraNi
suruTu
suruTu
tamiLu ciraTTay vaRaTTi curuTTu
uddasvarada anantara banda immaDi taDeyuligaLu havyakadallU otte taDeyuligaLAgi badalAgiveyumbudannu havyaka kannaDada tUka (tamiLu: tUkkam) ATa, hAte, mEpu modalAda padagaLinda tiLiyabahudu.
idallade, eraDu
svaragaLa anantara banda immaDi taDeyuligaLu padaracaneya oTTinalli baruva badalu padarUpada oTTinalli bandiveyAdare, avu kannaDada hAge havyakadallU koraLisida otte taDeyuliyAgi badalAgive.
havyakada marada, enage ‘nanage’, kaDida, hiDiva ‘hiDiyuva’ idakke udAharaNegaLannAgi
padarUpagaLannu
modalAda koDabahudu.
4.5 mUguliya anantarada taDeyuligaLu
mUladrAviDadalli mUguligaLa anantara avugaLadE jAgadalli uccAraNeyAguva taDeyuligaLu otteyAgi illavE immaDi rUpadalli baraballuvAgidduvu.
(1) ivugaLalli otteyAgi banda taDeyuligaLu kannaDadalli taDeyuligaLAgi koraLisada
(mUladrAviDadallidda kANisuttave.
barahadalli
koraLisida
tamiLu
rUpadalliveyAdarU taDeyuligaLAgive.
uccAraNeyalli
koraLisida
kannaDa
pongu
nambu
tamiLu ponku nampu
mUladrAviDada RakAra mElina sannivESadalli RakAravAgi
uLiyade dakAravAgi badalAgide.
kannaDa
kundu
tamiLu onRu kanRu anRu panRi kunRu enRu
kannaDadalli
koraLisada otte
(2) mUguligaLa anantara immaDi rUpadalli bandidda taDeyuligaLAgi taDeyuligaLu badalAgive; RRa embudu mAtra ta embudAgi badalAgide. tamiLinalli immaDi rUpadalliruva taDeyuligaLu I rIti badalAgade uLidiveyAdarU avugaLa modalu bandidda mUguli bidduhOgide.
mUladrAviDa
*kalankku *mankku *tOnTTam
kannaDa
kalanku
manku
nanTa(ru)
tamiLu kalakku
makku tOTTam naTTAr
(ca) mUguliya anantarada immaDi RakAra otte takAravAgiru vudu
mUladrAviDa
*kanRRay
kannaDa
tamiLu kaRRay
naDeda
kannaDada
bErondu caritreyalli badalAvaNeyindAgi, I eraDu rItiya padagaLallU taDeyuliya modalidda mUguli kelavu sandarbagaLalli (mUguliya modalu uddasvaraviddAga illavE eraDu giDDasvaragaLiddAga) bidduhOgide. I badalAvaNeya kuritu heccina vivaragaLige (5.2.4) nODi.
I rIti mUguli biddu hOguva badalAvaNe kannaDadalli mUguligaLa anantara RakAra dakAravAguva badalAvaNeginta modalE sandarbagaLalli mUladrAviDa RakAra haLegannaDadalli dakAravAgi badalAgade RakAravAgiyE uLidide.
naDedirabEku. yAkendare, antaha
tamiLu
kannaDa
mURu ‘mUru’’ URu ‘nillisu’’ UnRu ‘ottu’’
mUnRu
tORu ‘tOru’’
tOnRu
(4) udda svarada anantara mUguliyondige pakAra bandiruvalli mEle sUcisida hAge mUguli bidduhOdAga, uLidukonDidda pakAra kannaDada kelavu padagaLalli vakAravAgi badalAgide.
kannaDa
hAvu
bEvu
Ovu ‘kAyu’’
kAvu ‘hiDi’’
tamiLu pAmpu vEmpu
kAmpu
Adare bEre kelavu padagaLalli adu bakAravAgiyU badalA
kannaDa
nAmbu ‘saDilAgu’’
tUbu (havyaka: tUmbu)
tamiLu
nAmpu tUmpu
(5) kannaDada kelavu padagaLige (ka) mUguli mattu taDeyuli gaLiruva rUpa mattu (ca) immaDi taDeyuliyiruva rUpa kANisuttade. udAharaNegAgi, keLage koTTiruva kannaDaddE Ada padagaLannu gamanisabahudu.
rUpagaLiruvudu
eraDeraDu
mUguli mattu taDeyuli
immaDi taDeyuli
ingu ‘battu’’
gunguru sundu
ondu ‘sEru’’
kampu
dakku gugguru keccu
aTTu ‘sEru’’ pittil suttu gabbu
mUladrAviDadalli kelavu oTTugaLu sEridAga I rIti mUguli mattu taDeyuligaLa jODiya badalu, immaDi taDeyuli baruvantaha sErikeya niyamavondittendu kalpisalAgide. kannaDada mElina padagaLu A niyamada paLeyaLikegaLirabEku.
4.6 itara vyanjanagaLondige banda taDeyuligaLu
taDeyuligaLu itara vyanjanagaLondige bandiruvalli entaha badalAvaNegaLella naDedidduvu emba viSayadalli innaSTu samSOdanegaLu naDeyuva avaSyakateyide. mUladrAviDadallEnE kelavu badalAvaNegaLu naDediddu avannu vivarisuvantaha kelavu sErikeya niyamagaLannu kalpisikoLLalAgide. ivugaLalli keLagina niyamagaLige kannaDadalli udAharaNegaLannu koDalu sAdyavide.
(ka) lakArada anantara banda t mattu nta embavugaLu R mattu nR endAguttave (mattu lakAra biddu hOgu
(ca) LakArada anantara banda t mattu nta embavugaLu T mattu NTa endAguttave (mattu LakAra biddu hOguttade);
(Ta) nakArada anantara banda t mattu nta embavugaLu R mattu nR endAguttave (mattu nR embudara modalina nakAra biddu hOguttade); mattu (ta) NakArada anantara banda t mattu nta embavugaLu T mattu NTa endAguttave (mattu NTa embudara modalina NakAra bidduhOguttade).
I nAlku rItiya sErikeya niyamagaLigU udAharaNegaLannu kannaDada kriyApadagaLa hindina samayada rUpagaLalli kANabahudu.
kriyApada kol
hindina samaya
kondu
koL
konDu
tamiLu konRu ninRu
koNTu
enRu
4.6.1 kannaDadalli naDeda badalAvaNegaLu
(1) haLegannaDadalli LakAra, ZakAra mattu rakAra (illavE RakAra)gaLa anantara baruva vyanjanagaLige eraDu rItiya uccAraNegaLidduvu. heccina padagaLallU avu svalpa maTTige uddavAgi uccAraNeyAguttidduvu.
Adare kelavu viSiSTavAda jAgagaLalli mattu padagaLalli avu giDDarUpadallE uccAraNeyAguttiddirabEku embudannu A kAlada vayyAkaraNigaLu koTTiruva hELikegaLinda Uhisabahudu. intaha giDDa uccAraNeyiruva vyanjanagaLige ‘Sitiladvitva’ emba hesaru rUDiyallide.
mUru
illavE
sAmAnyavAgi
vyanjanakantegaLannu
heccu ulikantegaLiruva mattu modalaneya eraDu ulikantegaLu haguravAgiruva padagaLalli mAtra I rIti Sitiladvitvavannu tOrisuva nAmapadagaLige halavacanada gaL oTTu illavE vibaktiya ge oTTu sEriruvalli (esaZgaL, esaZga, cigurgaL, cigurge), kriyArUpagaLalli (tegaZdam, tegaZva, nusuLgum, toDardam), mattu kelavu jODupadagaLalli (alardOraNam, bemarvani, kuLigrALi) intaha uccAraNeyittendu tOruttade.
kANabahudu.
Adare, mElina niyamakke apavAdavAgi, erde, bardilam embantaha kelavu padagaLallU Sitiladvitvavittu. hosagannaDadalli erde pada edde endAgade (keLage (2)nE vibAga nODi) ede endAgiruvudu idE kAraNakkirabahudu (Adare, kiTTel avaru edde rUpavannU koTTiddAre).
(2) kannaDada caritreyalli eraDu giDDa svaragaLa anantara taDeyuli bandiruva padagaLalli modalaneya giDDa svarada anantara rakAra illavE ZakAravideyAdalli, avugaLa eraDaneya giDDa svara biddu hOguva badalAvaNeyondu aniyamitavAgi naDedittu.
I badalAvaNeyindAgi rakAra illavE ZakAradondige taDe yuli baralu sAdyavAgiddu (pordu ‘hondu’ - tamiLu: porutu; kaZta ‘katte’ - tamiLu: kaZutay), avugaLalli (ka)
ZakAra rakAravAguva (taZgu > targu) mattu (ca) rakAra taDeyuliyondige sEri immaDi taDeyuliyAguva (pordu > poddu) badalAvaNegaLu naDedidduvu. I eraDaneya badalAvaNege ZakAradinda banda rakAravU oLagAgittu (targu > taggu).
intaha padagaLalli eraDaneya svarada anantara bandidda otte taDeyuli kannaDadalli koraLisida taDeyuliyAgi badalAguttade mattu immaDi taDeyuli koraLisada otte taDeyuliyAgi badalAguttade (parti ‘hatti’ - tamiLu: parutti).
Adare, ivugaLalli modalaneya badalAvaNege poZtu (tamiLu: poZutu), kaZta (tamiLu: kaZutay), oZku mattu berku (tamiLu: veruku) padagaLalli takAra mattu kakAragaLu dakAra mattu gakAragaLAgilladiruvudu apavAdavAgi kANisuttade.
(3) eraDu giDDa svaragaLa anantara mUguli mattu otte illavE immaDi taDeyuligaLu bandiruvantaha padagaLallU modalaneya giDDa svarada anantara rakAra illavE ZakAra bandideyAdare, eraDaneya svara aniyamitavAgi bidduhOguttade.
intaha padagaLalli rakAra illavE ZakArada anantara mUguli mattu otte illavE immaDi taDeyuligaLidduvAdalli, mUguli biddu hOguttade mattu idarindAgi, rakAra illavE ZakAragaLa anantara taDeyuligaLu baruvantAguttade.
intaha padagaLallU (ka) ZakAra rakAravAguttade (uZdu > urdu) mattu (ca) rakAra (mUladrAviDa rakAra mattu ZakAradinda banda rakAra) taDeyuliyondige sEri immaDi taDeyuli uLiyuvante mADuttade (pardu > paddu ‘haddu’ - tamiLu: paruntu; parti > hatti; urdu > uddu - tamiLu:
uZuntu). heccina vivaragaLige (5.2.5), (5.3.3) mattu (5.4.3) nODi.
(4) haLegannaDada kelavu padagaLalli DakArada anantara bEre taDeyuliyondu bandiruvalli adu ZakAravAgi badalAgiruvudu kanDubaruttade. I badalAvaNe uddasvarada anantara illavE eraDu giDDasvaragaLa anantara mAtravE naDediruva hAge tOruttade (4.3.4 nODi).
svaragaLa naDuve
nODu mADu
bisuDu
taDeyuliya modalu nOZpUDe ‘nODuvudiddare’’ mAZgum ‘mADabahudu’’ kAZigacru ‘kADukiccu’’ bisuLpoDe ‘bisADuvudiddare’
I badalAvaNege avaSyaviruva sannivESa uLidillavAda kAraNa, heccina rUpagaLallU adu hosagannaDadalli munduvaridilla. Adare kelavu LakAravAgi jODupadagaLalli kANisikoLLuttade (kALgiccu).
mAtra
4.7 tiruLu
mUladrAviDada taDeyuligaLu (ka, ta, Ra, Ta, ca, pa) kannaDadalli entaha badalAvaNegaLigella oLagAgive embudannu I adyAyadalli vivarisalAgide.
bariya uccAraNeyalli mAtravE kANisuttidda (endare arta mattu kelasavilladidda) vyatyAsavannu koraLisuva taDeyuligaLa naDuvina vyatyAsa kannaDadalli arta naDeda vyatyAsavannu
sUcisuvantAdudu I uligaLalli
koraLisada
sUcisuva
badalAvaNegaLalli mukyavAdudu. Adare I badalAvaNeya svarUpa entahadu embudanninnU spaSTavAgi vivarisalu sAdyavAgilla.
mUladrAviDa RakAra kannaDadalli halavu rItiya badalAvaNegaLi goLagAgiddu tanna pratyEkateyannu kaLedukonDide. cakAra mattu pakAragaLU intahavE halavu badalAvaNegaLigoLagAgiddarU eravalugaLindAgi avu hosagannaDadalli ivattigU pratyEka taDeyuligaLAgi uLidukonDive.
5. itara vyanjanagaLu
5.1 munnOTa
hindina adyAyadalli kannaDadalli embudannu vivarisalAgittu.
taDeyuligaLu mUladrAviDadallidda yAva rItiya badalAvaNegaLigella oLagAgive
mUladrAviDadallidda itara vyanjanagaLu, endare nAlku mUguligaLu (ma, na, Na, Ya), ondu hoDeyuli (ra), eraDu pakkaduligaLu (la, La) mattu mUru taDeyilladuligaLu (ya, va, Za) kannaDadalli yAva rItiya badalAvaNegaLigella oLagAgive embudannu I adyAyadalli vivarisalAguvudu.
5.2 mUguligaLu
mUladrAviDadalli ma, na, Na mattu YagaLemba nAlku mUguli gaLidduvu. ivugaLalli NakAravannu biTTu uLida mUru mUguligaLu (ma, na mattu YagaLu) mUladrAviDa padagaLa modalaneya vyanjanavAgi baraballuvAgidduvu mattu YakAravannu biTTu uLida mUru mUguligaLu (ma, na, NagaLu) eraDaneya vyanjanavAgi baraballuvAgidduvu. padagaLa eraDaneya vyanjanavAgi baruva mUguligaLu otte rUpadalli mAtravallade immaDi rUpadallU baraballuvAgidduvu.
idallade, I nAlku mUguligaLU taDeyuligaLa modalu baraballuvAgidduvu. Adare I sannivESadalli kakAra, RakAra mattu
takAragaLa eduru nakAra mAtra baralu sAdyaviddu, adakke A taDeyuligaLadE Ada jAgagaLalli unTAguva mUru bEre bEre uccAraNegaLidduvu. uLida mUguligaLalli makAra pakAradeduru, NakAra TakAradeduru mattu YakAra cakAradeduru mAtra baraballu vAgidduvu.
5.2.1 padagaLa modalina mUguligaLu
mUladrAviDadalli padagaLa modalige baraballa ma, na mattu YagaLalli ma mattu nagaLu kannaDadalli heccu badalAgade hAgeyE uLidive. YakAra mAtra nakAravAgi badalAgide.
(1) makAra mattu nakAragaLu kannaDadalli heccu badalAgade hAgeyE uLidiveyumbudakke udAharaNeyAgi mara, mAtu, mIru, muccu, mEle, mEyu; nAnu, nIru, nungu, nODu modalAda padagaLannu koDabahudu.
(2) padagaLa modalige baruttidda YakAra kannaDadalli nakAravAgi badalAgide mAtravalla, adara anantara bandidda A emba svaravU kelavu padagaLalli E emba svaravAgi badalAgide. udAharaNegAgi, YakAravannu mattu adara anantara bandiruva A emba svaravannu heccineDegaLallU badalAyisade uLisikonDiruva malayALa padagaLondige keLage koTTiruva kannaDada padagaLannu hOlisi nODa bahudu.
(ka) YakAra nakAravAgiruvudu
kannaDa
naraLu
nARu
nimiru, niguru
malayALa YARu Yimir (tamiLu)
nEgilu
YeGGOL
(ca) A svara E svaravAgiruvudu
kannaDa
nENu
nEsaR nElu
nEraLe
nEgilu
malayALa YAyiRu YAlu YARal YAYcal (tamiLu)
(3) karAvaLiya havyaka kannaDadalli mUladrAviDa YakAra kelavu padagaLalli uLidukonDide. I oLanuDiya YaGGu illavE YaLi ‘naggu’, YANu ‘garigariyAgilladiru (happaLa)’, YONa ‘ganDu emmekaru’, YONi ‘heNNu emmekaru’, YOLi ‘lOLe’ padagaLannu idakke udAharaNeyAgi koDabahudu.
padagaLannu adu
tuLuvininda illavE malayALadinda eravalAgi paDediralU sAdyavide. yAkendare, narambu ‘nara’, narakku ‘naraLu’, nakkuruLu ‘erehuLa’, nEgilu, nENu, nElu ‘nEtADu’, nAru, nerige ‘nirige’ modalAda bEre halavu havyaka kannaDa padagaLalli mUladrAviDada YakAra nakAravAgiyE kANisikoLLuttade.
(4) padagaLa modalige bandidda nakAra kannaDada kelavu padagaLalli bidduhOgide. udAharaNegAgi, keLage koTTiruva kannaDa padagaLannu (ka) bEre drAviDa nuDigaLa padagaLondige illavE (ca) kannaDadavE Ada bEre padagaLondige hOlisi nODabahudu.
itara drAviDa nuDigaLu
kannaDa
avuDu ‘keLaduTi’’ tamiLu: namuTu araL ‘hedarike’’
pAjri: nar tamiLu: nIndu
kannaDa
egaru ‘Eru’’
kannaDa
nIru
I badalAvaNe heccina drAviDa nuDigaLallU kANisuttideyAda kAraNa, adu mUladrAviDadallEnE naDedirabEkendu kalpisalAgide. Adare, ivattu adu bEre bEre drAviDa nuDigaLa bEre bEre padagaLalli kANisikoLLuttade. udAharaNegAgi, keLage koTTiruva padagaLalli modalige bandidda nakAra kannaDadalli uLidide Adare bEre kelavu drAviDa nuDigaLalli bidduhOgide.
kannaDa
ninne nillu
nInu
nettaru
bEre drAviDa nuDigaLu nAyki: aDga- malayALa: innale kOlAmi: il- tuLu: I, gadaba: In nAyki: ettur
5.2.2 svaragaLa naDuvina otte mUguligaLu
mEle sUcisida hAge, mUladrAviDa bErugaLa eraDaneya vyanjanavAgi na, ma mattu NagaLu mAtra baraballuvAgidduvu. hAgAgi, eraDu svaragaLa naDuveyU I mUru mUguligaLu
mAtra otte baraballuvAgidduvu.
rUpadalli illavE immaDi
rUpadalli
otte rUpadalli banda I mUru mUguligaLalli nakAra mattu NakAragaLu kannaDadalli heccineDegaLallU badalAgade uLidive. baraha kannaDada mane, kanasu, Ane, jinugu; haNige, beNe, taNi, padagaLannu idakke udAharaNegaLAgi koDabahudu.
modalAda
(1) Adare, eraDu svaragaLa naDuve banda makAra heccina pada gaLallU vakAravAgi badalAgide. haLegannaDadallEnE kelavu padagaLalli makAraviruva mattu adara badalu vakAra bandiruva eraDu rItiya rUpagaLannU kANabahudu.
makAraviruva rUpa amunku tAmare
temar ‘kaTTe, daDa’’
timir ‘kampina dravya’’
samanisu
vakAraviruva rUpa avunku tAvare tevar savanisu
idallade,
modalige
makAravidda
svaradalli konegoLLuva padada anantara bandAga, avugaLa makAra vakAravAguvantaha ondu aniyamitavAda sErikeya niyamavU haLegannaDada kAladallittu.
padagaLu
maRu + mAtu ini + mAtu
kaDu + maLe
maRuvAtu inivAtu kaDuvaLe
naTTe + mane
paZa + mAtu
biRu + maLe
naTTevane paZavAtu biRuvaLe
haLegannaDada padagaLalli badalAgade uLididda makAragaLalli keLagina
vakAravAgive embudannu
hosagannaDadalli
halavu udAharaNegaLalli kANabahudu.
haLegannaDada makAra bemar
kimuZcu samaRu
tamar
cimuTu same
mAma
hosagannaDada vakAra bevaru kivucu savaru tavaru civuTu save mAva
idallade, haLegannaDa padagaLa koneyalli bandidda makArada anantara hosagannaDadalli ondu sEriddu, antaha makAragaLalli halavu hosagannaDadalli svaragaLa naDuvinadAgive; intaha makAragaLU hosagannaDadalli vakAravAgi badalAgive.
svara
haLegannaDada makAra nAm
nIm
kELuvem mADidem
hosagannaDada vakAra nAvu nIvu kELuvevu mADidevu
hosagannaDada padagaLalli svaragaLa naDuve makAra kANisuvudu aparUpa. amuku, uLume, gamana, kumuTu, kulume, kOmaTi, cimukisu, dumuku modalAda kelavu padagaLannu mAtra idakke udAharaNeyAgi koDabahudu. ivu mElina badalAvaNe naDeda mEle haLeya oLanuDiyinda illavE bEre nuDigaLinda eravalAgi banda padagaLirabEku.
(2) karAvaLiya hAlakki kannaDadalli eraDu svaragaLa naDuve
banda NakAra nakAravAgide (AcArya 1967).
barahada kannaDa
eNisu
hAlakki kannaDa kAnu hane
intahadE
badalAvaNe
cAmarAjanagarada
kelavu oLanuDigaLallU naDedide. Adare illi NakAra nakAravAguva badalu, nakAra NakAravAgide. udAharaNegAgi, cAmarAja nagarada uppaligara kannaDadalli baraha kannaDada Ane embudu ANe endAgide (baT 1969 nODi).
5.2.3 svaragaLa naDuvina immaDi mUguligaLu
svaragaLa naDuve bandidda mUladrAviDada immaDi mUguligaLu (mma, nna mattu NNa) kannaDada halavu padagaLalli badalAgade uLidive. udAharaNegAgi, keLage koTTiruva kannaDa padagaLannu tamiLu padagaLondige hOlisi nODabahudu.
kannaDa
tamiLu
amma
summage kaNNi ‘hagga’’
amma cumma cinnam ‘cinnada nANya’’
(1) mUladrAviDadallEnE svaradalli modalAguva oTTu mUguligaLAguva mUguligaLu otte sEridAga immaDi badalAvaNeyondu naDedittu. hindina adyAyadalli (4.4.1ralli) vivarisidantaha immaDi taDeyuligaLu otte taDeyuligaLAguva badalAvaNeyannu idu hOluttade.
otte mUguli
immaDi mUguli cimmu ‘horacellu’’ cimuku, cimukisu ammu ‘SaktanAgu’’ amagu ‘takkAgu’’ dimmi ‘ettarisida nela’’ temar ‘kaTTe’ eNNu ‘eNisu’
havyaka: uNungu cinivAra
haLegannaDa padagaLa koneyalli giDDa svarada anantara mattu Na mUguligaLu hosagannaDadalli bandidda na uccAraNegAgi ukAra mUguligaLAgi badalAgive (7.9 nODi). Adare ivE mUguligaLa anantara sEridAga, avu otte svaradalli mUguligaLAgiyE uLidive. I badalAvaNeyU mElina niyamavannE sUcisuttade.
modalAguva oTTu
sEridAga immaDi
haLegannaDa
hosagannaDa uNNu, uNi ‘uNNuvavanu’’ tinnu, tinisu ennu, enisu
(3) immaDi rUpadalli banda baraha kannaDada NakAra karAvaLiya hAlakki kannaDadalli nakAravAgide mattu idakke viruddavAgi, immaDi rUpadalli banda nakAra cAmarAjanagarada kelavu oLanuDigaLalli NakAravAgide. iveraDarallU na-NagaLa naDuvina vyatyAsa illavAgide embudannu gamanisabahudu.
baraha kannaDa beNNe
baraha kannaDa ninne
hAlakki kannaDa benne kannu
cAmarAjanagarada uppaligara kannaDa
5.2.4 taDeyuligaLa modalu banda mUguligaLu
heccineDegaLallU taDeyuligaLa modalu banda mUguligaLu kannaDadalli badalAgade uLidive. tenka, tengu; kante, anda, tondare; ancu, manju; anTu, nenTa, hinDu; tampu, tumbu modalAda padagaLannu idakke udAharaNegaLannAgi koDabahudu.
I padagaLalli taDeyuligaLa modalu kANisuva sonnege mUla drAviDadallidda hAge A taDeyuligaLa jAgadallEnE unTAguva mUguligaLa uccAraNe kannaDadallU ide. I uccAraNeyannu sari yAgi sUcisabEkiddalli avannu teGka, teGgu; kante, anda, tondare; aYcu, maYju; aNTu, neNTa, hiNDu; tampu, tumbu embudAgi bareyabEku.
kannaDa barahadalli
modalu baruva mUguligaLannu A rIti bareyuva badalu, sonneya (anusvArada) mUlaka sUcisuva krama baLakeyallide. Adare idu kannaDa barahadalli baLakeyAguva lipiya ondu viSESa guNa mAtra. uccAraNeyalli intaha padagaLallella bEre bEre mUguligaLE kANisuttave.
taDeyuligaLa
taDeyuligaLa
modalu banda
caritreyalli oLagAgive.
keLage vivarisidantaha
mUguligaLu
kannaDada kelavu badalAvaNegaLigU
(1) udda svarada anantara banda mUguli adara anantara taDeyuli bandiruvallella bidduhOgide. I badalAvaNe haLegannaDa kkintalU hindina kAladallEnE modalAgiddirabEku. yAkendare, intaha halavu padagaLalli tamiLinalli kANisuva mUguli haLegannaDa padagaLallU kANisuvudilla.
haLegannaDa bAgu bIgu nIgu
tamiLu vAGku vIGku nIGku
haLegannaDa kUdal mURu tORu
tamiLu kUntal mUnRu tOnRu
tODu bEDu
pUYcu tONTu vENTu
bEvu hAvu
vEmpu pAmpu Ompu
I rIti mUguli biddu hOda anantara uLida taDeyuligaLalli ka, ca, Ta mattu tagaLu kannaDadalli koraLisida taDeyuligaLAgi (ga, ja, Da mattu dagaLAgi) kANisikoLLuttave; Adare RakAra hoDeyuliyAgi (mattu anantara rakAravAgi) mattu pakAra vakAravAgi badalAgive embudannu mElina udAharaNegaLinda tiLiyabahudu.
intaha bEre kelavu padagaLallidda mUguli hosagannaDadalli bidduhOgideyAdarU haLegannaDadalli uLidukonDide. I mUguli karAvaLiya kannaDada oLanuDigaLalliyU uLidukonDide embudannu keLage koTTiruva havyaka padagaLinda tiLiyabahudu.
haLegannaDa mAnju sAndu
sEndu ‘- nAndu
havyaka kannaDa baraha kannaDa
mAju sAdu sEdu nAdu tUbu
nAndu
tUmbu
idallade, udda svaragaLa anantara mUguli mattu immaDi taDeyuligaLu bandiruvallU, kannaDada kelavu padagaLalli mUguli bidduhOgide; Adare bEre kelavu padagaLalli uLidukonDide. I rIti mUguli uLidukonDiruva padagaLallU, adu hosagannaDa dalli bidduhOgide mattu havyaka kannaDadalli uLidukonDide.
intaha padagaLalli bandiruva immaDi taDeyuli kannaDadalli koraLisada otte taDeyuliyAgi kANisikoLLuttade. tamiLinalli (mattu malayALadalli) I taDeyuli immaDi rUpadallE uLidideyAdarU, adara modaligidda mUguli biddu hOgide (4.5 nODi).
(ka) mUguli haLegannaDadallU kANisadiruva padagaLu
kannaDa
Apu ‘taDe’’ tamiLu: Appu (<An-ppu) OTe huLi gOTu ‘oNa’’ tuLu: gOnTu (<kONTTu) tamiLu: tOTTi, tuLu: dOnTi
tuLu: OnTe puLi (<ONTTay) tamiLu: Otti, tuLu: Onti (<Ontti)
(ca) haLegannaDada mUguli hosagannaDadalli biddu hOgiruvudu
haLegannaDa nUnku
bEnTe
hOnta
hosagannaDa nUku
bETe
hOta
tamiLu
nUkku vETTam pOttu ‘ganDu miga’’ tOTTam vETTam
intaha kelavu padagaLalli bandiruva mUguli karAvaLiya keLagina
oLanuDigaLalli uLidideyumbudannu havyaka udAharaNegaLalli kANabahudu.
kannaDada
haLegannaDa sAnku
nUnku
havyaka kannaDa baraha kannaDa sAnku
nUnku
sAku nUku
pInku
mOnTu
pIku tATu ‘taTTu’’ mOTu
I eraDu rItiya padagaLallU udda svaravannu giDDa svaravAgi badalAyisi, adara anantara bandiruva mUguliyannu uLisi konDiruva kelavu padagaLU kannaDadallive.
(ka) mUguliya anantara otte taDeyuli bandiruvalli
uddasvara tUmbu, tUbu gOju IDu ‘sErike’’
giDDasvara tumbu
(ca) mUguliya anantara immaDi taDeyuli bandiruvalli
uddasvara sOnku, sOku tEnku, tEku
gUnTa, gUTa
bEnTa, bETa
giDDasvara sonku tenku ‘tElu’’
(2) eraDu giDDa svaragaLa anantara mUguli mattu padagaLalli
taDeyuligaLu oTTige bandiruvallU kANisidantahadE badalAvaNe kannaDadalli naDedide.
mElina
haLegannaDadallEnE intaha padagaLalli baruva mUguli biddu kANabahudu. keLagina udAharaNegaLalli hOgiruvudannu mUguliya anantarada otte koraLisida otte taDeyuliyAgi mattu immaDi taDeyuli koraLisada otte taDeyuliyAgi kannaDadalli badalAgide. idakke badalu, tamiLinalli otte taDeyuli mattu immaDi taDeyuligaLu badalAgade uLididdu, immaDi taDeyuliya modalu bandidda mUguli (ca) biddu hOgide.
taDeyuli
(ka) mUguli mattu otte taDeyuli bandiruvalli
kannaDa
beLagu
moZagu kavudi
kilubu
alubu
tamiLu
viLaGku
muZaGku kavanti cilumpu alampu
(ca) mUguli mattu immaDi taDeyuli bandiruvalli
tamiLu
kannaDa
amuku ‘ottu’’ alaku ‘alugisu’’ alakku (<alankku) nuRuku ‘jajju’ nuRukku (<nuRunkku)
amukku (<*amunkku)
hiduku ‘tikku’
pitukku (<*pitunkku)
bEre kelavu padagaLalli I mUguli haLegannaDadalli mattu karAvaLiya oLanuDigaLalli uLidukonDideyAdarU hosagannaDa dalli bidduhOgide.
haLegannaDa marangaL alumbu kilumbu
kalanku
avunku murunTu surunTu
havyaka kannaDa baraha kannaDa marango alumbu kilumbu
maragaLu alubu kilubu
kalanku
avunku murunTu surunTu
kalaku avuku (amuku) muruTu suruTu
intaha padagaLalli modalaneya giDDa svarada anantara rakAra illavE ZakAra bandideyAdare, haLegannaDadallEnE eraDaneya giDDa svara biddu hOgiruvudu kANisuttade; ivugaLallU eraDaneya svarada anantara bandidda mUguli biddu hOgi, adara anantara bandidda taDeyuli rakAradondige (illavE ZakAradondige) sEri immaDi taDeyuliyAguttade (5.2.5 nODi).
kannaDa
kavru, kabru, kabbu kugru, kuggu
sukru, sukku
tidru, tiddu
tamiLu karumpu kuraGku curukku (<*curunkku) tiruntu
madru, maddu
kugru, kuggu
bidru, biddu
padru, haddu
maruntu kuraGku viruntu ’‘avutaNa’’ paruntu
(ca) gaZda, gadre, gadde puZiga, puggi kiZgu, kigru udru, uddu
kaZani (kaZantay) puZuGku kiZakku (kiZanku, *kiZankku) uZuntu
I badalAvaNege oLagAgada padagaLU haLegannaDadallive. endare, idondu aniyamita badalAvaNeya hAge kANisuttade. udAharaNegAgi, keLagina padagaLannu gamanisabahudu.
kannaDa
kurumbe soragu moZagu muZugu
tamiLu kurumpay curuGku muZaGku muZuGku
(3) modalaneya giDDa svarada anantara bandiruva mUguli mattu koraLisada taDeyuligaLa sErike baDaga kannaDadalli immaDi taDeyuliyAgi halavu padagaLalli badalAgiruvudannu kANabahudu.
baraha kannaDa kankuLu hancu
mincu
baDaga kannaDa tekku kakkuve haccu miccu
nanTaru
naTTaru satte
padagaLalli
5.2.5 itara vyanjanagaLondige banda mUguligaLu
nEravAgi mUguligaLu mUladrAviDa taDeyuligaLondige mAtra baraballuvAgidduvallade itara vyanjanagaLondige baruttiralillavendu kalpisalAgide. mUguligaLalli konegoLLuva bEru illavE padagaLa anantara itara vyanjanagaLalli modalAguva oTTu illavE pada bandAga avugaLa naDuve ondu svara sErikoLLuvudE idakke kAraNa.
Adare, kannaDadalli I svara kelavu sannivESagaLalli biddu hOgiruvudannu kANabahudu. udAharaNegAgi, haLegannaDada orme ‘omme’ (tamiLu: orumay) padadalli rakArada anantara bandidda ukAra bidduhOgide.
(1) intaha heccina padagaLallU mUguli mattu itara mUguliyAgiruvudannu
vyanjanagaLu oTTusEri immaDi kANabahudu.
(2) kannaDada aydu (tamiLu: ayntu) padadalli yakAra
mattu takAragaLa naDuve bandidda nakAra bidduhOgide.
(3) makAra vakAravAguvantaha sErikeya badalAvaNe haLe gannaDadalli lakArada anantaravU naDedide (mel + mAtu > melvAtu).
5.2.6 padagaLa koneyalli banda mUguligaLu
padagaLa koneyalli banda mUguligaLu haLegannaDadalli hAgeyE uLididduvu, Adare munde ukAravondu sEri avu svaragaLa naDuvina mUguligaLAgive.
hosagannaDadalli avugaLa
(1) udda svarada anantara I rIti ukAra sEridAga NakAra- nakAragaLu badalAgade uLiyuttave. Adare makAra vakAravAgi bada lAguttade.
haLegannaDa nIn
mIn
nAm
nIm
hosagannaDa nInu mInu
nAvu nIvu
(2) modalaneya giDDa svarada anantara bandidda NakAra- koneyavAgiddalli avugaLa anantara
nakAragaLu uccAraNeya ukAra sEridAga immaDi rUpakke badalAgive.
padagaLa
haLegannaDa
hosagannaDa haNNu heNNu
tinnu
pon
ben
honnu bennu ennu
(3) Adare itara giDDa svaragaLa anantara nakAra kelavu padagaLalli badalAgade uLidide mattu bEre kelavu padagaLalli (padarUpagaLalli) bidduhOgide (2.4.2 nODi).
haLegannaDa avan
banden
hosagannaDa avanu
5.3 hoDeyuli mattu pakkaduligaLu
mUladrAviDadalli rakAravemba ondu hoDeyuliyU lakAra mattu LakAragaLemba eraDu pakkaduligaLU (usirannu nAligeya pakkadalli biDuvudara vyanjanagaLU) baLakeyallidduvu. ivu mUrU padagaLa naDuve mattu koneyalli mAtravE baraballuvAgidduvu.
mUlaka siddavAguva
lakAra mattu LakAragaLu svaragaLa naDuve otte rUpadalli mAtra vallade immaDi rUpadallU baraballuvAgidduvu (ili, huli, alla, nelli; eLatu, aLiya, piLLe, kaLLa); Adare rakAra otte rUpadalli mAtra baraballudAgittu (mara, kari).
5.3.1 lakArada badalAvaNegaLu
heccina padagaLallU mUladrAviDada lakAra kannaDadalli badalAgade uLidukonDide. ili, tale, kAlu, kal ‘kallu’, pAl ‘hAlu’, nellikAyi modalAda udAharaNegaLannAgi koDabahudu.
padagaLannu
(1) lakArada anantara nakAra mattu takAragaLu bandiruvalli lakAra biddu hOgi takAra RakAravAguttade emba sErikeya niyama mUladrAviDadallittu. I RakAra kannaDadalli dakAravAgi kANisikoLLuttade.
udAharaNegAgi, lakAradalli konegoLLuva kriyApadagaLa anantara hindina samayavannu sUcisuva nta oTTu bandAga,
lakAra biddu RakAravAguttade kannaDadalli I RakAra dakAravAgi kANisikoLLuttade.
hOguttade
nta oTTina
nODi).
mattu
kol
sal
nindu (tamiLu: ninRu) kondu (tamiLu: konRu) sandu (tamiLu: cenRu)
(2) rakAra illavE RakArada anantara banda haLegannaDada
lakAra hosagannaDadalli LakAravAgi badalAgide.
haLegannaDa beral
koral
paral
nERal
neRal
hosagannaDa beraLu koraLu oraLu haraLu
nEraLe neraLu
5.3.2 LakArada badalAvaNegaLu
heccina padagaLallU mUladrAviDada LakAra kannaDadalli badalAgade uLidide. aLavu, aLate, eLatu, caLi, beLaku, oLitu, tALu modalAda padagaLannu idakke udAharaNeyAgi koDabahudu.
(1) Adare bEre kelavu padagaLalli mUladrAviDa LakAra
aniyamitavAgi NakAravAgide.
tamiLu kuLam kELan nuLampu puLi kuLampu ‘gorasu’’
kannaDa
koLa, koNa geLeya, geNeya noLa, noNa
huLi, huNise
koLagu, koNagu mAL, mAN ‘taDe’’ mAL aLambe, aNabe
aLAmpu (malayALa) gALa, gANa ‘kokke’’ kALam (malayALa) noNe ‘nungu’
noL
(2) LakArada anantara TakAra (DakAra) bandiruvalli LakAra
niyamitavAgi NakAravAgiruvudu kanDubaruttade.
kannaDa
ginDu ‘civuTu’’ kuLike, konDi
kOL, konDe tenTu ‘gALisu’’
tamiLu
kiLLu koL kOL ‘cADi hELu’’ teLi ‘cimukisu’’
(3) mUladrAviDadallEnE LakArada anantara takAra bandAga LakAra NakAravAguva mattu takAra TakAravAguva sErikeya niyamavondu baLakeyalliddirabEku. idakke udAharaNeyAgi kannaDada koL kriyApadakkiruva hindina samayada konDu rUpavannu gamanisabahudu.
(4) kannaDada ivattina kelavu oLanuDigaLalli lakAra mattu vyatyAsa illavAgide. udAharaNegAgi, LakAragaLa karAvaLiya hAlakki kannaDadalli LakAra lakAravAgide (AcArya
naDuvina
baraha kannaDa teLu
haLaba
poLLu
beLLuLLi
koLalu
hAlakki kannaDa halaba
pollu beluli kollu
(5) baDaga kannaDadalli LakAra bidduhOgide mattu adara modalu mattu anantara bandidda svaragaLu oTTusEridudarindAgi
giDDasvaraviruvallU uddasvara kANisuttade. I LakAra mUladrAviDa ZakAradindalU LakAradinda bandirabahudu.
bandirabahudu
illavE
baraha kannaDa kaLa ‘kaNa’ kILu
dULu
baDaga kannaDa
eLe (nUlina)
jOLa
muLugu keLage
eLekaru
mUgu kIyu
bEre kelavu padagaLalli LakArada badalu yakAra illavE vakAra
bandiruvudannu kANabahudu (bAlakruSNan 1999).
baraha kannaDa suLi ’ hoLe huLi ’ moLe ‘moLake’’ bILu
sambaLa
kankuLu
baDaga kannaDa guyi suyi hoye huyi moye buy sambuva kakkuve
5.3.3 rakArada badalAvaNegaLu
(1) svaragaLa naDuvina rakAra kannaDadalli badalAgade uLidide. keLage koTTiruva kannaDa padagaLannu tamiLu padagaLondige hOlisi nODuvudara mUlaka idannu tiLiyabahudu.
kannaDa
haraLu
birudu
oraLu
tamiLu paral virutu kAram
(2) padagaLa koneyallidda rakAravU kannaDadalli badalAgade
uLidide (bemar, usir, bar, tar).
hosagannaDadalli intaha padagaLa anantara ukAravondu sErikonDiddu, adu svaragaLa naDuvina rakAravE Agide. ir-iru, bar-baru, tar-taru, toDar-toDaru, konar-konaru, tIr-tIru modalAda padagaLannu idakke udAharaNegaLannAgi koDabahudu.
(3) bErugaLa koneyallidda rakAra, adara anantara bandidda oTTina svara bidduhOdudarindAgi, halavu padagaLalli vyanjanada modalu baruvantAgide. intaha padagaLalli adu kannaDadalli eraDu rItiya badalAvaNegaLigoLagAgide. kelavu sannivESagaLalli adu biddu hOgide mattu bEre kelavu sannivESagaLalli adu adara anantara bandidda vyanjanada rUpavannE paDedide.
(ka) uddasvarada anantara banda rakAra haLegannaDadalli uLidu konDittu; Adare hosagannaDada kelavu padagaLalli bidduhOgide. udAharaNegAgi, haLegannaDada bArcu pada hosagannaDadalli bAcu endAgide. hosagannaDada pApa padadallU rakAra bidduhOgide (pAra ‘cikka magu’).
Adare tIrpu, tIrmAna, ErpADu modalAda bEre kelavu
padagaLalli rakAra hosagannaDadallU bidduhOgade uLidide.
vyanjanadoDane
(ca) giDDasvarada anantara banda rakAra adara anantara bandidda vyanjana immaDi sErihOgi, A vyanjanavAguva hAge mADide. I badalAvaNeyannu tOrisuva kaccu SAsanadallEnE kANasiguttade.
(<karcu) pada hattanE
SatamAnada
hosagannaDa haLegannaDa bekku
berku
poddu
pordu
pergaDe
heggaDe
percu, peccu heccu
biccu
bircu
beccu
bercu
hemme
perme
mommaga gubbi
tamiLu veruku porutu per ‘doDDa’’ per ‘doDDa’ veru ‘hedarike’’ pIrumay marumagan kuruvi
(Ta) bidduhOgiruva svarada anantara immaDi taDeyuliyidda padagaLalli immaDi taDeyuli koraLisada otte taDeyuliyAgi bada
lAguttade mattu adarondige rakAra sEri hosagannaDadalli koraLisada immaDi taDeyuli uLiyuvante mADuttade.
haLegannaDa karku
sorku
hosagannaDa kakku
sokku
pappu
tamiLu parutti karukku urukku cerukku paruppu
(ta) biddu hOgiruva svarada anantara mUguli mattu otte taDeyuligaLidda padagaLalli mUguli bidduhOgide mattu rakAra bAki uLididda taDeyuliyondige sEri A taDeyuli immaDi yAguvante mADide.
hosagannaDa
tamiLu haLegannaDa paruntu pardu, paddu haddu
maruntu maddu
mardu
parampu habbu
parvu, parbu karumpu kabbu
karvu, karbu
maggulu maruGku oggu ‘baggu’’ oruGku kuraGku kuggu
kurgu
haLegannaDada surku ‘nerige kaTTu’ pada hosagannaDadalli sukku endAgide. tamiLinalli curukku padavide. Adare kannaDada pada mUladrAviDada *curunkku embudarinda bandirabEku.
kannaDadalli idu modalige *surunku endAgiddu anantara eraDaneya ukAra mattu mUguli biddu hOgi surku endAgide; anantara rakAradondige kakAra sEri sukku endAgide. I eraDu rItiya badalAvaNegaLannU mUladrAviDada rakAra mAtravallade RakAra illavE ZakAradinda banda rakAravU tOrisu ttade. idakke kAraNavEnendare, mElina eraDu badalAvaNegaLu kannaDadalli RakAra (4.3.4 nODi) mattu ZakAragaLu (5.4.3 nODi) rakAravAguva badalAvaNeya anantara naDedirabEku.
