ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ — ಸಂಪುಟ ೧

ಲೇಖಕರು: ಡಿ. ಎನ್. ಶಂಕರ ಭಟ್ ಪ್ರಕಟಣೆ: 2010 ಮೂಲ: PDF (Google Drive)

ಪರಿವಿಡಿ (ಸಂಪುಟ ೧)

• ಅಧ್ಯಾಯ 1 — ಮುನ್ನೋಟ
• ಅಧ್ಯಾಯ 2 — ಪದಗಳ ಇಟ್ಟಳ: ಹೆಸರುಪದಗಳು
• ಅಧ್ಯಾಯ 3 — ಪದಗಳ ಇಟ್ಟಳ: ಉಳಿದ ಪದಗಳು
• ಅಧ್ಯಾಯ 4 — ಪದರೂಪಗಳ ಇಟ್ಟಳ

ಸಂಪುಟ ೨ →

---

ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ-1

(ಇದು ಕನ್ನಡದ್ದೇ ವ್ಯಾಕರಣ)

ಡಿ. ಎನ್. ಶಂಕರ ಬಟ್

ಬಾಶಾಪ್ರಕಾಶನ
ಹೆಗ್ಗೋಡು, ಸಾಗರ

KANNADA BARAHADA SOLLARIME (A Grammar of Kannada) by D. N. Shankara Bhat, Ninasam, Heggodu, Sagara 577 417. Phone:

ಮೊದಲನೆಯ ಅಚ್ಚು: 2010

ಬಿ : ಬರಹಗಾರ

ಹೊರತರಿಕೆ ಬಾಶಾಪ್ರಕಾಶನ, ಹೆಗ್ಗೋಡು, ಸಾಗರ 577 417

ºÀAaPÉ ಅತ್ರಿ ಬುಕ್ ಸೆಂಟರ್, 4, ಶರಾವತಿ ಕಟ್ಟಡ, ಬಲ್ಮಟ, ಮಂಗಳೂರು 575 001

CZÀÄÑ ಶ್ರೀಶಕ್ತಿ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ಪ್ರೆಸ್, 13ನೇ ಅಡ್ಡರಸ್ತೆ, ಜಯನಗರ ಮಯ್ಸೂರು 570 014

ಮುನ್ನುಡಿ

ಇವತ್ತು ನವi್ಮಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ `ಕನ್ನಡ ವ್ಯಾಕರಣ’ಗಳು ನಿಜಕ್ಕೂ ಕನ್ನಡದ ವ್ಯಾಕರಣಗಳೇ ಅಲ್ಲ; ಯಾಕೆಂದರೆ, ಅವು ಕನ್ನಡದ ಪದ, ಪದಕಂತೆ, ಮತ್ತು ಸೊಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಎಂತಹ ಕಟ್ಟಲೆಗಳು ಬಳಕೆಯಾಗು ತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಬದಲು, ಸಂಸ್ಕ್ರುತ ವ್ಯಾಕರಣದ ಕಟ್ಟಲೆಗಳನ್ನು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಅಳವಡಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಹತ್ತು ವರ್ಶಗಳ ಹಿಂದೆ ನನ್ನ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಬೇಕು ಕನ್ನಡದ್ದೇ ವ್ಯಾಕರಣ ಎಂಬ ಹೊತ್ತಗೆಯಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೆ.

ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಕನ್ನಡದ್ದೇ ಆದ ವ್ಯಾಕರಣವೊಂದನ್ನು ಬರೆಯಲು ಆವತ್ತಿನಿಂದಲೂ ನಾನು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದೆ; ಆದರೆ, ಅದು ಏನು ಮಾಡಿದರೂ ಮುಂದೆ ಹೋಗು ತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಈಗ ಅದಕ್ಕೆ ಸಮಯ ಬಂದಿರುವ ಹಾಗೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ; ಅದರ ಮೊದಲನೆಯ ತುಂಡನ್ನು ಬರೆದು ಮುಗಿಸಿ, ಓದುಗರ ಮುಂದಿಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.

ಇದರಲ್ಲಿ ನಾನು ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ(ವ್ಯಾಕರಣ)ಯನ್ನು ಬರೆಯು ತ್ತಿದ್ದೇನೆ; ನುಡಿಯ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆಗಿಂತ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ ಹಲವು ವಿಶಯ ಗಳಲ್ಲಿ ಬೇರಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಇದರ ಮೊದಲನೆಯ ಪಸುಗೆಯಾದ ಮುನ್ನೋಟದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಇವತ್ತು ಕನ್ನಡ ಬರಹದಲ್ಲಿ ಎಂತಹ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆಯ ಕಟ್ಟಲೆಗಳು ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸುವುದ ರೊಂದಿಗೆ, ಎಂತಹವು ಬಳಕೆಯಾದರೆ ಒಳ್ಳೆಯದು ಎಂಬುದನ್ನೂ ಅದು ತಿಳಿಸ ಬಲ್ಲುದು.

ಕನ್ನಡ ಬರಹ ಮೇಲ್ವರ್ಗದವರದಾಗಿ ಮಾತ್ರವೇ ಉಳಿಯದೆ ಎಲ್ಲರದಾಗ
ಬೇಕು, ಮತ್ತು ಹಾಗಾಗುವಂತೆ ಅದರಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ ಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂಬುದು ನನ್ನ ನಿಲುವು. ಇದಕ್ಕೆ ನೆರವಾಗುವಂತೆ, ಕನ್ನಡ ಬರಹದಿಂದ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಬೇಕಿಲ್ಲದ ಕೆಲವು ಬರಿಗೆಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆಮಾಡಿರುವ `ಹೊಸಬರಹ’ವನ್ನು ಈ ಹೊತ್ತಗೆಯಲ್ಲೂ ಬಳಸಿದ್ದೇನೆ.

ಇದಲ್ಲದೆ, ಕನ್ನಡ ಬರಹದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಸಂಸ್ಕ್ರುತ ಎರವಲುಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ನೆರವಾಗುವಂತೆ, ಎರಡು ಮತ್ತು ಮೂರನೇ ಪಸುಗೆ ಗಳಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡದವೇ ಆದ ಪದ ಮತ್ತು ಒಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಹೊಸ ಪದಗಳನ್ನು

4 / ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ

ಹೇಗೆ ಉಂಟುಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಅರಿಮೆಯ (ವಿಜ್ನಾನದ) ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಪದಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಬೇಕೆಂದಿರುವವರು ಸಂಸ್ಕ್ರುತದ ಮರೆಹೊಗುವ ಬದಲು, ಕನ್ನಡದಲ್ಲೇನೇ ತಮಗೆ ಬೇಕಾಗಿರುವ ಪದ ಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಲು ಇದು ತಿಳಿವನ್ನೀಯಬಲ್ಲುದು.

ನನ್ನ ಇತ್ತೀಚೆಗಿನ ಕನ್ನಡ ವ್ಯಾಕರಣ ಯಾಕೆ ಬೇಕು? ಎಂಬ ಹೊತ್ತಗೆ ಯಲ್ಲಿ ಹಲವು ಬಗೆಯ ಕಲಿಕೆ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ ಹೇಗೆ ನೆರವಿಗೆ ಬರಬಲ್ಲುದು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಅಂತಹ ನೆರವನ್ನು ಕೊಡಬಲ್ಲ ಹೊತ್ತಗೆಗಳನ್ನು ಬರೆಯುವವರಿಗೆ ಈ ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ ಅಡಿಗಟ್ಟನ್ನೊದಗಿಸುವಂತಾಗಲಿ ಎಂಬುದು ನನ್ನ ಹಾರಯ್ಕೆ.

ಈ ಹೊತ್ತಗೆಯನ್ನು ಅಚ್ಚುಹಾಕಿಸುವಲ್ಲಿ ಹಣಸಹಾಯ ಮಾಡಿರುವ ಗೆಳೆಯ ರಾದ ಶ್ರೀ ಹೆಗ್ಗೆರೆ ರಾಜ್ ಅವರನ್ನು, ಇದನ್ನು ಅಂದವಾಗಿ ಅಚ್ಚುಹಾಕಿಸಿರುವ ಶ್ರೀಶಕ್ತಿ ಇಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ಪ್ರೆಸ್ನ ರಾ. ಶ್ರೀ. ಮೋಹನ ಮೂರ್ತಿ ಅವರನ್ನು, ಇದರ ಮಾರಾಟದ ಹೊಣೆ ಹೊತ್ತಿರುವ ಅತ್ರಿ ಬುಕ್ ಸೆಂಟರಿನ ಜಿ. ಎನ್. ಅಶೋಕ ವರ್ದನ ಅವರನ್ನು, ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಬರೆಯುವಲ್ಲಿ ಹಲವು ಬಗೆಯ ನೆರವನ್ನು ನೀಡಿರುವ ನನ್ನ ಮಡದಿ ಬಾರತಿ ಬಟ್ ಅವರನ್ನು ನಾನು ಇಲ್ಲಿ ನೆನಪಿಸ ಬಯಸುತ್ತೇನೆ.

ಹೆಗ್ಗೋಡು, ಸಾಗರ dÆ£ï 1, 2010

ಡಿ.ಎನ್.ಶಂಕರ ಬಟ್

M¼À¦r

1ನೇ ಪಸುಗೆ : ಮುನ್ನೋಟ

1.1 ವ್ಯಾಕರಣ ಮತ್ತು ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ
1.1.1 ಸೊಲ್ಲರಿಮೆಯ ಕಟ್ಟಲೆಗಳು
1.1.2 ಗೆ ರೂಪದ ಹಿಂದಿರುವ ಕಟ್ಟಲೆಗಳು 1.1.3 ಬೇರೆ ಬಗೆಯ ಕಟ್ಟಲೆಗಳು

1.2 ಕನ್ನಡದ ಹಲವು ಬಗೆಗಳು 1.2.1 ಯಾವುದು ಎಲ್ಲರ ಕನ್ನಡ?
1.2.2 ಎಲ್ಲರ ಕನ್ನಡ ಇವತ್ತು ಎಲ್ಲರದಾಗಿಲ್ಲ
1.2.3 ಎಲ್ಲರದಾಗಲು ಏನು ಮಾಡಬೇಕು?

13 14 16 16

18 19 21 22

28 1.3 ನುಡಿ ಮತ್ತು ಬರಹ
29 1.3.1 ಮಾತು ಮತ್ತು ಬರಹಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು
30 1.3.2 ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿಗೆ ಕಾರಣಗಳು 33 1.3.3 ನುಡಿಯ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ ಮತ್ತು ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ 1.3.4 ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು ಬರಹದಲ್ಲಿ ಸಹಜವಾಗಿ ನಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ 35 36 1.3.5 ಈ ಹೊತ್ತಗೆಯ ಹಮ್ಮುಗೆ

1.4 ಬರಹದ ಏರ್ಪಾಡು 1.4.1 ಪದಗಳು ಮತ್ತು ಬರಿಗೆಗಳು
1.4.2 ಪದಗಳ ಇಟ್ಟಳ 1.4.3 ಗುರುತಿಸುವ ಕೆಲಸ
1.4.4 ಎಸಕವನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಕೆಲಸ 1.4.5 ಪರಿಚೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಕೆಲಸ
1.4.6 ಬೇರೆ ಕೆಲಸಗಳು

38 39 40 42 44 45 46

6 / ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ

1.4.7 ಪದರೂಪಗಳ ಇಟ್ಟಳ 1.4.8 ಪದಕಂತೆಗಳ ಇಟ್ಟಳ

1.5 ಸೊಲ್ಲುಗಳ ಇಟ್ಟಳ
1.5.1 ಕನ್ನಡದ ಮುಕ್ಯ ಸೊಲ್ಲಿಟ್ಟಳಗಳು 1.5.2 ಎಸಕಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಪಾಂಗುಗಳು 1.5.3 ಹುರುಳು ಪತ್ತುಗೆ ಮತ್ತು ಬಳಕೆ ಪತ್ತುಗೆ 1.5.4 ನೆಲೆಗೊಳಿಸುವುದು

1.6 ಬರಿಗೆಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಉಲಿಪು 1.6.1 ಬರಿಗೆಗಳ ಉಲಿಪು
1.6.2 ಬರಿಗೆಗಳ ರೂಪಗಳು 1.6.3 ಹೆಚ್ಚಿನ ಬರಿಗೆಗಳ ಬಳಕೆ 1.6.4 ಇಂಗ್ಲಿಶ್ ಎರವಲುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬರಿಗೆಗಳು

1.7 ಬರಹದ ಗುರುತುಗಳು 1.7.1 ಉಲಿಯ ಏರಿಳಿತವನ್ನು ತಿಳಿಸುವುದು 1.7.2 ಎಲ್ಲೆಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸುವುದು

1.8 ತಿರುಳು

48 49

50 52 56 58 60

62 64 74 76 78

81 82 84

85

2ನೇ ಪಸುಗೆ ಪದಗಳ ಇಟ್ಟಳ : ಹೆಸರುಪದಗಳು

87 2.1 ಮುನ್ನೋಟ
89 2.2 ಸೇರಿಕೆಯ ಒಲವುಗಳು
2.2.1 ಪದಗಳ ಕೊನೆಯ ತೆರೆಯುಲಿ ಬಿದ್ದುಹೋಗುವುದು 90 2.2.2 ತೆರೆಯುಲಿಗಳ ಮೊದಲು ಮುಚ್ಚುಲಿ ಇಮ್ಮಡಿಯಾಗುವುದು 95 97 2.2.3 ಎಸಕಪದಗಳ ಕೊನೆಯ ಎಕಾರ ಅಕಾರವಾಗುವುದು 99 2.2.4 ಉದ್ದ ತೆರೆಯುಲಿ ಗಿಡ್ಡವಾಗುವುದು 2.2.5 ಎರಡನೇ ತೆರೆಯುಲಿಯ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು 101 2.2.6 ಮುಚ್ಚುಲಿಗಳ ಮೊದಲಿನ ರಕಾರದ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು 103 2.2.7 ಮುಚ್ಚುಲಿಗಳ ಮೊದಲಿನ ಮೂಗುಲಿಗಳ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು 105 2.2.8 ತೆರೆಯುಲಿಗಳ ಮೊದಲು ಬರುವ ಡಕಾರ-ರಕಾರಗಳು 107

M¼À¦r / 7

2.2.9 ಕಕಾರ-ತಕಾರಗಳು ಗಕಾರ-ದಕಾರಗಳಾಗುವುದು
108 2.2.10 ಹಕಾರ, ಬಕಾರ ಮತ್ತು ಮಕಾರಗಳು ವಕಾರಗಳಾಗುವುದು 112 114 2.2.11 ಪದಗಳ ಕೊನೆಯ ಉಕಾರ ಬಿದ್ದುಹೋಗುವುದು

2.3 ಹೆಸರುಪದಗಳ ಇಟ್ಟಳ

117

2.4 ಒಟ್ಟಿಸಿದ ಹೆಸರುಪದಗಳು 2.4.1 ಎಸಕಪದಗಳಿಂದ ಹೆಸರುಪದಗಳು

118 120

1. ಗ ಒಟ್ಟು (120), 2-3. ಇಕೆ ಮತ್ತು ಗೆ ಒಟ್ಟುಗಳು (121), 4. ತ ಒಟ್ಟು (126), 5. ಹ ಒಟ್ಟು (128), 6. ತೆ ಒಟ್ಟು (128), 7. ಕ ಒಟ್ಟು (129), 8. ಅಲು ಒಟ್ಟು (130), 9. ಅ ಒಟ್ಟು (130), 10. ವು/ಪು/ಹು ಒಟ್ಟು (132), 11. ಮೆ/ವೆ ಒಟ್ಟು (133), 12. ವಳಿ ಒಟ್ಟು (135), 13. J MlÄÖ (136), 14. E MlÄÖ (136),
2. ತನ ಒಟ್ಟು (137), 16. ಸೊನ್ನೆ ಒಟ್ಟು (137), ಬೇರೆ ಕೆಲವು ಒಟ್ಟುಗಳು (139).

2.4.2 ಹೆಸರುಪದಗಳಿಂದ ಬೇರೆ ಹೆಸರುಪದಗಳು:

1. ಇಗ ಒಟ್ಟು (142), 2. ಗಾರ ಒಟ್ಟು (143), 3. ತನ ಒಟ್ಟು (143), 4. ಇಕೆ ಒಟ್ಟು (144), 5. ಇಗೆ ಒಟ್ಟು (144), 6. ಅ ಒಟ್ಟು (146), 7. ವಳಿ ಒಟ್ಟು (147),
2. ಅಳಿ ಒಟ್ಟು (147), 9. ವು/ಪು/ಹು ಒಟ್ಟು (147),
3. ಎ ಒಟ್ಟು (148), 11. ಮೆ/ವೆ ಒಟ್ಟು (149), ಬೇರೆ ಕೆಲವು ಒಟ್ಟುಗಳು (149), ಹೆಂಗಸರ ಹುರುಳಿನ ಒಟ್ಟುಗಳು: ಇತ್ತಿ ಒಟ್ಟು (150), ತಿ ಒಟ್ಟು (151), ಇ ಒಟ್ಟು (151), ಎ ಒಟ್ಟು (151). 2.4.3 ಪರಿಚೆಪದಗಳಿಂದ ಹೆಸರುಪದಗಳು:

1-2. ಅ ಮತ್ತು ಇ ಒಟ್ಟುಗಳು (152), 3. ತನ ಒಟ್ಟು (153), 4. ಪು/ಹು ಒಟ್ಟು (154), 5. ಮೆ ಒಟ್ಟು (155), 6. ಸೊನ್ನೆ ಒಟ್ಟು (155), ಬೇರೆ ಒಟ್ಟುಗಳು (156)

141

152

2.4.4 ಒಟ್ಟುಗಳ ಹೋಲಿಕೆ
2.4.5 ಎಣಿಕೆಬೇರುಗಳಿಂದ ಹೆಸರುಪದಗಳು

156 158

8 / ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ

2.5 ಜೋಡುಪದಗಳು 2.5.1 ಹೆಸರುಜೋಡುಗಳು

(1) ಪತ್ತುಗೆಯನ್ನು ಬಳಸಿ ಗುಂಪಿಸುವುದು (2) ಎಸಕಪದವನ್ನು ಬಳಸಿ ಗುಂಪಿಸುವುದು 2.5.2 ಹೆಸರುಜೋಡುಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿಕೆಯ ಹೊರಪಡಿಕೆಗಳು 2.5.3 ಎಸಕಜೋಡುಗಳು

(1) ಹೊತ್ತಿನ ಇಟ್ಟಳ (2) ಪತ್ತುಗೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸ
(3) ಹೋಲಿಕೆಯ ಎಸಕ (4) ಎಸಕಪದ ಇಲ್ಲವೇ ಹೆಸರುಪದ
2.5.4 ಎಸಕಜೋಡುಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿಕೆಯ ಹೊರಪಡಿಕೆಗಳು
2.5.5 ಪರಿಚೆಜೋಡುಗಳು

(1) ಹೆಸರುಪರಿಚೆಗಳ ಬಳಕೆ
(2) ಎಸಕಪರಿಚೆಗಳ ಬಳಕೆ

2.5.6 ಬೇರೆ ಬಗೆಯ ಜೋಡುಪದಗಳು

2.6 ತಿರುಳು

158 160 161 168 170 172 173 174 175 175 175 176 178 184 189

192

ಮೂರನೇ ಪಸುಗೆ ಪದಗಳ ಇಟ್ಟಳ: ಉಳಿದ ಪದಗಳು

3.1 ಮುನ್ನೋಟ
3.2 ಎಸಕಪದಗಳ ಇಟ್ಟಳ
3.2.1 ಒಟ್ಟಿಸಿದ ಎಸಕಪದಗಳು 3.2.2 ಸೇರಿಕೆಯ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು 3.2.3 ಒಟ್ಟುಗಳ ಕೊಗೆತ:

194 194 195 195 198

1. ಇಸು ಒಟ್ಟು (198), 2. ಚು ಒಟ್ಟು (201), 3. ಗು ಒಟ್ಟು (202), 4. ಕು ಒಟ್ಟು (203), 5. ಪು/ವು/ಹು ಒಟ್ಟು (204), ಬೇರೆ ಒಟ್ಟುಗಳು (205)

3.3 ಕೂಡುಪದಗಳು 3.3.1 ಮೊದಲನೆಯ ಪದದ ಮೇಲೆ ಗುಂಪಿಸುವುದು (1) ಮೊದಲ ಪದ ಹೆಸರುಪದ

205 207 207

M¼À¦r / 9

(2) ಮೊದಲ ಪದ ಪರಿಚೆಪದ 210 (3) ಮೊದಲ ಪದ ಎಸಕಪದದ ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪ 213 216 (4) ಮೊದಲ ಪದ ಎಸಕಪದದ ಬೇರೆ ರೂಪ
216

3.3.2 ಎರಡನೆಯ ಪದದ ಮೇಲೆ ಗುಂಪಿಸುವುದು

1. ಕೊಳ್ಳು (218), 2. ಆಡು (219), 3. ಆಗು ಮತ್ತು ಮಾಡು (220), 4. ಇಡು (222), 5. ಕೊಡು (222),
2. ಕಟ್ಟು (223), 7. ಹೋಗು (224), 8. ಬೀಳು (225), 9. ºÁPÀÄ (225), 10. PÉqÀÄ (226), 11. ಬಿಡು (227), 12. ಇಕ್ಕು (227)

3.3.3 ಸೇರಿಕೆಯ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು

228

230 231 231

238 238

3.4 ಪರಿಚೆಪದಗಳ ಇಟ್ಟಳ
3.4.1 ಪರಿಚೆಬೇರುಗಳು 3.4.2 ಹೆಸರುಪರಿಚೆಗಳು

1. ಅಲು ಒಟ್ಟು (233), 2. ಕು ಒಟ್ಟು (234), 3. C MlÄÖ (235), 4. E MlÄÖ (236), 5. G MlÄÖ (236), 6. J MlÄÖ (236), 7. PÀ MlÄÖ (237), ಬೇರೆ ಒಟ್ಟುಗಳು (237)

3.4.3 ಎಸಕಪರಿಚೆಗಳು 3.4.4 ಪರಿಚೆಪದಗಳು

1. CUÉ MlÄÖ (239), 2. CgÉ MlÄÖ (239), 3. ಎ ಒಟ್ಟು (240), ಬೇರೆ ಒಟ್ಟುಗಳು (240)

3.4.5 ಅಣಕಪದಗಳು

(1) ತುಸು ಹೊತ್ತು ನಡೆಯುವ ಅಣಕಪದಗಳು
(2) ಒಮ್ಮೆಗೇ ನಡೆಯುವ ಅಣಕಪದಗಳು

3.5 ತೋರುಪದಗಳ ಇಟ್ಟಳ 3.5.1 ಎರಡು ಅಂಗಗಳು

3.6 ಎಣಿಕೆಪದಗಳ ಇಟ್ಟಳ
3.6 ಎರವಲು ಪದಗಳ ಇಟ್ಟಳ 3.6.1 ಸಂಸ್ಕ್ರುತದ ಎರವಲು ಪದಗಳು 3.6.2 ಮಾರ್ಪಡಿಸಿದ ಪದಗಳು

240 241 243

244 245

247 248 248 250

10 / ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ

3.6.3 ಮಾರ್ಪಡಿಸದ ಎರವಲು ಪದಗಳು 3.6.4 ಇಂಗ್ಲಿಶ್ನ ಎರವಲು ಪದಗಳು

3.7 ತಿರುಳು

ನಾಲ್ಕನೇ ಪಸುಗೆ ಪದರೂಪಗಳ ಇಟ್ಟಳ

4.1 ಮುನ್ನೋಟ
4.1.1 ಸೇರಿಕೆಯ ಕಟ್ಟಲೆಗಳು

(1) ಉಕಾರ ಬಿದ್ದುಹೋಗುವುದು (2) ಯಕಾರ ಬಂದು ಸೇರುವುದು (3) ಅಕಾರ ಬಿದ್ದುಹೋಗುವುದು

4.2 ಎಸಕಪದಗಳ ಪದರೂಪಗಳು
4.3 ಆಗಿಸುವ ಮತ್ತು ಸೇರಿಸುವ ರೂಪಗಳು
4.3.1 ಆಗಿಸುವ ರೂಪಗಳು
4.3.2 ಸೇರಿಸುವ ರೂಪಗಳು

4.4 ಕೊನೆರೂಪಗಳು 4.5 ಕೊನೆರೂಪಗಳ ಇಟ್ಟಳ: ತಿಳಿಸುವ ರೂಪಗಳು 4.5.1 ಎಸಕದ ಹೊತ್ತು 4.5.2 ಮುಂಬೊತ್ತಿನ ಒಟ್ಟು 4.5.3 ಹಿಂಬೊತ್ತಿನ ಒಟ್ಟು
4.5.4 ಹೊರಪಡಿಕೆಗಳು 4.5.5 ಈಪೆÇತ್ತಿನ ರೂಪಗಳು 4.5.6 ಕೊರೆಪದಗಳು 4.5.7 ಗುರುತಿನ ಒಟ್ಟುಗಳು

4.6 ಕೊನೆರೂಪಗಳ ಇಟ್ಟಳ: ಅರಿಕೆಯ ರೂಪಗಳು 4.6.1 ಆಡುಗ, ಕೇಳುಗ ಮತ್ತು ಹೆರತು ಪದಗಳು 4.6.2 ಸೇರಿಕೆಯ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು 4.6.3 ಕೊರೆಪದಗಳು

252 254

255

257 258 258 260 262

262 264 265 267

269 270 270 271 272 275 288 289 289

292 293 293 293

M¼À¦r / 11

4.7 ನಡುರೂಪಗಳು 4.7.1 ಪರಿಚೆರೂಪಗಳು 4.7.2 ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪಗಳು 4.7.3 ಬೇಡಿಕೆಯ ರೂಪ
4.7.4 ಹೆಸರುರೂಪಗಳು

4.8 ಹೆಸರುಪದಗಳ ಪದರೂಪಗಳು
4.8.1 ಎಣಿಕೆಯ ಒಟ್ಟು 4.8.2 ಎಸಕಪತ್ತುಗೆಯ ಒಟ್ಟುಗಳು
4.8.3 ಹೆಸರುಪತ್ತುಗೆಯ ಒಟ್ಟುಗಳು

4.9 ಬೇರೆ ಪದಗಳ ಪದರೂಪಗಳು
4.9.1 ಪರಿಚೆಪದಗಳ ಪದರೂಪಗಳು
4.9.2 ಆಡುಪದಗಳ ಪದರೂಪಗಳು
4.9.3 ತೋರುಪದಗಳ ಪದರೂಪಗಳು 4.9.2 ಎಣಿಕೆಪದಗಳ ಪದರೂಪಗಳು

4.10 ತಿರುಳು

294 295 300 305 306

307 307 310 315

317 318 320 321 323

324

English →

Eke →

1. ಮುನ್ನೋಟ

ವ್ಯಾಕರಣ

ಎಂಬ ಪದದ ಬದಲು, ಕನ್ನಡದ್ದೇ ಆದ

1.1 ವ್ಯಾಕರಣ ಮತ್ತು ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ ಸಂಸ್ಕ್ರುತದ ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ನಾನಿಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದ್ದೇನೆ. ಕನ್ನಡಿಗರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, `ವ್ಯಾಕರಣ ಎಂಬುದು ಯಾವ ಕೆಲಸಕ್ಕೂ ಬಾರದ ತೊಡಕು ತೊಡಕಾದ ಒಂದು ಕಗ್ಗಂಟು’ ಎಂಬ ಅನಿಸಿಕೆ ಇವತ್ತು ಅದನ್ನು ಕಲಿಯುವವರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿದೆ. CzÀgÀ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಹಳೆಗನ್ನಡದಿಂದ, ಮತ್ತು ಬೇರೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಹೊಸಗನ್ನಡದಿಂದ ಎತ್ತುಗೆಗಳನ್ನು ಕೊಡಬೇಕಾಗಿ ಬರುವುದು ಈ ಅನಿಸಿಕೆಯನ್ನು ಗಟ್ಟಿಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಸಂಸ್ಕ್ರುತದಿಂದ,

ನಿಯಮಗಳಿಗೆ

ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ

ಕನ್ನಡ ವ್ಯಾಕರಣ ಇಂತಹದೊಂದು ಕಗ್ಗಂಟಾಗಲು ಅದನ್ನು ಮೊದಲಿಗೆ
ಬರೆಯಹೊರಟ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಆಗಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕ್ರುತಕ್ಕಿದ್ದ ತುಂಬಾ ಕ್ಲಿಶ್ಟವಾದ ಪಾಣಿನಿಯ ವ್ಯಾಕರಣವನ್ನು ಮಾದರಿಯಾಗಿ ಇರಿಸಿಕೊಂಡುದೇ ಮುಕ್ಯ ಕಾರಣ. ಅದು ತುಂಬಾ ಕ್ಲಿಶ್ಟವಾಗಿದ್ದ ಕಾರಣ, ಅದರಲ್ಲಿದ್ದ ಕಟ್ಟಲೆಗಳನ್ನು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಅಳವಡಿಸುವ ಕೆಲಸವನ್ನಶ್ಟೇ ಮಾಡಲು ಅವರಿಗೆ ಸಾದ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಕನ್ನಡದ ನಿಜವಾದ ವ್ಯಾಕರಣ ಎಂತಹದು ಎಂಬುದನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲು ಈ ಕ್ಲಿಶ್ಟವಾದ ಸಂಸ್ಕ್ರುತ ವ್ಯಾಕರಣದ ಕಟ್ಟಲೆಗಳು ಅವರಿಗೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗಿದ್ದುವು.

ಕನ್ನಡದ

ಗಮನಿಸಿ,

ಅವರ ಬಳಿಕ ಬಂದವರಿಗೂ ಈ ತೊಡಕಿನಿಂದ ಹೊರಬರಲು ಆಗಲೇ ಇಲ್ಲ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಹಳೆಗನ್ನಡದ ಸಮಯದಿಂದ ಹೊಸಗನ್ನಡದ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಬರುವಾಗ ಕನ್ನಡ ನುಡಿಯಲ್ಲೂ ಹಲವು ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು ನಡೆದಿದ್ದುವು; ಇವನ್ನೆಲ್ಲ ವ್ಯಾಕರಣವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಕೆಲಸವನ್ನೂ ಸರಿಯಾಗಿ ನಡೆಸಲು ಅವರಿಗೆ ಸಾದ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಈ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ, ಇವತ್ತಿನ ಶಾಲಾವ್ಯಾಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಬರುವ ಕಟ್ಟಲೆಗಳನ್ನು ಹೊಸಗನ್ನಡದ ಪದಗಳನ್ನು, ಪದರೂಪಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಸೊಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರವೇ ಕೊಟ್ಟು ವಿವರಿಸಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ನಿಜಕ್ಕೂ ಈ ವ್ಯಾಕರಣಗಳು ಹೊಸಗನ್ನಡದ ವ್ಯಾಕರಣಗಳೇ ಅಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ನಾನು ನನ್ನ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಬೇಕು ಕನ್ನಡದ್ದೇ ವ್ಯಾಕರಣ ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ.

ವ್ಯಾಕರಣವೆಂಬುದು ಅಂತಹ ವಿಚಿತ್ರವಾದ ವಿಶಯವೇನಲ್ಲ. ನಾವು ಮಾತನಾಡುವಾಗ ಇಲ್ಲವೇ ಬರೆಯುವಾಗ ಸಲೀಸಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಿರುವ ಸೊಲ್ಲುಗಳ ಇಟ್ಟಳ ಎಂತಹದು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸಿ ಹೇಳುವುದಶ್ಟೇ ಅದರ

14/ ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ ಗುರಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ವಿಶಯದ ಮೇಲೆ ಒತ್ತುಕೊಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ, ಮತ್ತು ವ್ಯಾಕರಣ ಅನಿಸಿಕೆಯನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ, ಈ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಆ ಪದದ ಬದಲು `ಸೊಲ್ಲುಗಳ ಆಳವಾದ ತಿಳುವಳಿಕೆ’ಔಎಂಬ ಹುರುಳನ್ನು ಕೊಡಬಲ್ಲ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ JA§ ಬೇರೆಯೇ ಒಂದು ಪದವನ್ನು ಬಳಸಿದ್ದೇನೆ.

ಕೊಡುವ

JA§

¥ÀzÀ

PÀ»

1.1.1 ಸೊಲ್ಲರಿಮೆಯ ಕಟ್ಟಲೆಗಳು ನಾವು ಮಾತನಾಡುವಾಗ ಇಲ್ಲವೇ ಬರೆಯುವಾಗ ಹಲವಾರು ಸೊಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸೊಲ್ಲಿದೆ; ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತಿರುತ್ತೇವೆ. ಎಲ್ಲಿಗೂ ಹೋಗಬೇಡ. ಇಲ್ಲೇ ಇರು. ಬೇಗ ಬಂದುಬಿಡುತ್ತೇನೆ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಮೂರು ಸೊಲ್ಲುಗಳಿವೆ.

ಮನೆಗೆ ಹೋಗು

ಈ ರೀತಿ ಸೊಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ ನಾವು ಹಲವಾರು ಮನೆಗೆ ಹೋಗು ಕಟ್ಟಲೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಎಂಬ ಸೊಲ್ಲನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬೇಕಿದ್ದಲ್ಲಿ ಮನೆ ಪದಕ್ಕೆ ಗೆ ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಬೇಕು. ಇದಕ್ಕೆ ಬದಲು, ಎಂಬ ಸೊಲ್ಲನ್ನು ಮನೆ ಎಂಬ ಬೇರೊಂದು ಒಟ್ಟನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬೇಕಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಸೇರಿಸಬೇಕು, ಮತ್ತು ಹಾಗೆ ಸೇರಿಸುವಾಗ ಮನೆ ಪದದ ಬಳಿಕ ಒಂದು ಯಕಾರವನ್ನೂ ಬಳಸಬೇಕು.

ಮನೆಯಿಂದ ಬೇಗ ಬಾ EAzÀ

ಪದಕ್ಕೆ

ನಾವು ಇಂತಹ

ಸೊಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಬರುವ ಪದಗಳ ರೂಪಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಲೆಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇವನ್ನು JAzÀÄ ಕರೆಯಬಹುದು. ಮಾತನಾಡುವಾಗ ಇಲ್ಲವೇ ಬರೆಯುವಾಗ ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ನಾವು ಸುಳುವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಿರುತ್ತೇವೆ. ಅವನ್ನು ಬಳಸದೆ ನಾವು ಒಂದು ಸೊಲ್ಲನ್ನೂ ಆಡಲಾರೆವು ಮತ್ತು ಬರೆಯಲಾರೆವು.

ಕಟ್ಟಲೆಗಳು

ಸೊಲ್ಲರಿಮೆಯ

ನೂರಾರು

ಚಿಕ್ಕಂದಿನಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಲು ಮತ್ತು ಬರೆಯಲು ಕಲಿಯುತ್ತಿರುವಾಗಲೇನೇ ಇಂತಹ ನೂರಾರು ಕಟ್ಟಲೆಗಳನ್ನು ನಾವು ಕಲಿತುಕೊಂಡಿರುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ, ಅವನ್ನು ಬಳಸುವುದು ಹೇಗೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಾವು ಕಲಿತಿರುತ್ತೇವಲ್ಲದೆ, ಅವು ಎಂತಹವು ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಅವು ನಮ್ಮ ಮಿದುಳಿನಲ್ಲಿ ಅರಿವಿಗೆ JlPÀzÀ ರೂಪದಲ್ಲೇ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತಿರುತ್ತವೆ.

ನೆಲೆನಿಂತಿರುತ್ತವೆ,

ಮತ್ತು ಆ

ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಮನೆಗೆ ಮನೆ ಮತ್ತು ಕ್ಕೆ

ಸೂಚಿಸಿದ ಹಾಗೆ, ಒಟ್ಟಿಗೆ ಗೆ, ಇಗೆ

ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಬಳಸಬೇಕಾದಾಗ, ಮೇಲೆ UÉ ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಹಳ್ಳಿಗೆ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ

ಪದಕ್ಕೆ ಎಂಬ ಮೂರು ರೂಪಗಳಿವೆ:

1. ಮುನ್ನೋಟ / 15 ರೂಪ ಇದೆ (ಹಳ್ಳಿ+ಗೆ), ಕಾಡಿಗೆ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಇಗೆ ರೂಪ ಇದೆ ಬೆಟ್ಟಕ್ಕೆ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಕ್ಕೆ ರೂಪ ಇದೆ (ಬೆಟ್ಟ+ಕ್ಕೆ). ಸರಿಯಾಗಿ ಕನ್ನಡವನ್ನು ಬಲ್ಲವರೆಲ್ಲರೂ

ರೂಪಗಳನ್ನು

UÉ (ಕಾಡು+ಇಗೆ), ಮತ್ತು ಮೂರು F ಬಳಸಬಲ್ಲರು.

ಇದಲ್ಲದೆ, ಗೆ ಒಟ್ಟಿನ ಈ ರೂಪಗಳನ್ನು ಪದಗಳಿಗೆ ಸೇರಿಸುವಾಗ, ಪದಗಳಲ್ಲೂ D ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳನ್ನು ಕೆಲವು ಇಗೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸೇರಿಸುವಾಗ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಕಾಡು ಪದದ ಕೊನೆಯ ಉಕಾರವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಗೆ ಒಟ್ಟಿಗಿರುವ ಮೂರು ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮೆದುರಿಗಿರುವ ಪದಕ್ಕೆ ತಕ್ಕುದಾದ ರೂಪವನ್ನು ಬಳಸುವ, ಮತ್ತು ಹಾಗೆ ಬಳಸುವಾಗ ಆ ಪದದಲ್ಲಿ ತಕ್ಕುದಾದ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳನ್ನು ನಡೆಸುವ ಬಗೆ ಹೇಗೆ ಎಂಬುದು ಕನ್ನಡ ಬಲ್ಲವರಿಗೆಲ್ಲರಿಗೂ ಗೊತ್ತಿದೆ; ಆದರೆ, ಅವರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವರೂ ಅದನ್ನು ಇನ್ನೊಬ್ಬರಿಗೆ ವಿವರಿಸಿ ಹೇಳಲಾರರು. ಯಾಕೆಂದರೆ, ಈ ಮಾತಿನ ಇಲ್ಲವೇ ಬರಹದ ಹಿಂದಿರುವ ಕಟ್ಟಲೆಗಳು ಅವರ ಮಿದುಳಿನಲ್ಲಿ ತಿಳಿವಿಗೆ ಎಟಕುವ ರೂಪದಲ್ಲಿಲ್ಲ.

ನಾವು ಸುಲಬವಾಗಿ ಬಳಸಬಲ್ಲ ಈ ಕಟ್ಟಲೆಗಳು ಎಂತಹವು ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಯಬೇಕೆಂದಿದ್ದಲ್ಲಿ (ಎಂದರೆ ಅವು ನಮ್ಮ ತಿಳಿವಿಗೆ ಎಟಕುವ ಹಾಗೆ ಮಾಡಬೇಕಿದ್ದಲ್ಲಿ) ನಮ್ಮ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲವೇ ಬರಹದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಪದಗಳಿಗಿರುವ ಗೆ ರೂಪಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟು ಸೇರಿಸಬೇಕು, ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಹಿಂದೆ ಎಂತಹ ಕಟ್ಟಲೆಗಳು ಅಡಗಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಬೇಕು. ಇದನ್ನು ನಾವು ನೇರವಾಗಿ ಯಾರನ್ನೂ ಕೇಳಿ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಯಾಕೆಂದರೆ, ಮೇಲೆ ಸೂಚಿಸಿದ ಹಾಗೆ, ಅವು ಎಲ್ಲರ ಮಿದುಳಿನಲ್ಲೂ ಅರಿವಿಗೆ ಎಟಕದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವೇ ಇರುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಅರಿವಿಗೆ ಎಟಕದ ರೂಪದಲ್ಲೇ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತಿರುತ್ತವೆ.

1.1.2 ಗೆಗೆಗೆಗೆ ರೂಪದ ಹಿಂದಿರುವ ಕಟ್ಟಲೆಗಳು ನಮ್ಮ ಬರಹದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಪದಗಳ ಗೆ ರೂಪಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿದಲ್ಲಿ, ಅವುಗಳ ಬಳಕೆಯ ಹಿಂದೆ ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಕಟ್ಟಲೆಗಳು ಅಡಗಿರುವುದು ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ.

(1) ಇ ಬರಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲವೇ ಎ ಬರಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಪದಗಳ ಬಳಿಕ ಅದು ಗೆ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ (ಅಜ್ಜಿ-ಅಜ್ಜಿಗೆ; ಕುರಿ-ಕುರಿಗೆ; ಹಕ್ಕಿ- ಹಕ್ಕಿಗೆ; ಅತ್ತೆ-ಅತ್ತೆಗೆ; ಮನೆ-ಮನೆಗೆ; ಕೆರೆ-ಕೆರೆಗೆ);

(ಮಗಳು-ಮಗಳಿಗೆ;

16/ ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ (2) ಉ ಬರಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಪದಗಳ ಬಳಿಕ ಇಗೆ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಾಡು-ಕಾಡಿಗೆ; ಹಣ್ಣು-ಹಣ್ಣಿಗೆ; ಬರುತ್ತದೆ ಹಲ್ಲು-ಹಲ್ಲಿಗೆ), ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಾಗ ಪದಗಳ ಕೊನೆಯ ಉಕಾರ ಬಿದ್ದುಹೋಗುತ್ತದೆ; ಇದಲ್ಲದೆ, ಇಂತಹ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬರಿಗೆಕಂತೆಗಳು ಮಾತ್ರ ಇದ್ದು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಒತ್ತುಬರಿಗೆ ಇಲ್ಲವೇ ಉದ್ದ ತೆರೆಯುಲಿ ಇಲ್ಲವಾದಲ್ಲಿ, ಆ ರೀತಿ ಉಕಾರ ಬಿದ್ದುಹೋಗುವ ಬದಲು, ಅವುಗಳಿಗೂ ಇಗೆ ಒಟ್ಟಿಗೂ ನಡುವೆ ಒಂದು ವ್ ಬರಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ (ಮಗು-ಮಗುವಿಗೆ, ಕರು-ಕರುವಿಗೆ, ಗಡು-ಗಡುವಿಗೆ);

ಬರಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಪದ ಮಾನವನನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದಾದರೆ, ಅದರ ಬಳಿಕವೂ ಈ ಒಟ್ಟು ಇಗೆ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅದರ ಮೊದಲು ಒಂದು ನ್ ಬರಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ (ಅಣ್ಣ-ಅಣ್ಣನಿಗೆ; ಹೆಡ್ಡ- ಹೆಡ್ಡನಿಗೆ; ಅಕ್ಕ-ಅಕ್ಕನಿಗೆ);

(3) C

(4) ಮಾನವರನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಇತರ ಪ್ರಾಣಿ, ವಸ್ತು ಮೊದಲಾದುವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವಂತಹ ಅ ಬರಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಪದದ ಬಳಿಕ ಈ ಒಟ್ಟು ಕ್ಕೆ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ (ಮರ-ಮರಕ್ಕೆ; ಅಟ್ಟ-ಅಟ್ಟಕ್ಕೆ, ಹುಳ- ಹುಳಕ್ಕೆ, ಹೆಗ್ಗಣ-ಹೆಗ್ಗಣಕ್ಕೆ).

