kannaDa barahada padasamasye
lEkhakaru: Di. en. Sankara baT mULa: YouTube udangaLu — 25 bhAgagaLu odidaravaru: malati baT
mUla paThya (kannaDa lipi): kn/full.md ingliS viSlEShaNe: en/summary.md
oLapiDi
- viShaya 1 — padasamasye: baraha mattu pada naDuvina gondala
- viShaya 2 — tatsama padagaLu: kannaDada mEle samskxtada hidiTa
- viShaya 3 — hosa pada kaTTuvu: samskxta mArga alla, kannaDa mArga
- viShaya 4 — innegina lEkhakaru mattu pada DALike
(mUla paThya: udanga grantheyinda 25 bhAgagaLalli 20 bhAgagaLige paThya dorakide illa; eraDu bhAgagaLu tappAda citra; ondu bhAga aTTa kannaDeyinda toLedu hOgide. I vargIkaraNe paTTe tiku paThya mattu ingliS viSlEShaNeyinda tIgaLisi mADiside.)
viShaya 1 — padasamasye: baraha mattu pada naDuvina gondala
bhAgagaLu 1–7
DNS baT avara viSlEShaNeyalli ‘padasamasye’ embudu eraDu hAdiyinda kannaDa bareha kuNTAguttade enduva sAraASa:
kannaDa bareyuvAgina padakoSa samskxta tatsama padagaLinda tiMbidE iruttade — AdaDe kannaDada svantada drAviDa mULada padagaLu onDaDE iruvAgalU. I hamiMtu makkaLige kannaDa barahavanu kalisuvaLLi heccina kaTTa AguttAre: samskxta mULada padagaLa baraha niyama bEre, kannaDa mULada padagaLa baraha niyama bEre — eraDu vyavastheyanu onDige kaLiyabbEkAguttade.
hosatonDu viShaya, hosatonDu parikaraNa varnisuvAga kannaDa lEkhakaru samskxta vyutpatti mattu sandhi-samAsa niyamavannu hididukoLLuttAre. I ‘Adalike’ mArgada badale drAviDa mULada padagaLannu mattu kannaDa oTTugaLannu baLasuvudu DNS baT avara mULa sUcane.
(bhAgagaLu 1–7: heccina bhAgagaLige paThya dorakide illa)
viShaya 2 — tatsama padagaLu: kannaDada mEle samskxtada hidiTa
bhAgagaLu 8–14
bhAga 8 tiku kannaDatannu torisuttade: ‘I adhyAya ivattina kannaDa lEkhakaru A viShayavanu hEge nODuttAre’ enba tara muKya vAkya dorakuttade. idu baTavara viSlEShaNe — I vaishiSTyavE innEnadarU kannaDa naDigarAdaru gamanisuttAre enba Ase huttisuttade.
tatsama pada embudu samskxtadinda ‘hAgeye’ tanda eravalu pada — avugaLa uccAraNe mattu baraha niyama samskxta vyavastheyalli nilluturuttade. kannaDada svantada nuDiyalli A padagaLa uccaraNe badalAguttade, Adare baraha A badalAvaneyanu horaTu hOguttade.
kannaDa padagaLannu kannaDa niyamadale bareyabEku; samskxta tatsama padagaLannu samskxta niyamadale bareyabEku — I eraDu niyama makkaLige kalisuvaLLi garbaDaLAguttade. baT avara nOTadalli, kannaDa mULada padagaLige kannaDada svantada baraha niyama sAku — A niyamada mEle heccugaLilli samskxta saTakku bAgilla.
(bhAga 8 mAtrame svalpa paThya dorakuttade; bhAgagaLu 9–14 labhyavilla)
viShaya 3 — hosa pada kaTTuvu: samskxta mArga alla, kannaDa mArga
bhAgagaLu 15–21
DNS baT avara pratipadane I viShayada mUDe: hosatonDu parikaraNa athavA vicAravanu varnisuvAga, kannaDa lEkhakaru samskxta sandhi-samAsa vyutpattiyanna baLasuttAre. adu kannaDa bhASheyagi uccitavalla. kannaDa drAviDa bhAShe — avuLa pada kaTTuva niyama drAviDa mULada.
drAviDa pada kaTTuva viDhAnagaLu:
- drAviDa mULa paDagaLannu (nambi paDagaLu) baLasuvu
- kannaDa oTTugaLannu (pratyaya bhAva) joDisuvu
- mAtu hEge AguturuttaDE, hAgeye bareyuvu (uccAraNeyaganauvada baraha)
pustakaKkE hesa idu: baT Book 31 (ingliS padagaLige kannaDadde padagaLu) mAttu Book 16 (nuDiyarimeyapadagaLige kannaDadde padagaLu) ivugaLalli I niyamada mULaka hosa kannaDa padagaLannu koTTidDAre — Book 11 avara tattvagAna viSlEShaNe, ivugaLu A tattvada prayOga.
(bhAgagaLu 15–21: heccina bhAgagaLige paThya dorakide illa)
viShaya 4 — innegina lEkhakaru mattu pada DALike
bhAgagaLu 22–25
baT Book 30ra aIdu neyya adhyAya (kannaDa barahada padasamasye) hELE Book 11kkE ondE hEsariruvudu — Book 11 I viShayada mULa svantantra pustaka, nantara Book 30alli saMkShiptagOnDitu enba sandarbha sADhyavAguttade.
innegina kannaDa lEkhakaru pada DALikeya vishayalli onDu rIti kaLaLiDuttAre: tatsama padagaLannu bayasuttAre, Adalike padagaLannu heccutAre, AdaDe drAviDa mULada svantada padagaLannu upayogisuvudilla. I paripATi makkaLige kannaDa barahavanu toMdareyAgisuttAde.
mArupADugaLa sUcane (baT avara nOTadalli):
- samskxta tatsama padagaLa baLakeyanu kaDime mADuvu — drAviDa svantada padagaLannu beLeyisiku
- avaSyakavAdAga Adalike padagaLannu baLasidare, kannaDigaru hEge uccAraNe mADuttArO hAgE bareyuvu
I mArpADigaLu jAriyAdare, kannaDa barahavanu kaLiyuvudu mattu baLasuvudu eraDU sUlabavAguturuttaDE.
(bhAgagaLu 22–25: paThya dorakide illa)
muKya parikalpanegaLu (Eke)
| kannaDa lipi | Eke | artha |
|---|---|---|
| ಪದಸಮಸ್ಯೆ | padasamasye | barehadalli pada kaTTuva samasyE |
| ತತ್ಸಮ ಪದ | tatsama pada | hAgeye tanda samskxta eravalu pada |
| ತದ್ಭವ ಪದ | tadbhava pada | kannaDa uccAraNEge hordArida samskxta eravalu pada |
| ಒಟ್ಟು | oTTu | kannaDada svantada oTTu (suffix) |
| ಸಮಾಸ | samAsa | samskxta rIti jODu pada (baT hELuvudu tappAguttade) |
| ನಾಡ್ ನುಡಿ | nAD nuDi | tAynuDi, svantada nuDi |
| ಕನ್ನಡದ್ದೇ ಪದ | kannaDadde pada | drAviDa mULada svantada kannaDa pada |
| ದ್ರಾವಿಡ | drAviDa | drAviDa (bhAShe kuTumba) |
| ಎರವಲು ಪದ | eravalu pada | bEre bhASheinda tanda Adalike pada |