(ka) uddasvarada anantara RakAra bidduhOgiruvudu
kannaDa
tORu, tOcu gIRu, gIcu
tamiLu tORu
(ca) giDDa svarada anantara modalige RakAra rakAravAgi, anantara vyanjanadondige sEriruvudu
kannaDa
guRutu, gurtu, gottu koRa, korcu, koccu peR, heppu
teRapu, teppage
kiRi, kirdu, kittu hekku
muRuku, murku, mukku goRaTe, koTTe
tamiLu kuRi kuRay peRuku ‘mosaru’’ teRu ‘taDamADu’’ peRukku muRukku ‘hemme’’ kuRaTTa (malayALa)
(ta) giDDa svarada anantara ZakAra modalige rakAravAgi anantara vyanjanadondige sEriruvudu
kannaDa
tamiLu koZu ‘dappa’ tAZ
korbu, kobbu
gaZda, garde, gadde
taZgu, targu, taggu taZka, tarbu, tabbu baZdunku, bardunku, baduku vAZ piLke, hikke oZku, uggu ‘cellu’’
kaZtu, kattu kaZta, katte urdu, uddu
aLdu, addu puZiga, puggi, huggi
piZukkay oZuku kaZuttu kaZutay uZuntu aZuntu puZuGku
(4) giDDa svarada anantara vyanjanagaLa modalu baruttidda rakAra A vyanjanagaLa rUpavannE paDeyuttidda samayadalli rakAra+vyanjanagaLigU vyanjana+vyanjanagaLigU naDuvidda vyatyAsa illavAgittAda kAraNa, mUladrAviDadalli vyanjana+vyanjanagaLidda kelavu padagaLU kannaDadalli rakAra+vyanjanagaLiruva padagaLAgi kANisikoLLuttave.
haLegannaDa porkuZ, pokkuZ
markaL, makkaL ‘makkaLu’’ bargu, baggu ‘kUguvike’’
tamiLu pokkuL makkaL vakuLi
purgu, puggu ‘jamba’’
karcu, kaccu ‘kaDi’’ orpu, oppu kircu, kiccu
pukalvu kaccu oppu
mElina padagaLalli kANisuva rakAra mUladrAviDaddendu
hELalu bEre drAviDa nuDigaLalli yAva AdAravU siguvudilla.
(5) mUru ulikantegaLiruva padagaLalli eraDaneya svara biddu hOdudarindAgi (3.4.1 nODi) kannaDada kelavu oLanuDigaLalli rakAra+vyanjanagaLu mUDibandiddu, avu bEre halavu rItiya badalAvaNegaLigoLagAgive. I badalAvaNegaLa svarUpavEnu mattu avu ellelli mattu yAva yAva tiLiyalu innaSTu naDedive embudannu oLanuDigaLalli samSOdanegaLannu naDesuva avaSyakateyide.
intaha padagaLalli rDa embudu baLLAriyalli LDa endAgide, gulbargadalli DDa endAgide, hAlakki kannaDadalli yDa endAgide, mattu nanjanagUDinalli NDa endAgide embudannu I keLagina udAharaNegaLinda tiLiyabahudu (upAdyAya 1976).
baLLAri gulbarga hAlakki nanjanagUDu
baraha kuruDa kuLDa kuDDa kuyDa kuNDa
karaDi kaLDi kaDDi kayDa –‘ buruDe buLDe buDDi –‘ buNDa horaDu vaLDu –‘ hoyDu vaNDu
5.4 taDeyillada vyanjanagaLu
mUladrAviDadalli yakAra, vakAra mattu ZakAragaLemba mUru mattu taDeyillada
vyanjanagaLidduvu. ivugaLalli
yakAra
vakAragaLannu ‘aresvara’gaLendu parigaNisalu sAdyavideyAdarU avugaLa baLake itara vyanjanagaLa baLakeya hAgeyE iruva kAraNa avannu vyanjanagaLendu parigaNisuvudE oLLeyadu.
(1) drAviDa nuDigaLu baLasuva lipigaLalli ay, avgaLemba eraDu svaragaLannu sUcisaballa svara cihnegaLive. Adare antaha svaragaLa iruvikeyannu mUladrAviDadalli illavE ivattina drAviDa nuDigaLalli kalpisikoLLalu yAva AdAravU illa (2.1.1 nODi). nijakkU avu akAradondige yakAra mattu vakAragaLu bandiruva eraDeraDu uligaLa sErikegaLu mAtra.
(2) mUladrAviDada *at, A ‘adu, A’, *cat, cA ‘sAyu’, *uN, UN ‘uNNu’, *tar, tA ‘koDu’ modalAda hattu-hanneraDu padagaLalli giDDa-udda svaravyatyAsa kANisuttiddu, idara mUlavEnembudannu vivarisalu sAdyavAgilla.
intaha svaraviruvallella hakAravemba innondu taDeyilladuli yU iddirabEkendu kruSNamUrti (1997, 2003) vAdisiddAre. I hakAravannu avaru ‘lArinjal’ (ganTalinalli unTAguva vyanjana) embudAgi karediddAre; haLetamiLinalli baLakeyallidda ‘Aydam’ emba vyanjana idE hakArada paLeyaLikeyirabEkendU avaru vAdisiddAre.
I vyanjana yakAra mattu vakAragaLa hAge ondu taDeyilladuliyAgiddu bErugaLa koneya vyanjanavAgi mAtra baruttiddirabEkendu avaru vAdisiddAre. udAharaNegAgi, kannaDada adu, idu, udu padagaLu mUladrAviDadalli *ah-tu, *ih-tu, *uh-tu endiddirabEkendu avaru sUcisiddAre.
I vyanjanada anantara (ka) yAva oTTU bAradiddalli adu adara modalu bandidda svaradondige sEri A svara uddavAguva hAge mADuttade (A mane, I mara); (ca) koraLisida vyanjana bandideyAdare, lArinjal) (hakAra bidduhOguttade (adu, idu, avanu, ivanu); mattu (Ta) koraLisada vyanjana (taDeyuli) bandideyAdare adu (lArinjal) bidduhOgi, taDeyuli immaDiyAguttade (atta, itta) - embudAgi mUla drAviDakke kelavu niyamagaLannU avaru kalpisiddAre.
illavE
Adare, nijakkU I kalpita vyanjanadinda mUladrAviDada kelavE kelavu padagaLallidda mElina udda-giDDa svaravyatyAsavannu vivarisu vudaralli sahAyavEnU siguva hAge kANisuvudillavembudAgi subrahmaNyam (baralide) vAdisiddAre.
5.4.1 padagaLa modalige banda taDeyilladuligaLu
yakAra mattu vakAragaLemba eraDu taDeyilladuligaLu mAtra mUladrAviDadalli padagaLa modalige baraballuvAgidduvu. ZakAra vemba mUraneya taDeyilladuli padagaLa naDuve mattu koneyalli mAtra baraballudAgittu.
(1) yakAra: padagaLa modalina yakAra mUladrAviDadalli A emba svarada modalu mAtra baruttiddirabEkembudu sadyada kalpane yAgide. kannaDadalli idu bidduhOgideyumbudakke keLagina padagaLannu udAharaNeyAgi koDabahudu. haLeya tamiLinalli mAtra idu biddu hOgade uLidide.
kannaDa
haLeya tamiLu yAnay
Avan ‘yAru’
yAL yAn yAmay yAvan
Adare kannaDada yAru, yAke, yAva modalAda bEre kelavu padagaLalli I yakAra bidduhOgade uLidide. idallade Enu, Eke, EDu ‘varSa’ modalAda bEre kelavu padagaLalli yakAra biddu hOguvudarondige adara anantara bandidda udda A svara udda E svaravAgi badalAgide mattu I udda E svara bEre kelavu sannivESagaLalli (elli, endu, etta, emage, enna) tanna uddavannu kaLedukonDu giDDa e svaravAgide.
kannaDada oLanADina oLanuDigaLalli padagaLa modalige banda ekAra ya embudAgi badalAgiruvudarinda avugaLalli padagaLa modalige yakAra hosadAgi kANisikoLLuttade embudannu nAvu eraDanE adyAyadalli (2.2.3ralli) nODiruvevu (eDa > yaDa, ella > yalla).
(2) vakAra: mUladrAviDadalli padagaLa modaligidda vakAra tuTi dunDagillada svaragaLa (i, I, e, E mattu a, A embavugaLa) modalige mAtra baraballudAgittu. idu kannaDadalli bakAravAgi badalAgide.
SatamAnadalli
kannaDada caritreyalli I rIti vakAra bakAravAguva badalAvaNe vAdisalu Aru-ELanE SAsanagaLa adAravide. enTarinda hattanE SatamAnada varegina SAsanagaLalli intaha halavu padagaLige bakAraviruva rUpa mAtravallade vakAraviruva rUpavU kANisuttade.
modalAgirabEkendu
Adare tamiLu, telugu modalAda itara drAviDa nuDigaLalli vakAraviruva rUpagaLu mAtra ive (narasimhayya 1941, gAy
enTu-hattanE SatamAnada kannaDa vandu, bandu
vare, bare viTTa, biTTa viZda, biZda
tamiLu vantu varay
vakArada badalu bakArada baLake anantarada SatamAnagaLalli heccAguttA hOgi, padagaLa modalige vakAra illavE illavendu Aguvudannu kannaDada SAsanagaLalli kANabahudu.
kannaDada ivattina oLanuDigaLalli padagaLa modalige kANisuva bakAragaLalli heccinavU I rIti mUladrAviDa vakAradindalE bandiveyundu hELabahudu.
baraha kannaDa baDagu
bAgu
bIsu
beLaku
bEDu
tamiLu vaTaku varay vAnku vIcu viLakku vEnTu
Adare, kelavu padagaLalli avu mUladrAviDada pakAradindalU bandiralu sAdya embudakke kannaDada keLagina padagaLannu udAharaNe yAgi koDabahudu.
kannaDa
basaLe
bIDu
bUTATike bombe
bokke
tamiLu pacaLay pAnay puTTil pUTTakam pommay pokkay
5.4.2 padagaLa naDuvina yakAra mattu vakAragaLu
(1) yakAra: padagaLa naDuvina yakAra mUladrAviDadallEnE halavu padagaLalli cakAradondige sambandavannu tOrisuttiddira bEkendu kalpisalAgide. kannaDadallU kelavu padagaLige yakAravannu tOrisuva rUpadondige sakAravannu tOrisuva rUpavU kANisuttiddu, idu mUladrAviDadallidda ya-ca sambandada paLeyaLikeyirabEku.
yakAraviruva rUpa Ey ‘hoDe’
oy ‘konDuhOgu’
kay ‘kahi’ say ‘nillu’
naya ‘nuNupu, midu’
bAyu ‘bAtukoLLu’
sakAraviruva rUpa ese ‘hoDe’’ osage ‘suddi tiLisuvike’’ kasuru ‘kaTuvAda’’ sasane ‘alugADade’’ nase ‘mettage’’ bAsuZi ‘bAsunDe’’
bEreyU halavu padagaLalli kannaDada sakAra tamiLina yakAravAgi kANisuttade. Adare illi kannaDa mUladrAviDada
cakAravannu (sakAra vAgi) uLisikonDiddu (4.3.2 nODi) tamiLu adannu yakAravAgi badalAyiside.
kannaDa
hesaru
basiRu
besa ‘mADuvike’’ hAsu
tamiLu peyar vayiRu viyam ‘appaNe’’ pAy
(2) vakAra: padagaLa naDuve kANisuva vakAra heccineDegaLallU mUladrAviDada pakAra, makAra illavE kakAradinda bandiruva hAge kANisuttade (4.3.1). ivugaLalli pakAra mattu vakAragaLa naDuvina sambanda mUladrAviDadallEnE iddirabEku.
haLegannaDada kAladalli pakAra, bakAra mattu makAragaLalli modalAguva padagaLu svaradalli modalAguva padagaLa anantara bandAga, avugaLa modalaneya vyanjana vakAravAguttadeyumba sErikeya kelavu jODupadagaLalli I niyamada paLeyaLikeyannu kANabahudu (4.3.1 nODi).
niyamavondittu.
hosagannaDadallU
5.4.3 ZakArada badalAvaNegaLu
mUladrAviDada ZakAra padagaLa naDuve illavE koneyalli baraballudAgittu. haLegannaDada heccina padagaLallU idu badalAgade uLidide. Adare ivattina baraha kannaDadalli ellU kANisuvudilla.
ZakAra mattu LakAragaLa naDuvina vyatyAsada mUlaka arta vyatyAsavannu sUcisuva padajODigaLu haLegannaDadalli halaviddu,
A jODigaLella ivattina baraha kannaDadalli eraDu arta koDuva padagaLAgive.
mUladrAviDada ZakAra haLegannaDa hosagannaDa baZasu
uLi ‘uLiyu’’ uLi eLe ’‘eLedADu’’ eLe baLasu ’’
mUladrAviDada LakAra hosagannaDa haLegannaDa uLi ’‘kettuva uLi’ eLe ‘eLatu’’ baLasu ‘nEravallada’
baLasu
hosagannaDadalli mEle koTTiruva uLi, eLe mattu baLasu padagaLige eraDeraDu artagaLive; Adare haLegannaDadalli I artagaLannu sUcisalu uZi-uLi, eZa-eLe mattu baZasu- baLasu embudAgi eraDeraDu padagaLidduvu embudannu gamanisabahudu.
haLegannaDadallidda ZakAra kannaDadalli kANeyAgalu adara caritre yalli naDeda keLage koTTiruva mUru rItiya badalAvaNegaLu
(1) ZakArada anantara yAvudAdarondu vyanjana bandiruvalli A ZakAra rakAravAgi badalAgide mattu
(2) itara kaDegaLalli adu LakAravAgi badalAgide;
idallade,
kelavu
padagaLalli
aniyamitavAgi
NakAravAgiyU badalAgide.
(1) I mUru badalAvaNegaLalli, ZakAra rakAravAguvantaha modalaneya badalAvaNeyannu haLegannaDada kAvyagaLallEnE kANa bahudu.
vyanjanada modalu ZakAra rakAravAgiruvudu
haLegannaDa taZgu, targu kiZgu, kirgu poZtu, portu baZdunku, bardunku gaZda, garde kaLcu, karcu ‘toLe’’ kaZuvu
tamiLu tAZ kIZ poZutu vAZ
mUladrAviDada
ZakAradinda bandidda I
mUladrAviDada rakArada hAge hosagannaDadalli adara anantarada vyanjanadondige sEri immaDi vyanjanavAguttade embudannu mEle (5.3.3)ralli nODiruvevu.
(2) itareDegaLalli ZakAra LakAravAgideyumbudannu tOrisi koDalu haLegannaDa padagaLannu hosagannaDa padagaLondige hOlisa bEkAguttade. yAkendare, haLegannaDa barahagaLalli I badalAvaNe naDeda mElU ZakAravannu uLisikoLLuva prayatna mADalAgittu.
udAharaNegAgi, kESirAjanu tanna vyAkaraNadalli ZakAravannu yAva padagaLalli baLasabEku embudakke ondu paTTiyannE mADiddanu mattu A padagaLalli avugaLa badalu LakAravannu baLasuvudu tappu embudAgi sAriddanu. Adare, hosagannaDadalli idu baravaNigeyallU LakAradondige sErihOgide.
(ka) eraDu svaragaLa naDuve ZakAra LakAravAgiruvudu
haLegannaDa
hosagannaDa
koZave
kOZi
maZa
koLave kOLi maLe
(ca) padagaLa koneya ZakAra LakAravAgiruvudu
haLegannaDa bAZ
bIZ
kIZ
pAZ
uguZ pogaZ
hosagannaDa bALu bILu kILu hALu uguLu hogaLu
LakAravAgiruvudu
haLegannaDadalli padagaLa koneyalli bandidda ZakAra hosagannaDa mAtravallade, adara anantara ukAravondu sEruvudarindAgi adu svaragaLa naDuvina LakAravE Agide embudannu mElina udAharaNegaLalli kANabahudu.
ZakAravu (ka) rakAravAguva mattu (ca) LakAravAguva I eraDu rItiya badalAvaNegaLU haLegannaDadallEnE hattu- SAsanagaLa hannondanE AdArada mEle hELalu sAdyavAguttade (narasimhayya 1941 nODi).
naDedirabEkembudAgi
SatamAnadalli
adakkintalU modalu, enTu-ombattanE SatamAnada SAsana gaLallU ZakArada badalu LakAravannu tOrisuva bILadu, kELdu, EL, bILisi, puLu embantaha padagaLa baLakeyAgide.
hattanE SatamAnada SAsanagaLalli ZakAra LakAravAgiruva pogaLal, aLivinge, baLikke embantaha padarUpagaLu mAtravallade ZakAra rakAravAgiruva akrarindam, nOprpara, pogatrtege, negaprpin embantaha padarUpagaLU kANisuttave
SatamAnada
hadinAlku-hadinaydanE
SAsanagaLa samayakkAguvAga I badalAvaNe konegonDittendu hELabahudu. yAkendare, A kAlada SAsanagaLalli hinde ZakAravidda ellA padagaLallU (ka) svaragaLa naDuve LakAra kANisuttade mattu (ca) vyanjanada modalu rakAra kANisuttade (narasimhayya 1941 nODi). idakke kelavu udAharaNegaLannu keLage koDalAgide.
enTu-ombattanE SatamAna anantarada SatamAnagaLu
aZida ‘nASavAda’’ puZu ‘huLa’’
pogaZ ‘hogaLu’’
eZpattu ‘eppattu’’ gaZda ‘gadde’’
negaZda ‘hesarAnta’’
puLu pogaL
erpattu negarda
ivugaLalli vyanjanagaLa modalu rakAravAgiruva ZakAra anantara A vyanjanadondige sEri immaDi vyanjanavAgide (eppattu, gadde) (5.3.3 nODi).
(3) eraDu svaragaLa naDuve (illavE padada koneyalli) padagaLalli NakAravAgi kelavu
bandidda ZakAra
kannaDada
badalAgiruvudannu kANabahudu. idu kannaDadalli aniyamitavAgi naDeda ondu badalAvaNe.
I rIti badalAgiruva padagaLalli (ka) kelavakke ZakAravannu tOrisuva rUpa mattu NakAravannu tOrisuva rUpa embudAgi eraDeraDu rUpagaLive; Adare (ca) bEre kelavakke NakAravannu tOrisuva rUpa mAtra ide. (illi kamsadoLage koTTiruva LakAraviruva rUpagaLu hosagannaDadavu.)
(ka) eraDu rUpagaLiruva padagaLu
hUNu
gaZa (gaLe) pUZu (hULu) muZugu (muLugu) muNugu tuZi (tuLi) noZavu (noLa) moZa (moLa)
moZakay geZasu
kuZi (guLi) noZa
puZa, puZu
moNakay geNasu kuNi, guNi nuNucu puNugu, punugu
(ca) NakAra mAtra iruva padagaLu
kannaDa
koNasu ‘eLatu’’ taNalu ‘kenDa’’
paN, haNNu’
kaNanju ‘ondu tUka’
tamiLu kuZa ‘mettage’’ taZal ‘suDu’’ paZam kaZaYcu
gaNNa ‘gaddeya tunDu’
guNpu ‘neravi’
kuNike ‘konDi’
taNal ‘kenDa’
maNaka ‘karu’’
mENi ‘nEgila tudi, mETi’’ mEZi
kaZani ‘gadde’ kuZu
kuZayccu taZay ‘bahaLa bisi’’ maZa ‘eLeya’
baLLAri, haDagali mattu hospETegaLalli doreta hannondanE SatamAnada SAsanagaLalli itara kaDegaLalli doreta SAsanagaLa ZakArakke badalAgi I rIti NakAra kANisuvudAda kAraNa, kannaDada baDagu illavE mUDu-baDagu oLanuDiyalli I Za>Na badalAvaNe naDedirabahudendu Uhisabahudu.
(4) kannaDada bEre kelavu padagaLalli mUladrAviDa ZakAra DakAravAgi kANisuttade; Adare I padagaLu kannaDakke telugininda eravalAgi bandavugaLirabahudu; yAkendare, teluginalli svaragaLa naDuvina ZakAra niyamitavAgi DakAravAgide.
tamiLu
kannaDa ILam kaZay gaDe, gaZa gATu ‘kAra’’ kAZ koDa ‘eLave’’ koZuntu kODu ‘aLuku’’ kOZay bODi ‘bOLu’’ pOZu
telugu koDuku ‘maga’’ kODADu bODi
haLegannaDada ZakAra DakAradindalU bandideyumbudannu mEle
(4.3.4)ralli nODiruvevu. (mattu
kannaDadalli bidduhOgiveyumbudannu mattu karAvaLiya hAlakki kannaDadalli
lakAravAgiveyembudannu mEle (5.3.2)ralli nODiruvevu.
LakAragaLu) baDaga
5.4.4 padagaLa koneya taDeyilladuligaLu
mUladrAviDa bErugaLa illavE padagaLa koneyalli vakAra kANisi koLLuvudu bahaLa aparUpa. Adare yakAra mattu ZakAragaLu sAkaSTu bErugaLalli mattu padagaLalli kANisikoLLuttave.
bErugaLa koneyallidda yakAra haLegannaDadalli badalAgade uLidide. Adare hosagannaDadalli idu kelavu sannivESagaLalli badalAgide mattu bEre kelavu sannivESagaLalli badalAgade uLidide. udAharaNegAgi kay, key, mey modalAda giDDa svaraviruva nAmapadagaLa koneyalli adu badalAgade uLidide.
idE rItiyalli kELuganinda kelasavondannu mADisuvudakkAgi baLasuva koy, bay, huy modalAda giDDasvaraviruva kriyArUpagaLallU adu badalAgade uLidide.
uddasvaraviruva nAyi, bAyi, kAyi modalAda kelavu nAmapadagaLalli mattu kelasa mADisalu baLasuva Ayi, sAyi, kAyi modalAda kelavu kriyArUpagaLalli yakAra badalAgade uLidideyAdarU adara anantara ikAravondu kANisikoLLuttade. Adare, udda I svaraviruva mI, I padagaLalli yakAra biddu hOgide.
oTTugaLa koneyalli baruva yakAra kannaDadalli biddu hOgide mattu adara hindiruva akAra ekAravAgi badalAgide (3.6.1 nODi).
kannaDa
gaZale
koTTige
dOse
tamiLu kaZalay kaZutay pAray kuTukkay koTTikay tOcay
padagaLa koneyalli banda ZakAra hosagannaDadalli LakAravAgi
badalAgiruvudannu mEle 5.4.3ralli vivarisalAgide.
5.5 tiruLu
mUladrAviDada nAlku mUguligaLu (ma, na, Na, Ya), ondu hoDeyuli (ra), eraDu pakkaduligaLu (la, La), mattu mUru taDeyilladuligaLu (Za, ya, va) kannaDadalli entaha badalAvaNe gaLigella oLagAgive embudannu I adyAyadalli vivarisalAgide.
mUguligaLalli YakAra kannaDadalli artavyatyAsavannu sUcisuva tanna Saktiyannu kaLedukonDide; karAvaLiya kelavu oLanuDigaLu mUguligaLU mAtra idakke apavAdagaLAgive. uLida hosagannaDadalli mattu ivattina itara oLanuDigaLalli halavu rItiya badalAvaNegaLige oLagAgive.
lakAra-LakAragaLa naDuvina vyatyAsa kelavu oLanuDigaLalli illa vAgide mattu ZakAravU bEre bEre kAraNagaLigAgi hosagannaDadalli
illavAgide. vakAra bakAravAgiruvudu kannaDadalli naDeda innondu badalAvaNe.
kannaDada ivattina oLanuDigaLalli I vyanjanagaLu bEreyU halavu badalAvaNegaLigoLagAgiddu, avugaLa svarUpa entahadu embudannu tiLiyalu innaSTu naDesuva avaSyakateyide.
samSOdanegaLannu
6. padagaLa oLaracane
6.1 munnOTa
mUladrAviDadalli mukyavAgi kriyApada, nAmapada mattu guNapadagaLemba mUru rItiya padagaLiddirabEku. I padagaLige kelasagaLannu tiLisuvudu (kriyApada), antaha kelasagaLalli toDagidda vyakti, vastu modalAduvannu hesarisuvudu (nAmapada) mattu guNagaLannu sUcisuvudu (guNapada) embudAgi mUru rItiya kelasagaLidduvu mattu idakkAgi avu mUru rItiya artagaLannu mattu mUru rItiya oLaracanegaLannu paDedirabEkAgittu.
idallade, I mUru rItiya padagaLa oLaracaneyallU nAma bEru, kriyAbEru mattu guNabEru emba mUru bEre bEre rItiya bErugaLu baLakeyAguttiddirabEku. I bErugaLige yAva oTTannU sErisade avannu nEravAgi nAmapada, kriyApada mattu guNapadagaLAgi vAkyagaLalli baLasalu sAdyavittAda kAraNa, avakke mElina hesarugaLannu koDalAgide.
mUladrAviDakke kalpisikoLLalu sAdyaviruvantaha kelavu bEru
gaLannu keLage udAharaNegaLAgi koDalAgide.
mUladrAviDada nAmabErugaLu
*AL ‘ALu’’
*kaN ‘kaNNu’’
*il ‘mane’ *kuppa ‘rASi’’
*kAy ‘kAyi’’
*kal ‘kallu’ *kAl ‘kAlu’
*nAT ‘nADu’
*peN ‘hengasu’’ *pul ‘hullu’
*kaL ‘kaLLu’’ *kUT ‘gUDu’’ *Yam ‘navilu’’ *tEr ‘tEru’ *nIr ‘nIru’
mUladrAviDada kriyAbErugaLu *pAT ‘hADu’’ *pU ‘araLu’ *mEy ‘mEyu’’ *col ‘mAtADu’’ *kappa ‘muccu’ *AR ‘Aru’ *niR ‘tumbu’’ *o ‘oppu’
*nakka ‘nakku’’
*key ‘mADu’’ *pO ‘hOgu’’ *vil ‘mAru’
*kAN ‘kANu’’ *pAr ‘nODu’’ *kuZ ‘honDa’’
mUladrAviDada guNabErugaLu
*eR ‘kempu’’ *kiR ‘cikka’ *mE ‘mEle’’
*pac ‘hasuru’’ *kar ‘kappu’ *coTTa ‘kunTu’’ *nal ‘oLLe’’
*kIZ ‘keLage’’ *mun ‘munde’’ *taN ‘taNNage’ *tE ‘sihi’ *kay ‘kahi’’ *pin ‘hinde’’ *veL ‘biLi’
I mUru rItiya bErugaLu mAtravallade bEreyU kelavu rItiya bErugaLu mattu padagaLu mUladrAviDadallidduvu. udAharaNegAgi, ADuga padagaLu, tOruga padagaLu mattu eNikeya padagaLu embantaha mUru rItiya padagaLiddu avugaLalli mUru rItiya bErugaLu baLakeyAguttidduvu. Adare ivugaLalli pratiyondu rItiya padagaLallU kelavE kelavu bErugaLu mAtra baLakeyAguttidduvu.
udAharaNegAgi, *An, *nIn mattu *tAn emba mUru
bErugaLu mAtra ADuga padagaLalli baLakeyAguttave.
eNikeya padagaLalli idakkinta svalpa heccu, endare hannondu bErugaLive. vyakti illavE vastugaLa pramANavannu sUcisuva *kil-a ‘kelavu’, *pal-a ‘halavu’, *el-a ‘ella’ mattu *ko-Yca- gumpinallirisabahudAgiddu, ivugaLalli bEre kelavu bErugaLu baLakeyAgive.
padagaLannu
innondu
tOruga padagaLalliyU heccu bErugaLu baLakeyAguvudilla. avannella *A, *I, *U mattu *yA emba nAlku bErugaLondige bEre bEre oTTugaLannu sErisi racisalAgide.
6.2 bErugaLa svarUpa
mUladrAviDa padagaLalli baruva bErugaLa kuritu keLage koTTiru vantaha kelavu sAmAnya sangatigaLannu kalpisikoLLalAgide.
(1) I bErugaLalli ondE ondu ulikante mAtra iddirabEku mattu A ulikanteyalli ondu udda illavE giDDa svara avaSyavAgiyU bandirabEku. udAharaNegAgi, keLage koTTiruva mUladrAviDa bErugaLannu gamanisabahudu.
uddasvaraviruva bErugaLu: *Ay ‘tAyi’, *kAl ‘kAlu’,
*pU ‘hUvu’.
giDDasvaraviruva bErugaLu: *ten ‘tenka’, *eN ‘eNisu’,
*kol ‘kollu’.
(2) I svarada modalu mattu anantara vyanjanagaLu baruttira bahudu illavE adarondige yAva vyanjanavU bAradirabahudu. bErugaLannu koTTiruva udAharaNegaLAgi koDabahudu.
mUladrAviDa
keLage
ondu svara mAtra iruva bErugaLu: *o ‘oppu’, *I
‘hAru’, *A ‘dana’.
svarada modalu ondu vyanjana bandiruva bErugaLu: *po
‘tUtu mADu’, *kA ‘kApADu’, *tE ‘sihi’, *pU ‘hUvu’.
svarada anantara ondu vyanjana bandiruva bErugaLu: *ir
‘iru’, *EZ ‘tirugu’ *or ‘ondu’.
svarada modalu ondu vyanjana mattu svarada anantaravU ondu vyanjana bandiruva bErugaLu: *kaL ‘kadi’, *kAN ‘kANu’, *pAR ‘hAru’, *tEr ‘tEru’.
(3) mUladrAviDa bErugaLalli svarada modalu ondu vyanjana mAtra baraballudu. idu Ra, Ta, ra, la, La illavE Za vyanjanagaLannu vyanjanavU Agiraballudu: *kaN ‘kaNNu’, *col ‘mAtanADu’, *ten ‘tenku’, pal ‘hallu’, *YanT ‘EDi’, *nakka ‘nakku’, *mIn ‘mInu’, *yAn-(ay) ‘Ane’, *vAy ‘bAyi’.
horatupaDisi
yAva
bEre
(4) bErugaLa modalige v, y illavE Y vyanjana bandideyAdare, adara anantara ukAra mattu okAragaLu baralAravu. yakAra mattu YakAragaLu bandiveyAdare avugaLa anantara akAra vyatyAsakke mattu ekAragaLa artavyatyAsavannu sUcisuva Saktiyilla.
naDuvina
(5) bErugaLa koneyalli Ya mUguliyondannu biTTu bEre ellA vyanjanagaLU baraballuvu: *pak-(al) ‘hagalu’, *kec- (aR) ‘kesaru’, *oT-(ay) ‘oDe’, *AR ‘Aru’, *kut- (i) ‘nege’, *cup ‘uppu’, *peN ‘heNNu’, *in ‘sihi’, *kem ‘kempu’, *koy ‘koyyu’, *pav-(aL) ‘havaLa’, *AL ‘ALu’, *kal ‘kallu’, *kIZ ‘keLage’, *pAr ‘nODu’.
(6) bErugaLa koneyalli baruva taDeyuli otte rUpadalli
mAtravallade immaDi rUpadallU iraballudu.
udAharaNegAgi, *kaTTa ‘kaTTu’ embudara koneya vyanjana immaDi rUpadallide, Adare *keT ‘keDu’ embudaralli adu otte rUpadallide.
(7) svarada anantara bErugaLa koneyalli banda vyanjana taDeyuliyAgiddalli, adara anantara uccAraNegAgi ondu ukAra bandiruttade.
udAharaNegAgi, *iT-u ‘iDu’, *AT-u ‘ADu’, *nakka- u ‘nakku’, *ampa-u ‘ambu’, *vitta-u ‘bIja’ modalAda bErugaLa koneyalli intaha ukAravide. mEle koTTiruva udA haraNegaLalli uccAraNegAgi baruttidda I ukAravannu tOrisilla.
mUladrAviDada I
mukyavAgi kriyAbErugaLa mElina samSOdaneya mEle avalambiside. nAma
bErugaLa
svarUpa
mattu guNabErugaLa kuritAgi heccina samSOdane naDedilla. hAgAgi, avugaLa svarUpa idakkinta bErAgiralU sAdyavide.
nAmabErugaLigU kriyAbErugaLigU naDuve kANisuva ondu mukyavAda vyatyAsavEnendare, kriyAbErugaLalli heccinavU avugaLa bErina rUpadallE ondalla ondu drAviDa nuDiyalli baLakeyAgu ttiruttave. idallade, avugaLinda paDeyalAguva nAmapada mattu guNapadagaLallU bEru mattu oTTugaLa naDuvina vyatyAsa spaSTavAgi kANisikoLLuttade. hAgAgi, avugaLa bErina svarUpavannu tiLiyalu mattu oTTugaLinda adannu bErpaDisalu kaSTavAguvudilla.
Adare, heccina nAmapadagaLU ivattina drAviDa nuDigaLalli avugaLa pUrNarUpadalli, endare bEru mattu oTTugaLu sEri baruttave. bErugaLannu oTTugaLinda bErpaDisuva kelasa aSTondu sulabavalla.
hAgAgi avugaLalli
udAharaNegAgi, kannaDada handi, tamiLina panRi, tuLuvina panji, gOnDiya paddi, pengOvina panji, kUyiya paji padagaLannu hOlisuva mUlaka mUladrAviDadalli panRi nAmapadaviddirabEkendu kalpisikoLLabahudu. Adare, idaralli nAmabEru yAva rUpaddu (pan embudE illavE *panR embudE) emba viSayadalli ondu nirdArakke baralu ivattina drAviDa nuDigaLalli yAva AdAravU siguvudilla.
idallade, kriyAbErugaLinda bEre bEre oTTugaLannu baLasi halavAru nAmapada mattu guNapadagaLannu tayArisalu sAdya, Adare nAmabErugaLinda oTTugaLannu baLasi bEre nAmapada, guNapada illavE kriyApadagaLannu bahaLa aparUpavAgi mAtravE tayArisalAguttade.
nAmabErugaLa
hIgiddarU, kriyAbErugaLa vivarisidantaha iddirabahudu embudAgi sadyakke kalpisikoLLalAgide.
mUlasvarUpada
mUlasvarUpa
mEle hAgeyE
bErugaLa
rUpadallEnE
guNabErugaLu
kriyAbErugaLa
mUladrAviDada
nAmapadagaLondige
sulabavAgi oTTugaLinda bErpaDisalu sAdyavAguvantahavAgive. jODupadagaLalli baruvuvAda kAraNa, I kelasa sulabavAguttade. udAharaNegAgi, permara, cengoral, kEsakki, beLgaDal, oLgaruL, nalluNisu kannaDada jODupadagaLalli guNabErugaLannu sulabavAgi bErpaDisabahudu. ivugaLa mUlasvarUpa mEle vivarisidantaha kriyAbErugaLa mUla svarUpada hAgeyE ideyumbudannu illi gamanisabahudu.
modalAda
taNNelar,
6.3 ulikantegaLalli hagura mattu tUka
mUladrAviDada ulikantegaLannu haguradavu mattu tUkadavu embudAgi eraDu rItiyavugaLendu vingaDisuva avaSyakateyide embudannu nODiruvevu. padaracaneyalli kANisuva halavu sErikeya niyamagaLu mattu padagaLa caritreyalli kANisuva halavu badalAvaNegaLu I hancikeyannavalambisive.
mEle
nAvu
uddasvaraviruva ulikantegaLu mattu ondu vyanjanadalli kone tUkadavu; uLida ulikantegaLella goLLuva ulikantegaLu haguradavu. ulikantegaLa modalige baruva vyanjanakke avugaLa I hancikeyalli yAva kelasavU illa.
udAharaNegAgi,
ulikantegaLiddu (ke mattu Du) averaDU hagura ulikantegaLu.
padadalli
idE rItiyalli *iTu ‘iDu’ padadallU eraDu ulikantegaLiddu (i mattu Du) averaDU haguradavE. Adare, *kaTTu padadalliruva eraDu (kaT mattu Tu) ulikantegaLalli modalaneyadu tUkada ulikante mattu eraDaneyadu hagurada ulikante. *I ‘noNa’, *al ‘alla’, *kal ‘kallu’, *AL ‘ALu’, *kEL ‘kELu’ modalAda padagaLalli ondE ulikanteyiddu avellavugaLallU adu tUkada ulikanteyAgide.
ondu padadalli baruva bEru mattu oTTugaLa naDuvina vingaDaNegU adara ulikantegaLa naDuvina vingaDaNegU naDuve yAva sambandavU illa embudannu illi gamanisuvudu avaSya. tUkada mattu hagurada ulikantegaLu padagaLa ‘racane’yannu vivarisuvalli baLakeyAguttave mattu bEru-oTTugaLu avugaLa ‘oLaracane’yannu vivarisuvalli baLakeyAguttave.
udAharaNegAgi, *pakal ‘hagalu’ padada racaneyalli pa mattu kal emba eraDu ulikantegaLannu kANabahudu. Adare adE padada oLaracaneyalli *pak bErina anantara *al oTTu
6.4 padaracaneyalli bErugaLa baLake
mEle sUcisida mUru rItiya bErugaLu (nAmabEru, kriyA bEru mattu guNabEru) mUladrAviDa padagaLa oLaracaneyalli hEge baLakeyAguttidduvu emba viSayadalli innU bahaLaSTu samSOdanegaLannu naDeda samSOdanegaLalli heccinavU kriyAbErugaLannu baLasi kriyApada, nAmapada illavE guNapadagaLannu paDeyuva bage hEge embudannu mAtravE vivarisalu prayatnisive.
naDesabEkAgide.
iduvarege
kriyAbErugaLiginta bErAgiruva halavAru nAmabErugaLu mattu guNabErugaLu mUladrAviDadalli idduvAda kAraNa mattu avannu baLasiyU kriyApadagaLannu (illavE nAmapadagaLannu mattu paDeyalu mUladrAviDadalli A rItiya padagaLa racane hEgiddirabahudu mattu adu hEge ivattina drAviDa nuDigaLalli uLidukonDide embudannU tiLidukoLLuva avaSyakateyide.
guNapadagaLannu)
sAdyavittAda
mEle
I viSayada
heccina ottu
koDuvudakkAgi mUladrAviDada kriyApadagaLa, nAmapadagaLa mattu guNapadagaLa racaneyalli I mUru bEre bEre rItiya bErugaLa baLake hEge naDedirabahudu mattu kannaDa A baLakeyannu yAva rItiyalli uLisikonDide embudannu mUru bEre bEre adyAyagaLalli (ELu, ombattu mattu hannondanE adyAyagaLalli) vivarisalu illi prayatnisalAgide.
6.5 tiruLu
I adyAyadalli mUladrAviDadalli baLakeyAguttidda bErugaLa svarUpaventahadu embudannu mattu padaracaneyalli avugaLa baLake hEgiddirabahudu embudannu bahaLa cuTukAgi vivarisalAgide.
nAmabEru, kriyAbEru mattu guNabEru embudAgi mUru mukya gumpugaLalli hancikeyAgaballa bErugaLu mUladrAviDa dalliddirabEku. kannaDadallU I mUru rItiya bErugaLu baLake yallive.
mEle sUcisida hAge, I mUru rItiya bErugaLu mattu bEre kelavu rItiya cikka cikka gumpugaLalli baruva bErugaLu padaracaneyalli hEge baLakeyAguttave, avugaLa baLakeyalli kannaDa
entaha badalAvaNegaLannella mADikonDide embudannu heccu vivaravAgi mundina adyAyagaLalli sUcisalAguvudu.
7. kriyApadagaLa oLaracane
7.1 munnOTa
mUladrAviDada kriyApadagaLalli ondu bEru mAtra bandiralu sAdyavittu mattu A bErina anantara halavu rItiya oTTugaLU bandiralu sAdyavittu.
kannaDadallU intahadE paristitiyannu kANabahudu. nil, uN, key modalAda kriyApadagaLalli ondu bEru mAtra baLakeyAgide. Adare beLe, tiLi, toDagu, bevaru modalAda kriyApadagaLalli ondu bEru mAtravallade ondu illavE eraDu oTTugaLU baLakeyAgive.
I rIti bErugaLondige oTTugaLU bandiruva kriyApadagaLa adyAyadalli
embudannu
oLaracaneyuntahadu pariSIlisalAgide.
vyatyAsada AdArada
7.2 Aguvike mattu mADuvike
mUladrAviDa kriyApadagaLa racaneyannu heccina vidvAmsarU sakarmaka-akarmaka mEle vivarisalu prayatnisiddAre. I vyatyAsa kriyApadagaLu sUcisuva kelasagaLalli eSTu mandi vyakti, vastu modalAdavugaLu (illavE avugaLa gumpugaLu) toDagikonDive (ondu illavE jAsti) emba viSayada mEle avalambiside.
ondu kelasadalli toDagikonDiruvudu obba vyakti illavE ondu vastu mAtravE AgideyAdare, A kelasavannu sUcisuva
kriyApadavannu ‘akarmaka’vendu kareyalAguttade mattu adaralli ondakkinta jAsti vyakti illavE vastugaLu toDagikonDiveyAdare, antaha kriyApadavannu ‘sakarmaka’vendu kareyalAguttade.
udAharaNegAgi, bILu kriyApadavu sUcisuva kelasadalli obba vyakti illavE ondu vastu mAtravE toDagikonDiraballudu; hAgAgi, bILu kriyApada akarmaka. Adare, kollu kriyApadavu sUcisuva kelasadalli kolluva vyakti mattu koleyAguva vyakti (illavE prANi) embudAgi kaDimeyundare eraDu vyakti illavE prANigaLAdarU toDagikonDirabEkAguttade. hAgAgi, kollu kriyApada sakarmaka (halavacanadalli baruva pada halavu vyakti illavE vastugaLannu sUcisuvudAdarU, adu avugaLa ondu gumpannu sUcisuva kAraNa, adannU illi ‘ondu’ embudAgi parigaNisalAguttade).
mUladrAviDa vyAkaraNagaLalli mAtravallade heccina drAviDa nuDigaLa vyAkaraNagaLallU kriyApadagaLa racaneyannu I sakarmaka- akarmaka vyatyAsada mElEnE vivarisalAgide.
Adare, nijakkU idu samskruta, lyATin, ingliS modalAda inDO-yurOpiyan nuDigaLa kriyApadagaLannu vivarisuvalli anukUlavAgiruvantaha vyatyAsavAgideyallade, drAviDa nuDigaLa kriyApadagaLannu vivarisuvalli anukUlavAdantaha vyatyAsavalla. idakke kAraNavEnendare, kelasadalli toDagikonDiruva vyakti, vastu modalAdavugaLa eNikegintalU kelasada svarUpakkEnE drAviDa nuDigaLalli heccina beleyide.
udAharaNegAgi, tamiLu mattu kannaDa kriyApadagaLa kuritu
naDesida eraDu samSOdanegaLannu illi pariSIlisabahudu.
7.2.1 tamiLinalli kelasada pariNAma
tamiLinalli ondu kelasada pariNAma adannu mADida vyaktiya mEle AgideyE illavE bErobba vyaktiya mEle (illavE bEre prANi illavE vastuvina mEle) AgideyE emba viSayada mEle adara kriyApadagaLannu vingaDisuvudu avaSya embudAgi paramaSivam avaru tOrisikoTTiddAre (paramaSivam 1979).
tamiLinalli idakkAgi eraDu rItiya kriyApadagaLannu illavE kriyArUpagaLannu baLasalAguttade. udAharaNegAgi, vaLay ‘suttuvari’ kriyApadakke ‘suttuvaridu’ emba artavannu koDuva vaLayntu mattu vaLayttu emba eraDu kriyArUpagaLive.
avugaLalli modalaneyadu suttuvariyuva kelasada pariNAma suttuvariyuva vyaktigaLa (gumpina) mEle naDeyuttadeyumbudannu vyaktigaLu sUcisuttade suttuvaridiruvantaha vyaktiya mEle naDeyuttadeyumbudannu sUcisuttade.
eraDaneyadu
mattu
udAharaNegAgi, keLage koTTiruva eraDu tamiLu vAkyagaLa
naDuvina vyatyAsavannu gamanisabahudu.
(1ka) racikarkaL naTikayay vaLayntukonTArkaL ‘abimAnigaLu naTiyannu suttuvaridaru’ (1ca) racikarkaL naTikayay vaLayttukonTArkaL ‘abimAnigaLu naTiyannu suttuvaridaru’
mElina eraDu vAkyagaLU ‘sakarmaka’ vAkyagaLE. yAkendare averaDarallU naTikay mattu racikarkaL emba vyakti hAgU vyaktigaLa gumpannu sUcisuva eraDu nAmapadagaLu bandive. Adare
tamiLinalli I eraDu vAkyagaLa naDuve artadalli mattu baLakeyalli vyatyAsavide. (kannaDadalli I vyatyAsavannu nEravAgi sUcisaballa kriyArUpagaLilla).
(1ka) vAkyadalli vaLay ‘suttuvari’ kriyApada vaLayntu emba rUpadalli bandiddu, adu naTiya abimAnigaLige EnAyitu embudannu tiLisuttade; Adare (1ca) vAkyadalli adE kriyApada vaLayttu emba rUpadalli bandiddu, adu naTige Akeya abimAnigaLu Enu mADidaru embudannu sUcisuttade.
I kAraNakkAgi, abimAnigaLige bEre EnAyitu embudannu sUcisuva kriyArUpavannu (1ka) vAkyada anantara baLasalu sAdyavideyallade (1ca) vAkyada anantara baLasalu sAdyavAgadu.