ಇದು ಗೆ-ಒಟ್ಟಿನ ಬಳಕೆಯ ಹಿಂದಿರುವ ಕಟ್ಟಲೆಗಳ ಅಡಕರೂಪ ಮಾತ್ರ. ಇದಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಹೊರಪಡಿಕೆಗಳಿವೆ, ಮತ್ತು ಬೇರೆಯೂ ಕೆಲವು ತೊಡರುಗಳಿವೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಅಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಕೆಳ ಪದಕ್ಕೆ ಕೆಳಕ್ಕೆ ಎಂಬ ರೂಪ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಕೆಳಗೆ ಎಂಬ ಬೇರೊಂದು ರೂಪವೂ ಇದೆ; ಇದಲ್ಲದೆ, ಅವೆರಡರ ನಡುವೆ ಹುರುಳಿನಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೂ ಇರುವ ಹಾಗಿದೆ.

ಒಂದು, ಎರಡು, ಮೂರು, ಹತ್ತು, ನೂರು ಮೊದಲಾದ ಎಣಿಕೆಯ ಪದಗಳು ಉಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆಯಾದರೂ, ಅವುಗಳ ಬಳಿಕ ಇದಕ್ಕೆ ಕ್ಕೆ ರೂಪ ಇದೆ (ಹತ್ತಕ್ಕೆ, ನೂರಕ್ಕೆ); ಇಂತಹ ವಿಶಯಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ವಿವರಿಸಿದಾಗ ಮಾತ್ರ, ಗೆ ಎಂಬ ಒಂದು ಒಟ್ಟನ್ನು ಬಳಸಲು ಬೇಕಾಗುವ ಕಟ್ಟಲೆಗಳ ಇಡೀ ರೂಪ ಸಿಗಬಲ್ಲುದು (4.8.2 ನೋಡಿ).

1.1.3 ಬೇರೆ ಬಗೆಯ ಕಟ್ಟಲೆಗಳು ಪದಗಳಿಗೆ ಒಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸುವಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಪದಗಳನ್ನು ಪದಕಂತೆಗಳಾಗಿ ಮತ್ತು ಸೊಲ್ಲುಗಳಾಗಿ ಜೋಡಿಸುವಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ಸೊಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಕುರಳುಗಳಾಗಿ ಹಲವು ಕಟ್ಟಲೆಗಳು ಜೋಡಿಸುವಲ್ಲಿಯೂ ಮತ್ತು ಬರಹಗಳಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಚಿಕ್ಕ ಹುಡುಗಿ ಎನ್ನುತ್ತೇವೆ; ಆದರೆ,

ಎನ್ನುವುದಿಲ್ಲ;

            1. ಮುನ್ನೋಟ / 17    ಹುಡುಗಿ  ಚಿಕ್ಕವಳು  *ಹುಡುಗಿ  ಚಿಕ್ಕ  ಎನ್ನುತ್ತೇವೆ.  ಬಂದ  ಮೇಲೆ  ಎನ್ನುತ್ತೇವೆ;  ಆದರೆ,  *ಬರುವ  ಮೇಲೆ  ಎನ್ನುವುದಿಲ್ಲ;  ಬರುವ  ಮೊದಲು  ಎನ್ನುತ್ತೇವೆ;  ನನ್ನ  ಕಪ್ಪು  ಕೂದಲು  ಎನ್ನುತ್ತೇವೆ;  ಆದರೆ,  *ಕಪ್ಪು  ನನ್ನ ಕೂದಲು ಇಲ್ಲವೇ *ಕೂದಲು ನನ್ನ ಕಪ್ಪು ಎನ್ನುವುದಿಲ್ಲ. 

ಎರಡು ಸೊಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಒಂದು ಸೊಲ್ಲಾಗಿ ಮಾಡಿ ಬಳಸಲು ಹಲವು ಹೊಲಬುಗಳಿವೆ; ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಮತ್ತು, ಇಲ್ಲವೇ, ಆದರೆ ಮೊದಲಾದ ಕೆಲವು ಪದಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಸೊಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಬಹುದು: (ರಾಜು ಮನೆಗೆ ಬಂದ ಮತ್ತು ಊಟ ಮಾಡಿದ); ಇಲ್ಲವೇ, ಮೊದಲನೇ ಸೊಲ್ಲಿನ ಎಸಕಪದದ ಕೊನೆರೂಪವನ್ನು ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪಕ್ಕೆ ಮಾರ್ಪಡಿಸಿಯೂ ಅದನ್ನು ಎರಡನೆಯ ಸೊಲ್ಲಿನೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಸಬಹುದು: (ರಾಜು ಮನೆಗೆ ಬಂದು ಊಟ ಮಾಡಿದ). ಆದರೆ ಎಲ್ಲಾ ಬಗೆಯ ಸೊಲ್ಲುಗಳನ್ನೂ ಈ ಎರಡನೆಯ ಹೊಲಬನ್ನು ಬಳಸಿ ಜೋಡಿಸಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ; ಅದರ ಬಳಕೆಯ ಹಿಂದೆ ಒಂದು ಕಟ್ಟಲೆಯಿದ್ದು, ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಅದು ತಿಳಿದಿದೆ. ಆದರೆ, ಆ ಕಟ್ಟಲೆಯೆಂತಹದು ಎಂಬುದನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನವರೂ ವಿವರಿಸಿ ಹೇಳಲಾರರು.

ಜೋಡಿಸಬೇಕಾಗಿರುವ ಎರಡು ಸೊಲ್ಲುಗಳೂ ಮಾಡುಹಗಳಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಮಾಡುಗರು ಒಬ್ಬನೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿರಬೇಕು' ಎಂಬುದೇ ಈ ಕಟ್ಟಲೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಮೇಲೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ರಾಜು ಮನೆಗೆ ಬಂದು ಊಟ ಮಾಡಿದ ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಮನೆಗ ಬಂದ’ ವ್ಯಕ್ತಿಯೂ `ಊಟ ಮಾಡಿದ’ ವ್ಯಕ್ತಿಯೂ ಒಬ್ಬನೇ. ಜೋಡಿಸಬೇಕಾಗಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಮಾಡುಗರಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಅವನ್ನು ಈ ರೀತಿ ಎಸಕಪದಗಳ ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪದ ಮೂಲಕ ಜೋಡಿಸಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ.

ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ

ಬೇರೆ

ಬೇರೆ

ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, *ರಾಜು ಮನೆಗೆ ಬಂದು ಜಾನಕಿ ಊಟ ಮಾಡಿದಳು ಎಂಬ ಸೊಲ್ಲು ಸರಿಯೆಂದು ನಮಗೆ ಅನಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಅದರ ಎರಡು ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವ ಮಾಡುಗರು ಬೇರೆ ಬೇರಾಗಿರುವುದೇ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ: ಮನೆಗೆ ಬಂದವನು' ರಾಜು ಮತ್ತು ಊಟ ಮಾಡಿದವಳು’ ಜಾನಕಿ. ಇದಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಮನೆಗೆ ಬಂದವನು' ಮತ್ತು ಊಟ ಮಾಡಿದವನು’ ಒಬ್ಬನೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾದ ಕಾರಣ, ಆ ಸೊಲ್ಲು ನಮಗೆ ಸರಿಯೆಂದು ಅನಿಸುತ್ತದೆ.

ಇದಲ್ಲದೆ, ಮಾಡುಹದೊಂದಿಗೆ ಆಗುಹವನ್ನು ಸೇರಿಸಿರುವಲ್ಲಿ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ತೊಡಗಿದ್ದರೂ ತೊಂದರೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ರಾಜು ಮನೆಗೆ ಬಂದು ಜಾನಕಿಗೆ ತೊಂದರೆಯಾಯಿತು ಎಂಬ ಸೊಲ್ಲು ಸರಿಯಾಗಿದೆಯೆಂದು ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ನಮಗೆ ಅನಿಸುತ್ತದೆ; ಈ ಮಾಡುಹವನ್ನು ಇನ್ನೊಂದು ಮಾಡುಹದೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಸುವ ಬದಲು, ಒಂದು ಆಗುಹದೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಸಲಾಗಿದೆ.

18/ ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ

ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲವೇ ಬರಹದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಇಂತಹ ನೂರಾರು ಕಟ್ಟಲೆಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟು ಸೇರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಒಂದು ನುಡಿಯ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆಯನ್ನು ಬರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ; ಎಂದರೆ, ಮಾತನಾಡುವಾಗ ಇಲ್ಲವೇ ಬರೆಯುವಾಗ ನಿಜಕ್ಕೂ ನಾವು ಏನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ; ನಮಗೆ ಗೊತ್ತಿದ್ದರೂ ನಮ್ಮ ತಿಳಿವಿಗೆ ಎಟಕದಂತಿರುವ ಈ ಸೊಲ್ಲಿನ ಕಟ್ಟಲೆಗಳನ್ನು ಅದು ನಮ್ಮ ತಿಳಿವಿಗೆ ಎಟಕುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ, ಸೊಲ್ಲರಿಮೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಬರುವ ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಕಟ್ಟಲೆ ಸರಿಯೋ ಇಲ್ಲವೇ ತಪೆÇ್ಪೀ ಎಂಬುದನ್ನು ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲವೇ ಬರಹದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಸೊಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಉಂಟುಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸುವ ಮೂಲಕ ತೀರ್ಮಾನಿಸಲು ಬರುತ್ತದೆ.

1.2 ಕನ್ನಡದ ಹಲವು ಬಗೆಗಳು ಮತ್ತು ಹಲವು ಬಗೆಯ ಆಡುನುಡಿಗಳು, ಒಳನುಡಿಗಳು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಹೊತ್ತುನುಡಿಗಳಿವೆ. ಊರಿನಿಂದ ಊರಿಗೆ ಮತ್ತು ಜಾತಿಯಿಂದ ಜಾತಿಗೆ ಅದರಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು ಆಡುನುಡಿಯ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು; ಬಳಕೆಯಿಂದ ಬಳಕೆಗೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು ಒಳನುಡಿಯ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು; ಮತ್ತು, ತಲೆಮಾರಿನಿಂದ ತಲೆಮಾರಿಗೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು ಹೊತ್ತುನುಡಿಯ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು.

ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಊರುಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು ಮುಕ್ಯವಾಗಿ ಹವ್ಯಕ, ಹಾಲಕ್ಕಿ, ಕೋಟ ಮೊದಲಾದ ಕರಾವಳಿಯ ಆಡುನುಡಿಗಳಿಗೂ ಮಯ್ಸೂರು, ದಾರವಾಡ, ಗುಲ್ಬರ್ಗ ಮೊದಲಾದ ಒಳನಾಡಿನ ಆಡುನುಡಿಗಳಿಗೂ ನಡುವೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ; ಇದಲ್ಲದೆ, ಒಳನಾಡಿನ ಆಡುನುಡಿಗಳಲ್ಲೂ ತೆಂಕು ಮತ್ತು ಬಡಗು ಆಡುನುಡಿಗಳ ನಡುವೆ ಕೆಲವು ಮುಕ್ಯವಾದ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿವೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಬದಲು, ಜಾತಿಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು ಮುಕ್ಯವಾಗಿ ಊರೊಳಗಿನವರ ಆಡುನುಡಿ, ಊರ ಹೊರಗಿನವರ ಆಡುನುಡಿ, ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಆಡುನುಡಿ ಎಂಬುದಾಗಿ ಮೂರು ಬಗೆಯ ಆಡುನುಡಿಗಳ ನಡುವೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ.

ಇದಲ್ಲದೆ, ಸೊಲಿಗರ ಕನ್ನಡ, ಬಡಗರ ಕನ್ನಡ, ಕುರುಂಬರ ಕನ್ನಡ ಎಂಬಂತಹ ಮೇಲಿನ ಆಡುನುಡಿಗಳಿಂದ ತೀರ ಬೇರಾಗಿರುವ ಬೇರೆ ಕೆಲವು ಆಡುನುಡಿಗಳೂ ಕನ್ನಡಕ್ಕಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಬಡಗರ ಕನ್ನಡವನ್ನಂತೂ ಕೆಲವರು ಬೇರೆಯೇ ಒಂದು ನುಡಿಯೆಂದು ತಿಳಿಯುತ್ತಾರೆ.

ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಒಳನುಡಿಗಳೂ ಇವೆ; ಇವು ಅದರ ಹಲವು ಬಗೆಯ ಬಳಕೆಗಳನ್ನವಲಂಬಿಸಿ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಕನ್ನಡಕ್ಕೂ ಬರಹದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಕನ್ನಡಕ್ಕೂ ನಡುವೆ

ಬೆಳೆದುಬಂದಿವೆ.

ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ,

ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿವೆ;

ಹಾಗಾಗಿ, ಬರಹದ

            1. ಮುನ್ನೋಟ / 19  ಹಲವು  ಕನ್ನಡವನ್ನು  ಒಂದು  ಒಳನುಡಿಯೆಂದು  ಕರೆಯಬಲ್ಲೆವು.  ಬರಹದ  ಕನ್ನಡದಲ್ಲೂ  ಸುದ್ದಿಹಾಳೆಗಳಲ್ಲಿ  ಕತೆ-ಕಾದಂಬರಿಗಳಲ್ಲಿ  ಬಳಕೆಯಾಗುವ  ಕನ್ನಡಕ್ಕೂ  ಅರಿಮೆಯ  ಇಲ್ಲವೇ  ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಕನ್ನಡಕ್ಕೂ ನಡುವೆ ಕೆಲವು ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿವೆ, ಮತ್ತು  ಇವಕ್ಕೂ  ಕೋರ್ಟಿನ  ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ  ಬಳಕೆಯಾಗುವ  ಕನ್ನಡಕ್ಕೂ  ನಡುವೆ  ಕೆಲವು  ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿವೆ.  ಜಾಹೀರಾತುಗಳ  ಕನ್ನಡ,  ತಲೆಬರಹಗಳ  ಕನ್ನಡ  ಎಂಬಂತಹ  ಬೇರೆಯೂ ಕೆಲವು ಒಳನುಡಿಗಳನ್ನು ಕನ್ನಡದ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. 

ಹೀಗೆ, ಹಲವು ಬಗೆಯ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡದ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತಿರುವಂತೆ, ಮತ್ತು ಈ ಹಲವು ಬಗೆಯ ಒಳನುಡಿಗಳೂ

ಮೂಡಿಬರುತ್ತವೆ,

ಅದರಲ್ಲಿ ಹಲವು ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳಿಂದಾಗಿ, ಅದರಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಬರುತ್ತವೆ.

ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು

ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು

ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಹಲವು

ಊರು, ಜಾತಿ ಮತ್ತು ಬಳಕೆಗಳನ್ನವಲಂಬಿಸಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಹೊತ್ತನ್ನು ಕಾಣಬಲ್ಲೆವು. ಅವಲಂಬಿಸಿಯೂ ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಒಂದು ಸಾವಿರ ವರ್ಶಗಳಶ್ಟು ಹಿಂದೆ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಕನ್ನಡಕ್ಕೂ ಇವತ್ತಿನ ಕನ್ನಡಕ್ಕೂ ನಡುವೆ ಹಲವು ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿವೆ. ತಲೆಮಾರಿನಿಂದ ತಲೆಮಾರಿಗೆ ನಡೆಯುತ್ತಾ ಬರುತ್ತಿರುವುದೇ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ. ಒಂದೇ ತಲೆಮಾರಿನ ಜನರಲ್ಲೂ, ಅವರು ಚಿಕ್ಕವರಿದ್ದಾಗ ಆಡುತ್ತಿದ್ದ ನುಡಿಗೂ, ದೊಡ್ಡವರಾದ ಮೇಲೆ ಆಡುವ ನುಡಿಗೂ ನಡುವೆ ಹಲವು ವ್ಯಾತ್ಯಾಸಗಳಿರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು. ಇಂತಹ ಹೊತ್ತಿನ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳಿಂದಾಗಿ, ಹಳೆಗನ್ನಡವಾಗಿದ್ದ ನುಡಿ ನಡುಗನ್ನಡವಾಗಿ, ಇವತ್ತು ಹೊಸಗನ್ನಡವಾಗಿದೆ.

ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು

ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ

ಹಲವಾರು

ಕನ್ನಡದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆಯನ್ನು ಬರೆಯಬೇಕೆಂದಿರುವವರು ಅದಕ್ಕಿರುವ ಇಂತಹ ಹಲವು ಆಡುನುಡಿ, ಒಳನುಡಿ, ಮತ್ತು ಹೊತ್ತುನುಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದಾದರೂ ಒಂದನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಹೊಸಗನ್ನಡದ ಒಂದು ಒಳನುಡಿಯನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಎಲ್ಲರ ಕನ್ನಡ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಕೊಡಲಾಗಿದೆ.

1.2.1 ಯಾವುದು ಎಲ್ಲರ ಕನ್ನಡ? ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರೂ ತಮ್ಮ ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುವಂತಹ ಒಂದು ಒಳನುಡಿಯಿದೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಯಿಂದ ಹೊರಬರುವ ಸಂಯುಕ್ತ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ, ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ ಹೊರಬರುವ ಪ್ರಜಾವಾಣಿ ಇಲ್ಲವೇ «dAiÀÄ ಹೊರಬರುವ ಉದಯವಾಣಿಯಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಊರುಗಳಲ್ಲಿ ಜನರು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಬಗೆಯ

ಕಡಿಮೆ ಒಂದೇ ಬಗೆಯ

ಮತ್ತು ಉಡುಪಿಯಿಂದ

ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ,

ಹೆಚ್ಚು

20/ ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ ಆಡುನುಡಿಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದಿದ್ದರೂ, ಸುದ್ದಿಹಾಳೆಗಳಲ್ಲಿ ಬರೆಯುವವರು ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಒಂದೇ ಬಗೆಯ ಕನ್ನಡವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.

ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಯ ಆಡುನುಡಿಯಲ್ಲಿ ಪದಗಳ ಕೊನೆಯ ಎಕಾರ ಅಕಾರವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ (ಮನೆ>ಮನಿ, ಎಲೆ>ಯಲಿ, ಕಾಗೆ>ಕಾಗಿ, ಬರೆ>ಬರಿ, ಕೊಳೆ>ಕ್ವಳಿ). ಆದರೆ, ಸಂಯುಕ್ತ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಬರೆಯುವವರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪದಗಳ ಕೊನೆಯ ಎಕಾರವನ್ನು ಇಕಾರವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸದೆ ಹಾಗೆಯೇ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಹಲವರ ಆಡುನುಡಿಯಲ್ಲಿ ಪದಗಳ ಮೊದಲಿನ ಹಕಾರ ಬಿದ್ದುಹೋಗುತ್ತದೆ (ಹಣೆ>ಅಣೆ, ಹಾಲು>ಆಲು, ಹುಲಿ>ಉಲಿ). ಆದರೆ, ಪ್ರಜಾವಾಣಿ ಇಲ್ಲವೇ ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಬರೆಯುವವರು ಈ ಹಕಾರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನೆಡೆಗಳಲ್ಲೂ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಕರಾವಳಿಯ ಕನ್ನಡದ ಆಡುನುಡಿಗಳೂ ಹಲವು ವಿಶಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಳನಾಡಿನ ಆಡುನುಡಿಗಳಿಂದ ಬೇರಾಗಿವೆ; ಆದರೆ, ಉದಯವಾಣಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯುವವರು ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಬೇರೆ ಸುದ್ದಿಹಾಳೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುವಂತಹ ಒಳನುಡಿಯನ್ನೇ ಬಳಸಹೋಗುತ್ತಾರೆ.

ಸುದ್ದಿಹಾಳೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಬೇರೆ ಹಲವು ಬಗೆಯ ಬರಹಗಳಲ್ಲೂ ಇದೇ ಒಳನುಡಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ: ಕತೆ-ಕಾದಂಬರಿಗಳಲ್ಲೂ ಈ ಒಳನುಡಿಯೇ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ; ಸೂಳುನುಡಿಗಳು (ಸಂಬಾಶಣೆಗಳು) ಬರುವಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ, ಕೆಲವರು ಅವು ಆಡುನುಡಿಯಲ್ಲಿವೆ ಎಂಬ ಅನಿಸಿಕೆ ಬರುವ ಹಾಗೆ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಬೇರೆ ಹಲವು ಬಗೆಯ ಬರಹಗಳಲ್ಲೂ ಈ ಒಳನುಡಿಯ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಇದಲ್ಲದೆ, ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಓದಲು ಮತ್ತು ಬರೆಯಲು ಇದೇ ಒಳನುಡಿಯನ್ನು ಕಲಿಸುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ಅವರ ಕಲಿಕೆಯ ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನೇ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.

JA§ÄzÁV

ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ

ಈ ರೀತಿ, ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರೂ ಓದಲು-ಬರೆಯಲು ಕಲಿಯುವ, ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲು ಕಲಿಯುವ ಈ ಒಳನುಡಿಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರ ಕನ್ನಡ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಮಾತಿನಲ್ಲಿಯೂ ಈ ಒಳನುಡಿಯ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಹವ್ಯಕ, ಹಾಲಕ್ಕಿ, ಗವ್ಡ ಮೊದಲಾದ ಆಡುನುಡಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ತುಳು, ಕೊಂಕಣಿ, ಮರಾಟಿ ಮೊದಲಾದ ಬೇರೆ ಕೆಲವು ನುಡಿಗಳನ್ನು ಬಳಸುವ ಕರಾವಳಿಯ ಜನರು, ತಮ್ಮದಲ್ಲದ ಬೇರೆ ಆಡುನುಡಿ ಇಲ್ಲವೇ ನುಡಿಗಳನ್ನು ಆಡುವವರೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡುವಾಗ, ಹಲವೆಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಎಲ್ಲರ ಕನ್ನಡವನ್ನೇ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಬೇರೆ ಕಡೆಗಳಲ್ಲೂ ಹಲವು ಸಂದರ್ಬಗಳಲ್ಲಿ (ತರಗತಿಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸಬೆ-ಸಮಾರಂಬಗಳಲ್ಲಿ) ಆಡುಮಾತಿನ ಬದಲು ಎಲ್ಲರ ಕನ್ನಡವನ್ನೇ ಬಳಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ಮತ್ತು

            1. ಮುನ್ನೋಟ / 21  ಆದರೆ,  ಇದು  ಮುಕ್ಯವಾಗಿ  ಬರಹದ  ಕನ್ನಡವಾಗಿದೆ;  ಇದರಲ್ಲಿ  ಎಂತಹ  ಪದಗಳನ್ನು  ಪದರೂಪಗಳನ್ನು  ಬಳಸಬಹುದು,  ಎಂತಹವನ್ನು  ಬಳಸಬಾರದು,  ಇದರ  ಸೊಲ್ಲುಗಳು  ಎಂತಹವಾಗಿರಬೇಕು  ಎಂಬುದನ್ನೆಲ್ಲ  ಬರಹಗಳೇ  ನಿರ್ದರಿಸುತ್ತವೆ;  ಮಾತಿನಲ್ಲಿ  ಬಳಕೆಯಾದಾಗ,  ಇವುಗಳಲ್ಲಿ  ಕೆಲವು  ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು  ನಡೆಯಬಹುದು;  ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ,  ಪದರೂಪಗಳಲ್ಲಿ  ಕೆಲವು  ತೆರೆಯುಲಿಗಳು ಬಿದ್ದುಹೋಗಬಹುದು: ಮಾಡುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುದು ಮಾಡ್ತಾನೆ  ಎಂದಾಗಬಹುದು;  ಆದರೆ  ಇಂತಹ  ಹೆಚ್ಚಿನ  ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳೂ  ಮಾತಿನಲ್ಲೇ  ಉಳಿಯುತ್ತವಲ್ಲದೆ ಬರಹಕ್ಕೆ ಇಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ.  

1.2.2 ಎಲ್ಲರ ಕನ್ನಡ ಇವತ್ತು ಎಲ್ಲರದಾಗಿಲ್ಲ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಓದುಬರಹವನ್ನು ಕಲಿಯುವವರೆಲ್ಲರೂ ಹೆಚ್ಚುಕಡಿಮೆ ಒಂದೇ ಬಗೆಯ ಬರಹದ ಒಳನುಡಿಯನ್ನು ಕಲಿಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ, ಅದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರ ಕನ್ನಡ ಎಂಬುದಾಗಿ ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ನಿಜಕ್ಕೂ ಇದು ಇವತ್ತು ಎಲ್ಲರ ಕನ್ನಡವಾಗಿಲ್ಲ; ಯಾಕೆಂದರೆ, ನೂರರಲ್ಲಿ ಅಯ್ವತ್ತಕ್ಕಿಂತಲೂ ಕಡಿಮೆ ಮಂದಿ ಕನ್ನಡಿಗರು ಮಾತ್ರ ಇವತ್ತು ಬರಹಗಳನ್ನು ಓದಬಲ್ಲರು, ಮತ್ತು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಏನು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲರು. ಉಳಿದವರೆಲ್ಲ ಬರಹದಿಂದ ದೂರವೇ ಉಳಿಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಮೊನ್ನೆ ಮೊನ್ನೆಯ ವರೆಗೆ ಇದರಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ

ತೊಂದರೆಯೇನೂ ಆಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಯಾಕೆಂದರೆ, ಮುಕ್ಯವಾಗಿ ಕತೆ, ಕವಿತೆ, ನಾಟಕ, ಪುರಾಣ ಮೊದಲಾದ ನಲ್ಬರಹಗಳಿಗಾಗಿ ಮಾತ್ರವೇ ಬರಹವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಇವತ್ತು ಅಂತಹವುಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಜನರಿಗೆ ತಿಳುವಳಿಕೆಯನ್ನು ಕೊಡುವಂತಹ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲೇನೇ ಬರಹಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇವು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಬೇಕಾಗುವಂತಹ ಬರಹಗಳು.

ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಟಿ.ವಿ., ರೇಡಿಯೋ, ಮಿಕ್ಸಿ, ಮೊಬಯ್ಲು ಮೊದಲಾದ ಹಲವಾರು ಬಗೆಯ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಇವತ್ತು ಎಲ್ಲರೂ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ; ಬೇಕಾಗುವ ಅವನ್ನು ತಿಳುವಳಿಕೆಯನ್ನು ಅವರು ಪಡೆದಿರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಈ ತಿಳುವಳಿಕೆ ಕಯ್ಪಿಡಿಗಳಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅವುಗಳಿಂದ ಅದನ್ನು ಬರಹ ಬಲ್ಲವರು ಮಾತ್ರವೇ ಪಡೆಯಬಲ್ಲರು.

ಸರಿಯಾಗಿ ಬಳಸಬೇಕಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಅದಕ್ಕೆ

ಕೆಡಿಸದೆ

ಬೆಳೆಗಳನ್ನು

ಬೆಳೆಯುವಲ್ಲಿ,

ಬೀಜಗಳನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ, ಅವಕ್ಕೆ ಗೊಬ್ಬರ, ಪೂಚಿಯಳಿಕ ಮೊದಲಾದುವನ್ನು ತಪ್ಪದೆ ಹಾಕುವಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ಬೆಳೆದ ಬೆಳೆಯನ್ನು ಲಾಬ ಹುಟ್ಟುವಂತೆ ಮಾರಾಟ

CzÀPÁÌV

ಒಳ್ಳೇ

22/ ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ನೆರವಾಗುತ್ತವೆ.

ಸರಿಯಾದ

ತಿಳುವಳಿಕೆಯನ್ನು

ಪಡೆಯಲು ಬರಹಗಳು

ನಮ್ಮ ನಾಡಿನ ಆಡಳಿತ ಇವತ್ತು ಜನರ ಕಯ್ಗೆ ಬಂದಿದೆ; ಇದನ್ನವರು ಸರಿಯಾಗಿ ನಡೆಸಬೇಕಿದ್ದಲ್ಲಿ, ತಾವು ಆಯ್ದು ಕಳಿಸಿದ ಜನರು ನಿಜಕ್ಕೂ ಏನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿದಿರಬೇಕು. ಈ ತಿಳುವಳಿಕೆಯೂ ಮುಕ್ಯವಾಗಿ ಸುದ್ದಿಹಾಳೆಗಳಂತಹ ಬರಹಗಳಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಓದಲು-ಬರೆಯಲು ಬಾರದವರು ಈ ತಿಳುವಳಿಕೆಯಿಂದ ದೂರ ಉಳಿಯುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ಇದರಿಂದಾಗಿ ನಾಡಿನ ಆಡಳಿತ ಅವರ ಹತೋಟಿಯಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ.

ಜನರಿಗೆ ಇವತ್ತು ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ನೂರಾರು ಬಗೆಯ ತಿಳುವಳಿಕೆಗಳು ಬೇಕಾಗುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವನ್ನೂ ಅವರು ಬರಹಗಳ ಮೂಲಕ ಮಾತ್ರವೇ ಪಡೆಯಬಲ್ಲರು. ಹಾಗಾಗಿ, ಬರಹ ತಿಳಿಯದವರು ಇವತ್ತು ನೆಮ್ಮದಿಯ ಬಾಳ್ವೆಯನ್ನು ನಡೆಸಲಾರರು. ಅವರು ಕಣ್ಣಿದ್ದರೂ ಕುರುಡರ ಹಾಗಿರಬೇಕಾಗಿದೆ.

1.2.3 ಎಲ್ಲರದಾಗಲು ಏನು ಮಾಡಬೇಕು? ಎಲ್ಲಾ ಕನ್ನಡಿಗರೂ ಕನ್ನಡ ಬರಹಗಳನ್ನು ಓದಲು ಮತ್ತು ಬರೆಯಲು ತಿಳಿದಿರುವಂತೆ ಮಾಡಲು ಇವತ್ತು ನಾವು ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಏನು ಮಾಡಬಹುದು, ಮತ್ತು ಏನು ಮಾಡಬೇಕಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಾನು ಕನ್ನಡ ಬರಹವನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸೋಣ ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಜನರಿಗೆ ತಿಳುವಳಿಕೆಯನ್ನು ಕೊಡುವಂತಹ ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಎಲ್ಲರ ಕನ್ನಡ ಆದಶ್ಟು ಮಟ್ಟಿಗೆ ಅವರ ಆಡುನುಡಿಗೆ ಹತ್ತಿರವಿರಬೇಕೆಂಬುದೇ ಇಲ್ಲಿ ಮುಕ್ಯವಾದ ವಿಶಯ. ಆದರೆ, ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಊರಿನ ಮತ್ತು ಜಾತಿಯ ಜನರು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಆಡುನುಡಿಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿರುವ ಕಾರಣ, ಅವರೆಲ್ಲರಿಗೂ ಸಮಾನವಾಗಿರಬೇಕಾಗಿರುವ ಎಲ್ಲರ ಕನ್ನಡ ಅವರು ಬಳಸುವ ಆಡುನುಡಿಗಳಿಂದ ತುಸುವಾದರೂ ಬೇರಾಗಿರಲೇಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ಹೀಗಿದ್ದರೂ, ಜನರ ಆಡುನುಡಿಗಳಿಗೂ ಎಲ್ಲರ ಕನ್ನಡಕ್ಕೂ ನಡುವೆ ಇವತ್ತು ಕಂಡುಬರುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವನ್ನು ನಾವು ಇಲ್ಲವಾಗಿಸಬಲ್ಲೆವು, ಮತ್ತು ಹಾಗೆ ಮಾಡಿದಲ್ಲಿ, ಓದಲು ಮತ್ತು ಬರೆಯಲು ಕಲಿಯುವ ಕೆಲಸ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಸುಳುವಾಗಬಲ್ಲುದು.

ಇವತ್ತಿನ ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತಿರುವ ಎಲ್ಲರ ಕನ್ನಡ ಎರಡು ವಿಶಯಗಳಲ್ಲಿ ಓದಲು ಮತ್ತು ಬರೆಯಲು ಕಲಿಯುವವರಿಗೆ ತೊಡಕನ್ನು ಒಡ್ಡುತ್ತಿದೆ: ಸಂಸ್ಕ್ರುತದಿಂದ ಎರವಲಾಗಿ ಪಡೆದ ಪದಗಳನ್ನು, ಅವುಗಳ ಓದು ಸಂಸ್ಕ್ರುತದಲ್ಲಿರುವ ಹಾಗೆಯೇ ಇಲ್ಲವೇ ಉಲಿಪು ಹೇಗೆಯೇ ಇರಲಿ,

1. ಮುನ್ನೋಟ / 23 ಬರೆಯಬೇಕು ಎಂಬ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ತೀರ ಅನವಶ್ಯಕವಾದ ಕಟ್ಟಲೆಯೊಂದನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡಿರುವುದು ಮೊದಲನೆಯ ತೊಡಕು, ಮತ್ತು ಬೇಕಿರುವಲ್ಲೂ ಬೇಡದಿರುವಲ್ಲೂ ಸಂಸ್ಕ್ರುತದಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ಪದಗಳನ್ನು ಎರವಲು ಪಡೆದು ಬಳಸುತ್ತಿರುವುದು ಎರಡನೆಯ ತೊಡಕು.

(1) ಮೊದಲನೇ ತೊಡಕಿಗೆ ಪರಿಹಾರ ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯ ತೊಡಕಿನಿಂದಾಗಿ, ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಬೇಕಾಗುವ 31 ಬರಿಗೆಗಳ ಬದಲು, ಇವತ್ತು 48 ಬರಿಗೆಗಳನ್ನು (ಎಂದರೆ 17 ಹೆಚ್ಚಿನ ಬರಿಗೆಗಳನ್ನು) ಕನ್ನಡ ಬರಹದಲ್ಲಿ ಬಳಸಬೇಕಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಈ ಬರಿಗೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಕನ್ನಡಿಗರ ಓದು ಇಲ್ಲವೇ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಅಧಿಕಾರಿ, ವಿಶೇಷ, ತೃಪ್ತಿ, ಬುದ್ಧಿ, ದುಃಖ, ಭಕ್ತಿ ಮೊದಲಾದ ಪದಗಳು ಓದಿನಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲವೇ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಅದಿಕಾರಿ, ವಿಶೇಶ, ತ್ರುಪ್ತಿ, ಬುದ್ದಿ, ದುಕ್ಕ, ಬಕ್ತಿ ಎಂಬುದಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಓದಿನಲ್ಲಿಲ್ಲದಿರುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಬರಹದಲ್ಲಿ ತೋರಿಸುವುದು ತುಂಬಾ ತೊಡಕಿನ ಕೆಲಸ. ಇದರಿಂದಾಗಿ, ಇವತ್ತು ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಕಲಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕನ್ನಡಿಗರಿಗೂ ತೊಡಕಿನದಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ.

ನಿಜಕ್ಕೂ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಬೇಕಾಗಿಲ್ಲದ ಈ ಕಟ್ಟಲೆಯನ್ನು ಎಲ್ಲರ ಕನ್ನಡದ ಬರಹ ದಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಿದಲ್ಲಿ, ಅದಕ್ಕೆ ಈ 17 ಹೆಚ್ಚಿನ ಬರಿಗೆಗಳು ಬೇಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಎಂದರೆ, ಬರೇ 31 ಬರಿಗೆಗಳು ಮಾತ್ರ ಸಾಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಬರಹವನ್ನು ನಾನು ಹೊಸ ಬರಹ ಎಂದು ಕರೆದಿದ್ದೇನೆ. ಈ ರೀತಿ ಕನ್ನಡದ ಪದಗಳ ಹಾಗೆ, ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲಿಶ್, ಹಿಂದಿ ಮೊದಲಾದ ಬೇರೆ ನುಡಿಗಳಿಂದ ಎರವಲು ಪಡೆದ ಪದಗಳ ಹಾಗೆ, ಸಂಸ್ಕ್ರುತದಿಂದ ಎರವಲಾಗಿ ಪಡೆದ ಪದಗಳನ್ನೂ ಓದುವ ಹಾಗೆಯೇ ಬರೆಯತೊಡಗುವುದರಿಂದ ಏನು ಪ್ರಯೋಜನ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ನಾನು ನನ್ನ ಕನ್ನಡ ಬರಹವನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸೋಣ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ಎಂಟು ಮುಕ್ಯ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ. ಅವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಅಡಕವಾಗಿ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ:

(1) ಚಿಕ್ಕ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ (ಅದರಲ್ಲೂ ಕೆಳವರ್ಗದ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ) ಮತ್ತು ಬರಹ ಬಾರದ ದೊಡ್ಡವರಿಗೆ ಕನ್ನಡ ಬರಹವನ್ನು ಕಲಿಸುವ ಕೆಲಸ ಸುಲಬವಾಗುತ್ತದೆ. ಅವರಿಗೆ 50 ಅಕ್ಶರಗಳ ಬದಲು ಬರೇ 31 ಅಕ್ಶರಗಳನ್ನು ಕಲಿಸಿದರೆ ಸಾಕು.

(2) ಎಲ್ಲಾ ಪದಗಳನ್ನೂ ಓದುವ ಹಾಗೆಯೇ ಬರೆಯುವ ಕಾರಣ, ಇವತ್ತು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಪೆಲ್ಲಿಂಗ್ ಸಮಸ್ಯೆ ಪೂರ್ತಿ ಇಲ್ಲವಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂತಹ ಸ್ಪೆಲ್ಲಿಂಗ್ ಸಮಸ್ಯೆಯಿಲ್ಲದ ಬರಹವನ್ನು ಮಕ್ಕಳು ಒಂದು ವರ್ಶದಲ್ಲಿ ಎಶ್ಟು ಕಲಿಯ ಬಲ್ಲರೋ ಅಶ್ಟನ್ನು ಕಲಿಯಲು ಸ್ಪೆಲ್ಲಿಂಗ್ ಸಮಸ್ಯೆಯಿರುವ ಇಂಗ್ಲಿಶ್ನಂತಹ ಬರಹವನ್ನು ಕಲಿಯಲು ಎರಡೂವರೆ ವರ್ಶ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆಯೆಂದು ಸಂಶೋದನೆ ಗಳು ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟಿವೆ.

24/ ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ

(3) ಇವತ್ತು ಕನ್ನಡದ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕತೆ-ಕಾದಂಬರಿಗಳಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ಹೆಚ್ಚು ಅಚ್ಚಿನ ತಪ್ಪುಗಳು ಕಾಣಿಸುವುದು ಮಹಾಪ್ರಾಣಾಕ್ಶರ, ಷಕಾರ, ಮತ್ತು ಋಕಾರಗಳ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ. ಇವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೊಸ ಬರಹದಲ್ಲಿ ಬರುವುದಿಲ್ಲವಾದ ಕಾರಣ, ಅದನ್ನು ಬಳಸಿದಲ್ಲಿ ಈ ತಪ್ಪುಗಳೆಲ್ಲವೂ ಇಲ್ಲ ವಾಗುತ್ತವೆ. (ಹಲವು ಜನರಿಗೆ ಹಕಾರದ (ಇಲ್ಲವೇ ಶಕಾರದ) ಬಳಕೆಯೂ ತೊಂದರೆಯದಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ; ಆದರೆ ಸದ್ಯಕ್ಕಂತೂ ಆ ವಿಶಯದಲ್ಲಿ ನಾವೇನೂ ಮಾಡಲಾರೆವು).

(4) ಬರಹಗಾರರಿಗೆ ಎಲ್ಲಿ ಯಾವ ಅಕ್ಶರಗಳನ್ನು ಬಳಸಬೇಕು ಎಂಬ ವಿಶಯದಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವೇಳುವುದು ಮೇಲಿನ ಅಕ್ಶರಗಳ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ. ಅವನ್ನು ಓದುವ ಹಾಗೆ ಬರೆಯದಿರುವುದೇ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ. ಹೊಸ ಬರಹದಲ್ಲಿ ಈ ಸಂಶಯಗಳೆಲ್ಲ ಇಲ್ಲವಾಗುತ್ತವೆ.

(5) ಕೆಳವರ್ಗದ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಉಚ್ಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿಲ್ಲದ ಈ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಕ್ಶರಗಳನ್ನು ಕಲಿಯಲು ತುಂಬಾ ಕಶ್ಟವೆಂದೆನಿಸುವ ಕಾರಣ ಅವರಲ್ಲಿ ಕೀಳರಿಮೆಯುಂಟಾಗು ತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಇದರಿಂದಾಗಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಕಲಿಕೆಯನ್ನು ನಡುವಿನಲ್ಲೇ ಬಿಟ್ಟು ಬಿಡುತ್ತಾರೆ. ಹೊಸ ಬರಹದ ಬಳಕೆಯಾದಲ್ಲಿ ಈ ತೊಂದರೆಯಿಲ್ಲ.

(6) ಹೊಸ ಬರಹದಲ್ಲಿ ಬೆರಳಚ್ಚು ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಕಂಪ್ಯೂಟರಿನಲ್ಲಿ ಬರೆಯುವುದು ಸುಲಬ; ಶಿ¥sóï್ಟ ಕೀಯನ್ನು ತುಂಬಾ ಕಡಿಮೆ ಬಾರಿ ಒತ್ತ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

(7) ಪದಗಳನ್ನು ಓದುವ ಹಾಗೆಯೇ ಬರೆಯುವ ಕಾರಣ, ಬರಹಕ್ಕೂ

ಆಡುಮಾತಿಗೂ ನಡುವಿರುವ ಅಂತರ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

(8) ಬರಹದ ಕ್ಲಿಶ್ಟತೆ ಮತ್ತು ಕ್ರುತಕತೆಗಳು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು

ಇದರಿಂದಾಗಿ ಬರಹ ಹೆಚ್ಚು ಜೀವಂತವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ.

ನನ್ನ ಇತ್ತೀಚೆಗಿನ ಕನ್ನಡ ವ್ಯಾಕರಣ ಯಾಕೆ ಬೇಕು ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ

ಇನ್ನೊಂದು ಮುಕ್ಯವಾದ ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನೂ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ:

(9) ಬರಹವನ್ನು ಓದಲು ಕಲಿಯುವ ಮಕ್ಕಳು ಅದರಲ್ಲಿ ಬರಿಗೆಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ ಪದಗಳನ್ನು ಬರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ (ಮ್, ಅ, ರ್, ಅ ಎಂಬ ಬರಿಗೆ ಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ ಮರ ಪದವನ್ನು ಬರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ) ಎಂಬುದನ್ನು, ಮತ್ತು ಈ ಬರಿಗೆಗಳಿಗೂ ಉಲಿಗಳಿಗೂ ನಡುವೆ ಸಂಬಂದ ಇದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಂಡು ಕೊಂಡಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ, ಅವರಿಗೆ ಸಲೀಸಾಗಿ ಓದಲು ಬರುತ್ತದೆ.

ಬರಿಗೆಗಳಿಗೂ ಉಲಿಗಳಿಗೂ ನಡುವೆ ನೇರವಾದ ಸಂಬಂದ ಇದೆಯಾದರೆ ಇದನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವುದು ಸುಲಬ; `ಸ್ಪೆಲ್ಲಿಂಗ್’ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಈ ಸಂಬಂದ ವನ್ನು ಕೆಡಿಸುತ್ತವೆ; ಇಂತಹ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ತುಂಬಾ ಹೆಚ್ಚಿರುವ ಇಂಗ್ಲಿಶ್ನಂತಹ ಬರಹಗಳನ್ನು ಓದಲು ಕಲಿಸುವಾಗ, ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಮೇಲಿನ ತಿಳುವಳಿಕೆ ಹುಟ್ಟುವ

1. ಮುನ್ನೋಟ / 25 ಹಾಗೆ ಮಾಡುವುದು, ಮತ್ತು ಅವರು ಬರಹವನ್ನು ಸರಿಯಾದ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಓದುವ ಹಾಗೆ ಮಾಡುವುದು ತುಂಬಾ ಕಶ್ಟ. ಇವತ್ತು ಇಂಗ್ಲಿಶ್ ಬರಹವನ್ನು ಓದಲು ಕಲಿಯುವ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವರೂ, ಅಮೆರಿಕದಂತಹ ಮುಂದುವರಿದ ದೇಶಗಳಲ್ಲೂ, ಸರಿಯಾಗಿ ಓದುವ ಕ್ರಮವನ್ನು ಕಲಿಯುವುದೇ ಇಲ್ಲ ಎಂಬುದಾಗಿ ಸಂಶೋದನೆಗಳು ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟಿವೆ.

ಕನ್ನಡದಲ್ಲೂ ಬರಿಗೆ ಮತ್ತು ಉಲಿಗಳ ನಡುವಿನ ನೇರ ಸಂಬಂದವನ್ನು ಕೆಡಿಸುವ ಮಹಾಪ್ರಾಣ, ಷ, ಋ, ಐ, ಃ ಮೊದಲಾದವು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸರಿಯಾದ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಓದಲು ಕಲಿಸುವಲ್ಲಿ ತೊಡಕಾಗುತ್ತವೆ; ಹಾಗಾಗಿ, ಅವನ್ನು ಹೊರ ಗಿಟ್ಟಲ್ಲಿ ಅವರು ಸುಲಬವಾಗಿ ಸರಿಯಾದ ಕ್ರಮದ ಓದನ್ನು ಕಲಿಯಬಲ್ಲರು.

ಕನ್ನಡದ ಈ ಹೊಸ ಬರಹವನ್ನು ವಿರೋದಿಸುವ ವಿದ್ವಾಂಸರು, ನನಗೆ ತಿಳಿದ ಹಾಗೆ, ಅವರ ವಾದವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಬಲ್ಲ ಮತ್ತು ವಯ್ಜ್ನಾನಿಕವೆನಿಸ ಬಲ್ಲ ಒಂದೇ ಒಂದು ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನೂ ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟಿಲ್ಲ. ಹೆಚ್ಚಿನವರೂ ನುಡಿ ಮತ್ತು ಬರಹಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೇನೆಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳದೆ, ಗೊಂದಲದಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿದ್ದಾರೆ. ನಾನು ಕನ್ನಡ ಬರಹದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಬರಿಗೆ ಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದೇನಲ್ಲದೆ, ಕನ್ನಡ ನುಡಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಉಲಿಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾ ಇಲ್ಲ. ನುಡಿ ಯನ್ನು ಯಾರೂ ವಯ್ಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸಲಾರರು; ಯಾಕೆಂದರೆ, ಅದು ಯಾರೊಬ್ಬರ ಹತೋಟಿಯಲ್ಲೂ ಇಲ್ಲ.

ಆದರೆ, ಬರಹವನ್ನು ಯಾರಾದರೂ ಬರಹಗಾರರು ಬದಲಾಯಿಸಿದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಅದು ಬದಲಾಗಬಲ್ಲುದು; ಇಲ್ಲವಾದರೆ ನೂರಾರು ವರ್ಶಗಳು ಕಳೆದರೂ ಅದು ಸಂಸ್ಕ್ರುತ ಬರಹದ ಹಾಗೆ ಬದಲಾಗದೆ ಉಳಿದೀತು. ಕನ್ನಡ ಬರಹದಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಹಲವಾರು ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಕಾಲದಿಂದ ಕಾಲಕ್ಕೆ ನಡೆಯುತ್ತಾ ಬಂದಿವೆ: ಹಳೆಗನ್ನಡದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪಕಾರ ಹಕಾರವಾದಾಗ, ಮೊದಲಿಗೆ ಪಕಾರ ವಿದ್ದ ಪಾಲ್, ಪಣ್, ಪೆಸರ್ ಮೊದಲಾದ ಪದಗಳ ಬರಹವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿ ದರು; ರ-¾ಗಳ ಮತ್ತು ಳ-¿ಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಓದಿನಲ್ಲಿ (ಮತ್ತು ಮಾತಿನಲ್ಲಿ) ಇಲ್ಲವಾದಾಗ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು (¾ ಮತ್ತು ¿ಗಳನ್ನು) ಬರಹದಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಿದರು.

ಇವತ್ತು ಕನ್ನಡ ಬರಹದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಬರಹವನ್ನು ಬಳಸುವ ಮೂಲಕ ನಾನು ಮಾಡಬೇಕೆಂದಿರುವ ಬದಲಾವಣೆಯೂ ಇಂತಹದೇ: ಎರಡು ಸಾವಿರ ವರ್ಶ ಗಳಶ್ಟು ಹಿಂದೆ ಸಂಸ್ಕ್ರುತದಲ್ಲಿದ್ದ, ಮತ್ತು ಇವತ್ತು ಓದಿನಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲದಿರುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಬರಹದಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ; ಮೇಲೆ ಕನ್ನಡದವೇ ಆದ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ ಹಾಗೆ, ಸಂಸ್ಕ್ರುತದಿಂದ ಎರವಲಾಗಿ ಪಡೆದ ಪದಗಳಲ್ಲೂ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ, ಕನ್ನಡ ಬರಹ ಹೆಚ್ಚು ವಯ್ಜ್ನಾನಿಕವಾಗುವ ಹಾಗೆ, ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಓದಲು ಕಲಿಯುವ ಕೆಲಸ ಮತ್ತು

26/ ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ ಬಳಸುವ ಕೆಲಸ ಹೆಚ್ಚು ಸುಲಬವಾಗುವ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂಬುದೇ ಈ ಬದಲಾವಣೆ. ಇಂಗ್ಲಿಶ್ನಿಂದ ಎರವಲಾಗಿ ಪಡೆದ ಪದಗಳಲ್ಲೂ ಇಂತಹವೇ ಕೆಲವು ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಇವತ್ತು ಮಾಡಬೇಕಾಗಿದೆ (1.6.4 ನೋಡಿ).

ಸಂಸ್ಕ್ರುತದಿಂದ ಎರವಲಾಗಿ ಪಡೆದ ಪದಗಳನ್ನು

ಸಂಸ್ಕ್ರುತದಲ್ಲಿರುವ ಹಾಗೆಯೇ ಬರೆಯಬೇಕೆಂಬ ನಿಯಮವನ್ನು ಈಗಿರುವ ಹಾಗೆಯೇ ಉಳಿಸಿ ಕೊಂಡಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಪ್ರಯೋಜನಗಳೇನಾದರೂ ಸಿಗಬಲ್ಲುವೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಈಗ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ.

ನನಗೆ ಅನಿಸುವುದೇನೆಂದರೆ, ಈ ಪದಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಹೋಗದೆ, ಸಂಸ್ಕ್ರುತದಲ್ಲಿರುವ ಹಾಗೆಯೇ ಬರೆಯುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಸಿಗಬಲ್ಲ ಪ್ರಯೋಜನ ಗಳೆಲ್ಲ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾದವುಗಳು. ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ, ಅವನ್ನು ಹಳೇ ರೂಪದಲ್ಲಿ ನೋಡಿ ಬಳಕೆಯಾಗಿರುವವರಿಗೆ ಹೊಸ ರೂಪವನ್ನು ಕಂಡಾಗ ಅದು ತಪ್ಪೆಂದು ಅನಿಸುತ್ತದೆ; ಇಂತಹ ಅನಿಸಿಕೆ ಉಂಟಾಗದಂತೆ, ಇವರಿಗಾಗಿ ಈ ಬದಲಾವಣೆ ಯನ್ನು ಮಾಡದಿರಬೇಕು. ಆದರೆ, ಹೊಸ ರೂಪವನ್ನು ಕಂಡು ಬಳಕೆಯಾದವರಿಗೆ ಅದು ತಪ್ಪೆಂದು ಅನಿಸುವುದೇ ಇಲ್ಲವಲ್ಲ!

ಹೊಸ ಬರಹವನ್ನು ಕಲಿತವರಿಗೆ ಹಳೇ ಬರಹದಲ್ಲಿರುವ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಓದಲು ತುಸು ತೊಂದರೆಯಾಗಬಹುದು; ಇದೂ ಕೂಡ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾದ ತೊಂದರೆ. ಸಮಯ ಕಳೆದಂತೆ ಇಂತಹ ಸಂದಬ್ರಗಳು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತವೆ.

ಬರಹದಲ್ಲಿ ಎಂತಹ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಮಾಡುವುದಿದ್ದರೂ ಇಂತಹ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾದ ತೊಂದರೆಗಳು ಬಂದೇ ಬರುತ್ತವೆ; ಅವಕ್ಕೆ ಹೆದರಿ ಬದಲಾವಣೆ ಯನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳದಿದ್ದರೆ, ಸ್ಪೆಲ್ಲಿಂಗ್ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ಅನುಬವಿ ಸುತ್ತಲೇ ಇರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂಗ್ಲಿಶ್ನ ಸ್ಪೆಲ್ಲಿಂಗ್ ಸಮಸ್ಯೆಯೂ ಇಂತಹದೇ. ಅದನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಹೋದರೆ ಹಲವಾರು ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಇಂಗ್ಲಿಶ್ನಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ತೊಂದರೆಗಳು ತುಂಬಾ ಜಾಸ್ತಿ; ಹಾಗಾಗಿ, ಹೆಚ್ಚಿನವರಿಗೂ ಅದನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಬೇಕೆಂದು ಅನಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ತೊಂದರೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಿಲ್ಲವಾದ ಕಾರಣ (ಕನ್ನಡದವೇ ಆದ ಪದಗಳ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಏನೂ ಇಲ್ಲ), ಅದನ್ನು ಸುಲಬವಾಗಿ ಸರಿಪಡಿಸಬಹುದು. ಇದನ್ನು ನಾನು ನನ್ನ ಇತ್ತೀಚೆಗಿನ ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ಈ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲೂ ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ.

(2) ಸಂಸ್ಕ್ರುತ ಎರವಲುಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು ಎಲ್ಲರ ಕನ್ನಡದ ಬರಹವನ್ನು ಕಲಿಯುವ ಕೆಲಸ ಸುಳುವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಲು, ಮತ್ತು ಆ ಮೂಲಕ ಎಲ್ಲಾ ಕನ್ನಡಿಗರೂ ಅದನ್ನು ಕಲಿಯುವಂತೆ ಮಾಡಲು,

1. ಮುನ್ನೋಟ / 27 ನಾವು ಇವತ್ತು ಮಾಡಬೇಕಾಗಿರುವ ಇನ್ನೊಂದು ಮಾರ್ಪಾಡೆಂದರೆ, ಅದರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ಕನ್ನಡದವೇ ಆದ ಪದಗಳನ್ನು ಬಳಸತೊಡಗಬೇಕು. ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದ ಹಾಗೆ, ಇವತ್ತು ಕನ್ನಡದ ಬರಹಗಾರರು ಬೇಕಾದಲ್ಲೂ ಬೇಡದಿರು ವಲ್ಲೂ ಸಂಸ್ಕ್ರುತ ಪದಗಳನ್ನು ಬಳಸುವ ಒಂದು ಕೆಟ್ಟ ಚಾಳಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿ ಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಪದಕೋಶದಲ್ಲಿರುವ ಪದಗಳೆಲ್ಲವೂ ಕನ್ನಡದ ಪದಗಳೇ ಎಂಬ ಅನಿಸಿಕೆಯಿರುತ್ತದೆ; ಅವನ್ನು ಕನ್ನಡ ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದರೆ ಸಾಕು, ಅವು ಕನ್ನಡದವಾಗಿ ಬಿಡುತ್ತವೆ ಎಂದು ಅವರು ತಿಳಿಯು ತ್ತಾರೆ. ಇದು ಕೆಟ್ಟ ಚಾಳಿ ಯಾಕೆಂದರೆ, ಅದರಿಂದಾಗಿ ಕನ್ನಡದ ಬರಹಗಳು ಇವತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಕನ್ನಡಿಗರಿಂದಲೂ ದೂರ ಉಳಿದಿವೆ.

ಕೆಲವರಲ್ಲಂತೂ

ಸಂಸ್ಕ್ರುತದ

ಹೊಸ ಪದಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬೇಕಾದಾಗಲೂ ಕನ್ನಡದ ಬರಹಗಾರರು ಸಂಸ್ಕ್ರುತದ ಮೊರೆಹೊಗುತ್ತಾರೆ. ಕನ್ನಡದಲ್ಲೇನೇ ಅಂತಹ ಪದಗಳನ್ನು ಉಂಟು ಮಾಡಬಲ್ಲೆವು ಎಂಬುದು ಅವರ ಗಮನಕ್ಕೇ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ತಮಗೆ ಬೇಕಾಗಿರು ವಂತಹ ಪದಗಳು ಸಂಸ್ಕ್ರುತದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಇವರು ಅಂತಹವನ್ನು ಅದರಲ್ಲಿ ಉಂಟುಮಾಡಿ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ! ಎಂದರೆ, ಇವು ನಿಜಕ್ಕೂ ಸಂಸ್ಕ್ರುತ ಪದಗಳೇ ಅಲ್ಲ. ಈ ಕೆಟ್ಟ ಚಾಳಿಯಿಂದಾಗಿ, ಕನ್ನಡ ಬರಹದಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕ್ರುತ ಎರವಲುಗಳ ಎಣಿಕೆ ಇನ್ನಶ್ಟು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತಿದೆ. ಬರಹದಲ್ಲಿ ಈ ರೀತಿ ತುಂಬಾ ಸಂಸ್ಕ್ರುತ ಪದಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆಯಾದರೂ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಕನ್ನಡಿಗರ ಮಾತಿನಲ್ಲೂ ತುಂಬಾ ಕಡಿಮೆ ಸಂಸ್ಕ್ರುತ ಪದಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳು ತ್ತವೆ; ಮತ್ತು ಹಾಗೆ ಕಾಣಿಸುವವುಗಳೆಲ್ಲ ಕನ್ನಡದ ಪರಿಚೆಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಬಹಳ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಬದಲಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಹಾಗಾಗಿ, ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ಬರಹ ಕನ್ನಡ ವನ್ನು ಕಲಿಯುವ ಕೆಲಸ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕನ್ನಡಿಗರಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ತೊಡಕಿನ ದಾಗುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತಿದೆ.

ಇವತ್ತಿನ ಬರಹಗಾರರಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಸ್ಕ್ರುತ ಎರವಲು ಗಳನ್ನು ಬಳಸುವವರೆಂದರೆ ಕಲಿಕೆಯ ಕುರಿತಾಗಿ ಬರೆಯುವವರು. ಕಲಿಕೆಯ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನೂ ಇವರೇ ಬರೆಯುವರಾದ ಕಾರಣ, ಅವರ ಈ ಚಾಳಿ ಕಲಿಕೆಯ ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ಸಂಸ್ಕ್ರುತ ಪದಗಳನ್ನು ತುಂಬಿರುವ ಈ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಓದುವ ಮೂಲಕ, ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡವರು ಓದಲು-ಬರೆಯಲು ಕಲಿಯಬೇಕಾಗಿದೆ.

ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಇವತ್ತು ಕನ್ನಡ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಓದಲು ಮತ್ತು ಬರೆಯಲು ಕಲಿಸುವ ಮೊದಲನೇ ತರಗತಿಯ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಖಗ ಹಕ್ಕಿ', ಛಗ ಹೋತ’, ಛದ ಮುಚ್ಚಳ', ಖರ ಹೇಸರಗತ್ತೆ’, ಐಲ ಕುಬೇರ', ಲಗಡ ಹದ್ದು’, ಮೊದಲಾದ ಹಲವಾರು ಸಂಸ್ಕ್ರುತ ಎರವಲುಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ; ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವನ್ನು ಸಂಸ್ಕ್ರುತದಲ್ಲಿ ಎಂ.ಎ. ಮಾಡಿದವರೂ ಅದುವರೆಗೆ ಕಂಡಿರಲಾರರು! ಇವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಸಂಸ್ಕ್ರುತ ಪದಕೋಶದಿಂದ ಎತ್ತಿ ಈ

28/ ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿರುವ ಹಾಗೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ನಿಜಕ್ಕೂ ಇವು ಯಾವ ಹುರುಳಿ ನಲ್ಲೂ ಕನ್ನಡದ ಪದಗಳಾಗಲಾರವು.

ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಇವತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ಹೊಸ ಪದಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡ ಬೇಕಾಗಿ ಬರುವುದು ಅರಿಮೆಯ (ವಿಜ್ನಾನದ) ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ. ಈ ಬರಹಗಳನ್ನು ಬರೆಯುವವರೆಲ್ಲ ಹೊಸ ಪದಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಲು ಸಂಸ್ಕ್ರುತವನ್ನೇ ಮರೆ ಹೊಗುತ್ತಾರೆ. ಕನ್ನಡ ಪದಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಒಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಯೂ ಅರಿಮೆಯ ಪದಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಲು ಬರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಇವರ ಗಮನಕ್ಕೇ ಬರುವು ದಿಲ್ಲ. ಕನ್ನಡ ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಂಸ್ಕ್ರುತ ಎರವಲುಗಳ ಎಣಿಕೆ ತುಂಬಾ ಹೆಚ್ಚಾಗಲು ಇವರೂ ಕಾರಣರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.

ಎಲ್ಲರ ಕನ್ನಡ (ಬರಹ ಕನ್ನಡ) ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ತಲಪುವ ಮೂಲಕ ನಿಜಕ್ಕೂ ಎಲ್ಲರದಾಗಬೇಕಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಅದರಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಎರವಲು ಪದಗಳ ಎಣಿಕೆ ನೂರಕ್ಕೆ 10 ಇಲ್ಲವೇ 15ರಿಂದ ಹೆಚ್ಚಾಗಬಾರದು. ಸುದ್ದಿಹಾಳೆಗಳಲ್ಲಿ ಬರುವ ಕೆಲವು ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ ಇವತ್ತು ನೂರಕ್ಕೆ 50 ಇಲ್ಲವೇ ಅದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಸ್ಕ್ರುತ ಎರವಲುಗಳಿರುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಅಂತಹ ಬರಹಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಕನ್ನಡಿಗರನ್ನೂ ತಲಪಲಾರವು.

1.3 ನುಡಿ ಮತ್ತು ಬರಹ ನುಡಿ ಮತ್ತು ಬರಹಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನರೂ ಸರಿಯಾಗಿ ತಿಳಿದುಕೊಂಡಿಲ್ಲ. ಕನ್ನಡ ನುಡಿಯ ಕುರಿತು ಮಾತನಾಡುವಾಗ, ಹಲವು ಮಂದಿ ವಿದ್ವಾಂಸರೆನ್ನಿಸಿಕೊಂಡವರೂ ಈ ಅರಿಯಮೆಯಿಂದಾಗಿ ತಪ್ಪುಮಾಡುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಕನ್ನಡ ನುಡಿ ಎರಡು ಸಾವಿರ ವರ್ಶಗಳಶ್ಟು ಹಳೆ ಯದು' ಎಂದು ಹೇಳುವಾಗ, ಅವರು ಇಂತಹದೊಂದು ತಪ್ಪನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಯಾಕೆಂದರೆ, ನಿಜಕ್ಕೂ ಎರಡು ಸಾವಿರ ವರ್ಶಗಳಶ್ಟು ಹಳೆಯದೆಂದು ನಾವು ಹೇಳುವುದು ಕನ್ನಡ ಬರಹವನ್ನಲ್ಲದೆ ಕನ್ನಡ ನುಡಿಯನ್ನಲ್ಲ; ಕನ್ನಡ ನುಡಿಯನ್ನು ಅಶ್ಟು ಹಿಂದೆಯೇ ಬರಹಕ್ಕೆ ಇಳಿಸಿರಬೇಕು’ ಎಂದು ಹೇಳಲು ನಮಗೆ ಎತ್ತುಗೆ ದೊರೆತಿದೆ, ಅಶ್ಟೆ; ಕನ್ನಡ ನುಡಿ ಅದಕ್ಕಿಂತಲೂ ತುಂಬಾ ಹಿಂದಿನದಾಗಿರಬಲ್ಲುದು.
ನುಡಿಯೆಂಬುದು ಮುಕ್ಯವಾಗಿ ಮಾತಿನ ರೂಪದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ; ಆಡುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಅದರ ಪದಗಳು ಮತ್ತು ಸೊಲ್ಲುಗಳು ಅಳಿದುಹೋಗುತ್ತಿರುತ್ತವೆ; ಈ ಪದ ಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಸೊಲ್ಲುಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಬಗೆಯ ಬಾಳಿಕೆಯನ್ನು ಕೊಡಲು ನಾವು ಬರಹವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ಹಾಗೆ ಮಾಡುವಾಗ, ಅದರಲ್ಲಿ ಹಲವು ಬಗೆಯ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳನ್ನೂ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ. ಮಾತು ಮತ್ತು ಬರಹಗಳನ್ನು ಹೋಲಿಸಿ ನೋಡಿದಾಗ, ಈ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು ನಿಜಕ್ಕೂ ಎಂತಹವು ಎಂಬುದು ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ.

1. ಮುನ್ನೋಟ / 29

1.3.1 ಮಾತು ಮತ್ತು ಬರಹಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು ಮಾತು ಮತ್ತು ಬರಹಗಳ ನಡುವೆ ಹಲವು ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿವೆ; ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮುಕ್ಯ ವಾದ ಕೆಲವನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಪಟ್ಟಿಮಾಡಲಾಗಿದೆ:

(1) ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಪದಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಒಟ್ಟೊಟ್ಟಿಗೆ ಬಳಸುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ಬರೆಯು ವಾಗ ಅವನ್ನು ನಡುವೆ ಜಾಗ ಬಿಟ್ಟು ಬೇರೆ ಬೇರಾಗಿ ಬರೆಯಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲವಾದರೆ ಬರೆದುದನ್ನು ಓದಲು ತುಂಬಾ ಕಶ್ಟವಾಗಬಲ್ಲುದು. ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸೊಲ್ಲುಗಳೂ ಒಟ್ಟೊಟ್ಟಿಗೆ ಬರುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಬರೆಯುವಾಗ ಅವನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸಿ, ಅವುಗಳ ಕೊನೆ ಎಲ್ಲಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕೊನೆ(.), ಕೇಳ್ವಿ (?) ಇಲ್ಲವೇ ಬೆರಗು (!) ಸನ್ನೆಗಳ ಮೂಲಕ ಸೂಚಿಸುತ್ತಿರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಬರಹದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಸೊಲ್ಲುಗಳು ಉದ್ದವಾಗಿದ್ದರೆ, ಇಲ್ಲವೇ ಸಿಕ್ಕಲು ಸಿಕ್ಕಲಾ ಗಿದ್ದರೆ, ಅವುಗಳ ನಡುವೆ ಅರೆಕೊನೆ (;), ತಡೆ (,) ಮೊದಲಾದ ಸನ್ನೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ, ಅವನ್ನು ಓದಿ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವ ಕೆಲಸ ಸುಳುವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಬೇಕಾಗು vÀÛzÉ.

(2) ಮಾತನಾಡುವಾಗ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಸೊಲ್ಲುಗಳು ತುಂಡು ತುಂಡಾಗಿರು ವುದೇ ಹೆಚ್ಚು. ಆದರೆ ಬರೆಯುವಾಗ ಅವೆಲ್ಲ ಇಡಿ ಇಡಿಯಾಗಿರುವಂತೆ ನೋಡಿ ಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕ ಚಿಕ್ಕ ಸೊಲ್ಲುಗಳಿರುವುದೇ ಹೆಚ್ಚು. ಉದ್ದದ ಸೊಲ್ಲುಗಳಿದ್ದರೂ ಅವು ಮತ್ತು, ಆದರೆ ಮೊದಲಾದ ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ಪದಗಳಿಂದ ಇಲ್ಲವೇ ಒಟ್ಟುಗಳಿಂದ ಜೋಡಿಸಿದವುಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ.

ಇದಕ್ಕೆ ಬದಲು, ಬರಹದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಉದ್ದದ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ತೊಡಕಿನ ಸೊಲ್ಲುಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಜೋಡಿಸಿದ ಸೊಲ್ಲುಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಸೊಲ್ಲು ಗಳನ್ನು ಒಳಸೊಲ್ಲುಗಳಾಗಿ ಬಳಸಿರುವಂತಹ ಸಿಕ್ಕಲು ಸೊಲ್ಲುಗಳು ಬರಹದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಬರೆದುದನ್ನು ಓದುಗರು ತಿರುತಿರುಗಿ ಓದಬಲ್ಲರಾದ ಕಾರಣ, ಅಂತಹ ಸಿಕ್ಕಲು ಸೊಲ್ಲುಗಳಿದ್ದರೂ ಅವರಿಗೆ ತೊಂದರೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ. (3) ಮಾತನಾಡುವಾಗ ಆಲೋಚಿಸುವುದನ್ನೂ ಆಡುವುದನ್ನೂ ಒಟ್ಟೊಟ್ಟಿಗೆ ಮಾಡುತ್ತಿರುತ್ತೇವೆ. ಹಾಗಾಗಿ, ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಹಲವು ತಪ್ಪುಗಳು ಕಾಣಿಸಿ ಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ; ನಾವು ಬಳಸಿದ ಪದಗಳು ಇಲ್ಲವೇ ಪದರೂಪಗಳು ತಪ್ಪಾಗಿರ ಬಹುದು, ಸೊಲ್ಲುಗಳೂ ತಪ್ಪಾಗಿರಬಹುದು; ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ನಾವು ಮಾತನಾಡುತ್ತಿರುವಂತೆ ತಿದ್ದಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ; ಆದರೆ, ಕೆಲವು ಹಾಗೆಯೇ ಉಳಿದಿರುತ್ತವೆ. ಆದರೆ, ಬರೆದುದರಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ತಪ್ಪುಗಳು ಉಳಿಯದಂತೆ ನಾವು ಅದನ್ನು ತಿದ್ದಿ ಸರಿಪಡಿಸುತ್ತೇವೆ.

ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ವಿಶಯಗಳು ಒಂದು ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಒಂದನ್ನು ತಿಳಿಸು ತ್ತಿರುವಾಗ ನಡುನಡುವೆ ಬೇರೆ ವಿಶಯಗಳೂ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಈ ಕಾರಣ

30/ ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ ಕ್ಕಾಗಿ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಹೇಳಿದುದನ್ನೇ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಹೇಳುತ್ತಿರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಬರೆಯುವಾಗ ಎಲ್ಲಾ ವಿಶಯಗಳನ್ನೂ ಮೊದಲಿಗೆ ಆಲೋಚಿಸಿ ಮತ್ತು ವಿಮರ್ಶಿಸಿ, ಅನಂತರ ಬರೆಯುತ್ತೇವೆ. ತಿಳಿಸಬೇಕಾಗಿರುವ ವಿಶಯಗಳನ್ನು ಒಂದು ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಸಿ ಇರಿಸುತ್ತೇವೆ, ಮತ್ತು ಆದಶ್ಟು ಮಟ್ಟಿಗೆ ಒಮ್ಮೆ ಬರೆದ ವಿಶಯ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಅನವಶ್ಯಕವಾಗಿ ಬಾರದ ಹಾಗೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ.

(4) ಮಾತನಾಡುವಾಗ ಪದಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಕಯ್ಸನ್ನೆ, ಕಣ್ಣುಸನ್ನೆ, ಉಲಿಯ ಏರಿಳಿತ, ಮಯ್ಯ ನಿಲುವು ಮೊದಲಾದುವನ್ನೂ ಬಳಸುತ್ತೇವೆ. ಹಲವು ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಬೇಕಾಗಿರುವ ವಿಶಯಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವನ್ನೂ ಈ ಕಯ್ಸನ್ನೆ-ಕಣ್ಣು ಸನ್ನೆಗಳ ಮೂಲಕವೇನೇ ತಿಳಿಸುತ್ತಿರುತ್ತೇವೆ.

ಇದಕ್ಕೆ ಬದಲು, ಬರಹದಲ್ಲಿ ಸೊಲ್ಲುಗಳ ಇಟ್ಟಳ, ಬರಹದ ಗುರುತುಗಳು, ಕುರಳು(ಪಾರಾ)ಗಳು, ಕೋಶ್ಟಕಗಳು, ಗೆರೆತಿಟ್ಟಗಳು ಮೊದಲಾದವುಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತೇವೆ. ಸೊಲ್ಲುಗಳ ಮೂಲಕ ತಿಳಿಸಲಾಗದ ಹಲವು ಹುರುಳುಗಳನ್ನು ಇಂತಹ ಇಟ್ಟಳ ಮತ್ತು ಗುರುತುಗಳ ಮೂಲಕ ತಿಳಿಸುತ್ತೇವೆ.

1.3.2 ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿಗೆ ಕಾರಣಗಳು ಮಾತು ಮತ್ತು ಬರಹಗಳ ನಡುವೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಈ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿಗೆ ನಾಲ್ಕು ಮುಕ್ಯ ಕಾರಣಗಳಿವೆ:

(1) ಅವೆರಡಕ್ಕೆ ತೀರಾ ಬೇರಾಗಿರುವ ಗುರಿಗಳಿರುತ್ತವೆ; (2) ಅವೆರಡು ಬಳಸುವ ಒಯ್ಯುಗೆಗಳು ಬೇರಾಗಿರುತ್ತವೆ;
(3) ಮಾತನಾಡುವವರ ಎದುರಿಗೇನೇ ಕೇಳುಗರು ಇರುವ ಹಾಗೆ ಬರಹಗಾರರ ಎದುರಿಗೆ ಓದುಗರು ಇರುವುದಿಲ್ಲ; (4) ಮಾತು ಕಲಿಯಲು ಹುಟ್ಟಿನಿಂದಲೇ ಸಿಗುವ ಅಳವು ಇರುವ ಹಾಗೆ ಓದು-ಬರಹಗಳನ್ನು ಕಲಿಯಲು ಇರುವುದಿಲ್ಲ.

(1) ಗುರಿ ಬೇರೆ: ನುಡಿಯ ಮೂಲಕ ತಲಪಬೇಕಾಗಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿ ನಮ್ಮ ಎದುರಿಗೇನೇ ಇರುವಾಗ ನಾವು ಮಾತನ್ನು ಬಳಸುತ್ತೇವಲ್ಲದೆ ಬರಹವನ್ನು ಬಳಸಲು ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆತ ಎದುರಿನಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲದಿರುವಾಗ ಮಾತ್ರ ಬರಹ ವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತೇವೆ.

ಹರಟೆ ಹೊಡೆಯುವುದು, ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿರುವ ಅನಿಸಿಕೆಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸುವುದು ಮೊದಲಾದುವಕ್ಕೆ ಮಾತನ್ನು ಬಳಸುತ್ತೇವೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಬದಲು, ವಿಶಯಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸುವುದು, ನಡವಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಬರೆದಿಡುವುದು, ಮರೆತುಹೋಗದಂತೆ ಸಂಗತಿ

1. ಮುನ್ನೋಟ / 31 ಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿಡುವುದು ಇಲ್ಲವೇ ಪಟ್ಟಿಮಾಡುವುದು, ಮೊದಲಾದುವಕ್ಕೆ ಬರಹವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತೇವೆ.

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ದೂರವಾಣಿ, ಉಲಿಯಚ್ಚು, ಮಿಂಚಂಚೆ ಮೊದಲಾದವುಗಳ ಬಳಕೆ ಯಿಂದಾಗಿ, ಮಾತು ಮತ್ತು ಬರಹಗಳು ಹತ್ತಿರ ಬರುತ್ತಿವೆ: ಇವು ಮಾತಿನ ಕೆಲಸವನ್ನು ಬರಹದ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ಬರಹದ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮಾತಿನ ಮೂಲಕ ನಡೆಸಲು ಬರುವಂತೆ ಮಾಡಿವೆ, ಮತ್ತು ಇದರಿಂದಾಗಿ ಮಾತು ಮತ್ತು ಬರಹಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೂ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗತೊಡಗಿದೆ. ಹೀಗಿದ್ದರೂ, ಮಾತು ಮತ್ತು ಬರಹಗಳ ಮುಕ್ಯ ಗುರಿಗಳು ಬೇರಾಗಿಯೇ ಇದ್ದು, ಅವು ಗಳಿಂದಾಗಿ ಮೂಡಿಬರುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು ಹಾಗೆಯೇ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿವೆ.

(2) ಒಯ್ಯುಗೆ ಬೇರೆ: ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ನಾವು ಉಲಿಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತೇವೆ;

ಆದರೆ ಬರಹದಲ್ಲಿ ಬರಿಗೆಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತೇವೆ.

ಉಲಿಗಳು ಅವನ್ನು ಆಡಿದ ಕೂಡಲೇ ಮಾಯವಾಗಿಬಿಡುತ್ತವೆ. ಹಾಗಾಗಿ, ಮಾತನ್ನೊಮ್ಮೆ ಆಡಿದೆವೆಂದರೆ ಅದನ್ನು ಮತ್ತೆ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಲಾರೆವು. ಹೇಳುವುದು ಸರಿಯಾಗುತ್ತಿಲ್ಲವೆಂದು ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಅನಿಸಿದರೆ, ಅದನ್ನು ನಡುವೆಯೇ ನಿಲ್ಲಿಸಿಬಿಡುತ್ತೇವೆ, ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಮ್ಮೆ ಹೇಳಲು ಸುರುಮಾಡು ತ್ತೇವೆ. ಈ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ, ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಬರುವ ಸೊಲ್ಲುಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತುಂಡು ತುಂಡಾಗಿರುತ್ತವೆ.

ಆದರೆ, ಕಾಗದದ ಮೇಲೆ ಮೂಡಿಸಿದ ಬರಿಗೆಗಳು ಮತ್ತು ಬೇರೆ ಗುರುತು ಗಳು ಉಲಿಗಳ ಹಾಗೆ ಕೂಡಲೇ ಅಳಿಸಿಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ, ಬರೆದುದನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ನಮಗೆ ಸಾಕಶ್ಟು ಸಮಯವಿರುತ್ತದೆ. ಅದನ್ನು ಓದುಗರೆದುರು ಇರಿಸುವ ಮೊದಲು ಹಲವು ಬಾರಿ ಓದಿನೋಡಿ, ಅದರಲ್ಲಿ ನಮಗೆ ಬೇಕಾಗಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನೂ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲೆವು. ಉತ್ತಮ ಬರಹ ವೊಂದನ್ನು ರಚಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ವರ್ಶಗಟ್ಟಲೆ ಬೇಕಿದ್ದರೂ ದುಡಿಯಬಲ್ಲೆವು.

ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಬರುವ ಉಲಿಗಳು ಒಂದರ ಹಿಂದೊಂದು ಮಾತ್ರ ಬರಬಲ್ಲು ವಲ್ಲದೆ ಒಮ್ಮೆಗೇ ಬರಲಾರವು. ಆದರೆ, ಬರಹದ ಬರಿಗೆಗಳನ್ನು ಒಂದರ ಮುಂದೆ ಒಂದರಂತೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಮೇಲೆ-ಕೆಳಗೂ ಜೋಡಿಸಬಲ್ಲೆವು. ಅವನ್ನು ಓದುವವರೂ ಹಲವು ಗುರುತುಗಳನ್ನು ಒಮ್ಮೆಗೇನೇ ಗಮನಿಸಬಲ್ಲರು. ಹಾಗಾಗಿ, ಬರಹದಲ್ಲಿ ವಿಶಯಗಳನ್ನು ಹಲವು ಬಗೆಯ ಪಟ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿ ಕೊಡಲು ಬರುತ್ತದೆ.

32/ ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ

(3) ಓದುಗರು ಬರೆಯುವವರ ಎದುರಿಗಿರುವುದಿಲ್ಲ: ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಮಾತನಾಡುವವರ ಎದುರಿಗೇನೇ ಅವರ ಕೇಳುಗರಿರುತ್ತಾರೆ; ಆದರೆ, ಬರೆಯು ವವರ ಎದುರಿಗೆ ಅವರ ಓದುಗರಿರುವುದು ತುಂಬಾ ಅಪರೂಪ.

ಕೇಳುಗರು ಎದುರಿಗೇನೇ ಇರುವ ಕಾರಣ, ತಮ್ಮ ಮಾತನ್ನು ಅವರು ಮೆಚ್ಚುತ್ತಿದ್ದಾರೋ, ಇಲ್ಲವೇ ಅದು ಅವರಿಗೆ ಬೇಸರ ತರುತ್ತಿದೆಯೋ ಎಂಬುದು ಆಡುಗರಿಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿರುವ ಹಾಗೆಯೇ ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಕೇಳುಗರೂ ತಮ್ಮ ಅನಿಸಿಕೆಗಳನ್ನು ನಡುನಡುವೆ ತಿಳಿಸುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ. ಹಾಗಾಗಿ, ಸನ್ನಿವೇಶಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ಹಾಗೆ ಆಡುಗರು ತಮ್ಮ ಮಾತನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತಾ ಹೋಗಬಲ್ಲರು. ತಾವು ಹೇಳಿದ್ದು ತಮ್ಮ ಕೇಳುಗರಿಗೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತಿಲ್ಲವೆಂದು ಅನಿಸಿ ದರೆ, ಅದನ್ನು ಬೇರೆ ಬಗೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಳುವ ಮೂಲಕ ಗೊತ್ತಾಗುವ ಹಾಗೆಯೂ ಅವರು ಮಾಡಬಲ್ಲರು.

ಆದರೆ, ಬರೆಯುವವರಿಗೆ ಓದುಗರ ಅನಿಸಿಕೆ ಏನಿರಬಹುದೆಂಬುದು ಕೂಡಲೇ ಗೊತ್ತಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅದನ್ನವರು ಊಹಿಸಿಕೊಂಡು, ತಮ್ಮ ಬರಹವನ್ನು ಮುಂದು ವರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆದರೆ ಓದುಗರ ಕುತೂಹಲ ಉಳಿದೀತು ಎಂಬುದನ್ನೂ ಅವರು ತಾವೇ ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ, ಬರಹದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಸೊಲ್ಲುಗಳು ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಬರುವ ಸೊಲ್ಲು ಗಳಿಗಿಂತ ಹಲವು ಬಗೆಯಲ್ಲಿ ಬೇರಾಗಿರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ಕೇಳುಗರು ಎದುರಿಗೇನೇ ಇರುವ ಕಾರಣ, ಮಾತಿನೊಂದಿಗೆ ಕಣ್ಣುಸನ್ನೆ, ಕಯ್ಸನ್ನೆ ಮೊದಲಾದುವನ್ನೂ ಬಳಸಬಹುದು. ಎದುರಿಗೇನೇ ಇರುವ ವ್ಯಕ್ತಿ, ವಸ್ತು ಮೊದಲಾದುವನ್ನೂ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಆದರೆ, ಬರಹಕ್ಕೆ ಇಂತಹದು ಯಾವುದೂ ನೆರವಿಗೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ತಿಳಿಸಬೇಕಾದುದನ್ನೆಲ್ಲ ಕಾಗದದ ಮೇಲೆ ಮೂಡುವ ಸೊಲ್ಲುಗಳ ಮೂಲಕವೇನೇ ತಿಳಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

(4) ಹುಟ್ಟಿನಿಂದಲೇ ಸಿಗುವ ಅಳವಿಲ್ಲ: ಮಾತು ಕಲಿಯಲು ಬೇಕಾಗುವ ಅಳವನ್ನು ನಾವು ಹುಟ್ಟಿನಿಂದಲೇ ಪಡೆದುಕೊಂಡು ಬಂದಿರುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ, ಬರಹ ಕಲಿಯಲು ಬೇಕಾಗುವ ಅಳವನ್ನು ನಾವು ಆ ರೀತಿ ಹುಟ್ಟಿನಿಂದಲೇ ಪಡೆದುಕೊಂಡು ಬಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ.

ಎಲ್ಲಾ ಮಕ್ಕಳೂ ಮಾತನ್ನು ತಮ್ಮ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಅಂಗವಾಗಿ ಪಡೆದು ಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಆರೋಗ್ಯ ಸರಿಯಿರುವ ಯಾವ ಮಗುವೂ ಮಾತು ಕಲಿಯ ದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಓದುವ ಮತ್ತು ಬರೆಯುವ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಯಾರಾದರೂ ಕಲಿಸಿಕೊಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಈಜುವುದು, ಸಯ್ಕಲ್ ತುಳಿಯು ವುದು, ಕಾರು ಬಿಡುವುದು ಮೊದಲಾದ ಬೇರೆ ಹಲವಾರು ಚಳಕಗಳ ಹಾಗೆ,

1. ಮುನ್ನೋಟ / 33 ಓದುವುದು ಮತ್ತು ಬರೆಯುವುದೂ ಒಂದು ಚಳಕವಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರಯತ್ನಪಟ್ಟು ಕಲಿತಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಅದು ದಕ್ಕುತ್ತದೆ.

1.3.3 ನುಡಿಯ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ ಮತ್ತು ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ ಮಾತಿಗೂ ಬರಹಕ್ಕೂ ನಡುವಿರುವ ಈ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳೇ ನುಡಿಗೂ ಬರಹಕ್ಕೂ ನಡುವಿರುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳೆಂದು ತಿಳಿಯಬಹುದು; ಯಾಕೆಂದರೆ, ಒಂದು ನುಡಿ ಮುಕ್ಯವಾಗಿ ಮಾತಿನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ: ಕನ್ನಡ ನುಡಿಯೆಂದರೆ ಮುಕ್ಯವಾಗಿ ಕನ್ನಡಿಗರು ಆಡುವ ನುಡಿ, ಎಂದರೆ ಅವರ ಮಾತು. ಮೇಲೆ 1.2 ರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದ ಹಾಗೆ, ಅದು ಹಲವು ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ: ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಊರುಗಳ ಮತ್ತು ಕೂಟಗಳ (ಜಾತಿಗಳ) ಆಡುನುಡಿಗಳು, ಮತ್ತು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ತಲೆಮಾರುಗಳ ಹೊತ್ತುನುಡಿಗಳು ಎಂಬುದಾಗಿ ಅದಕ್ಕೆ ಹಲವು ರೂಪ ಗಳಿವೆ. ಕನ್ನಡದ ಈ ಹಲವು ರೂಪಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಕನ್ನಡಿಗರಿಗೆಲ್ಲ ಸಮಾನವಾಗಬಹುದಾದಂತಹ ಎಲ್ಲರ ಕನ್ನಡ ಎಂಬ ಬರಹದ ರೂಪವೊಂದನ್ನು ಕನ್ನಡದ ಬರಹಗಾರರು ಉಂಟುಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

ಆದರೆ, ಒಂದು ನುಡಿಯ ಮಾತಿನ ರೂಪದ ಹಾಗೆ ಅದರ ಬರಹದ ರೂಪ ಸಹಜವಾದ ರೂಪವಲ್ಲ; ಮೇಲೆ ವಿವರಿಸಿದ ಹಾಗೆ, ಅದನ್ನು ಯಾರೂ ಹುಟ್ಟಿ ನಿಂದ ಪಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ, ಕಲಿತು ಪಡೆಯಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ; ಇದಲ್ಲದೆ, ಆ ರೀತಿ ಕಲಿತು ಪಡೆಯುವವರಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರೂ ಅದರಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ತಿಳಿವಿಗರಾಗುವು ದಿಲ್ಲ; ಕೆಲವರಿಗೆ ಅದರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಅಳವು ಇಲ್ಲವೇ ಜಾಣ್ಮೆ ಬಂದಿರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಕೆಲವರಿಗೆ ಕಡಿಮೆ ಬಂದಿರುತ್ತದೆ. ಎಂದರೆ, ಹುಟ್ಟಿನಿಂದಲೇ ಪಡೆಯುವ ಮಾತಿನ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆಯ ಹಾಗೆ ಕಲಿತು ಪಡೆಯುವ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆಯನ್ನು ಎಲ್ಲರೂ ಒಂದೇ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ತಮ್ಮದಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುದಿಲ್ಲ; ಹಾಗೆ ಮಾಡಲು ಅವರಿಗೆ ಸಾದ್ಯವಾಗುವುದೂ ಇಲ್ಲ.