(2ka) racikarkaL naTikayay vaLayntukoNTu ATinArkaL ‘abimAnigaLu naTiyannu suttuvaridu kuNidaru’
(2ca) *racikarkaL naTikayay vaLayttukoNTu ATinArkaL ‘abimAnigaLu naTiyannu suttuvaridu kuNidaru’
(2ca) vAkyadalli abimAnigaLige bEre EnAyitu embudannu sUcisuva ATinArkaL kriyArUpavannu avaru naTige Enu mADidaru embudannu tiLisuva vaLayttukoNTu kriyArUpada anantara baLasalAgideyAda kAraNa, A vAkya vyAkaraNada maTTige sariyalla. (illi ondu vAkya vyAkaraNada maTTige sariyalla embudannu sUcisuvudakkAgi nakSatra cihne(*)yannu baLasalAgide).
idE rItiyalli abimAnigaLu naTige bEre Enu mADidaru embudannu sUcisuva kriyArUpavondannu avaru naTige Enu mADidaru embudannu tiLisuva (1ca) vAkyada anantara baLasalu
sAdyavideyallade abimAnigaLige EnAyitu embudannu tiLisuva (1ka) vAkyada anantara baLasalu sAdyavAgadu.
(3ka) *racikarkaL naTikayay vaLayntukoNTu aTittArkaL naTiyannu
suttuvaridu
‘abimAnigaLu hoDedaru’’
(3ca) racikarkaL naTikayay vaLayttukoNTu aTittArkaL naTiyannu
suttuvaridu
‘abimAnigaLu hoDedaru’’
(3ka) vAkya vyAkaraNada maTTige tappAgalu adaralli abimAni gaLige EnAyitu embudannu sUcisuva vaLayntukoNTu kriyA rUpada anantara vAkyada koneyalli avaru naTige bEre Enu mADidaru embudannu tiLisuva aTittArkaL kriyArUpavannu baLasidudE kAraNa.
mEle sUcisida hAge, heccina vayyAkaraNigaLU tamiLina halavu kriyApadagaLalli mattu kelavu kriyArUpagaLalli kANisuva I vyatyAsavannu sakarmaka-akarmaka vyatyAsavendu varNisiddAre. Adare I eraDu rItiya vAkyagaLallU eraDeraDu nAmapadagaLa baLake yAgideyAda kAraNa mattu avugaLa naDuvina vyatyAsa vAkyagaLalli baruva nAmapadagaLa eNikeya mEle avalambisillavAda kAraNa, adannu akarmaka-sakarmaka vyatyAsavendu kareyuvudu sariyalla embudAgi paramaSivam vAdisiddAre.
6.2.2 kannaDadalli Aguvike-mADuvike vyatyAsa
kannaDadalli intahadE ondu vyatyAsavannu sUcisuvudakkAgi isu oTTannu baLasalAguttade. idannU vayyAkaraNigaLu akarmaka-sakarmaka
vyatyAsavendE karediddAre. Adare kannaDada maTTigU idu sariyalla. yAkendare, kannaDadallU vAkyagaLu sUcisuva kelasagaLalli eSTu mandi toDagikonDiruvaremba viSayakkintalU A kelasagaLu AguvikegaLE illavE mADuvikegaLE emba viSayakkEnE heccina prAmukyateyannu koDuva avaSyakateyide.
sakarmaka-akarmaka vyatyAsaviruva nuDigaLalli akarmaka kriyApada gaLannu sakarmaka kriyApadagaLannAgi mADuva vidAnakkinta kannaDadalli kriyApadakke isu oTTannu sErisuva vidAna halavu viSayagaLalli bErAgide. idannu sUcisuvantaha nAlku viSayagaLannu keLage koDalAgide.
(1) isu oTTina mUlaka kannaDadalli obba vyakti mAtra toDagikonDiruva akarmaka kriyApadagaLannu mAtravallade ibbaru vastu) vyaktigaLu vyakti toDagikonDiruva ‘sakarmaka’ kriyApadagaLannU badalAyisalu sAdyavide.
(illavE obba
mattu ondu
(4ka) rAju ODida (4ca) hari rAjuvannu ODisida
(5ka) rAju haNNu tinda (5ca) hari rAjuvige haNNu tinnisida
(5ka)dalli bandiruva tinnu kriyApada akarmakavalla, sakarmaka; yAkendare, adarondige eraDu nAmapadagaLu (rAju mattu haNNu) baLakeyAgive. hIgiddarU, adakke isu oTTannu sErisalu sAdya embudannu (5ca)dalli kANabahudu.
idakke kAraNavEnendare, kannaDadalli I isu oTTina kelasa akarmaka kriyApadavannu sakarmakavAgi mADuvudalla; ondu kelasada
mEle obba vyaktigiruva hiDitavannu tappisi adannu innobba vyaktige koDuvudE adara kelasa. mEle (ka) vAkyagaLalli ondu kelasada mEle rAjuvigidda hiDitavannu (ca) vAkyagaLalli tappisi, A hiDitavannu harige koDalAgide.
(2) kannaDadalli koLLu embudara baLakeyU idE rItiyalli sakarmaka-akarmaka vyatyAsagaLiruva nuDigaLalliruva hAge bariya sakarmaka kriyApadagaLige mAtra sImitavAgilla. obbanE vyakti toDagikonDiruva kriyApadagaLondigU adannu baLasalu sAdyavide. ondu kelasa pUrti adannu naDesuva vyaktiya hiDitadallide mattu adu Atana hitakkAgiyE naDedide embudannu sUcisuvudE adara kelasa.
(6ka) magu nintide (6ca) magu nintukonDide
(7ka) hari rAjuvannu dUrida (7ca) rAju tannannE dUrikonDa
vAkya (6)ralli bandiruva nillu kriyApada akarmaka mattu (7)nE vAkyadalli bandiruva dUru kriyApada sakarmaka. Adare kannaDadalli I eraDu rItiya kriyApadagaLondigU koLLu embudannu baLasalu sAdyavide (nintukonDide, dUrikonDa). takkudAdudalla embudu kannaDakke sakarmaka-akarmaka vyatyAsa idarindalU siddavAguttade.
(3) bEre nuDigaLinda eravalAgi paDeda kriyApadagaLannu kannaDadalli baLasuvudakkAgi Agu mattu mADu emba eraDu kriyApadagaLannu avugaLondige sErisi baLasalu sAdyavide. udAharaNegAgi, ingliSna avTAgu, bavlAgu, avTumADu,
bavlamADu modalAda eravalugaLannu gamanisabahudu. illi akarmaka-sakarmaka vyatyAsakkintalU Aguvike-mADuvike vyatyAsavE mukyavAgide.
(4) kannaDadalli eraDu vAkyagaLannu mADi, mADuttA, mADalu mattu mADade emba nAlku rItiya jODisuva kriyArUpagaLa mUlaka jODisi hELalu sAdyavide.
(8ka) rAju UTa mADi nammondige mAtanADida. (8ca) rAju UTa mADuttA nammondige mAtanADida. (8Ta) rAju UTa mADalu nammallige banda. (8ta) rAju UTa mADade nammallige banda.
eraDu vAkyagaLannu I rIti jODisabEkiddalli avu mADu vikegaLE illavE AguvikegaLE embudannu tiLidukoLLuva avaSyakate yide. yAkendare, mADuvikegaLannu (endare obba vyaktiya hiDitadalliruva kelasagaLannu) sUcisuva eraDu vAkyagaLannu intaha jODisuva kriyArUpagaLa mUlaka jODisabEkiddalli averaDannu mADuva vyakti obbanE Agiruva avaSyakateyide.
(9ka) rAju tarakAri tandu aDuge mADida. (9ca) *rAju tarakAri tandu jAnaki aDuge mADidaLu.
tarakAri taruvudu mattu aDuge mADuvudu emba I eraDu kelasagaLU mADuvikegaLAda kAraNa, avannu tandu kriyArUpada mUlaka jODisabEkiddalli averaDannU obbanE vyakti mADiruva avaSyakateyide. I kAraNakkAgi (9ca) vAkya sariyAdudalla.
eraDu kelasagaLU AguvikegaLAdalli illavE ondu mADuvike mattu innondu Aguvike endiruvalli mAtra I rIti bEre bEre vyaktigaLu kelasagaLannu jODisi hELalu sAdyavide.
toDagikonDiruva
(10ka) jOrAgi gALi bIsi taragelegaLella oLage banduvu. (10ca) nAvu iSTu bEga bandu avaLige tondareyAyitu.
(10ka)dalli gALi bIsuvudu mattu oLage baruvudu embavu eraDU AguvikegaLu; mattu (10ca)dalli bEga baruvudu ondu mADuvike mattu tondareyAguvudu ondu Aguvike; I kAraNakkAgi, mElina eraDu jODaNegaLU sariyAgive (baT 2006 nODi). sakarmaka-akarmaka
mukyavAdudalla embudannu mattu Aguvike-mADuvike vyatyAsa mukya embudannu tOrisikoDalu intaha innU halavu viSayagaLannu AdAravAgi koDabahudu (heccina vivaragaLige baT 1991 nODi).
kannaDadalli
vyatyAsa
7.2.3 mUladrAviDada vyatyAsa
mEle vivarisida kAraNagaLigAgi, sakarmaka-akarmaka artavyatyAsada badalu tamiLu mattu kannaDa nuDigaLalli kANisikoLLuva I eraDu rItiya artavyatyAsagaLalli yAvudAdarU ondannu illavE bErondu artavyatyAsavannu samAnavAgiruva averaDakkU mUladrAviDakke kalpisikoLLuva avaSyakateyide.
kelasada pariNAma Agugana illavE mADugana mEleyE naDedideyAdare adannu Aguvikeyundu mattu bErobba vyakti illavE vastuvina mEle naDedideyAdare adannu mADuvikeyundu sAdyavide. hAgAgi, mUladrAviDa kriyApadagaLa kareyalu
racaneyannu illi sakarmaka-akarmaka vyatyAsada mUlaka vivarisuva badalu Aguvike-mADuvike vyatyAsada mUlaka vivarisalAgide.
mUladrAviDadalli kriyAbErugaLEnE AguvikegaLannu illavE mADuvikegaLannu sUcisalu sAdyaviddu, I vyatyAsavannavalambisi avannu keLage sUcisida hAge eraDu gumpugaLalli hancabahudu.
mADuvikegaLu AguvikegaLu *koTTa ‘hoDe’’ *pU ‘araLu’’
*kaL ‘kadi’’ *niR ‘tumbu’’ *kol ‘kollu’’ *mAR ‘badalu’’ *vIZ ‘bILu’’ *yAL ‘ALu’’ *coT ‘toTTikku’’ *vil ‘mAru’’ *kay ‘kahiyAgu’’ *pUN ‘uDu’’ *nI ‘uddavAgu’’
*nil ‘nillu’’ *koy ‘koyyu’’
I kriyAbErugaLige oTTugaLannu sErisi bEre kriyApadagaLannu racisuvallU ADuvike-mADuvike vyatyAsavE mahatvada pAtra vahisuttade embudannu keLagina vivaraNeyinda tiLiyabahudu.
7.3 kriyAbErugaLinda kriyApadagaLu
mUladrAviDa kriyAbErugaLannu avakke yAva oTTannU sErisade hAgeyE kriyApadagaLAgi baLasabahudittu. idallade avakke halavu hosa kriyApadagaLannu racisabahudittu.
padadoTTugaLannu
sErisiyU
hosa
7.3.1 a, i, u oTTugaLu
vyanjanadalli konegoLLuva kriyAbErugaLa anantara a, i mattu kriyApadagaLannu tayArisabahudittu. Adare, I oTTugaLu yAva artadalli baruttiddirabahudu embudannu kalpisikoLLalu innU sAdyavAgilla. keLage koTTiruva kannaDa kriyApadagaLalli I mUru oTTugaLa
mUru oTTugaLannu
sErisi
baLakeyannu kANabahudu.
(ka) i oTTina baLake
nUl ‘nUlu mADu’
nURu ‘jajju’
pAr ‘ODu’
kUn ‘bAgu, kusi’
nuli ‘tirupu’’ nuRi ‘puDimADu’’ pari ‘ODu’’ kuni ‘bAgu, muduDu’’
(ca) u oTTina baLake
bIsu ‘bisADu’’
bisu ‘bisADu’’ agu ‘Agu’’
(Ta) a(y) oTTina baLake
nAn ‘oddemADu’’
nEr ‘oppu’’
tAL ‘tALmeyindiru’’
nane ‘oddeyAgu’’ nere ‘oTTu sEru’ taLe ‘tALu’
mEle (Ta) vibAgadalli koTTiruva kannaDa udAharaNegaLalli e oTTu kANisuvudAdarU adu mUla drAviDadalli *ay emba rUpadallE baruttittu (tamiLu: nanay, niRay) embudAgi kalpisikoLLalAgide.
7.3.2 taDeyuliyalli konegoLLuva oTTugaLu
(ka) svaradalli konegoLLuva kriyAbErugaLa anantara mattu (ca) vyanjanadalli konegoLLuva kriyAbErugaLige, mEle sUcisida hAge, a, i, u oTTugaLannu sErisida anantara, taDeyuliyalli konegoLLuva mUru rItiya oTTugaLu baraballuvembudAgi kalpisalAgide. I oTTugaLu kakAradalli, takAradalli illavE pakAradalli konegoLLaballuvAgidduvu.
I mUru rItiya oTTugaLallU taDeyuli otte rUpadalli (ku, tu, pu) illavE immaDi rUpadalli (kku, ttu, ppu) baraballudAgittu mattu adara modalu ondu mUguli baraballu dAgittu (nku, nkku, ntu, nttu, mpu, mppu) embudAgi kruSNamUrti (1997, 2003) vAdisiddAre. avara matadante, I oTTugaLu mUladrAviDadalli akarmaka-sakarmaka vyatyAsavannu mattu hindina samaya - mundina samaya vyatyAsavannu keLage koTTiruva hAge sUcisuttiddirabEku.
akarmaka
sakarmaka
mundina samaya *mpa *nka
*mppa *nkka
hindina samaya *ntta
(1) Adare, keLage 7.5ralli sUcisida hAge, Aguvikeya kriyApadagaLinda mADuvikeya kriyApadagaLannu paDeyuvudakkAgi avakke mUladrAviDadalli t oTTannu sErisalAguttittemba kalpane sariyAdalli, mEle koTTiruva mADuvikeya oTTugaLella (ppa, *kka, *tta mattu *mppa, *nkka mattu *ntta) Aguvikeya
oTTugaLige (kruSNamUrtiyavara ‘akarmaka’’oTTugaLige) adE *t oTTannu sErisi paDeda rUpagaLallade svatantravAda oTTugaLalla embudAgi vAdisalu sAdyavide. I ellA oTTugaLallU (mattu ivugaLalli mAtravE) immaDi taDeyuligaLu bandiveyembudannu gamanisabahudu (p+t>ppa, mpa+t>mppa, ityAdi).
konegoLLuva
(2) mundina samayavannu sUcisuvudakkAgi pakAradalli mattu oTTugaLu kakAradalli mUladrAviDadalli baLakeyalliddirabEkendu mEle koTTiruva kOSTakadalli sUcisalAgide. Adare, ivugaLa naDuve artadalli kalpisikoLLalu innU sAdyavAgilla.
vyatyAsavittu embudannu
(3) pakAra mattu kakAragaLalli konegoLLuva oTTugaLige mUla drAviDadalli modalige mundina samayavannu sUcisuva artaviddirabEku mattu takAradalli konegoLLuva oTTugaLige hindina samayavannu sUcisuva artaviddirabEku embudAgi kalpisikoLLalAgide. Adare I artavyatyAsavU ivattina nuDigaLalli uLidukonDilla. adara kelavu kriyApadagaLa baLakeyalli kANabahudu.
paLeyaLikegaLannu
mAtra
mattu
udAharaNegAgi,
hOgu kannaDada Agu kriyApadagaLalli kANisuva gakAra mUladrAviDadalli baruttidda samayada oTTina paLeyaLikeyumbudAgi hELalu mundina sAdyavide. yAkendare, adu mundina samayada kriyArUpagaLalli (Aguttade, Agali; hOguttade) kANisuttadallade hindina hOda, samayada hOyitu) samayavannu sUcisuva Agi mattu hOgi rUpagaLu idakke apavAdagaLu).
(Ada, Ayitu; (Adare hindina
kriyArUpagaLalli kANisuvudilla.
kannaDada piZi kriyApadada artadallE pinDu, hinDu rUpa gaLU baLakeyalliruvudu mElina kalpanege innondu udAharaNe yAgaballudu. ivugaLalli kANisuva NDa oTTu mEle koTTiruva hindina samayada nta oTTina paLeyaLikeyirabEku. (ZakArada anantara banda nta embudu NDa endAgide). Adare I rUpagaLu kannaDadalli hindina samayakke sImitavAgilla.
vyatyAsavannU
(4) mUladrAviDadalli I oTTugaLu akarmaka-sakarmaka (Aguvike-mADuvike) koDuttiddirabEkembudAgi mElina kOSTakadalli sUcisalAgide. I vyatyAsa tamiLu, malayALa modalAda halavu tenkudrAviDa nuDigaLalli ivattigU uLidukonDide; Adare, kannaDadalli idu bahaLa maTTige aLidu hOgide (vivaragaLige 7.5.1 nODi).
7.3.3 oTTugaLa rUpadalli badalAvaNegaLu
mEle vivarisida taDeyuligaLu mAtravallade c, R mattu T taDeyuligaLU nuNucu, eDaRu, bedaRu, kadaDu, horaDu).
kANisikoLLuttave
kriyApadagaLalli
Adare, ivu mUladrAviDa bErugaLalli illavE oTTugaLalli bandiruva vyanjanagaLalli naDeda kelavu sErikeya badalAvaNegaLinda mUDibandiveyallade, mUladrAviDa oTTugaLallidda vyanjanagaLalla embudAgi kruSNamUrti (2003) vAdisiddAre.
kANisuva kriyApadagaLalli
T embudu LakAradondige takAra sEridAga naDeda badalAvaNeya pala embudannu keLagina udAharaNeyalli kANabahudu.
kannaDada
kannaDa
suruTu (*suruL-tu)
tamiLu curuL
teraTu ‘uruLu’’
teraL
7.4 Aguvikeya oTTugaLu
svaradalli konegoLLuva bErugaLa anantara mattu vyanjanadalli konegoLLuva kriyAbErugaLige a, i, u oTTugaLannu sErisida anantara (7.3.1 nODi), avugaLondige la, La, ra, Za, va modalAguva oTTugaLU illavE baraballuvAgidduvu.
vyanjanagaLalli
mUladrAviDadalli mElina oTTugaLige sakarmaka kriyApadagaLannu mADuvikegaLannu akarmaka AguvikegaLannAgi) badalAyisuva kelasaviddirabEkendu kruSNamUrti (2003) vAdisiddAre.
kriyApadagaLannAgi
drAviDa nuDigaLalli intaha oTTugaLiruva kriyApadagaLalli hecci navU AguvikegaLAgiveyumbudu I Uhege ondu AdAra. udA haraNegAgi, kannaDada kriyApadagaLalli la, La, Za illavE ra oTTina sAmAnyavAgi ondu jAgadalli bandideyAdare, avu Aguvikeyannu sUcisuttave.
LakAraviruvavu tevaL ‘tevaLu’’ naraL ‘naraLu’’
lakAraviruvavu
saDil ‘saDilu’’ kaZal ‘kaLacu’
kaLal ‘uduru’’ uruL ‘uruLu’’ kaval ‘kavaloDe’’ kanal ‘siTTAgu’’ eZal ‘nEtADu’’
temaL ‘jAru’’ muguL ‘muccu’’ poraL ‘horaLu’’
ZakAraviruvavu
rakAraviruvavu
negaZ ‘vyaktavAgu’’ bidir ‘cellu, haraDu’’ tumuZ ‘beLagu’’ adir ‘naDugu’’ jaguZ ‘jAru’’ aguZ ‘muLugu’’ cigur ‘ciguru’’ podaZ ‘kANisu’’ maguZ ‘magucu’’ bemar ‘bevaru’’
pasur ‘hasurAgu’’
kuLir ‘caLiyAgu’’
mEle koTTiruva kannaDa kriyApadagaLa koneyalli baruva oTTinalli la, La, Za illavE ra vyanjanaviddu avellavU AguvikegaLannu sUcisuttave embudannu gamanisabahudu. intaha oTTugaLannu mADuvikeyannu sUcisuvantaha aval ‘onakeyinda kuTTu’, agaZ ‘age’, savaru ‘kattarisu’ embantaha kelavE kelavu mAtra kannaDadallive.
kriyApadagaLalli
paDediruva
idallade, baDagu drAviDa nuDigaLAda kuDuk mattu mAltO gaLalli mADuvikegaLannu AguvikegaLannAgi mADalu rakAraviruva oTTondu baLakeyallideyumbudu mElina kalpanege innondu AdAra. udAharaNegAgi, mAltO nuDiyalli idakkAgi r oTTannu baLasalAguttade.
mADuvike Eg ‘bILisu’’
asga ‘anTisu’
ey ‘kaTTu’
bAg ‘kere’
Aguvike Egra ‘bILu’’ asgra ‘anTu’’ eyra ‘kaTTikoLLu’’ bAgra ‘keredukoLLu’’
7.5 mADuvikeyannu sUcisuva *t oTTu
mUlatenkudrAviDadalli Aguvikeyannu sUcisuva kriyAbErugaLige *t oTTannu sErisi avu mADuvikeyannu sUcisuva hAge mADalu sAdyavittu. kannaDa (mattu tuLu, koraga) nuDigaLannu biTTu itara ellA tenkudrAviDa nuDigaLU I oTTannu bahaLa spaSTavAgi uLisikonDive.
udAharaNegAgi, tamiLina halavu kriyApadagaLige Aguvike mattu mADuvikegaLannu rUpagaLiddu avugaLalli eraDaneya (mADuvikeyannu sUcisuva) rUpavannu modalaneyadakke t oTTannu sErisuvudara mUlaka paDeyalu sAdyavide.
sUcisuva eraDeraDu
(ka) I kriyApadagaLa koneya vyanjana k, T illavE R iddalli, mADuvikeyannu sUcisuva t oTTu avugaLadE rUpa vannu paDeyuttade; (ca) n illavE l iddalli A vyanjana mattu oTTina takAra eraDU R rUpavannu paDeyuttave mattu (Ta) N illavE L iddalli eraDU T rUpavannu paDeyuttave; (ta) itara kriyApadagaLa anantara adu tta rUpadalli baruttade.
idallade, (pa) kriyApadagaLa koneya vyanjana ondu taDe yuliyAgiddu, adakke modalu mUguliyondu bandiddare, antaha kriyApadakke mADuvikeyannu sUcisuva t oTTannu sErisidAga taDeyuliya modalidda mUguli bidduhOguttade.
udAharaNegAgi, keLage koTTiruva tamiLu kriyApadagaLa
Aguvike mattu mADuvikeya rUpagaLannu pariSIlisabahudu.
Aguvike
pOku ‘hOgu’
mADuvike pOkku ‘hOgisu’’
ERu ‘Eru’
OTTu ‘ODisu’’ ERRu ‘Erisu’
(ca) tin ‘tinnu’
akal ‘haraDu’
tiRRu ‘tinnisu’ akaRRu ‘haraDisu’’
mAL ‘sAyu’
UTTu ‘uNisu’ mATTu ‘kollu’
(ta) alar ‘araLu’
alarttu ‘araLisu’’
(pa) iRaGku ‘iLi’’
irakku ‘iLisu’
INTu ‘oTTu sEru’’ ITTu ‘oTTu sErisu’’ poruntu ‘oppu’ tirumpu ‘tirugu’
poruttu ‘oppisu’ tiruppu ‘tirugisu’
7.5.1 kannaDadalli *t oTTina paLeyaLikegaLu
AguvikegaLannu mADuvikegaLAgi badalAyisuva I vidAna kannaDa dalli uLidilla. adara paLeyaLikegaLannu mAtra haLegannaDada kelavu kriyApada jODigaLalli kANabahudu.
Aguvike
aDagu ‘mareyAgu’’
amugu ‘ottihOgu’
tuRugu ‘otti tumbiru’’ aNungu ‘nASavAgu’
mADuvike aDaku ‘bacciTTukoLLu’’ amuku ‘ottu’ tuRuku ‘otti tumbisu’ aNunku ‘nASamADu’
kannaDada
idallade,
kriyApadagaLu
gu embudaralli konegoLLuvuvAdare avu AguvikegaLAgiruvudu heccu mattu ku embudaralli konegoLLuvuvAdare mADuvikegaLAgiruvudu heccu. ivugaLalli baruva gu mattu ku embavugaLu mUlatenkudrAviDada ku mattu *kku (<k+*t) embavugaLa (illavE *nku mattu nkku embavugaLa) kannaDa rUpagaLAgive embudannu idarindalU Uhisabahudu.
AguvikegaLu moZagu muZugu miRugu soragu naDugu
paZagu
koragu
jinugu
karagu
mADuvikegaLu tadaku kusuku peRuku (hekku) huDuku hisuku tuRuku siDuku
cimuku
idallade, kannaDada halavu nAmapadagaLalli mADuvikeyannu
sUcisuva kriyArUpa uLidukonDiruvudannu kANabahudu.
modalAda
udAharaNegAgi, kannaDada tUgu-tUka, nARu-nAta, ADu- jODigaLalli mUladrAviDada Aguvikeya modalaneyadu rUpadinda (*tUnku, *nARu mattu *ATu embudarinda) bandirabEku mattu eraDaneyadu (nAmapada) mADuvikeya
kriyApada-nAmapada
(kriyApada)
rUpadinda (*tUnkku, *nARRu mattu *ATTu embudarinda) bandirabEku.
7.5.2 samayada oTTina anantara *t oTTina baLake
kannaDa (mattu tuLu) nuDigaLannu horatupaDisi itara tenkudrAviDa nuDigaLalli mADuvikeyannu sUcisuva *t oTTu kelavu kriyApada gaLige nEravAgi sEruva badalu samayada oTTina anantara baruttade embudAgi vidvAmsaru kalpisikonDiddAre (subrahmaNyam 1971 nODi).
ikAradalli illavE y, r atavA Z vyanjanadalli kone goLLuva halavAru kriyApadagaLa kriyArUpagaLalli (mattu keTu ‘keDu’, viTu ‘biDu’, vaRu ‘huri’yantaha kelavu ukAradalli konegoLLuva mattu eraDu hagura ulikantegaLiruva kriyApadagaLa kriyArUpagaLalli) intaha baLakeyannu kANabahudu.
udAharaNegAgi keLage koTTiruva hindina samayada tamiLu
kriyArUpagaLannu pariSIlisabahudu.
Aguvike
kriyApada kuZay ‘koLe’’ kuZayntatu camay ‘same’’ camayntatu kuni ‘bAgu’’ kunintatu cari ‘jAru’’ carintatu
taRi ‘tunDAgu’ taRintatu cEr ‘sEru’ cErntatu tAZ ‘taggu’’ tAZntatu tOy ‘nene’’ tOyntatu
mADuvike
kuZayttEn camayttEn kunittEn carittEn taRittEn cErttEn tAZttEn tOyttEn
koTTiruva
kriyApadagaLige Aguvike
sUcisuva eraDeraDu hindina
mEle mattu samayada mADuvikegaLannu rUpagaLive. ivugaLalli Aguvikeyannu sUcisuva modalaneya kriyArUpadalli mattu mADuvikeyannu sUcisuva eraDaneya kriyArUpadalli tta samayada oTTu bandide.
samayada oTTu bandide
tamiLu
rUpavAgide
ivugaLalli modalaneya oTTu mUla tenkudrAviDada *nta tamiLinalli samayada oTTina badalAgade uLidide); oTTinondige mUlatenkudrAviDada mADuvikeyannu sUcisuva *t oTTu sEri Agiruva *ntta embudara tamiLu rUpavAgide (illi nakAra biddu hOgide - 7.5(pa) nODi).
eraDaneya
samayada
intahadE Aguvike-mADuvike vyatyAsa mundina samayada kriyArUpagaLallU kANisuttade. udAharaNegAgi, tamiLina utir ‘uduru’ kriyApadakke utirva ‘uduruva’ mattu utirppa ‘udurisuva’ emba eraDu mundina samayada rUpagaLive.
ivugaLalli modalaneyadu mundina samayada p oTTu v Adudarinda tayArAgide mattu eraDaneyadu mundina samayada p oTTinondige mADuvikeyannu sUcisuva t oTTu sEri ppa Adudarinda tayArAgide.
7.5.3 baDaga kannaDadalli *t oTTu
kriyArUpagaLu
Aguvike
mattu
mADuvikegaLannu
sUcisuva kannaDadallU uLidukonDive.
udAharaNegAgi pariSIlisabahudu (emenO 1967).
keLage
koTTiruva
kriyArUpagaLannu
AguvikegaLu siguduttu ‘hariyitu’
hogadattu ‘hoge bantu’ iDudattu ‘oDeyitu’
agiduttu ‘biTTitu’ suladuttu ‘suliyitu’ nanade ‘oddeyAde’ sEde ‘sEride’
mADuvikegaLu
sigutte ‘haride’ hogatte‘hoge bariside’ iDutte ‘oDede’ agitte ‘biTTe’ sulatte ‘sulide’ nanatte ‘odde mADide’ sEtte ‘sEriside’
modalaneya
Aguvikeyannu
sUcisuvantaha
kriyArUpagaLalli *nta oTTu d
kAlannalli mUlatenkudrAviDada hindina koTTiruva samayada mattu rUpakke badalAgide mADuvikeyannu sUcisuvantaha eraDaneya kAlannalli koTTiruva kriyArUpagaLalli adarondige mADuvikeya *t oTTu bandiddu averaDU sEriruva *ntta embudu tta rUpakke badalAgide.
Adare, idu baDaga nuDiyalli tenkudrAviDada uLikeyE illavE bEre tamiLu, toda modalAda tenkudrAviDa nuDigaLa samparkadinda beLedu (illavE eravalAgi) bandudE emba viSayadalli samSayavide. yAkendare, baDaga kannaDada bEre padagaLalli tamiLinalli naDeda I eraDaneya (*ntta > tta) badalAvaNe naDedilla.
Adare, kannaDadalli paLeyaLikeyAgi mAtravE uLidiruvantaha Aguvike mattu mADuvikegaLa naDuvina vyatyAsakke (7.5.1 nODi) samanAda vyatyAsa baDaga kannaDada halavu kriyApadagaLalli
kANisuttade. udAharaNegAgi keLage koTTiruva eraDu rItiya kriyApadagaLannu hOlisi nODabahudu (bAlakruSNan 1999).
mADuvike
Aguvike
alugu ‘allADu’’ aluku ‘allADisu’’ oNagu ‘oNagu’’ kulugu ‘allADu’’ mangu ‘mankAgu’’ makku ‘manku mADu’’ tirugu ‘tirugu’
oNaku ‘oNagisu’ kuluku ‘allADisu’’
Iku ‘iLisu’ tiruku ‘tirugisu’
idallade, bEre kelavu rItiya vyatyAsagaLannu tOrisuva kriyApadagaLU baDaga kannaDadalli Aguvike-mADuvike artavyatyAsa vannu sUcisaballudu.
mADuvike Aguvike
mAtu ‘badalAyisu’’ mAru ‘badalAgu’ nAtu ‘odde mADu’ nAnu ‘oddeyAgu’ ATu ‘allADisu’ ADu ‘allADu’ kUTu ‘sErisu’ kUDu ‘sEru’’
bUku ‘bILisu’’ bU ‘bILu’ suruLu ‘suttikoLLu’ suruTu ‘sundu’’
ivugaLalli kelavu kriyApadagaLu tamiLininda eravalAgi bandiralu sAdyavideyAdarU, kelavu mUladrAviDada vyatyAsavannu baDaga kannaDa uLisikonDideyumbudakke AdAravAgiralu sAdyavide.
7.5.4 havyaka kannaDadalli *t oTTu
havyaka kannaDadallU Aguvike mattu mADuvikegaLannu sUcisuva kANisuttave. kelavu hindina kannaDada udAharaNegAgi, kriyArUpagaLannu gamanisabahudu.
samayada keLage
kriyArUpagaLu
koTTiruva
havyaka
Aguvike
muruttu ‘muriyitu’’ haruttu ‘hariyitu’ siguttu ‘sigiyitu’ kaDuttu ‘kaDiyitu’ iLuttu ‘iLiyitu’ hiDuttu ‘hiDiyitu’’
oDattu ‘oDeyitu’ taLattu ‘saveyitu’ marattu ‘mareta’
mADuvike murudattu ‘murida’’ harudattu ‘harida’ sigudattu ‘sigida’ kaDudattu ‘kaDida’ iLudattu ‘iLida’ hiDudattu ‘hiDida’’ oDadattu ‘oDeda’ taLadattu ‘saveda’ maradattu ‘mareta’’
havyaka
kannaDada
kriyArUpagaLannu
sandarbagaLalli adu
gavravArtadalli baLasabEkAdAga mAtra avugaLalli lingabEda sUcitavAguttade, mEle sUcisuva koTTiruvantaha Aguvike-mADuvike vyatyAsavannu kriyArUpagaLu mAtra gavravArtavannu kANisuvuvAda kAraNa, I eraDu rItiya kriyArUpagaLa koneyallU ttu ADuga oTTu baLakeyAgide.
sUcitavAguvudilla.
sUcisadiruvalli
ivugaLalli modalaneya rUpavannu kriyApadakke hindina samayada ‘sonne’ oTTannu (mattu ttu ADuga oTTannu)
sErisuvudara mUlaka racisalAgide mattu adu ondu vastuvige EnAyitembudannu (endare Aguvikeyannu) tiLisuttade.
eraDaneya rUpavannu kriyApadakke hindina samayada d(a) oTTannu (mattu adara anantara ttu oTTannu) sErisuvudara mUlaka racisalAgide mattu adu obba vyakti Enu mADida embudannu (endare mADuvikeyannu) tiLisuttade.
I eraDu rItiya
vyatyAsa akarmaka-sakarmakagaLa
kriyArUpagaLa baLakeyuntahadu embudannu keLagina havyaka vAkyagaLu spaSTapaDisuttave. illi kANisuva naDuvinadu endu hELuvudakkintalU Aguvike-mADuvikegaLa naDuvinadu endu hELuvudE udAharaNeyinda nAmapadagaLa vAkyagaLallU ondakkinta baLakeyAgideyumbudannu gamanisabahudu.
koTTiruva keLage spaSTavAguttade. I eraDu
sari embudu
heccu
(11ka) aLage oDattu
’‘maDike oDeyitu’’ (11ca) kUsu aLageya oDadattu
’‘huDugi maDikeyannu oDedaLu’
(12ka) kUsinge pada marattu
‘‘huDugige pada maretitu’’
(12ca) kUsu padava maradattu
’‘huDugi padavannu maretaLu’’
I rItiya rUpavyatyAsa havyaka kannaDadalli ekArAnta mattu ikArAnta kriyApadagaLalli, adarallU ADuga-kELugarannu biTTu
itara vyaktigaLa kelasavannu sUcisuva mattu gavravArtavillada kriyA rUpagaLalli mAtravE kANisuttade.
subrahmaNyam (baralide) avara abiprAyadante, havyakada I rUpavyatyAsakkU tamiLu illavE baDaga kannaDadalli kANisuva rUpa vyatyAsakkU naDuve yAva sambandavU illa. havyakadalli kANisuva vyatyAsakke avaru koTTiruva hAge vivaraNeyannu odagisiddAre.
keLage
havyakada heccina kriyArUpagaLallU hindina samayada oTTige adara anantara baruva Aguga oTTannavalambisi eraDeraDu rUpagaLive; gavravavannu sUcisuva Aguga oTTu bandideyAdare adakke d rUpavide (mADide, hELide, baDude) mattu gavravavannu sUcisadiruva Aguga oTTu bandideyAdare sonne rUpavide (mADittu, hELittu, baDuttu).
gavravavannu sUcisuva kriyArUpagaLalli baruva d oTTannu gavravavannu sUcisadiruva kriyArUpagaLallU baLasuva mUlaka havyaka kannaDa kelavu kriyApadagaLa maTTige Aguvike-mADuvike vyatyAsavannu hosadAgi tayArisikonDirabEku; endare, havyaka kannaDada I vyatyAsa mUla tenkudrAviDadallidda Aguvike- mADuvike vyatyAsada paLeyaLikeyalla embudAgi subrahmaNyam vAdisuttAre.
Adare subrahmaNyam avara I vivaraNe ondu viSayadalli
tondare koDuvantahadAgide.
mEle (7.5.2ralli) sUcisida hAge, tamiLinalli mADuvike yannu sUcisuva t oTTu samayada oTTina anantara baruvudu mukyavAgi ikAradalli mattu ya, ra, Za vyanjanagaLalli konegoLLuva kriyApadagaLa anantara mAtra.
ekAradalli
havyaka kannaDadallU mElina artavyatyAsavannu kANisuvalli antahadE nirbandavideyundu hELabahudu. adu ikAra mattu ekAragaLalli konegoLLuva kriyApadagaLalli mAtra kANisuttade. ivugaLalli kriyApadagaLu mUladrAviDadalli *ay embudaralli konegoLLuttidduvAda kAraNa, avu tamiLina yakAradalli konegoLLuva kriyApadagaLige samanAgive. (rakAra mattu ZakAradalli konegoLLuva mUladrAviDa kriyApadagaLu havyakadalli ukAradalli konegoLLuva kAraNa antaha kriyApadagaLalli I vyatyAsa kANisuvudilla).
konegoLLuva
mEle koTTiruva subrahmaNyam avara vivaraNeyannu oppi konDalli, tamiLu mattu baDaga kannaDagaLalli mADuvikeyannu sUcisuva t oTTu samayada oTTina anantara baruvudakkiruva nirbandavE havyakadalli mEle sUcisida Aguvike-mADuvike vyatyAsa kANisikoLLuvudakkU yAke ide embudannu vivarisalu sAdyavAgadu.
hAgAgi, havyakadallU mElina vyatyAsa mADuvikeya oTTu samayada oTTina anantara bandudarindAgi mUDibandideyundu vAdisuva avaSyakateyide. keLage kANisida hAge A rIti vAdisalu ondu dAriyU ide.
hindina samayada nta oTTina anantara nEravAgi gavravavannu sUcisadiruva ttu oTTu bandAga adu havyakadalli sonne rUpa vannu paDedide mattu adarondige mADuvikeyannu sUcisuva t oTTU bandAga averaDara jODi (ntta embudu) d rUpa havyakadallU hELuva vannu tamiLinantahadE nirbanda yAke ide embudannu vivarisalu sAdyavide.
paDedide endu
mUlaka
7.6 mADuvikeyannu sUcisuva bEre oTTugaLu
*ipu mattu *icu emba bEre eraDu oTTugaLa mUlakavU mUladrAviDadalli AguvikegaLannu mADuvikegaLAgi badalAyisalu sAdyaviddirabEku. ivugaLalli modalinadu mundina samayada kriyApadagaLondige baruttiddirabEku mattu eraDaneyadu hindina samayada kriyApadagaLondige baruttiddirabEku. haLegannaDada kelavu kriyApadagaLalli I eraDu oTTugaLa baLakeyannU kANabahudu.
Aguvike
karagu
mADuvike
mundina samaya karagipar aLipar
gelipar
hindina samaya karagisidar aLisidar gelisidar
Adare hosagannaDadalli isu oTTannE ellA sandarbagaLallU
baLasalAguttade.
Aguvike
karagisu
gellu
mADuvike
mundina samaya keDisuttAre karagisuttAre
aLisuttAre gellisuttAre
hindina samaya keDisidaru karagisidaru aLisidaru gellisidaru
bEre
rUpagaLallU haLegannaDadallEnE cu oTTu AguvikegaLannu mADuvikegaLAgi
kriyApadagaLa
kelavu
badalAyisalu baLakeyAguttittu. idU kUDa mUladrAviDada *icu oTTina paLeyaLikeyAgirabEku.
Aguvike
uruL
tirugu
mADuvike agalcu tIrcu uruLcu tirucu
7.7 nAmabErugaLinda kriyApadagaLu
mUladrAviDadalli nAmabErugaLinda illavE nAmapadagaLinda kriyApadagaLannu paDeyalu sAdyavittE embudinnU spaSTavAgilla. kannaDada kriyApadagaLannu kannaDaddE Ada nAmapadagaLondige illavE tamiLu modalAda itara drAviDa nuDigaLa padagaLondige hOlisi nODidAga avugaLa oLaracaneyalli keLage sUcisida kelavu oTTugaLu baLakeyAgiruva hAge tOruttade.
nAmapada puZu ‘huLa’’
nUlu
kriyApada puZi ‘huLa hiDi’’ nuli ‘tirucu, nUlu tege’’
(2) ku\gu oTTu: nAmapada miDi ‘duguDa’
kU ‘kUgu’ maZa ‘masuku’
kriyApada miDuku ‘aLalu’’ kUgu maZgu, maggu ‘masukAgu’’
(3) cu oTTu:
nAmapada nAN ‘nAcuge’’ koral ‘uli’
tamiLu: veru ‘hedarike’ bercu ‘beccu’’
kriyApada nANcu ‘nAcu’ koralcu ‘uli mADu’
mElina oTTE su rUpadalli innU halavu padagaLalli
baLakeyAguttade.
nAmapada tunDu
hesaru
konDe ‘cADi’
nUlu
bOLu bayake
besa ‘appaNe’’
beppaLa ‘accari’
(4) mu oTTu: nAmapada AL ‘keccu’’
(5) l oTTu:
kriyApada tunDisu hesarisu kattarisu konDisu ‘cADi hELu’’ nUlisu ‘nUlu mADu’’ bOLisu
bayasu besasu ‘appaNe mADu’ beppaLisu ‘accaripaDu’
kriyApada aNmu ‘keccu tOrisu’
nAmapada maZa ‘masuku’
kriyApada maZal ‘masakAgu’’
mUladrAviDadallEnE halavu nAmapadagaLu mattu kriyApada gaLu ondE rUpadallidduvendu kalpisalAgide. kannaDadallU idakke halavu udAharaNegaLannu koDabahudu.
kriyAbEru higgu
nagu dUru
hADu
nAmapada higgu
nagu dUru hADu
mUlaka
Adare, intaha sandarbagaLallella kriyAbErugaLinda ‘sonne’ paDeyalAgideyundE nAmapadagaLannu kalpisikoLLalAguttade. idakke kAraNavEnendare, mEle sUcisida hAge, nAmabErugaLige oTTugaLannu sErisi kriyApadagaLannu paDeyuva vidAna drAviDa nuDigaLalli heccu baLakeyallilla; Adare, kriyAbErugaLige halavu rItiya oTTugaLannu sErisuvudara mUlaka nAmapadagaLannu paDeyalu sAdyavide (9.3 nODi)
7.8 guNabErugaLinda kriyApadagaLu
guNabErugaLige i oTTannu sErisi tayArisida kriyApadagaLu
kannaDadalli kelavive. bEre kelavu kriyApadagaLalli i oTTina anantara mUladrAviDada *tu oTTu bandiddu adu kannaDadalli cu rUpakke badalAgide.
guNabEru kriyApada taN ‘taNNage, tampu’’ taNi ‘taNNagAgu’, daNi ‘baLalu’ nasu ‘cikka, svalpa’’
nasi ‘taLe, cikkadAgu’’
pin ‘hinde’’
per ‘doDDa’’
pincu ‘hinde sari’’ percu, peccu ‘heccu’’
guNapadagaLinda isu oTTina mUlaka kriyApadagaLannu
racisuva kannaDada krama idE oTTina munduvarikeyAgirabahudu.
guNapada iduru
kampu
cokka
kriyApada idurisu kampisu ‘parimaLisu’’ aDDavisu sogayisu daTTaNisu paZasu
guNabErugaLige gu oTTannu sErisi racisiruva kriyApadagaLU
kelavive.
guNabEru kiZ ‘keLa, keLage’’ pin ‘hinde’ per ‘doDDa’’
oN-a ‘oNagida’’ oNagu ‘nIrAru’
kriyApada kiLgu ‘taggu’’ pingu ‘hinde sari’’ higgu ‘doDDadAgu, ubbu’
7.9 kriyApadagaLa rUpadalli badalAvaNegaLu
mUladrAviDa kriyApadagaLu haLegannaDadalli heccu badalAgade uLidukonDive (haLetamiLu illavE haLegannaDadalli kANisuva rUpavembudAgi rUpavE
mUladrAviDada
heccukaDime
kalpisikonDiruvudE hosagannaDadalli avugaLa rUpa bahaLa maTTige badalAgide.
kAraNavirabahudu).
mUladrAviDada hAge haLegannaDadalli halavu AkAragaLalliruva kriyApadagaLidduvu; Adare hosagannaDadalli ukAra, ikAra mattu ekAragaLalli konegoLLuva mUru rItiya kriyApadagaLu mAtra kANisuttave. adarallU, ikAra mattu ekAragaLalli konegoLLuva kriyApadagaLallella eraDu hagura ulikantegaLu mAtra baraballuvu (nuDi, maDi, ari, hari; kare, tere, seLe, hoLe, bare).
itara ulikantegaLu (kaTTu, anju, tUgu) mattu eraDakkinta jAsti ulikantegaLu (oNagu, duDuku, appaLisu, mUdalisu) ukAradalli konegoLLuva kriyApadagaLalli mAtra baraballuvu.
keLage
sUcisida badalAvaNegaLindAgi, mUladrAviDadalli illavE haLegannaDadallidda halavAru bageya kriyApadagaLu I rIti hosagannaDadalli illavAgive.
idduvAdarU
(1) taDeyuligaLalli konegoLLuva halavu kriyApadagaLu koneyalli mUladrAviDadalli uccAraNegAgi ukAravondu baruttittembudannu nAvu hinde AranE adyAyadalli nODiruvevu. I ukAra hosagannaDallU uLidukonDide (iDu, kaTTu, sigu, hekku, hattu, appu).
avugaLa
(2) mUladrAviDadalli taDeyuliyAgidda RakAra kannaDadalli svaragaLa naDuve taDeyuliyAgi uLiyade hoDeyuli (illavE adiruli)yAgi badalAgideyAda nODi), RakAradalli kriyApadagaLa anantara halavu haLegannaDadalli uccAraNegAgi ukAra baruva avaSyakateyiralilla. hAgAgi avu vyanjanadalli konegoLLuva padagaLAgidduvu (tAR ‘oNagu’, AR ‘nandu’, uR ‘iru’ eZcaR ‘niddetiLi’).
konegoLLuva
Adare, hosagannaDadalli intaha kriyApadagaLella ukAradalli
konegoLLuvuvAgive (nAR > nAru, peR > heru).