ಒಂದು ಮಾತಿನ ಇಲ್ಲವೇ ನುಡಿಯ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆಯನ್ನು ಬರೆಯುವವರು ಅದರ ಒಂದು ವರ್ಣನೆಯನ್ನು ಕೊಟ್ಟರೆ ಸಾಕು. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು ಆ ನುಡಿಯನ್ನು ಆಡುವ ಜನರ ಮಾತನ್ನು ಆಳವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ಅದನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಎಂತಹ ಕಟ್ಟಲೆಗಳು ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತಿರಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಊಹಿಸಿಕೊಂಡು, ಅದರಂತೆ ತಮ್ಮ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆಯನ್ನು ಬರೆಯಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಆ ಕಟ್ಟಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ತಪ್ಪು, ಯಾವುದು ಸರಿ ಎಂಬ ಕೇಳ್ವಿಯೇ ಇಲ್ಲಿ ಏಳುವುದಿಲ್ಲ. ಯಾಕೆಂದರೆ, ಆ ನುಡಿಯನ್ನು ಆಡುವವರೆಲ್ಲರೂ ಅದರಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಮಟ್ಟದ (ಪೂರ್ಣಮಟ್ಟದ) ಪರಿಣತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿರುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ನಡುವೆ ನುಡಿಯ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಲ್ಲದೆ, ಅವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರ ಬಳಕೆ ಸರಿ, ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಬ್ಬರದು ತಪ್ಪು ಎಂದು ಹೇಳಲು ಯಾವ ಆದಾರವೂ ದೊರಕುವುದಿಲ್ಲ.

34/ ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ

ಆದರೆ, ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆಯನ್ನು ಬರೆಯುವವರು ಸರಿ-ತಪ್ಪುಗಳ ತೀರ್ಮಾನವನ್ನೂ ಆಗಾಗ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಯಾಕೆಂದರೆ, ಎಲ್ಲಾ ಬರಹ ಗಾರರೂ ತಮ್ಮ ಬರವಣಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಒಂದೇ ಮಟ್ಟದ ಪರಿಣತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಕೆಲವರು ಒಳ್ಳೇ ಪರಿಣತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದು, ಅವರ ಬರಹ ತುಂಬಾ ಚನ್ನಾಗಿರುತ್ತದೆ; ಬೇರೆ ಕೆಲವರು ಕಡಿಮೆ ಪರಿಣತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದು, ಅವರ ಬರಹ ಅಶ್ಟು ಚನ್ನಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ; ಕೆಲವರ ಬರಹಗಳು ಹಲವಾರು ತಪ್ಪು ಗಳಿಂದಲೂ ಕೂಡಿರಬಲ್ಲುದು. ಹಾಗಾಗಿ, ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆಯನ್ನು ಬರೆಯು ವವರು ಎಂತಹ ಬರಹವನ್ನು ತಮ್ಮೆದುರು ಮಾದರಿಯಾಗಿ ಇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು, ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಮುಂದಿರುವ ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗಿರುವ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ಸರಿ, ಯಾವುದು ತಪ್ಪು ಎಂಬುದನ್ನು ತಾವೇ ತೀರ್ಮಾನಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ಇನ್ನೊಂದು ವಿಶಯದಲ್ಲೂ ಮಾತು ಮತ್ತು ಬರಹಗಳ ನಡುವೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ವಿದೆ: ನುಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಲದಿಂದ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು ಅದರ ಆಡುಗರಿಗೆ ಗೊತ್ತಾಗದ ಹಾಗೆ ನಡೆಯುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತವೆ; ಈ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು ಇಡೀ ಸಮಾಜದ ಹತೋಟಿಯಲ್ಲಿರುತ್ತವೆಯಲ್ಲದೆ ಒಬ್ಬಿಬ್ಬರ ಹತೋಟಿಯಲ್ಲಿರುವು ದಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ, ನಾವು ಬಯಸುವ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಮಾರ್ಪಾಡನ್ನೂ ನುಡಿಯ ಮೇಲೆ ಹೇರಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ.

ಆದರೆ, ಬರಹದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳೂ ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ಮಂದಿ ಬರಹಗಾರರ ಹತೋಟಿಯಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ; ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೇನೆಂದರೆ, ಬರಹಗಾರರು ತಮ್ಮ ಬರಹಗಳನ್ನು ಹಲವು ಬಾರಿ ತಿದ್ದಿ ಸರಿಪಡಿಸಬೇಕಾಗು ತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಈ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಪದಗಳ ಕುರಿತು, ಪದರೂಪಗಳ ಕುರಿತು, ಮತ್ತು ಸೊಲ್ಲುಗಳ ಕುರಿತು ತಮಗಿರುವ ತಿಳುವಳಿಕೆಯನ್ನು ಬಳಸಿ ಕೊಳ್ಳಲು ಬರುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈ ರೀತಿ ತಮ್ಮ ಬರಹಗಳನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸುವಾಗ, ಅವರು ಒಳ್ಳೇ ಬರಹಗಾರರ ಬರಹಗಳನ್ನು, ಮತ್ತು ಅವು ಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗಿರುವ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆಯ ಕಟ್ಟಲೆಗಳನ್ನು ಮಾದರಿಯಾಗಿರಿಸಿ ಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.

ಮಾತು ಮತ್ತು ಬರಹಗಳ ನಡುವಿರುವ ಈ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಮಾತಿನ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ ಮತ್ತು ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆಗಳ ನಡುವೆಯೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ: ಮಾತಿನ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆಗಳು ಮಾತಿನ ಮೇಲೆ, ಇಲ್ಲವೇ ನುಡಿಯ ಮೇಲೆ ಯಾವ ಪ್ರಬಾವ ವನ್ನೂ ಬೀರಲಾರವು; ಯಾಕೆಂದರೆ, ಮಾತನ್ನು ಬಳಸುವವರು ಯಾರೂ ಸರಿ- ತಪ್ಪುಗಳ ಗೋಜಿಗೆ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ. ಮಾತನಾಡುವಾಗ ಎಂತಹ ಸೊಲ್ಲ ರಿಮೆಯ ಕಟ್ಟಲೆಗಳು ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತವೆ ಎಂಬುದು ಅವರ ಗಮನಕ್ಕೂ ಬರುವು ¢®è.

1. ಮುನ್ನೋಟ / 35 ಆದರೆ ಮೇಲೆ ಸೂಚಿಸಿದ ಹಾಗೆ, ಬರೆಯುವವರು ತಾವು ಬರೆದುದನ್ನು ತಿದ್ದಿ ಸರಿಪಡಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ನಡೆಸುವಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಪದಗಳ, ಪದ ರೂಪಗಳ, ಮತ್ತು ಸೊಲ್ಲಿನ ಇಟ್ಟಳಗಳ ತಿಳುವಳಿಕೆ ನೆರವಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಅವರಿಗೆ ಬೇಕಾಗುವ ಈ ತಿಳುವಳಿಕೆಯನ್ನು ಕೊಡಬಲ್ಲ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ ಗಳು ಅವರ ಬರಹದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಬಾವವನ್ನೂ ಬೀರಬಲ್ಲುವು. ಹಾಗಾಗಿ, ಬರಹದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತಹ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಹಾಗೆ ಮಾಡಲು ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆಗಳು ಹಮ್ಮುಗೆ ಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಮುಂದಿರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲುವು.

ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಹೊಸ ಹೊಸ ವಿಶಯಗಳ ಕುರಿತು ಬರೆಯುವವರು, ಮತ್ತು ಬೇರೆ ನುಡಿಗಳಲ್ಲಿರುವ ವಿಶಯಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ನುಡಿಗೆ ಮಾರೆಡೆಗೊಳಿಸುವವರು ಹಲವಾರು ಹೊಸ ಪದಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ನುಡಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗು ತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಹೀಗೆ ಹೊಸ ಪದಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕುವಾಗ, ಅವು ತಮ್ಮ ನುಡಿಯ ಸೊಗಡನ್ನು ಕೆಡಿಸದಂತೆಯೂ ಅವರು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲವಾದರೆ, ಅವರ ಬರಹ ಓದುವವರಿಗೆ ತುಂಬಾ ತೊಡಕಿನದೆಂದು ಅನಿಸಬಲ್ಲುದು.

ಹೊಸಪದಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಒಂದು ನುಡಿಯ ಒಲವು ಎಂತಹದು ಎಂಬುದನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದು, ಆ ಒಲವನ್ನು ಮೀರದ ಹಾಗೆ ಹೊಸ ಪದಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವುದು ಹೇಗೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸೊಲ್ಲರಿಗರು ತಮ್ಮ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆಯಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಬಲ್ಲರು. ಇದು ಒಂದು ನುಡಿಯ ಬರಹದಲ್ಲಿ ತುಂಬಿ ಕೊಳ್ಳುವ ಹೊಸ ಪದಗಳು ಅದರಲ್ಲಿ ಆ ನುಡಿಯ ಸೊಗಡನ್ನು ಉಳಿಸುವಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ನೆರವಾಗಬಲ್ಲುದು.

1.3.4 ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು ಬರಹದಲ್ಲಿ ಸಹಜವಾಗಿ ನಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ ಮೇಲೆ ತಿಳಿಸಿದ ಹಾಗೆ, ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಕಾಲದಿಂದ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ತಲೆಮಾರಿನಿಂದ ತಲೆಮಾರಿಗೆ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳ ಮೇಲೆ ಆಡುಗರಿಗೆ ಎಂತಹ ಹತೋಟಿಯೂ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳಿಂದಾಗಿ, ಮಾತು (ಇಲ್ಲವೇ ನುಡಿ) ಯಾವಾಗಲೂ ತನ್ನ ಸಹಜತೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ಜೀವಂತಿಕೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಬರಹದಲ್ಲಿ ಈ ರೀತಿ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು ತಾವಾಗಿ ನಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ, ಸಮಯ ಕಳೆದಂತೆಲ್ಲ ಬರಹ ಮಾತಿನಿಂದ ಬೇರಾಗುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ಕ್ರುತಕ ವಾಗುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತದೆ.

ಮಾತಿಗೂ ಬರಹಕ್ಕೂ ನಡುವಿನ ಅಂತರ ಈ ರೀತಿ ಹೆಚ್ಚಾದಾಗ, ಸಾಮಾನ್ಯ ವಾಗಿ ಬರಹಗಾರರು ತಮ್ಮ ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳು ತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ಅವಕ್ಕೂ ಮಾತಿಗೂ ನಡುವೆ ಬೆಳೆದುಬಂದಿರುವ ಅಂತರ

36/ ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವ ಹಾಗೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ, ಇದನ್ನು ಅವರು ತಿಳಿದು ಮಾಡಬೇಕಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿ ಇಂತಹ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳನ್ನು ಯಾರೂ ನಡೆಸದಿರುವುದೂ ಇದೆ.

ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಸಂಸ್ಕ್ರುತ, ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಮೊದಲಾದ ಕೆಲವು `ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್’ ಬರಹ ಗಳಲ್ಲಿ ಈ ರೀತಿ ನುಡಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳನ್ನು ಯಾರೂ ಬರಹಕ್ಕೆ ಇಳಿಸಲು ಹೋಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ, ಅವು ನೂರಾರು ವರ್ಶಗಳಿಂದಲೂ ಮಾರ್ಪಡದೆ ಉಳಿದಿವೆ, ಮತ್ತು ಇದರಿಂದಾಗಿ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ಬಗೆಯ ಕ್ರುತಕತೆಗಳೂ ತುಂಬಿಕೊಂಡಿವೆ. ಆದರೆ, ಕನ್ನಡದ ಬರಹದಲ್ಲಿ ಮಾತಿಗೂ ಬರಹಕ್ಕೂ ನಡುವಿನ ಅಂತರ ಹೆಚ್ಚಿದ ಹಾಗೆಲ್ಲ, ಅದು ಮಾತಿಗೆ ಹತ್ತಿರ ಉಳಿಯುವ ಹಾಗೆ, ಕನ್ನಡ ಬರಹಗಾರರು ಅದರಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾ ಬಂದಿದ್ದರು; ಹಾಗಾಗಿ, ಕನ್ನಡ ಬರಹ ಹಳೆಗನ್ನಡವಿದ್ದದ್ದು ನಡು ಗನ್ನಡವಾಗಿ, ಇವತ್ತು ಹೊಸಗನ್ನಡವಾಗಿದೆ.

ನಿಜಕ್ಕೂ ಸಂಸ್ಕ್ರುತ ಇವತ್ತು ಒಂದು ಬರಹವಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆಯಲ್ಲದೆ, ನುಡಿ ಯಾಗಿ ಇಲ್ಲವೆ ಬಾಶೆಯಾಗಿ ಉಳಿದಿಲ್ಲ; ಎರಡು ಸಾವಿರ ವರ್ಶಗಳಶ್ಟು ಹಿಂದೆಯೇ ಅದರ ನುಡಿಯ ರೂಪ ಅಳಿದುಹೋಗಿತ್ತು. ಇವತ್ತಿಗೂ ಕೆಲವರು ಅದನ್ನು ತಮ್ಮ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರಬಹುದು; ಆದರೆ ಕಾಲದಿಂದ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ತಲೆಮಾರಿನಿಂದ ತಲೆಮಾರಿಗೆ ಮಾರ್ಪಡುತ್ತಾ ಹೋಗುವ ಮೂಲಕ, ತನ್ನಲ್ಲಿ ತುಂಬಿಕೊಳ್ಳುವ ಕ್ರುತಕತೆಯನ್ನು ಅಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮತ್ತು ಜೀವಂತಿಕೆಯನ್ನು ತುಂಬಿಕೊಳ್ಳುವ ಅಳವು ಅದಕ್ಕಿಲ್ಲ. ಯಾಕೆಂದರೆ, ಅದನ್ನು ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಬಳಸುವವರು ಯಾವ ಮಾತು ಸರಿ, ಮತ್ತು ಯಾವ ಮಾತು ತಪ್ಪು ಎಂಬುದನ್ನು ಹಿಂದಿನವರ (ಮಹಾಕವಿಗಳ) ಬರಹಗಳನ್ನು ನೋಡಿ, ಇಲ್ಲವೇ ಪಾಣಿನಿಯ ವ್ಯಾಕರಣವನ್ನು ಓದಿ ತೀರ್ಮಾನಿಸುತ್ತಿರಬೇಕಾಗಿದೆ. ಹಾಗಾಗಿ, ಸಂಸ್ಕುತವನ್ನು ಒಂದು ಬರಹವೆಂದು ಕರೆಯಬೇಕಲ್ಲದೆ ನುಡಿ ಇಲ್ಲವೇ ಬಾಶೆಯೆಂದು ಕರೆಯುವುದೇ ತಪ್ಪು.

ಒಂದು ಬರಹ ಸಮಾಜದ ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ಜನರಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವೇ ಉಳಿಯದೆ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ತಲಪುವ ಹಾಗೆ ಆಗಬೇಕಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಅದಕ್ಕೂ ಮಾತಿಗೂ ನಡುವಿನ ಅಂತರ ಆದಶ್ಟು ಕಡಿಮೆಯಿರಬೇಕು. ಕನ್ನಡ ಬರಹದಲ್ಲಿ ಇವತ್ತು ಈ ಅಂತರ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಾ ಇದೆ. ಹಾಗಾಗಿ, ಅದನ್ನು ಕಡಿಮೆಮಾಡುವ ಕೆಲಸ ಇವತ್ತು ನಡೆಯ ಬೇಕಾಗಿದೆ.

1.3.5 ಈ ಹೊತ್ತಗೆಯ ಹಮ್ಮುಗೆಗಳು ಈ ಹೊತ್ತಗೆ ಮುಕ್ಯವಾಗಿ ಎಲ್ಲರ ಕನ್ನಡ ಎಂಬ ಬರಹ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆ ಯಾಗುವ (ಮತ್ತು ಬಳಕೆಯಾಗಬೇಕಾಗಿರುವ) ಸೊಲ್ಲರಿಮೆಯ ಕಟ್ಟಲೆಗಳು ಎಂತಹವು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರವಾಗಿ ತಿಳಿಸಲು ಹೊರಟಿದೆ. ಇದೊಂದು ಬರಹದ

1. ಮುನ್ನೋಟ / 37 ಸೊಲ್ಲರಿಮೆಯಾದ ಕಾರಣ, ಇವತ್ತು ಹೊಸಗನ್ನಡ ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿಲ್ಲ ದಿದ್ದರೂ ಬಳಕೆಗೆ ತರಬಹುದಾದ ಕೆಲವು ಹಳೆಗನ್ನಡ ಪದ, ಪದರೂಪ, ಮತ್ತು ಒಟ್ಟುಗಳನ್ನೂ ಇದರಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳ ಮೂಲಕ ಎಲ್ಲರ ಕನ್ನಡದ ಕಸುವನ್ನು ಇನ್ನಶ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಬರುತ್ತದೆ ಎಂದು ನನಗೆ ಅನಿಸುತ್ತದೆ.

ಇದಲ್ಲದೆ, ಎಲ್ಲರ ಕನ್ನಡ ಎಂಬ ಬರಹದ ಕನ್ನಡ ನಿಜಕ್ಕೂ ಎಲ್ಲರದಾಗ ಬೇಕಿದ್ದಲ್ಲಿ ಬರಹದ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಏನು ಮಾಡಬಹುದು ಎಂಬುದರ ಕುರಿತು ಎರಡು ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ಮೇಲೆ ಕೊಡಲಾಗಿತ್ತು; ಅವೆರಡನ್ನೂ ಈ ಹೊತ್ತಗೆಯಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ:

ಬೇಕಾಗಿರುವಲ್ಲೂ ಬೇಡದಿರುವಲ್ಲೂ ಸಂಸ್ಕ್ರುತದಿಂದ ಪದಗಳನ್ನು ಎರವಲು ಪಡೆದು (ಇಲ್ಲವೇ ಸಂಸ್ಕ್ರುತದಲ್ಲೇನೇ ಹೊಸದಾಗಿ ಉಂಟುಮಾಡಿ) ಬಳಸುವ ಚಾಳಿಯ ಮೇಲೆ ಬರಹಗಾರರು ಹತೋಟಿಯನ್ನಿರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು (ಅಂತಹ ಎರವಲುಗಳನ್ನು ಆದಶ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬೇಕು) ಎಂಬುದು ಒಂದು ಸೂಚನೆ; ಮತ್ತು, ಆ ರೀತಿ ಎರವಲಾಗಿ ಪಡೆದ ಪದಗಳನ್ನು ಸಂಸ್ಕ್ರುತದಲ್ಲಿರುವ ಹಾಗೆಯೇ ಬರೆಯಬೇಕೆಂಬ ಕನ್ನಡದ ಮಟ್ಟಿಗೆ ತೀರ ಅನವಶ್ಯಕವಾಗಿರುವ ಕಟ್ಟಲೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಟ್ಟು, ಅವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನ ಕನ್ನಡಿಗರೂ ಹೇಗೆ ಓದುತ್ತಾರೋ ಹಾಗೆಯೇ ಬರೆಯಬೇಕು ಎಂಬುದು ಎರಡನೆಯ ಸೂಚನೆ. ಈ ಎರಡು ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಲ್ಲಿ, ಕನ್ನಡ ಬರಹಗಳು ಕನ್ನಡ ನುಡಿಯ ಸೊಗಡನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಚನ್ನಾಗಿ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲುವು, ಮತ್ತು ಆ ಮೂಲಕ ಅವನ್ನು ಕಲಿಯುವ ಮತ್ತು ಬಳಸುವ ಕೆಲಸ ಎಲ್ಲಾ ಕನ್ನಡಿಗರಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಸುಳುವಾಗಬಲ್ಲುದು.

ಈ ಹೊತ್ತಗೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕ್ರುತದಿಂದ ಎರವಲಾಗಿ ಪಡೆದ ಪದಗಳನ್ನು ಆದಶ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಅವನ್ನು ಸಂಸ್ಕ್ರುತದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಹಾಗೆಯೇ ಬರೆಯುವ ಬದಲು, ಹೇಗೆ ಓದುತ್ತೇವೆಯೋ ಹಾಗೆ ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಕನ್ನಡದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಿ ಹೇಳಲು ಬೇಕಾಗುವ ಹಲವಾರು ಅರಿಮೆಯ ಪದಗಳನ್ನು ಕನ್ನಡದಲ್ಲೇನೇ ಉಂಟುಮಾಡಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಹಾಗಾಗಿ, ಈಗಾಗಲೇ ಸಂಸ್ಕ್ರುತದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆಯ (ವ್ಯಾಕರಣದ) ಪದಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಓದಿನಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬಳಕೆಯಾಗಿರುವವರಿಗೆ ಈ ಹೊತ್ತಗೆಯ ಓದು ಕೆಲವೆಡೆಗಳಲ್ಲಿ ತುಸು ತೊಡಕಿನದೆಂದು ಅನಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ, ಹೊಸದಾಗಿ ಕನ್ನಡದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆಯನ್ನು ಕಲಿಯ ಹೊರಡುವವರಿಗೆ ಇದು ಸಂಸ್ಕ್ರುತದ ಎರವಲು ಪದಗಳು ತುಂಬಿ ತುಳುಕುವ ವ್ಯಾಕರಣಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸುಳುವಾದುದೆಂದು ಅನಿಸದಿರದು.

ಅರಿಮೆಯ ಬರಹಕ್ಕೆ ಬೇಕಾಗಿ ಬರುವ ಪದಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಕನ್ನಡದಲ್ಲೇನೇ ಉಂಟುಮಾಡಲು ಬರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅಂತಹ ಪದಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದರಿಂದ ತೊಂದರೆಯೇನೂ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸಿಕೊಡುವುದೂ ಈ ಹೊತ್ತಗೆಯ ಒಂದು ಗುರಿಯಾಗಿದೆ.

38/ ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ

ಅರಿಮೆಯ ಪದಗಳು ಆದಶ್ಟು ಅಡಕವಾಗಿರಬೇಕು; ಆದರೆ, ಆ ರೀತಿ ಅಡಕ ವಾಗಿರುವ ಪದಗಳನ್ನು ಸಂಸ್ಕ್ರುತದ ಹಾಗೆ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಉಂಟುಮಾಡಲು ಬರುವು ದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಅನಿಸಿಕೆ ಹಲವು ಬರಹಗಾರರಲ್ಲಿದೆ; ಹೊಸ ಪದಗಳನ್ನು ಉಂಟು ಮಾಡಬೇಕಾದಾಗಲೆಲ್ಲ ಕನ್ನಡದ ಬರಹಗಾರರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಂಸ್ಕ್ರುತದ ಮೊರೆ ಹೊಗುತ್ತಿರುವುದಕ್ಕೆ ಅವರ ಈ ಅನಿಸಿಕೆಯೂ ಒಂದು ಕಾರಣ. ಆದರೆ, ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ಶತಮಾನಗಳಶ್ಟು ಹಿಂದೆ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಹಳೆಗನ್ನಡದ ಪದಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಬೇರುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದಲ್ಲಿ, ಕನ್ನಡದಲ್ಲೂ ಸಾಕಶ್ಟು ಅಡಕವಾದ ಪದ ಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಲು ಬರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಪದಗಳ ಇಟ್ಟಳ ಎಂಬ ಈ ಹೊತ್ತಗೆಯ ಎರಡು ಮತ್ತು ಮೂರನೇ ಪಸುಗೆಗಳಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಿಕೊಡಲಾಗಿದೆ.

ಎರಡು ಸಾವಿರ ವರ್ಶಗಳಶ್ಟು ಹಿಂದೆ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಸಂಸ್ಕ್ರುತದ ಪದ ಮತ್ತು ಒಟ್ಟುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದನ್ನು ಬೇಕಿದ್ದರೂ ಎಗ್ಗಿಲ್ಲದೆ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲ ಕನ್ನಡ ಬರಹಗಾರರಿಗೆ ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ಶತಮಾನಗಳಶ್ಟು ಹಿಂದೆ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ನಮ್ಮವೇ ಆದ ಹಳೆಗನ್ನಡದ ಪದ ಮತ್ತು ಒಟ್ಟುಗಳು ಬಳಕೆಗೆ ತಕ್ಕವುಗಳೆಂದು ಅನಿಸದಿರುವುದು ನಿಜಕ್ಕೂ ಅಚ್ಚರಿಯನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ! ಇದು ಅವರಿಗೆ ತಮ್ಮ ನುಡಿಯ ಮೇಲಿರುವ ಕೀಳರಿಮೆಯನ್ನು, ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕ್ರುತದ ಮೇಲಿರುವ ಮೇಲರಿಮೆಯನ್ನು ತುಂಬಾ ಸ್ಪಶ್ಟವಾಗಿ ತೋರಿಸಿಕೊಡುತ್ತದೆ.

1.4 ಬರಹದ ಏರ್ಪಾಡು ಎಲ್ಲರ ಕನ್ನಡದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆಯೆಂತಹದು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ತೊಡಗುವ ಮೊದಲು, ಅದರ ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ ಎಂತಹ ಇಟ್ಟಳಗಳೆಲ್ಲ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅಡಕವಾಗಿ ತಿಳಿಸಲು ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಲಾಗಿದೆ:

ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಯಾವ ಹುರುಳೂ ಇಲ್ಲದ ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ಬರಿಗೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಸಾವಿರಾರು ಪದಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎತ್ತುಗೆ ಗಾಗಿ, ಎಲ್ಲರ ಕನ್ನಡದ ಬರಹದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು 31 ಬರಿಗೆಗಳು ಮಾತ್ರ ಬಳಕೆ ಯಾಗುತ್ತವೆ; ಆದರೆ ಈ 31 ಬರಿಗೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಸಾವಿರಾರು ಪದಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

ಇದಲ್ಲದೆ, ಈ ಪದಗಳನ್ನು ಹಾಗೆಯೇ ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುವುದಿಲ್ಲ; ಅವುಗಳನ್ನು ಪದಕಂತೆಗಳಾಗಿ ಜೋಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಈ ಪದಕಂತೆ ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಸೊಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ, (1) ಬರಿಗೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಪದಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುವುದು, (2) ಪದಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಪದಕಂತೆ ಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುವುದು, ಮತ್ತು (3) ಪದಕಂತೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಸೊಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟು ವುದು ಎಂಬುದಾಗಿ ಸೊಲ್ಲುಗಳ ಇಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಮುಕ್ಯ ಹಂತಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಲ್ಲೆವು.

1. ಮುನ್ನೋಟ / 39 ಬರಿಗೆಗಳಿಂದ ಪದಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವಲ್ಲೂ ಹುರುಳಿರುವ ಪದಗಳಿಗೆ ಒಟ್ಟು ಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಬೇರೆ ಹಲವು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪದಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು, ಮತ್ತು ಎರಡು ಪದಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟು ಸೇರಿಸಿ ಬೇರೆ ಹಲವು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪದಗಳನ್ನು ಪಡೆಯು ವುದು ಎಂಬ ಎರಡು ಒಳಹಂತಗಳಿವೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಅರಿಕೆ, ಅರಿತ, ಅರಿಮೆ, ಅರಿವು, ಅರಿಗ, ಅರಿದು, ಅರಿಯಮೆ, ಅರಿಯಮಿಕೆ, ಅರಿವಿಗ ಮೊದಲಾದ ಹಲವು ಪದಗಳನ್ನು ಅರಿ ಪದಕ್ಕೆ ಒಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಅರಿವಳಿಕೆ, ಅರಿವಿಲಿ, ಮುನ್ನರಿವು ಮೊದಲಾದ ಬೇರೆ ಹಲವು ಪದಗಳನ್ನು ಅದೇ ಅರಿ ಪದಕ್ಕೆ ಬೇರೆ ಕೆಲವು ಪದಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ.

ಪದಗಳನ್ನು ಪದಕಂತೆಗಳಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲವೇ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುವಾಗಲೂ ಅವಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಒಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಪದರೂಪಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿಕೊಳ್ಳ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಮರ ಪದಕ್ಕೆ ಮರಗಳು, ಮರವನ್ನು, ಮರ ದಿಂದ, ಮರಕ್ಕೆ, ಮರದಲ್ಲಿ, ಮರದ ಮೊದಲಾದ ಪದರೂಪಗಳಿವೆ. ಇಂತಹ ಪದರೂಪಗಳ ಮೂಲಕ, ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಪದಗಳು ಒಂದರೊಡ ನೊಂದು ಸಂಬಂದಿಸಿರುವಂತೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಆ ಸೊಲ್ಲುಗಳು ಆಡುಗನ ಜಾಗ ಮತ್ತು ಹೊತ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ (1.5.4 ನೋಡಿ).

ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ ಸೊಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಬಳಸುವಲ್ಲೂ ಒಂದು ಏರ್ಪಾಡಿದೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ಕುರಳು(ಪಾರಾ)ಗಳಲ್ಲಿ ಅಣಿಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಈ ಕುರಳುಗಳನ್ನು ಪಸುಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಣಿಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬರಹ ಸಲೀಸಾಗಿ ಓದಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗಬೇಕಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಅದರಲ್ಲಿ ಬರುವ ಸೊಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾದ ಬಗೆಯಲ್ಲಿ ಅಣಿಗೊಳಿಸಿರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

1.4.1 ಪದಗಳು ಮತ್ತು ಬರಿಗೆಗಳು ನಾವು ಬರಹದಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಮನೆ, ಹೋಗು, ಬರು, ನೀನು, ಬೇಗ, ಇಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲಿ ಮೊದಲಾದ ಹಲವಾರು ಪದಗಳು ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತಿರುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಈ ಪದಗಳಿಗೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ರೂಪಗಳನ್ನು ಕೊಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಗೆ, ಇಂದ, ಉತ್ತ, ಏನೆ ಮೊದಲಾದ ಹಲವಾರು ಒಟ್ಟುಗಳೂ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತಿರುತ್ತವೆ.

ಪದ ಮತ್ತು ಒಟ್ಟುಗಳೆರಡನ್ನೂ ನಾವು ಬರಿಗೆಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟು ಸೇರಿಸಿ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತೇವೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ ಮನೆ ಪದದಲ್ಲಿ ಮ್, ಅ, ನ್, ಎ ಎಂಬ ನಾಲ್ಕು ಬರಿಗೆಗಳು ಬಂದಿವೆ; ಹೋಗು ಪದದಲ್ಲಿ ಹ್, ಓ, ಗ್, ಉ ಎಂಬ ಬೇರೆ ನಾಲ್ಕು ಬರಿಗೆಗಳು ಬಂದಿವೆ; ಗೆ ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಗ್ ಮತ್ತು ಎ ಎಂಬ ಎರಡು ಬರಿಗೆಗಳು ಬಂದಿವೆ. ಬರಹದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಈ ಬರಿಗೆಗಳು ಓದಿನಲ್ಲಿ (ಇಲ್ಲವೇ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ) ಉಲಿಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.

40/ ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ

ಮೇಲೆ ತಿಳಿಸಿದ ಹಾಗೆ, ಎಲ್ಲರ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಪದ ಮತ್ತು ಒಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಬರೆಯುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಒಟ್ಟು ಮೂವತ್ತೊಂದು ಬರಿಗೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಇ, ಈ, ಎ, ಏ, ಉ, ಊ, ಒ, ಓ, ಅ, ಆ ಎಂಬ ಹತ್ತು ಬರಿಗೆಗಳನ್ನು ತೆರೆಯುಲಿಗಳು ಎಂಬುದಾಗಿ ಕರೆಯಬಹುದು, ಮತ್ತು ಉಳಿದ ಪ್, ತ್, ಟ್, ಚ್, ಕ್, ಬ್, ದ್, ಡ್, ಜ್, ಗ್, ಮ್, ನ್, ಣ್, ಯ್, ವ್, ರ್, ಲ್, ಳ್, ಶ್, ಸ್, ಹ್ ಎಂಬ ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದು ಬರಿಗೆಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚುಲಿಗಳು ಎಂಬುದಾಗಿ ಕರೆಯಬಹುದು.

ಎಲ್ಲರ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಈ ಬರಿಗೆಗಳ ಉಲಿಪು ಹೇಗೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು, ಮತ್ತು ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಒಟ್ಟುಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಕೆ ಯಾಗುವಾಗ ಅವು ಎಂತಹ ಕಟ್ಟಲೆಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಮುಂದೆ 1.6ರಲ್ಲಿ ನೋಡಲಿರುವೆವು.

ಪದಗಳು ಮತ್ತು ಒಟ್ಟುಗಳು ಒಂದರೊಡನೊಂದು ಸೇರುವಾಗ, ಅವು ಗಳಲ್ಲಿ ಬರುವ ಬರಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳೂ ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಎತ್ತುಗೆ ಗಾಗಿ, ಮನೆ ಪದಕ್ಕೆ ಅ ಒಟ್ಟು ಸೇರುವಾಗ ಅವುಗಳ ನಡುವೆ ಯ್ §jUÉ ಕಾಡು ಪದಕ್ಕೆ ಇಗೆ ಒಟ್ಟು ಸೇರುವಾಗ ಬರುತ್ತದೆ (ಮನೆ+ಅ - ಮನೆಯ); ಅದರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿರುವ ಉ ಬರಿಗೆ ಬಿದ್ದು ಹೋಗುತ್ತದೆ (ಕಾಡು+ಇಗೆ - ಕಾಡಿಗೆ). ಕನ್ನಡದ ಪದಗಳನ್ನು ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುವಾಗ ಇಂತಹ ಹಲವು ಸೇರಿಕೆಯ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದು, ಅವು ಎಂತಹವು ಎಂಬುದನ್ನು ಮುಂದಿನ ಕೆಲವು ಪಸುಗೆಗಳಲ್ಲಿ ನೋಡಲಿರುವೆವು.

ಪದ ಮತ್ತು ಒಟ್ಟುಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಬರಿಗೆಗಳಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಯಾವ ಹುರುಳೂ ಇಲ್ಲ. ಅವು ಪದ ಮತ್ತು ಒಟ್ಟುಗಳಿಗೆ ಒಂದು ರೂಪವನ್ನು ಕೊಡುವು ದಕ್ಕಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಮನೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಹುರುಳಿದೆ; ಆದರೆ, ಅದಕ್ಕೊಂದು ರೂಪವನ್ನು ಕೊಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಬಂದಿರುವ ಮ್, ಅ, ನ್ ಮತ್ತು ಎ ಎಂಬ ನಾಲ್ಕು ಬರಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದಕ್ಕೂ ಅದರದೇ ಆದ ಹುರುಳಿಲ್ಲ.

1.4.2 ಪದಗಳ ಇಟ್ಟಳ ಕನ್ನಡದ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಮುಕ್ಯವಾಗಿ ಇಟ್ಟಳವಿರುವ ಪದಗಳು ಮತ್ತು ಇಟ್ಟಳ ವಿಲ್ಲದ ಪದಗಳು ಎಂಬುದಾಗಿ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಪದಗಳು ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಚಿಕ್ಕಮ್ಮ ಎಂಬ ಪದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಇಟ್ಟಳವಿದೆ; ಅದನ್ನು ಚಿಕ್ಕ ಮತ್ತು ಅಮ್ಮ ಎಂಬ ಎರಡು ಸೇರಿಸಿ ಉಂಟುಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಹೀಗೆಯೇ, ಕುಣಿತ ಎಂಬ ಪದಕ್ಕೂ ಒಂದು ಇಟ್ಟಳವಿದೆ; ಅದನ್ನು ಕುಣಿ ಪದಕ್ಕೆ ತ ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಉಂಟುಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

ಪದಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟು

1. ಮುನ್ನೋಟ / 41 ಇದಕ್ಕೆ ಬದಲು, ತಲೆ ಪದಕ್ಕೆ ಇಟ್ಟಳವಿಲ್ಲ. ಅದು ತ್, ಅ, ಲ್ ಮತ್ತು ಎ ಎಂಬ ನಾಲ್ಕು ಬರಿಗೆಗಳ ಸೇರಿಕೆಯಿಂದ ತಯಾರಾಗಿದೆಯೇನೋ ನಿಜ; ಆದರೆ, ಈ ಬರಿಗೆಗಳನ್ನು ಚಿಕ್ಕಮ್ಮ ಪದದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುವ ಹಾಗೆ ಎರಡು ಪದಗಳಾಗಿ, ಇಲ್ಲವೇ ಕುಣಿತ ಪದದದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುವ ಹಾಗೆ ಒಂದು ಪದ ಮತ್ತು ಒಂದು ಒಟ್ಟು ಎಂಬುದಾಗಿ ಒಡೆದು ತೋರಿಸಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ.

ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಎಂತಹ ಇಟ್ಟಳಗಳು ಬರಬಲ್ಲುವು ಎಂಬುದು ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಆ ಪದಗಳು ಎಂತಹ ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅವಲಂಬಿ ಸಿದೆ. ವ್ಯಕ್ತಿ, ವಸ್ತು, ಇಲ್ಲವೇ ವಿಶಯಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಹೆಸರುಪದಗಳಿಗೂ ಎಸಕಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಎಸಕಪದಗಳಿಗೂ ನಡುವೆ ಇಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಗಳಿವೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಎರಡು ಪದಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟು ಸೇರಿಸಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಜೋಡುಪದಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವಂತಹ ಹೆಸರುಪದಗಳ ಹೊಲಬು ಇಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗು ತ್ತದಲ್ಲದೆ ಎಸಕಪದಗಳ ಇಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೇನೆಂದರೆ, ಹೆಸರುಪದಗಳು ನಡೆಸುವಂತಹ ವ್ಯಕ್ತಿ, ವಸ್ತು, ಇಲ್ಲವೇ ವಿಶಯವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಜೋಡುಪದದಂತಹ ಇಟ್ಟಳ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಎಸಕಪದಗಳು ನಡೆಸುವಂತಹ ಎಸಕಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಅಂತಹ ಇಟ್ಟಳ ಬೇಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅದಕ್ಕೆ ಬದಲು, ಕೂಡುಪದ ಎಂಬ ಬೇರೆಯೇ ಒಂದು ಬಗೆಯ ಇಟ್ಟಳ ಅದಕ್ಕೆ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ಹಾಗಾಗಿ, ಒಂದು ಪದದ ಇಟ್ಟಳವೆಂತಹದು ಎಂಬುದನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿ ಯುವುದಕ್ಕೆ ಮೊದಲು, ಅದು ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಎಂತಹ ಕೆಲಸವನ್ನು ನಡೆಸುವು ದಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಕನ್ನಡದ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಬರುವ ಪದಗಳು ಮುಕ್ಯವಾಗಿ ಮೂರು ಬಗೆಯ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ನಡೆಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

(1) ಒಂದು ಎಸಕ ಇಲ್ಲವೇ ಇರುಹವನ್ನು ತಿಳಿಸುವುದು;
(2) ಒಂದು ಎಸಕ ಇಲ್ಲವೇ ಇರುಹದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿ,

ವಸ್ತು, ಇಲ್ಲವೇ ವಿಶಯವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು; ಮತ್ತು

(3) ವ್ಯಕ್ತಿ, ವಸ್ತು, ವಿಶಯ, ಇಲ್ಲವೇ ಎಸಕದ ಪರಿಚೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸುವುದು.

ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯ ಕೆಲಸವನ್ನು ಎಸಕ(ಮತ್ತು ಇರುಹ)ಪದಗಳು ಮತ್ತು ಎರಡನೆಯದನ್ನು ಹೆಸರುಪದಗಳು ನಡೆಸುತ್ತವೆ, ನಡೆಸುತ್ತವೆ. ಮೂರನೆಯ ಕೆಲಸವನ್ನು ನಡೆಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಪರಿಚೆಪದಗಳು ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತವೆ.

42/ ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ 1.4.3 ಗುರುತಿಸುವ ಕೆಲಸ ಸೊಲ್ಲಿನ ಮೂಲಕ ಒಂದು ಎಸಕವನ್ನು ತಿಳಿಸಬೇಕಾದಾಗ, ಅದರಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿ ಕೊಂಡಿರುವ ಕೆಲವು ವ್ಯಕ್ತಿ, ವಸ್ತು ಇಲ್ಲವೇ ವಿಶಯಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಬೇಕಾಗು ತ್ತದೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಅಗಸ ಕತ್ತೆಗೆ ಹೊಡೆದ ಎಂಬ ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಹೊಡೆ ಎಂಬ ಒಂದು ಎಸಕಪದ ಮತ್ತು ಅದರೊಂದಿಗೆ ಅಗಸ ಮತ್ತು ಕತ್ತೆ ಎಂಬ ಎರಡು ಹೆಸರುಪದಗಳು ಬಂದಿವೆ; ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಡೆ ಎಂಬ ಎಸಕಪದ ಒಂದು ಎಸಕ ವನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ; ಅಗಸ ಮತ್ತು ಕತ್ತೆ ಎಂಬ ಹೆಸರುಪದಗಳು ಆ ಎಸಕದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ಒಂದು ಪ್ರಾಣಿ ಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತವೆ.

ಗುರುತಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಹೆಸರುಪದಗಳು ಇರುವಹೆಸರುಗಳಿರ ಕೊಟ್ಟಹೆಸರುಗಳಿರಬಹುದು. ಬಹುದು ಇಲ್ಲವೇ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಜಾನಕಿ ಎಂಬ ಕೊಟ್ಟಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಬದಲು, ಅದಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದ ಅಗಸ ಕತ್ತೆಗೆ ಹೊಡೆದ ಎಂಬ ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ಒಂದು ಪ್ರಾಣಿಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಎರಡು ಇರುವಹೆಸರುಗಳು (ಅಗಸ ಮತ್ತು ಕತ್ತೆ ಎಂಬವು) ಬಂದಿವೆ.

ಮೇಲೆ

ಕೊಟ್ಟಹೆಸರುಗಳಿಗೂ ಇರುವಹೆಸರುಗಳಿಗೂ ನಡುವಿನ ಮುಕ್ಯ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಕೊಟ್ಟಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಒಂದೊಂದು ವ್ಯಕ್ತಿ, ವಸ್ತು, ಜಾಗ ವೇನೆಂದರೆ, ಮೊದಲಾದುವಕ್ಕೂ ಬೇರೆ ಬೇರಾಗಿ ಕೊಟ್ಟಿರುತ್ತೇವೆ; ಮಯ್ಸೂರು ಎಂಬುದು ಒಂದು ಪಟ್ಟಣಕ್ಕೆ ಕೊಟ್ಟ ಹೆಸರು; ಕಾವೇರಿ ಎಂಬುದು ಒಂದು ನದಿಗೆ ಕೊಟ್ಟ ಹೆಸರು. ಜಾನಕಿ ಎಂಬುದು ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ (ಹುಡುಗಿಗೆ) ಕೊಟ್ಟ ಹೆಸರು.

ಒಂದು ಕೊಟ್ಟಹೆಸರು ಒಬ್ಬನೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಇಲ್ಲವೇ ಒಂದೇ ವಸ್ತುವನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತಿರಬೇಕೆಂದೇನೂ ಇಲ್ಲ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಜಾನಕಿ ಎಂಬುದು ಹಲವು ಮಂದಿ ಹುಡುಗಿಯರನ್ನು (ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಸಂದರ್ಬಗಳಲ್ಲಿ) ಗುರುತಿಸುತ್ತಿರಲು ಸಾದ್ಯವಿದ್ದು, ಅದು ಹಲವು ಹುಡುಗಿಯರ ಕೊಟ್ಟಹೆಸರಾಗಿರಬಲ್ಲುದು; ಕಾವೇರಿ ಎಂಬುದು ಒಂದು ನದಿಯ ಹೆಸರಾಗಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಒಬ್ಬ ಹುಡುಗಿಯ ಹೆಸರಾಗಿಯೂ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರಬಲ್ಲುದು. ಆದರೆ, ಒಬ್ಬೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ, ವಸ್ತು ಮೊದಲಾದವುಗಳಿಗೂ ಅವನ್ನು ಬೇರೆ ಬೇರಾಗಿ ಕೊಟ್ಟಿರುತ್ತದೆಯೆಂಬುದೇ ಅವಕ್ಕೂ ಇರುವಹೆಸರಿಗೂ ನಡುವಿರುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸ.

ಇರುವಹೆಸರನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಿ, ವಸ್ತು, ವಿಶಯ ಮೊದಲಾದುವಕ್ಕೆ ಬೇರೆ ಬೇರಾಗಿ ಕೊಟ್ಟಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಒಂದು ಬಗೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿ (ಮುದುಕ, ಕುರುಡ, ಮೇಶ್ಟ್ರು, ಹುಡುಗ), ಒಂದು ಬಗೆಯ ವಸ್ತು (ಮರ, ಪುಸ್ತಕ, ಹಣ್ಣು), ಒಂದು ಬಗೆಯ ವಿಶಯ (ಸಿಟ್ಟು, ನೆನಪು, ಆಗುಹ, ಓಟ) ಮೊದಲಾದುವಕ್ಕೆ ಅವನ್ನು ಒಮ್ಮೆ ಮಾತ್ರವೇ ಕೊಡಲಾಗಿದ್ದು, ಅಂತಹವನ್ನು ಗುರುತಿಸಬೇಕಾದಾಗಲೆಲ್ಲ ಅವನ್ನೇ

1. ಮುನ್ನೋಟ / 43 ತಿರುತಿರುಗಿ ಬಳಸುತ್ತಿರುತ್ತೇವೆ. ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಮರವನ್ನು ಗುರುತಿಸಬೇಕಾ ದಾಗಲೂ ನಾವು

ಮರ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನೇ ಬಳಸುತ್ತೇವೆ.

ವ್ಯಕ್ತಿ, ವಸ್ತು, ಇಲ್ಲವೇ ವಿಶಯವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಅದರದೇ ಆದ (ಇರುವ ಇಲ್ಲವೇ ಕೊಟ್ಟ) ಹೆಸರನ್ನು ಬಳಸುವ ಬದಲು, ಅದರ ಕೊಗೆತವನ್ನು (ವರ್ಣನೆಯನ್ನು) ಬಳಸುವ ಹೊಲಬೂ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿದೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಜಾನಕಿ ಅವಳ ಗೆಳತಿಯನ್ನು ಕರೆತಂದಿದ್ದಾಳೆ ಎಂಬ ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಎರಡು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಜಾನಕಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಮೂಲಕ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ; ಆದರೆ ಎರಡನೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಆ ರೀತಿ ಹೆಸರಿನ ಮೂಲಕ ಗುರುತಿಸುವ ಬದಲು, ಅವಳ ಗೆಳತಿ ಎಂಬ ಕೊಗೆತದ ಮೂಲಕ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಹೆಸರುಪದಗಳಿಗೂ ಕೊಗೆತಗಳಿಗೂ ನಡುವೆ ಹಲವು ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿವೆ: ಕೊಗೆತಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪದಗಳಿರುತ್ತವೆ; ಎಂದರೆ, ಅವೆಲ್ಲವೂ ಪದಕಂತೆಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಮೇಲೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಅವಳ ಗೆಳತಿ ಎಂಬ ಕೊಗೆತದಲ್ಲಿ ಗೆಳತಿ ಎಂಬ ಒಂದು ಹೆಸರುಪದ ಬಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಅದರೊಂದಿಗೆ ಅವಳ ಎಂಬ ಒಂದು ತೋರುಪದವೂ ಬಂದಿದೆ. ಹಸುರು ಸೀರೆ ಎಂಬ ಕೊಗೆತದಲ್ಲಿ ಸೀರೆ ಎಂಬ ಹೆಸರುಪದದೊಂದಿಗೆ ಹಸುರು ಎಂಬ ಒಂದು ಪರಿಚೆ ಪದ ಬಂದಿದೆ.

ಮೇಲೆ ತಿಳಿಸಿದ ಹಾಗೆ, ಹೆಸರುಪದಗಳಿಗೆ ಇಟ್ಟಳವಿರಬಹುದು ಇಲ್ಲವೇ ಇಲ್ಲದಿರಬಹುದು. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಹೊದಿಕೆ ಇಲ್ಲವೇ ನಿಲುಗಡೆ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಪದಕ್ಕೆ ಇಟ್ಟಳವಿದೆ; ಆದರೆ ಜಾನಕಿ ಇಲ್ಲವೇ ಮನೆ ಎಂಬ ಹೆಸರುಪದಕ್ಕೆ ಇಟ್ಟಳವಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ಕೊಗೆತಗಳಿಗೂ ಯಾವುದಾದರೊಂದು ಬಗೆಯ ಇಟ್ಟಳವಿದ್ದೇ ಇರುತ್ತದೆ.

ಕೊಗೆತಗಳ ಹುರುಳೇನು ಎಂಬುದನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಅವುಗಳ ಇಟ್ಟಳದಿಂದ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲೆವು. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಹಸುರು ಸೀರೆ ಎಂಬ ಕೊಗೆತದಲ್ಲಿ ಹಸುರು ಎಂಬ ಒಂದು ಪರಿಚೆಪದ ಮತ್ತು ಸೀರೆ ಎಂಬ ಒಂದು ಹೆಸರುಪದ ಬಂದಿವೆ. ಈ ಎರಡು ಪದಗಳು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಕೊಡುವಂತಹ `ಹಸುರಾಗಿರುವ ಸೀರೆ’ ಎಂಬುದೇ ಆ ಕೊಗೆತದ ಹುರುಳಾಗಿದೆ.

ಆದರೆ, ಇಟ್ಟಳವಿರುವ ಹೆಸರುಪದಗಳ ಹುರುಳನ್ನು ಆ ರೀತಿ ನೇರವಾಗಿ ಅವುಗಳ ಇಟ್ಟಳದಿಂದ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಹೊದಿಕೆ ಪದವನ್ನು ಹೊದೆ ಎಂಬ ಎಸಕಪದಕ್ಕೆ ಇಕೆ ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ. ಅದು ಹೊದೆಯುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಒಂದು ವಸ್ತು ವನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಹುರುಳನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಹೊದೆ ಪದ ತಿಳಿಸಬಲ್ಲುದಾದರೂ ಇಕೆ ಒಟ್ಟು ಅದರ ಎಲ್ಲಾ ಬಳಕೆಗಳಲ್ಲೂ ಆ ರೀತಿ ಒಂದು ಎಸಕದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

44/ ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಮೊಳಕೆ ಪದದಲ್ಲಿ ಅದು ಒಂದು ಎಸಕದಿಂದ ಉಂಟಾಗಿರುವ ವಸ್ತುವನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಬೀಳಿಕೆ, ಸಲ್ಲಿಕೆ ಮೊದಲಾದ ಬೇರೆ ಕೆಲವು ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಅದು ಒಂದು ಎಸಕವನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ (2.4.1(2-3) ನೋಡಿ).

ಎರಡು ಪದಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಸೇರಿಸಿ ಕಟ್ಟಿರುವಂತಹ ಹೆಸರುಪದಗಳೂ (ಜೋಡುಪದಗಳೂ) ಈ ವಿಶಯದಲ್ಲಿ ಕೊಗೆತಗಳಿಂದ ಬೇರಾಗಿವೆ. ಕೊಗೆತಗಳ ಹಾಗೆ ಅವುಗಳ ಹುರುಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಅವುಗಳ ಇಟ್ಟಳದಿಂದ ಪಡೆಯಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಚಿಕ್ಕಪ್ಪ ಎಂಬ ಹೆಸರುಪದದಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕ ಮತ್ತು ಅಪ್ಪ ಎಂಬ ಎರಡು ಪದಗಳು ಒಟ್ಟುಸೇರಿವೆ. ಆದರೆ ಚಿಕ್ಕ ಹುಡುಗ ಎಂಬ ಕೊಗೆತದ ಹಾಗೆ ಈ ಜೋಡುಪದದ ಹುರುಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಅದರ ಇಟ್ಟಳದಿಂದ ಪಡೆಯಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಚಿಕ್ಕಪ್ಪ ಎಂಬುದು ತಂದೆಯ ತಮ್ಮ'ನನ್ನು ಗುರುತಿಸು ತ್ತದಲ್ಲದೆ ಚಿಕ್ಕ ಅಪ್ಪ’ನನ್ನು (ಎಂದರೆ `ಚಿಕ್ಕವನಾಗಿರುವ ತಂದೆ’ಯನ್ನು) ಗುರುತಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

ಇಂತಹ ಪದಕಂತೆಗಳು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಕೆಲವು ಎಸಕರೂಪ ಇಲ್ಲವೇ ಪರಿಚೆರೂಪಗಳೂ ಕನ್ನಡದ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಕೊಗೆತಗಳಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಹೋಗುವುದು, ಹೋಗುವಿಕೆ ಮೊದಲಾದ ಎಸಕರೂಪಗಳು, ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡತನ, ಒಳ್ಳೆತನ ಮೊದಲಾದ ಪರಿಚೆರೂಪಗಳು ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಕೊಗೆತಗಳಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗಬಲ್ಲುವು (4.7.3 ನೋಡಿ).

1.4.4 ಎಸಕವನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಕೆಲಸ ಹೆಸರುಪದಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿದ ಹಾಗೆ, ಎಸಕಪದಗಳಲ್ಲೂ ಇಟ್ಟಳವಿರುವ ಪದಗಳು ಮತ್ತು ಇಟ್ಟಳವಿಲ್ಲದ ಪದಗಳು ಎಂಬುದಾಗಿ ಎರಡು ಬಗೆಯವುಗಳಿರುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಸಿಟ್ಟಾಗು ಎಸಕಪದದಲ್ಲಿ ಸಿಟ್ಟು ಹೆಸರುಪದ ದೊಂದಿಗೆ ಆಗು ಎಸಕಪದ ಸೇರಿದೆ; ಕಳಚು ಎಸಕಪದದಲ್ಲಿ ಕಳೆ ಎಸಕಪದ ದೊಂದಿಗೆ ಚು ಒಟ್ಟು ಸೇರಿದೆ. ತುಂಬಿಸು ಎಸಕಪದದಲ್ಲಿ ತುಂಬು ಎಸಕಪದ ದೊಂದಿಗೆ ಇಸು ಒಟ್ಟು ಬಂದಿದೆ.

ಆದರೆ, ಇಟ್ಟಳವಿರುವ ಹೆಚ್ಚಿನ ಎಸಕಪದಗಳಲ್ಲೂ ಅವುಗಳ ಹುರುಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಅವುಗಳ ಇಟ್ಟಳದಿಂದಲೇನೇ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಬರುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ಹೊರಪಡಿಕೆಗಳಿದ್ದು ಅವನ್ನು ನುಡಿಗಟ್ಟುಗಳೆಂದು ತಿಳಿಯ ಬಹುದು. ಇದು ಹೆಸರುಪದಗಳಿಗೂ ಎಸಕಪದಗಳಿಗೂ ನಡುವಿರುವ ಒಂದು ಮುಕ್ಯ ವ್ಯತ್ಯಾಸ.

ಈ ವ್ಯತ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೇನೆಂದರೆ, ಹೆಸರುಪದಗಳು ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿ, ವಸ್ತು, ಇಲ್ಲವೇ ವಿಶಯವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವಂತಹ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕಾಗು

1. ಮುನ್ನೋಟ / 45 ತ್ತದೆ; ಆದರೆ, ಎಸಕಪದಗಳು ಇದಕ್ಕಿಂತ ತೀರ ಬೇರಾಗಿರುವ ಯಾವುದಾದ ರೊಂದು ಎಸಕವನ್ನು ತಿಳಿಸುವಂತಹ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಎತ್ತುಗೆ ಗಾಗಿ, ಜಾನಕಿ ಬಾಗಿಲು ತೆರೆದಳು ಎಂಬ ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಜಾನಕಿ ಮತ್ತು ಬಾಗಿಲು ಎಂಬ ಹೆಸರುಪದಗಳು ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಒಂದು ವಸ್ತುವನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತವೆ; ಆದರೆ ತೆರೆ ಎಂಬ ಎಸಕಪದ ಜಾನಕಿ ಏನು ಮಾಡಿದಳು' ಎಂಬುದನ್ನು, ಎಂದರೆ ಬಾಗಿಲನ್ನು ತೆರೆಯುವ ಎಸಕವನ್ನು ನಡೆಸಿದಳು’ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ.

ಎಸಕ ನಡೆದಿರುವುದನ್ನು ಇಲ್ಲವೇ ನಡೆಯಲಿರುವುದನ್ನು ತಿಳಿಸುವುದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಅದನ್ನು ಅಲ್ಲಗಳೆಯುವುದು, ನಡೆದಿದೆಯೇ ಎಂದು ಕೇಳುವುದು, ನಡೆಸಲು ಒಪ್ಪಿಗೆ ಪಡೆಯುವುದು ಇಲ್ಲವೇ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಕೊಡುವುದು ಮೊದಲಾದ ಬೇರೆಯೂ ಹಲವು ಬಗೆಯ ಮಾತಿನ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಎಸಕಪದಗಳು ನಡೆಸ ಬಲ್ಲುವು. ಈ ಎಲ್ಲಾ ಕೆಲಸಗಳೂ ಹೆಸರುಪದಗಳು ನಡೆಸುವ ಕೆಲಸಕ್ಕಿಂತ ತೀರಾ ಬೇರಾಗಿವೆ.

ಹೆಸರುಪದಗಳಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಹೆಸರು ಮತ್ತು ಇರುವಹೆಸರು ಎಂಬುದಾಗಿ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಪದಗಳಿವೆಯೆಂಬುದನ್ನು ನಾವು ಮೇಲೆ ನೋಡಿರುವೆವು; ಆದರೆ, ಎಸಕಪದಗಳಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿಲ್ಲ. ಅವು ನಡೆಸಬೇಕಾಗಿರುವ ಕೆಲಸ ಹೆಸರುಪದಗಳು ನಡೆಸಬೇಕಾಗಿರುವ ಕೆಲಸಕ್ಕಿಂತ ತೀರ ಬೇರಾಗಿರುವುದೇ ಈ ವ್ಯತ್ಯಾಸಕ್ಕೂ ಕಾರಣ.

1.4.5 ಪರಿಚೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಕೆಲಸ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಇಲ್ಲವೇ ಒಂದು ವಸ್ತುವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಅದರ ಇರುವ ಇಲ್ಲವೇ ಕೊಟ್ಟ ಹೆಸರನ್ನು ಬಳಸುವ ಬದಲು ಕೊಗೆತವನ್ನು ಬಳಸಬೇಕಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಆ ವ್ಯಕ್ತಿ ಇಲ್ಲವೇ ವಸ್ತುವಿನ ಪರಿಚೆಯೊಂದನ್ನು ತಿಳಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಕೆಲಸವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪರಿಚೆಪದಗಳು ನಡೆಸುತ್ತವೆ.

ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಸುನೀಲ್ ಜಾನಕಿಗೊಂದು ಕೆಂಪು ಹೂ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ ಎಂಬ ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಸುನೀಲ್ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ವಸ್ತುವನ್ನು ಕೆಂಪು ಹೂ ಎಂಬ ಕೊಗೆತದ ಮೂಲಕ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಕೊಗೆತದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಬೇಕಾಗಿರುವ ವಸ್ತುವಿನ ಪರಿಚೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಕೆಂಪು ಎಂಬ ಪರಿಚೆಪದ ಬಂದಿದೆ.

ಒಂದು ಸೊಲ್ಲಿನ ಇಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿ, ವಸ್ತು ಇಲ್ಲವೇ ವಿಶಯವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಎಸಕಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸುವುದು ಎಂಬ ಎರಡು ಕೆಲಸಗಳು ಒಂದು ಹಂತದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತವೆಯಾದರೆ, ಪರಿಚೆಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸುವುದು ಎಂಬ ಈ ಮೂರನೆಯ ಕೆಲಸ ಬೇರೆಯೇ ಒಂದು (ಕೆಳಗಿನ) ಹಂತದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಯಾಕೆಂದರೆ, ಪರಿಚೆಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಕೆಲಸದ ಮೂಲಕ ಕೊಗೆತಗಳನ್ನು ಉಂಟು

46/ ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಈ ಕೊಗೆತಗಳನ್ನು ಆಮೇಲೆ ಹೆಸರುಪದಗಳ ಹಾಗೆ ವ್ಯಕ್ತಿ, ವಸ್ತು, ಇಲ್ಲವೇ ವಿಶಯವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪರಿಚೆಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಈ ಕೆಲಸವನ್ನು ಪರಿಚೆಪದಗಳು ಕೊಗೆತಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಇರುಹಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲೂ ನಡೆಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಅವು ಇರುಹಪದದೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿರುತ್ತವೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ರಾಜುವಿನ ಕಣ್ಣು ಕೆಂಪಿದೆ ಎಂಬ ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಕೆಂಪು ಎಂಬ ಪರಿಚೆಪದ ಇದೆ ಎಂಬ ಇರುಹಪದದೊಂದಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದು, ಒಂದು ವಸ್ತುವಿನ (ರಾಜುವಿನ ಕಣ್ಣಿನ) ಪರಿಚೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಪರಿಚೆಪದಗಳನ್ನು ಎಸಕಗಳ ಪರಿಚೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿಯೂ ಸೊಲ್ಲು ಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಇಂತಹ ಪರಿಚೆಪದಗಳು ಕೆಲವು ವಿಶಯಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿ, ವಸ್ತು, ಇಲ್ಲವೇ ವಿಶಯಗಳ ಪರಿಚೆಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಪದಗಳಿಗಿಂತ ಬೇರಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಕತ್ತಿಯನ್ನು ಮೆಲ್ಲಗೆ ಕಾಯಿಸಿದರು, ಕಿಚ್ಚು ಬಗ್ಗನೆ ಉರಿಯಿತು ಮತ್ತು ಹಣ್ಣನ್ನು ತೆಳ್ಳಗೆ ತುಂಡಿಸಿದಳು ಎಂಬ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಯು, ಉರಿ ಮತ್ತು ತುಂಡಿಸು ಎಂಬ ಎಸಕಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವು ತಿಳಿಸುವ ಎಸಕಗಳ ಪರಿಚೆಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಮೆಲ್ಲಗೆ, ಬಗ್ಗನೆ ಮತ್ತು ತೆಳ್ಳಗೆ ಎಂಬ ಪರಿಚೆಪದಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ.

1.4.6 ಬೇರೆ ಕೆಲಸಗಳು ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪದಗಳೂ ಎಸಕಪದ, ಹೆಸರುಪದ ಮತ್ತು ಪರಿಚೆಪದಗಳೆಂಬ ಮೇಲಿನ ಮೂರು ಗುಂಪುಗಳೊಳಗೆ ಯಾವುದಾದರೂ ಒಂದರಲ್ಲಿ ಸೇರುತ್ತವೆ. ಆದರೆ, ಈ ಮೂರು ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲೂ ಸೇರದಿರುವಂತಹ ಬೇರೆ ಕೆಲವು ಪದಗಳೂ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ಅವಕ್ಕೆ ತಮ್ಮವೇ ಆದ ಬೇರೆ ಕೆಲಸಗಳಿರುವುದೇ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ.

(1) ಒಂದು ಸೊಲ್ಲಿನ ಆಡುಗ ಮತ್ತು ಕೇಳುಗರನ್ನು ಅದೇ ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಬೇಕಾದಾಗ ಅವರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲವೇ ಕೊಗೆತಗಳನ್ನು ಬಳಸುವ ಬದಲು, ನಾನು ಮತ್ತು ನೀನು ಎಂಬ ಪದಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎತ್ತುಗೆ ಗಾಗಿ, ನಾನು ಮನೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತೇನೆ ಎಂಬ ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಆ ಸೊಲ್ಲಿನ ಆಡುಗನನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ನಾನು ಪದ ಬಂದಿದೆ. ನೀನು ಎಲ್ಲಿಗೂ ಹೋಗಬೇಡ ಎಂಬ ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಆ ಸೊಲ್ಲಿನ ಕೇಳುಗನನ್ನು ಗುರುತಿಸುವು ದಕ್ಕಾಗಿ ನೀನು ಪದ ಬಂದಿದೆ. ಇವೆರಡನ್ನು ಆಡುಪದಗಳೆಂದು ಕರೆಯ ಬಹುದು.

(2) ವ್ಯಕ್ತಿ, ವಸ್ತು, ಇಲ್ಲವೇ ವಿಶಯಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಜಾಗ, ಹೊತ್ತು, ಅಳವು, ಬಗೆ ಮೊದಲಾದುವುಗಳ ಮೂಲಕ ಗುರುತಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ತೋರುಪದ

1. ಮುನ್ನೋಟ / 47 ಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಆಡುಗನ ಹತ್ತಿರ ಇದ್ದಾನೋ, ಇಲ್ಲವೇ ದೂರ ಇದ್ದಾನೋ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಆತನನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಲ್ಲೆವು. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಇವನು ಮತ್ತು ಅವನು ಎಂಬ ಎರಡು ತೋರುಪದಗಳು ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ಇದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಒಂದು ಎಸಕದ ಹೊತ್ತು ಸೊಲ್ಲನ್ನಾಡುವ ಹೊತ್ತಿನ ಹತ್ತಿರದ್ದೇ, ಇಲ್ಲವೇ ದೂರದ್ದೇ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ, ಈಗ ಮತ್ತು ಆಗ ಎಂಬ ಬೇರೆ ಎರಡು ತೋರುಪದಗಳು ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತವೆ.

ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ತೋರುಪದಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಹೆಸರುಪದಗಳ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತವೆ (ಅದು, ಇದು, ಅವನು, ಯಾರು), ಮತ್ತು ಬೇರೆ ಕೆಲವು ಪರಿಚೆಪದಗಳ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತವೆ (ಅಶ್ಟು, ಇಶ್ಟು, ಅಲ್ಲಿ, ಇಲ್ಲಿ). ಆದರೆ, ಈ ಎಲ್ಲಾ ಪದಗಳ ನಡುವೆಯೂ ಹಲವು ಹೋಲಿಕೆಗಳಿರುವ ಕಾರಣ, ಅವನ್ನು ತೋರುಪದಗಳೆಂಬ ಬೇರೆಯೇ ಒಂದು ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿ ಹೇಳ ¯ÁVzÉ.

ನೆರೆಮನೆಯ

ಇದಲ್ಲದೆ, ಒಂದು ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲೇ ಬೇರೆಡೆ ಗುರುತಿಸಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ತಿಳಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ತಾನು ಎಂಬ ಬೇರೊಂದು ಪದವೂ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಎತ್ತುಗೆ ತನಗೆ UÁV, ಹಸಿವಿಲ್ಲವೆಂದು ಮಲಗಿದ ಎಂಬ ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ತನಗೆ ಪದ ಅದೇ ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಬೇರೆಡೆ ಬಂದಿರುವ ನೆರೆಮನೆ ಮುದುಕ ಎಂಬ ಪದಕಂತೆಗೆ ಬದಲಾಗಿ ಬಂದಿದೆ. ಇದನ್ನೂ ತೋರುಪದವೆಂದು ಕರೆಯಬಹುದು. ಆದರೆ, ಕೆಲವು ವಿಶಯಗಳಲ್ಲಿ ಅದು ಆಡುಪದಗಳನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ.

ಮನೆಗೆ ಬಂದವನು,

ಮುದುಕ,

(3) ಎಣಿಕೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಒಂದು, ಎರಡು, ಮೂರು ಮೊದಲಾದ ಪದಗಳು ಬೇರೆಯೇ ಒಂದು ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಸೇರುತ್ತವೆ. ಕೆಲವು ವಿಶಯಗಳಲ್ಲಿ ಅವು ಪರಿಚೆಪದಗಳನ್ನು ಹೋಲುತ್ತವೆ; ಆದರೆ ಬೇರೆ ಕೆಲವು ವಿಶಯಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಸರುಪದಗಳನ್ನೂ ಹೋಲುತ್ತವೆ.

(4) ಸದ್ದು, ನೋಟ, ಅನಿಸಿಕೆ ಮೊದಲಾದುವನ್ನು ಅಣಕಿಸುವಂತಹ ಹಲವಾರು ಅಣಕಪದಗಳು ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ಇವು ಹಲವು ವಿಶಯಗಳಲ್ಲಿ ಮೇಲೆ ವಿವರಿಸಿರುವಂತಹ ಪದಗಳಿಂದ ಬೇರಾಗಿವೆ. ಹಾಗಾಗಿ, ಇವನ್ನು ಬೇರೆಯೇ ಒಂದು ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಇರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಇವು ಪರಿಚೆಪದಗಳಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತವೆ (ದಗದಗನೆ ಉರಿಯಿತು; ಡಬ್ಬನೆ ಬಿತ್ತು; ಮಿಣಿಮಿಣಿ ಸೊಡರು). ಆದರೆ, ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಇಸು ಒಟ್ಟಿನೊಂದಿಗೆ ಇಲ್ಲವೇ ಗುಟ್ಟು ಪದದೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಎಸಕಪದಗಳಾಗಿಯೂ ಬಳಕೆಯಾಗ ಬಲ್ಲುವು (ತಳಮಳಿಸು, ಗಮಗಮಿಸು, ಗುಣುಗುಟ್ಟು).

48/ ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ 1.4.7 ಪದರೂಪಗಳ ಇಟ್ಟಳ ಪದಗಳನ್ನು ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುವಾಗ, ಎಲ್ಲಾ ಕಡೆಗಳಲ್ಲೂ ಅವನ್ನು ಒಂದೇ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ; ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವಕ್ಕೂ ಒಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಪದರೂಪಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿ ಬಳಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಸೊಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು:

(1ಕ) ಬಿರುಗಾಳಿಗೆ ಮರ ಉರುಳಿತು. (1ಚ) ಮರವನ್ನು ಕಡಿದುಹಾಕಿದರು. (1ಟ) ಆತ ಮರದಿಂದ ಕೆಳಗೆ ಇಳಿಯುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.
(1ತ) ಈ ಮರಕ್ಕೆ ಹತ್ತಲು ಏಣಿ ಬೇಕು. (1ಪ) ಆ ಮರದಲ್ಲಿ ಹೂ ಬಿಟ್ಟಿಲ್ಲ.

ಮರ ಪದವನ್ನು ಮೇಲಿನ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲು ಅದಕ್ಕೆ ಮರ, ಮರವನ್ನು, ಮರದಿಂದ, ಮರಕ್ಕೆ, ಮತ್ತು ಮರದಲ್ಲಿ ಎಂಬ ಅಯ್ದು ಬಗೆಯ ಪದರೂಪಗಳು ಬೇಕಾಗಿವೆ. ಇವು ಮರಕ್ಕೂ ಸೊಲ್ಲಿನ ಎಸಕಪದಕ್ಕೂ ನಡುವೆ ಎಂತಹ ಪತ್ತುಗೆಯಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತವೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಮರ ಪದಕ್ಕೂ ಬೇರೆ ಹೆಸರುಪದಗಳಿಗೂ ನಡುವೆ ಎಂತಹ ಪತ್ತುಗೆಯಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಸು ವವು (ಮರದ, ಮರಕ್ಕಿಂತ), ಮತ್ತು ಅದು ಗುರುತಿಸುವ ವಸ್ತುವಿನ ಎಣಿಕೆ ಯನ್ನು ತಿಳಿಸುವವು (ಮರಗಳು) ಎಂಬುದಾಗಿ ಬೇರೆಯೂ ಕೆಲವು ಪದರೂಪ ಗಳು ಅದಕ್ಕೆ ಬೇಕಾಗುತ್ತವೆ.

ಇವು ಹೆಸರುಪದಗಳಿಗೆ ಬೇಕಾಗುವಂತಹ ಪದರೂಪಗಳು; ಎಸಕಪದಗಳಿಗೆ ಇವಕ್ಕಿಂತ ತೀರ ಬೇರಾಗಿರುವ ಹಲವು ಬಗೆಯ ಪದರೂಪಗಳು ಬೇಕಾಗುತ್ತವೆ; ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಹತ್ತು ಎಸಕಪದವನ್ನು ಬಳಸಿರುವ ಕೆಳಗಿನ ಸೊಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು:

(2ಕ) ಹುಡುಗ ಮರಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿದ. (2ಚ) ಬೆಕ್ಕು ಮರಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿತು. (2ಟ) ಬೆಕ್ಕು ಮರಕ್ಕೆ ಹತ್ತುತ್ತದೆ. (2ತ) ಹುಡುಗ ಮರಕ್ಕೆ ಹತ್ತಲಿ. (2ಪ) ಹುಡುಗನನ್ನು ಮರಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿಸಿದರು.

ಹತ್ತು ಎಸಕಪದವನ್ನು ಮೇಲಿನ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲು ಹತ್ತಿದ, ಹತ್ತಿತು, ಹತ್ತುತ್ತದೆ, ಹತ್ತಲಿ ಮತ್ತು ಹತ್ತಿಸಿದರು ಎಂಬ ಅಯ್ದು ಪದ

1. ಮುನ್ನೋಟ / 49 ರೂಪಗಳು ಬೇಕಾಗಿವೆ. ಬೇರೆ ಬಗೆಯ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲು ಅದಕ್ಕೆ ಇಂತಹ ಇನ್ನೂ ಹಲವಾರು ಪದರೂಪಗಳು ಬೇಕಾಗುತ್ತವೆ.

ಎಸಕಪದಗಳಿಗಿರುವ ಈ ಪದರೂಪಗಳು ಓದುಗರಿಗೆ ಹಲವು ಬಗೆಂiÀi ತಿಳುವಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಕೊಡುತ್ತವೆ: ಅವುಗಳ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಅ, ತು, ಅದೆ, ಅಲಿ, ಅರು ಎಂಬಂತಹ ಗುರುತಿನ ಒಟ್ಟುಗಳು ಅವು ತಿಳಿಸುವ ಎಸಕದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವವರು (ಆಗುಗ ಇಲ್ಲವೇ ಮಾಡುಗ) ಯಾರು ಎಂಬುದನ್ನು ಅಡಕ ವಾಗಿ ತಿಳಿಸುತ್ತವೆ; ಇವುಗಳ ಮೊದಲು ಬರುವ ಇದ್, ಇ, ಉತ್್ತ ಎಂಬಂತಹ ಹೊತ್ತಿನ ಒಟ್ಟುಗಳು ಸೊಲ್ಲನ್ನು ಆಡಿದ ಹೊತ್ತಿಗೂ ಎಸಕ ನಡೆಯುವ ಹೊತ್ತಿಗೂ ನಡುವಿರುವ ಸಂಬಂದವನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತವೆ; ಹತ್ತಿಸಿದರು ಪದರೂಪ ದಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವ ಇಸು ಒಟ್ಟು ಎಸಕವನ್ನು ಅದರ ಮಾಡುಗನಿಂದ ಬೇರೆ ಯಾರೋ ಮಾಡಿಸಿದರು ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಹತ್ತಲಿ ಪದರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವ ಅಲಿ ಒಟ್ಟು ಎಸಕಕ್ಕೆ ಆಡುಗನ ಒಪ್ಪಿಗೆಯಿದೆಯೆಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಸು vÀÛzÉ.

ಎಸಕದ ಕುರಿತಾಗಿ ಇಂತಹ ಹಲವು ಬಗೆಯ ವಿಶಯಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಎಸಕಪದಗಳಿಗೆ ಹಲವು ಬಗೆಯ ಪದರೂಪಗಳು ಬೇಕಾಗುತ್ತವೆ. ಇದೇ ರೀತಿ ಯಲ್ಲಿ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಬರುವ ಪರಿಚೆಪದಗಳು, ಆಡುಪದಗಳು, ತೋರುಪದ ಗಳು, ಎಣಿಕೆ ಪದಗಳು ಮೊದಲಾದುವಕ್ಕೂ ಕೆಲವು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪದರೂಪಗಳು ಬೇಕಾಗುತ್ತವೆ.

1.4.8 ಪದಕಂತೆಗಳ ಇಟ್ಟಳ ಒಂದು ಸೊಲ್ಲಿನ ಹುರುಳೇನೆಂಬುದನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ವಿವರಿಸಬೇಕಾದಲ್ಲಿ, ಅದನ್ನು ಪದಗಳಾಗಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಪದಕಂತೆಗಳಾಗಿಯೂ ಒಡೆಯಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಎತ್ತುಗೆ ಗಾಗಿ, ಚಿಕ್ಕ ಹುಡುಗ ಹತ್ತು ರೊಟ್ಟಿ ತಿಂದ ಎಂಬ ಸೊಲ್ಲನ್ನು ಗಮನಿಸ ಬಹುದು. ಇದನ್ನು ಚಿಕ್ಕ, ಹುಡುಗ, ಹತ್ತು, ರೊಟ್ಟಿ ಮತ್ತು ತಿಂದ ಎಂಬ ಅಯ್ದು ಪದಗಳಾಗಿ ಒಡೆಯಬಲ್ಲೆವು. ಆದರೆ ಹೀಗೆ ಮಾಡುವುದರ ಮೂಲಕ ಆ ಸೊಲ್ಲಿನ ಹುರುಳು ಎಂತಹದು ಎಂಬುದನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ವಿವರಿಸಲು ಬರುವು ¢®è.

ಇದಕ್ಕಾಗಿ ನಾವು ಆ ಸೊಲ್ಲನ್ನು ಬೇರೆ ರೀತಿಯಾಗಿ ಒಡೆಯಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ: ಅದರಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವ ಅಯ್ದು ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯ ಎರಡು ಪದಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಚಿಕ್ಕ ಹುಡುಗ ಎಂಬ ಒಂದು ಪದಕಂತೆಯಾಗಿ, ಮತ್ತು ಆಮೇಲಿನ ಎರಡು ಪದಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಹತ್ತು ರೊಟ್ಟಿ ಎಂಬ ಇನ್ನೊಂದು ಪದಕಂತೆಯಾಗಿ ಒಡೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಯಾಕೆಂದರೆ, ಆ ಸೊಲ್ಲು ತಿಂದ ಎಂಬುದಾಗಿ ಒಂದು ಎಸಕವನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಅದರಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿ ಮತ್ತು ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿ `ತಿಂದುದು ಯಾರು’ ಎಂಬುದನ್ನು ಚಿಕ್ಕ ಹುಡುಗ ಎಂಬ ಪದ

50/ ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ ಕಂತೆಯ ಮೂಲಕ, ಮತ್ತು `ತಿಂದುದು ಏನನ್ನು’ ಎಂಬುದನ್ನು ಹತ್ತು ರೊಟ್ಟಿ ಎಂಬ ಪದಕಂತೆಯ ಮೂಲಕ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ.

ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಎಂತಹ ಪದಕಂತೆಗಳೆಲ್ಲ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತವೆ, ಅವುಗಳ ಇಟ್ಟಳ ಎಂತಹದು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಬರುವ ಪದಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಅಣಿಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಬೇರೆಯೇ ಒಂದು ಪಸುಗೆಯಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

1.5 ಸೊಲ್ಲುಗಳ ಇಟ್ಟಳ ಕನ್ನಡ ನುಡಿ ತಿಳಿದಿರುವವರಿಗೆಲ್ಲ ಅದರ ಒಂದು ಸೊಲ್ಲನ್ನು ಓದಿದಾಗ ಇಲ್ಲವೇ ಕೇಳಿದಾಗ ಅದು ಏನನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದು ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಅವರಿಗೆ ಇದು ಹೇಗೆ ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ? ಆ ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವ ಪದಗಳ ಹುರುಳು ಅವರಿಗೆ ಗೊತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಸೊಲ್ಲಿನ ಹುರುಳೂ ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದಿಶ್ಟೇ ಹೇಳಿದರೆ, ಅದು ಸರಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಯಾಕೆಂದರೆ, ಒಂದು ಸೊಲ್ಲು ಏನು ಹೇಳುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದು ಅದರಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವ ಪದಗಳ ಹುರುಳನ್ನು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಆ ಪದಗಳನ್ನು ಅದರಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಅಣಿಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದರ ಮೇಲೂ ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ, ಪದಗಳನ್ನು ಕೆಲವು ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿಸಿಕೊಂಡು, ಅವುಗಳಿಂದ ಸೊಲ್ಲಿನ ಹುರುಳನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಅಳವೂ ಓದುಗನಲ್ಲಿರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಸೊಲ್ಲನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು:

(3) ಹುಲಿಯ ಬಾಯಿಗೆ ಬಿದ್ದ ದನದ ಕರು ಕೂಗಾಡುತ್ತಿದೆ.

ಈ ಸೊಲ್ಲನ್ನು ಓದಿದವರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರಿಗೆ ಅದು ಒಂದು ದನದ ಕರು ಹುಲಿಯ ಬಾಯಿಗೆ ಬಿದ್ದು ಕೂಗಾಡುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಅನಿಸಬಹುದು; ಆದರೆ, ಬೇರೆ ಕೆಲವರಿಗೆ ಅದು ಒಂದು ದನ ಹುಲಿಯ ಬಾಯಿಗೆ ಬಿದ್ದಿದೆ, (ಮತ್ತು ಹಾಗಾಗಿ) ಅದರ ಕರು ಕೂಗಾಡುತ್ತಿದೆ ಎಂಬು ದನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದೂ ಅನಿಸಬಹುದು. ಈ ಸೊಲ್ಲಿನ ಪದಗಳನ್ನು ಎರಡು ಬಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಗುಂಪುಗೂಡಿಸಲು ಬರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದೇ ಅದು ಹೀಗೆ ಅದರ ಓದುಗರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಅನಿಸಿಕೆಗಳನ್ನು ಮೂಡಿಸಲು ಕಾರಣ.

ಇದನ್ನೇ ಇನ್ನೊಂದು ಬಗೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಮೇಲಿನ ಸೊಲ್ಲಿಗೆ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಇಟ್ಟಳಗಳಿವೆ: (1) ಅದರಲ್ಲಿ ಹುಲಿಯ ಬಾಯಿಗೆ ಬಿದ್ದ ಎಂಬುದು ನೇರವಾಗಿ ದನದ ಕರುವಿನ ಪರಿಚೆಯೊಂದನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತಿರಬಹುದು, ಇಲ್ಲವೇ (2) ಹುಲಿಯ ಬಾಯಿಗೆ ಬಿದ್ದ ಎಂಬುದು ದನದ ಪರಿಚೆಯನ್ನು, ಮತ್ತು ಅವೆರಡೂ ಒಟ್ಟು ಸೇರಿರುವ ಹುಲಿಯ ಬಾಯಿಗೆ ಬಿದ್ದ ದನದ

1. ಮುನ್ನೋಟ / 51 ಎಂಬುದು ಕರುವಿನ ಪರಿಚೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತಿರಬಹುದು. ಇದನ್ನೇ ಕಂಸಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಹಾಗೆ ತೋರಿಸಬಹುದು.

1. (ಹುಲಿಯ ಬಾಯಿಗೆ ಬಿದ್ದ) ದನದ ಕರು ಕೂಗಾಡುತ್ತಿದೆ.
2. ((ಹುಲಿಯ ಬಾಯಿಗೆ ಬಿದ್ದ) ದನದ) ಕರು ಕೂಗಾಡುತ್ತಿದೆ.

ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಹಾಗೆ, ಎರಡು ಬಗೆಯಲ್ಲಿ ಕವಲೊಡೆಯುವಂತಹ ಚಿತ್ರಗಳ ಮೂಲಕವೂ ಈ ಎರಡು ಇಟ್ಟಳಗಳ ನಡುವಿರುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ತೋರಿಸಲು ಬರುತ್ತದೆ:

1   

2

ಹುಲಿಯ ಬಾಯಿಗೆ ಬಿದ್ದ ದನದ ಕರು

ಹುಲಿಯ ಬಾಯಿಗೆ ಬಿದ್ದ

ದನದ

zÀ£À

PÀgÀÄ

ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಬರುವ ಇಂತಹ ಪದಗಳ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವನ್ನು ಪದಕಂತೆಗಳು ಎಂಬುದಾಗಿ, ಮತ್ತು ಬೇರೆ ಕೆಲವನ್ನು ಒಳಸೊಲ್ಲುಗಳು ಎಂಬುದಾಗಿ ಹೆಸರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಮೇಲೆ ಮೊದಲನೇ ಇಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ (1ರಲ್ಲಿ) ಬಂದಿರುವ ದನದ ಕರು ಎಂಬುದು ಒಂದು ಪದಕಂತೆ, ಮತ್ತು ಹುಲಿಯ ಬಾಯಿಗೆ ಬಿದ್ದ ಎಂಬುದು ಒಂದು ಒಳಸೊಲ್ಲು.

ದನದ ಕರು ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಕರುವಿನ ಪರಿಚೆಯೊಂದನ್ನು ತಿಳಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಕರು ಪದದೊಂದಿಗೆ ದನದ ಎಂಬ ಪದರೂಪವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ; ಇದಕ್ಕೆ ಬದಲು, ಹುಲಿಯ ಬಾಯಿಗೆ ಬಿದ್ದ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಕರುವಿನ ಬೇರೊಂದು ಪರಿಚೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಕರು ಹುಲಿಯ ಬಾಯಿಗೆ ಬಿತ್ತು ಎಂಬ ಸೊಲ್ಲನ್ನು ಒಂದು ಒಳಸೊಲ್ಲಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ.

ಒಂದು ಸೊಲ್ಲು ಏನು ಹೇಳುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದು ನಮಗೆ ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತಿದೆ ಯಾದರೆ, ಅದರಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವ ಪದಗಳನ್ನು ಪದಕಂತೆಗಳಾಗಿ ಮತ್ತು ಒಳ ಸೊಲ್ಲುಗಳಾಗಿ ಜೋಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಹೇಗೆ ಎಂಬುದು ನಮಗೆ ಗೊತ್ತಿದೆ ಯೆಂದೇ ಹೇಳಬಹುದು. ಇಂತಹ ತಿಳಿವು ನಮ್ಮಲ್ಲಿದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಕನ್ನಡದ ಲ್ಲಿಲ್ಲದ ಪದಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಉಂಟುಮಾಡಿರುವ ಕೆಳಗಿನ ಸೊಲ್ಲು ಒಂದು ಒಳ್ಳೆಯ ಎತ್ತುಗೆ:

52/ ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ

(4)

ಪಲುಕನ್ನು ಬಿಂಗಿ, ಕಮ್ಮತನ ಪಂಗು ನೋಯುತ್ತಿದೆ.