(3) idallade, mUladrAviDadalli na, Na, ya, va, ra, la, La mattu ZagaLalli konegoLLuva kriyApadagaLidduvu mattu ivella konegoLLuva haLegannaDadalli vyanjanagaLalli kriyApadagaLAgiyE uLididduvu; Adare hosagannaDadalli ivellavU svaradalli (ukAradalli) konegoLLuva kriyApadagaLAgi badalAgive.
I kriyApadagaLalli ondE ulikanteyiddu, adaralli giDDa svara bandideyAdare, adara koneya vyanjana hosagannaDadalli immaDi rUpavannu paDeyuttade. (rakAra illavE RakAradinda banda rakAra (bar > baru, teR > teru) mattu ZakAradinda banda LakAra (aZ > aLu) mAtra I niyamakke apavAdagaLAgive).
giDDa svara iruvalli haLegannaDa hosagannaDa tinnu koy koyyu gellu koLLu koL teR aZ aZu
udda svara iruvalli haLegannaDa hosagannaDa sIn sInu nOy nOyu sOl sOlu kELu kEL hIru nAR nAru bAZ bALu
(4) Adare, eraDu ulikantegaLiruva kriyApadagaLalli giDDa svarada anantaravU lakAra mattu LakAragaLu otte rUpadallE uLidive.
haLegannaDa kanal
pogaL
tegaZ
hosagannaDa kanalu hogaLu tegaLu
(5) intaha kelavu kriyApadagaLa koneyalli uccAraNegAgi sErida ukAra avugaLa kriyArUpagaLallU uLidukonDiruva kAraNa, adu kriyApadada amSavAgide. udAharaNegAgi, haLegannaDa mattu hosagannaDagaLalli keLagina kriyApadagaLigiruva hindina samayada rUpagaLannu hOlisi nODabahudu.
haLegannaDa bemar kanal bAZ kEL
pIrda
bemarda
kanalda
bAZda
kEZda
hosagannaDa hIru bevaru kanalu bALu kELu
bevarida kanalida bALida kELida
mEle koTTiruva hosagannaDa kriyApadagaLa koneyalli bandiruva ukAra bariya uccAraNegAgi bandudalla. yAkendare, avugaLa anantara hindina samayada d oTTu sEridAgalU I ukAra ikAravAgi badalAguttadallade bidduhOguvudilla.
(6) Adare bEre kelavu kriyApadagaLa koneyalli adu bariya uccAraNegAgi sAdyavide. mAtravE bandudendu hELalu yAkendare, avugaLa anantara hindina samayada oTTu sEridAga I ukAra bidduhOguttade.
haLegannaDa
hosagannaDa
sOl
sAy
sOlta satta
tinnu
gellu
sOlu sAyu
sOta satta
haLegannaDada tin kriyApadada koneyalli ukAra sEri adu hosagannaDadalli tinnu endAgideyAdarU hindina samayada kriyArUpadalli tin emba rUpadallE uLidide. itara kriyApadagaLa koneya ukAravU hosagannaDada hindina samayada rUpagaLalli uLidillavembudannu gamanisabahudu.
(7) ondE ulikanteyiruva mattu svaradalli konegoLLuva kriyApadagaLa anantaravU hosagannaDadalli intaha ukAra sEri avu eraDu ulikanteya kriyApadagaLAgive. idallade, I ukArada modalu yakAravondu sEriruttade.
Adare, I ukAra mattu yakAragaLu bariya uccAraNegAgi sEridavugaLendu hELalu sAdyavide. yAkendare, I kriyApadagaLa hindina samayada rUpagaLalli averaDU uLiyuvudilla.
haLegannaDa mE
mEda
hosagannaDa
kAyu tEyu mEyu
mEda
(8) mElina badalAvaNegaLu mAtravallade, haLegannaDadallidda halavu rItiya vyanjanakantegaLu hosagannaDadalli illavAgive
(vivaragaLige badalAvaNegaLindAgiyU kriyApadagaLu hosagannaDadalli illavAgive.
haLegannaDadallidda
nODi). I halavu rItiya
udAharaNegAgi, eraDu ulikantegaLiruva kriyApadagaLa modalaneya ulikanteyalli uddasvaravideyAdalli adara anantara hosagannaDadalli ondu vyanjana mAtra baraballudu.
haLegannaDa bArcu
sOnku nUnku
mInTu
hosagannaDa bAcu sOku nUku mITu
giDDasvara
modalaneya ulikanteyalli
iruvallU hosagannaDadalli A svarada anantara immaDi vyanjana (kaTTu, tinnu, koyyu) illavE mUguliyondige banda taDeyuli (nungu, tumbu, anTu) mAtra baraballudallade itara vyanjanakantegaLu baralAravu.
haLegannaDa kaZku
kurgu
poNmu
hosagannaDa kakku kuggu hommu
mUru ulikantegaLiruva
haLegannaDadalli vyanjanakantegaLu baraballuvAgidduvu. Adare hosagannaDadalli ivella illavAgive.
padagaLallU
haLegannaDa baZdunku kalanku
murunTu palumbu
hosagannaDa baduku kalaku muruTu halubu
mElina niyamakke apavAdagaLAgi kANisuva hosagannaDada kriyApadagaLella isu oTTinalli konegoLLuttave (niTTisu, Alisu, jankisu). idallade, jAsti ulikantegaLiruva mUrakkinta hosagannaDa kriyApadagaLella isu oTTinalli konegoLLuttave (appaLisu, kanavarisu, bEsarisu).
7.10 tiruLu
mUladrAviDada kriyApadagaLannu kriyAbErugaLinda illavE guNa bErugaLinda paDeyalu sAdyavittu; Adare nAmabErugaLindalU avannu paDeyalu sAdyavittE emba viSayadalli samSayavide.
kriyAbErugaLige t oTTannu sErisuva mUlaka AguvikegaLannu mADuvikegaLannAgi badalAyisalu sAdyavittu mattu la, La, ra, Za, va illavE ya vyanjanagaLinda modalAguva oTTugaLannu sErisuva mUlaka mADuvikegaLannu AguvikegaLannAgi badalAyisalu sAdyavittu. kannaDadalli I eraDu vidAnagaLU paLeyaLikegaLalli mAtra uLidukonDive.
Adare, I mUladrAviDa vidAnagaLige badalAgi kriyApadagaLige isu oTTannu sErisuvantaha tannadE Ada vidAnavannu kannaDa kalpisi
kriyApadagaLu
haLegannaDadalli
mUladrAviDada
heccu badalAgilla, Adare hosagannaDadalli avu halavu rItiya badalAvaNegaLigoLagAgive. idarindAgi hosagannaDadalli kelavE mAtra kelavu baLakeyAguttave.
tOrisuva kriyApadagaLu
rUpabEdagaLannu
8. kriyArUpagaLu
8.1 munnOTa
vAkyagaLalli baLakeyAguva kriyArUpagaLannu vAkyada koneyalli baruvavu mattu naDuve baruvavu embudAgi eraDu gumpugaLalli hancabahudu. mADuttAne, mADida, hOgu, barali modalA davu vAkyada koneyalli baraballa kriyArUpagaLu; mADi, mADalu, mADuva, mADidare modalAdavu vAkyada naDuve baraballa kriyArUpagaLu.
8.1.1 vAkyada koneya kriyArUpagaLu
mUladrAviDadalli mukyavAgi tiLisuva vAkyagaLu mattu kelasavannu mADisikoLLuva vAkyagaLu embudAgi eraDu rItiya vAkyagaLiddira bEku. kannaDadallU intahavE eraDu rItiya vAkyagaLive.
udAharaNegAgi, avanu manege hOguttAne embudu ondu tiLisuva vAkya mattu avanu manege hOgali embudu ondu kelasavannu mADisikoLLuva vAkya. I eraDu rItiya vAkyagaLa koneyallU kriyArUpagaLu baruttiddu avugaLa naDuve kelavu mukyavAda vyatyAsagaLannu kalpisalAgide.
(1) tiLisuva vAkyagaLa koneyalli sAmAnyavAgi eraDu oTTu gaLiruva kriyArUpagaLu baruttave. I eraDu oTTugaLalli naDeyaliruva) naDediruva modalaneyadu samayavannu sUcisuttade mattu eraDaneyadu kelasada Aguga illavE mADuganu mAtina ADuganE, kELuganE illavE itararE
(illavE
kelasa
embudannu sUcisuttade. kannaDada tiLisuva vAkyagaLa koneyallU intaha eraDu oTTugaLiruva kriyArUpagaLu baLakeyAguttave.
udAharaNegAgi, kannaDada taLLide kriyArUpadalli taLLu kriyA padada anantara hindina samayavannu sUcisuva d ‘samaya’ oTTu bandide mattu adara anantara taLLuva kelasavannu mADidavanu vAkyada ADuga embudannu sUcisuva e ‘ADuga’ oTTu bandide.
ondu kelasa naDedide illavE naDeyalide embudannu tiLisuva badalu, ondu kelasa naDedilla illavE naDeyuvudilla embudannu tiLisabEkiddalli samayada oTTina jAgadalli allagaLeyuva *A oTTannu baLasalAguttittu.
intaha allagaLeyuva kriyArUpa haLegannaDadalli uLidide (piDiyam ‘(avanu) hiDiyuvudilla’), Adare hosagannaDada halavu oLanuDigaLalli (mattu baraha kannaDadalli) uLidilla.
(2) kelasavannu mADisuva vAkyagaLa koneyalli kriyApadavu orvacanadalli yAva oTTannU sErisikoLLade hAgeyE baruttade. udAharaNegAgi, kannaDada avanigondu pustaka koDu vAkya mADisikoLLuvudakkAgi baLakeyAguttiddu, adara kelasavannu koneyalli koDu kriyApada yAva oTTannU sErisikoLLade hAgeyE bandide.
halavacanadalli mAtra kriyApadadondige vacanavannu sUcisu vudakkAgi kELuganannu sUcisuva halavacanada ADuga oTTu baruttade. udAharaNegAgi, kannaDada nIvu manege hOgi vAkyada koneyalli hOgu kriyApadadondige halavacanavannu sUcisuva i oTTu bandide.
8.1.2 vAkyada naDuvina kriyArUpagaLu
vAkyagaLa naDuve baruva kriyArUpagaLalli kriyA-guNapadagaLa jAgadalli baraballa ‘jODisuva’ rUpagaLu mattu nAma-guNa padagaLa jAgadalli baraballa ‘sambandisuva’ rUpagaLu embudAgi eraDu rItiyavugaLannu kANabahudu. jODisuva rUpagaLalli samayavannu sUcisuva oTTu mAtra bandiruttade; Adare sambandisuva rUpagaLalli sambandavannu sUcisuva a oTTU bandiruttade (12.2-3 nODi).
I eraDu rItiya kriyArUpagaLu mAtravallade, Sarattannu sUcisuva kriyArUpagaLu mattu nAmapadagaLa jAgadalli baraballa kriyApadagaLa nAmarUpagaLu embudAgi bEre eraDu rItiya kriyArUpagaLU vAkyada naDuve baLakeyAgaballuvAgidduvu.
mUladrAviDadalli I bEre bEre rItiya kriyArUpagaLa oLa racane hEgiddirabahudu mattu avu kannaDada caritreyalli hEge badalAgirabahudu embudannu I adyAyadalli (mattu munde ombattu mattu hanneraDanE adyAyagaLalli) vivarisalAguvudu.
8.2 samayada oTTugaLu
mUladrAviDakke mundina samaya mattu hindina samaya sUcisuvantaha embudAgi eraDu rItiya kriyArUpagaLallU oTTugaLannu intahavE eraDu rItiya samayada oTTugaLu baLakeyAguttave.
udAharaNegAgi, keLage koTTiruva kannaDada eraDu vAkyagaLannu
samayagaLannu kannaDada
kalpisikoLLalAgide.
pariSIlisabahudu.
(1ka) nAnu mumbayige hOguttEne. (1ca) nAnu mumbayige hOde.
(1ka) vAkyadalli hOguttEne kriyArUpa bandiddu, adu A vAkyavannADida samayada anantara naDeyaliruva (endare ‘mundina’ samayada) kelasavannu sUcisuttade; idakke badalu (1ca) vAkyadalli hOde kriyArUpa bandiddu, adu A vAkyavannADida samayakkinta modalE naDeda (endare ‘hindina’ samayada) kelasavannu sUcisuttade.
mundina samayada kriyArUpakke ondu vAkyavannADiruva samayada anantara jaraguva kelasavannu mAtravallade, rUDiyalli jaruguva kelasavannu sUcisuva artavU ide. idannu keLage koTTiruva (1Ta) vAkyadalli kANabahudu.
(1Ta) nAnu angaDige dinAlU enTu
hOguttEne.
(1Ta) vAkyavu rAju angaDige hOguva kelasa A vAkyava nnADida samayada anantara naDeyuttadeyundEnU sUcisuttilla; idakke badalu vAkyada ADuganu (nAnu) (rUDiyalli) angaDige hOguva samaya yAvudu embudannu mAtravE sUcisuttade. (A vAkyavannADiruva divasa Ata angaDige hOgadiralU sAdyavide).
8.2.1 hindina samayada oTTu
mUladrAviDadalli hindina samayavannu sUcisuvudakkAgi *nta oTTina baLakeyAguttiddirabEku. idakke mUladrAviDadallEnE bEre bEre sannivESagaLalli *nta, *t, *c mattu *k emba rUpagaLidduvendu kalpisabEkAguttade. Adare I rUpagaLu baruva sannivESagaLu entahavu embudannu niScitavAgi hELalu innU sAdyavAgilla.
mUladrAviDada ondu kavalAda tenkudrAviDadalli I oTTina svarUpa hEgiddirabahudemba viSaya heccu spaSTavAgide. adaralli I oTTige kelavu kriyApadagaLa anantara *nta emba rUpa mattu bEre kelavu kriyApadagaLa anantara *t emba rUpa embudAgi eraDu mukya rUpagaLidduvendu hELabahudu. idallade, sErikeya niyamagaLa mUlaka bEreyU kelavu badalAvaNegaLu adaralli naDediruvudannu kalpisikoLLabahudu.
(1) taDeyuliyalli konegoLLuva kriyApadagaLa anantara I oTTu *nta emba rUpadallE baruttiddirabEku mattu adu sEridAga, I kriyApadagaLa koneyalli uccAraNegAgi baruttidda ukAra ikAravAgi badalAguttiddirabEku.
kannaDadalli mElina kriyApadagaLondige baruva I oTTina nakAra bidduhOgi, adara anantarada t vyanjana d emba rUpadalli kANisikoLLuttade. idakke badalu, tamiLu, malayALa, koDagu, toda modalAda itara tenkudrAviDa nuDigaLalli adara takAra bidduhOgi, n mAtra uLididdu, I oTTu n emba rUpadalli kANisikoLLuttade. I eraDu rItiya nuDigaLallU kriyApadada koneyalli uccAraNegAgi bandidda ukAra ikAravAgi badalAgide.
kriyApada tUgu (<tUnGku) nambu
aDagu (<aDaGku) aDagide(n) aTaGkanEn amuku (<*amukku) amukide(n) amukkinEn
kannaDa
tUgide(n) nambide (n) kaTTide(n)
tamiLu ATinEn tUGkanEn nampinEn kaTTinEn
I ikAravU mUladrAviDadalli hindina samayada oTTina amSavAgirabEkendu heccina vidvAmsarU vAdisuttAre. Adare idu sariyendu nanage tOruvudilla.
illi nAvu mukyavAgi gamanisabEkAgiruva amSavEnendare, I rIti ikAra kANisuvudu taDeyuliyalli konegoLLuva mattu uccAraNegAgi koneyalli ukAravannu paDediruva kriyApadagaLa hindina samayada kriyArUpagaLalli mAtra. I ikArada anantaravU *nta oTTina amSagaLu bEre bEre nuDigaLalli bEre bEre rUpagaLalli kANisuvuvAda kAraNa, avannu mAtravE hindina samayada oTTina rUpagaLendu parigaNisidare sAku.
I samayada oTTina anantara orvacanadalli manuSyEtararannu sUcisuva tu oTTu bandAga adakke (samayada oTTige) kannaDadalli sonne rUpavide (ADitu, tUgitu, nambitu).
idallade, I kriyApadagaLa jODisuva rUpagaLalli tamiLu mattu kannaDa nuDigaLeraDarallU hindina samayada oTTige sonne rUpavide (endare adara nakAra mattu takAragaLeraDU biddu hOgive); Adare kriyApadada koneyalli uccAraNegAgi banda ukAra ikAravAgi badalAgiddu, A rUpadallE uLidide.
kannaDa
amuki
tamiLu tUGka nampi amukki
taDeyuliyalli konegoLLuva kriyApadagaLalli giDDa svaraviruva mattu giDDa svarada anantara otte taDeyuliyiruva koDu, biDu, nagu, sigu, peR(u) modalAdavugaLu mElina niyamakke apavAdagaLu. ivugaLa anantara banda hindina samayada *nta oTTu kannaDadalli T, k mattu t emba rUpagaLallide.
idallade, I kriyApadagaLa koneyulli uccAraNegAgi bandidda ukAra bidduhOgi, adara hindiruva taDeyuli koraLisada T, k mattu t rUpagaLalli uLidide.
tamiLinalliyU intahadE badalAvaNe naDedide. Adare, RakArada anantara I oTTina takAra RakAravAgide. (kannaDadallU modalige intahadE badalAvaNe naDedirabahudu; Adare RR tta embudAgi embudu anantara kannaDada caritreyalli badalAgiruva kAraNa (4.4.4 nODi), mEle vivarisidantaha niyama kannaDadallide.
kriyApada nagu koDu
heru (<peRu)
teru (<teRu)
kannaDa
nakke koTTe
hette
tamiLu nakkEn iTTEn koTTEn peRRIn teRRIn
I kriyApadagaLa jODisuva rUpadalli hindina samayada oTTu bidduhOgilla (endare, adakke sonne rUpavilla). idakke badalu, A oTTina anantara uccAraNegAgi ukAravondu sErikonDide.
kannaDa
nakku
koTTu
hettu
tamiLu nakku koTTu peRRu
(2) kriyApadagaLa koneya akAra kannaDadalli ekAravAgide. intaha eraDu ulikantegaLiruva kriyApadagaLa anantara bandidda hindina samayada *nta oTTu tamiLinalli badalAgade uLidide; Adare kannaDadalli nakAravannu kaLedukonDu d rUpakke badalAgide.
kriyApada naDe (<naTa)
toRa (<toRa) teRa (<teRa)
kaRa (<kaRa)
kannaDa
naDede
toRade teRade
kaRade
tamiLu naTantEn
tuRantEn tiRantEn kiTantEn kaRantEn
tamiLinalli ekAra-okAragaLu, avugaLa anantara oTTina akAra bandiruvalli, ikAra-ukAragaLAgi badalAgiruva kAraNa (2.2.1 nODi), *toRa, *teRa mattu *keTa kriyApadagaLu tuRa, tiRa mattu kiTa rUpadalli kANisuttave. keLage (3)nE vibAgadalli koTTiruva kriyApadagaLallU intahadE badalAvaNe tamiLinalli naDedide.
(3) *ay embudaralli konegoLLuttidda eraDu ulikante gaLiruva kriyApadagaLU kannaDadalli ekAradalli konegoLLuttave (tamiLu: uTay kannaDa: oDe, tamiLu: kuZay kannaDa: koLe).
ivugaLa anantara baruva hindina samayada *nta oTTige tamiLi nalli eraDu rUpagaLive: avugaLa anantara mADuvikeyannu sUcisuva t oTTu bandiruvalli (7.5.2 nODi) adu nakAravannu kaLedukonDu t rUpadalli uLidide; mADuvikeya t oTTu baradiruvalli adu nta rUpadallE uLidide.
Aguvike mattu mADuvikegaLa naDuvina I vyatyAsa kannaDadalli uLidilla (havyaka mattu baDaga oLanuDigaLu idakke apavAdagaLu 7.5.3-4 nODi). hAgAgi, intaha kriyApadagaLa anantaravU hindina samayada nta oTTige kannaDadalli d emba rUpavE ide (adara anantara tu ADuga oTTu bandiruvalli mAtra adakke sonne rUpavide mattu kriyApadada koneyallondu ikAra kANisikoLLuttade (neneyitu). idu kannaDadalli mAtra naDeda badalAvaNe).
kannaDa
tamiLu
Aguvike/mADuvike
Aguvike
mADuvike
nenede naneyitu
uTayntatu iRayntatu ninayntatu taTayntatu nanayntatu
uTayttEn iRayttEn ninayttEn taTayttEn nanayttEn
(4) ikAra mattu ukAragaLalli konegoLLuva mattu eraDu ulikantegaLiruva halavu kriyApadagaLa anantara, hAgU yakAra, rakAra illavE ZakAragaLalli konegoLLuva mattu ondu illavE eraDu ulikantegaLiruva halavu kriyApadagaLa anantaravU hindina samayada nta oTTige tamiLinalli eraDeraDu rUpagaLive. avugaLa anantara mADuvikeyannu sUcisuva t oTTu bandideyAdare
adakke t rUpavide mattu mADuvikeya t oTTu bAradiruvalli nta rUpavide.
mEle sUcisida hAge, kannaDadalli I Aguvike-mADuvike vyatyAsa uLidilla (havyaka mattu baDaga oLanuDigaLu idakke apavAdagaLu). hAgAgi, intaha kriyApadagaLa anantaravU hindina samayada oTTige kannaDadalli d rUpavE ide (illU A oTTina anantara tu ADuga oTTu bandiruvalli adakke sonne rUpavide mattu kriyApadagaLa anantara ikAravondu bandide (biriyitu)).
kannaDa
tamiLu
Aguvike/mADuvike
Aguvike
mADuvike
biriyitu
muriyitu, muride
virintatu
muRintatu iruntEn
virittEn murittEn iruttEn
nOyu, mIyu, bEyu, taru mattu baru emba aydu kriyApadagaLa anantara mAtra hindina samayada oTTu kannaDadalli nda(<*nta) rUpadallE uLidide. Adare I oTTu sEriruvalli kriyApadagaLa eraDaneya ulikante bidduhOgide.
kriyApada nOyu
kannaDa
nonde
tamiLu nontEn vantEn tantEn
(5) nakAra illavE NakAragaLalli konegoLLuva ondu uli kanteya kriyApadagaLa anantara hindina samayada oTTige tenku drAviDadalli *t emba rUpaviddirabEku. kannaDadalli idu nakArada
anantara d embudAgi mattu NakArada anantara D embudAgi kANisikoLLuttade.
kriyApadagaLu
hindina samayada rUpa
(6) lakAra illavE LakAradalli konegoLLuva kriyApadagaLa anantara hindina samayada oTTu tenkudrAviDadalli yAva rUpa dalliddirabahudembudu innU spaSTavAgilla. lakAra mattu LakAragaLu kelavu sErikeya badalAvaNegaLige oLagAgiruvudu I aspaSTatege ondu kAraNa. I badalAvaNegaLu aniyamitavAgi kANisuvudu innondu kAraNa.
udAharaNegAgi, l+nta embudu nR endAguvudu mattu L+nta embudu NTa endAguvudu intaha ondu badalAvaNe. kannaDada nindu (nil) mattu konDu (koL) kriyArUpagaLalli I badalAvaNeyannu kANabahudu (kannaDada nindu embudu tenkudrAviDada *ninRu embudarinda bandide (4.5(1) nODi); tamiLinalli idu ninRu rUpadallE ide).
Adare, I niyamakke kannaDadalli halavu apavAdagaLU ive. udAharaNegAgi, niltu (nittu), kaltu, geldu (geddu), kaLdu (kaddu), kELdu kriyArUpagaLannu gamanisabahudu.
8.2.2 mundina samayada oTTu
mundina samayada oTTige mUladrAviDadalli ppa, kka, tta, um mattu n emba rUpagaLiddirabEkendu kalpisalAgide (subrahmaNyam 1971 nODi).
(1) ivugaLalli mukyavAgi modalaneya ppa rUpavE haLegannaDadalli uLididdu, heccina kriyArUpagaLallU idu v embudAgi kANisuttade.
kriyApada
pEZ
naDugu
mundina samayada rUpa pELvan ‘hELuttAne’’
gelva ‘gelluva’’ anjuvir ‘hedaruttIri’’ biDuvuvu ‘biDuttave’ naDuguva
Adare, kelavu kriyApadagaLa anantara mElina oTTige haLegannaDadalli p, ppa illavE b emba rUpagaLiruvudannu kANabahudu (vivaragaLige 8.3 nODi).
kriyApada
nODu esagu
toLagu
mundina samayada rUpa irpan ‘iruttAne’’ nOZpan ‘nODuttEne’’ esapan ‘ODisuttAne’ appar ‘AguttAre’ toLappa ‘hoLeyuva’’ timben ‘tinnuttEne’
koL
uNben ‘uNNuttEne’’ komben ‘tegedukoLLuttEne’’
(2) mUladrAviDada kka oTTina baLake haLegannaDada kELgum, puTTugum, irkum, mALkum modalAda padarUpagaLalli kANisu ttade. ivattina barahada kannaDadalli idu bEku mattu sAku emba eraDu rUpagaLalli mAtra uLidide.
mUladrAviDadalli mundina samayada I eraDu (ppa, kka) oTTugaLa naDuve entaha sambandavittu embudinnU spaSTavAgilla. haLegannaDadalli kum (gum) oTTina baLake ADuga mattu kELugarannu biTTu itararu naDesuva kelasagaLannu sUcisuva kriyArUpagaLalli mAtra kANisuttade.
I oTTiruva kriyArUpagaLannu haLegannaDadalli mUru kAla gaLallU baLasalAguttittendu heccina vidvAmsarU hELuttAre. Adare kAvyagaLalli avugaLa baLakeyannu pariSIlisidAga mundina samayada kelasavannu tiLisuvalli A kelasa naDeyuva bagege Uheyannu sUcisabEkAgiruva sandarbagaLalli mAtravE avu baLakeyAguttaveyendu tOruttade.
udAharaNegAgi, keLage koTTiruva pampabAratada baLakeyannu
gamanisabahudu.
bEDidoDe balada bariyuman IDADugum (1.100) ‘yAcisidare (karNanu) balapakkeyannu kattarisi esedAnu’
(2)nE vAkyadalli IDADugum kriyArUpa mundina samayadalli naDeyaliruva kelasada kuritu ADugana Uheyannu
sUcisuttadallade niScitavAgiyU munde naDeyaliruva kelasavannu sUcisuvudilla.
idallade, hindina samayada kelasagaLannu tiLisuvudakkAgi baLake yAdAgalella, avu rUDiyallidda kelasagaLannu mAtravE sUcisuva hAge kANisuttade (baT 2005:210-13 nODi).
udAharaNegAgi, keLage koTTiruva pampabAratada kandapadyadalli kum (gum) oTTiruva mUru kriyArUpagaLu hindina samayavannu sUcisuvalli baLakeyAgive. Adare ivellavU subadre viraha ‘rUDiya’ tApadinda sUcisuva kelasagaLannu artadallE baLakeyAgive embudannu gamanisabahudu.
mADuttidda
nuDiyisi kELgum harigana paDemAtane mAtu tapopaDam mattamadam nuDiyisugum modalindA nuDi paRipaDe muLidu nODugum keLadiyaram (4.56)
I kum (gum) oTTinalliruva kakAra mAtravE mUladrAviDada mundina samayada kka oTTina munduvarikeyendu hELalu sAdyavide. hAgiddalli, adara anantara baruva um embudu ADuga mattu kELugarannu horatupaDisi itararannu sUcisuva ‘ADuga’ oTTendu vAdisabahudu.
8.3 haLegannaDadalli samayada oTTugaLu
kannaDada heccina vidvAmsarU haLegannaDada kriyArUpagaLalli da, dapa mattu va embudAgi mUru samayada oTTugaLu baLakeyAguttidduvu mattu ivakke anukramavAgi hindina (bUta), Igina (vartamAna) mattu mundina (baviSyat) kAlagaLannu sUcisuva artavittu embudAgi hELuttAre. Adare idu sariyalla.
yAkendare, nijakkU da mattu va emba eraDu samayada oTTugaLiginta bEreyAgiruva dapa emba oTTE haLegannaDadalli iralilla. kannaDa vayyAkaraNigaLu antaha dapa oTTu baLakeyAgide pELdapam embantaha yundu kriyArUpagaLu eraDeraDu kriyArUpagaLalli baLakeyAgiveyallade dapa emba oTTu baLakeyAgilla.
bandapam,
hELuva
udAharaNegAgi, bandapam embudaralli baru kriyApadada hindina samayada banda rUpa mattu Agu kriyApadada mundina samayada apam (<appam) rUpa embudAgi eraDu kriyArUpa gaLu sErikonDive. I viSaya paredappar ‘cadarihOguttAre’ embudaralli innaSTu spaSTavAgi kANisuttade. idaralli Agu kriyA padada mundina samayada rUpa appar embudAgiyE ide.
intaha baLakegaLalli
modalaneya
rUpadalli
(‘bUtakrudanta’
kiTTel avaru
nODi). Adare idU
kriyApada adara rUpadalli) (kiTTel sariyundu
hELuttAre
sambandisuva baLakeyAgideyundu tOruvudilla.
yAkendare, kannaDadalli kriyApadagaLa sambandisuva (krudanta) rUpagaLannu A rIti innondu kriyApadadondige sErisi hELuva krama baLakeyallilla. nAmapadagaLa viSESaNagaLAgi mAtra avu kriyApadagaLa baLakeyAgaballuvallade, (krudantagaLu) viSESaNagaLAgi (illavE bEre rItiyalli kriyApadagaLondige nEravAgi sambandisi) baLakeyAgalAravu.
hAgAgi, mElina racanegaLannu bandan appan, paredar kriyApadagaLa
appar embantaha
racanegaLinda
hELikeyU
kanDubaruva
sariyallavendu
pampabAratadalli
nAmarUpadondige Agu kriyApadada mundina samayada rUpavannu sErisi tayArisiruva racanegaLinda) paDeyabEkAguttade. bandapam, paredappar embantaha I racanegaLige haLegannaDadalli Igina (vartamAna) samayavannu sUcisuva artavittemba kannaDa tOruttade. vayyAkaraNigaLa udAharaNegAgi, kriyArUpagaLa baLakeyannu pariSIlisidAga, avakkU va (pa) oTTiruva barpam, nilvam embantaha kriyArUpagaLigU naDuve samayada sUcaneyalli yAva vyatyAsavU illadiruvudu spaSTavAguttade (vivaragaLige baT 2005:202 nODi). baruttAne hosagannaDadalli
mattu bandavanAguttAne emba eraDu rUpagaLa naDuve entaha vyatyAsavideyO antahadE vyatyAsa haLegannaDadalli barpam mattu bandapam nAvu rUpagaLa kalpisikoLLabEkAguttade.
naDuveyU iddirabEkendu
ivattu karAvaLiya gavDa kannaDadalli mattu nIlagiriya baDaga kannaDadalli haLegannaDada I ‘dapa’ rUpadinda bandirabahudAda kelasavannu kriyArUpavondu sUcisuvudakkAgi baLakeyAguttide (8.3.3-4) nODi.
samayada
mundina
mAtravE
idallade, oLanADina oLanuDigaLallU adu baLakeyalliddu, mundina samayadalli kelasavondu naDeyabahudu emba Uheya artavannu baLakeyAguttade. niScitavAgiyU mundina samayadalli naDeyaliruva kelasavannu sUcisuvudakkAgi oLanADina oLanuDigaLalli utta oTTiruva rUpavannu baLasiruvudE idakke kAraNavirabahudu (baruttAne, tinnuttAne).
koDuvudakkAgi
dapa kriyArUpagaLu oLanADina oLanuDigaLalli bEreyU kelavu badalAvaNegaLige oLagAgive. avugaLa eraDaneya angavAgidda appan embudu naDugannaDadalli ahan endu badalAgide mattu anantara adara hakAra bidduhOdudarindAgi Anu emba rUpavannu paDedide (bandapan > bandahan > bandAnu).
bandEnu, bandAru, bandALu
modalAda itara rUpagaLallU idE rItiyalli pakAra hakAravAgide mattu anantara bidduhOgide. I pakArada paLeyaLikeyAgi adara anantara bandidda svara ivattu uddasvaravAgi uLidukonDide.
naDugannaDa haLegannaDa bandahem bandapem bandapay bandahe
bandaham bandapam bandahaL bandapaL
dAravADa bandEnu bandAnu bandALu
samayagaLannu
I niyamakke baraha kannaDadalli baLakeyalliruva iru kriyApadada rUpagaLu apavAdagaLAgiruva hAge kANisuttave. nijakkU I kriyApadakke baraha kannaDadalli mundina, Igina mattu hindina rUpagaLive sUcisaballa (iruttAne, iddAne, idda). ivugaLalli modalaneya iruttAne rUpa mattu mUraneya idda rUpagaLu itara kriyApadagaLa mundina mattu hindina samayada rUpagaLa hAge utta mattu d oTTugaLa sErikeyinda racitavAgive.
mUru
Adare Igina samayavannu sUcisuva iddAne rUpa haLegannaDadalli baLakeyallidda irdapan rUpadinda bandiruva hAge
kANisuttade (irdapan > irdahan > iddAne). Adare, I kriyArUpa mEle vivarisidantaha Uheyannu sUcisuva iddAnu rUpadinda bErAgideyembudannu gamanisabahudu. I rUpada koneyalli ekAravideyAdare, Uheyannu sUcisuva rUpada koneyalli ukAravide. I ukArada mUlavEnu embudu spaSTavAgilla.
kannaDada karAvaLiya oLanuDigaLalli mattu baDaga kannaDadalli haLegannaDada va (pa) oTTiruva kriyArUpagaLu uLidukonDive Adare oLanADina oLanuDigaLalli avu uLidilla.
kelasavondu niScitavAgiyU
Adare, I eraDu oLanuDigaLallU adakke kelasavondu munde naDeyabahudu emba Uheya arta mAtravE ide. mundina kAla naDeyabahudembudannu sUcisuvudakkAgi baDaga kannaDadalli mattu karAvaLiya gavDa kannaDadalli haLegannaDada ‘dapa’ rUpavannu baLasiruvudu mattu karAvaLiya itara oLanuDigaLalli utta oTTiruva rUpavannu baLasiruvudu idakke kAraNavirabahudu.
8.3.1 hindina samayada oTTinalli badalAvaNegaLu
haLegannaDadalli baLakeyallidda hindina samayada oTTu kannaDada anantarada caritreyalli halavu rItiya badalAvaNegaLige oLagAgide. I badalAvaNegaLalli halavakke kriyApadagaLa rUpadalli naDeda badalAvaNegaLE (7.9 nODi) kAraNavendu hELalu sAdyavide.
(1) haLegannaDadalli r, R, l, L mattu Z vyanjanagaLalli konegoLLuttidda kriyApadagaLu hosagannaDadalli ukAradalli kone goLLuvantAgide. I kAraNakkAgi ivugaLalli halavu kriyApadagaLa
hindina samayada rUpadalli badalAvaNegaLAgiruvudannu keLage koTTiruva udAharaNegaLalli kANabahudu.
kriyApada bedaR
kanal
kEL
bAZ
haLegannaDa pIrdan
bedardan kanaldan kELdan
bAZdan
hosagannaDa hIrida(nu) bedarida kanalida kELida bALida
Adare, I niyamakke apavAdavAgi halavu kriyApadagaLa hindina rUpagaLa rUpagaLu munduvarikegaLAgiyU uLidukonDive. ivugaLalli halavu haLegannaDadallEnE mElina niyamakke apavAdagaLAgidduvu.
samayada
haLegannaDa
kriyApada kuLir
kol
sal koL
haLegannaDa kuLitan bandan
tandan
geddan
kondan nindan
sandan
konDan
hosagannaDa kuLita
innu kelavu kriyArUpagaLu bEre kelavu badalAvaNegaLige oLagAgiruvudE mElina niyamakke apavAdagaLAgi uLiyalu kAraNavirabEku. udAharaNegAgi, haLegannaDada lta embudu udda
svarada anantara t embudAgi badalAgiruva kAraNa, keLagina kriyArUpagaLu mElina niyamakke apavAdagaLAgive.
kriyApada nEl
sOl
nUl
haLegannaDa nEltan sOltan nUltan
hosagannaDa nEta sOta nUta
idE rItiyalli, (ka) giDDa svarada anantara banda Zta embudu tta endAdudu mattu (ca) rda, Zda mattu Lda embavugaLu dda endAdudu keLage koTTiruva kriyArUpagaLu mElina niyamakke apavAdagaLAgi uLiyalu kAraNavirabEku.
kriyApada (ka) aZ
bIZ
haLegannaDa aZtan
uZtan
kiZtan
irdan
eZdan
biZdan
kaLdan
hosagannaDa
(2) nakAra mattu NakAradalli konegoLLuva kriyApadagaLu hosagannaDadalli eraDu rItiya badalAvaNegaLigoLagAgive. ivu gaLalli svara bandideyAdare, ukAra mAtra sErikoLLuttade (sInu, Anu, kANu); (ca) giDDa svara bandideyAdare, avugaLa koneyallidda nakAra illavE NakAra immaDi rUpavannU paDeyuttade (tinnu, ennu, uNNu).
Adare, I eraDu badalAvaNegaLU I kriyApadagaLa hindina samayada rUpagaLa mEle yAva pariNAmavannU mADilla. avu haLegannaDadallidda rUpadallE uLidive. udda svarada anantara mUguli biddu hOguva ondu badalAvaNe mAtra illi naDedide.
kriyApada
haLegannaDa
hosagannaDa
Atu(konDa)
8.3.2 mundina samayada oTTinalli badalAvaNegaLu
haLegannaDadalli mundina samayada oTTige v, b mattu p emba mUru rUpagaLidduvembudannu nAvu mEle nODiruvevu. (1) NakAra mattu nakAragaLalli konegoLLuva kelavu kriyApadagaLa anantara idakke b rUpavittu, mattu (2) rakAra, RakAra, ZakAra mattu nakAragaLalli konegoLLuva kelavu kriyApadagaLa anantara p rUpavittu. idallade, isu oTTinalli konegoLLuva kriyApadagaLa anantara mattu gu illavE Du ulikantegaLalli konegoLLuva kelavu kriyApadagaLa anantaravU idakke p rUpavittu.
I rIti, p rUpa iruvalli kriyApadagaLa koneya isu mattu gu ulikantegaLu biddu hOguttave mattu Du embudu Z endAguttade (udAharaNegaLannu keLage (3)nE pArAda anantara koDalAgide).
(3) uLida kriyApadagaLa anantara adakke v rUpavittu. Adare, elli p illavE b rUpavittu mattu elli v rUpavittu embudannu tiLisuva niScitavAda niyamagaLilla.
kriyApadagaLa paTTiya mUlakavE idannu vivarisabEku. I ellA badalAvaNegaLigU kelavu udAharaNegaLannu keLage koDalAgide.
p(b) rUpa
tOR kIZ nOn nODu
tOrpa nOnpa nOZpa
v rUpa
kuDu
pEZ bEDu
bIsu
kuDuva
pIrva pEZva aRiva bEDuva
aLeva bIsuva
I oTTina rUpagaLu naDugannaDadalli heccukaDime badalAgade uLidive. pakAra hakAravAguva ondu badalAvaNe mAtra ivugaLalli kelavu rUpagaLannu mArpaDisive. modalige I badalAvaNe immaDi pakAraviruva ippa>iha, bappa>baha, tappa>taha rUpagaLalli kANisikonDiddu anantara bELpa>bEha, pOpa> hOha rUpagaLallU kANisikonDide.
ivattina baraha kannaDadalli mundina samayada I v (p) oTTu kriyApadagaLa sambandisuva rUpadalli (ALuva, bILuva, sILuva) mAtra uLidide. kelavu viSiSTavAda barahagaLalli mAtra, adu vAkyada koneya kriyArUpagaLallU (mADuvenu, mADu varu) kANisikoLLuttade.
vAkyagaLa
koneyalli baLasuvudakkAgi I oTTiruva kriyArUpakke badalAgi baraha kannaDadalli utta emba bEreyE
ondu oTTiruva kriyArUpa baLakeyAguttade (mADuttAne, baruttEne, hOgu ttALe). idu eraDu kriyArUpagaLa jODaNeyinda siddavAgiruva hAge kANisuttade.
jODisuvudakkAgi baLakeyAgiruva kriyArUpagaLu yAvuvu endu hELuvudu mAtra svalpa kaSTa. kiTTel avara matadante, Agu kriyApadada mundina samayada kriyArUpagaLannu utta oTTinalli konegoLLuva mADutta, barutta, hOgutta modalAda jODisuva kriyArUpagaLondige rUpagaLannu nODi) tayArisalAgide.
mUlaka I
sErisuva
mundina
kriyApadada
ivugaLalli Agu
samayada (appen, appem, appan, appaL kriyArUpagaLu modalAduvu) Ene, Eve, Ane, ALe modalAda kuggisida rUpagaLalli bandiveyembudAgi avaru sUcisuttAre (kiTTel 1903: 133 nODi).