ಈ ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ನೋಯು ಎಂಬ ಪದ ಮಾತ್ರ ಕನ್ನಡದ್ದು. ಉಳಿದವು ಕನ್ನಡದ ಪದಗಳ ಹಾಗೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ; ಆದರೆ ನಿಜಕ್ಕೂ ಅಂತಹ ಪದಗಳು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿಲ್ಲ. ಹಾಗಿದ್ದರೂ, `ಕಮ್ಮತ ಎಂಬಾತ ಏನೋ ಮಾಡಿದುದರಿಂದಾಗಿ (ಪಲುಕನ್ನು ಬಿಂಗಿದುದರಿಂದಾಗಿ), ಆತನ ಒಂದು ಅಂಗ (ಪಂಗು) ನೋಯುತ್ತಿದೆ’ ಎಂಬಂತಹ ಹುರುಳನ್ನು ನಾವು ಮೇಲಿನ ಸೊಲ್ಲಿನಿಂದ ಪಡೆಯ ಬಲ್ಲೆವು.

ಇದು ಹೇಗೆ ಸಾದ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ? ಪದಗಳ ಹುರುಳು ತಿಳಿಯದಿದ್ದರೂ, ಸೊಲ್ಲಿ ನಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗಿರುವ ಇಟ್ಟಳ ಎಂತಹದು ಎಂಬುದನ್ನು ನಾವು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳ ಬಲ್ಲೆವು; ಇದಲ್ಲದೆ, ಆ ಇಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಯಾವ ಪದ ಎಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗಿದೆ ಕೆಲಸವನ್ನು ಗಮನಿಸಿ, ಅದರಲ್ಲಿ ಅವು ಎಂತಹ ಎಂಬುದನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿರಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನೂ ಊಹಿಸಬಲ್ಲೆವು.

ಆದರೆ, ಈ ತಿಳುವಳಿಕೆ ನಮ್ಮ ಮಿದುಳಿನಲ್ಲಿ ಅರಿವಿಗೆ ಎಟಕದ ರೂಪ ದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅದೇ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಕನ್ನಡದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ ಅದನ್ನು ಅರಿವಿಗೆ ಎಟಕುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

1.5.1 ಕನ್ನಡದ ಮುಕ್ಯ ಸೊಲ್ಲಿಟ್ಟಳಗಳು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಸೊಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಸುಳುಸೊಲ್ಲುಗಳು, ಜೋಡು ಸೊಲ್ಲುಗಳು ಮತ್ತು ಸಿಕ್ಕಲುಸೊಲ್ಲುಗಳು ಎಂಬುದಾಗಿ ಮೂರು ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿ ಹೇಳಬಹುದು.

ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಜೋಡುಸೊಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಎರಡು ಇಲ್ಲವೇ ಹೆಚ್ಚು ಸುಳು ಸೊಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಸಿ ಉಂಟುಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಸಿಕ್ಕಲು ಸೊಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಒಂದು ಸುಳುಸೊಲ್ಲಿನೊಳಗೆ ಒಂದು ಇಲ್ಲವೇ ಹೆಚ್ಚು ಸುಳು ಸೊಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಒಳಸೊಲ್ಲುಗಳಾಗಿ ಬಳಸಿ, ಉಂಟುಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎತ್ತುಗೆ ಗಾಗಿ, ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಮೂರು ಸೊಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು: (5ಕ) ರಾಜು ಮನೆಗೆ ಬಂದ. (5ZÀ) (5ಟ) ಮನೆಗೆ ಬಂದ ರಾಜು ಊಟಮಾಡಿದ.

ರಾಜು ಮನೆಗೆ ಬಂದ ಮತ್ತು ಊಟ ಮಾಡಿದ.

(5ಕ)ದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸುಳುಸೊಲ್ಲು ಬಂದಿದೆ; (5ಚ)ದಲ್ಲಿ ಅದೇ ಸುಳು ಸೊಲ್ಲನ್ನು ಇನ್ನೊಂದು ಸುಳುಸೊಲ್ಲಿನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಸಿರುವ ಒಂದು ಜೋಡು

1. ಮುನ್ನೋಟ / 53 ಸೊಲ್ಲು ಬಂದಿದೆ; ಮತ್ತು (5ಟ)ದಲ್ಲಿ ಆ ಸುಳುಸೊಲ್ಲನ್ನು ಮನೆಗೆ ಬಂದ ಎಂಬ ಒಳಸೊಲ್ಲನ್ನಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಿ, ಅದನ್ನು ಎರಡನೇ ಸುಳುಸೊಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಪದಕಂತೆಯೊಳಗೆ ಇರಿಸಿರುವ ಸಿಕ್ಕಲುಸೊಲ್ಲು ಬಂದಿದೆ.

ಜೋಡು ಮತ್ತು ಸಿಕ್ಕಲು ಸೊಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಹೀಗೆ ಸುಳುಸೊಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟು ಸೇರಿಸುವ ಇಲ್ಲವೇ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಪಾಟುಗಳನ್ನು ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಪಡೆಯ ಬಹುದು; ಹಾಗಾಗಿ, ಈ ಹೊತ್ತಗೆಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗೆ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಸುಳುಸೊಲ್ಲುಗಳ ಇಟ್ಟಳಗಳು ಎಂತಹವು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ; ಅವನ್ನು ಬಳಸಿ ಜೋಡು ಮತ್ತು ಸಿಕ್ಕಲುಸೊಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಬಗೆ ಹೇಗೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಆಮೇಲೆ ವಿವರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಕನ್ನಡದ ಸುಳುಸೊಲ್ಲುಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಎಸಕವನ್ನು ತಿಳಿಸುವವುಗಳು ಮತ್ತು ಇರುಹ ವನ್ನು ತಿಳಿಸುವವುಗಳು ಎಂಬುದಾಗಿ ಎರಡು ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ಅಣಿಗೊಳಿಸ ಬಹುದು. ಸುನೀಲ್ ಮನೆಗೆ ಹೋದ ಎಂಬ ಸೊಲ್ಲು ಒಂದು ಎಸಕವನ್ನು (ಹೋಗುವಿಕೆಯನ್ನು) ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಸುನೀಲ್ ಮಯ್ಗಳ್ಳ ಎಂಬುದು ಒಂದು ಇರುಹವನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ.

ಈ ರೀತಿ ಎಸಕ ಇಲ್ಲವೇ ಇರುಹವನ್ನು ತಿಳಿಸುವುದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ತಿಳಿಯ ದಿರುವುದನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಯಾರನ್ನಾದರೂ ಕೇಳುವುದು, ಮಾಡಲಾಗದ ಕೆಲಸ ವನ್ನು ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ಹತ್ತಿರ ಮಾಡಲು ಹೇಳುವುದು, ಮಾಡಬೇಕೆಂದಿರುವ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಪಡೆಯುವುದು, ಮಾಡಬಾರದ ಕೆಲಸವನ್ನು ಇನ್ನೊಬ್ಬನು ಮಾಡದಂತೆ ತಡೆಯುವುದು ಮೊದಲಾದ ಬೇರೆಯೂ ಹಲವು ಬಗೆಯ ಮಾತಿನ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಸೊಲ್ಲುಗಳ ಮೂಲಕ ನಡೆಸಬಲ್ಲೆವು. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಒಂದೇ ಸೊಲ್ಲನ್ನು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಮೇಲೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಎಸಕ ಮತ್ತು ಇರುಹಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಎರಡು ಸೊಲ್ಲುಗಳಿಗಿರುವ ಇಂತಹ ಹಲವು ರೂಪಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ.

ಸುನೀಲ್ ಮನೆಗೆ ಹೋಗಿದ್ದಾನೆ.

(6PÀ) (6ಚ) ಸುನೀಲ್ ಮನೆಗೆ ಹೋಗಿದ್ದಾನೋ? (6ಟ) ಸುನೀಲ್ ಮನೆಗೆ ಹೋಗಲಿ. (6ತ) ಸುನೀಲ್ ಮನೆಗೆ ಹೋಗಲೋ? (6ಪ) ಸುನೀಲ್ ಮನೆಗೆ ಹೋಗದಿರಲಿ.

(7ಕ) ಸುನೀಲ್ ಮಯ್ಗಳ್ಳ. (7ಚ) ಸುನೀಲ್ ಮಯ್ಗಳ್ಳನೋ? (7ಟ) ಸುನೀಲ್ ಮಯ್ಗಳ್ಳನಲ್ಲ.

54/ ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ

(7ತ) ಸುನೀಲ್ ಮಯ್ಗಳ್ಳನಿರಬಹುದು. (7ಪ) ಸುನೀಲ್ ಮಯ್ಗಳ್ಳನಿರಲಾರ.

ಸೊಲ್ಲುಗಳ ಮೂಲಕ ಎಸಕ ಇಲ್ಲವೇ ಇರುಹಗಳನ್ನು ಇನ್ನೊಬ್ಬರಿಗೆ ತಿಳಿಸುವ ಕೆಲಸವೇ ಮೇಲೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲ ಅತ್ಯಂತ ಮುಕ್ಯವಾದುದು. ಹಾಗಾಗಿ, ಸೊಲ್ಲುಗಳ ಇಟ್ಟಳವೆಂತಹದು ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದಿರು ವವರು ಮೊದಲಿಗೆ ಈ ತಿಳಿಸುವ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಸೊಲ್ಲುಗಳು ಎಂತಹವು ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಒಳ್ಳೆಯದು. ಬೇರೆ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಸೊಲ್ಲುಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಆಮೇಲೆ, ಅಂತಹ ತಿಳಿಸುವ ಸೊಲ್ಲು ಗಳಲ್ಲೇನೇ ಹಲವು ಬಗೆಯ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳನ್ನು ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ, ಪಡೆಯಲು ಬರುತ್ತದೆ.

ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಸುನೀಲ್ ಮನೆಗೆ ಹೋಗಿದ್ದಾನೆ ಎಂಬ (ಕ) ತಿಳಿಸುವ ಸೊಲ್ಲಿಗೆ ಓ ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿ, ಕೇಳುವ ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗುವ (6ಚ) ಸೊಲ್ಲನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು; (6ಕ) ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗಿರುವ ಹೋಗು ಎಸಕಪದಕ್ಕೆ ನೇರವಾಗಿ ಅಲಿ ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿ, ಒಪ್ಪಿಗೆ ಕೊಡುವ (6ಟ) ಸೊಲ್ಲನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು; ಅದಕ್ಕೇನೇ ಅಲು ಮತ್ತು ಓ ಒಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಕೇಳುವ (6ತ) ಸೊಲ್ಲನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು.

ಎಸಕಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಕನ್ನಡದ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲ ಒಂದು ಎಸಕಪದ ಆ ಸೊಲ್ಲುಗಳ ತಿರುಳುಪದವಾಗಿ ಬಂದಿರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸೊಲ್ಲಿನ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಸುನೀಲ್ ಮನೆಗೆ ಹೋದ ಎಂಬ ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಆ ಸೊಲ್ಲಿನ ತಿರುಳನ್ನು ತಿಳಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಹೋದ ಎಂಬ ಎಸಕಪದ ಬಂದಿದೆ.

ಈ ಎಸಕಪದದೊಂದಿಗೆ ಸುನೀಲ್ ಮತ್ತು ಮನೆಗೆ ಎಂಬ ಬೇರೆಯೂ ಎರಡು ಪದಗಳು ಬಂದಿದ್ದು, ಅವು ಆ ಪದ ತಿಳಿಸುವ ಎಸಕದ ಕುರಿತಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಕೊಡುತ್ತವೆ, ಇಲ್ಲವೇ ಅದು ಕೊಡುವ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನೇ ಹೆಚ್ಚು ವಿವರವಾಗಿ ತಿಳಿಸುತ್ತವೆ:

ಹೋದ ಎಂಬ ಎಸಕಪದವು ತಿಳಿಸುವ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಒಂದು ಗುರಿ (ಹೋಗುವ ಜಾಗ) ಇರುತ್ತದೆ; ಆದರೆ ಅದು ಯಾವುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಆ ಪದ ತಿಳಿಸುವು ದಿಲ್ಲ; ಹಾಗಾಗಿ, ಈ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಗತಿಯನ್ನು ತಿಳಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಅದರ ಮೊದಲು ಮನೆಗೆ ಎಂಬ ಪದದ ಬಳಕೆಯಾಗಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಬದಲು, ಹೋದ ಎಂಬ ಎಸಕ ಪದವೇ ಹೋದವನು ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ (ಗಂಡುಸು) ಎಂಬುದನ್ನು ಅದರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವ ಅ ಒಟ್ಟಿನ ಮೂಲಕ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ; ಹಾಗಾಗಿ, ಆ ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ

1. ಮುನ್ನೋಟ / 55 ಮೊದಲಿಗೆ ಬಂದಿರುವ ಸುನೀಲ್ ಎಂಬ ಪದಕ್ಕೆ ಅದೇ ಸಂಗತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ವಿವರವಾಗಿ ಸೂಚಿಸುವ ಕೆಲಸವಿದೆಯೆಂದು ಹೇಳಬಹುದು.

ಎಸಕವನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಮುಕ್ಯವಾಗಿ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಎಸಕ ಪದಗಳು ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ಇವನ್ನು ಆಗುಹಗಳು ಮತ್ತು ಮಾಡುಹಗಳು ಎಂಬುದಾಗಿ ಕರೆಯಬಹುದು. ಸೋರು ಎಂಬುದು ಒಂದು ಆಗುಹ ಪದ; ಮಾಡಿನಿಂದ ನೀರು ಸೋರುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ `ಏನು ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ’ ಎಂಬುದನ್ನು (ಎಂದರೆ ಒಂದು ಆಗುಹವನ್ನು) ಅದರಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವ ಈ ಸೋರು ಪದ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ.

ಇದಕ್ಕೆ ಬದಲು, ಓದು ಎಂಬುದು ಒಂದು ಮಾಡುಹ ಪದ; ಹುಡುಗ ಕತೆ ಓದುತ್ತಿದ್ದಾನೆ ಎಂಬ ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ `ಹುಡುಗ ಏನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ’ ಎಂಬು ದನ್ನು (ಎಂದರೆ ಒಂದು ಮಾಡುಹವನ್ನು) ಈ ಓದು ಪದ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ.

ಒಂದು ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಬರುವ ಎಸಕಪದದೊಂದಿಗೆ ಬೇರೆ ಎಂತಹ ಪದ ಗಳೆಲ್ಲ ಬರಬಲ್ಲುವು ಎಂಬುದು ಆ ಎಸಕಪದ ಎಂತಹ ಎಸಕವನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ. ಸೋರು ಎಂಬ ಎಸಕಪದದೊಂದಿಗೆ ಮೇಲೆ ನೀರು ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಸೋರುವುದು ಏನು' ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಎಂಬ ಒಂದು ಆಗುಗ ಪದ ಬಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಸೋರುವುದು ಎಲ್ಲಿಂದ’ ಎಂಬು ದನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಮಾಡಿನಿಂದ ಎಂಬ ಒಂದು ಸುರು ಪದ ಬಂದಿದೆ.

ಇದಕ್ಕೆ ಬದಲು, ಓದು ಎಂಬ ಎಸಕಪದದೊಂದಿಗೆ ಮೇಲೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಅದು ತಿಳಿಸುವ ಮಾಡುಹವನ್ನು ಯಾರು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ' ಎಂಬು ದನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಹುಡುಗ ಎಂಬ ಒಂದು ಮಾಡುಗ ಪದ ಬಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಆತ ಏನು ಓದುತ್ತಿದ್ದಾನೆ’ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಕತೆ ಎಂಬ ಈಡು ಪದ ಬಂದಿದೆ. ಓದು ಎಂಬ ಎಸಕಪದದ ಬದಲು ಬೀಳು ಎಂಬ ಬೇರೊಂದು ಎಸಕ ಪದವನ್ನು ಬಳಸಿದೆವಾದರೆ, ಅದರೊಂದಿಗೆ ಈಡನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಪದ ಬರ ಲಾರದು. ಆದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ಬದಲು, ಆ ಎಸಕಪದ ತಿಳಿಸುವ ಆಗುಹ ಎಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು' ಎಂಬುದನ್ನು (ಎಂದರೆ, ಅದರ ಜಾಗವನ್ನು) ತಿಳಿಸುವ ಪದ ಬಳಕೆ ಯಾಗಬಲ್ಲುದು (ಹುಡುಗ ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದ), ಇಲ್ಲವೇ ಅದು ಎಲ್ಲಿಂದ ಮೊದಲಾಗಿದೆ’ ಮತ್ತು `ಎಲ್ಲಿಗೆ ಸಾಗಿದೆ’ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ, ಹುಡುಗ ಮರದಿಂದ ಗುಂಡಿಗೆ ಬಿದ್ದ ಎಂಬ ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುವ ಹಾಗೆ, ಅದರ ಸುರುವನ್ನು (ಮರದಿಂದ) ಮತ್ತು ಗುರಿಯನ್ನು (ಗುಂಡಿಗೆ) ತಿಳಿಸುವ ಪದಗಳು ಬಳಕೆಯಾಗಬಲ್ಲುವು.

ಎಸಕಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಎಸಕಪದಗಳು ಬರುವ ಹಾಗೆ, ಇರುಹಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಇರು ಪದ ಬರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಇರುಹ ಪದದವೆಂಬುದಾಗಿ ಕರೆಯಬಹುದು. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಹುಡುಗನ ಕಯ್ಯಲ್ಲಿ

56/ ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ ಒಂದು ಹಣ್ಣಿದೆ ಎಂಬ ಸೊಲ್ಲು ಒಂದು ಇರುಹವನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಇರುಹಪದ ಇದೆ ಎಂಬ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಂದಿದೆ.

ಇರುಹವನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಇರುಹಪದ ಬಾರದಿರುವುದೂ ಇದೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಈ ಗಿಡದ ಎಲೆ ಕೆಂಪು ಎಂಬ ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಇರುಹಪದ ಬಂದಿಲ್ಲ. ಮೇಲೆ (7ಕ-ಪ)ದಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಸುನೀಲ್ ಮಯ್ಗಳ್ಳ ಎಂಬ ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲೂ ಅದು ಬಂದಿಲ್ಲ.

ಎಸಕಪದಗಳಿಗೆ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಕೆಲವು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸುಳುಸೊಲ್ಲು ಗಳನ್ನೂ ಉಂಟುಮಾಡಲು ಬರುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವನ್ನು ಮಾಡುಹಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುವಂತಹ ಇಟ್ಟಳಗಳಿಂದಲೇ ಉಂಟುಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ; ಆದರೆ, ಬೇರೆ ಕೆಲವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಲು ಕೆಲವು ಹೆಚ್ಚಿನ ಇಟ್ಟಳಗಳನ್ನು ಬಳಸ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗಿದ್ದರೂ, ಅವನ್ನೆಲ್ಲ ಮೇಲೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಸುಳುಸೊಲ್ಲುಗಳ ಇಟ್ಟಳಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳನ್ನು ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಪಡೆಯಲು ಬರುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ, ಅವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಬಗೆ ಹೇಗೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಆಮೇಲೆ ತಿಳಿದು ಕೊಳ್ಳಬಹುದು.

ಇದಲ್ಲದೆ, ಎಸಕಪದಗಳಿಗೆ ಬೇರೆ ಬಗೆಯ ಪದಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಕೂಡುಪದ ಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವಂತಹ ಒಂದು ಹೊಲಬೂ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿದೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ನಾಯಿಗಳು ಕಚ್ಚಾಡುತ್ತಿವೆ ಎಂಬ ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಕಚ್ಚಾಡು ಎಂಬ ಕೂಡುಪದ ವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಇಂತಹ ಕೂಡುಪದಗಳನ್ನು ಬಳಸಿರುವ ಸೊಲ್ಲುಗಳ ಇಟ್ಟಳ ಕೆಲವು ವಿಶಯಗಳಲ್ಲಿ ಸುಳುಸೊಲ್ಲುಗಳ ಇಟ್ಟಳದಿಂದ ಬೇರಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಇವನ್ನೂ ಸುಳುಸೊಲ್ಲುಗಳಿಂದ ಪಡೆಯಬಲ್ಲೆವು.

1.5.2 ಎಸಕಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಪಾಂಗುಗಳು ಮೇಲೆ ತಿಳಿಸಿದ ಹಾಗೆ, ಒಂದು ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಎಸಕಪದದೊಂದಿಗೆ ಅದು ತಿಳಿಸುವ ಎಸಕದ ಆಗುಗ, ಮಾಡುಗ, ಈಡು, ಗುರಿ ಮತ್ತು ಜಾಗಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಹೆಸರುಪದಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಬರಬಲ್ಲುವು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಎಂತಹವು ಬರಬಲ್ಲುವು ಮತ್ತು ಎಶ್ಟು ಬರಬಹುದು ಇಲ್ಲವೇ ಬರಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ಒಂದು ಸೊಲ್ಲಿನ ಎಸಕಪದವೇ ತೀರ್ಮಾನಿಸುತ್ತದೆ.

ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಮಾರು ಎಂಬಎಸಕಪದದೊಂದಿಗೆ ಮಾಡುಗ, ಗುರಿ, ಮತ್ತು ಈಡು ಎಂಬ ಮೂರು ಬಗೆಯ ಹೆಸರು ಪದಗಳು ಬರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ; ಅದಕ್ಕೆ ಬದಲು, ತಿನ್ನು ಎಂಬ ಎಸಕಪದವನ್ನು ಬಳಸಿದೆವಾದರೆ, ಅದರೊಂದಿಗೆ ತಿನ್ನುವ ವ್ಯಕ್ತಿ (ಮಾಡುಗ) ಮತ್ತು ತಿನ್ನುವ ವಸ್ತು (ಈಡು) ಎಂಬ ಎರಡು ಹೆಸರುಪದ ಗಳು ಬಂದರೆ ಸಾಕು; ಅಳು ಎಂಬ ಬೇರೊಂದು ಎಸಕಪದವನ್ನು ಬಳಸಿದೆ ವಾದರೆ, ಅದರೊಂದಿಗೆ ಅಳುವ ವ್ಯಕ್ತಿ (ಆಗುಗ) ಎಂಬ ಒಂದು ಹೆಸರುಪದ ಬಂದರೆ ಸಾಕು.

1. ಮುನ್ನೋಟ / 57

ಸೀತೆ ಮನೆಯನ್ನು ಜಾನಕಿಗೆ ಮಾರಿದಳು.
ಹುಡುಗ ಸೀಬೆಹಣ್ಣು ತಿಂದ.

(8) (9) (10) ಮಗು ಅಳುತ್ತದೆ.

ಎಸಕಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಬರುವ ಈ ಆಗುಗ, ಮಾಡುಗ, ಈಡು, ಸುರು, ಗುರಿ, ಮತ್ತು ಜಾಗಗಳನ್ನು ಅದರ ಪಾಂಗುಗಳೆಂದು ಕರೆಯಬಹುದು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಆಗುಗ ಪಾಂಗು ಎಲ್ಲಾ ಬಗೆಯ ಆಗುಹ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲೂ ಬರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಮಾಡುಗ ಪಾಂಗು ಎಲ್ಲಾ ಬಗೆಯ ಮಾಡುಹ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲೂ ಬರುತ್ತದೆ; ಆದರೆ, ಇವೆರಡೂ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಒಂದೇ ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಬರುವುದಿಲ್ಲ; ಹಾಗಾಗಿ, ಇವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಯಾವ ಒಟ್ಟನ್ನೂ ಬಳಸಬೇಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಬಾಕಿ ಉಳಿದ ಪಾಂಗುಗಳಲ್ಲಿ ಈಡನ್ನು ಅನ್ನು ಒಟ್ಟಿನಿಂದ, ಸುರುವನ್ನು ಇಂದ ಒಟ್ಟಿನಿಂದ, ಗುರಿಯನ್ನು ಗೆ ಒಟ್ಟಿನಿಂದ ಮತ್ತು ಜಾಗವನ್ನು ಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಿ ನಿಂದ ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಲವು ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಈಡನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಅನ್ನು ಒಟ್ಟು ಬಿದ್ದುಹೋಗುವುದೂ ಇದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ರಾಜು ಮರ ಕಡಿದ ಎಂಬ ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಈ ನಾಲ್ಕು (ಈಡು, ಸುರು, ಕೊನೆ, ಮತ್ತು ಜಾಗ) ಪಾಂಗುಗಳ ಬಳಕೆಗೆ ಎತ್ತುಗೆಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ:

(11) ಹುಡುಗ ನಾಯಿಯನ್ನು ಓಡಿಸಿದ. (12) ಹುಡುಗ ಶಾಲೆಯಿಂದ ಬರುತ್ತಿದ್ದಾನೆ, (13) ಹುಡುಗನಿಗೆ ಒಂದು ಪುಸ್ತಕ ಸಿಕ್ಕಿದೆ. (14) ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ.

ಆಗುಹ ಮತ್ತು ಮಾಡುಹ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಬರಬಲ್ಲ ಪಾಂಗುಗಳನ್ನವಲಂಬಿಸಿ, ಅವನ್ನು ಮುಕ್ಯವಾಗಿ ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವಂತಹ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿ ಹೇಳ ಬಹುದು:

ಆಗುಹ ಸೊಲ್ಲುಗಳು:

1. ಆಗುಗ ಮಾತ್ರ: ಬೆಕ್ಕು ಸತ್ತಿತು.
2. ಆಗುಗ ಮತ್ತು ಈಡು: ಮರ ಹೂ ಬಿಟ್ಟಿದೆ.
3. ಆಗುಗ ಮತ್ತು ಸುರು:
4. ಆಗುಗ ಮತ್ತು ಗುರಿ: ಹುಡುಗಿಗೆ ಹಾಡು ನೆನಪಿದೆ.
5. ಆಗುಗ ಮತ್ತು ಜಾಗ: ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ಹುಲ್ಲು ಬೆಳೆದಿದೆ.

ಮರದಿಂದ ಹಣ್ಣು ಬಿತ್ತು.

58/ ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ

ಮಾಡುಹ ಸೊಲ್ಲುಗಳು:

1. ಮಾಡುಗ ಮಾತ್ರ: ಹುಡುಗ ಓಡಿದ.
2. ಮಾಡುಗ ಮತ್ತು ಈಡು: ಮಗು ಹಾಲು ಕುಡಿಯಿತು.
3. ಮಾಡುಗ ಮತ್ತು ಸುರು: ಹುಡುಗ ಮರದಿಂದ ಇಳಿದ.
4. ಮಾಡುಗ ಮತ್ತು ಗುರಿ: ಹುಡುಗ ಮರಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿದ.
5. ಮಾಡುಗ ಮತ್ತು ಜಾಗ: ಕೋತಿ ಮರದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿತು.
6. ಮಾಡುಗ, ಸುರು, ಮತ್ತು ಈಡು: ಹುಡುಗ ಮರದಿಂದ ಹಣ್ಣು ಕಿತ್ತ.
7. ಮಾಡುಗ, ಗುರಿ, ಮತ್ತು ಈಡು: ಅಜ್ಜಿ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಕತೆ ಹೇಳಿದಳು.

ಇರುಹ ಸೊಲ್ಲುಗಳ ಪಾಂಗುಗಳು ಇರುಹ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಬಗೆಯ ಕೆಲವು ಪಾಂಗುಗಳು ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ಇಂತಹ ಎಲ್ಲಾ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲೂ ಒಂದು ಇರುಗ ಬರುತ್ತದೆ; ಇದಲ್ಲದೆ, ಇವು ಬರಿಯ ಇರುವಿಕೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸುವುವಾದರೆ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಜಾಗ ಮತ್ತು ಹೊತ್ತು ಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಬೇರೆ ಎರಡು ಪಾಂಗುಗಳು (ಇಲ್ಲವೇ ಅವುಗಳಲ್ಲೊಂದು) ಬರುತ್ತವೆ.

ಇದಕ್ಕೆ ಬದಲು ಅವು ಪರಿಚೆಯನ್ನು ಇಲ್ಲವೇ ಪತ್ತುಗೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸುವು ದಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಅವನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಬೇರೊಂದು ಪಾಂಗುವೂ ಇರುಗದೊಂದಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಜಾಗ, ಹೊತ್ತು ಮತ್ತು ಹರವನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಪಾಂಗು ಗಳೂ ಇಂತಹ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಬರಬಲ್ಲುವು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಪಾಂಗುಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು:

1. ಜಾಗ, ಹೊತ್ತು, ಮತ್ತು ಇರುಗ: ನಿನ್ನೆ ನಾನು ಮಯ್ಸೂರಲ್ಲಿದ್ದೆ.
2. ಪರಿಚೆ ಮತ್ತು ಇರುಗ: ಹುಡುಗ ಸಪ್ಪಗಿದ್ದಾನೆ.
3. ಪರಿಚೆ, ಜಾಗ, ಮತ್ತು ಇರುಗ: ಅವನು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ತೆಪ್ಪಗಿರುತ್ತಾನೆ.
4. ಪತ್ತುಗೆ ಮತ್ತು ಇರುಗ: ಅವನಿಗೆ ಕೆಲಸ ಇದೆ. ಹುಡುಗರಿಗೆ ನಾಳೆ ಶಾಲೆಗೆ
5. ಪತ್ತುಗೆ, ಹೊತ್ತು, ಹರವು, ಮತ್ತು ಇರುಗ:

gÀeÉ EzÉ.

1.5.3 ಹುರುಳುಪತ್ತುಗೆ ಮತ್ತು ಬಳಕೆಪತ್ತುಗೆ ಮೇಲೆ ವಿವರಿಸಿದಂತಹ ಪಾಂಗುಗಳು ಹೆಸರುಪದಗಳಿಗೂ ಎಸಕಪದಕ್ಕೂ ನಡುವೆ ಸೊಲ್ಲಿನ ಹುರುಳಿಗೆ ಸಂಬಂದಿಸಿದಂತಹ ಪತ್ತುಗೆಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸಲು ಬಳಕೆಯಾಗು ತ್ತವೆ. ಇವಕ್ಕಿಂತ ತೀರ ಬೇರಾಗಿರುವ ಬಳಕೆಗೆ ಸಂಬಂದಿಸಿದಂತಹ ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಬರುವ ಹೆಸರುಪದಗಳಿಗೂ ಎಸಕಪದಕ್ಕೂ ಪತ್ತುಗೆಗಳೂ

1. ಮುನ್ನೋಟ / 59 ನಡುವಿದ್ದು, ಅವನ್ನು ತಿಳಿಸಲು ಬೇರೆಯೇ ಒಂದು ಹೊಲಬು ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

ಸೊಲ್ಲುಗಳನ್ನು ನೆಲೆ ಮತ್ತು ತಿಳಿವು ಎಂಬ ಎರಡು ತುಂಡುಗಳಾಗಿ ಒಡೆ ಯಲು ಬರುತ್ತದೆ. ಯಾರ ಇಲ್ಲವೇ ಯಾವುದರ ಕುರಿತಾಗಿ ಸೊಲ್ಲು ಒಂದು ಸಂಗತಿಯನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅದರ ನೆಲೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಈ ನೆಲೆಯ ಕುರಿತಾಗಿ ಏನು ತಿಳಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿವು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸೊಲ್ಲಿನ ಮೊದಲನೆಯ ಪದ ಇಲ್ಲವೇ ಪದಕಂತೆ ಅದರ ನೆಲೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಉಳಿದ ಅಂಶ ತಿಳಿವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಅಜ್ಜಿ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಕತೆ ಹೇಳಿದಳು ಎಂಬ ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಅಜ್ಜಿ ಎಂಬುದು ನೆಲೆ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಕತೆ ಹೇಳಿದಳು ಎಂಬುದು ತಿಳಿವು. ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವ ಪದಗಳ ಓರಣವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿ, ಬೇರೆ ಬೇರೆ ನೆಲೆಗಳನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಬರುತ್ತದೆ:

(15ಕ) ಅಜ್ಜಿ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಕತೆ ಹೇಳಿದಳು. (15ಚ) ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಅಜ್ಜಿ ಕತೆ ಹೇಳಿದಳು. (15ಟ) ಕತೆಯನ್ನು ಅಜ್ಜಿ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಹೇಳಿದಳು.

ಒಂದು ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಬರುವ ಆಗುಗ, ಮಾಡುಗ, ಈಡು, ಸುರು, ಗುರಿ, ಜಾಗ ಮೊದಲಾದವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದನ್ನು ಬೇಕಿದ್ದರೂ ಈ ರೀತಿ ಅದರ ನೆಲೆಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿ ಬಳಸಬಲ್ಲೆವು.

ಇದಲ್ಲದೆ, ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದಾದರೂ ಒಂದು ಪದ ಇಲ್ಲವೇ ಪದ ಕಂತೆಯ ಮೇಲೆ ಒತ್ತು ಬೀಳುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಎಸಕಪದಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು, ಮತ್ತು ಅದರ ಪಕ್ಕವೇ ಇರುವ ಪದ ಇಲ್ಲವೇ ಪದಕಂತೆಯ ಮೇಲೆ ಒತ್ತು ಬಿದ್ದಿರುತ್ತದೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಮೇಲೆ (15ಕ-ಚ) ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಕತೆ ಪದದ ಮೇಲೆ ಒತ್ತು ಬಿದ್ದಿದೆ; ಆದರೆ, (15ಟ)ದಲ್ಲಿ ಅದು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಪದದ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದಿದೆ, ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಕತೆಯನ್ನು ಅಜ್ಜಿ ಹೇಳಿದಳು ಎಂಬ ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಅಜ್ಜಿ ಪದದ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದಿದೆ.

ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಬರುವ ಯಾವುದಾದರೊಂದು ಪದ ಇಲ್ಲವೇ ಪದಕಂತೆಯ ಮೇಲೆ ಒತ್ತು ಬೀಳುವಂತೆ ಮಾಡಲು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಬೇರೆಯೂ ಕೆಲವು ಹೊಲಬು ಗಳು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿವೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಅದನ್ನು ಸೊಲ್ಲಿನ ಕೊನೆಗೆ ಸಾಗಿಸಬಹುದು; ಆದರೆ, ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಸೊಲ್ಲಿನ ಎಸಕಪದವನ್ನು ಹೆಸರುಪದವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ:

60/ ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ

(15ತ) ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಕತೆ ಹೇಳಿದ್ದು ಅಜ್ಜಿ. (15ಪ) ಅಜ್ಜಿ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಹೇಳಿದ್ದು ಕತೆ. (15ಗ) ಅಜ್ಜಿ ಕತೆ ಹೇಳಿದ್ದು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ.

ಸೊಲ್ಲುಗಳ ನೆಲೆ ಮತ್ತು ಒತ್ತುಗಳನ್ನು ಈ ರೀತಿ ಬದಲಾಯಿಸಿದಾಗ (ಎಂದರೆ, ಅದರ ಬಳಕೆಪತ್ತುಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದಾಗ), ಅದರ ಹುರುಳುಪತ್ತುಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವ ಬದಲಾವಣೆಯೂ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು. (15ಕ-ಗ)ಗಳಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲೂ ಒಂದೇ ವ್ಯಕ್ತಿ ಇಲ್ಲವೇ ವಿಶಯಗಳು ಮಾಡುಗ (ಅಜ್ಜಿ), ಗುರಿ (ಮಕ್ಕಳು) ಮತ್ತು ಈಡು(ಕತೆ)ಗಳಾಗಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿವೆ.

1.5.4 ನೆಲೆಗೊಳಿಸುವುದು ನಮ್ಮ ಎಣಿಸಿಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಎಸಕ ಎಂತಹದು, ಅದರಲ್ಲಿ ಯಾವ ವ್ಯಕ್ತಿ, ವಸ್ತು, ವಿಶಯ ಮೊದಲಾದವುಗಳು ತೊಡಗಿಕೊಂಡಿವೆ, ಅವಕ್ಕೂ ಎಸಕಕ್ಕೂ ನಡುವೆ ಎಂತಹ ಹುರುಳಿನ ಮತ್ತು ಬಳಕೆಯ ಪತ್ತುಗೆಗಳಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಸಿದಾಗ, ಕೇಳುಗನಿಗೆ ನಾವು ತಿಳಿಸಬೇಕೆಂದಿರುವ ಎಣಿಸಿಕೆಯ ತಿರುಳು ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಅಶ್ಟು ಮಾತ್ರ ಮಾಡಿದರೆ ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ನಾವು ತಿಳಿಸುವ ಎಸಕದ ಹೊತ್ತು ಮತ್ತು ಜಾಗಗಳು ಯಾವುವು, ಅವಕ್ಕೂ ಆಡುಗನ ಇಲ್ಲವೇ ಕೇಳುಗನ ಹೊತ್ತು ಮತ್ತು ಜಾಗಗಳಿಗೂ ನಡುವೆ ಎಂತಹ ಪತ್ತುಗೆಯಿದೆ, ಬೇರೆ ಎಸಕ ಗಳಿಗೂ ಅದಕ್ಕೂ ನಡುವೆ ಎಂತಹ ಪತ್ತುಗೆಯಿದೆ ಎಂಬಂತಹ ಬೇರೆ ಹಲವು ಬಗೆಯ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನೂ ತಿಳಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ನೆಲೆಗೊಳಿಸುವುದು ಎಂಬುದಾಗಿ ಕರೆಯಬಹುದು.

(1) ಆಡುಗನ ಹೊತ್ತು ಎಸಕದ ಹೊತ್ತನ್ನು ಆಡುಗನ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂದಿಸುವಂತೆ ತಿಳಿಸಲು ಎಸಕಪದ ದೊಂದಿಗೆ ಹೊತ್ತಿನ ಒಟ್ಟನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಹುಡುಗ ಹಾಲು ಕುಡಿದ ಎಂಬ ಸೊಲ್ಲನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು. ಇದರಲ್ಲಿ ಹುಡುಗ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಪದ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಹಾಲು ಎಂಬ ಇನ್ನೊಂದು ಹೆಸರುಪದ ಒಂದು ವಸ್ತುವನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ; ಆ ವ್ಯಕ್ತಿ ಹಾಲನ್ನು ಏನು ಮಾಡಿದ ಎಂಬುದನ್ನು ಕುಡಿ ಎಂಬ ಎಸಕಪದ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಮೂರು ಪದ ಗಳು ಒಟ್ಟು ಸೇರಿ ನಮ್ಮ ಎಣಿಸಿಕೆಯ ತಿರುಳನ್ನು ಕೊಡುತ್ತವೆ.

1. ಮುನ್ನೋಟ / 61 ಮೇಲಿನ ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಕುಡಿ ಎಂಬ ಎಸಕಪದದೊಂದಿಗೆ ದ್ ಮತ್ತು ಅ ಎಂಬ ಎರಡು ಒಟ್ಟುಗಳು ಬಂದಿರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ದ್ ಒಟ್ಟು ಕುಡಿಯುವ ಕೆಲಸ ಮೇಲಿನ ಸೊಲ್ಲನ್ನು ಆಡಿರುವ ಹೊತ್ತಿಗಿಂತ (ಎಂದರೆ ಆಡುಗನ ಹೊತ್ತಿಗಿಂತ) ಮೊದಲೇ ನಡೆದಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅದರ ಬಳಿಕ ಬಂದಿರುವ ಅ ಒಟ್ಟು ಈ ಕೆಲಸವನ್ನು ನಡೆಸಿದವನು ಒಬ್ಬ ಹುಡುಗ, ಎಂದರೆ ಗಂಡುಗುರ್ತಿನ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ, ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ.

ಎಸಕದ ಹೊತ್ತನ್ನು ಆಡುಗನ ಹೊತ್ತಿನೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂದಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಕನ್ನಡ ದಲ್ಲಿ ಉತ್ತ ಮತ್ತು ದ್ ಎಂಬ ಎರಡು ಒಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಎಸಕಪದದೊಂದಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತ ಎಂಬುದು ಆಡುಗನ ಹೊತ್ತಿನ ಬಳಿಕ ನಡೆಯುವ ಎಸಕವನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ದ್ ಎಂಬುದು ಅದಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ನಡೆದ ಎಸಕವನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ.

(16ಕ) ಆಕೆ ಎಂಟೂವರೆಗೆ ಬರುತ್ತಾಳೆ. (16ಚ) ಆಕೆ ಎಂಟೂವರೆಗೆ ಬಂದಳು.

ಇದನ್ನೇ ಹೆಚ್ಚು ವಿವರವಾಗಿ ತಿಳಿಸಲು ನಾಳೆ, ನಾಡಿದು, ನಿನ್ನೆ, ಮೊನ್ನೆ, ಎಂಟೂವರೆಗೆ ಮೊದಲಾದ ಪರಿಚೆಪದಗಳನ್ನೂ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ತಿಳಿಸುತ್ತಿರುವ ಎಸಕಕ್ಕೂ ಬೇರೊಂದು ಎಸಕಕ್ಕೂ ನಡುವೆ ಎಂತಹ ಹೊತ್ತಿನ ಪತ್ತುಗೆಯಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನೂ ತಿಳಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಎಸಕ ಪದದ ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪದೊಂದಿಗೆ ಇರು ಪದದ ಪದರೂಪಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

(17ಕ) ನಾವು ಹೋಗುವಶ್ಟರಲ್ಲಿ ಆತ ಬಂದಿರುತ್ತಾನೆ. (17ಚ) ನಾವು ಹೋಗುವಶ್ಟರಲ್ಲಿ ಆತ ಬಂದಿದ್ದ. (17ಟ) ನಾವು ಹೋಗುವಾಗ ಆತ ಬರುತ್ತಿದ್ದ.
(17ತ) ನಾವು ಹೋಗುವಶ್ಟರಲ್ಲಿ ಆತ ಬರಲಿದ್ದಾನೆ.

(2) ಆಡುಗನ ನಿಲುವು ಸೊಲ್ಲು ತಿಳಿಸುವ ತಿರುಳಿನ ಕುರಿತಾಗಿ ಆಡುಗನ ನಿಲುವೇನು ಎಂಬುದನ್ನೂ ಕೇಳುಗನಿಗೆ ತಿಳಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಬಹುದು, ಬೇಕು, ಇಲ್ಲ ಮೊದಲಾದ ಕೆಲವು ಪದಗಳನ್ನು ಎಸಕಪದದೊಂದಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

(18ಕ) ಆತ ನಾಳೆ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಬರುತ್ತಾನೆ. (18ಚ) ಆತ ನಾಳೆ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಬರಬಹುದು.

62/ ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ (18ಟ) ಆತ ನಾಳೆ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಬರಬೇಕು. (18ತ) ಆತ ನಾಳೆ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ.

(18ಕ)ದಲ್ಲಿ ಮರುದಿನ ನಡೆಯಲಿರುವ ಒಂದು ಎಸಕವನ್ನು ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ; (18ಚ)ದಲ್ಲಿ ಈ ಎಸಕವನ್ನು ತಿಳಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ ಅದು ನಡೆಯುವ ಕುರಿತು ಆಡುಗನು ತನ್ನ ಸಂಶಯವನ್ನೂ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾನೆ; ಈ ಸಂಶಯ (18ಚ)ದಲ್ಲಿರುವುದ ಕ್ಕಿಂತ (18ಟ)ದಲ್ಲಿ ತುಸು ಕಡಿಮೆಯಿದೆ; ಆದರೆ (18ತ)ದಲ್ಲಿ ಆ ಎಸಕ ನಡೆಯುವುದೇ ಇಲ್ಲವೆಂಬುದಾಗಿ ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ.

ನಾನು

ಈ ನೆಲೆಗೊಳಿಸುವ ಕೆಲಸಗಳು ಎಶ್ಟು ಮುಕ್ಯವಾದುವೆಂದರೆ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವನ್ನು ನಾವು ಬಳಸುವ ಎಲ್ಲಾ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲೂ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ನಡೆಸಲೇ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ನಾನು ನಾಳೆ ಊರಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತೇನೆ ಎಂಬ ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಯಾರು ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಸುವುದಾದರೂ ಅದನ್ನು ಇನ್ನೊಮ್ಮೆ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಎಸಕಪದದ ಏನೆ ಒಟ್ಟಿನ ಮೂಲಕ ತಿಳಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ; ಹೋಗುವ ಕೆಲಸ ಈ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಡೆದಿಲ್ಲವೆಂಬುದನ್ನು ನಾಳೆ ಪದ ತಿಳಿಸುವುದಾದರೂ, ಅದನ್ನೇ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಎಸಕಪದದ ಉತ್್ತ ಒಟ್ಟಿನ ಇನ್ನೊಮ್ಮೆ ಮೂಲಕ ತಿಳಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ.

ಹೋದವರು

¥ÀzÀ

1.6 ಬರಿಗೆಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಉಲಿಪು ಮೇಲೆ (1.4.1ರಲ್ಲಿ) ತಿಳಿಸಿದ ಹಾಗೆ, ಎಲ್ಲರ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಸೊಲ್ಲುಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಮೂರು ಮುಕ್ಯ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಲಾಗುತ್ತದೆ:

ಬರಿಗೆಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಪದಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುವುದು ಮೊದಲನೆಯ ಹಂತ,
ಪದಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಪದಕಂತೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುವುದು ಎರಡನೆಯ ಹಂತ, ಮತ್ತು
ಪದಕಂತೆಗಳನ್ನು (ಮತ್ತು ಪದಗಳನ್ನು) ಸೇರಿಸಿ ಸೊಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುವುದು

ಮೂರನೆಯ ಹಂತ.

ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಆ ಹುಡುಗ ಯಾರು? ಎಂಬ ಸೊಲ್ಲನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು. ಇದನ್ನು ಆ ಹುಡುಗ ಪದಕಂತೆಯನ್ನು ಯಾರು ಪದದೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಸಿ ಕಟ್ಟ ಲಾಗಿದೆ; ಆ ಹುಡುಗ ಪದಕಂತೆಯಲ್ಲಿ ಆ ಮತ್ತು ಹುಡುಗ ಎಂಬ ಎರಡು ಪದಗಳು ಒಟ್ಟುಸೇರಿವೆ. ಈ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಹುಡುಗ ಎಂಬುದನ್ನು ಹ್, ಉ, ಡ್, ಉ, ಗ್ ಮತ್ತು ಅ ಎಂಬ ಆರು ಬರಿಗೆಗಳ ಸೇರಿಕೆಯಿಂದ, ಮತ್ತು ಯಾರು ಎಂಬುದನ್ನು ಯ್, ಆ, ರ್, ಉ ಎಂಬ ನಾಲ್ಕು ಬರಿಗೆಗಳ ಸೇರಿಕೆಯಿಂದ

1. ಮುನ್ನೋಟ / 63 ಉಂಟುಮಾಡಲಾಗಿದೆ. (ಇದಲ್ಲದೆ, ಈ ಬರಿಗೆಗಳು ಹುಡುಗ ಪದದಲ್ಲಿ ಹು, ಡು, ಗ ಎಂಬ ಮೂರು ಬರಿಗೆಕಂತೆಗಳಾಗಿ, ಮತ್ತು ಯಾರು ಪದದಲ್ಲಿ ಯಾ ಮತ್ತು ರು ಎಂಬ ಎರಡು ಬರಿಗೆಕಂತೆಗಳಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಆ ಪದದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಇದೆ.)

ಸೊಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಹೀಗೆ ಮೂರು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟುವ ಕಾರಣ, ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಬರೇ ಮೂವತ್ತೊಂದು ಬರಿಗೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಸಾವಿರಾರು ಪದಗಳನ್ನು ಉಂಟು ಮಾಡಲು ಬರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಈ ಸಾವಿರಾರು ಪದಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಲೆಕ್ಕವಿಲ್ಲದಶ್ಟು ಸೊಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಲು ಬರುತ್ತದೆ.

ಎಲ್ಲರ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಬೇಕಾಗುವ ಈ ಮೂವತ್ತೊಂದು ಬರಿಗೆಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಉಲಿಪನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ತೆರೆಯುಲಿಗಳು ಮತ್ತು ಮುಚ್ಚುಲಿಗಳು ಎಂಬ ಎರಡು ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿ ಹೇಳಬಹುದು. ತೆರೆಯುಲಿಗಳ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಅ, ಇ, ಉ, ಎ, ಒ ಮತ್ತು ಆ, ಈ, ಊ, ಏ, ಓ ಎಂಬ ಹತ್ತು ಬರಿಗೆಗಳಿವೆ, ಮತ್ತು ಮುಚ್ಚುಲಿಗಳ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಕ್, ಚ್, ಟ್, ತ್, ಪ್; ಗ್, ಜ್, ಡ್, ದ್, ಬ್; ಣ್, ನ್, ಮ್; ಯ್, ವ್; ರ್; ಲ್, ಳ್; ಶ್, ಸ್, ಹ್ ಎಂಬ ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದು ಬರಿಗೆಗಳಿವೆ.

ಈ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಬರಿಗೆಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೇನೆಂದರೆ, ತೆರೆಯುಲಿ ಗಳ ಉಲಿಪಿನಲ್ಲಿ ಬಾಯಿ ಹೆಚ್ಚುಕಡಿಮೆ ತೆರೆದಿರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಮುಚ್ಚುಲಿಗಳ ಉಲಿಪಿನಲ್ಲಿ ಅದು ಹೆಚ್ಚುಕಡಿಮೆ ಮುಚ್ಚಿರುತ್ತದೆ. ತೆರೆದಿರುವ ಬಾಯಿಯೊಳ ಗಿರುವ ಟೊಳ್ಳಿನ ಆಕಾರವನ್ನು ಬಗೆಬಗೆಯಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸುವ ಮೂಲಕ ಹಲವು ಬಗೆಯ ತೆರೆಯುಲಿಗಳನ್ನು ಹೊರಡಿಸುತ್ತೇವೆ, ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚುಕಡಿಮೆ ಮುಚ್ಚಿರುವ ಬಾಯಿಯಿಂದ ಹೊರ ಬರುವ ಉಸಿರಿಗೆ ಬಗೆಬಗೆಯ ತಡೆಗಳ ನ್ನೊಡ್ಡುವ ಮೂಲಕ ಹಲವು ಬಗೆಯ ಮುಚ್ಚುಲಿಗಳನ್ನು ಹೊರಡಿಸುತ್ತೇವೆ.

ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಈ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಬರಿಗೆಗಳ ಉಲಿಪು ಹೇಗೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ

ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ, ಅವನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಹಾಗೆ ಪಟ್ಟಿಮಾಡಬಹುದು.

(1) ತೆರೆಯುಲಿಗಳು ಗಿಡ್ಡ ಉಲಿಗಳು

ಉದ್ದ ಉಲಿಗಳು

ಬಾಯಿಯ ಜಾಗ

ನಾಲಿಗೆಯ ಬಾಗ

ಮೇಲೆ
ನಡುವೆ
ಕೆಳಗೆ

ಮುಂದೆ ಹಿಂದೆ E J

G M C

ಮುಂದೆ ಹಿಂದೆ F H N K D

64/ ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ

ಮಾಡುವ ಬಗೆ

ತಡೆಯುಲಿ
,, (UÀÄ) ಮೂಗುಲಿ GdÄÓ°
ಬದಿಯುಲಿ ಹೊಡೆಯುಲಿ ತಡೆಯಿಲ್ಲದುಲಿ

vÀÄn ¥ï ¨ï ªÀiï

ªï

(2) ಮುಚ್ಚುಲಿಗಳು

ಮಾಡುವ ಜಾಗ

Pï Uï

mï qï uï

Zï   
eï   

ಹಲ್ಲು ಮಡಚು ಅಂಗುಳು ಮೆತ್ತಂಗುಳು vï zï £ï ¸ï ¯ï gï

±ï   

¼ï

ºï

AiÀiï 

ಪ್, ಬ್ಗಳ ಮೊದಲು ಬಂದಿರುವ ಮಕಾರವನ್ನು, ತ್, ದ್ಗಳ ಮೊದಲು ಬಂದಿರುವ ನಕಾರವನ್ನು, ಮತ್ತು ಟ್, ಡ್ಗಳ ಮೊದಲು ಬಂದಿರುವ ಣಕಾರ ವನ್ನು ಸೊನ್ನೆ(ಂ)ಯ ಮೂಲಕ ಗುರುತಿಸುವ ಪರಿ ಕನ್ನಡದ ಬರಹದಲ್ಲಿದೆ. ಆದರೆ ಉಲಿಪಿನಲ್ಲಿ ಇವು ಮೂಗುಲಿಗಳೇ. ಕೆಂಪು, ನಂಬು, ಕಂತು, ಅಂದು, ಅಂಟು, ತುಂಡು ಮೊದಲಾದ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಬರುವ ಮೂಗುಲಿಗಳನ್ನು ಹಾಗೆ ಸೊನ್ನೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬರೆಯುವ ಬದಲು, ಮೂಗುಲಿಗಳ ರೂಪದಲ್ಲೇನೇ ಕೆಮ್ಪು, ನಮ್ಬು, ಕನ್ತು, ಅನ್ದು, ಅಣ್ಟು, ತುಣ್ಡು ಎಂಬುದಾಗಿ ಬರೆದಲ್ಲಿ ಇದು ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ.

ಉಲಿಪಿನಲ್ಲಿ ಚ್, ಜ್ಗಳ ಮೊದಲು [ಞõï] ಎಂಬ ಒಂದು ಮೂಗುಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಕ್, ಗ್ಗಳ ಮೊದಲು [ಙõï] ಎಂಬ ಇನ್ನೊಂದು ಮೂಗುಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಈ ಎರಡು ಕಡೆಗಳಲ್ಲೂ ನಕಾರ ಬರುವುದಿಲ್ಲ; ಹಾಗಾಗಿ, ಅವನ್ನು ನಕಾರದ ರೂಪಗಳೆಂದು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು, ಮತ್ತು ಈ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಇಂತಹ ಎರಡು ಬರಿಗೆಗಳು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಬೇಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಬರಹದಲ್ಲಿ ಅವನ್ನು ಇತರ ಮೂಗುಲಿಗಳ ಹಾಗೆ ಸೊನ್ನೆಯ ಮೂಲಕವೇನೇ ಸೂಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ (ಅಂಚು [ಅಞ್ಚು], ಅಂಜು [ಅಞ್ಜು], ಅಂಕೆ [ಅಙõÉ್ಕ], ಮಂಗ [ಮಙ್ಗ]).

1. ಮುನ್ನೋಟ / 65

1.6.1 ಬರಿಗೆಗಳ ಉಲಿಪು ಬರಿಗೆಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಉಲಿಪಿನ ಮೇಲೆ ಗುಂಪುಗೂಡಿಸಲಾಗಿದೆ; ಹಾಗಾಗಿ, ಅವಕ್ಕೆ ತೆರೆಯುಲಿ, ಮುಚ್ಚುಲಿ, ಮೂಗುಲಿ, ತಡೆಯುಲಿ ಮೊದಲಾದ ಉಲಿಗಳ ಹೆಸರುಗಳನ್ನೇ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬೇಕು. ಆದರೆ, ಎಲ್ಲರ ಕನ್ನಡ ಮುಕ್ಯವಾಗಿ ಬರಹದ ಕನ್ನಡ; ಹಾಗಾಗಿ, ಅದರ ಈ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ ಯಲ್ಲಿ ಬರಹದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಬರಿಗೆಗಳಿಂದ ಅವುಗಳ ಉಲಿಪಿಗೆ ಹೋಗಲಾಗಿದೆಯಲ್ಲದೆ, ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಉಲಿಗಳಿಂದ ಬರಿಗೆಗಳಿಗೆ ಬಂದಿಲ್ಲ.

(1) ತೆರೆಯುಲಿಗಳ ಉಲಿಪು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ತೆರೆಯುಲಿಗಳಿದ್ದು, ಅವುಗಳ ಉಲಿಪಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುವ ಮುಕ್ಯ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ.

(1) ಇ, ಎ, ಉ, ಒ, ಅ ಎಂಬವು ಗಿಡ್ಡ ತೆರೆಯುಲಿಗಳು, ಮತ್ತು ಈ, ಏ, ಊ, ಓ, ಆ ಎಂಬವು ಉದ್ದ ತೆರೆಯುಲಿಗಳು. ಗಿಡ್ಡ ತೆರೆಯುಲಿಗಳನ್ನು ಹೊರಡಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಉದ್ದ ತೆರೆಯುಲಿಗಳನ್ನು ಹೊರಡಿಸಲು ತುಸು ಹೆಚ್ಚು ಹೊತ್ತು ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದೇ ಇವುಗಳ ನಡುವಿರುವ ಮುಕ್ಯ ವ್ಯತ್ಯಾಸ.

(2) ಇ, ಈ, ಎ, ಏ ಎಂಬವು ಮುಂದಿನ ತೆರೆಯುಲಿಗಳು, ಮತ್ತು ಮತ್ತು ಉ, ಊ, ಒ, ಓ, ಅ, ಆ ಎಂಬವು ಹಿಂದಿನ ತೆರೆಯುಲಿಗಳು. ಮುಂದಿನ ತೆರೆಯುಲಿಗಳನ್ನು ಹೊರಡಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ನಾಲಿಗೆಯ ಮುಂದಿನ ಬಾಗ ವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿನ ತೆರೆಯುಲಿಗಳನ್ನು ಹೊರಡಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ನಾಲಿಗೆಯ ಹಿಂದಿನ ಬಾಗವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

(3) ಇ, ಈ, ಉ, ಊ ಎಂಬವು ಮೇಲಿನ ತೆರೆಯುಲಿಗಳು, ಎ, ಏ, ಒ, ಓ ಎಂಬವು ನಡುವಿನ ತೆರೆಯುಲಿಗಳು, ಮತ್ತು ಅ, ಆ ಎಂಬವು ಕೆಳಗಿನ ತೆರೆಯುಲಿಗಳು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮೇಲಿನ ತೆರೆಯುಲಿಗಳಾದ ಇ, ಈ ಎಂಬವು ಗಳನ್ನು ಹೊರಡಿಸುವಾಗ ನಾಲಿಗೆಯ ಮುಂದಿನ ಬಾಗ, ಮತ್ತು ಉ, ಊ ಎಂಬವುಗಳನ್ನು ಹೊರಡಿಸುವಾಗ ನಾಲಿಗೆಯ ಹಿಂದಿನ ಬಾಗ ಬಾಯಿಯ ಮೇಲಿನ ಜಾಗದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ.

ಹೀಗೆಯೇ, ನಡುವಿನ ತೆರೆಯುಲಿಗಳಾದ ಎ, ಏ ಎಂಬವುಗಳನ್ನು ಹೊರಡಿಸುವಾಗ ನಾಲಿಗೆಯ ಮುಂದಿನ ಬಾಗ, ಮತ್ತು ಒ, ಓ ಎಂಬವುಗಳನ್ನು ಹೊರಡಿಸುವಾಗ ನಾಲಿಗೆಯ ಹಿಂದಿನ ಬಾಗ ಬಾಯಿಯ ನಡುಜಾಗದಲ್ಲಿರು ತ್ತವೆ; ಕೆಳಗಿನ ತೆರೆಯುಲಿಗಳಾದ ಅ, ಆ ಎಂಬವುಗಳನ್ನು ಹೊರಡಿಸುವಾಗ ನಾಲಿಗೆಯ ಹಿಂದಿನ ಬಾಗ ಬಾಯಿಯ ಕೆಳಜಾಗದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ.

66/ ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ

(4) ಈ ತೆರೆಯುಲಿಗಳ ಹೊರಡಿಸುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಒಂದು ವ್ಯತ್ಯಾಸ ವಿದೆ: ಉ, ಊ, ಒ, ಓ ಎಂಬವುಗಳ ಹೊರಡಿಸುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತುಟಿ ದುಂಡಗಿರು ತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಉಳಿದವುಗಳ (ಇ, ಈ, ಎ, ಏ, ಅ, ಆ ಎಂಬವುಗಳ) ಹೊರಡಿಸುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಆ ರೀತಿ ತುಟಿ ದುಂಡಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಈ ವ್ಯತ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಹುರುಳನ್ನು ಕೊಡುವ ಕೆಲಸವಿಲ್ಲವಾದ ಕಾರಣ, ತೆರೆಯುಲಿಗಳನ್ನು ಹೆಸರಿಸುವಾಗ ಈ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ತಿಳಿಸಬೇಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ತೆರೆಯುಲಿಗಳ ನಡುವಿರುವ ಈ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಲ್ಲಿ ನಮಗೆ ಬೇಕಾದವುಗಳನ್ನು

ಮಾತ್ರವೇ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಹಾಗೆ ಅವನ್ನು ಹೆಸರಿಸಬಹುದು:

E
F
J
K
G
H
M
N
C
D

ಮುನ್ಮೇಲಿನ ಗಿಡ್ಡ ತೆರೆಯುಲಿ ಮುನ್ಮೇಲಿನ ಉದ್ದ ತೆರೆಯುಲಿ ಮುನ್ನಡುವಿನ ಗಿಡ್ಡ ತೆರೆಯುಲಿ ಮುನ್ನಡುವಿನ ಉದ್ದ ತೆರೆಯುಲಿ ಹಿನ್ಮೇಲಿನ ಗಿಡ್ಡ ತೆರೆಯುಲಿ ಹಿನ್ಮೇಲಿನ ಉದ್ದ ತೆರೆಯುಲಿ ಹಿನ್ನಡುವಿನ ಗಿಡ್ಡ ತೆರೆಯುಲಿ ಹಿನ್ನಡುವಿನ ಉದ್ದ ತೆರೆಯುಲಿ ಹಿಂಗೆಳಗಿನ ಗಿಡ್ಡ ತೆರೆಯುಲಿ ಹಿಂಗೆಳಗಿನ ಉದ್ದ ತೆರೆಯುಲಿ

ಮೇಲೆ ತಿಳಿಸಿದ ಹಾಗೆ, ಈ ಎಲ್ಲಾ ತೆರೆಯುಲಿಗಳನ್ನು ಹೊರಡಿಸುವಾಗಲೂ ಬಾಯಿ ತೆರೆದಿರುತ್ತದೆ. ಅದರೊಳಗಿನ ಟೊಳ್ಳು ಯಾವ ಆಕಾರದಲ್ಲಿದೆ ಎಂಬು ದರ ಮೇಲೆ ಈ ತೆರೆಯುಲಿಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ. ನಾಲಿಗೆಯ ಹಿಂಬಾಗವನ್ನು ಇಲ್ಲವೇ ಮುಂಬಾಗವನ್ನು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಿಸುವ ಮೂಲಕ ಈ ಟೊಳ್ಳಿನ ಆಕಾರವನ್ನು ಬದಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಈ ಎಲ್ಲಾ ತೆರೆಯುಲಿಗಳನ್ನು ಹೊರಡಿಸುವಾಗಲೂ ಉಲಿಪೆಟ್ಟಿಗೆ ಗುನು ಗುನಿಸುತ್ತಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆ ರೀತಿ ಗುನುಗುನಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ ಉಂಟಾಗುವ ಉಲಿಗೆ ಬಾಯಿಯಲ್ಲಿರುವ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಆಕಾರದ ಟೊಳ್ಳುಗಳು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾರುಲಿಯುತ್ತಿರುತ್ತವೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ರೀತಿಯ ತೆರೆಯುಲಿಗಳು ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ.

1. ಮುನ್ನೋಟ / 67

(2) ಮುಚ್ಚುಲಿಗಳ ಉಲಿಪು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಮುಚ್ಚುಲಿಗಳನ್ನು ಹೊರಡಿಸುವ ಬಗೆ ತೆರೆಯುಲಿ ಗಳನ್ನು ಹೊರಡಿಸುವ ಬಗೆಗಿಂತ ತೀರ ಬೇರಾದುದು. ಅದು ಹೇಗೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಯಬೇಕಿದ್ದಲ್ಲಿ ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಅಂಗಗಳು ಯಾವುವು, ಅವು ಬಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವ ಜಾಗಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿ ಎಂತಹ ಕೆಲಸವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ಇದಲ್ಲದೆ, ಹೀಗೆ ಉಲಿಗಳನ್ನು ಹೊರಡಿಸುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಗಂಟಲಿನ ಲ್ಲಿರುವ ಉಲಿಪೆಟ್ಟಿಗೆ ಗುನುಗುನಿಸುತ್ತಿದೆಯೋ ಇಲ್ಲವೋ ಎಂಬುದನ್ನೂ ಗಮನಿಸ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ಕನ್ನಡದ ಮುಚ್ಚುಲಿಗಳನ್ನು ಹೊರಡಿಸುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕೆಳಗಿನ ತುಟಿ, ನಾಲಿಗೆಯ ತುದಿ, ನಾಲಿಗೆಯ ಅಡಿ, ನಾಲಿಗೆಯ ಅಲಗು ಮತ್ತು ನಾಲಿಗೆಯ ಹಿಂಬಾಗ ಎಂಬ ಅಯ್ದು ಅಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದಾದರೂ ಒಂದು ಬಳಕೆಯಾಗು ತ್ತಿರುತ್ತದೆ.

ಈ ಅಂಗಗಳು ಮೇಲಿನ ತುಟಿ, ಹಲ್ಲಿನ ಹಿಂಬಾಗ, ಅಂಗುಳು ಮತ್ತು ಮೆತ್ತಂಗುಳು ಎಂಬ ನಾಲ್ಕು ಜಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದರ ಕಡೆಗಾಗಿ ಹೋಗುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿ ಕೆಳಗೆ ವಿವರಿಸಿದ ಹಾಗೆ ಆರು ರೀತಿಯ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತವೆ.

(1) ಉಸಿರನ್ನು ತಡೆಯುವುದು (ತಡೆಯುಲಿ),
(2) ಉಸಿರನ್ನು ಬಾಯಲ್ಲಿ ತಡೆದರೂ ಮೂಗಿನ ಮೂಲಕ ಬಿಡುವುದು

(ಮೂಗುಲಿ),

(3) ಚಲಿಸುವ ಅಂಗಕ್ಕೂ ಬಾಯಿಯ ಜಾಗಕ್ಕೂ ನಡುವೆ ಉಸಿರು ಉಜ್ಜಿ

ಕೊಂಡು ಹೋಗುವ ಹಾಗೆ ಮಾಡುವುದು (ಉಜ್ಜುಲಿ),

(4) ಉಸಿರು ನಾಲಿಗೆಯ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಹೋಗುವ ಹಾಗೆ ಮಾಡುವುದು

(ಬದಿಯುಲಿ),

(5) ಬಾಯಿಯ ಜಾಗಕ್ಕೆ ಹೊಡೆದು ಕೆಳಗೆ ಬರುವುದು (ಹೊಡೆಯುಲಿ),

ಮತ್ತು

(6) ಉಸಿರಿಗೆ ಯಾವ ಬಗೆಯ ತಡೆಯನ್ನೂ ಒಡ್ಡದೆ ಒಂದೆಡೆ ನಿಲ್ಲುವುದು

(ತಡೆಯಿಲ್ಲದುಲಿ).

ಬಾಯಿಯ ಅಂಗುಳಿನಲ್ಲಿ ನಾವು ಎರಡು ರೀತಿಯ ಮುಚ್ಚುಲಿಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತೇವೆ. ಚ್, ಜ್, ಶ್, ಯ್ ಎಂಬವುಗಳನ್ನು ನಾಲಿಗೆಯ ಅಲಗಿ

68/ ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ ನಿಂದ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತೇವೆ, ಮತ್ತು ಟ್, ಡ್, ಣ್ ಎಂಬವುಗಳನ್ನು ನಾಲಿಗೆಯ ಅಡಿಬಾಗದಿಂದ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತೇವೆ.

ಇವುಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ತಿಳಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಮೇಲೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಮುಚ್ಚುಲಿಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಮಡಚುಔಎಂಬ ಬಾಯಿಯ ಜಾಗವೊಂದನ್ನು ಬಳಸ ಲಾಗಿದೆ. ನಿಜಕ್ಕೂ ಇದು ಬಾಯಿಯ ಜಾಗವನ್ನು ತಿಳಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಅದಕ್ಕೆ ಬದಲು, ನಾಲಿಗೆಯ ಅಡಿಬಾಗವನ್ನು ಅಂಗುಳಿನ ಕಡೆಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವುದಕ್ಕಾಗಿ ನಾಲಿಗೆ ಯನ್ನು ಮಡಚಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಅಂಶವನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ.

ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಎರಡು ರೀತಿಯ ತಡೆಯುಲಿಗಳು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿವೆ. ಬ್, ದ್, ಡ್, ಜ್, ಗ್ ಎಂಬವುಗಳನ್ನು ಹೊರಡಿಸುವಾಗ ಗಂಟಲಿನಲ್ಲಿರುವ ಉಲಿಪೆಟ್ಟಿಗೆ ಗುನುಗುನಿಸುತ್ತಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪ್, ತ್, ಟ್, ಚ್, ಕ್ ಎಂಬವುಗಳನ್ನು ಹೊರಡಿಸುವಾಗ ಅದು ಆ ರೀತಿ ಗುನುಗುನಿಸುತ್ತಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ತಿಳಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಬ್, ದ್, ಡ್, ಜ್, ಗ್ ಎಂಬವುಗಳನ್ನು ಗುನುಗುನಿಸಿದ ತಡೆಯುಲಿಗಳೆಂದು, ಮತ್ತು ಪ್, ತ್, ಟ್, ಚ್, ಕ್ ಎಂಬವುಗಳನ್ನು ಗುನು ಗುನಿಸದ ತಡೆಯುಲಿಗಳೆಂದು ಕರೆಯಬಹುದು.

ಇತರ ಮುಚ್ಚುಲಿಗಳಲ್ಲೂ ಈ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಸ್, ಶ್, ಹ್ ಎಂಬವುಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಉಳಿದವುಗಳ (ಮ್, ನ್, ಣ್; ಲ್, ಳ್; ರ್; ಯ್, ವ್ ಎಂಬವುಗಳ) ಹೊರಡಿಸುವಿಕೆಯಲ್ಲೂ ಉಲಿಪೆಟ್ಟಿಗೆ ಗುನುಗುನಿಸು ತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಅವೆಲ್ಲವೂ ಗುನುಗುನಿಸಿದ ಉಲಿಗಳೇ. ಸ್, ಶ್, ಹ್ ಎಂಬವುಗಳ ಹೊರಡಿಸುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಅದು ಗುನುಗುನಿಸದಿರುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ, ಅವು ಪ್, ತ್, ಟ್, ಚ್, ಕ್ಗಳ ಹಾಗೆ ಗುನುಗುನಿಸದ ಉಲಿಗಳು.

ಸ್್ಸ… ಎಂಬುದಾಗಿ ಸಕಾರವನ್ನು ಎಳೆದು ಹೊರಡಿಸುವಾಗ, ಮತ್ತು ಮ್… ಎಂಬುದಾಗಿ ಮಕಾರವನ್ನು ಎಳೆದು ಹೊರಡಿಸುವಾಗ, ಬೆರಳನ್ನು ಉಲಿಪೆಟ್ಟಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಇರಿಸಿ ಗಮಸಿದೆವಾದರೆ, ಈ ಎರಡು ರೀತಿಯ (ಗುನುಗುನಿಸದ ಮತ್ತು ಗುನುಗುನಿಸುವ) ಮುಚ್ಚುಲಿಗಳ ನಡುವಿರುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಗೊತ್ತಾದೀತು.

(ಕ) ತಡೆಯುಲಿಗಳು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ಹತ್ತು ತಡೆಯುಲಿಗಳು ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ಮೇಲೆ ತಿಳಿಸಿದ ಹಾಗೆ, ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್, ತ್, ಟ್, ಚ್, ಕ್ಗಳೆಂಬ ಅಯ್ದು ತಡೆಯುಲಿಗಳು ಗುನುಗುನಿಸದ ಉಲಿಗಳು ಮತ್ತು ಬ್, ದ್, ಡ್, ಜ್, ಗ್ಗಳೆಂಬ ಉಳಿದ ಅಯ್ದು ತಡೆಯುಲಿಗಳು ಗುನುಗುನಿಸುವ ಉಲಿಗಳು.

ಇವುಗಳನ್ನು ಹೊರಡಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ, ಬಾಯಿಯಿಂದ ಹೊರಹೋಗುವ ಉಸಿರನ್ನೊಮ್ಮೆ ತುಟಿ, ಹಲ್ಲಿನ ಹಿಂಬಾಗ, ಅಂಗುಳು, ಮತ್ತು ಮೆತ್ತಂಗುಳು (ಅಂಗುಳಿನ ಮೆತ್ತಗಿರುವ ಹಿಂಬಾಗ) ಎಂಬ ಮೂರು ಜಾಗಗಳಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿ

1. ಮುನ್ನೋಟ / 69 (ತಡೆದು) ಆಮೇಲೆ ಬಿಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಇವನ್ನು ತಡೆಯುಲಿಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ.

ಎರಡು ತುಟಿಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಸೇರಿಸಿ ಉಸಿರನ್ನೊಮ್ಮೆ ತಡೆಹಿಡಿದು ಬಿಟ್ಟಾಗ [ಪ್] ಎಂಬ ಉಲಿ ಹೊರಡುತ್ತದೆ. ಪಡೆ, ಪಾತಿ, ಪೆಟ್ಟು, ಕಪ್ಪು, ಸಪ್ಪೆ ಮೊದ ಲಾದ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಉಲಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ.

ಇದಕ್ಕೆ ಬದಲು, ನಾಲಿಗೆಯ ತುದಿಯನ್ನು ಹಲ್ಲಿನ ಹಿಂಬದಿಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿ, [vï] JA§ G° ಅಲ್ಲೇ ಉಸಿರನ್ನೊಮ್ಮೆ ತಡೆಹಿಡಿದು ಬಿಟ್ಟಾಗ, ಹೊರಡುತ್ತದೆ. ತಗ್ಗು, ತುಳಿ, ತೋಡು, ಕತ್ತೆ, ಎತ್ತು ಮೊದಲಾದ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಉಲಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ.

ನಾಲಿಗೆಯನ್ನು ಒಳಕ್ಕೆ ಮಡಚಿ ಅದರ ಅಡಿಬಾಗವನ್ನು ಅಂಗುಳಿನ ಮೇಲೆ ಇರಿಸಿ, ಆ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಉಸಿರನ್ನೊಮ್ಮೆ ತಡೆಹಿಡಿದು ಬಿಟ್ಟಾಗ, [ಟ್] ಎಂಬ ಉಲಿ ಹೊರಡುತ್ತದೆ. ಟೊಂಕ, ಟೊಳ್ಳು, ಕಟ್ಟು, ಹಿಟ್ಟು ಮೊದಲಾದ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಉಲಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ.

ನಾಲಿಗೆಯ ಅಡಿಬಾಗದ ಬದಲು, ಅದರ ಅಲಗಿನ ಮೇಲ್ಬಾಗವನ್ನು (ತುದಿ ಯಿಂದ ತುಸು ಹಿಂದಿರುವ ಬಾಗವನ್ನು) ಅದೇ ಜಾಗದಲ್ಲಿರಿಸಿ ಉಸಿರನ್ನೊಮ್ಮೆ ಹಿಡಿದು ಬಿಟ್ಟಾಗ, [ಚ್] ಎಂಬ ಉಲಿ ಹೊರಡುತ್ತದೆ. ಚಳಿ, ಚಿಗುರು, ಕಚ್ಚು, ಚೆಲುವು, ಮೆಚ್ಚು ಮೊದಲಾದ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಉಲಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ.

ನಾಲಿಗೆಯ ಹಿಂಬಾಗವನ್ನು ಅದರ ಮೇಲಿರುವ ಮೆತ್ತಂಗುಳಿನ ಮೇಲಿರಿಸಿ ಉಸಿರನ್ನೊಮ್ಮೆ ತಡೆಹಿಡಿದು ಬಿಟ್ಟಾಗ, [ಕ್] ಎಂಬ ಉಲಿ ಹೊರಡುತ್ತದೆ. ಕಟ್ಟು, ಕಿಲುಬು, ಕೂಗು, ಸಿಕ್ಕು, ಅಕ್ಕ ಮೊದಲಾದ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಉಲಿ ಕಾಣಿಸು vÀÛzÉ.

ಬ್, ದ್, ಡ್, ಜ್, ಗ್ಗಳೆಂಬ ಉಳಿದ ಅಯ್ದು ತಡೆಯುಲಿಗಳೂ ಮೇಲಿನ ಉಲಿಗಳ ಹಾಗೆಯೇ ತುಟಿ, ಹಲ್ಲಿನ ಹಿಂಬಾಗ, ಅಂಗುಳು ಮತ್ತು ಮೆತ್ತಂಗುಳು ಗಳಲ್ಲಿ ಉಸಿರನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿದು ಬಿಟ್ಟಾಗ ಹೊರಡುತ್ತವೆ. ಡಕಾರವನ್ನು ಹೊರಡಿಸುವಾಗಲೂ ಟಕಾರದ ಹಾಗೆ ನಾಲಿಗೆಯನ್ನು ಮಡಚಿ ಅದರ ಅಡಿಬಾಗ ವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಮಾಡುವಾಗ ಉಲಿಪೆಟ್ಟಿಗೆ ಗುನುಗುನಿಸು ತ್ತಿರುತ್ತದೆಯೆಂಬುದೊಂದೇ ಇವುಗಳಿಗೂ ಪ್, ತ್, ಟ್, ಚ್, ಕ್ಗಳಿಗೂ ನಡುವಿರುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸ.

ಚ್ ಮತ್ತು ಜ್ ಎಂಬವುಗಳಿಗೂ ಉಳಿದ ತಡೆಯುಲಿಗಳಿಗೂ ನಡುವೆ ಬೇರೊಂದು ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಇದೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ಹೊರಡಿಸುವಾಗ ನಾಲಿಗೆಯ ಅಲಗು ಉಸಿರನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿದ ಮೇಲೆ ಒಮ್ಮೆಗೇ ಕೆಳಗೆ ಸರಿಯುವುದಿಲ್ಲ; ತುಸು ಮೆಲ್ಲಗೆ ಕೆಳಗೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ, ಅವೆರಡರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ [ಶ್] ಎಂಬ ಉಜ್ಜುಲಿ ಕೇಳಿಸುತ್ತದೆ. ಜಕಾರದಲ್ಲಿ ಈ ಉಜ್ಜುಲಿ ಗುನುಗುನಿಸುವ ರೂಪದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ.

70/ ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ

ಬಾಳೆ, ಬೀಳು, ಕೊಂಬೆ, ಅಣಬೆ ಮೊದಲಾದ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಬಕಾರದ ಬಳಕೆಯನ್ನು, ದಾಟು, ದೂರು, ಆದರೆ, ಒಂದು ಮೊದಲಾದ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ದಕಾರದ ಬಳಕೆಯನ್ನು, ಜಾರು, ಜೋಗು, ಅಂಜು, ಮಾಜು ಮೊದಲಾದ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಜಕಾರದ ಬಳಕೆಯನ್ನು, ಡೊಂಕು, ಅಡಿಗೆ, ಮಡಕೆ, ಗಂಡು ಮೊದಲಾದ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಡಕಾರದ ಬಳಕೆಯನ್ನು, ಮತ್ತು ಗಾಲಿ, ಗೋಟು, ಹಗೆ, ತೊಂಗು ಮೊದಲಾದ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಗಕಾರದ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಈ ಎಲ್ಲಾ ಹತ್ತು ತಡೆಯುಲಿಗಳೂ ಒತ್ತೆ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಇಮ್ಮಡಿ ರೂಪದಲ್ಲೂ ಬರಬಲ್ಲುವು. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ ಅಪ್ಪ, ಅತ್ತೆ, ಅಟ್ಟ, ಕಚ್ಚು, ಅಕ್ಕ ಮತ್ತು ಬೊಬ್ಬೆ, ಹದ್ದು, ಬಡ್ಡಿ, ಅಜ್ಜಿ, ಸುಗ್ಗಿ ಎಂಬ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಅವು ಆ ರೀತಿ ಇಮ್ಮಡಿ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.

ಆದರೆ, ನಿಜಕ್ಕೂ ನಾವಿಲ್ಲಿ ಈ ಉಲಿಗಳನ್ನು ಎರಡೆರಡು ಬಾರಿ ಹೊರಡಿಸು ವುದಿಲ್ಲ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಬಡಿ ಮತ್ತು ಬಡ್ಡಿ ಪದಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು. ಬಡ್ಡಿ ಪದದಲ್ಲಿ ಡಕಾರವನ್ನು ಎರಡು ಬಾರಿ ಹೊರಡಿಸುವು ದಿಲ್ಲ; ಒಂದು ಬಾರಿ ಮಾತ್ರ ಹೊರಡಿಸುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ಹಾಗೆ ಹೊರಡಿಸುವಾಗ ಉಸಿರನ್ನು ತುಸು ಹೆಚ್ಚು ಹೊತ್ತು ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಬಿಡುತ್ತೇವೆ, ಅಶ್ಟೆ. ಹಾಗಾಗಿ, ನಿಜಕ್ಕೂ ಬಡಿ ಪದದಲ್ಲಿ ಗಿಡ್ಡ ಡಕಾರವಿದೆ ಮತ್ತು ಬಡ್ಡಿ ಪದದಲ್ಲಿ ಉದ್ದ ಡಕಾರವಿದೆ ಎಂದೇ ಹೇಳಬಹುದು.

ಆದರೆ, ಕನ್ನಡ ಬರಹದಲ್ಲಿ ಉದ್ದ ತಡೆಯುಲಿಗಳನ್ನು ಪ್ಪ, ತ್ತ, ಕ್ಕ ಮೊದ ಲಾದವುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುವ ಹಾಗೆ ಇಮ್ಮಡಿ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬರೆಯುತ್ತೇವೆ; ಹಾಗಾಗಿ, ಅವನ್ನು ಇಮ್ಮಡಿ ತಡೆಯುಲಿಗಳೆಂದು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದರಲ್ಲಿ ತೊಂದರೆಯೇನಿಲ್ಲ. ಇತರ ಮುಚ್ಚುಲಿಗಳಿಗೂ ಇಂತಹವೇ ಗಿಡ್ಡ ಮತ್ತು ಉದ್ದ ರೂಪಗಳಿದ್ದು (ಮ್ಮ, ನ್ನ, ಣ್ಣ, ಲ್ಲ, ರ್ರ, ವ್ವ, ಯ್ಯ, ಸ್ಸ, ಶ್ಶ, ಳ್ಳ) ಅವನ್ನೂ ಒತ್ತೆ ಮತ್ತು ಇಮ್ಮಡಿ ರೂಪಗಳೆಂದು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು.

ಪದಗಳನ್ನು ಉಲಿಕಂತೆಗಳಾಗಿ ಒಡೆಯುವಾಗ ಉದ್ದ ತಡೆಯುಲಿಗಳು ಇಮ್ಮಡಿ ತಡೆಯುಲಿಗಳ ಹಾಗೆ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ ಎಂಬುದು ಅವನ್ನು ಉದ್ದ ತಡೆಯುಲಿಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲು ಇನ್ನೊಂದು ಕಾರಣ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಕಪ್ಪು ಪದವನ್ನು [ಕಪ್] ಮತ್ತು [ಪು] ಎಂಬ ಎರಡು ಉಲಿಕಂತೆಗಳಾಗಿ ಒಡೆಯಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಹೀಗೆ ಮಾಡುವಾಗ, ಪ್್ಪ ಎಂಬುದರ ಒಂದು ಮೊದಲನೆಯ ಉಲಿಕಂತೆಯಲ್ಲಿ ತುಂಡು ಉಳಿಯುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ತುಂಡು ಎರಡನೆಯದಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ.

ಕರೆಯದೆ ಇಮ್ಮಡಿ

ತಡೆಯುಲಿಗಳೆಂದು

1. ಮುನ್ನೋಟ / 71

(ಚ) ಮೂಗುಲಿಗಳು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಮ್, ನ್ ಮತ್ತು ಣ್ಗಳೆಂಬ ಮೂರು ಮೂಗುಲಿಗಳಿವೆ. ಇವುಗಳ ಹೊರಡಿಸುವಿಕೆ ಬ್, ದ್ ಮತ್ತು ಡ್ಗಳ ಹೊರಡಿಸುವಿಕೆಯ ಹಾಗೆಯೇ ಇದೆ. ಆದರೆ, ಬಾಯಿಯಿಂದ ಹೊರಹೋಗದ ಹಾಗೆ ಉಸಿರನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿದಿದ್ದರೂ ಅದನ್ನು ಮೂಗಿನಿಂದ ಹೊರಹೋಗಲು ಬಿಡಲಾಗುತ್ತಿದೆಯೆಂಬುದೇ ಇವಕ್ಕೂ ಬ್, ದ್, ಡ್ಗಳಿಗೂ ನಡುವಿರುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸ. ಬ್, ದ್, ಡ್ಗಳನ್ನು ಹೊರಡಿಸು ವಾಗ ಉಸಿರು ಮೂಗಿನಿಂದ ಹೊರಗೆ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಈ ಮೂರು ಮೂಗುಲಿಗಳನ್ನು ಹೊರಡಿಸುವಾಗಲೂ ಉಲಿಪೆಟ್ಟಿಗೆ ಗುನು

ಗುನಿಸುತ್ತಿರುತ್ತದೆ.

ಮಕಾರವನ್ನು ಹೊರಡಿಸುವಾಗ ಬಕಾರದ ಹಾಗೆ ಎರಡು ತುಟಿಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟು ಸೇರಿಸುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ, ಬಕಾರದಲ್ಲಿ ಉಸಿರನ್ನೊಮ್ಮೆ ಎಲ್ಲೂ ಹೊರ ಹೋಗದ ಹಾಗೆ ತಡೆದು ಆಮೇಲೆ ಬಿಡುತ್ತೇವೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಬದಲು, ಮಕಾರದಲ್ಲಿ ಉಸಿರು ಬಾಯಿಯಿಂದ ಹೋಗದ ಹಾಗೆ ತಡೆದಿದ್ದರೂ ಮೂಗಿನಿಂದ ಹೊರ ಹೋಗುತ್ತಿರುತ್ತದೆ; ಆಮೇಲೆ, ತುಟಿಗಳ ನಡುವಿನ ತಡೆಯನ್ನು ತೆಗೆದಾಗ ಅದು ಬಾಯಿಯಿಂದಲೂ ಹೊರಹೋಗತೊಡಗುತ್ತದೆ. ಮನೆ, ಅಮ್ಮ, ತಂಪು [ತಮ್ಪು], ತಂಬಿಗೆ [ತಮ್ಬಿಗೆ], ಸುಮ್ಮನೆ, ಅಮುಕು ಮೊದಲಾದ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಮೂಗುಲಿ ಬಂದಿರುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.