Adare illi samasyeyEnendare, mADuttum appen ‘mADuttA Aguvenu’ embantaha racane kannaDada maTTige aSTondu sariyAdudendu tOruvudilla
baraha kannaDada sambandisuva rUpagaLalli v(p) oTTu ellA rItiya kriyApadagaLa anantaravU v emba ondE rUpadalli baLakeyAguttade (emba sambandisuva kriyArUpa mAtra idakke apavAda; adaralli b rUpa uLidide). kriyApadagaLa rUpadalli naDeda halavAru rItiya badalAvaNegaLE (7.9 nODi) I rIti ivattina baraha kannaDadalli haLegannaDada mUru (v, p, b) rUpagaLa badalu v emba ondE rUpa uLidiralu kAraNavirabEku. keLagina udAharaNegaLu idannu spaSTapaDisuttave.
haLegannaDa kriyApada kriyArUpa
pO
bEva
kILpa
pOpa
hosagannaDa
kriyApada bEyu
tinnu
kILu
hOgu
kriyArUpa ALuva bEyuva tinnuva iruva kILuva hOguva
8.3.3 karAvaLiya oLanuDigaLalli mundina samayada oTTu
mEle sUcisida hAge, haLegannaDada mundina samayada oTTu karA vaLiya oLanuDigaLalli sambandisuva rUpagaLalli mAtravallade idallade, I kriyArUpagaLalli halavu rUpabEdagaLU uLidukonDive.
rUpagaLallU uLidukonDide. mundina
samayada oTTina
(1) udAharaNegAgi, havyaka
kannaDadalli I oTTige haLegannaDadalli kANisuva p, b mattu v emba mUru rUpagaLU ive.
haLegannaDa pOpen barpen
uNben
kANben
havyaka kannaDa hOpe bappe
gelven
pADuven naDeven
gelluve hADuve naDeve
Adare, I rUpagaLa baLakeyalli kelavu badalAvaNegaLU naDedive. kannaDada itara oLanuDigaLalli (kriyApadagaLa rUpadalli) naDedantaha halavu badalAvaNegaLu (7.9 nODi) havyakadallU naDediruvudE idakke kAraNavirabahudu.
haLegannaDadalli halavu kriyApadagaLa anantara baruttidda p rUpada badalu, havyakadalli v rUpa kANisuvudu intaha badalAvaNegaLalli mukyavAdudu.
haLegannaDa kIL - kILpen mADu - mAZpan nODu - nOZpan tarisu - taripen mADisu - mADippen mADusu - mADusuve tUgu - tUpen
havyaka kannaDa kILu - kILuve mADu - mADuve nODu - nODuve tarusu - tarusuve
tUgu - tUguve
havyaka kannaDadalli I kriyArUpagaLa artadallU badalAvaNe yAgide. mEle sUcisida hAge, avu mundina samayada sangati yondannu tiLisuva badalu, adara kuritAgi ADugana Uheyannu sUcisuttave. niScitavAgiyU ondu sangati mundina samayadalli jaragalide embudannu tiLisalu, ivakke badalu utta oTTiruva mADutte ‘mADuttEne’, tarusutte ‘tarisuttEne’ modalAda kriyArUpagaLannE havyaka kannaDavU baLasuttade.
idallade, havyaka kannaDadalli Uheyannu sUcisuva mElina kriyArUpagaLannu ADuga mattu kELugaru naDesaliruva kelasagaLannu sUcisuvudakkAgi mAtravE baLasalAguttade. itararu naDesaliruva
kelasagaLannu sUcisuvudakkAgi kriyArUpagaLannu baLasalAguttade.
oTTiruva
haLegannaDa An barpen Am barpem
nIm baprir
avan bapran
avar baprar
havyaka kannaDa Anu bappe engo bappeyoᵒ ningo bappi ave bakku avu bakku
mEle (8.2.2)ralli sUcisida hAge, haLegannaDadallU kum (gum) oTTiruva kriyArUpagaLa baLakeyalli I eraDu nirbandagaLidduvu; (ka) avu ADuga mattu kELugarannu biTTu itararu naDesuva kelasagaLannu mAtravE sUcisuttidduvu mattu (ca) mundina samayada kelasagaLa kuritAgi Uheyannu mAtravE sUcisuttidduvu.
hAgAgi, I oTTina maTTige havyaka kannaDa haLegannaDada kAladallidda baLakeyannE munduvariside. Aguga mattu kELugaru naDesuva kelasagaLannu sUcisuvalli mAtra adu badalAvaNeyannu mADikonDide; mundina samayada kelasagaLannu sUcisuva v (p) oTTiruva kriyArUpagaLannu antaha kelasagaLa kuritAgi Uheyannu sUcisabEkAgiruvalli mAtra baLasuvante adu avugaLa vyAptiyannu kaDime mADikonDide.
idallade, haLegannaDada hAge havyaka kannaDadallU kum (gum) oTTiruva kriyArUpagaLu rUpadalli) hindina samayadalli rUDiyallidda kelasagaLannu sUcisuvudakkAgiyU baLakeyAguttave. udAharaNegAgi, keLage koTTiruva havyaka kannaDa vAkyavannu gamanisa bahudu.
(4) avu puNelippaga umbale hOTelinge hOku
‘avaru puNeyalliddAga UTakke hOTelige hOguttiddaru’
mElina vAkyadalli hOku kriyArUpa hindina samayadalli rUDiyalli naDeyuttidda kelasavondannu sUcisuttade. Adare, v (p) oTTiruva hOpe ‘hOdEnu’, hOpi ‘hOdIri’ kriyA rUpagaLige I rIti hindina samayada (rUDiya) kelasagaLannu sUcisuva baLakeyilla.
I kAraNakkAgi, ADuga illavE kELuga naDesuttidda kelasagaLannu (avarondige itararannU sErisi hELiruva sandarbagaLalli) ku (gu) oTTiruva rUpagaLa mUlakavEnE hindina samayada rUDiya kelasagaLannu sUcisalAguttade.
(5) nAvu puNelippaga umbale hOTelinge hOku
puNeyalliddAga UTakke
‘nAvu hOguttiddevu’
hOTelige
I viSayadalli havyaka kannaDa haLegannaDakkinta bErAgiruva hAge
kANisuttade.
mundina samayada kelasada kuritAgi Uheyannu sUcisuva I artadalli v (p) oTTiruva kriyArUpagaLa baLake karAvaLiya bEre oLanuDigaLallU kANisuttade. Adare, I oLanuDigaLalli ADuga mattu kELugaru naDesaliruva kelasagaLannu mAtravallade itararu naDesaliruva kelasagaLannU I kriyArUpagaLa mUlakavE sUcisalAguttade.
udAharaNegAgi, hAlakki kannaDadalli (AcArya 1967) kuDIve ‘kuDidEnu’, embantaha rUpagaLu mAtravallade, kuDIva ‘avanu
kuDidAnu’, baruva ‘avanu bandAnu’ embantaha rUpagaLU
(2) suLyada gavDa kannaDavU haLegannaDada v(p) oTTannu uLisi konDide mattu adannu aniScitavAgiruva mundina samayavannu sUcisuva artadalli baLasuttade (kuSAlappa gavDa 1970).
tin - timbo
kAN - kAmba
aLi - aLive
koDu - koDuve
‘(avanu) tindAnu’ ‘(nInu) nODabahudu’ ‘(nAnu) aLedEnu’ ‘(nAnu) koTTEnu’
niScitavAda mundina samayavannu illavE Igina samayavannu sUcisuvudakkAgi, baraha kannaDa illavE karAvaLiya havyaka kannaDada hAge, utta oTTannu baLasuva badalu gavDa kannaDa hindina samayada oTTinondige bErondu oTTannu baLasuttiruva hAge kANisuttade. idu haLegannaDada ‘dapa’ kriyArUpada illavE antaha bErondu rUpada munduvarikeyAgirabEku.
koDu
hOgu
hAru
koDu
koTTane ‘koDuttEne’ tandane, tanne ‘taruttEne’ hOdane, hOne ‘hOguttEne’ hAriya ‘hAruttI’ aLdiya ‘aLeyuttI’ attave ‘aLuttAre’ koTTade ‘koDuttade’
keLage 8.3.4ralli koTTiruva baDaga kannaDada mundina samayada kriyArUpagaLigU I karAvaLiya gavDa kannaDada kriyArUpagaLigU naDuviruva hOlikeyannu gamanisuvudu avaSya.
8.3.4 baDaga kannaDadalli samayada oTTugaLu
nIlagiriya baDagara kannaDa oLanuDiyalli hindina samayada kriyA rUpagaLu heccukaDime kannaDada itara oLanuDigaLalliruva hAgeyE keLage uLidukonDive. idakke koDalAgide.
kelavu udAharaNegaLannu
mADide
hOda
‘nInu mADide’’ ‘avanu hOda’’ ‘avanu edda’ ‘avanu banda’
Adare, mundina
sUcisuvudakkAgi baDaga samayavannu kannaDadalli haLegannaDada dapa oTTu munduvaridiruva hAge kANisuttade. endare, adaralli hindina samayada kriyArUpakke Agu kriyApadada mundina samayada kriyArUpavannu sErisi racisidantaha haLegannaDada kriyArUpavE mundina samayavannu sUcisuvudakkAgi baLakeyAguttiruva hAge kANisuttade.
udAharaNegAgi, baDaga kannaDadalli baLakeyAguva kelavu mundina samayada kriyArUpagaLannu pariSIlisabahudu. ivu mEle 6.3.3ralli rUpagaLannu hOluttave.
koTTiruva
kannaDada
gavDa
naDadAra
mADina
‘avaru naDeyuttAre’ ‘avanu mADuttAne’
bandano
‘nIvu ujjuttIri’ ‘nAnu uLuttEne’ ‘nAvu baruttEve’ ‘nAnu ODuttEne’
idallade, mEle sUcisida hAge, haLegannaDadalli mundina samayavannu sUcisuvudakkAgi baLakeyAguttidda v (p) oTTiruva kriyArUpavU baDaga kannaDadalli uLidukonDide. Adare, karAvaLiya havyaka kannaDada hAge, adannu baDaga kannaDa ADuga mattu kELugaru naDesuva kelasagaLannu sUcisuvudakkAgi mAtra baLasuttade. idallade, orvacanadallU adara baLakeyilla.
hOpO
aLibO
‘nIvu baruviri’ ‘nAvu (mattu nIvu) hOguvevu’ ‘nIvu aDige mADuviri’ ‘nAvu (mattu nIvu) nASavAguvevu’
8.3.5 sangatiyannu tiLisuva kriyApadagaLu
haLegannaDada heccina kriyApadagaLU ondu kelasavannu (Aguvike illavE mADuvikeyannu) sUcisuvudakkAgi baLakeyAguttave. I kAraNakkAgi avu hindina illavE mundina samayada oTTinondige (illavE allagaLeyuva oTTinondige - 8.4 nODi) baraballuvu. I niyamakke apavAdavAgi haLegannaDadalli oL ‘iru’, bal ‘tiLidiru’, al ‘alla’ embantaha sangatigaLannu tiLisuva kelavu kriyApadagaLive. ivu kelasagaLannu tiLisuvudillavAda kAraNa, avuga Londige samayada oTTugaLu baralAravu. hAgAgi, vAkyagaLa kone
yalli baLakeyAgaballa kriyArUpagaLalli avakke ADuga oTTugaLannu nEravAgi sErisalAguttade.
udAharaNegAgi, keLage koTTiruva oL kriyApadada haLegannaDa
kriyArUpagaLannu gamanisabahudu.
kELuga:
ganDasu:
hengasu:
orvacana
oLay
oLaL
halavacana oLevu oLavu
I kriyApadagaLa sambandisuva rUpadallU samayada oTTu kANisuvudilla (uLLa ‘iruva’, balla ‘tiLida’). I rUpagaLallU sambandisuva a oTTannu avakke nEravAgi sErisalAgide. alla kriyApadada sambandisuva allada rUpadalli d oTTu kANisuvu dAdarU adakke samayavannu sUcisuva artavilla.
hosagannaDadalli I kriyArUpagaLa kelavu paLeyaLikegaLu mAtra uLidive (uLLavaru, unTu, (mADa)balle). kUDupadada angavAgi baruva bal embudu mAtra ellA ADuga oTTugaLondigU baLakeyAguttade (mADaballa, hOgaballaru, tinnaballevu, kELaballiri, koDaballaLu).
I rIti, samayada oTTannu paDeyadiruva kriyApadagaLannu mUladrAviDakkU kalpisabEkAguttadeyE emba viSayavannu innU pariSIlisabEkAgide.
8.4 allagaLeyuva oTTu
mUladrAviDadallEnE samayada oTTige badalAgi A jAgadalli allagaLeyuva oTTannu irisuva mUlaka kelasa naDediruvudannu illavE naDeyaliruvudannu allagaLeyalu sAdyavittu. heccina drAviDa nuDigaLU I mUladrAviDa racaneyannu uLisikonDive.
tenkudrAviDa nuDigaLalli I allagaLeyuva oTTige eraDu rUpagaLive. (ka) ADuga illavE kELuga oTTugaLa modalu mattu (ca) itararalli manuSyarannu sUcisuva oTTugaLa modalu adu sonne rUpadallide mattu manuSyarallada itararannu sUcisuva oTTugaLa modalu adu A rUpadallide (tuLu nuDi idakke apavAda).
haLegannaDadalliyU adakke intahavE eraDu rUpagaLive. Adare, allagaLeyuva A oTTu mAtra a embudAgi (giDDasvaravAgi) badalAgide. nODem nODay nODam nODaL nODadu
nODevu nODir nODar nODavu
nODadu mattu nODavu kriyArUpagaLalli allagaLeyuva oTTu a rUpadallide (a+udu, a+uvu) mattu itara kriyArUpagaLalli sonne rUpadallide endu hELabahudu.
haLegannaDada I allagaLeyuva kriyArUpagaLige mUru kAlada kelasagaLannU allagaLeyuva baLakeyittendu vidvAmsaru hELuttAre. Adare, I kriyArUpagaLa heccina baLakegaLallU avakke mundina kelasagaLannu allagaLeyuva artavE kANisuttade.
hindina
idallade,
kelasagaLannu sUcisuva allagaLeyabEkAdallella kriyArUpadadondige illa padada baLakeyE kANisuttade. idannu keLagina haLegannaDa vAkyadalli nODabahudu.
kelasagaLannu
samayada
(6) I kanneyan padmajan paDedan illa ‘I kanyeyannu padmajanu paDedilla’
mUladrAviDadalli I allagaLeyuva oTTige yAva rUpa iddirabahudu emba viSayadalli ommatavilla. adara baLakeyalli kANisuva kelavu badalAvaNegaLannu vivarisuvudakkAgi adakke a svaradondige ‘lArinjal’ vyanjana (5.4 nODi) sEriruva *ah rUpavannu kalpisikoLLabEkAguttadeyundu kruSNamUrti (2003: 348) vAdisiddAre.
I oTTannu paDediruva mattu vAkyada koneyalli baruva kriyArUpagaLu ivattina baraha kannaDadalli mattu oLanADina oLa nuDigaLalli uLidilla. Adare, karAvaLiya oLanuDigaLalli avu uLididdu, mundina samayada kelasagaLannu allagaLeyuvudakkAgi mAtravE baLakeyAguttave. udAharaNegAgi, keLage koTTiruva havyaka kannaDa vAkyavannu pariSIlisabahudu.
(7ka) Anu avana manege hOge
‘nAnu avana manege hOgalikkilla’’
hindina samayada kelasavannu allagaLeyuvudakkAgi havyaka samayada kriyArUpadondige ille
kannaDadallU hindina padavannE baLasalAguttade.
(7ca) Anu avana manege hOyidille ‘nAnu avana manege hOgalilla’’
hOyidille embudaralli hOyide ‘hOgiddEne’ kriyA rUpadondige ille ‘illa’ padavannu baLasalAgide. idallade, havyaka kannaDadalli mundina samayavannu sUcisuva kriyArUpagaLa anantaravU ille padavannu baLasalu sAdyaviddu (battille ‘nAnu baruvudilla’, battaville ‘avaru baruvudilla’), adu allagaLeyuva oTTiruva mElina kriyArUpadinda artadalli bErAgide embudannu gamanisabahudu (hOge ‘hOgalikkilla’, hOvuttille ‘hOguvudilla’).
baDaga kannaDavU haLegannaDada I allagaLeyuva rUpavannu uLisikonDide (bara ‘avanu baralikkilla’, tina ‘tinnalikkilla’, ODa ‘ODalikkilla’). idallade, kriyApadagaLondige Ar embudannu sErisiyU adu allagaLeyuva rUpavannu paDeyaballudu (barAra ‘avanu baralikkilla’).
idallade, ille (ile) ‘illa’ padavannu baLasiyU baDaga kannaDadalli allagaLeyuva kUDupadagaLannu tayArisalu sAdyavide ‘bandiralilla’, (bappile bappadille ‘bandiralikkilla’).
‘(avanu) baralikkilla’, bandadille
8.5 ADuga oTTugaLu
mUladrAviDa kriyArUpagaLalli samayada oTTina anantara ADuga oTTugaLu (kelasada Aguga illavE mADuganu ADuganE, kELuganE atavA itararE embudannu sUcisuva oTTugaLu)
baraballuvAgidduvu. I ‘ADuga’ oTTugaLa svarUpavEnembudannu keLage vivarisalAgide.
8.5.1 ADuga mattu kELugarannu sUcisuva oTTugaLu
(1) ADuganannu sUcisuva oTTu mUladrAviDadalli *En emba rUpadalliddirabahudendu kalpisalAgide. haLegannaDadalli idara udda svara giDDavAgide (mAZpan, mADiden) mattu vikalpavAgi adara koneya nakAra bidduhOgide (mAZpa, mADide).
mUladrAviDadallEnE idakke (mattu kELuganannu, hAgU avaribbara bEre bEre kUDikegaLannu sUcisuva oTTugaLige) udda mattu giDDa svaragaLiruva eraDeraDu rUpagaLu (*En mattu *en) iddirabahudendu kelavara abiprAya.
(2) kELuganannu sUcisuva oTTu mUladrAviDadalli *Ay mattu *I emba eraDu rUpagaLalliddirabahudendu kalpisalAgide. haLegannaDadalli idu ay rUpadalli (uddasvara giDDavAgi) baLake yAguttade (mAZpay, mADiday).
(3) halavacanadalli iveraDakke mUru kUDikeya rUpagaLiddira bEku (10.2 nODi). idakkAgi mUladrAviDakke (ka) ADuga mattu itarara kUDikeyannu sUcisuvudakkAgi *em oTTu, (ca) kELuga mattu itarara kUDikeyannu sUcisuvudakkAgi *ir oTTu (modalige idu *im endE iddirabahudu) mattu (Ta) ADuga mattu kELugara kUDikeyannu sUcisuvudakkAgi *am oTTu embudAgi mUru oTTugaLannu kalpisikoLLalAgide.
(4) ivugaLalli modala eraDu oTTugaLu haLegannaDadalli badalAgade uLidive (mAZpam, mADidem; mAZipar, mADidir). Adare mUraneya oTTu kelavu kriyArUpagaLalli
uLidukonDide (mADuvam ‘mADONa’) mattu bEre kriyA kUDikeyannu rUpagaLalli adakkU ADuganondige itarara sUcisuva em oTTigU naDuviruva vyatyAsa aLiduhOgi, ellA sandarbagaLallU em embudE baLakege bandide.
udAharaNegAgi, pampabAratada keLagina baLakeyannu gamanisa
bahudu.
nAmellam onde garuDiyoL Odida mAnasarevu ‘nAvellarU ondE garaDiyalli kalita manuSyarAgiddEve’’
(8)nE vAkyadalli ADuga mattu kELugara kUDikeyannu sUcisuva nAm ADuga pada bandideyAdarU kriyApadada jAgadalli bandiruva nAmapadadondige am oTTu bandilla; adakke badalu em (<evu) oTTE bandide.
mattu
kELugarannu
8.5.2 itararannu sUcisuva oTTugaLu
itararannu sUcisabEkAdAga mUladrAviDadalli yAva rItiya oTTugaLu baLakeyalliddirabahudu emba viSayadalli vidvAmsaroLage ommatavilla. I oTTugaLalli bEre bEre drAviDa nuDigaLu bEre bEre rItiya lingabEdavannu tOrisuttiruvudE idakke kAraNa.
horatupaDisi
tenkudrAviDa nuDigaLalli manuSya mattu itara emba lingabEda vide. orvacanadalli mAtra manuSyaroLage ganDasu mattu hengasu emba heccina lingabEdavide. udAharaNegAgi, keLage koTTiruva kannaDada kriyArUpagaLannu gamanisabahudu.
orvacana
halavacana
manuSya, ganDusu hengusu
hELuttAne hELuttALe hELuttade
hELuttAre hELuttave
idakke badalu, naDudrAviDa nuDigaLalli ganDusu (manuSya) mattu itara emba lingabEdavide (telugu idakke apavAda) mattu baDagu drAviDa nuDigaLAda kuDuk, mAltOgaLalli mattu telugu nuDiyalli orvacanadalli mAtra ganDusu mattu itara emba bEdaviddu, halavacanadalli mattu itara emba lingabEdavide.
manuSya
I mUru rItiya lingabEdagaLu ivattina drAviDa nuDigaLalli kANisikoLLalu mUladrAviDada entaha paristiti kAraNavirabahudu sUcisida hAge, I embudannu tiLiyabEkAgide. mEle viSayadalli vidvAmsaroLage ommatavilla. orvacanadalli (1) ganDusu *an mattu (2) itara *at emba bEdaviddu, halavacanadalli (1) ganDusu illavE manuSya *ar mattu (2) itara *av emba bEdaviddirabahudendu kelavara mata.
tenkudrAviDadalli hengasannu sUcisuvudakkAgi orvacanadalli *aL emba bEreyE ondu oTTu anantarada kAladalli baLakege bandirabEku.
haLegannaDadalli mUladrAviDada I ADuga oTTugaLu heccu badalAgade uLidive. manuSyarannu biTTu itararannu sUcisuva *at mattu *av oTTugaLu mAtra udu, tu, uvu embudAgi badalAgive.
8.5.3 kannaDada oLanuDigaLalli ADuga oTTugaLu
kelasavannu tiLisuva kriyArUpagaLalli (1) ADuga mattu kELugara kUDike hAgU (2) ADuga mattu itarara kUDikegaLa naDuve mUladrAviDadallidda haLegannaDadalli uLidilla embudannu nAvu mEle nODiruvevu. oLanADina oLanuDigaLallU I vyatyAsa uLidilla.
vyatyAsa
mattu
(1) Adare, baDaga kannaDadalli idu uLidukonDide. ADuga mattu kELugara kUDikeyannu sUcisuvudakkAgi kriyArUpagaLa koneyalli adu O oTTannu baLasuttade mattu kELuganannu horatupaDisi ADuga mattu itarara kUDikeyannu sUcisuvudakkAgi iyo oTTannu baLasuttade (bAlakruSNan 1999).
(9ka) nanga bandO
‘nAvu (nAnu mattu nInu) bandevu’’
(9ca) enga bandeyo
‘nAvu (nAnu mattu avanu) bandevu’’
havyaka
karAvaLiya
vyatyAsa uLidukonDide; Adare adannu sUcisuvudakkAgi mElina eraDu oTTugaLannu baLasuva badalu, adaralli bEreyE ondu krama baLakege bandide.
kannaDadallU I
ADuga mattu itarara kUDikeyannu sUcisuvudakkAgi *em oTTu eyoᵒ rUpadalli baLakeyAguttade mattu ADuga mattu kELugara kUDikeyannu sUcisuvudakkAgi manuSyarannu horatupaDisi itararannu sUcisalu baLasuva tu (du) oTTannE baLasalAguttade. hIge mADuvudara mUlaka, adaralli mElina mUru kUDikegaLa sUcisalu naDuviruva
kriyArUpadallU
vyatyAsavannu
sAdyavAguttade. idannu keLage koTTiruva havyaka vAkyagaLinda tiLiyabahudu.
(10ka) engo hOvutteyoᵒ
‘nAvu (nAnu mattu avanu) hOguttEve’’
(10ca) ningo hOvutti
‘nIvu (nInu mattu avanu) hOguttIri’’
(10Ta) nAvu hOvuttu
‘nAvu (nAnu mattu nIvu) hOguttEve’’
(3) haLegannaDadallidda itara ADuga oTTugaLa rUpadallU kelavu badalAvaNegaLu ivattina kannaDada oLanuDigaLalli naDedive. en mattu an oTTugaLa koneya nakAra avugaLa munde bEre oTTu bAradiruvalli biddu hOgiruvudu intaha ondu badalAvaNe (banden >bande, bandan>banda). kELuganannu sUcisuva ay oTTina badalu i oTTu baLakege bandiruvudu mADidi, innondu pELiday>hELidi).
(mADiday>
badalAvaNe
idallade, ir embudu iri rUpakke mattu ar embudu
aru rUpakke badalAgive (bandir>bandiri, bandar>bandaru).
orvacanadalli itararannu sUcisuva *at oTTige haLegannaDa dallEnE halavu rUpagaLidduvu. heccineDegaLallU idakke udu rUpa vittu (irdudu, barpudu, koTTudu). Adare hindina samayada oTTu t illavE sonne rUpadalliruvalli adakke tu rUpavittu (mADittu, aDangittu, pOytu, biZdattu).
al ‘alla’ kriyApadada anantaravU tu rUpavittu (altu) mattu uL ‘iru’ kriyApadada anantara Tu rUpavittu
hosagannaDadalli idu hindina samayavannu sUcisuva oTTina anantara ellA kriyArUpagaLallU tu rUpadalli kANisuttade (biTTitu, tinditu, bareyitu, tiLiyitu, nungitu).
(4) itararannu sUcisuva kriyArUpagaLalli manuSyaru mattu itararu emba vyatyAsa tenkudrAviDadallittu mattu orvacanadalli mAtra manuSyaroLage ganDusu mattu hengusu emba vyatyAsavittu embudannu nAvu mEle (8.5.2)ralli nODiruvevu. I vyatyAsa haLegannaDadalli mattu oLanADina kannaDa nuDigaLalli uLidukonDide; Adare, karAvaLiya oLanuDigaLalli bEreyE vyatyAsa baLakege
(ka) hAlakki kannaDadalli ganDasaru mattu itararu emba vyatyAsa
baLakege bandide (AcArya 1967).
mADida ‘avanu mADida’’ mADutu ‘avaLu mADidaLu, adu mADitu’’
(ca) havyaka kannaDadalli bErondu rItiya badalAvaNe naDedide. orvacanadalli mUru lingarUpagaLu uLidiveyAdarU mAtra modala eraDu kANisikoLLuttade. itara sandarbagaLallella mUraneya rUpavE baLakeyAguttade.
rUpagaLa baLake
gavravArtadalli
(11ka) ava ᵒ banda ᵒ
‘avanu banda’ (gavravArtadalli)
(11ca) ava banda
‘avaLu bandaLu’ (gavravArtadalli)
(11Ta) adu bantu
‘avanu banda, avaLu bandaLu, adu bantu’’
(11ka)dalli haLegannaDadallidda avan mattu bandan rUpagaLa koneya nakAra biddu hOgi adara hindina svara mUgisida svara vAgide; idakke badalu (11ca)dalli avaL mattu bandaL embavugaLallidda LakAra bidduhOgi adara hindina svara badalAgade uLidide. idarindAgi, I eraDu rUpagaLa naDuvina vyatyAsa uLidukonDide.
halavacanadalli ellA
sandarbagaLallU ondE
rUpa baLakeyAguttade mattu itara kannaDa oLanuDigaLalli kANisuva manuSya-itara lingabEda havyakadalli illavAgide. idannu keLage koTTiruva (11ta) vAkyadalli kANabahudu.
(11ta) avu bandavu
‘avaru bandaru, avu banduvu’
gavravArtavannu sUcisabEkAdallU mElina (avu ‘avaru’)
rUpavE havyakadalli baLakeyAguttade.
(Ta) baDaga kannaDa I viSayadalli karAvaLiya oLanuDigaLannu hOluttade. mundina samayavannu sUcisuva kriyArUpagaLalli adu orvacanadalli ganDasu (ana), hengasu (iya) mattu itara (ara) emba mUru oTTugaLannu baLasuttade. Adare halavacanadalli manuSyarannu sUcisuva Ara emba ondu oTTannu mAtra baLasuttade.
hindina
badalu,
samayavannu
sUcisuva kriyArUpagaLalli adu orvacanadallU manuSyarannu sUcisuva (a) mattu itararannu sUcisuva (a/itu) emba eraDu oTTugaLannu mAtra baLasuttade. idallade, havyakada hAge, itu oTTannu adu manuSyarannu (hengasarannu mattu ganDasarannu) sUcisabEkAgiruvallU baLasaballudu.
8.5.4 ADuga illavE kELuganannu sUcisuva innondu oTTu
mUladrAviDadalli vAkyada ADuga illavE kELuganu
(1) kelasada Aguga illavE koneyAgiddalli illavE
(2) kelasavannu vAkyada ADuganigAgi illavE kELuganigAgi
naDesuttiddalli
antaha kelasavannu tiLisuva kriyArUpagaLigU itara kriyArUpa gaLigU naDuve vyatyAsavittendu kelavaru vidvAmsaru vAdisiddAre (emenO 1945 nODi). naDudrAviDa vibAgakke sEruva kUyi nuDiyalli intaha vyatyAsa kANisuvudE idakke AdAra.
udAharaNegAgi, keLage koTTiruva kUyi nuDiya kriyArUpa
gaLannu pariSIlisabahudu.
itararannu sUcisuvavu
ADuga-kELugarannu sUcisuvavu
sIi ’avarige koDuttEne’ sIne ’avanige koDuttALe’ ’avanannu eLeyuttEne’ pehii ‘avanannu ODisuttEne’ vEi ‘avanige hoDeyuttEne’
sIai ’nimage koDuttEne’ sIane ‘nanage koDuttALe’ jejai ’ninnannu eLeyuttEne’ pehai ’ninnannu ODisuttEne’ vEtai ’ninage hoDeyuttEne’ tugdai ’ninagAgi kaTTuttEne’
’avanigAgi kaTTuttEne’ ’avaneDege kay hiDiyuttEne’ enDai ’ninna kaDege kayhiDiyuttEne’ ’avanu hELiddu kELisuttade
venjai ‘nInu hELiddu kELisuttade
ADuga illavE kELugarannu sUcisuva kriyArUpagaLalli ondu heccina akAra bandiruvudannu kANabahudu. (idarondige jejai, pehai, vEtai modalAda kriyArUpagaLalli kANisuva hAge j, i, t, d, D modalAdavu bandiruvudakke kUyi nuDiya sErikeya niyamagaLu kAraNa.)
kannaDadalli mattu itara drAviDa nuDigaLalli I oTTu heccina maTTigU illavAgide. bA mattu tA kriyApadagaLigiruva bArade, tArade rUpagaLalli kANisuva Ar embudu I oTTina paLeyaLike yAgirabahudu. Adare, I kriyApadagaLa baruttA, baralu modalAda rUpagaLige allagaLeyuva artavillavAdarU avugaLalli ar amSa uLidiruvudu I viSayadalli samSayakkeDemADide.
8.6 kelasavannu mADisuva kriyArUpagaLu
(1) kELugana mUlaka kelasavannu mADisuvudakkAgi kriyApadavannu hAgeyE yAva oTTannU sErisade baLasuva krama mUladrAviDa dallEnE baLakeyalliddirabEku mattu idE krama kannaDadallU uLidukonDide.
halavaru kELugarinda illavE kELuga mattu itararinda kelasavannu mADisabEkAdalli kriyApadakke nEravAgi halavacanada oTTannu sErisi baLasalAguttittu. haLegannaDadalli idu im rUpadallittu (pELim ‘hELi(ri)’, mADim ‘mADi(ri)’). ivattina baraha kannaDadalli adu iri illavE i rUpadallide.
mUladrAviDakke halavacanada *im (um) oTTannu kalpisi koLLalAgide. baraha kannaDada iri rUpa mEle (8.5.1)ralli vivarisida kELuga+itararannu sUcisuva iri (Iri) oTTina (hELidiri, hELuttIri) vistaraNeyAgirabahudu.
kelasavannu
mADadante
(pOgal
taDeyuvudakkAgi kriyApadadondige al oTTannu baLasuva krama haLegannaDadalli nODal baLakeyallittu ‘nODabEDa’). idakke im oTTannu sErisi halavacanada rUpavannu paDeyabahudu (pOgalim ‘hOga bEDi’). I al kriyApadadinda bandirabEkendu UhisalAgide.
‘hOgabEDa’,
mUladrAviDada
kannaDada ivattina oLanuDigaLalli I oTTu uLidiruva hAge kANisuvudilla. adara badalu bEDa (bEDi(ri)) rUpavE baLakege bandide. havyaka kannaDadalli idu Da oTTAgi badalAgide (hOgaDa ‘hOgabEDa’, baraDi ‘barabEDi’).
haLegannaDadalli
sUcisuvudakkAgi
(3) ADuganu ondu kelasavannu kELuganondige naDesuva bayakeyannu kriyApadakke mundina samayada p (v) oTTannu mattu ADuga mattu kELugara kUDikeyannu sUcisuva am oTTannu baLasiruva mADuvam ‘mADONa’, pOpam ‘hOgONa’, tORuvam ‘tOrisONa’) rUpagaLannu baLasalAguttittu.
haLegannaDada I kriyArUpa mUladrAviDadalli ADuga mattu kELugaru oTTAgi mundina samayadalli naDesuva kelasavannu tiLisu vantaha kriyArUpavAgiddirabEku. mundina samayada p (v) oTTinondige ADuga mattu kELugara kUDikeyannu sUcisuva *am oTTu bandiruva I kriyArUpakke haLegannaDadalli mEle sUcisidantaha bEreyE arta baLakege bandide.
karAvaLiya havyaka kannaDadalli haLegannaDada I kriyArUpa haLegannaDada artadallEnE uLidukonDide. adara am oTTu
mAtra oᵒ embudAgi (endare mUgisida okAravAgi) badalAgide (mADuvoᵒ ‘mADONa’, hOpoᵒ ‘hOgONa’ umboᵒ ‘UTa mADONa’).
kannaDada itara oLanuDigaLalli I kriyArUpa uLidilla. adakke badalu, kriyApadakke nEravAgi ONa oTTannu sErisi racisiruva kriyArUpagaLu baLakege bandive (mADONa, hOgONa).
baLakeyallittu.
(4) ADuga mattu kELugarannu horatupaDisi itararinda ondu kelasavannu mADisikoLLuvudakkAgi haLegannaDadalli ke (ge) kriyApadakke idannu sErisalAguttittu (barke ‘barali’, Ige ‘koDali’, tinge ‘tinnali’).
haLetamiLinalliyU intahadE oTTu ka (kka) rUpadalli baLake yallittu (kANka ‘kANali’, oZikka ‘nASamADali’). tenkudrAviDakke intahadondu oTTannu kalpisikoLLalu sAdyavideyAdarU mUla drAviDadalli idara jAgavEnu embudu spaSTavAgilla.
nEravAgi
ivattina kannaDa oLanuDigaLalli I oTTu uLidiruva hAge kANisuvudilla. idakke badalu ali oTTannu sErisiruva barali, hOgali modalAda rUpagaLu baLakege bandive. ivu anantarada kelasavannu sUcisuva jODisuva kriyArUpagaLinda (12.3 nODi) bandive.
8.7 vAkyada naDuve baruva kriyArUpagaLu
mEle sUcisida hAge, vAkyagaLa naDuve halavu rItiya kriyA rUpagaLu kannaDadalli baLakeyAguttave. jODisuva kriyArUpagaLu (mADi, mADalu, mADuttA, mADade), sambandisuva kriyArUpagaLu Sarattina kriyArUpagaLu (mADidare) mattu kriyApadagaLa nAmarUpagaLu
(mADuva, mADida, mADada),
(mADuvudu, mukyavAdavugaLu.
mADidudu,
mADadudu)
ivugaLalli
bEre
avannu
I kriyArUpagaLu mUladrAviDadindalEnE bandirabahudE nuDigaLu bEre illavE kalpisikonDirabahudE embudinnU mUladrAviDadindalE bandiveyAdare avakke alli yAva svarUpa avugaLa iddirabahudu badalAvaNegaLella kannaDada caritreyalli naDedirabahudu embudannu tiLidukoLLuva avaSyakateyide.
drAviDa spaSTavAgilla.
svarUpadalli
mattu
ivugaLalli jODisuva, sambandisuva mattu Sarattannu tiLisuva kriyArUpagaLa caritreyannu munde vAkyagaLa oLaracaneyannu vivarisuva pariSIlisalAguvudu. kriyApadagaLinda tayArAda nAmarUpagaLa caritreyentahadu embudannu nAmapadagaLa mattu nAmarUpagaLa oLaracaneyannu vivarisuva mundina (9nE) adyAyadalli pariSIlisalAguvudu.
hanneraDanE adyAyadalli
8.8 tiruLu
kriyArUpagaLa oLaracane mUladrAviDadalli hEgiddirabahudu mattu adu kannaDadalli entaha badalAvaNegaLigella oLagAgive embudannu I adyAyadalli vivarisalAgide. I viSayadalli kannaDada oLanuDigaLu, adarallU karAvaLi mattu oLanADina oLanuDigaLu, halavu rItiyalli bErAgiddu, halavAru rItiya badalAvaNegaLige oLagAgiruvudannu kANabahudu.
hindina samayada nta oTTinallidda nakAra heccineDegaLallU biddu hOgide; mundina samayavannu sUcisuva v(p) oTTu haLegannaDadalli uLidideyAdarU hosagannaDadalli adara badalu utta oTTu baLakege bandide. Adare, baDaga kannaDadalli mattu
karAvaLiya gavDa kannaDadalli utta oTTina badalu haLegannaDada ‘dapa’ rUpa uLidiruva hAge kANisuttade.
karAvaLiya oLanuDigaLalli haLegannaDada v(p) oTTige mundina samayadalli naDeyuva kelasada kuritAgi ADugana Uheyannu sUcisuva arta bandide. baDaga kannaDadallU I oTTu
Uheyannu sUcisuva ku oTTu mattu allagaLeyuva A oTTu haLegannaDadalli, karAvaLiya oLanuDigaLalli mattu baDaga kannaDadalli uLidive, Adare oLanADina oLanuDigaLalli mattu baraha kannaDadalli uLidilla.
kannaDada oLanuDigaLalli
kriyArUpagaLa koneyalli baruva ADuga oTTugaLallU halavu rItiya badalAvaNegaLu naDedive. udAharaNegAgi, ADuga mattu kELugara kUDikeyannu sUcisuva oTTu baDaga kannaDadalli mAtra uLidide; havyakadalli I oTTu halavacanadallidda aLidideyAdarU artavyatyAsa uLidide; manuSya-itara lingabEda kannaDadalli aLidide; orvacanadallU gavravArta illadalli linga bEda havyaka mattu baDaga oLanuDigaLalli aLidide.
havyaka
kriyArUpagaLa caritreya kuritAgi nAvu tiLiyabEkAgiruva amSa innU bahaLaSTu ide embudannu illi nenapisuvudu avaSya.
9. nAmapadagaLu
9.1 munnOTa
mUladrAviDadalli nAmabEru, kriyAbEru mattu guNabEru embudAgi mUru rItiya bErugaLidduvu. I mUru rItiya bErugaLindalU nAmapadagaLannu paDeyalu sAdyavittu. avugaLalli nAmabErugaLannu hAgeyE avakke yAva oTTannU sErisade nAmapadavAgi baLasalu sAdyavittu. udAharaNegAgi, *kay, *AL, *Ur, *kaN, *kAl, *pal ‘hallu’, *peN ‘hengasu’, mUladrAviDada modalAdavu I rIti baLakeyAgaballa nAmabErugaLu.
kannaDadallU intaha halavu nAmabErugaLiddu, avannu yAva oTTina sahAyavU illade hAgeyE nAmapadavAgi baLasalu sAdyavide. udAharaNegAgi, bErige halavacanavannu sUcisuva gaL oTTu (kaNgaL), koneyannu sUcisuva vibakti oTTu (kaNge), modalAduvannu nEravAgi sErisalu sAdyavide.
haLegannaDadalli
kriyAbErugaLalliyU halavannu hAgeyE (endare avakke ‘sonne’ oTTannu sErisi) nAmapadavAgi baLasalu sAdyavittu; kannaDadalliyU idu sAdyavide. udAharaNegAgi, hADu, uri, beLe, uguLu, kemmu, guDugu, tappu modalAduvannu kriyApadagaLAgi nAmapadagaLAgiyU baLasalu sAdyavide. (hADu pada avanu ondu hADannu hADida
mAtravallade
vAkyadalli modalige nAmapadavAgi baLakeyAgide mattu adara anantara kriyApadavAgiyU baLakeyAgide). intaha halavAru bErugaLu kannaDadallive.
I mUru rItiya (nAma, kriyA mattu guNa) bErugaLigU kelavu padaracaneya oTTugaLannu sErisi nAmapadagaLannu paDeyalu sAdyavittu. udAharaNegAgi, mUladrAviDada kA ‘kADu’ nAma bErige *Tu oTTannu sErisuvudara mUlaka kannaDada kADu nAmapadavannu, mUladrAviDada *vil ‘mAru’ kriyAbErige *ay oTTannu sErisuvudara mUlaka kannaDada bele (<vilay) nAmapadavannu mattu mUladrAviDada per ‘doDDa’ guNabErige *may oTTannu kannaDada hemme sErisuvudara mUlaka (<perumay) paDeyalAgideyembudannu nAmapadavannu gamanisabahudu.
mUru
idallade, I
bEru(pada)gaLigU nAmapadagaLannu sErisi jODupadagaLannu tayArisuva vidAnavU mUladrAviDadalli baLakeyalliddirabEku. udAharaNegAgi, *eL ‘eLLu’ mattu *ney ‘eNNe, tuppa’ emba eraDu mUladrAviDa nAmapadagaLa sErikeyinda kannaDada eNNe nAmapadavannu, *vAv ‘kittukoLLu’ (kriyApada) mattu *yAl ‘prANi’ (nAmapada)gaLa sErikeyinda kannaDada bAvali nAmapadavannu mattu *veL ‘biLi’ (guNapada) mattu *ney ‘tuppa’ (nAmapada)gaLa sErikeyinda kannaDada beNNe nAmapadavannu tayArisiruvalli I vidAnada baLakeyAgide.
mattu
kriyAbEru
nAmabEru,
9.2 nAmapadagaLa oLaracane
mUladrAviDada nAmapadagaLa oLaracaneyalli mEle sUcisida guNabErugaLu baLakeyAguttiddirabEku embudAgi kalpisikoLLalAgideyAdarU, ivugaLalli kriyAbErugaLa baLakeya viSayadalli mAtravE iduvarege heccina samSOdanegaLu naDedive.
uLida bErugaLa, adarallU samSOdane
nAmabErugaLa baLakeya viSayadalli heccina naDeyadiruvudakke antaha samSOdanege ivattina drAviDa nuDigaLa sahAya sigadiruvudE kAraNavirabEku (9.2.1 nODi). I mUru rItiya bErugaLa mUlaka nAmapadagaLannu racisuva vidAnaventahadu embudannu keLage vivarisalAgide.
kriyAbEru
nAmabErugaLella,
9.2.1 nAmabErugaLinda nAmapadagaLu
mUladrAviDada mattu guNabErugaLa hAge, ondu ulikanteyavugaLAgiddirabEkembudu ivattina kalpaneyAgide. Adare, sadyakke idu bariya kalpane mAtra. yAkendare, ondakkinta jAsti ulikanteyiruva handi, uguru, hoge, nUrAru nAmapadagaLalli bErannu oTTininda pratyEkisalu ivattina drAviDa nuDigaLu sahAyakavAguvudilla.
kaNaja, giDuga
modalAda
kALaga,
udAharaNegAgi, kannaDada handi padakke mUladrAviDadalli entaha bEru mattu oTTugaLa sErike kAraNavAgirabahudembudannu kalpisikoLLuvudu sulabavalla. I pada mUladrAviDadalli *panRi emba rUpadalliddirabahudendu hELabahudEnO nija; Adare adaralli bandiruva oTTu i embudE illavE Ri embudE
embudannu tiLiyalu ivattina drAviDa nuDigaLalli AdAra siguvudilla.
hAgAgi, I viSayadalli heccina samSOdane naDedu, mUla drAviDada nAmapadagaLalli baraballa nAmabErugaLa mattu avuga Londige baraballa oTTugaLa svaSTavAda citraNa siguvavaregU mUla drAviDada nAmabErugaLella namma ASayavaSTE allade ulikanteyavAgiddirabEkembudu tiLuvaLikeyAgalAradu.
idE kAraNakkAgi, kriyAbEru illavE guNabErugaLinda paDe yalu sAdyavilladantaha uguru, hoge, kALaga, kaNaja modalAda nUrAru nAmapadagaLa oLaracaneyalli entaha nAmabEru mattu oTTugaLa baLakeyAgide mattu avu kannaDada caritreyalli yAva rItiya badalAvaNegaLigella oLagAgive embudannu vivarisalu sadyakkantU namage sAdyavAgadu.
kannaDadallEnE baLakeyAguva nAmapadagaLannu hOlisi nODi dAga illavE avannu tamiLu padagaLondige hOlisi nODidAga, avugaLa oLaracaneyalli keLage sUcisidantaha kelavu oTTugaLu baLakeyAgiruvudannu UhisikoLLalu sAdyavide. Adare, ivugaLalli yAva oTTugaLannu mUladrAviDakkU sAdya embudannu tiLiyalu heccina samSOdane naDesuva avaSyakateyide.
kalpisikoLLalu
(1) a oTTu: keLagina padagaLalli I oTTige ‘sambandisiruva
vyakti’ emba artavide.
eggu ‘nAcuge’
kAdal
egga ‘heDDa’ kATa ‘kADinavanu’
keppu ‘kivuDu’
tuDugu ‘kaLLatana’ birudu
aDi ‘kAlina aDi’
keppa ‘kivuDa’ tuDuga ‘kaLLa’ biruda ‘biruduLLava’ aDiya ‘sEvaka’
Adare konDe : konDeya ‘cADi’, imbu ‘uLiyuva jAga’: imba ‘agala’, nIr ‘nIra’ : Ira ‘tEva’ modalAda bEre kelavu padagaLalli I oTTige mElina artavilla.
(2) i oTTu: kelavu padagaLalli idu a oTTige badalAgi baruttiddu, sUcisaballudu. ivugaLalli kelavakke u oTTinalli konegoLLuva guNapadavannU koDalu sAdyavide.
ganDu-heNNu artabEdavannu
nAmapada
guNapada
kuruDa
kuLLa kivuDa
maruLa
hucca
heDDa
heNNu
kuruDi
kuLLi maruLi
hucci
kuruDu kuLLu kivuDu arasu(tana) maruLu huccu heDDu
Adare, muduka-muduki, ajja-ajji modalAda bEre konegoLLuva
padagaLige intaha u oTTinalli
kelavu
beDagu-beDagi, basiRu-basiRi guNapadagaLilla. idallade modalAda bEre kelavu padagaLige a oTTinalli konegoLLuva ganDusannu sUcisuva padavU illa.
keLage koTTiruva bEre kelavu padagaLalli i oTTige bEreyE
artagaLive.
sUDu ‘hullina kaTTu’ sUDi ‘hullina cikka kaTTu’’ nAr ‘nAru’’
puruL ‘yOgyate’’ puruLi ‘yOgya vyakti’’
nAri ‘billina hagga’’
tamiLu
kUn ‘‘kaDAyi’
kannaDa kUni ‘maNNina pAtre’
(3) e oTTu: kAdala-kAdale padagaLalli idakke ‘hengasu’’ emba artavideyAdarU, keLage koTTiruva bEre halavu padagaLalli bEreyE artavide.
nAL ‘dina’’
guDDa
kombu (danaddu)
pul ‘hullu’’
kunDa ‘gunDi’
koppa ‘cikka haLLi’
nALe ‘marudina’ guDDe ‘rASi’ kombe (maraddu) pulle ‘jinke’’ kunTe ‘gunDi’’ kompe ‘cikka haLLi’’
nAmapadagaLannu tayArisuvudakkAgi I oTTu kannaDadalli heccu baLakeyallide (9.3 nODi). Adare, nAmabEru illavE nAmapadagaLindalU bEre
kriyAbErugaLinda
nAmapadagaLannu keLagina udAharaNegaLinda tiLiyabahudu.
racisalu adara baLakeyAguttadeyumbudannu
puDike ‘buTTi’ gaNike ‘ganTu’
puTTi ‘buTTi’
kaN ‘kabbina ganTu’ kanDu ‘nUlina unDe’ kanDike ‘nUlina unDe’’ kuDike ‘mosara kuDike’’ koDa ‘nIrina koDa’ taDike ‘taTTi’’ taTTi ‘bidira cApe’’ horike ‘nIruLLiya sippe’’ pore ‘podaru’
halike ‘halliruva sAdana’’ pal ‘hallu’’
(5) ga oTTu: kannaDadalli idakke ondu vastu illavE viSayakke sambandisidavanu illavE ondu vastuvannu baLasuvavanu emba artavide.
ambi ‘dONi’’ pE ‘huccu’’
bEru ‘marada bEru’’ bEruga ‘bEru mAruvavanu’
ambiga ‘dONi naDesuvavanu’ IDiga ‘henDa mADuvavanu’’ hEga ‘hucca’
keLagina udAharaNegaLalli I oTTinondige i oTTU sEriruva
iga embudu bandide.
gANa ‘eNNeya gANa’’ gANiga ‘gANadavanu’’ heNNu ‘hengasu’’ bEnTe ‘bETe’
sAla ‘kaDa’’
heNNiga ‘pukka’ bEnTiga ‘bETegAra’ sAliga ‘sAla koTTavanu’
dAri ‘mArga’’
dAriga ‘prayANika’
Adare, kannaDada giDuga ‘haddu’ (tuLu: giDi) koLaga ‘gorasu’ (tamiLu: kuLampu) mattu konDe, konDega ‘cADi’ padagaLalli I oTTige mElina artavilla.
(5) ge oTTu: idu mUladrAviDada *kay oTTininda bandira bEku. kelavu padagaLalli idu i oTTinondige baruttade. kriyApadagaLinda nAmapadagaLannu tayArisuvallU I oTTina baLakeyAguttade (9.3 nODi).
caTTi ‘maNNina pAtre’’ caTTige ‘cikka caTTi’ sade ‘kasa’ niRi ‘nerige’
sedage ‘kasa’ niRige ‘nerige’
kunDa ‘taggu’’
cembu ‘tArma’
mALa ‘mElmane’’
gunDige ‘edeya taggu’ tambige ‘tArmada pAtre’’ mALige ‘mALa’
kannaDada keLagina padagaLallU I oTTu bandideyumbudannu
tamiLina padagaLu sUcisuttave.
kUn
tamiLu
kannaDa
gUge ‘gUge hakki’’ kEdige ‘kEdige hU’’ kaytay koTTige ‘haTTi’
koTTam suttige ‘koDati’ sutti
nAlige
nA, nAkku
(6) pu oTTu: kriyAbEru mattu guNabErugaLinda nAmapada
gaLannu paDeyuvallU I oTTina baLakeyAguttade.
kera ‘ekkaDa’’
gunDi ‘taggu’’
nanTu ‘sambanda’’
kerpu ‘ekkaDa’ keppu ‘kivuDu’ guNpu ‘ALa’ naNpu ‘geLetana’
keravu ‘ekkaDa’, kesu, kesavu ‘kesuvina soppu’, tiru, tiruvu ‘billina hede’, elu, eluvu ‘elubu’, maDu, maDuvu ‘koLa’ padagaLalli I oTTu vu rUpadallide.
(7) me oTTu: kelavu padagaLalli idakke ve rUpa bandide.
(ka) aDi ‘kAlina aDi’’ aDime ‘kILme’’ kAdalme ‘nalme’’
kAdal ‘nalme’
kAlu ‘kAluve’’ pal ‘hallu’
mada ‘maduve’
kAluve halive maduve
kannaDa nuDiya kulume (tamiLu: kol ‘kammAra’), oDave (tamiLu: uTay ‘sampattu’) mattu iruve (havyaka: erugu) padagaLallU me illavE ve oTTina baLakeyannu kANabahudu.
(8) l oTTu: idu
nAmapadadondige bandirabahudu illavE a oTTinondige sEri bandirabahudu. keLagina padagaLalli idarondige uccAraNeya ukAra sEride.
nEravAgi
kuDi ‘tudi’’
maTTi ‘tengina gari’’ maNNu
mada ‘maduve’
vanDu ‘kesaru’
kaN ‘bidirina ganTu’ kunca ‘kuccu’
pukku ‘aLuku’
soppu ‘sappu’’ dodde ‘uggu’
kuDilu ‘moLake’ maDalu maNalu ‘maraLu’ madal ‘maduve’’ banDalu ‘kesaru’ kaNalu ‘ganTu’ goncalu pukkalu ‘aLuku’’ toppalu ‘sappu’ todalu
keLage koTTiruva padagaLallU I oTTu bandideyumbudannu
tamiLu (mattu telugu) padagaLu sUcisuttave.
tamiLu
kannaDa
oDalu ‘mey’’ uTampu eccam iddalu
tuNDam sonDilu tadalu ‘muLLupaDi’ teRRu mIsalu ‘tegedirisiddu’ micay mUDal ‘beraNi’ muTTay vIZ bILalu telugu: ceda iddalu
(9) su oTTu: keLagina kannaDa padagaLalli I oTTu bandide embudannu avugaLa eduru koTTiruva tamiLu padagaLinda tiLiya bahudu.
tamiLu kanA, kanAvu
kannaDa
kanasu
kaDasu ‘eLeya dana’’ kaTavu poRasu ‘pArivALa’’ puRa mAsu ‘garbASaya’’ mA geNasu
9.2.2 kriyAbErugaLinda nAmapadagaLu
mUladrAviDa kriyAbErugaLinda nAmapadagaLannu paDeyuvudakkAgi halavu oTTugaLu baLakeyalliddirabEku. avugaLalli kelavannu kannaDa dallU kANabahudu.
mUladrAviDada I oTTugaLalli kannaDa halavAru badalAvaNe gaLannu mADikonDide mAtravalla, avugaLalli kelavu oTTugaLa baLakeyannu bahaLaSTu heccisikonDide.
mattu u
kriyAbErugaLu vyanjanadalli konegoLLuvuvAgiddare, avugaLa anantara a, i svaradoTTugaLannu baLasi nAmapadagaLannu paDeyalu sAdyavittu. udAharaNegAgi, keLage koTTiruva kannaDa padagaLalli I mUru svaragaLu oTTugaLAgi bandiruvudannu kANabahudu.
kriyAbEru kal ‘kali’’
nAmapada kali ‘kalitavanu’
kaNi ‘nOTa’ kuli ‘kolegAra’
ADu ‘ATavADu’ kAN ‘kANu’
kol ‘kollu’
kAy ‘kAyi biDu’ kAyi ‘kAyi’ koR ‘tunDumADu’’koRi ‘tunDu gellu’
nAmapada
kriyAbEru nUl ‘nUlu mADu’ nUlu ‘nUlu’ aRu ‘oNaguvike’ AR ‘oNagu’
ore ‘saddu mADu’ uru ‘saddu’ kiTTu ‘muTTu’
iZi ‘iLiyu’
kiDu ‘muTTuvike’ iZu ‘iLiyuvike’
kriyAbEru gel ‘gellu’’
iZ ‘eLe’ oDDu ‘rASihAku’ ettu ‘mElettu’
nAmapada gela ‘geluvu’’ iZa ‘eLeyuvike’ oDDa ‘rASi’ etta ‘ettuvike’
uruLi ‘uruTAda pAtre’, eccaRa ‘eccara’ modalAda nAma padagaLalli I oTTugaLannu nEravAgi kriyAbErugaLige sErisuva badalu, antaha kriyAbErugaLige oTTugaLannu sErisi racisiruva uruLu ‘uruLu’, eccaR ‘niddetiLi’’embantaha kriyApadagaLige sErisi nAmapadagaLannu tayArisalAgide.
(4) *ay oTTu: kannaDa padagaLalli ekAravU oTTina jAgadalli baraballudu; Adare, idu mUladrAviDada *ay oTTininda bandide.
kriyAbEru
nagu kol ‘kollu’’ kaTTu ‘gaTTiyAgu’ kiR ‘muccu’ kiTTu ‘muTTu’ kettu
nAmapada kaTTe ‘kaTTida kaTTe’ kole ‘kolluvike’ keRa ‘nIrina kere’ geDe ‘muTTuvike’ kette ‘cakke’’
tamiLu
kaTTay nakay kolay — — —
mUladrAviDadalli iddirabahudAda bEre kelavu oTTugaLannu keLage koTTiruva kannaDada nAmapadagaLalli kANabahudu.
rakArada anantara
(5) *kay oTTu: kannaDadalli idakke ge emba rUpavide; rUpavide. bErugaLondige uddavAgiruva paDedu mAtravallade kriyApadagaLondigU I oTTu baraballudu.
oTTugaLannu
kriyApada appu
koDu
nAmapada appuge adduge ‘muLuguvike’’ iDuge ‘iDuvike’’ koDuge
geluge
sArke ‘samIpisuvike’’ sAr ‘baLige baru’ aLur ‘muccu’ aLurke ‘muccuvike’ amar ‘ottAgi sEru’ amarke ‘amaruvike’
irke, ikke ‘nele’
kannaDada aRike ‘tiLivu’ (aRi ‘tiLi’), uZike ‘uLidudu’ (uZi ‘uLi’) modalAda bEre kelavu nAmapadagaLalli mUla drAviDada *(i)kkay oTTu bandiruva hAge kANisuttade.
kannaDada caritreyalli I oTTina baLake bahaLaSTu heccide. idallade, hosagannaDadalli ike emba rUpadalliruva padarUpa yAva oTTondu baLakege bandiddu, adara kriyApadadinda bEkiddarU nAmarUpagaLannu paDeyalu sAdyavide (baT 2002:96 nODi).
mUlaka
kriyApada koDu
tinnu
horaDu
nAmarUpa iruvike iLiyuvike bareyuvike koDuvike tinnuvike ADuvike horaDuvike
(6) *am oTTu: kannaDadalli idu a emba rUpadallide; idara koneyalli ondu makAra iddirabEkembudannu keLage koTTiruva tamiLu padagaLu sUcisuttave. I oTTu sEridAga,
bErugaLa koneya otte taDeyuli immaDi taDeyuliyAguttade mattu kannaDadalli I immaDi taDeyuli koraLisada otte taDeyuliyAgi kANisikoLLuttade.
nAmapada
kriyApada AZ ‘muLugu’ AZa ‘kereya ALa’
nil ‘nillu’ aDaku ottihiDi’ aDaka ‘ottuvike’ naDugu
Ota ’Oduvike’ naDuka
tamiLu
AZam nilam aTakkam ATTam OTTam naTukkam
(7) *al oTTu: hosagannaDadalli idu uccAraNegAgi banda
ukAra sEridudarindAgi alu emba rUpadallide.
kriyApada Udu ‘ubbu’
okku ‘kALannu bEpraDisu’ oTTu ‘rASimADu’ kAy ‘kAyu’
kUDu ‘sEru’
tappu
tURu ‘haniyAgi bILu’ tongu ‘nEtADu’ paDu ‘malagu’
nAmapada Udalu ‘ubbuvike’’ okkalu ‘bEpraDisuvike’ oTTalu ‘rASi’ kAvalu kUDalu ‘sEruva jAga’ tappal ‘tappu hejje’ tUralu ‘hani maLe’ tongal ‘goncalu’ paDal ‘malaguvike’’
poy ‘hoDe’ bILu
meTTu
puyal ‘hoDeta’’ bILalu meTTalu
(8) bErina giDDa svaravannu uddasvaravAgi badalAyisuvudu: mUladrAviDada kelavu kriyAbErugaLa giDDasvaravannu uddasvaravAgi badalAyisuvudara mUlakavU avannu nAmapadagaLannAgi badalA yisalu sAdyaviddirabEku. kannaDadalli I badalAvaNeyannu keLagina padagaLalli kANabahudu.
kriyApada
koDu
iDu ‘irisu’’
keDu ‘hALAgu’’ iRi ‘cuccu’
nAmapada kODu ‘koDuvike’’ IDu ‘gurige iTTudu’’ kEDu ‘pIDe’ ERu ‘gAya’
(9) ta oTTu: idu kannaDadalli ikAra mattu ekAra (mUla drAviDada ay)gaLalli konegoLLuva kriyApadagaLa anantara baLakeyAguvudE jAsti. idara anantara e (ay) oTTU baraballudu.
(ka) ta oTTina baLake:
kriyApada
nAmapada
(ca) ta oTTinondige e (*ay) oTTina baLake:
naDate
ekAra illavE ikAradalli konegoLLadiruva kriyApadagaLa keLagina
baraballudembudakke
anantaravU I udAharaNegaLannu koDabahudu.
kriyApada tappu
mEyu koyyu
negaL
pogaL
bAL
nAmapada tappita mEta koyta
negaLte pogaLte bALte
(10) pu oTTu:
kriyApada nene
nAmapada nenapu
maDipu
tIrpu
balpu
kelavu padagaLalli idu (ka) hu rUpakke mattu innu kelavu
padagaLalli (ca) vu rUpakke badalAgide.
kriyApada nene
nAmapada nenahu
muri
muruhu biguhu
sAy
mare
tiLivu sAvu geluvu marevu
(11 me (<*may) oTTu: nAmapada balume tALme sOlme kUrme geyme
kriyApada sOlu
9.2.3 guNabErugaLinda nAmapadagaLu
guNabErugaLinda nAmapadagaLannu paDeyuvudakkAgi avakke (ka) *ppu (>pu, bu, hu) illavE (ca) *may (>me) oTTugaLannu sErisiruvudakke kannaDadalli kelavu udAharaNegaLive.
guNabEru
kam kem
nAmapada karpu, kappu kampu kempu tampu
guNabEru mudu nuN nILa nEr
nAmapada kaDupu muppu biLupu nuNupu nILpu nErpu
mun
(ca) kIL
teLpu oLpu balpu
mumbu biRubu
kILme perme eLave
mel say
nal
kUrpu melpu saypu
oLuhu
nalme balme
kay-kayppuembudaralli pe (<*ppay) oTTu mattu biN-
bimmu embudaralli mu oTTu kANisuttade.
ukAradalli konegoLLuva kelavu guNapadagaLige a (<an) oTTannu sErisuva mUlaka ganDasarannu sUcisuva nAmapadagaLannu mattu i oTTannu sErisuva mUlaka hengasarannu sUcisuva nAma padagagaLannu kannaDadalli paDeyalu sAdyavide.
guNapadagaLu kuruDu
kivuDu
kuLLu
maruLu huccu
celuvu heDDu
nAmapadagaLu kunTa, kunTi kuruDa, kuruDi kivuDa, kivuDi kuLLa, kuLLi maruLa, maruLi hucca, hucci celuva, celuvi heDDa, heDDi
Adare iveraDU inDO-Aryan nuDigaLinda ittIcege erava
lAgi paDeda oTTugaLirabEku.
9.2.4 jODupadagaLa oLaracane
sErisi hosadondu padavannu eraDu padagaLannu oTTu tayArisidalli adannu jODupadavendu kareyalAguttade. idu nAmapadagaLige mAtravE sImitavAgiruva padaracaneya kramavAgide (baT 2002 nODi).
I rIti jODisiruva eraDu padagaLalli eraDaneyadu yAvA galU mUladrAviDadalli ondu nAmapadavAgiruttittu. Adare modalaneyadu nAmapadavAgirabahudu, kriyApadavAgirabahudu illavE guNapadavAgirabahudu.
I viSayavannavalambisi, mUladrAviDada jODupadagaLannu mUru gumpugaLalli hancalu sAdyavide (kruSNamUrti 2003:200 nODi). baLakeyallide (baT 2002). (1) nAmapada + nAmapada
kannaDadallU intahadE
jODupadagaLa
kaNNIru kaN + nIru
kAlALu kAlu + ALu
eL + ney
kannaDi ten ‘tenka’ + kAy tengu
(2) kriyApada + nAmapada kannaDada bAvali nAmapadavannu mUladrAviDadalli *vAv ‘kittukoLLu’ kriyApadakke *yAl ‘prANi’ nAmapadavannu sErisi tayArisirabEku (kruSNamUrti 2003:204). kannaDadalli suLigALi, surimaLe, siDimaddu, bIsugallu, nilugaDe, jArubanDi,
UrugOlu modalAda bEreyU halavu jODupadagaLannu kriyApadagaLige nAmapadagaLannu sErisi racisalAgide.
(3) guNapada + nAmapada
mun + nAL ‘dina’
per + puli mut ‘mudi’ + ajji
kem + tALi
mun + kaDa
monne hebbuli muttajji mungaDa
kannaDada mattu bEre halavu drAviDa nuDigaLa vyAkaraNagaLalli jODupadagaLa oLaracaneyannu vivarisuvudakkAgi samskrutadinda eravalAgi paDeda tatpuruSa, karmadAraya, bahuvrIhi modalAda hesarugaLannu baLasalAguttade. Adare, nijakkU I hesarugaLu drAviDa nuDigaLalli baLakeyAguva jODupadagaLa oLaracaneyannu sariyAgi vivarisalAravu.
padagaLalli
idakke kAraNavEnendare, mElina hesarugaLu jODupadagaLa angagaLAgi bandiruva eraDu yAvudu A jODupadada kEndrabinduvAgiruttade emba viSayada mEle avalambisive. Adare, mEle sUcisida hAge, drAviDa nuDigaLalli I viSayakkintalU jODupadagaLalli eraDaneya padavAgi entaha pada (nAmapadavE, kriyApadavE, guNapadavE) bandide emba viSayavE mukyavAdudarinda, adannavalambisiruva hesarugaLannu baLasuvudE oLLeyadu (baT 2002 nODi).
9.3 linga mattu vacana
nAmapadagaLa hancikege baLakeyAguva tatvavannu lingavendu kareya lAguttade. mUladrAviDadalli mattu ivattina drAviDa nuDigaLalli idu nAmapadagaLa artavannavalambiside.
lingabEda
mUladrAviDada I
vacanabEdadondige sErikonDideyundu hELabahudu. yAkendare, averaDannU mUladrAviDadalli sUcisalAguttittu. idallade, ivattina kelavu drAviDa nuDigaLalli
bEre bEre vacanagaLalli bEre bEre rItiya lingabEdavide.
mUlaka
9.3.1 eraDu lingagaLu
mUladrAviDada nAmapadagaLannu avugaLa artavannavalambisi (1) ganDasaru mattu (2) itararu (hengasaru mattu manuSyarallada itararu) embudAgi hancuva krama baLakeyalliddirabEku (kruSNamUrti 2003); tenkudrAviDa nuDigaLalli kANisuva hancike idaralli svalpa badalAvaNe mADidudarinda unTAgirabEku.
orvacanadalli aL oTTannu baLasuvudara mUlaka I nuDigaLalli hengasarannu sUcisuvudakkAgi ondu hosa lingavannu baLakege taralAyitu mattu halavacanadalli ganDusaru mAtravE iruva gumpannu sUcisuttidda ar oTTige ganDusaru mattu hengusaru oTTigiruva sUcisuva artavannU gumpannu koDalAyitu; anantara, hengasaru mAtra iruva gumpannu sUcisuva artavannU adakke koDalAyitu. I badalAyisida hancikeyE ivattu kannaDadalli baLakeyallide.
kannaDada oLanuDigaLalli mAtra, tenkudrAviDada I linga- vacanada svarUpadalli kelavu badalAvaNegaLAgive (9.3.3 nODi).
nAmapadagaLa I hancike vAkyagaLalli baruva kriyApadagaLalli, guNapadagaLalli, tOruga padagaLalli mattu eNikeya padagaLalli sUcitavAguttade.
mattu
vacanagaLiganusAravAgi orvacanadalli
udAharaNegAgi, haLegannaDada kriyApadagaLige nAmapadagaLa mUru rUpagaLive mattu halavacanadalli eraDu rUpagaLive. Adare, I kELugarannu biTTu itararannu lingabEda ADuga sUcisabEkAdAga mAtra kriyArUpagaLalli kANisikoLLuttade.
mattu
ganDasu
hengasu
orvacana
bandan
bandaL
bandudu
halavacana banduvu
ADuga mattu kELugarannu biTTu itararannu sUcisuvalli kANisuva mElina lingabEda ADuga mattu kELugarannu sUcisuvalli kANisuvudilla. udAharaNegAgi, nAn banden mattu nIn banday emberaDu vAkyagaLa mUlaka ADuga mattu kELugara baravannu sUcisalAguttade; Adare, hIge sUcisiruva illavE hengasAgirabahudu.
ganDasAgirabahudu
kELugaru
mattu
9.3.2 eraDu vacanagaLu
mEle sUcisida hAge, mUladrAviDadalli orvacana mattu halavacana embudAgi eraDu vacanagaLu baLakeyallidduvu. halavacanavannu sUcisuvudakkAgi, ganDasarannu sUcisuva padagaLa anantara *ar oTTannu sErisalAguttittu mattu itararannu sUcisuva padagaLa anantara *kaL oTTannu sErisalAguttittu.
idaralli svalpa badalAvaNe mADiruva (*Ar embudaralli ganDasarondige hengasarannU sErisiruva) baLake kannaDadallU ide (arasar, huDugaru, huDugiyaru; marangaL, elegaLu).
tenkudrAviDadalli orvacana mattu ganDasu-hengasu lingabEda iveraDannu oTTige sUcisuvudakkAgi, manuSyarannu sUcisuva kelavu padagaLa anantara *an mattu *aL oTTugaLannu sErisuva baLake yittu. kannaDadallU I oTTugaLive (magan, magaL).
kannaDada gaL oTTu karAvaLiya kelavu oLanuDigaLalli tanna
LakAravannu kaLedukonDide.
karAvaLiya oLanuDigaLu
havyaka
Anego ettugo marango
maranga
baraha AnegaLu ettugaLu maragaLu
Adare, I halavacana oTTina anantara otti hELuva ude oTTu bandAga, I rIti bidduhOgiruva LakAra tirugi kANisikoLLuttade. udAharaNegAgi, keLage koTTiruva havyaka vAkyagaLannu gamanisabahudu.
(1ka) sarkassili mUru Anego ittiddavu ‘sarkassinalli mUru AnegaLu idduvu’
(1ca) sarkassili mUru AnegaLude ittiddavu ‘sarkassinalli mUru AnegaLU idduvu’
(1ka)dalli bandiruva Anego pada (1ca)dalli AnegaL emba rUpadallE ide; adara anantara ude oTTu bandiruvudE idakke
suLyada gavDa kannaDadallU gaL oTTu LakAravannu kaLedukonDu ga rUpadalli baLakeyAguttade; Adare I rIti biddu hOgiruva LakAra vibakti oTTugaLannu sErisidAgalU kANisikoLLuttade. maranga ‘maragaLu’ : marangaLnda ‘maragaLinda’. ’ baDaga oLanuDiyallU halavacanavannu
- embudu go embudAgi badalAgide (mora ‘mara’ : morago
- ‘maragaLu’, ettu ‘ettu’ : ettugo ‘ettugaLu’, nanDu ‘EDi’
- nanDugo ‘EDigaLu’).
sUcisuva
9.3.3 lingabEdadalli badalAvaNe
karAvaLiya oLanuDigaLalli mattu baDaga kannaDadalli mEle vivarisi dantaha kannaDada lingabEda svalpa maTTige badalAgide.
(1) baDaga kannaDadalli hengasaru mattu ganDasara naDuvina vyatyAsavannu tOrisadiruva halavacanada ar oTTige antaha vyatyAsavannu tOrisadiruva baLake mAtra ide. hengasu-ganDasu vyatyAsavannu tOrisuvantaha nAmapadagaLondige adara badalu go oTTannE halavacanada oTTAgi baLasalAguttade.
kaLLa ’‘kaLLa’ karpa ‘kariya’ ssseTTi ‘seTTi’
ganDusaru kaLLago
karpago
seTTigo
hengusaru kaLLigo
karpigo
seTTicigo
vyatyAsavilla kaLLaru karparu seTTiyaru
I kAraNakkAgi, nanTastikeyannu sUcisuva hetta ‘ajja’, hette ‘ajji’, aNNa ‘aNNa’, amma ‘tAyi’ modalAda padagaLU (ganDusu-hengusu lingabEdavannu (hettago halavacanadalli ‘ajjandiru’, hettego ‘ajjiyaru’, aNNago ‘aNNandiru’, ammago ‘tAyiyaru’).
go oTTinondige baruttave
sUcisuva
(2) havyaka kannaDadalli go(ko) (<gaL) mattu ar oTTugaLa baLake bErondu rItiya badalAvaNegoLagAgide. adaralli nanTastikeyannu mUgisida akAradalli konegoLLuva padagaLondige mAtra ar oTTu baLakeyAguttade (idakke modalu nanTastikeyannu sUcisuva (9.4 nODi) nda oTTu baruttade).
sUcisuva
mattu
itara nanTastikeyannu sUcisuva padagaLondige gaL oTTu (a)kko rUpadalli baruttade; mattu itara ellA padagaLondigU adu go rUpadalli baruttade.
(ka) mUgisida akAradalli konegoLLuva nanTastikeya padagaLu:
ovracana appa ᵒ
tammaᵒ
aLiya ᵒ
halavacana appandru akkandru tammandru aLiyandru
(ca) itara nanTastikeya padagaLu: abbe ‘tAyi’
abbekko ajyakko tangekko
appacci ‘cikkappa’‘
appacyakko
(Ta) itara nAmapadagaLu: kaLLa ᵒ
mara kUsu ‘huDugi’ mane
kaLLango marango kUsugo manego
idallade, gavravavannu sUcisabEkAdallU kko oTTannu baLasalAguttade. I baLakeyannu mASTrakko, baTTakko modalAda udAharaNegaLalli kANabahudu.
suLyada gavDa kannaDadallU intahadE baLake kANisuttade. akAradalli konegoLLuva nanTastikeya padagaLondige ndar oTTu (appandar), itara nanTastikeya padagaLondige ka oTTu (atteka ‘atteyaru’), mattu itara padagaLondige ga oTTu (arsuga ‘arasaru’, kottiga ‘bekkugaLu’, maranga ‘maragaLu’) adaralli baLakeyAguttave.
9.4 nanTastikeya padagaLu
mUladrAviDadalli tande, tAyi, akka, aNNa, tamma, tangi modalAda nanTastikeyannu sUcisuva nAmapadagaLige ondu viSiSTavAda jAgavannu kalpisabEkAguttade. ivu kannaDadalli iruva hAge, bariya nanTastikeyannu mAtravE tiLisade, A nanTastike yAroDanide embudannU tiLisuttiddirabEku. idakkAgi, mUladrAviDadalli I padagaLannu en, nin mattu tan emba ADuga, kELuga mattu itararannu sUcisuva mUru ADuga padagaLondige sErisiyE baLasuttiddirabEku. ivattu I
vidAnavannu kOlAmi, kuDuk modalAda kelavE kelavu drAviDa nuDigaLu mAtra uLisikonDive. haLeya tamiLinallU intaha ADuga padagaLa baLakeyittu.
haLeya tamiLu nuntay tantay
nunkay tankay
kuDuk nimbas tambas
kannaDa nanna tande ninna tande avana tande
nanna tangi ninna tangi avana tangi
kannaDada tamma, tangi, tande mattu tAyi padagaLa suruvige baruva takAra mUladrAviDadalli ‘avana’ emba artavannu koDaballa mUladrAviDadalli adakkidda I arta kannaDadalli aLiduhOgide.
paLeyaLikeyAgide.
padada
hAgAgi, I padagaLannu kannaDadalli nanna, ninna modalAda ADuga padagaLondige sErisiyU (nanna tamma, ninna tamma modalAdavugaLalli kANisuva hAge) baLasalu sAdyavAguttide.
kannaDada nanTastikeya padagaLu innondu viSayadallU itara padagaLiginta bErAgive. Ekavacanadalli ganDasannu sUcisuva oTTu rUpadalliddirabEkendu mUladrAviDadalli kalpisalAgide. kannaDadalli mattu tenkudrAviDada itara nuDigaLalli idu an emba rUpakke badalAgide.
*anR emba
Adare nanTastikeyannu sUcisuva padagaLa halavacana rUpadalli ivattigU I oTTu anR emba rUpadallEnE (endare anR embudu anda emba mUlaka)
rUpakke badalAguva
paLeyaLikeyAgi kannaDadalli kANisikoLLuttade. tAyandiru emballi idu akAradalli konegoLLadiruva padagaLigU haraDiruva hAge kANisuttade.
mAva
aNNandiru akkandiru mAvandiru
9.5 sambandada oTTu
mUladrAviDadalli sambandada oTTembudu ondu vibaktiya oTTAgiralilla. yAkendare, nAmapadagaLannu kriyApadadondige sambandisuvudakkAgi adannu baLasuttiralilla.
sambandisabEkAdAga
idakke badalu, ondu nAmapadavannu innondu nAmapada (endare adannu eraDanE dondige nAmapadada viSESaNavAgi guNapadada jAgadalli baLasabEkAdAga), adakke I sambandada oTTannu sErisalAguttittu. kannaDadallU idE kelasakkAgi sambandada oTTannu baLasalAguttade (bekkina kaNNu, huliya hallu, huDugana kAlu). nAmapadagaLige
oTTugaLannu sErisabEkAdAgalU modalige avakke sambandada oTTannu sErisuva avaSyakateyittu. mUladrAviDada vibakti oTTugaLella modalige nAmapadagaLAgiddudE idakke kAraNavirabEku.
idallade,
9.5.1 mUladrAviDadalli sambandada oTTu
eraDu nAmapadagaLa naDuvina sambandavannu sUcisuva I oTTige mUladrAviDadalli akAra illavE ikAradondige tta illavE na embudannu (illavE averaDannU) sErisiruva *atta, *itta, *ana, *ina, *attina, *ittina, *anta modalAda halavu
rUpagaLiddirabEku. ivugaLalli yAvudannu elli baLasalAguttittu embudannu spaSTavAgi nirdarisalu innU sAdyavAgilla.
kannaDadalli I sErikegaLu hEge kANisikoLLuttave embudannu
keLage vivarisalAgide.
(1) atta/itta embudu da rUpadalli an (illavE am) embudaralli manuSyarannu konegoLLuva horatupaDisi itararannu sUcisuva padagaLa sambanda rUpadalli kANisikoLLuttade (maran - marada, polan - polada, nelan
- nelada).
mattu
(2) *ina embudu ukAradalli konegoLLuva padagaLa anantara kANisikoLLuttade (andu- andina, indu - indina, maDu - maDuvina).
(3) *ana embudu *aNa rUpadalli attaNa, ittaNa, tenkaNa, paDuvaNa, baDagaNa, mUDaNa emba I enTu padagaLalli kANisikoLLuttade. dikkannu sUcisuva mEgaNa, keLagaNa, poRagaNa, attaNa, ittaNa padagaLallU idE aNa oTTu bandide. illi nakAra NakAra hEgAyitembudu spaSTavAgilla.
(4) *anta embudu tenkudrAviDadalli anRa embudAgi badalAgiddu, kannaDadalli adara mUguli bidduhOgi ara (<aRa) endAgide. idu keLagina sannivESagaLalli kANisikoLLuttade. (ka) eNikeya padagaLu (ondara, eraDara, mUrara),
(ca) manuSyarannu biTTu itararannu sUcisuva tOruga
padagaLu (adara, idara, yAvudara),
(Ta) tu, ttu, su, TugaLalli konegoLLuva mattu
pramANavannu sUcisuva padagaLu (anitara, aSTara),
(ta) tu, ttu, dugaLalli konegoLLuva guNapadagaLu (kiridara,
doDDadara),
(pa) udu mattu adugaLalli konegoLLuva kriyArUpagaLu
(mADidudara, mADuvadara),
(ga) ella embudu (ellara), mattu
(ja) En embudu (EtaRa).
9.5.2 vibakti oTTugaLondigina baLake
mUladrAviDadalli vibaktiya oTTugaLannu nEravAgi nAmapadagaLige sErisuva badalu avugaLa sambanda rUpakke sErisalAguttittendu mEle sUcisalAgittu. mUladrAviDada vibakti oTTugaLella nAma padagaLa paLeyaLikegaLAgiddudE idakke kAraNavirabEku. I kAraNa kkAgi, avannu nAmapadagaLa anantara baLasabEkAdAgalella A nAma padagaLige sambandada oTTannu sErisi avannu viSESaNa rUpakke badalAyisabEkAgittu.
mattu
jAgagaLemba uLida
haLegannaDada nAlku vibaktigaLalli Agugavondannu biTTu suru, kone mUru vibaktigaLu mUladrAviDada I baLakeyannu uLisikonDive. avannu sUcisuva oTTugaLannu nAmapadagaLige nEravAgi sErisuva badalu, avugaLa sambandarUpadondige sErisalAguttade. Adare, Aguga oTTu mAtra nAmapadakke nEravAgi sErikoLLuttade.
sambanda magana
maganoL
kiccinoL
ATadoL
suru maganin
kiccinin
kone magange
maganan
kiccan
ATaman
adaRUL
adaRin
ettaNin
mElina udAharaNegaLalli kANisida hAge, jAga, suru mattu konegaLannu sUcisuva oL, in mattu ge oTTugaLu sEridAga, nAmapadagaLa munde in, d, aR mattu aN embavugaLu baruttave.
sambandisuva a oTTigU I nAmapadagaLa anantara in, d, aR mattu aN sEriruva rUpagaLiruvudannu modalaneya kAlannalli kANabahudu. hAgAgi, illi jAga, suru mattu kone oTTugaLu nAmapadagaLige nEravAgi sEruva badalu sambandisuva oTTina anantara sEruttaveyundu hELalu sAdyavide.
Adare, I nAmapadagaLige Agugavannu sUcisuva an oTTannu sErisidAga, in, d, aR mattu aN embavugaLu baruvudilla. A oTTannu nAmapadagaLige nEravAgi sErisalAgide.
9.5.3 kannaDada badalAvaNegaLu
sambandisuva oTTina rUpadalli mattu baLakeyalli kannaDada oLanuDi gaLu kelavu badalAvaNegaLannu mADikonDive. avugaLalli kelavannu keLage sUcisalAgide.
(1) ombattanE SatamAnakkintalU hindina kannaDa barahagaLalli sambandada oTTige A emba uddasvaraviruva rUpavittu. udAharaNegAgi, Araneya SatamAnada SAsanavondaralli bandiruva EZaneyA narakadA puZu akkum vAkyavannu gamanisabahudu.
(2) karAvaLiya oLanuDigaLalli suru mattu jAgagaLannu sUcisuva oTTugaLannu nAmapadagaLige nEravAgi sErisalAguttade. avakkU nAmapadagaLigU naDuve sambandisuva oTTu baruvudilla.
udAharaNegAgi, keLage koTTiruva havyaka kannaDada padarUpagaLannu gamanisabahudu.
(ka) suru oTTu:
havyaka kannaDa maranda
kallinda
meDinda manenda
(ca) jAga oTTu:
havyaka kannaDa maralli
kallili
meDili
maneli
baraha kannaDa maradinda kallininda miDiyinda maneyinda
baraha kannaDa maradalli kADinalli kallinalli miDiyalli maneyalli
baraha
kannaDadalli
nAmapadagaLige inda mattu alli oTTugaLannu sErisuva modalu avakke d, in modalAduvannu sErisabEkAguttade, havyaka kannaDadalli idu avaSyavilla embudannu mElina udAharaNegaLalli kANabahudu.
Adare, sambandisuva rUpadalli a embudarondige ar embudannu paDeyuva nAmapadagaLige mAtra havyaka kannaDadallU suru mattu jAga oTTugaLu nEravAgi sErade ar embudara anantara (endare nAmapadagaLa sambandisuva rUpadondige) sEruttave. havyaka kannaDada adaranda, adaralli, mUraranda,
mUraralli modalAda rUpagaLannu idakke udAharaNegaLannAgi koDabahudu. suLyada
padarUpagaLu baLakeyallive (maranda, ENinda, adaranda; marali, ENili,
kannaDadallU intahavE
gavDa
(3) baDaga kannaDadalliyU enda (<inda) oTTannu nAmapada gaLige nEravAgi sErisalu sAdyavide. Adare, A rIti paDeda padarUpagaLannu adaralli ondu kelasada ‘karaNa’ (2ka) illavE ‘kAraNa’vannu (2ca) sUcisuvudakkAgi baLasalAguttade. ‘calaneya suru’ emba artavannu koDabEkAdalli mAtra (2ta) baraha kannaDada hAge inda oTTannu sambanda oTTina anantara baLasalAguttade.
(2ka) morAnda mane keTTu ‘maradinda mane kaTTu’ (2ca) amaga danAnda haNa kiTTira ‘namage danadinda haNa sikkide’
(2ta) moraninda haNNu budda ‘maradinda haNNu bittu’
(4) karAvaLiya oLanuDigaLalli nAmapadagaLige Aguga oTTannu sErisuva modalu in mattu ar embavugaLannu (sambandisuva oTTannu) sErisuva avaSyakateyide. Adare kannaDada itara oLanuDi gaLalli idu avaSyavilla.
havyaka kannaDa
baraha kannaDa kADannu
kallina
hattara
kallannu hattannu adannu
intaha sandabhragaLalli karAvaLiya oLanuDigaLu Aguga oTTannU nEravAgi nAmapadakke sErisade avugaLa sambanda rUpakke sErisuttaveyundu mattu I viSayadalli avu mUladrAviDada baLakeyannu uLisikonDiveyundu hELalu sAdyavide.
Adare, akAradalli konegoLLuva mara, ATa modalAda padagaLige nEravAgiyE sErisalAguttade. ivugaLa AgugarUpa mattu sambandisuva rUpagaLa naDuve vyatyAsavide.
Aguga oTTannu
havyakadallU
Aguga rUpa marava
bIjava
sambandisuva rUpa marada
suLyada gavDa kannaDadallU mara padada Aguga rUpa marana
endide mattu sambandisuva rUpa marada endide.
(4) baDaga kannaDadalli sambandisuva oTTu bEre kelavu badalA vaNegaLigoLagAgide. adara da rUpa A oTTina anantara jAgavannu sUcisuva vibakti oTTu (o (<oL) embudu bandiruvalli mAtra) uLidide (kUTado ‘kUTadalli’, morado ‘maradalli’). uLideDegaLalli adakke na rUpavide (morana ‘marada’, dananinda ‘danadinda’).
idallade, ukAradalli konegoLLuva nAmapadagaLa anantaravU jAga oTTinondige baruva sambandisuva oTTige baDaga kannaDadalli da rUpavide (kADudo ‘kADinalli’, kaNNudo ‘kaNNinalli’).
9.6 vibakti oTTugaLu
nAmapada mattu kriyApadagaLa sambandagaLannu sUcisuvudakkAgi mUladrAviDadalli aydu vibaktigaLa baLakeyAgu ttiddirabEkendu kalpisalAgide. Aguga, suru, kone, jAga mattu oDane embudAgi I vibaktigaLannu hesarisabahudu. ivugaLalli modalaneya nAlku vibaktigaLu mAtra kannaDadalli uLidive.
naDuviruva
nAmapadakke eraDu
I vibaktigaLannu sUcisuva oTTugaLannu nAmapadakke sErisuva modalu, A naDuvina sambandavannu sUcisuvantaha oTTondannu sErisuva avaSyakate mUladrAviDadallittu embudannu vivarisalAgide.
nAmapadagaLa
mEle
9.6.2 oTTugaLa rUpadalli badalAvaNegaLu
mUladrAviDadalli Aguga oTTige an mattu ay embudAgi eraDu rUpagaLidduvendu kalpisalAgide. ivugaLalli modalaneyadu kannaDadalli uLidukonDide mattu eraDaneyadu tamiLinalli uLidu konDide (kannaDa: maganan; tamiLu: makanay).
manuSyarannu horatupaDisi itararannu sUcisuva nAmapadagaLa anantara I oTTannu baLasadiddarU Agabahudu embudu mUladrAviDadallEnE iddirabEku. I vyavaste kannaDadallU uLidukonDide.
(3ka) avanondu kAgada bareyuttiddAne
(3ca) avanobba huDuganannu ODisuttiddAne
(3ka)dalli kAgada embudu vastuvannu sUcisuva kAraNa, adara anantara annu oTTu bandilla; Adare (3ca)dalli huDuga embudu manuSyanannu sUcisuva kAraNa, adara anantara annu bandide (baT 2006:55 nODi).
kone oTTige mUladrAviDadalli *nkka emba rUpaviddira bEkendu kalpisalAgide. kannaDadalli idakke kke mattu ge emba eraDu rUpagaLive (marakke, manege).
itara vibakti oTTugaLige mUladrAviDadalli entaha rUpaviddira
bahudu embudinnU spaSTavAgilla.
9.6.2 kannaDada badalAvaNegaLu
sUcisuva an oTTige ombattanE (1) Agugavannu SatamAnakkintalU hindina barahagaLalli An emba udda svaraviruva rUpavittu (idAn aZivOn).
I oTTina koneyalli baruva nakAra haLegannaDada kelavu baLakegaLalli bidduhOgiruvudannu kANabahudu (tenkanADam mareyalke, tenkanADa mareyalke).
karAvaLiya kannaDa oLanuDigaLalli Aguga oTTige intaha nakAra bidduhOgiruva a emba rUpavE ide. Adare idara anantara bEre oTTu bandAga, modaligidda an rUpa kANisikoLLuttade.
udAharaNegAgi, havyaka kannaDadalli Aneya nODide ‘Ane yannu nODide’ embudaralli Agugavannu sUcisalu a oTTu bandide, Adare Aneyannude nODide ‘AneyannU nODide’
embudaralli annu oTTu bandide. Aguga oTTina anantara otti hELuva ude oTTu bandiruvudE idakke kAraNa.
baDaga kannaDadallU Aguga oTTige a rUpavide (amana ‘ava
nannu’, kUsuna ‘maguvannu’).
(2) suruvannu sUcisuva oTTige haLegannaDadalli in mattu indam (inde) emba rUpagaLidduvu; ivugaLalli eraDaneyadu hosagannaDadalli mAtra uLidukonDide.
rUpadalli)
ivattu
baDaga kannaDadalli idu karaNa illavE kAraNavannu sUcisuva enda mattu suruvannu sUcisuva inda emba eraDu oTTugaLAgi oDedideyumbudannu nODiruvevu (morAnda : moraninda; avAnda : avvinda; ninnenda : ninninda).
mEle
(3) jAgavannu sUcisuva oTTige haLegannaDadalli oLa(ge) mattu halavu
padagaLinda siddavAdantaha
alli emba eraDu rUpagaLidduvu (akkanoL, nIralli).
ivugaLalli alli embudE ivattu hosagannaDadalli jAgavannu sUcisuva oTTAgi baLakeyallide (maneyalli, kADinalli). Adare, baDaga oLanuDiyalli oL rUpa o rUpakke badalAgi uLidide ‘kiviyalli’, (kiviyU morado kADudo ‘maradalli’, maneyo ‘maneyalli’).
‘kADinalli’,
9.7 tiruLu
mUladrAviDadallidda nAmapadagaLa oLaracane kannaDadalli hEge uLidukonDide embudannu mattu mUladrAviDa nAmapadagaLa
padarUpagaLu kannaDadalli yAva rItiya badalAvaNegaLigella oLagAgive embudannu I adyAyadalli vivarisalAgide.
oTTugaLannu illavE
nAmapadagaLannu nAmabErugaLige, kriyAbErugaLige illavE mUlaka guNabErugaLige paDeyalAguttittu hAgeyE nAmapadagaLAgi baLasalU sAdyavittu. idallade, nAmapada, kriyApada illavE guNapadagaLondige nAmapadagaLannu sErisi racisida jODupadagaLannU nAmapadagaLAgi baLasalu sAdyavittu. ivellA vidAnagaLU kannaDadalli uLidukonDive.
sErisuvudara nAmabErugaLannu
mADikonDide. lingabEdavannu
nAmapadagaLinda nAmarUpagaLannu paDeyuvalli kannaDa halavu mattu badalAvaNegaLannu adarondige mattu vibakti oTTugaLannu baLasuvalli intaha badalAvaNegaLu naDediruvudannu kANabahudu.
vacanabEdavannu
tOrisuvalli
10. ADuga mattu tOruga padagaLu
sambandisiruva
10.1 munnOTa
mUladrAviDadalli baLakeyAguva ADuga padagaLu eraDu padagumpugaLalli baruttave. vAkyada ADuga, kELuga mattu itararannu sUcisuvudakkAgi baLakeyAguva ‘ADuga’ padagaLadu ondu gumpu; mattu vyakti, vastu, viSaya, dikku, samaya, pramANa, vidAna, namUne modalAdavugaLa jAgavannu ADugana sUcisuva illavE avu jAgakke tiLidillavendu sUcisuva ‘tOruga’ padagaLadu innondu gumpu.
I ellA padagaLannU oTTAgi ‘sarvanAma’vemba padagumpinalli sErisi hELuvudu rUDi. Adare, mUladrAviDadalli illavE kannaDa dalli ivu mEle sUcisida hAge eraDu bEre bEre padagumpugaLalli baruttave. ADuganige sambandisive emba ondu viSayavannu biTTare ivannu ondE gumpinalli sErisi hELalu bEre AdAragaLEnU illa (heccina vivaragaLige baT 2003:18 nODi). idallade, ADuganige sambandisidantaha bEreyU halavu padagaLu baLakeyalliddu (mEle, keLage, ninne, nALe, Iga) ivannella sarvanAmagaLa gumpinallirisuva rUDiyilla.
10.2 ADuga padagaLu
mUladrAviDadalli vAkyada ADuganannu sUcisuva *yAn, kELuga nannu sUcisuva *YIn mattu avaribbarannu horatupaDisi itara vyaktigaLallobbanannu sUcisuva *tAn embudAgi mUru ADuga padagaLu baLakeyalliddirabEku.
halavacanadalli I mUru padagaLige mUrara badalu nAlku rUpagaLidduvu. idakke kAraNavEnendare, I padagaLa halavacana rUpagaLu nAmapadagaLa hAge obbaniginta jAsti ADuga, kELuga mattu itararannu sUcisuva badalu, A vyaktigaLa bEre bEre ‘kUDike’gaLannu sUcisabEkAgide. hAgAgi, nijakkU avannu ‘halavacana’da kUDikeya kareyuvudakkintalU rUpagaLendu rUpagaLendu kareyuvudE oLLeyadu.
(1) ADuga mattu itara:
(2) ADuga mattu kELuga: (3) kELuga mattu itara: (4) itara mattu itara:
*yAm *YAm *YIm *tAm
mEle koTTiruva padagaLalli ADuga mattu kELugarannu oTTAgi sUcisuva *YAm embudu eraDu padagaLa jODaNeyinda siddavAgideyundu kalpisalAgide. ADuganannu mAtravE sUcisuva *yAn mattu kELuganannu mAtravE sUcisuva *YIn emba eraDu padagaLu adaralli oTTu sErive.
endare, ADuganannu sUcisuva *yAn padada modalaneya vyanjanakke (yakArakke) badalAgi kELuganannu sUcisuva *YIn padada modalaneya vyanjanavannu (YakAravannu) baLasi mattu
kUDikeya artavannu koDuvudakkAgi A padada koneya nakAravannu makAravAgi badalAyisi *YAm embudannu tayArisalAgide.
10.2.1 vyavasteyalli badalAvaNe
mUladrAviDada I ADuga padagaLa vyavaste haLegannaDadalli uLidu konDide; Adare hosagannaDada heccina oLanuDigaLalli (mattu baraha kannaDadalli) bahaLa maTTige badalAgide.
udAharaNegAgi, pampabAratadalli ADuga, kELuga mattu itara emba mUru rItiya vyaktigaLannu sUcisuvudakkAgi An, nIn mattu tAn emba mUru padagaLu baLakeyallive; ivugaLalli mUla drAviDa padagaLa suruvina yakAra bidduhOdudarindAgi *yAn mattu YakAra nakAravAdudarindAgi *YIn embudu nIn Agide.
embudu
I padagaLige pampabAratadalli Am, nAm, nIm mattu tAm emba nAlku kUDikeya (halavacanada) rUpagaLive mattu ivakke mUladrAviDadalliddantahadE artavyatyAsagaLannu sUcisuva baLakeyU ide (baT 2005:77-8 nODi).
udAharaNegAgi, keLage koTTiruva pampabAratada vAkyadalli Am mattu nAm emba eraDu ADuga padagaLU bandiddu, modalaneya emmam embudu avugaLalli kELuganannu horatupaDisi ADuganannu sUcisuttade; Adare, eraDaneya nAm embudu ADuganondige kELuganannu (mattu itararannU) sErisi sUcisuttade.
mAtravE
nAmellam onde garuDiyoL Odida mAnasarevu;
emmam nimmaDi kemmane baZalisavEDa (9.48 vacana) ‘nAvella ondE garaDiyalli kalita manuSyarAgiddEve; nIvu
nammannu summage AyAsapaDisabEDi’’
vaDDArAdaneyallU, kELuganannu horatupaDisi ADuga mattu itararannu sUcisalu Am, emman, emage mattu emma padagaLa baLakeyAguttade mattu ADuganondige kELuganannU sErisi hELabEkiddalli nAm, namman, mattu namage padagaLa baLakeyAguttade (gAy 1955 nODi).
(1) haLegannaDa uLisikonDidda I mUladrAviDada arta (mattu padarUpa) vyatyAsa karAvaLiya kannaDa oLanuDigaLalli ivattigU uLidukonDide. udAharaNegAgi, karAvaLiya havyaka kannaDadalli ADuga mattu kELugarannu sUcisuvudakkAgi Anu mattu nInu padagaLu baLakeyAguttave.
idallade, mElina eraDu padagaLige havyaka kannaDadalli engo, nAvu mattu ningo embudAgi mUru kUDikeya rUpagaLive mattu ivu haLegannaDada Am, nAm mattu nIm embavugaLa hAge, mUru rItiya kUDikegaLa artagaLallE baLakeyAguttave.
udAharaNegAgi, keLage koTTiruva havyaka kannaDada eraDu vAkyagaLannu avugaLa keLage koTTiruva baraha kannaDada vAkyagaLoDane hOlisi nODabahudu.
(2ka) engo pETege hOvutteyo ᵒ ‘nAvu pETege hOguttEve’’
(2ca) nAvu pETege hOpo ᵒ ‘nAvu pETege hOgONa’
(2ka-ca) vAkyagaLeraDarallU baraha kannaDadalli nAvu embudE baLakeyAgide; Adare adakke (2ka)dalli ADuganondige kELuganannu
sErisadiruva artavide mattu (2ca)dalli kELuganannu sErisiruva artavide embudu I vAkyagaLa koneyalli bandiruva kriyArUpa gaLinda (hOguttEve mattu hOgONa embavugaLinda) spaSTa vAguttade.
havyaka kannaDadalli I vyatyAsavannu sUcisalu engo mattu nAvu emba eraDu bEre bEre padagaLannu (mEle (2ka) mattu (2ca) vAkyagaLalli) baLasalAgide; Adare ivattina baraha kannaDadalli iveraDu sandarbagaLallU nAvu embudannE baLasalAguttade.
haLegannaDada Am embudu havyaka kannaDadalli engo emba rUpakke, nAm embudu nAvu emba rUpakke mattu nIm embudu ningo emba rUpakke badalAgide. illi Am embudara A (udda svara) giDDa ekAravAgide, nAm embudara makAra vakAravAgi adara munde ukAra sEride mattu Am mattu nIm embavugaLige halavacanada go oTTu heccAgi sErikonDide.
(2) baDaga kannaDadallU ADuga padagaLige mUru kUDikeya rUpagaLiddu adu haLegannaDada (mattu mUladrAviDada) vyavaste yannu uLisikonDide. adaralli enga ‘nAnu mattu avanu’, nanga (illavE anga) ‘nAnu mattu nInu’ mattu ninga ‘nInu mattu avanu’ emba mUru kUDikeya rUpagaLu baLakeyallive.
(3) haLegannaDadallidda Am padada baLake naDugannaDadalli kaDimeyAguttA hOguttade mattu adara jAgadalli nAm embudara baLake jAstiyAguttA hOguttade. idakke modalE avugaLa naDuvidda artavyatyAsavU illavAgirabEku. ivattu baraha kannaDadalli mattu oLanADina oLanuDigaLalli iveraDara badalu
nAm emba uLidukonDide.
pada mAtra
(nAvu emba
rUpadalli)
idallade, ADuganannu sUcisuva An embudara modalige nakAra sErikonDudarindAgi nAnu emba hosa rUpavondu baLakege bandide.
kELugarannu
10.2.2 mUraneya vyakti
mUraneya mattu vyaktiyobbanannu mUladrAviDadalli sUcisuvudakkAgi baLakeyAguttidda *tAn mattu *tAm padagaLu haLegannaDadalli badalAgade uLidive.
horatupaDisi
idallade, mUladrAviDadallidda hAgeyE tAn embudakke ADuga mattu kELugarinda bEreyAgiruva mUraneya (itara) vyaktiyannu sUcisuva mattu tAm embudakke antaha vyaktigaLa kUDikeyannu sUcisuva artavU haLegannaDadallittu.
(1) ivattina baraha kannaDadalli I padagaLu tAnu mattu tAvu emba padagaLige rUpadalli baLakeyAguttave. I ‘AtmArta’videyumba kannaDa vayyAkaraNigaLa hELikege pAScAtya vyAkaraNagaLa prabAvavE kAraNavirabEku. yAkendare, nijakkU ‘AtmArta’dalli ivattina baraha baLakeyAguvudilla.
kannaDadalli I
padagaLu
baraha kannaDadalli ‘AtmArta’vannu endare ‘ondu kelasavannu Aguga illavE mADuganu tanna hitakkAgi (illavE bEreyavara sahAyavillade) naDesiddAne’ emba artavannu sUcisuvudakkAgi kriyApadadondige koLLu embudannu baLasalAguttade.
(3ka) rAju mUru puTa bareda (3ca) rAju mUru puTa baredukonDa
(3ka) vAkyada prakAra, mUru puTa bareyuva kelasavannu rAju tanna hitakkAgi mADirabahudu, illavE bErobbarige bEkAgiyU mADirabahudu; Adare, (3ca) vAkyada prakAra A kelasavannu Ata tanna hitakkAgi vAkyadalli mAtravE ‘AtmArta’vide; Adare tAnu pada baLakeyAgilla.
mADiddAne.
(2) tAnu mattu tAvu padagaLannu avanu, avaLu modalAda tOrugapadagaLondige hOlisi nODidAga, nijakkU hosagannaDa vAkyagaLalli avugaLigiruva kelasavEnu emba viSaya spaSTavAguttade.
tAnu embudu ondu vAkyadalli hesarisiruva vyaktiyannu mAtravE sUcisaballudu; Adare avanu embudu yAva vyaktiyannU sUcisaballudu.
(4ka) rAju sIteya hattira avana aNNanannu dUruttiddAne (4ca) rAju sIteya hattira tanna aNNanannu dUruttiddAne
(4ka) vAkyadalli bandiruva avana pada rAjuvannAgali illavE bEre yArO obba (vAkyadalli hesarisadiruva) vyaktiyannAgali sUcisaballudu; Adare (6ca) vAkyadalli bandiruva tanna pada rAjuvannu mAtra sUcisaballudu.
idallade, tAnu pada vAkyada ADuga illavE kELugarannu
sUcisalAradu. (4Ta) rAju nanna hattira tanna aNNanannu dUruttiddAne
(4Ta) vAkyadalli bandiruva tanna pada rAjuvannu mAtravE sUcisaballudallade, A vAkyada ADuganannu sUcisalAradu. tAnu embudakke vAkyada ADuga mattu kELugarondige sambandavide embudu idarinda spaSTavAguttade. (jAsti vivaragaLige baT 2003: 60 nODi).
(3) kannaDada heccina oLanuDigaLallU mUladrAviDada I eraDu padarUpagaLu uLidukonDive. avugaLa artadalli mAtra, mEle sUcisida hAge, badalAvaNeyAgide. Adare, karAvaLiya kelavu oLanuDigaLalli I padarUpagaLu baLakeyinda bidduhOgive. udAharaNegAgi, tenku havyakadalli tAnu mattu tAvu padagaLu baLakeyallilla. avugaLa badalu, avanu, avaLu modalAda tOruga padagaLE baLakeyAguttave.
baDaga kannaDadalli mAtra, tAnu mattu adara halavacanada rUpavAda tanga padagaLu ‘ADuga mattu kELugarinda bErAgiruva mUraneya vyakti’ emba artadallE baLakeyAguttive. Adare, ivannu I artadalli Iga mudukaru mAtra baLasuttiddAre; cikkavara mAtinalli avu baraha kannaDadallAda hAge badalAgive (bAlakruSNan 1999).
10.2.3 ADuga padagaLu mattu nAmapadagaLu
nAmapadagaLa hAge ADuga padagaLu vibakti oTTugaLondige baraballuvAgidduvu. I oTTugaLu sEridAga ellA ADuga pada mattu padarUpagaLallU modalaneya svara udda iddudu giDDa svaravAgi badalAguttadeyundu mUladrAviDakkEnE kalpisalAgide (yAn> *yan, *nIn>nim, tAn>tam, *yAm>
yam, *YAm>Yam, nIm>nim mattu *tAm> tam).
intahadE
badalAvaNe
haLegannaDadalli
(mattu hosagannaDadallU) kANisuttade (nIn, ninage; nIm, nimage; tAn, tanage; tAm, tamage). idallade, mUladrAviDada *yan mattu *yam embavugaLu haLegannaDadalli en mattu em embudAgi badalAgive (An, enage; Am, emage).
svaradinda suruvAguva Aguga, suru mattu jAga oTTugaLu sEridAga mElina ellA padagaLa eraDaneya vyanjana (nakAra illavE makAra) immaDiyAguttade (enna, emma, ninninda, nimminda).
vibakti oTTugaLondige baLakeyAguva viSayadalli ADuga padagaLu nAmapadagaLannu hOluttiveyAdarU bEre halavu viSayagaLalli avu nAmapadagaLinda bErAgive. udAharaNegAgi, mEle sUcisida hAge, avakke halavacana rUpagaLiruva badalu kUDikeya rUpagaLive, mattu I kAraNakkAgi mUladrAviDadalli mattu haLegannaDadalli mUru ADuga padagaLige nAlku kUDikeya rUpagaLive (Am, nAm, nIm, tAm).
guNagaLannu
nAmapadagaLondige avugaLa
sUcisaballa padagaLannu (guNapadagaLannu) baLasaballevu; Adare ADuga padagaLondige antaha padagaLannu baLasalArevu. doDDa pustaka ennuva hAge *doDDa nAnu illavE *doDDa nInu endu hELalu sAdyavAgadu (heccina vivaragaLige baT 2003 nODi).
10.3 tOruga padagaLu
mUladrAviDadalli padagaLu baLakeyallidduvu. ivugaLalli mUru ADugana jAgakke sambandisida
tOruga
nAlku
hAge vyakti, vastu modalAdavugaLa jAgavannu tOrisuttidduvu mattu nAlkaneyadu avu tiLidillavembudannu sUcisuttittu.
I padagaLa oLaracaneyalli eraDu angagaLiruttave; avugaLalli modalaneyadu padagaLa kelasavEnembudannu tiLisuttade, mattu eraDaneyadu avu entahadara (vyakti, vastu, jAga, samaya, pramANa, namUne modalAdavugaLalli yAvudara) kuritAgi I kelasavannu naDesuttave embudannu tiLisuttade.
udAharaNegAgi, kannaDada alli padada modalaneya angavAda a embudu ‘A pada ADuganiginta svalpa dUradalliruva vyakti, vastu modalAdavugaLa jAgavannu tOrisalu baLakeyAguttade’ embudannu tiLisuttade (I viSayadalli adu illi mattu elli embavugaLinda bErAgide; illi embudu ADugana hattira iruva vyakti, vastu modalAdavugaLa jAgavannu tOrisuttade mattu elli embudu ADuganige tiLiyadiruva vyakti, vastu modalAdavugaLa jAgavannu sUcisuttade).
alli padada eraDaneya angavAda lli embudu ‘A pada ondu jAgada kuritAgi I kelasavannu naDesuttade’ embudannu tiLisuttade (I viSayadalli adu aSTu, andu, atta, Aga modalAdavugaLinda bErAgide; aSTu embudara eraDaneya angavAda STu embudu pramANavannu sUcisuttade; andu embudara eraDaneya angavAda ndu embudu samayavannu sUcisuttade; atta embudara eraDaneya angavAda tta embudu dikkannu sUcisuttade).
mUladrAviDadalli I padagaLa modalaneya angavAgi *A, bErugaLu
mattu
nAlku
baraballuvAgidduvu; haLegannaDada tOruga padagaLalli I nAlku bErugaLU uLidukonDive.
ADuganinda dUra ADugana hattira A mattu IgaLa naDuve tiLiyadudu
tOruga
mUladrAviDada
padagaLalli I
nAlku bErugaLondige eraDaneya angavAgi halavu bErugaLu illavE baLasi oTTugaLu tayArisalAgiruva padagaLannu, keLage koTTiruva hAge, ondu kOSTakadalli paTTi mADabahudu.
baraballuvAgidduvu.
avugaLannu
(1) nAmapadagaLu dUradavu avan avaL
naDuvinavu uvan uvaL
hattiradavu ivan ivaL Itan Utan
tiLiyadavu Avan AvaL Avudu Avuvu
(2) nAma-guNapadagaLu
dUradavu
hattiradavu
naDuvinavu
tiLiyadavu
(3) kriyA-guNapadagaLu
hattiradavu
naDuvinavu
dUradavu antu(Tu) intu(Tu) untu(Tu) atta(l)
itta(l) utta(l)
tiLiyadavu etta(l)
ivugaLalli A, I, U mattu Ava (E) emba guNapadagaLalli mAtra eraDu angagaLilla. nijakkU ivu nAmapadakantegaLalli kelasavannu sUcisuva modalaneya angavAgi baruttave mattu entahadara kuritAgi avu I kelasavannu naDesuttave embudannu padakantegaLalli avugaLa anantara baruva nAmapadagaLE sUcisuttave.
udAharaNegAgi, A mane padakanteyalli A embudu modalaneya angavAgi bandide mattu mane nAmapada intaha tOruga padagaLa eraDaneya angakke badalAgi bandide.
haLegannaDada En mattu Eke emba ‘tiLiyada’ padagaLU I paTTige sErabEku; Adare, avugaLige samanAda itara (‘tiLida’) padagaLilla.
idE rItiyalli, Evan, EvaL, Evar, Evudu mattu Evuvu emba kriyArUpagaLa gumpige sEraballa ‘tiLiyada’ padagaLU haLegannaDadalli baLakeyallidduvu mADuttAne?’). ivakkU samanAda itara (‘tiLida’) padagaLilla.
(Evan
Avan, AvaL, Avudu, elli, entu modalAduvannu sAmAnyavAgi ‘praSnArtaka’ padagaLendu kareyalAguttade. Adare avannilli ‘tiLiyada’ padagaLendu kareyalAgide.
idakke kAraNavEnendare, praSne (kELvi)ya artavannu koDuvuda kkintalU ADuganige avu tOrisuva vyakti, vastu modalAdavugaLa viSaya tiLidillavembudannu sUcisuvudE I padagaLa nijavAda kelasa. idannu nAnu (baT 2003, 2004)ralli spaSTavAgi tOrisikoTTiddEne.
mElina kOSTakadalli koTTiruva padagaLige badalAgi, kannaDada oLanuDigaLalli halavu avugaLiginta bErAgiruva padagaLu baLake yAguttave. idakke I oLanuDigaLalli naDediruva bEre bEre badalAvaNegaLu kAraNa.
10.3.1 modalaneya angadalli naDeda badalAvaNegaLu
haLegannaDadalli A, I, U mattu Ava (E) emba nAlku bErugaLu baLakeyAguttidduvu embudannu nAvu mEle nODiruvevu. mUladrAviDadalliyU bErugaLu baLakeyalliddirabEkendu kalpisalAgide.
modalaneya
tOruga
padagaLa
nAlku
mElina kOSTakadalli kANisida hAge, I bErugaLige udda rUpa (Atan, Itan, Utan, Ava) mattu giDDa rUpa (alli, illi, ulli, elli) embudAgi eraDeraDu rUpagaLidduvu. mUla drAviDadalliyU intahadE vyatyAsa iddirabEku.
I rUpavyatyAsavannu varNisuvudakkAgi mUladrAviDadalli avugaLa svarada anantara ondu ‘lArinjal’ (hakAra - 5.4 nODi) bandittu embudAgi kalpisuva avaSyakateyideyendu
kruSNamUrti (2003:253) vAdisiddAre. Adare, nijakkU antaha kalpaneyinda Enu prayOjana embudinnU spaSTavAgilla.
kannaDada oLanuDigaLalli I modalaneya angadalli naDeda
kelavu badalAvaNegaLannu keLage koDalAgide.
(1) haLegannaDada tOruga bErugaLallidda mUraneya U bEru kannaDada ivattina oLanuDigaLalli uLidilla. Adare, adara paLeyuLikeyannu kriyArUpagaLalli baruva udu oTTinalli (mADuvudu, hOguvudu) kANabahudu.
(2) tiLiyadudannu sUcisuva haLegannaDada Ava mattu E bErugaLu hosagannaDadalli yAva mattu yA emba rUpadallive (yAru, yAvanu, yAke); I yakAra dakAravAgiruva dAru, dAvanu rUpagaLU kelavu oLanuDigaLallive (kiTTel 1903:
(3) havyaka kannaDadalli tiLiyadudannu sUcisalu Eva ‘yAva’, entage ‘yAke’, Aru ‘yAru’, Evadu ‘yAvadu’, modalAda bandillavembudannu rUpagaLiddu ‘yAva’, evaka gamanisabahudu. baDaga ‘yAru’’Edu ‘yAvudu’ embantaha rUpagaLive.
yakAra kannaDadallU E
avugaLalli
manuSyara
padagaLa baLakeyAguttade;
(4) baDaga kannaDadalli tiLiyadudannu sUcisalu mUru tOruga hELuvudiddare dAru ‘yAru’ padada baLakeyAguttade mattu itarara kuritAgi hELuvudiddare Edu ‘yAvudu’ padada baLakeyAguttade. idallade Ena emba mUraneya padavondu embudu tiLiyadiruvalli baLakeyAguttade (bAlakruSNan 1999).
naDeyuttittu’
naDeyuttide
illavE
10.3.2 eraDaneya angadalli badalAvaNegaLu
tOruga padagaLa eraDaneya angavAgi vyakti, jAga, samaya, pramANa modalAduvannu tiLisuva oTTugaLu baLakeyAguttave embudannu nAvu mEle nODiruvevu. mUladrAviDadalli ivu yAva rUpadallidduvu emba viSayadalli innU sAkaSTu samSOdanegaLu naDedilla.
vyaktigaLannu sUcisuva padagaLalli manuSyaru mattu itararu emba vyatyAsa mattu manuSyarallEnE orvacanadalli ganDasu- hengasu emba heccina vyatyAsa I eraDaneya angadalli kANisuttade.
manuSyaru: ganDasu
hengasu
itararu
ovracana (a)vanu (a)vaLu
halavacana (a)varu
halavacanadallidda manuSyaru-itararu vyatyAsa karAvaLiya oLanuDigaLalli illavAgide. udAharaNegAgi havyaka kannaDadalli avu embudannE ‘avaru’ mattu ‘avu’ emba eraDu artagaLallU baLasalAguttade. suLyada gavDa kannaDadallU hIgeyE.
orvacanadalliyU adu embudakke intahadE baLakeyiddu, gavravArtadalli mAtra ava ᵒ ‘avanu’ mattu ava ‘avaLu’ padagaLa baLakeyAguttade.
ahage, ihage mattu ehage padagaLu ivattina baraha kannaDadalli hAge, hIge mattu hEge embudAgi badalAgive. illi eraDaneya angadallidda hakAra modalaneya angada munde bandu nintide. havyaka kannaDadalli ivu hAnge, hInge mattu hEnge
emba rUpadallive. ahage modalAdavugaLa hindidda rUpagaLalli ondu mUguliyU baruttitembudu idarinda tiLiyuttade.
mEle
sUcisida
hAge, eraDanE angadalli
naDeda badalAvaNegaLa kuritAgi innaSTu samSOdanegaLannu naDesuva avaSyakateyide. idakkAgi kannaDada bEre bEre oLanuDigaLalli entaha tOruga padagaLella baLakeyallive embudannu paTTi mADuva avaSyakateyide.
10.4 tiruLu
mUladrAviDada ADuga padagaLu mattu tOruga padagaLu kannaDadalli entaha badalAvaNegaLigella oLagAgive embudannu I adyAyadalli vivarisalAgide.
ADuga padagaLa kUDikeya rUpagaLallidda vyatyAsavondu sErisade halavu oLanuDigaLalli
(ADuganondige sUcisuvantaha vyatyAsa) illavAgiruvudu ivugaLalli mukyavAdudu.
sErisi illavE
kELuganannu
kannaDada
idE rItiyalli, tOruga padagaLa modalaneya angadallidda ondu vyatyAsavU ivattina kannaDa oLanuDigaLalli illavAgide. udAharaNegAgi, alli, illi, ulli emba mUru tOruga padagaLa badalu ivattu alli mattu illi emba eraDu tOruga padagaLu mAtra uLidukonDive.
11. guNapadagaLu
11.1 munnOTa
mUladrAviDa vAkyagaLalli baLakeyAguttidda kriyApada mattu nAmapadagaLa mattu avugaLa padarUpagaLa svarUpa entahadu embudannu nAvu hindina nAlku adyAyagaLalli nODiddEve. ivugaLalli kriyApadagaLige mADuvikeyannu illavE Aguvikeyannu sUcisuva nAmapadagaLige antaha kelasadalli toDagikonDiruva vyakti, vastu, viSaya modalAduvannu gurutisuva kelasaviddirabEku.
kelasaviddirabEku mattu
mUladrAviDadalli I eraDu rItiya padagaLu mAtravallade guNapadagaLemba innondu rItiya padagaLU sAkaSTu eNikeyalli baLakeyAguttiddirabEku. ivakke nAmapada mattu kriyApadagaLa kelasadalli sahAya mADuvantaha keLagina starada kelasavittu. I kAraNakkAgi, avannu ‘nAma-guNapada’ mattu ‘kriyA-guNapada’ embudAgi eraDu gumpugaLalli hancabahudu.
11.1.1 nAma-guNapadagaLa kelasa
mUlaka, nAmapadagaLondige avugaLa vyAptiyannu kaDime mADuvudE nAma-guNapadagaLa ati mukyavAda kelasa.
padakantegaLalli baLakeyAguva
hUvu
udAharaNegAgi,
nAmapadadondige
kempu guNapadavannu baLasidAga, hUvu padada vyApti kaDimeyAguttade. yAkendare, hUvu padavu sUcisuva vastugaLalli kelavannu mAtra (‘kempu baNNa’ iruvavugaLannu mAtra) adarondige kempu guNapadavannu baLasi tayArisiruva kempu hUvu padakante sUcisaballudu.
nAma-guNapadagaLigiruva I kelasakkAgi avu ondu niScitavAda guNavannu svalpavU samSaya bAradante sUcisuva avaSyakateyide. guNapadagaLa baLakeyalli kANisuva halavu nirbandagaLu I avaSyakateyannu beLedu bandive. pUraysuvudakkAgi udAharaNegAgi, kannaDa guNapadagaLa baLakeyalli kANisuva keLagina ondu nirbandavannu illi pariSIlisabahudu.
kannaDadalli ‘modalAda’ emba artavannu koDuvudakkAgi nAma padagaLondige illavE kriyApadagaLondige avugaLa modalaneya akSarada badalu gi illavE gI embudannu baLasi racisida padavannu sErisi hELalAguttade. (A padada modalaneya svara giDDa iddare gi embudannu baLasabEku mattu udda iddare gI embudannu baLasa bEku). intaha padagaLa baLake mUladrAviDadallU iddirabEku.
(1ka) idaralli EnAdarU kallugillu ideyO nODi. (1ca) avaLige hAvugIvu bandItendu hedarike. (1Ta) A huDuga elliyAdarU biddugiddAnu.
(1ka)dalli kallugillu embudakke ‘kallu modalAdavu’ emba arta ide mattu (1Ta)dalli bandiruva biddugiddAnu embudakke ‘biddAnu illavE bEre yAvudAdarU apAyakara kelasavannu mADiyAnu’ emba artavide.
nAma-guNapadagaLondige I rIti gi illavE gI embavugaLinda modalAguva padagaLannu nEravAgi sErisi hELalu sAdyavAgadu. udAharaNegAgi, kempu guNapadadondige gimpu embudannu sErisi kempugimpu hUvu ennalu baruvudilla. gimpuhUvu antahadannu embudAgi iDI padakantegEnE sErisabEku.
sErisuvudiddare,
kempuhUvu
I nirbandakke kAraNavEnendare, ‘modalAda’ emba artavannu koDuva gimpu pada sEridAga kempu guNapadada arta aspaSTavAguttade; Adare mEle sUcisida hAge, nAmapadada ondu niScitavAda guNavannu guNapada sUcisabEkAgideyAda kAraNa, adara I mukya kelasakke gimpu embudara sErike aDDiyAguttade.
mUladrAviDada nAma-guNapadagaLannu keLage sUcisida hAge ELu gumpugaLalli hancalu sAdyavide. ivakke udAharaNegaLannu keLage kannaDadinda koDalAgide.
gumpugaLu
- bele
- manuSyara guNagaLu
- vastugaLa guNagaLu
kannaDada udAharaNegaLu udda-giDDa, dappa-teLu
kar, kem, beL posa-paZa, eL-mudi pol, can
kuruDu, kivuDu, pOli, gaTTi in, eL, kay, kUr, taN
- dikku
mUDu, ten, paDu, baDa
nAmapada kantegaLalli I guNapadagaLa baLakeyuntahadu embudannu keLage koTTiruva haLegannaDa mattu hosagannaDa udAharaNegaLu tOrisikoDuttave.
haLegannaDa permaram oLgannaDam pEraDavi niDudOL paZavAvi kIZgaDe
kiRigUsu cendAvare
hosagannaDa doDDa mara oLLe kannaDa doDDa kADu udda tOLu haLebAvi keLagaDe cikka magu kempu tAvare
intaha guNapadagaLu mAtravallade, nAmapadagaLu gurutisuva vyakti, vastu modalAdavugaLa eNikeyannu sUcisuva on/Or/ ok, Ir, mU, nAl, cay, *cAR, EZ, eN, *toL/toN, pat, nUR mattu ar, kel (<*kil), pal emba eNikeya bErugaLu hAgU A, I, U mattu yA nAma- guNapadagaLAgi baLakeyalliddirabEku.
mUladrAviDadalli
bErugaLu
tOruga
11.1.2 kriyA-guNapadagaLa kelasa
nAmapadagaLa guNagaLannu sUcisuvudakkAgi nAma-guNapadagaLa baLakeyAguva guNagaLannu baLakeyAguttade. sUcisuvudakkAgi
kriyA-guNapadagaLa
kriyApadagaLa
hAgeyE,
udAharaNegAgi, nADam nADe keDisidan emba haLegannaDa vAkyadalli bandiruva nADe guNapadavu keDisu kriyApadada ondu guNavannu sUcisuttade.
Adare, kriyApadagaLa guNagaLannu sUcisuvantaha kriyA-guNa padagaLalli heccinavannU nAmabErugaLige oTTugaLannu sErisuvudara mUlaka racisalAguttade. doppane, taTTane, sarasarane modalAda aNakisuva guNapadagaLu mAtra idakke apavAdagaLAgiddu, avannu A rIti nAmabErugaLinda paDeyalu sAdyavAguvudilla. Adare, intaha padagaLu bEre halavu viSayagaLalli itara guNapadagaLinda bErAgiddu padakOSada horage nilluttave (11.5 nODi).
I kAraNakkAgi, kriyA-guNapadavemba bEreyE ondu gumpi nalli baruva guNabErugaLu mUladrAviDadalli baLakeyallidduvE emba viSayada kuritu samSayaveddide mattu I viSayadalli innaSTu samSOdane naDesuva avaSyakateyide.
mAtravallade,
intaha kriyA-guNapadagaLu
guNapadagaLa guNagaLannu sUcisuvantaha guNa-guNapadagaLU mUladrAviDadalli baLakeyalliddirabEku. udAharaNegAgi, kannaDada heccu doDDa mane padakanteyalli bandiruva heccu guNapada doDDa guNapadada ondu guNavannu sUcisuttade. Adare nAma-guNapada mattu kriyA-guNapadagaLa hAge I guNa-guNapadagaLa eNike heccilla.
10.2 nAma-guNapadagaLa oLaracane
mUladrAviDada nAma-guNapadagaLu bariya guNabErugaLAgira bahudu illavE antaha guNabErugaLige oTTugaLannu sErisi racisida padagaLAgirabahudu. idallade, kriyAbErugaLige illavE
nAmabErugaLige oTTugaLannu sErisi racisida padagaLU nAma- guNapadagaLAgi baLakeyAgaballuvu.
udAharaNegAgi, haLegannaDada beLgudure padakanteyalli beL guNabEru nEravAgi nAmapadadondige baLakeyAgide. Adare biLi gaRike padadalli idE guNabEru i oTTinondige bandide
egga ‘nAcuva’ guNapadavannu eggu ‘nAcike’ nAmabErige a oTTannu sErisi racisalAgide mattu soDa ‘uriyuva’ guNapada vannu suDu kriyAbErige a oTTannu sErisi racisalAgide. (I akAra sEridudarindAgi suDu padada modalina ukAra soDa embudaralli okAravAgide (2.2.1 nODi)).
11.2.1 guNabErugaLinda nAma-guNapadagaLu
mUladrAviDada guNabErugaLige kelavu oTTugaLannu sErisuvudara mUlaka halavu heccina guNapadagaLannu tayArisalu sAdyavittu. u, i mattu a emba mUru oTTugaLu mUladrAviDadallEnE sErisidAga idakkAgi baLakeyAguttidduvembudakke mUladrAviDakkEnE sErikeya kalpisikoLLaballa badalAvaNegaLu naDeyuttave embudannu AdAravAgi koDabahudu. kannaDada guNapadagaLalli I mUru oTTugaLa baLakeyannu keLage
avannu kelavu
koTTiruva udAharaNegaLalli kANabahudu.
(1) u oTTina baLake AR ‘Aru’ kEs (kEsakki)
pEr (pEraDavi) kaT (kaTTaDavi)
aRu (arutingaLu) kisu (kisugaN) peru (perukiccu) kaDu (kaDugALi)
(2) i oTTina baLake
kAr (kAriruLu) in (innuNisu) pEr (pEraDavi) beL (beLgaDal)
kari (karijIrige) ini (inivAtu) piri (piriyaNNa) biLi (biLigUdalu)
(3) a oTTina baLake
uL (uLgaruL) beL (beLgoDe)
oLa (oLamAtu) beLa (beLadingaLu)
nAma-guNapadagaLannu
11.2.2 nAmabErugaLinda nAma-guNapadagaLu
nAmabErugaLinda tayArisi baLasuvu dakkintalU avannu illavE avannu baLasi racisida nAmapadagaLannu nEravAgi nAma-guNapadagaLa jAgadalli (endare nAmapadagaLa vyAptiyannu avugaLondige padakantegaLalli) baLasuva vidAnavE drAviDa nuDigaLalli heccu baLakeyallide. idakkAgi nAmabErugaLige illavE nAmapadagaLige oTTannu nAmapadagaLannu sErisabEkAguttade (9.5.1 nODi).
sambandisaballa a
mADuvudakkAgi
kaDime
I rIti a oTTannu sErisiruva nAmapadagaLannu avugaLa guNa rUpagaLendu (illavE sambandisuva rUpagaLendu) kareyabahudu.
marada gellu
mosarina maDike hUvina esaLu
kallina gODe
hAvina hutta
maneya mADu cinnada hU magaLa maduve hallina hoLapu baNNada gombe
idallade, nAmapadagaLannu nEravAgi yAva oTTannU sErisade bEre nAmapadagaLondige baLasi halavu rItiya jODupadagaLannu racisalu kannaDadalli sAdyaviddu, intaha racanegaLalli nAmapadagaLu nEravAgi guNapadagaLa kelasavannu naDesuttave.
a oTTinondige
benkiya peTTige nUlina ENi taleya kUdalu kaNNina nIru hUvina giDa kADina kiccu
nEravAgi benkipeTTige nUlENi talegUdalu kaNNIru hUgiDa kALgiccu
11.2.3 kriyAbErugaLinda nAmaguNapadagaLu
kriyAbErugaLige a oTTannu sErisi guNapadagaLannu tayArisalu sAdya embudannu kannaDada keLagina udAharaNegaLalli kANabahudu.
guNapada
kriyApada baR ‘oNagu’
nIL ‘uddavAgu’’ nILa ‘udda’ kUDu ‘sEru’’
kUDa ‘oTTige’’
Adare, kriyAbErugaLige I rIti nEravAgi a oTTannu sErisi guNapadagaLannu tayArisikoLLuva vidAna drAviDa nuDigaLalli heccu baLakeyallilla. adakke badalu kriyApadagaLige mundina (koDuva, tinnuva), hindina (koTTa, tinda) illavE allagaLeyuva (koDada, tinnada) oTTugaLannu sErisi, avugaLa anantara a
oTTannu baLasi racisikoLLuvudE jAsti.
kriyApadagaLa ’guNarUpagaLannu
mundina rUpa mADuva kelasa tinnuva haNNu hOguva dAri kELuva hADu kaTTuva mane
allagaLeyuva rUpa
hindina rUpa mADida kelasa mADada kelasa tinda haNNu hOda dAri kELida hADu kaTTida mane
tinnada haNNu hOgada dAri kELada hADu kaTTada mane
11.3 nAma-guNapadagaLa baLake
mUladrAviDadalli nAmapadagaLondige baraballa guNapadagaLu bErugaLa rUpadallEnE baLakeyAguttiddirabahudu, illavE kelavu oTTugaLondige sEriyU baLakeyAguttiddirabahudu embudannu nAvu mEle nODiruvevu. kannaDadalli I eraDu rItiya nAma- guNapadagaLa baLakeyannU kANabahudu.
(ka) bErugaLa rUpadalli baLake
mum
nal beL
kembaNNa, kembaral, kembisil, kemmaNNu mungaNNu, mungAlu, mungoral
taNgadir, taNNelar, taNbani, taNgoLa nalgudure, nalgAde, nalluNisu beLgaDal, beLgoDe, beLnore, beLLAne
(ca) oTTugaLondige baLake pos-a paZ-a
posa kampu, posa pU, posadaLir kisugaN, kisuvaNNa, kisugal, kisugADu biLigaRike, biLigaDDa, biLigUdalu paZagannaDa, paZanel, paZanavir
niDudOL, niDugaruL, niDugiccu
mEle sUcisida hAge, eNikeya padagaLa mattu tOruga padagaLa modalaneya amSagaLU (or, ir, mU; A, I, U, yAva) guNapadagaLAgi baLakeyAgaballuvAgiddu, mUladrAviDada I baLake haLegannaDadallU uLidukonDide.
eNikeya pada
irkAlu
mUgoLa nAldingaL orpesar
tOruga pada A mane I bandar (bandavaru)
U banam
Ava AnegaL
Adare, hosagannaDadalli tOruga padagaLa modalaneya amSa mAtra I rIti nAma-guNapadavAgi baLakeyAgaballudallade eNikeya padagaLa modalaneya amSakke antaha baLakeyilla. kelavu jODupadagaLalli mAtra adu nAmapadagaLondige A rIti bandiruvudannu kANabahudu (ibbaru, mUvaru, oggaTTu).
11.3.1 mUladrAviDada sErikeya badalAvaNegaLu
nAma-guNapadagaLannu bErugaLa rUpadalli baLasidAga, avu kelavu sErikeya niyamagaLigoLagAguvudannu kANabahudu. I niyama gaLalli kelavu mUladrAviDadallEnE baLakeyalliddirabEku.
(1) udda svaraviruva kIZ ‘keLa’, pEr ‘doDDa’, kAr ‘kappu’ mattu mAR ‘mattina’ guNapadagaLa anantara mattu Or ‘ondu’, Ir ‘eraDu’, mUR ‘mUru’ mattu AR ‘Aru’ eNikeya padagaLa anantara (<*cAR) svaradalli modalAguva padagaLu bandAga avugaLa uddasvara badalAgade
uLiyuttade; Adare vyanjanadalli modalAguva padagaLu bandAga adu giDDa svaravAgi badalAguttade (endare, I bErugaLige eraDeraDu rUpagaLive).
uddasvarada rUpa kIZale, kIZasaL pEraDavi, pErarbi kAreLLu, kAraDavi mARaDi, mARUDDu OraDi, Ororme IraDi, Iraydu mURu, mURaDi ARaDi, ARATa
giDDasvarada rUpa kiZgaval, kiZgaNNu pergaDal, pergiccu karpoge, karvisil maRumAtu, maRuvAL ornuDi, orpesar irtale, irkivi mukkaN, munnUru aRunURu, aRuvattu
(2) mElina niyamavannu hOluva innondu niyama kaTTa ‘heccina’, kuRR ‘cikka’, naTTa ‘naDuvina’, niTTa ‘udda’ mattu mutta ‘mudi’ guNabErugaLa baLakeyalli kANisuttade.
I bErugaLa anantara svaradalli modalAguva padagaLu bandAga avugaLa koneya immaDi vyanjana badalAgadiruttade mattu vyanjanadalli modalAguva padagaLu bandAga A immaDi vyanjana otte rUpakke badalAguttade.
immaDi vyanjana kaTTiruve, kaTTubbasa kuttesaL, kuttaLe naTTaDavi, naTTiruL niTTusir, niTTeluvu muttajja, muttappa
otte vyanjana kaDugempu, kaDubaDava kuRugaDDa, kuRuvajje naDugaDal, naDugamba niDudOL, niDugombu mudugAge, muduvardu
kANisalu
(3) mEle vivarisida sErikeya niyamagaLu I bErugaLa kAraNavEnendare, avugaLa anantara baLakeyalli vyanjanadalli modalAguva padagaLu bandAga avugaLa koneyalli u emba ondu svara oTTu sErikoLLuttade; I rIti bErugaLa anantara ondu svara oTTu (illavE svaradalli modalAguva oTTu) sEridAga, avugaLa udda svara giDDavAguttade mattu koneya immaDi vyanjana otte vyanjanavAguttade embudannu nAvu (2.3.1) mattu (4.4.1)ralli nODiddEve.
(ka) udda svaraviruva kIZ, pEr, kAr, mAR, Or, Ir, mUR, AR bErugaLa anantara vyanjanadalli modalAguva padagaLu bandAgalella avugaLondige u oTTu sErikoLLuttade; mattu idarindAgi avugaLa uddasvara giDDavAguttade.
Adare, mElina kannaDa padagaLalli I oTTu heccineDegaLallU bidduhOgide embudannu kiZgaval (<kiZugaval), pergaDal (<perugaDal, ornuDi (<orunuDi), irtale (<irutale) modalAda baLakegaLalli kANabahudu.
Adare, maRumAtu, maRuvAL, aRunURu, aRuvattu embavugaLalli I u oTTu bidduhOgade uLidide. mukkaN, munnUru embavugaLalli kannaDadavE Ada bEre kelavu vyanjanagaLa badalAvaNegaLU naDedive (11.3.2 nODi).
mUru ulikantegaLiruva padagaLalli giDDa svaragaLu mAtra bandiddu, A padagaLa eraDaneya ulikanteyalli rakAra illavE ZakAraviddAga, eraDaneya giDDa svara bidduhOguttade emba kannaDada niyamavE (3.5.1 nODi) I rIti mEle koTTiruva
padagaLalli bErugaLa anantara bandidda u oTTu bidduhOgalu
(ca) immaDi vyanjanaviruva kaTTa, kuRR, naTTa, niTTa, mutta (<*muRR) bErugaLa anantara svaradalli modalAguva padagaLu bandAga avugaLa immaDi vyanjana badalAgade uLidideyumbudannu kaTTiruve, kuttesaL, kaTTaDavi modalAda padagaLalli kANabahudu.
idakke badalu, avugaLa anantara vyanjanadalli modalAguva padagaLu bandAga avugaLondige u oTTu sErikoLLuttade embudannu mattu idarindAgi avugaLa immaDi vyanjana otte vyanjanavAgi (kaDu, kuRu, naDu, niDu mattu mudu embudAgi) badalAguttade embudannu kaDugempu, kuRugaDDe, naDugaDal modalAda padagaLalli kANabahudu.
uddasvara giDDavAguva mElina (ka) niyamakke kannaDadalli kelavu apavAdagaLU ive. mUladrAviDada badalAvaNe naDeda anantara kannaDadallEnE tayArAgirabahudAda jODupadagaLalli intaha apavAdagaLannu kANabahudu.
udAharaNegAgi, mUgAvuda, mUgandAya, mUgoLa, mUvattu (<mUR pattu) jODupadagaLalli mU(R) padada anantara padagaLu bandiveyAdarU adara uddasvara giDDasvaravAgade uLidide.
vyanjanagaLalli
modalAguva
11.3.2 kannaDadavE Ada sErikeya badalAvaNegaLu
kannaDadavE Ada kelavu sErikeya badalAvaNegaLannU guNapadagaLa vyanjanagaLalli kANabahudu. ivu baLakeyalli konegoLLuva modalAguva guNapadagaLu nAmapadagaLondige bandAga kANisikoLLuttave.
mukyavAgi vyanjanagaLalli
(1) rakAradalli konegoLLuva kAr ‘kappu’, pEr ‘doDDa’, Or’‘ondu’, Ir ‘eraDu’ mattu mUR ‘mUru’ padagaLige vyanjanadalli modalAguva padagaLu sEridAga u oTTinalli konegoLLuva mattu bErina uddasvara giDDavAgiruva karu, peru, oru, iru mattu muru rUpagaLalli baruttave embudannu mEle 11.3.1ralli nODiruvevu.
heccineDegaLallU ivugaLa koneya u oTTu kannaDadalli biddu hOgide. idallade, I bErugaLa koneyalliruva rakAra mattu RakAragaLu avugaLa anantara banda vyanjanagaLondige sErihOgi averaDU halavu rItiya badalAvaNegaLannu tOrisuttave.
udAharaNegAgi, or ‘ondu’ bErina koneya rakAra, adara anantara ka, ca (sa), ta mattu pa vyanjanagaLu bandAga, avugaLadE rUpavannu paDeyuttade (okkaTTu, occeragu, ottaTTu, opopattu); I vyanjanagaLu koraLisida rUpavannu paDediruvalli mattu vakAra bakAravAgiruvalli rakAravU antahadE rUpavannu (oggaTTu, obba). adara anantara mUguli paDeyuttade bandiruvallU antahadE rUpavannu paDeyuttade (omme).
(2) mUguliyalli konegoLLuva in ‘sihi’, kem/cem ‘kempu’, taN ‘tampu’, pin ‘hinde’, mun ‘munde’ guNapadagaLa koneya vyanjanavU avugaLa anantara vyanjanadalli modalAguva padagaLu bandAga halavu rItiya badalAvaNegaLannu tOrisuttave.
udAharaNegAgi, kem ‘kempu’ padakke keN, ken mattu kem emba rUpagaLiruvudannu kengaN, kenjaDe, keNDa, kendaLir, kennIr, kembisil, kemmaN modalAda padagaLalli kANabahudu.
kannaDada
kagganTu,
kaggAyi,
kaggattale,
kaggole modalAda kelavu jODupadagaLalli kaTTa guNapada kaDu rUpakke koneya u oTTu badalAgideyAdarU anantara adara bidduhOgide kakAra(illavE mattu gakAra)dondige sEri averaDU gakAragaLAgive (kaDu+ganTu > kagganTu, kaDu+ kattale > kaggattale).
mundina
padagaLalli
modalAda
(4) per-piri, hiri; beL-biLi, biLimODa, biLpu; bec- bisi, bisilu, bisinIr; edur-idir; kec-kisu, kisgAra, kisuvon kannaDada oLanADina oLanuDigaLalli naDeda ekAra ikAravAguva badalAvaNeyannu kANabahudu (2.2.2 nODi). jODupadagaLalli
badalAvaNegaLella sAmAnyavAgi aniyamitavAgiruttave (baT 2002:148 nODi). I kAraNakkAgi mElina badalAvaNegaLigU kannaDadallEnE halavu apavAdagaLannu kANabahudu.
naDeyuva
udAharaNegAgi, nEr ‘nEra’ padada uddasvara nErgOl, nErpu padagaLalli giDDasvaravAgilla; nuN ‘nuNNage’ padada NakAra nuNgadapu, nuNdoDe, nuNbani, nuNmAtu padagaLalli adara anantara banda vyanjanakkanuguNavAgi badalAgilla. intaha badalAvaNegaLella nijakkU ondu nuDiya illavE oLa nuDiya ‘olavu’gaLallade ‘niyama’gaLalla.
11.4 kriyA-guNapadagaLu
kriyA-guNapadagaLu kriyApadagaLa mukyavAgi kriyApadagaLu sUcisuva kelasada jAga (mEle, keLage, oLage, alli, illi,
sUcisaballa rItiyavugaLAgiruttave.
guNavannu
mUru
hattira), samaya (nALe, andu, indu, Aga, baLika, oDane, kUDale, beLigge) mattu prakAra (intu, hAge, baRide, matte, gaDagaDane, baggane, katakatane, diDI rane) embudAgi mUru rItiya guNagaLannu ivu sUcisuttave.
I mUru rItiya guNapadagaLAgiyU tOruga padagaLa baLakeyAguttadeyembudannu gamanisabahudu (alli, andu, hAge). uLidavugaLalli samayagaLannu sUcisuvavugaLu mukyavAgi nAmapadagaLige illavE nAma- guNapadagaLige oTTugaLannu sErisi racisidavugaLu mattu prakAravannu sUcisuvavugaLu mukyavAgi aNakisuva padagaLu.
mattu
nAma-guNapadagaLige age illavE ane oTTannu sErisi kannaDadalli kriyA-guNapadagaLannu tayArisalAguttade. ivu an ‘hELu’ mattu Agu kriyApadagaLinda tayArAda oTTugaLirabEku.
guNapada mel
dunDu
teLLage
mellage
neTTage
karrage
dunDage
ane oTTu teLLane
mellane neTTane karrane dunDane
jAgavannu sUcisuva guNapadagaLondige baruva (keLage, oLage, horage) oTTu idakkinta bErAgiruva kone oTTu (9.6 nODi).
11.5 aNakisuva padagaLu
arivu, tOrike, uli modalAduvannu aNakisuvantaha sarrane, doppane, taTakkane, kilakilane, baDabaDane modalAda halavu
padagaLu kriyApadagaLa guNagaLannu sUcisuvudakkAgi heccina drAviDa nuDigaLallU baLakeyAguttiddu, avannu mUladrAviDa padagaLendu tiLiyalu sAdyavide.
Adare intaha aNakisuva padagaLu mEle sUcisida hAge halavu viSayagaLalli itara padagaLinda bErAgiruva kAraNa, avu ondu rItiyalli vyAkaraNa mattu padakOSagaLa horage nilluttave. nuDigaLalli naDeyuva halavu rItiya badalAvaNegaLu avannu muTTuvudilla. udAharaNegAgi,
pakAra hakAravAguva badalAvaNe pakkane, paTapaTane, pacakkane, parrane, paLapaLane modalAda aNakisuva padagaLannu taTTilla mattu (2) kilakilane ikAra ekAravAguva badalAvaNe modalAduvannu taTTilla.
naDediruva
kannaDadalli
giragirane,
(3) mUladrAviDa padagaLallidda immaDi RakAra kannaDadalli takAravAgi badalAgide (4.4 nODi). Adare aNakisuva padagaLalli adu badalAgade uLidide (giRRane, baRRane, tiRRane, DaRRane, suRRane).
drAviDa
padagaLiginta
nuDigaLa itara
bEre halavu viSayagaLallU I padagaLu mUladrAviDada illavE bErAgi kANisikoLLuttave. udAharaNegAgi, (4) ivu itara padagaLa hAge svaradalli modalAguvudilla. avugaLa modalige yAvAgalU ondu vyanjana bandiruttade (aykane mattu oykane emba eraDu svaradalli modalAguva aNakisuva padagaLu idakke apavAdagaLAgi kANisuttave).
(5) intaha guNapadagaLu jODiyAgi baruvudiddare (gaDa gaDa, gamagama, gusugusu) avugaLalli ottakSaragaLu illavE
udda svara iruvudilla mattu otteyAgi baruvudiddare ottakSara, uddasvara (illavE mahAprANakSara) illadiruvudilla (barrane, baggane, doppane, sarakkane, paTArane, dhigilane, ghaZilane) embantaha niyamavannU kannaDada maTTige mADalu sAdyavide.
(6) itara padagaLallilladiruva mahAprANAkSaragaLu intaha padagaLalli kANisikoLLuttave (khaLilane, bhugillane, duDhummane, bhOnkane, chaTachaTa).
(7) intaha mUladrAviDa padagaLalli modalige koraLisida daDabaDa) taDeyuligaLU baraballuvAgidduvu embudAgi emenO mattu hArTa (1993) vAdisiddAre. itara padagaLalli I rIti padagaLa modalige koraLisida taDeyuligaLu mUladrAviDadalli baruttiralilla embudannu nAvu mEle nAlkanE adyAyadalli (4.1.2) nODiruvevu.
(dabakkane,
intaha bEre bEre kAraNagaLigAgi, ivu mUladrAviDadalli (mattu ivattina drAviDa nuDigaLalli) itara padagaLinda bErAgi nilluva mattu nuDiya vyavasteyinda horagiruva padagaLendu parigaNisabEkAguttade.
padagaLannu kannaDada
aNakisuva mattu
mUladrAviDakke kalpisikoLLabahudu entahadAdarU badalAvaNegaLige oLagAgiveyE embudannu tiLiyalu I padagaLa kuritAgi innaSTu samSOdanegaLannu naDesuva avaSyakateyide.
caritreyalli
11.6 guNapadagaLa nAmarUpagaLu
guNapadagaLannu nAmapadagaLa jAgadalli baLasabEkiddare avannu nAmarUpakke badalAyisabEkAguttade. haLegannaDadalli idakkAgi
avugaLondige linga-vacanagaLannu sUcisuva oTTugaLannu (am, aL, ar, tu, uvu embavugaLannu) sErisabEkAguttade.
guNapadagaLigiruva intaha nAmarUpagaLa svarUpavannavalambisi
haLegannaDada guNapadagaLannu eraDu gumpugaLalli hancabahudu.
(ka) modalaneya ulikante mucciruva (vyanjanadalli kone goLLuva - oLLitu, oLLittu; teLLitu, teLLittu) mattu modalaneya ulikante terediddu (svaradalli konegoLLuttiddu), udda svaraviruva padagaLadu (nEritu, nErittu; kUritu, kUrittu) ondu gumpu.
(ca) modalaneya ulikante terediddu, giDDa svaraviruva
padagaLadu (asidu, inidu) innondu gumpu.
mUru ulikantegaLiruva agala guNapada modalaneya (ka)
gumpinallE baruttade (agalitu, agalittu).
I eraDu gumpugaLalli baruva guNapadagaLa nAmarUpagaLu bEre bEre rItiyavAgiruttave. udAharaNegAgi, keLage koTTiruva rUpAvaLigaLannu gamanisabahudu.
ganDasu
hengasu
orvacana
oLLidaL oLLittu, oLLitu
ganDasu
hengasu
piriyaL
halavacana oLLidar oLLiduvu
piriyar piriduvu
linga-vacanada oTTannu sErisuva modalu (ka) gumpinalli bandiruva guNapadagaLige d embudannu sErisabEkAguttade; mattu (ca) gumpinalli bandiruva guNapadagaLige y embudannu sErisa bEkAguttade; ganDasu mattu hengasarannu horatupaDisi itararannu sUcisuva ‘itara’ rUpagaLalli mAtra idu avaSyavilla.
Adare, I ‘itara’ rUpagaLalli baruva orvacanada oTTige (ka) gumpina guNapadagaLa anantara tu illavE ttu emba rUpavide mattu (ca) gumpina guNapadagaLa anantara du emba rUpavide. idallade, I eraDu gumpugaLallU halavacanada vu oTTu orvacanada du oTTina anantara baruttade.
modalige tUkada ulikanteyiruva guNapadagaLu (ka) gumpi nalli baruttave mattu hagurada ulikanteyiruva guNapadagaLu (ca) gumpinalli baruttave embudAgiyU illi niyamavannu racisabahudu.
hosagannaDadalli guNapadagaLa nAmarUpagaLannu racisuvudakkAgi avanu, avaLu, avaru, adu, avu emba tOruga padagaLannu sErisalAguttade.
ganDasu
hengasu
orvacana
doDDavanu doDDavaLu doDDadu
halavacana doDDavaru doDDavu
idu ellA guNapadagaLigU samAnavAgiddu haLegannaDadalli
kANisuva mElina vyatyAsa hosagannaDadalli uLidilla. doDDadu-uddaddu;
haLedu- tOraddu; biLidu, karidu; agaladdu; hosatu, haLatu, eLatu
hosagannaDada
guNapadagaLalli I
modalAda kelavu oTTugaLu tOrisuttave. I rUpavyatyAsagaLannu haLegannaDadalliddantaha vyatyAsagaLu mEle vivarisida niyamada paLeyaLikeyirabahudendu tOruttade.
11.7 tiruLu
mUladrAviDadalli nAmapadagaLa guNagaLannu sUcisuvavu mattu kriyApadagaLa guNagaLannu sUcisuvavu embudAgi eraDu rItiya guNapadagaLiddirabEku. kannaDadallU intaha eraDu rItiya guNapadagaLu baLakeyallive.
bErina
nAma-guNapadagaLu
rUpadallU ivugaLalli baLakeyAgaballuvu. nAma- guNapadagaLinda illavE nAmapadagaLinda (mattu kriyApadagaLinda) tayArAguttave; avu bErina rUpadalli baruvudilla. kelavu tOruga padagaLU kriyA-guNapadagaLAgi baraballuvu.
kriyA-guNapadagaLu
idallade, padakOSada horage nilluva halavu rItiya aNakisuva padagaLU nAma- illavE kriyA-guNapadagaLAgi baLakeyAgaballuvu. padagaLa
kuritAgi innaSTu
samSOdane
naDesuva
avaSyakateyide.
12. vAkyagaLa oLaracane
12.1 munnOTa
mUladrAviDada vAkyaracaneya viSayavAgi heccina samSOdanega LinnU naDeyabEkAgide. adakke modalu, ivattina drAviDa nuDigaLalli mattu oLanuDigaLalli entaha vAkyaracaneyide mattu I viSayadalli avugaLa naDuve entaha vyatyAsagaLive embudannu tiLidukoLLuva avaSyakateyide.
kannaDada maTTige hELuvudAdare, adaralli kelasagaLannu tiLisuva vAkyagaLu mattu sangatigaLannu tiLisuva vAkyagaLu embudAgi eraDu rItiya vAkyagaLu baLakeyallive. udAharaNegAgi, keLage koTTiruva vAkyagaLalli (1ka) vAkya ondu kelasa (marakke hattuvudu) naDediruvudannu tiLisuttade mattu (1ca) vAkya ondu sangatiya iruvikeyannu (SAlege raje iruvudannu) tiLisuttade.
(1ka) huDuga marakke hattida. (1ca) makkaLige ivattu SAlege raje ide.
kelasagaLannu illavE sangatigaLannu tiLisuvudakkAgi mAtravallade, avannu allagaLeyuvudu, avugaLa kuritAgi AScarya sUcisuvudu, samSaya sUcisuvudu, praSnisuvudu, innobbarinda avannu mADi
suvudu, modalAda bEre halavAru rItiya mAtina kelasagaLallU intaha vAkyagaLannu baLasalu sAdyaviddu, adakkAgi I vAkyagaLa koneyalli bEre bEre rItiya kriyArUpagaLannu baLasabEkAgu ttade (heccina vivaragaLige baT 2006 nODi).
(2ka) huDuga marakke hattalilla. (2ca) huDuga marakke hattidanO? (2Ta) huDuga marakke hattali. (2ta) huDuga marakke hattabAradu. (2pa) huDuga marakke hattabahudu.
(3ka) makkaLige ivattu SAlege raje illa. (3ca) makkaLige ivattu SAlege raje ideyO? (3Ta) makkaLige ivattu SAlege rajeyirabahudu. (3ta) makkaLige ivattu SAlege rajeyiralAradu.
kelasagaLannu
sUcisuvudakkAgi
kannaDadalli kriyArUpagaLa baLakeyAguttade mattu kelasagaLalli toDagikonDiruva vyakti, vastu illavE nAmarUpagaLa baLakeyAguttade.
gurutisuvudakkAgi
viSayagaLannu
udAharaNegAgi, mEle (2ka) vAkyadalli kelasavannu hattu kriyApadada hattalilla kriyArUpa tiLisuttade, mattu A kelasadalli toDagiruva vyakti mattu vastugaLannu huDuga mattu mara emba nAmapadagaLa nAmarUpagaLu tiLisuttave.
kelasagaLalli toDagikonDiruva vyakti, vastu modalAduvannu hesarisuvudu mattu varNisuvudu emba eraDu vidAnagaLa mUlaka gurutisalu kelasavannu nAmapadagaLa mUlaka naDesalAguttade mattu varNisuva kelasavannu
sAdyavide. ivugaLalli
hesarisuva
nAmapadagaLondige guNapadagaLannu sErisi racisida padakantegaLa mUlaka mADalAguttade.
(4) cikka huDuga doDDa marakke hattida.
(4)nE vAkyadalli cikka huDuga mattu doDDa mara emba eraDu padakantegaLa mUlaka hattuva kelasadalli toDagida vyakti padakantegaLannu mattu racisuvudakkAgi huDuga mattu mara padagaLondige cikka mattu doDDa guNapadagaLannu sErisalAgide.
gurutisalAgide. I
vastugaLannu
kannaDada I vAkyaracaneya vidAnavE mUladrAviDadallU
iddirabEkembudAgi sadyakke kalpisikoLLabahudu.
12.2 jODisuva kriyArUpagaLu
eraDu vAkyagaLannu jODisuvudakkAgi mUladrAviDadallEnE kelavu jODisuva kriyArUpagaLu baLakeyalliddirabEku. I kriyArUpagaLalli kriyApadadondige samayada oTTu illavE allagaLeyuva oTTu mAtravE baruttiddirabEku.
bEre
bEre tiLisuva
jODisi hELuvudakkAgi modalaneya vAkyada kriyApadavannu I rIti jODisuva rUpakke badalAyisalAguttade.
vAkyagaLannu
udAharaNegAgi, keLage koTTiruva kannaDa vAkyagaLannu gamanisa
bahudu.
(5ka) rAju manege hOda. (5ca) rAju UTa mADida. (5Ta) rAju manege hOgi UTa mADida.
naDuve
kelasagaLa
(5ka) mattu (5ca) vAkyagaLannu jODisuva mUlaka (5Ta) vAkyavannu racisalAgide mattu idakkAgi (5ka) vAkyada kriyApada vannu adara hOgi emba jODisuva rUpakke badalAyisalAgide. samaya sambandagaLiralu sAdyavide: (1) modalaneyadu eraDaneyadara modalu naDedirabahudu, (2) anantara naDedirabahudu, illavE (3) averaDU ondE samayadalli naDedirabahudu. idallade, avugaLa naDuve allagaLeyuva (endare modalaneyadu naDeyade eraDaneyadu naDeyuvantaha) nAlkaneya sambandavannU kANalu sAdyavide.
mUru rItiya
hAgAgi, vAkyagaLannu jODisi hELuvudakkAgi nAlku rItiya jODisuva kannaDadalli baLakeyalliruva intaha nAlku jODisuva kriyArUpagaLannu keLagina jODisida vAkyagaLalli kANabahudu.
avaSyakateyide.
kriyArUpagaLa
(6ka) Odi hOda.
(6ca) Odalu hOda. (6Ta) OduttA hOda. (6ta) Odade hOda.
I kriyArUpagaLalli modalina kelasavannu sUcisuva sonne rUpadalliruva oTTu (6ka)dalliyU, anantarada kelasavannu sUcisuva alu oTTu (6ca)dalliyU, ondE samayada kelasagaLannu sUcisuva uttA oTTu (6Ta)dalliyU, allagaLeda kelasavannu sUcisuva (a)de oTTu(6ta)dalliyU bandiruvudannu kANabahudu. haLegannaDadalli ivu sonne, al, utte (uttum) mattu (a)de rUpadallidduvu.
ivugaLalli allagaLeda kelasavannu sUcisuva jODisuva rUpa dalli allagaLeyuva A oTTinondige jODisuva de oTTu bandide yendu hELabahudu. haLeya SAsanagaLalli baruva tappAde, veLe yAde padagaLalli I allagaLeyuva oTTu A rUpadallE ide (narasimhayya 1941: 208).
kelasavannu kannaDadalli ivattigU allagaLeda sUcisuvudakkAgi Ade oTTannE baLasalAguttade (gOrAde ‘bAcade’, bUvAde ‘bILade’, sAvAde ‘sAyade’).
modalina
kelasavannu
sonne oTTinondigU sUcisuva jODisuva i oTTu bandideyundu hELabahudu. intaha kelavu jODisuva rUpagaLalli kriyApadondige hindina samayavannu sUcisuva d oTTu bandiddu (karedu, tindu, unDu), adara anantara jODisuva oTTu u rUpadalli baruttade.
Adare, haLegannaDadallEnE intaha jODisuva rUpagaLallU jODisuva oTTu i rUpadalli bandiruvudannu teraLdi ‘teraLi’, nAndi kANabahudu. modalAda oLanADina kelavu oLanuDigaLallU idu i rUpadallide.
‘oddemADi’
rUpagaLalli
allagaLeyuva A oTTina anantara baruva t (d) vyanjana mUladrAviDada hindina samayada oTTina paLeyaLikeyirabEkendu subrahmaNyam (1971:390) vAdisiddAre.
havyaka kannaDadalli I vyanjana immaDi rUpadallide (hOgadde
‘hOgade’, tinnadde ‘tinnade’, hOgadda ‘hOgada’).
haLegannaDada jODisuva kriyArUpagaLalli al emba ondE rUpadalliruva eraDu bEre bEre oTTugaLa baLakeyAguttittu. avugaLalli ondu anantarada kelasavannu sUcisuttittu mattu
modalina
innondu baLakeyalli eraDu kANisikoLLuttave.
kelasavannu
sUcisuttittu. iveraDara bEre rItiya nibrandagaLu
bEre
kelasavannu
(1) anantarada
sUcisuva al oTTannu baLasideyAdalli, antaha vAkyagaLu bEre bEre vyaktigaLu svEcceyinda naDesuva eraDu kelasagaLannu jODisalAravu. modalina kelasavannu sUcisuva sonne oTTina baLakeyallU intahadE nibrandavide.
(7ka) kIcakam tammakkanam kANal pOdam
‘kIcakanu tanna akkanannu kANalu hOdanu’
(7ca) nI enna kALegamam peRagirdu nODim
‘nIvu nanna kALagavannu horage iddu nODi’
mElina eraDu vAkyagaLallU obbanE vyakti svEcceyinda naDesuva eraDu kelasagaLannu jODisalAgide. ibbaru bEre bEre vyaktigaLu svEcceyinda naDesuva eraDu kelasagaLannu ivugaLa mUlaka jODisalu sAdyavAgadu.
Adare, modalina kelasavannu sUcisuva al oTTannu baLasuvu
diddalli I nirbandavilla.
(7Ta) endu nuDidu kaZipal A dravpadi ante geyvunendu
pOgi…. ‘(kIcakanu) hAge hELi kaLisidAga dravpadi hAgeyE
mADuttEnendu (hELi hOdaLu); hOgi….’
mElina (7Ta) vAkyadalli bandiruva al oTTu modalina kelasavannu sUcisuttade. hAgAgi, kaLisu mattu hOgu emba
eraDu bEre bEre vyaktigaLu (kIcaka mattu dravpadi) svEcceyinda naDesuva kelasagaLannu sUcisuva eraDu vAkyagaLannu adara mUlaka jODisalu sAdyavAgide.
idallade, modalina kelasavannu sUcisuvudakkAgi e emba innondu oTTU haLegannaDadalli baLakeyallittu. idara baLakeyallU mElina nirbandavilla (7ta nODi). I eraDu oTTugaLU ivattina baraha kannaDadalli uLidilla.
(7ta) pAnDyan
tOmaradinda iDe
gurutanUjam
eDeyoL kaDidam ‘pAnDyanu tOmaradinda hoDedAga gurutanUjanu
(adannu) naDudAriyallE kaDidanu’
naDeyuva
samayadalli
kelasagaLannu jODisuvudakkAgi havyaka kannaDadalli utta oTTina badalu koL gonDu kriyApadada jODisuva (<konDu) kriyArUpavannu baLasalAguttade.
embudannu
rUpavAda
sErisiruva
modalina
(8) Anu sangIta kELigonDu uNNutte
‘nAnu sangItavannu kELuttA UTamADuttEne’
utta oTTannu mundina samayavannu sUcisuvudakkAgi badalAvaNeyannu havyaka I
baLasiruva mADikonDirabahudu.
12.3 sambandisuva kriyArUpagaLu
kelasavannu nAmapadadondige sambandisi padakanteyannu racisalu sAdyavide. idakkAgi A vAkyada
sUcisuva ondu vAkyavannu
koneyalli ADuga oTTina badalu sambandisuva a oTTannu sErisalAguttade.
udAharaNegAgi, keLage koTTiruva kannaDa vAkyagaLannu gamanisa
bahudu. (9ka) huDugi manege bandaLu (9ca) huDugi UTa mADidaLu (9Ta) manege banda huDugi UTa mADidaLu
vAkyavannu
vAkyadalliruva
huDugi nAmapadadondige sambandisuva mUlaka, (9Ta) vAkyavannu racisalAgide. idakkAgi (9ka) vAkyada koneyalliruva bandaLu kriyApadada koneya aLu oTTannu tegedu hAki, adara badalu sambandisuva a oTTannu sErisalAgide. idallade, I eraDu vAkyagaLigU samAnavAgiruva huDugi padavannu (9ka) vAkyadinda tegeduhAkalAgide.
kriyApadagaLa hindina, mundina mattu allagaLeyuva rUpagaLinda mUru rItiya sambandisuva kriyArUpagaLannu paDeyalu sAdyavide (manege banda huDugi, manege baruva huDugi, manege bArada huDugi). ivugaLalli kANisuva sambandisuva a oTTannu mUladrAviDakkEnE kalpisalAgide.
kelasakke innondu
12.4 Sarattina kriyArUpagaLu
Sarattu embudannu sUcisuvudakkAgi, eraDaneya kelasavannu sUcisuva kriyApadavannu Sarattina (jODisuva) rUpakke badalisalAguttade. udAharaNegAgi, keLage koTTiruva kannaDa vAkyavannu pariSIlisabahudu.
kelasa
(10) rAju bandare hari manege hOguttAne.
(10)nE vAkyadalli ‘rAju baruva’ kelasa ‘hari manege hOguva’ kelasakke SarattAgide. idannu sUcisuvudakkAgi ‘baruva’ kelasavannu sUcisuva kriyApadavannu bandare emba Sarattina jODisuva rUpakke badalisalAgide.
sUcisuva
jODisuva
bEre bEre drAviDa nuDigaLalli bEre bEre oTTugaLu intaha kriyArUpagaLannu Sarattannu tayArisuvudakkAgi mUladrAviDadalli adu yAva rUpadalliddirabahudu embudannu kalpisikoLLalu sAdyavAgilla. udAharaNegAgi, tamiLinalli idakkAgi Al oTTannu baLasalAguttade (kanTAl ‘kanDare’).
baLakeyAguttiveyAda
12.4.1 haLegannaDada rUpagaLu
haLegannaDadalli intaha Sarattina jODisuva rUpagaLannu tayArisu vudakkAgi sambandisuva kriyArUpagaLige oDe oTTannu sErisalAgu ttittu.
mEle (12.3)ralli sUcisida hAge, haLegannaDadalli mundina, hindina mattu allagaLeyuva embudAgi mUru sambandisuva kriyArUpagaLiddu, I mUrarondigU oDe oTTannu baLasalu sAdyavittu.
(11ka) pOpoDe barpem ‘hOguvudiddare baruttEne’’ (11ca) pOdoDe barpem ‘hOdare baruttEne’ (11Ta) pOgadoDe barpem ‘hOgadiddare baruttEne’
Adare I Sarattina jODisuva rUpagaLalli v (p) mattu d oTTugaLige mundina mattu hindina samayagaLannu sUcisuva artavilla. idakke badalu, avu mADaliruva kelasakke modalu
illavE anantara naDeyabEkAda kelasavannu SarattAgi sUcisalu baLakeyAguttave.
udAharaNegAgi, ADuganu baruva kelasakke (11ka) vAkyadalli innobba vyakti anantara (endare kelasa mugida mEle) hOguvudu Sarattu, mattu (11ca) vAkyadalli innobba vyakti kelasa Sarattu (vivaragaLige baT 2005:227 nODi).
modalE hOguvudu
suruvAguvudakkinta
12.4.2 kannaDadalli naDeda badalAvaNegaLu
haLegannaDadallidda aDe oTTu hosagannaDadalli are rUpavannu paDedide. Adare, ivattina baraha kannaDadalli I oTTannu nEravAgi hindina samayada sambandisuva kriyArUpakke mAtravE sErisalu sAdyavallade (bandare, hOdare) mundina samayada (baruva, (bArada, hOgada) hOguva) illavE allagaLeyuva sambandisuva sErisalu sAdyavAgadu.
rUpagaLondige adannu
nEravAgi
karAvaLiya havyaka kannaDa I viSayadalli haLegannaDada vidAna vannu uLisikonDide. adaralli Sarattannu sUcisuva are oTTannu hindina samayada sambandisuva kriyArUpagaLondige mAtravallade mundina mattu allagaLeyuva kriyArUpagaLondigU sErisi hELalu sAdyavide. idallade, haLegannaDadallidda artavyatyAsavannU mUlaka havyakadalli I sUcisalAguttade.
jODisuva
rUpagaLa
Sarattina
(12ka) nInu koDuttare batte
‘nInu (anantara) koDuvudiddare (Iga) baruttEne’’
(12ca) nInu koTTare batte
‘nInu (Iga) koTTare (anantara) baruttEne’’
(12Ta) nInu koDaddare batte
‘nInu koDadiddare baruttEne’’
baraha kannaDadalli allagaLeyuva kriyArUpadondige are oTTannu baLasabEkiddalli adarondige iru kriyApadada hindina samayada rUpavannu baLasabEkAguttade (koDade iddare) mattu mundina kriyArUpadondige baLasabEkiddalli kriyApadada nAmarUpavannu baLasabEkAguttade (koDuvudu iddare) embudannu koTTiruva udAharaNegaLinda tiLiyabahudu.
samayada
mEle
baDaga kannaDadalli Sarattannu sUcisuva oTTu ale rUpadallide. udAharaNegAgi, keLagina baDaga vAkyagaLannu gamanisabahudu (bAla kruSNan 1999:181, 220).
mE hUdale koravu appara irA ‘maLe suridare caLi heccu iralikkilla’
mE illAdOle hola ella hALAgibuTTara ‘maLe illadiddare hola ella hALAgibiTTItu’
I ale oTTannu baDaga kannaDavu tamiLininda eravalAgi
paDediralu sAdyavide. tamiLinalli Al oTTu baLakeyallide.
12.5 tiruLu
vAkyaracaneyalli kannaDa nuDi naDedu banda dAri entahadu naDesuva embudannu tiLiyalu innaSTu
samSOdanegaLannu
avaSyakateyide. idakke kAraNavEnendare, mUladrAviDa vAkyada svarUpa hEgittu embudinnU spaSTavAgilla.
hAgAgi, kannaDa vAkyagaLa svarUpa mattu avugaLalli kannaDada oLanuDigaLu tOrisuva kelavu vyatyAsagaLannaSTE illi vivarisalu sAdyavAgide.
AkarasUci
upAdyAya, yu. pi. 1976. m chiomThiciDiciNaive sNaujathi oji EciTiTicijaci
emenO, em. bi. 1940. ‘khihe votieTas oji Hcijacigci TaciTigucige’.
emenO mattu hArTa, ke. 1993. khicimiTa exThiDiessives tiiNah iTiiNaiciTa
kAlDavel, Ar. 1913. m aomThiciDiciNaive gDicimmciDi oji Nahe
kumArasvAmi rAja, en. 1969. PosNa-TicisciTa voichieTaess ThiTaosives
kempEgavDa, ke. 1976. bASAvijnAna kOSa. maysUru:
maysUru viSvavidyAnilaya.
kruSNamUrti, ba. 1997. khihe oDiigiTi ciTija evoTauNaioTi oji ThiDiimciDithi
kruSNamUrti 2001ralli innomme mudritavAgide).
gavDa, ke. kuSAlappa 1970. uotijaci EciTiTicijaci. nTiTicimciTaciiTicigciDi:
gavDa, ke. es. gurubasavE 1968. AeschiDiiThiNaive ciTiciTathisis oji SoTaigci.
cidAnanda mUrti, em. 1972. ‘m ThiciTaciNaciTaiziTig ciTija veTaciDiiziTig
dsvelebil, kamil 1970. aomThiciDiciNaive ADicivijaiciTi ThihoTioTaogthi.
narasimhayya, e. en. 1941. m gDicimmciDi oji Nahe oTajaesNa EciTiciDiese
narasimhAcAr, Ar. 1969. UisNaoDithi oji EciTiTicijaci TaciTigucige.
(eraDanE Avrutti). othisoDie: othisoDie UTiiveDisiNathi.
paramaSivam, ke. 1980. ijijiechiNaiviNathi ciTija chiciusciNaiviNathi iTi khicimiTa.
barO, Ti. mattu emenO, em. bi. 1961. khihe ADicivijaiciTi
—-1995. kannaDa bASeya kalpita caritre. hampi: kannaDa
viSvavidyAlaya.
—-2002. kannaDa padagaLa oLaracane. (eraDanE Avrutti).
maysUru: bASAprakASana.
—-2003. kannaDada sarvanAmagaLu. maysUru: bASAprakASana.
—-2005. nijakkU haLegannaDa vyAkaraNa entahadu? maysUru:
bASAprakASana.
—-2005. kannaDa barahavannu saripaDisONa. maysUru:
bASAprakASana.
—-2006 kannaDa vAkyagaLa oLaracane (eraDanE mudraNa).
maysUru: bASAprakASana.
bAlakruSNan, Ar. 1999. Hcijacigci – m ADicivijaiciTi TaciTigucige.
rAmacandrarAv, bi. 1972. m jaeschiDiiThiNaive gDicimmciDi oji PcimThici
rAmacandrarAv, bi. 1998. kannaDa bASeya itihAsa.
maysUru: Di.vi.ke.mUrti.
venkaTAcala SAstrI, Ti. vi. 1994. ’upOdgAta’. venkaTAcala SAstrI (sam.) kESirAja viracita SabdamaNi darpaNam, puTa 1-
- bengaLUru: kannaDa mattu samskruti nirdESanAlaya.
sItArAmayya, vi. 1979. prAcIna kannaDa vyAkaraNagaLu.
maysUru: maysUru viSvavidyAnilaya.
subrahmaNyam, pi. es. (baralide) ADicivijaiciTi chiomThiciDiciNaive
hOkingsa, pi. mattu paylaT-raycUr, si. 1992. m
viSayasUci
aNakisuva pada 304, 313-15 anusvAra 144 artavyatyAsa 97 arakalagUDu 106 aresvara 161 allagaLe 216, 241, 321 Aguvike 193-5
Aguvike-mADuvike 182-93, 195-206, 221-3 AtmArta 291-2 Aydam 162 Aryaru 24 inDO-Aryan 270 inDO-yurOpiyan 16, 183 immaDi RakAra 314
iru kriyApada 229 iruLa 22 ilAmayTa 24 Igina samaya 226-7
uddasvara 267 upAdyAya 55-6, 70, 100 urAl-AlTEyik 24 179, 209, 213, 221-3, 315-16; hagura-tUka 39-40, emenO 72-3, 249 ay-avgaLu 38-9 olavu 313 oLanADu 18, 21-31, 47, 163, 291, 312 kannaDa-telugu lipi 39
kAlDavel 21
kuDuk 23, 45, 195, 245, 277 kuRumba 22 kUDupada 240 kUyi 23, 75, 249-50 keArnagara 106 kelasa 319-20 kESirAja 168 kELuga 273, 276, 287-8 koDagu 22, 75 kone 280, 285, 293, 313 koraga 22, 25, 195 koraLisida uccAraNe 94, 95- kOta 22 kOlAmi 23, 60, 64, 140, 277 krudanta 227 kruSNamUrti 24, 162, 242, 270-2, 191-2, 193-4, 297 gavDa kannaDa 52, 69-70, 89, 132, 2378, 274, 276, 282-3,
gavDa, kuSAlappa 52
gavDa, gurubasavE 72, 115 gavravArta 201, 203-4, 248, 276 gulbarga 54-5, 69-70, 82, 86-7, 100-1 cAmarAjanagara 85, 141, 144 cidAnanda mUrti 105-6 japAnIs 24 jEnukuruba 55-6, 83 jODisuva rUpa 216, 321-4 jODupada 41, 134, 136, 179, 256, 270-2, 306, 309,
taDeyilladuli 137, 161-73 tiLiyada pada 295-7 tenku oLanuDi 54, 82, 85-6, 108
dapa oTTu 226 dAravADa 105, 228 dikku 279
dunDagillada svara 163 dsvelebil 38 nanjanagUDu 100-1 nanTastike 15-6, 20, 24, 275-8 nakAra, eraDu rIti 92 naTarAjan 115 naDugannaDa 112, 229 naDudrAviDa 22-3, 103, 245, 249 narasimhayya 99, 111-12, 116, 164, 169, 322 nAykiDi 23 niyama-olavu 81 nuDikuTumba 21 pampabArata 38, 111, 226-7, 244, 289 padakOSa 304, 314 paylaT-raycUr 17 paramaSivam 183 paScimagaTTa 18 paLeyaLike 196, 203, 205, 240, 277-8, 280, 317, 122 pAScAtya vyAkaraNa 291 pengo 23 pramANa 279 praSnArtaka pada 297 prAsa 38-9
baDagu oLanuDi 54, 82, 86, 110-4, 171 baDagudrAviDa 22-3, 103, 195, 245 baraha 144 balUcistAna 19 baLLAri 56, 100, 171 bAlakruSNan 73, 115, 200, 246, 298, 327 bEru 40, 42, 75-6 brAhuyI 19, 23-4 brAhmI lipi 25, 39 manDa 23 maDacida vyanjana 107 manuSya 128, 219, 284-5, 298-9 maysUru 54-5, 82-3, 86-7, 101 marATi 105
mahAprANAkSara 315 mADuvike 194, 195 mAtina kelasa 319 mAltO 23, 195, 245 mungeLagina svara 85
mundina samaya 26, 191-2, 217, 224-29, 232 mundina svara - hindina svara 41 mUguli 137, 152 mUDu-baDagu oLanuDi 171 mUlanuDi 19-29 racane-oLaracane 180 rAmacandra rAv 111 rUDiya kelasa 217-8, 237 lArinjal 162, 242, 297 lingabEda 201, 245, 249, 272 vacana 272, 316 vaDDArAdane 289 vayyAkaraNi 133, 226-7, 291 varNisu 320 viSESaNa 278, 280 Sarattu 325
Sitiladvitva 134 sambandada oTTu 278-9, 306 sambandisuva rUpa 216, 324-5 samskruta 16, 20, 21, 127
sakarmaka-akarmaka 182-6, 189, 191, 193-4, 202 sakalESapura 107 samayada oTTu 216, 240-1, 321 sarvanAma 287 subrahmaNyam 62, 92, 119, 127-8, 162, 198, 202-3, 224,
suru 280, 285, 293 sErikeya badalAvaNe 309-11 sonne 144, 322 sonne oTTu 207, 255 soliga 69, 72, 102, 114-5 svara, giDDa-udda 35-6, 41, 58, 61, 83; mUgisida 71, 83-4; maDacida 72; bidduhOgu 81-3; dunDagillada 70-1, 89; hesaru 35; eNike 35, 68
svEcce 323 halavacana 26, 134, 183, 216, 245, 251, 272-3, 288-9,
haLetamiLu 92, 96, 98, 109, 163, 208, 252, 277 hindina samaya 191, 198, 217-24, 227, 229-31 hirEmaTa 104 hengasu 269, 270, 272, 298, 316
hesarisu 320 hoDeyuli 114, 119, 137, 145, 152, 156-61 hosUru 106 hoLEnarasIpura 105 hOkingsa 17 (pustakada heccina puTagaLalliyU kANisuva kannaDa, haLegannaDa,
mattu tamiLu padagaLannu I sUciyalli sErisalilla)
bASAprakASanada itara pustakagaLu
Di. en. Sankara baT bareda itara pustakagaLu:
- kannaDakke bEku kannaDaddE vyAkaraNa, 2000, 2001; doDDa mADiruva 3nE mudraNa 2006; puTa 248, rU 140.
-
kannaDa barahavannu saripaDisONa! 2005, puTa 247, rU.
-
nijakkU haLegannaDa vyAkaraNa entahadu? 2005, puTa 265,
- kannaDa padagaLa oLaracane, 1999; doDDa mADiruva eraDanE
mudraNa 2002, puTa 239, rU. 120.
- kannaDada sarvanAmagaLu, 2003, puTa 192, rU. 46.
- bASeya bagege nIvEnu balliri?, 1970, 1998, doDDa
mADiruva mUranE mudraNa 2002, puTa 191, rU. 100.
- kannaDa vAkyagaLa oLaracane, 2004, eraDanE mudraNa 2006,
puTa 280, rU. 120.
bArati baT bareda pustakagaLu:
- nanna beljiyam pravAsa, 2000, puTa 160, rU. 50.
- tAyandirige kivimAtu, 2007, puTa 224, rU. 120.
dabre nArAyaNa SAstrigaLu bareda pustaka: sanAtanatvada iNukunOTagaLu, 2007, puTa 264, rU. 140
pratigaLige bareyiri:
atri buk senTar, 4, SarAvati kaTTaDa, balmaTa, mangaLUru 575 001
dUravANi: 0824-2425161, -249397