ಹೀಗೆಯೇ, ನಕಾರವನ್ನು ಹೊರಡಿಸುವಾಗ ದಕಾರದ ಹಾಗೆ ನಾಲಿಗೆಯ ತುದಿಯನ್ನು ಹಲ್ಲಿನ ಹಿಂಬದಿಯಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತೇವೆ, ಮತ್ತು ಣಕಾರವನ್ನು ಹೊರಡಿಸುವಾಗ ಡಕಾರದ ಹಾಗೆ ನಾಲಿಗೆಯನ್ನು ಮಡಚಿ ಅದರ ಅಡಿಬಾಗವನ್ನು ಅಂಗುಳಿನ ಮೇಲಿರಿಸುತ್ತೇವೆ. ಈ ಎರಡು ಮೂಗುಲಿಗಳನ್ನು ಹೊರಡಿಸು ವಾಗಲೂ ಮೊದಲಿಗೆ ಉಸಿರು ಮೂಗಿನಿಂದ ಹೊರಹೋಗುತ್ತಿರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಆಮೇಲೆ ತಡೆಯನ್ನು ತೆಗೆದಾಗ ಅದು ಬಾಯಿಯಿಂದಲೂ ಹೋಗತೊಡಗುತ್ತದೆ.
ಈ ಎರಡು ಮೂಗುಲಿಗಳಲ್ಲಿ ನಕಾರದ ಬಳಕೆಯನ್ನು ನಾಲಿಗೆ, ನನ್ನ, ಕೊನೆ, ಕಂತು [ಕನ್ತು], ಅಂದ [ಅನ್ದ] ಮೊದಲಾದ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು, ಮತ್ತು ಣಕಾರದ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಕಣ್ಣು, ಆಣೆ, ಕಿಂಡಿ [ಕಿಣ್ಡಿ], ತಂಟೆ [ತಣ್ಟೆ] ಮೊದಲಾದ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು.

ಒಂದು ಬಗೆಯಲ್ಲಿ ಇವು ಮೂರೂ ತಡೆಯುಲಿಗಳೇ; ಆದರೆ, ಇವನ್ನು ಹೊರಡಿಸುವಾಗ ಉಸಿರು ಪೂರ್ತಿ ನಿಂತುಹೋಗದೆ, ಮೂಗಿನಿಂದ ಹೊರಹೋಗು ತ್ತಿರುತ್ತದೆ; ಹಾಗಾಗಿ, ಇವಕ್ಕೆ ಮೂಗುಲಿಗಳೆಂಬ ಬೇರೆಯೇ ಒಂದು ಹೆಸರನ್ನು ಕೊಡಲಾಗಿದೆ.

ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ [ಞõï] ಮತ್ತು [ಙõï]ಗಳೆಂಬ ಬೇರೆಯೂ ಎರಡು ಮೂಗುಲಿ ಗಳಿವೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಅಂಜು ಪದವನ್ನು ಆಡುವಾಗ ಜಕಾರದ ಮೊದಲು

72/ ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ [ಞõï] ಮೂಗುಲಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ತಂಗು ಪದವನ್ನು ಆಡುವಾಗ ಗಕಾರದ ಮೊದಲು [ಙõï] ಮೂಗುಲಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಎರಡು ಉಲಿಗಳನ್ನು ಆಡುವಾಗಲೂ ಉಸಿರು ಮೂಗಿನಿಂದ ಹೊರಹೋಗುತ್ತಿರುತ್ತದೆ.

ಇವುಗಳಲ್ಲಿ [ಞõï] ಎಂಬುದನ್ನು, ಚಕಾರ ಮತ್ತು ಜಕಾರಗಳ ಹಾಗೆ, ನಾಲಿಗೆಯ ಅಲಗನ್ನು ಅಂಗುಳಿನ ಮೇಲಿರಿಸಿ ಹೊರಡಿಸುತ್ತೇವೆ (ಅಂಚು [ಅಞ್ಚು], ಅಂಜು [ಅಞ್ಜು]), ಮತ್ತು [ಙõï] ಎಂಬುದನ್ನು, ಕಕಾರ ಮತ್ತು ಗಕಾರಗಳ ಹಾಗೆ, ನಾಲಿಗೆಯ ಹಿಂಬಾಗವನ್ನು ಮೆತ್ತಂಗುಳಿನ ಮೇಲಿರಿಸಿ ಹೊರಡಿಸುತ್ತೇವೆ (ಅಂಕೆ [ಅಙõÉ್ಕ], ಅಂಗಳ [ಅಙ್ಗಳ]).

ಆದರೆ, ಇವು ಬರುವ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ನಕಾರ ಬರುವುದಿಲ್ಲವಾದ ಕಾರಣ, ಇವನ್ನು ನಕಾರದ ಎರಡು ರೂಪಗಳೆಂದು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಬರುತ್ತದೆ. ಬರಹ ದಲ್ಲಿ ಇವೆರಡೂ ಂ ರೂಪದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಮ್, ನ್, ಣ್ಗಳೆಂಬ ಉಳಿದ ಮೂರು ಮೂಗುಲಿಗಳೂ ಅವುಗಳದೇ ಆದ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಹೊರಡುವ ತಡೆಯುಲಿಗಳ ಮೊದಲು ಬರಹದಲ್ಲಿ ಂ ರೂಪದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ (ಕಂಪು [ಕಮ್ಪು], ಕಂಬಿ [ಕಮ್ಬಿ], ಕಂತು [ಕನ್ತು], ಕಂದು [ಕನ್ದು], ಅಂಟು [ಅಣ್ಟು], ಬಂಡು [§tÄØ].

(ಟ) ಉಜ್ಜುಲಿಗಳು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಸ್, ಶ್ ಮತ್ತು ಹ್ಗಳೆಂಬ ಮೂರು ಉಜ್ಜುಲಿಗಳು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿವೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ಹೊರಡಿಸುವಾಗ ಉಸಿರು ಒಂದು ಸಪುರವಾದ ಸೀಳು ಇಲ್ಲವೇ ಕಂಡಿಯ ಮೂಲಕ ಉಜ್ಜಿಕೊಂಡು ಹೋಗುವ ಹಾಗೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆ ರೀತಿ ಉಜ್ಜಿಕೊಂಡು ಹೋಗುವಾಗ ಇಂತಹ ಉಲಿ ಹೊರಡುತ್ತದೆ. ಈ ಮೂರು ಉಲಿಗಳನ್ನು ಹೊರಡಿಸುವಾಗಲೂ ಉಲಿಪೆಟ್ಟಿಗೆ ಗುನುಗುನಿಸದಿರುತ್ತದೆ.

ಸಕಾರವನ್ನು ಹೊರಡಿಸುವಾಗ, ತಕಾರದ ಹಾಗೆ, ನಾಲಿಗೆಯ ತುದಿಯನ್ನು ಹಲ್ಲಿನ ಹಿಂಬದಿಯಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಾಲಿಗೆಯ ತುದಿಗೂ ಹಲ್ಲಿನ ಹಿಂಬದಿಗೂ ನಡುವೆ ಸಪುರವಾದ ಜಾಗ ಬಿಟ್ಟು ಅದರ ಮೂಲಕ ಉಸಿರು ಹೊರಹಾಯುವ ಹಾಗೆ ಮಾಡಿದಾಗ ಸ್ ಉಜ್ಜುಲಿ ಹೊರಡುತ್ತದೆ. ಇದರ ಬಳಕೆ ಯನ್ನು ಸವಿ, ತುಸು, ಸಾಟಿ, ಹೆಸರು ಮೊದಲಾದ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಇದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಶಕಾರವನ್ನು ಹೊರಡಿಸುವಾಗ, ಚಕಾರ ಮತ್ತು ಜಕಾರ ಗಳ ಹಾಗೆ, ನಾಲಿಗೆಯ ಅಲಗನ್ನು ಅಂಗುಳಿನ ಹತ್ತಿನ ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಚಕಾರ ಮತ್ತು ಜಕಾರಗಳನ್ನು ಹೊರಡಿಸುವಾಗ ಉಸಿರನ್ನು ಪೂರ್ತಿ ತಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ; ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಹಾಗೆ ಮಾಡದೆ, ನಾಲಿಗೆಯ ಅಲಗಿಗೂ ಅಂಗುಳಿಗೂ ನಡುವೆ ತುಸು ಜಾಗ ಬಿಟ್ಟು, ಅದರ ಮೂಲಕ ಉಸಿರು ಉಜ್ಜಿಕೊಂಡು ಹೋಗುವ ಹಾಗೆ

1. ಮುನ್ನೋಟ / 73 ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಶಾಲೆ, ಶಾಯಿ, ವೇಶ, ವಿಶಯ ಮೊದಲಾದ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು.

ಹಕಾರವನ್ನು ಹೊರಡಿಸುವಾಗ ಉಸಿರು ಉಲಿಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿರುವ ಎರಡು ನರಕಟ್ಟುಗಳ ನಡುವೆ ಉಜ್ಜಿಕೊಂಡು ಹೊರಬರುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಅದನ್ನು ಉಲಿ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯ ಉಜ್ಜುಲಿಯೆಂದೂ ಕರೆಯಬಹುದು. ಹಸಿವು, ಹಾವು, ಬರಹ, ಹೊರಗೆ ಮೊದಲಾದ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಉಜ್ಜುಲಿಯ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ [ಷ್] ಎಂಬ ಇನ್ನೊಂದು ಉಜ್ಜುಲಿಯೂ ಉಲಿಪಿನಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಇದನ್ನು [ಅಷ್ಟು], [ಇಷ್ಟು], [ಕಷ್ಟ] ಮೊದಲಾದ ಕೆಲವು ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣ ಬಹುದು. ಇದನ್ನು ಹೊರಡಿಸುವಾಗ, ಟಕಾರದ ಹಾಗೆ, ನಾಲಿಗೆಯ ತುದಿ ಒಳಕ್ಕೆ ಮಡಚಿರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅದರ ಅಡಿಬಾಗ ಅಂಗುಳಿನ ಹತ್ತಿರ ನಿಂತು, ಅದಕ್ಕೂ ಅಂಗುಳಿಗೂ ನಡುವಿರುವ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಉಸಿರು ಉಜ್ಜಿಕೊಂಡು ಹೋಗುವ ಹಾಗೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಆದರೆ, ಈ ಉಜ್ಜುಲಿ ಟಕಾರದ ಮೊದಲು ಮಾತ್ರ ಬರುತ್ತಿದೆಯಾದ ಕಾರಣ, ಮತ್ತು ಆ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಶಕಾರ ಬರುವುದಿಲ್ಲವಾದ ಕಾರಣ, ಅದನ್ನು ಶಕಾರದ ಒಂದು ರೂಪವೆಂದು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು, ಮತ್ತು ಮೇಲಿನ ಪದಗಳನ್ನು ಅಶ್ಟು, ಇಶ್ಟು ಮತ್ತು ಕಶ್ಟ ಎಂಬುದಾಗಿ ಬರೆಯಬಹುದು.

(ತ) ಬದಿಯುಲಿಗಳು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಲ್ ಮತ್ತು ಳ್ಗಳೆಂಬ ಎರಡು ಬದಿಯುಲಿಗಳಿವೆ. ಇವನ್ನು ಹೊರಡಿಸುವಾಗ ಉಸಿರನ್ನು ನಾಲಿಗೆಯ ಮೇಲ್ಬಾಗದಲ್ಲಿ ತಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ; ಆದರೆ, ನಾಲಿಗೆಯ ಒಂದು ಬದಿಯಲ್ಲಿ (ಇಲ್ಲವೇ ಎರಡೂ ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ) ಉಸಿರು ಹೊರಹೋಗಲು ಜಾಗ ಬಿಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಇವನ್ನು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಉಸಿರು ಯಾವುದಾದರೂ ಒಂದು ಬದಿಯುಲಿಗಳೆಂದು ಬದಿಯಿಂದ ಮಾತ್ರವೇ ಹೊರಹೋಗುತ್ತಿರಬಹುದು, ಇಲ್ಲವೇ ಎರಡು ಬದಿಗಳಿಂದಲೂ ಹೊರಹೋಗು ತ್ತಿರಬಹುದು.

ಇವೆರಡನ್ನು ಹೊರಡಿಸುವಾಗಲೂ ಉಲಿಪೆಟ್ಟಿಗೆ ಗುನುಗುನಿಸುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಲಕಾರವನ್ನು ಹೊರಡಿಸಬೇಕಾದಾಗ, ದಕಾರದ ಹಾಗೆ, ನಾಲಿಗೆಯ ತುದಿ ಯನ್ನು ಹಲ್ಲುಗಳ ಹಿಂಬಾಗದಲ್ಲಿರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಉಸಿರು ನಾಲಿಗೆಯ ಬದಿಯಿಂದ ಹೊರಹೋಗುವ ಹಾಗೆ ದಕಾರವನ್ನು ಹೊರಡಿಸುವಾಗ ಉಸಿರು ಆ ರೀತಿ ಹೊರಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಲಕಾರವನ್ನು ಹೊರಡಿಸುವಾಗ ಹೊರಹೋಗುತ್ತಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದೇ ದಕಾರ ಮತ್ತು ಲಕಾರಗಳ ನಡುವಿರುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸ. ಲೇಸು, ಜೋಲು, ಮೆಲ್ಲಗೆ, ಹಲಿಗೆ ಮೊದಲಾದ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಲಕಾರದ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.

ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

74/ ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ

ಳಕಾರವನ್ನು ಹೊರಡಿಸಬೇಕಾದಾಗ, ಡಕಾರದ ಹಾಗೆ, ನಾಲಿಗೆಯ ತುದಿ ಯನ್ನು ಒಳಕ್ಕೆ ಮಡಚಿಕೊಂಡು ಅಂಗುಳಿನ ಮೇಲಿರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಡಕಾರದ ಹಾಗೆ ಉಸಿರನ್ನೊಮ್ಮೆ ಪೂರ್ತಿ ತಡೆಹಿಡಿಯುವ ಬದಲು, ಅದು ಮೊದಲಿನಿಂದಲೂ ನಾಲಿಗೆಯ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಹೊರಹೋಗುತ್ತಿರುವ ಹಾಗೆ ಮಾಡ ಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹುಳಿ, ಹಾಳು, ಕೇಳು, ಹಳ್ಳಿ ಮೊದಲಾದ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಬದಿಯುಲಿಯ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.

(ಪ) ಹೊಡೆಯುಲಿ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ರ್ ಎಂಬ ಒಂದು ಹೊಡೆಯುಲಿ ಮಾತ್ರ ಇದೆ. ಇದನ್ನು ಹೊರಡಿಸು ವಾಗ ನಾಲಿಗೆಯ ತುದಿಯನ್ನು ಅಂಗುಳಿನ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಬಾರಿ ಹೊಡೆಯು ತ್ತೇವೆ. ಹಾಗೆ ಹೊಡೆಯುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಉಲಿಪೆಟ್ಟಿಗೆ ಗುನುಗುನಿಸುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಕನ್ನಡದ ರೇಗು, ರುಬ್ಬು, ಮರ, ಕೆರೆ, ಹೊರಗೆ ಮೊದಲಾದ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಉಲಿಯ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.

ಕರ್ರಗೆ, ಚುರ್ರನೆ ಎಂಬಂತಹ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಇಮ್ಮಡಿ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬರು ತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ನಾಲಿಗೆಯ ತುದಿ ಅಂಗುಳಿಗೆ ಒಂದು ಬಾರಿ ಹೊಡೆಯುವ ಬದಲು ಹಲವು ಬಾರಿ ಹೊಡೆಯುತ್ತದೆ.

(ಗ) ತಡೆಯಿಲ್ಲದುಲಿಗಳು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ವ್ ಮತ್ತು ಯ್ ಎಂಬ ಎರಡು ತಡೆಯಿಲ್ಲದುಲಿಗಳಿವೆ. ಇವನ್ನು ಹೊರಡಿಸುವಾಗ ಉಸಿರಿಗೆ ಬಾಯಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ತಡೆಯನ್ನುಂಟುಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ವಕಾರವನ್ನು, ಉಕಾರದ ಹಾಗೆ (ಎಂದರೆ ನಾಲಿಗೆಯ ಹಿಂಬಾಗವನ್ನು ಬಾಯಿಯ ಮೇಲಿನ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಮತ್ತು ತುಟಿಯನ್ನು ದುಂಡಗಾಗಿಸಿ), ಹೊರಡಿಸು ತ್ತೇವೆ, ಮತ್ತು ಯಕಾರವನ್ನು, ಇಕಾರದ ಹಾಗೆ (ಎಂದರೆ ನಾಲಿಗೆಯ ಮುಂಬಾಗ ವನ್ನು ಬಾಯಿಯ ಮೇಲಿನ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿ), ಹೊರಡಿಸುತ್ತೇವೆ.

ಹೊರಡಿಸುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಇವು ತೆರೆಯುಲಿಗಳ ಹಾಗೆ ಇದ್ದರೂ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚುಲಿಗಳ ಹಾಗೆ ಇರುತ್ತವೆ. ಈ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ, ಇವನ್ನು ಅರೆತೆರೆಯುಲಿ ಗಳೆಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

1.6.2 ಬರಿಗೆಗಳ ರೂಪಗಳು ಕನ್ನಡದ ಬರಿಗೆಗಳಿಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಕಡೆಗಳಲ್ಲೂ ಒಂದೇ ರೂಪ ಇಲ್ಲ; ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಮೊದಲು ಇಲ್ಲವೇ ಬಳಿಕ ಎಂತಹ ಬರಿಗೆಗಳು ಬಂದಿವೆ ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ, ಅವುಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳಾಗುತ್ತವೆ.

1. ಮುನ್ನೋಟ / 75

(1) ತೆರೆಯುಲಿಗಳ ರೂಪಗಳು ತೆರೆಯುಲಿಗಳ ಮೊದಲು ಮುಚ್ಚುಲಿಯಿದ್ದರೆ ಅವಕ್ಕೆ ಚಿಕ್ಕ ರೂಪ ಇದೆ, ಮತ್ತು ಮುಚ್ಚುಲಿ ಇಲ್ಲವಾದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ರೂಪ ಇದೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, [ಇಲ್ಇ] ಎಂಬು ದನ್ನು ಇಲಿ ಎಂಬುದಾಗಿ ಬರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ; ಈ ಪದದಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವ ಎರಡು ತೆರೆಯುಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯದರ ಮೊದಲು ಮುಚ್ಚುಲಿಯಿಲ್ಲ; ಹಾಗಾಗಿ, ಅದಕ್ಕೆ ಇ ಎಂಬ ದೊಡ್ಡ ರೂಪ ಇದೆ; ಆದರೆ, ಎರಡನೆಯದರ ಮೊದಲು ಲ್ ಮುಚ್ಚುಲಿಯಿದೆ; ಹಾಗಾಗಿ, ಅದಕ್ಕೆ Â ಎಂಬ ಚಿಕ್ಕ ರೂಪ ಇದೆ. ತೆರೆಯುಲಿಗಳಿ ಗಿರುವ ಇಂತಹ ದೊಡ್ಡರೂಪ ಮತ್ತು ಚಿಕ್ಕರೂಪಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ:

ದೊಡ್ಡರೂಪ ಚಿಕ್ಕರೂಪ C E G J M

À Â ÀÄ É ÉÆ

ದೊಡ್ಡರೂಪ D F H K N

ಚಿಕ್ಕರೂಪ Á ÂÃ ÀÆ ÉÃ ÉÆÃ

ಉ ಮತ್ತು ಊ ತೆರೆಯುಲಿಗಳ ಚಿಕ್ಕರೂಪದಲ್ಲಿ ಅ ತೆರೆಯುಲಿಯ ಚಿಕ್ಕ ರೂಪ ಸೇರಿಕೊಂಡಿರುವುದನ್ನು ಕ, ಕು, ಕೂ; ತ, ತು, ತೂ ಮೊದಲಾದ ಬರಿಗೆಕಂತೆಗಳಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ಒ ಹಾಗೂ ಓ ತೆರೆಯುಲಿಗಳ ಚಿಕ್ಕರೂಪದಲ್ಲಿ ಎ ತೆರೆಯುಲಿಯ ಚಿಕ್ಕರೂಪ ಸೇರಿಕೊಂಡಿರುವುದನ್ನು ಕೆ, ಕೊ, ಕೋ; ಬೆ, ಬೊ, ಬೋ ಮೊದಲಾದ ಬರಿಗೆಕಂತೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು; ಉದ್ದ ತೆರೆಯುಲಿಗಳ aPÀÌ ತೆರೆಯುಲಿಗಳ ಚಿಕ್ಕರೂಪ ಸೇರಿಕೊಂಡಿರುವುದನ್ನು ಕ, ಕಾ; ಕಿ, ಕೀ; ಕು, ಕೂ; ಕೆ, ಕೇ; ಕೊ, ಕೋ ಮೊದಲಾದ ಬರಿಗೆಕಂತೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು.

ರೂಪದಲ್ಲೂ ಅವುಗಳ

VqÀØ

ಇದಲ್ಲದೆ, ತೆರೆಯುಲಿಗಳ ಚಿಕ್ಕರೂಪದಲ್ಲಿ, ಅವುಗಳ ಮೊದಲು ಬಂದಿರುವ ಮುಚ್ಚುಲಿಯನ್ನವಲಂಬಿಸಿ, ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಕೆಲವು ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳೂ ಕಾಣಿಸಿ ಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ:

1. ಬ್, ಜ್, ಟ್, ಣ್ ಮತ್ತು ಲ್ ಎಂಬ ಅಯ್ದು ಮುಚ್ಚುಲಿಗಳ ಬಳಿಕ ಬರುವಾಗ, ಅ ತೆರೆಯುಲಿಗೆ ಸೊನ್ನೆ ರೂಪ ಇದೆ (ಬ, ಜ, ಟ, ಣ, ಲ);

76/ ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ

1. ಯ್ ಮತ್ತು ಮ್ ಮುಚ್ಚುಲಿಗಳ ಬಳಿಕ, ಆ ತೆರೆಯುಲಿಯ ಚಿಕ್ಕರೂಪ ಅ ತೆರೆಯುಲಿಯ ಚಿಕ್ಕರೂಪದೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳದೆ ಬೇರಾಗಿ ಬರುತ್ತದೆ (ಯಾ, ಮಾ);

2. ಇ ತೆರೆಯುಲಿಯ ಚಿಕ್ಕ ರೂಪ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಬಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಅದರ ಮೊದಲಿನ

ಮುಚ್ಚುಲಿಯೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಬರುತ್ತದೆ (ಪಿ, ಸಿ, ಣಿ, ಲಿ, ಶಿ, ಯಿ);

1. ಉ ಮತ್ತು ಒ ತೆರೆಯುಲಿಗಳ ಚಿಕ್ಕರೂಪ ಪ್ ಮತ್ತು ವ್ ಮುಚ್ಚುಲಿಗಳ

ಬುಡದಿಂದ ಸುರುವಾಗುತ್ತವೆ (ಪು, ಪೆÇ; ವು, ವೊ); ಮತ್ತು

1. ಯ್ ಮತ್ತು ಮ್ ಮುಚ್ಚುಲಿಗಳ ಬಳಿಕ, ಒ ತೆರೆಯುಲಿಯ ಚಿಕ್ಕರೂಪ ಅವುಗಳ ಒಂದು ಅಂಗವಾಗಿರುವ ಕೊಂಬಿಗೆ (ು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ) ಬದಲಾಗಿ ಬರುತ್ತದೆ (ಯ್, ಯೊ; ಮ್, ಮೊ).

(2) ಮುಚ್ಚುಲಿಗಳ ರೂಪಗಳು ಮುಚ್ಚುಲಿಗಳ ಬಳಿಕ ಬರುವ ಮುಚ್ಚುಲಿಗಳು ಅವುಗಳ ಕೆಳಗೆ ಚಿಕ್ಕರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, [ಅಜ್ಜ್ಅ] ಎಂಬುದನ್ನು ಅಜ್ಜ ಎಂಬುದಾಗಿ ಬರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಎರಡು ಮುಚ್ಚುಲಿಗಳ ಬಳಿಕ ಬರುವ ತೆರೆ ಯುಲಿಯ ಚಿಕ್ಕರೂಪವನ್ನು ಎರಡನೇ ಮುಚ್ಚುಲಿಗೆ ಸೇರಿಸುವ ಬದಲು ಮೊದಲನೇ ಮುಚ್ಚುಲಿಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎರಡನೆಯ ಮುಚ್ಚುಲಿ ಚಿಕ್ಕರೂಪ ದಲ್ಲಿರುವುದೇ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಿರಬೇಕು. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, [ಮ್ಅಯ್ದ್ಓರ್ಉ] ಎಂಬುದನ್ನು ಮಯ್ದೋರು ಎಂಬುದಾಗಿ ಬರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ; ಇಲ್ಲಿ ಓ ತೆರೆಯುಲಿಯ ಚಿಕ್ಕರೂಪವನ್ನು ಯ್ ಮುಚ್ಚುಲಿಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆಯಲ್ಲದೆ ದ್ ಮುಚ್ಚುಲಿಗಲ್ಲ.

ಮುಚ್ಚುಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವಕ್ಕೆ (ತ್, ನ್, ಮ್, ಯ್, ರ್ ಮತ್ತು ಲ್ಗಳಿಗೆ) ಬೇರೆಯೇ ಚಿಕ್ಕರೂಪವೂ ಇರುತ್ತದೆ (ತ್ತ, ನ್ನ, ಮ್ಮ, ಯ್ಯ, ರ್ರ, ಲ್ಲ). ಪ್ ಮತ್ತು ತುಸು ಬದಲಾವಣೆಯಿದೆ.

ಮುಚ್ಚುಲಿಗಳ ಚಿಕ್ಕರೂಪದಲ್ಲೂ

(¥Àà,

¸Àì)

¸ï

ಮೇಲೆ ತಿಳಿಸಿದ ಹಾಗೆ, ತಡೆಯುಲಿಗಳ ಮೊದಲು ಬರುವ ಎಲ್ಲಾ ಮೂಗುಲಿ ಗಳನ್ನೂ ಂ ಎಂಬ ಒಂದೇ ರೂಪದಿಂದ ತೋರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ (ಅಂಟು, ಕಂಡು, ಕೊಂಬು, ಇಂದು, ಕಂತೆ, ಅಂಚು, ಇಂಗು). ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚುಲಿಯ ಬಳಿಕ ಬೇರೆ ಯಾವ ಬರಿಗೆಯೂ ಬರುವುದಿಲ್ಲವಾದಲ್ಲಿ, ಅದರೊಂದಿಗೆ ï ಎಂಬ ಗುರುತೊಂದನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ (ಅಲ್, ತನ್, ಅಕ್).

ಎರಡು ಮುಚ್ಚುಲಿಗಳು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಬಂದಿರುವಲ್ಲಿ ಬರಿಗೆಕಂತೆಗಳಿಗೂ ಉಲಿಕಂತೆ ಗಳಿಗೂ ನಡುವಿರುವ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ತಪ್ಪಿಹೋಗುತ್ತದೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಹಕ್ಕಿ ಪದದಲ್ಲಿ ಹ ಮತ್ತು ಕ್ಕಿ ಎಂಬ ಎರಡು ಬರಿಗೆಕಂತೆಗಳಿವೆ; ಆದರೆ, ಈ ಪದದ

1. ಮುನ್ನೋಟ / 77 ಉಲಿಕಂತೆಗಳು ಅವಕ್ಕಿಂತ ಬೇರಾಗಿದ್ದು, [ಹ್ಅಕ್] ಮತ್ತು [ಕ್ಇ] ಎಂಬವು ಗಳಾಗಿವೆ.

1.6.3 ಹೆಚ್ಚಿನ ಬರಿಗೆಗಳ ಬಳಕೆ ಸಂಸ್ಕ್ರುತದಿಂದ ಎರವಲಾಗಿ ಪಡೆದ ಪದಗಳ ಉಲಿಪು ಇಲ್ಲವೇ ಓದು ಹೇಗೆಯೇ ಇರಲಿ, ಅವನ್ನು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಬರೆಯುವಾಗ ಸಂಸ್ಕ್ರುತದಲ್ಲಿರುವ ಹಾಗೆಯೇ ಬರೆಯಬೇಕು ಎಂಬ ನಿಜಕ್ಕೂ ಕನ್ನಡದ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಬೇಕಿಲ್ಲದ ಒಂದು ಕಟ್ಟಲೆ ಕನ್ನಡ ಬರಹದಲ್ಲಿ ಸುರುವಿನಿಂದಲೂ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಕಟ್ಟಲೆಯಿಂದಾಗಿ, ಇವತ್ತು ಕನ್ನಡ ಬರಹದಲ್ಲಿ 17 ಹೆಚ್ಚಿನ ಬರಿಗೆಗಳು ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತಿವೆ.

ಫ್, ಥ್, ಠ್, ಛ್, ಖ್; ಭ್, ಧ್, ಢ್, ಝ್, ಘ್; ಞõï, ಙõï; ಋ, ಐ, ಔ; ಷ್, ಃ ಎಂಬ ಈ 17 ಹೆಚ್ಚಿನ ಬರಿಗೆಗಳು ನಮ್ಮ ಉಲಿಪಿನಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲವೇ ಓದಿನಲ್ಲಿ ಮೇಲೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಬರಿಗೆಗಳಿಂದ ಬೇರಾಗಿಲ್ಲ: ಮೊದಲಿನ ಅಯ್ದು ಬರಿಗೆಗಳು ಪ್, ತ್, ಟ್, ಚ್, ಕ್ಗಳ ಹಾಗೆ ಉಲಿಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ಅಯ್ದು ಬರಿಗೆಗಳು ಬ್, ದ್, ಡ್, ಜ್, ಗ್ಗಳ ಹಾಗೆ ಉಲಿಪು ಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.

ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಅಥ್ರ, ಪಠ್ಯ, ಛಂದಸ್ಸು, ಮುಖ್ಯ, ಭಕ್ತಿ, ಸಾಧ್ಯ,
ಮೊದಲಾದ ಪದಗಳನ್ನು ನಾವು ಅರ್ತ, ಪಟ್ಯ, ಚಂದಸ್ಸು, ಮುಕ್ಯ, ಬಕ್ತಿ, ಸಾದ್ಯ ಎಂಬುದಾಗಿ ಓದುತ್ತೇವೆ.

ಇದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಋಕಾರವನ್ನು ರು ಇಲ್ಲವೇ ರಿ ಎಂಬುದಾಗಿ, (ಕೃತಿ ಎಂಬುದನ್ನು ಕ್ರುತಿ ಎಂಬುದಾಗಿ), ಐಕಾರ, ಔಕಾರಗಳನ್ನು ಅಯ್ ಮತ್ತು ಅವ್ ಎಂಬುದಾಗಿ (ಐಹಿಕ ಮತ್ತು ಔತಣ ಎಂಬವುಗಳನ್ನು ಅಯ್ಹಿಕ ಮತ್ತು ಅವ್ತಣ ಎಂಬುದಾಗಿ), ಷಕಾರವನ್ನು ಶಕಾರವಾಗಿ (ವಿಶೇಷ ಎಂಬುದನ್ನು ವಿಶೇಶ ಎಂಬುದಾಗಿ), ಮತ್ತು ವಿಸರ್ಗ(ಃ)ವನ್ನು ತೆರೆಯುಲಿಯೆದುರು ಹಕಾರವಾಗಿ (ಬಹುಶಃ ಎಂಬುದನ್ನು ಬಹುಶಹ ಎಂಬುದಾಗಿ), ಮತ್ತು ಮುಚ್ಚುಲಿಯೆದುರು ಅಂತಹದೇ ಇನ್ನೊಂದು ಮುಚ್ಚುಲಿಯಾಗಿ (ದುಃಖ ಎಂಬುದನ್ನು ದುಕ್ಕ ಎಂಬು ದಾಗಿ) ನಮ್ಮ ಉಲಿಪಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಓದಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತೇವೆ.

ಞõï ಮತ್ತು ಙõïಗಳು ಇವಕ್ಕಿಂತ ತುಸು ಬೇರಾಗಿವೆ: ಅವು ಕನ್ನಡದಲ್ಲೂ ಉಲಿಪು ಮತ್ತು ಓದುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ; ಆದರೆ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ, ಮೇಲೆ ತಿಳಿಸಿದ ಹಾಗೆ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದನೆಯದು ಬರುವುದು ಚಕಾರ-ಜಕಾರಗಳ ಮೊದಲು ಮಾತ್ರ, ಮತ್ತು ಎರಡನೆಯದು ಬರುವುದು ಕಕಾರ-ಗಕಾರಗಳ ಮೊದಲು ಮಾತ್ರ; ಆ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ನಕಾರ ಬರುವುದಿಲ್ಲವಾದ ಕಾರಣ, ಅವೆರಡನ್ನೂ ನಕಾರದ ರೂಪಗಳೆಂಬುದಾಗಿ ತಿಳಿಯಲಾಗಿತ್ತು. ಸಂಸ್ಕ್ರುತದಿಂದ

78/ ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ ಎರವಲಾಗಿ ಪಡೆದ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ, ಇವು ಬೇರೆಯೂ ಕೆಲವು ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತವೆ (ಅಜ್ಞಾನ, ವಾಙ್ಮಯ).

ಆದರೆ, ಸಂಸ್ಕ್ರುತದ ಎರವಲು ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಇವೆರಡು ಬರಿಗೆಗಳನ್ನು ಬಳಸದೇ ಇರಲು ಹೆಚ್ಚಿನ ತೊಡಕೇನಿಲ್ಲ: ಅಜ್ಞಾನ ಎಂಬುದನ್ನು ಅಜ್ನಾನ ಎಂಬುದಾಗಿ, ಮತ್ತು ವಾಙ್ಮಯ ಎಂಬುದನ್ನು ವಾಗ್ಮಯ ಎಂಬುದಾಗಿ ಬರೆಯಬಹುದು.

ರಕಾರದ ಬರವಣಿಗೆಯಲ್ಲೂ ಒಂದು ತೊಡಕಿದೆ: ತೆರೆಯುಲಿಗಳ ಮೊದಲು ಬಂದಾಗ ಅದನ್ನು ದೊಡ್ಡರೂಪದಲ್ಲೇ ಬರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ (ರೇಗು, ಬರು, ಕರೆ). ಪದದ ಮೊದಲಿಗೆ ಬಂದಿರುವ ಮುಚ್ಚುಲಿಗಳ ಬಳಿಕ ಬಂದಾಗಲೂ ಅದಕ್ಕೆ ಬೇರೆ ಮುಚ್ಚುಲಿಗಳ ಹಾಗೆ ಚಿಕ್ಕರೂಪ ಇದೆ (ಪ್ರತಿ, ಪ್ರವೇಶ). ಆದರೆ, ಪದದ ಒಳಗೆ, ತೆರೆಯುಲಿ ಮತ್ತು ಮುಚ್ಚುಲಿಗಳ ನಡುವೆ ಬಂದಾಗ, ಅದಕ್ಕೆ ್ರ ಎಂಬ ಬೇರೆಯೇ ಒಂದು ರೂಪವನ್ನು ಕೊಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅದರ ಬಳಿಕ ಬರುವ ಮುಚ್ಚುಲಿಯನ್ನು ದೊಡ್ಡರೂಪದಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ (ಮಾಪ್ರಾಡು). ಇದಲ್ಲದೆ, ಅದರ ಬಳಿಕ ಬರುವ ಮುಚ್ಚುಲಿಯೂ ರ್ ಆಗಿದೆಯಾದರೆ, ಅದನ್ನು ಉಳಿದ ಮುಚ್ಚುಲಿಗಳ ಹಾಗೆ ಚಿಕ್ಕರೂಪದಲ್ಲೇ ಬರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ (ಕರ್ರಗೆ).

ನಿಜಕ್ಕೂ ಈ ಗೊಂದಲ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ಬೇರೆ ಮುಚ್ಚುಲಿಗಳ ಹಾಗೆ, ತೆರೆಯುಲಿ ಮತ್ತು ಮುಚ್ಚುಲಿಗಳ ನಡುವೆ ಬಂದಿರುವಲ್ಲೆಲ್ಲ ಅದನ್ನು ದೊಡ್ಡ ರೂಪದಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ಅದರ ಬಳಿಕ ಬರುವ ಮುಚ್ಚುಲಿಯನ್ನು ಚಿಕ್ಕರೂಪದಲ್ಲಿ ಬರೆಯುವುದೇ ಸರಿಯಾದ ದಾರಿ (ಮಾರ್ಪಾಡು).

ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಬರಹದಲ್ಲಿ ಪದಗಳನ್ನು ಓದುವ ಹಾಗೆಯೇ ಬರೆದಾಗ, ಅವನ್ನು ಓದುವ ಮತ್ತು ಬರೆಯುವ ಕೆಲಸ ಸುಳುವಾಗುತ್ತದೆ. ಸಂಸ್ಕ್ರುತದಿಂದ ಎರವಲಾಗಿ ಪಡೆದ ಪದಗಳನ್ನು ಸಂಸ್ಕ್ರುತದಲ್ಲಿರುವ ಹಾಗೆಯೇ ಬರೆಯಬೇಕೆಂಬ ಮೇಲಿನ ಕಟ್ಟಲೆಯಿಂದಾಗಿ, ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಪದಗಳನ್ನು ಓದುವ ಹಾಗೆ ಬರೆಯದೆ ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯಬೇಕಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಇದರಿಂದಾಗಿ ಇವತ್ತು ಕನ್ನಡ ಬರಹ ಅನವಶ್ಯಕವಾಗಿ ತೊಡಕಿನದಾಗಿದೆ.

ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ಮಂದಿ ಮಾತ್ರ ಕನ್ನಡವನ್ನು ಓದಲು ಮತ್ತು ಬರೆಯಲು ಕಲಿಯುತ್ತಿದ್ದರು, ಮತ್ತು ಹಾಗೆ ಕಲಿಯುವವರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿ ನವರೂ ಅದರೊಂದಿಗೆ ಸಂಸ್ಕ್ರುತವನ್ನೂ ಕಲಿಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಹಾಗಾಗಿ, ಮೇಲಿನ ಕಟ್ಟಲೆ ಅವರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ತೊಂದರೆ ಕೊಡುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಇವತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಕನ್ನಡಿಗರೂ ತಮ್ಮ ನುಡಿಯಲ್ಲಿ ಓದಲು ಮತ್ತು ಬರೆಯಲು ಕಲಿಯಬೇಕಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಅವರಿಗೆ ಮೇಲಿನ ಕಟ್ಟಲೆ ಒಂದು ಅನವಶ್ಯಕವಾದ ತೊಡಕಾಗಿದೆ.

ಈ ತೊಡಕನ್ನು ಇಲ್ಲವಾಗಿಸುವುದು ಹೇಗೆ, ಮತ್ತು ಹಾಗೆ ಇಲ್ಲವಾಗಿಸಿರುವ ಹೊಸ ಬರಹವೊಂದನ್ನು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಅಳವಡಿಸುವುದು ಹೇಗೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕನ್ನಡ ಬರಹವನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸೋಣ ಎಂಬ ಹೊತ್ತಗೆಯಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅದೇ

1. ಮುನ್ನೋಟ / 79 ಹೊಸ ಬರಹವನ್ನು ಈ ಹೊತ್ತಗೆಯಲ್ಲೂ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಎಲ್ಲರ ಕನ್ನಡದಲ್ಲೂ ಈ ಹೊಸಬರಹನ್ನೇ ಬಳಸುವುದು ಒಳ್ಳೆಯದು.

1.6.4 ಇಂಗ್ಲಿಶ್ ಎರವಲುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬರಿಗೆಗಳು ಇಂಗ್ಲಿಶ್ ನುಡಿಯಿಂದ ಹಲವು ಪದಗಳು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಎರವಲಾಗಿ ಬಂದಿವೆ; ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಅರಿಮೆಯ ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ನೂರಾರು ಪದಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಎರವಲು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ. ಇಂತಹ ಪದಗಳನ್ನು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಬರೆಯು ವಾಗ ಯಾವ ಬರಿಗೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಬೇಕು ಎಂಬ ವಿಶಯದಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಆಳ ವಾಗಿ ಆಲೋಚಿಸಿದ ಹಾಗೆ ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

ಅರಿಮೆಯ ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಪದಗಳನ್ನು ಬರೆಯುವಾಗ ಕನ್ನಡದ 31 ಬರಿಗೆಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಸಂಸ್ಕ್ರುತ ಎರವಲುಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಷ್, ಫ್, ಮತ್ತು ಥ್ ಎಂಬ ಮೂರು ಹೆಚ್ಚಿನ ಬರಿಗೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಕೆಲವೆಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಝ್ ಬರಿಗೆಯನ್ನೂ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆಳವಾಗಿ ವಿಚಾರಿಸಿದಾಗ, ಈ ಬರಿಗೆಗಳ ಬಳಕೆ ಸರಿಯಲ್ಲವೆಂಬುದು ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಜಿ. ಆರ್. ಲಕ್ಶ್ಮಣರಾವ್ ಮತ್ತು ಎ. ಕ್ರುಶ್ಣಬಟ್ ಅವರ ಇಂಗ್ಲಿಶ್-ಕನ್ನಡ ವಿಜ್ನಾನ ಶಬ್ದಕೋಶದಲ್ಲಿ (ಎರಡನೆಯ ಆವ್ರುತ್ತಿ, 2007) ಕಂಡುಬರುವ ಕೆಲವು ಬಳಕೆಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ.

(1) ಷ್ ಬರಿಗೆಯ ಬಳಕೆ ಈ ಬರಿಗೆಯನ್ನು ಇಂಗ್ಲಿಶ್ನ ಹಲವು ಬರಿಗೆಕಂತೆಗಳನ್ನು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಬರೆಯುವು ದಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಇಂಗ್ಲಿಶ್ನಲ್ಲಿ ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ [ಶ್] ಎಂಬುದಾಗಿ ಉಲಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ; ಕನ್ನಡದಲ್ಲೂ ಇದನ್ನು [ಶ್] ಎಂದೇ ಉಲಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗಿದ್ದರೂ, ಇವನ್ನು ಷ್ ಎಂಬುದಾಗಿ ಬರೆಯುತ್ತಿರುವುದು ನಿಜಕ್ಕೂ ಅಚ್ಚರಿಯ ನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಈ ತಪ್ಪನ್ನು ಕನ್ನಡ ಬರಹದಲ್ಲಿ ಯಾರು ಮಾಡ ಹೊರಟಿದ್ದರೋ ತಿಳಿಯದು; ಆದರೆ ಉಳಿದವರೆಲ್ಲರೂ ಅದನ್ನು ಕಣ್ಣುಮುಚ್ಚಿ ಹಿಂಬಾಲಿಸುತ್ತಿರುವ ಹಾಗೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ!

ಇಂಗ್ಲಿಶ್ ಬರಿಗೆಕಂತೆ
sh

sch

ಇಂಗ್ಲಿಶ್ನಲ್ಲಿ shale English
flash

schizo

schist

ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಷೇಲ್ EAVèµï ಫ್ಲಾಷ್

ಷಿಜೋ

ಷಿಸ್್ಟ

80/ ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ

-ci

-sci -si

-ti

-ce

synoecious technician

fascia television

concretion modulation

cretaceous

ಸಿನೀಷಸ್ ಟೆಕ್ನೀಷಿಯನ್

ಫ್ಯಾಷಿಯಾ ಟೆಲಿವಿಷನ್

ಕಾಂಕ್ರೀಷನ್ ಮಾಡ್ಯುಲೇಷನ್

ಕ್ರಿಟೇಷಸ್

ಛಿಡಿusಣಚಿಛಿeoಟogಥಿ (ಕ್ರಿಸ್ಟೇಶಿಯಾಲಜಿ) ಎಂಬ ಪದದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ, ಮೇಲಿನ ಪದನೆರಕೆಯಲ್ಲಿ ಶ್ ಬರಿಗೆಯನ್ನೇ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ನಿಜಕ್ಕೂ ಇಂತಹ ಎಲ್ಲಾ ಪದಗಳಲ್ಲೂ ಶ್ ಎಂಬುದನ್ನು ಬಳಸುವುದೇ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾದ ದಾರಿ. (ಇಂತಹ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ ಎಂಬುದನ್ನು ಬಳಸುವ ಬರಹಗಾರರೂ ಕೆಲವ jzÁÝgÉ.)

(2) ಫ್ಫ್ಫ್ಫ್ ಬರಿಗೆಯ ಬಳಕೆ ಈ ಬರಿಗೆಯನ್ನು ಇಂಗ್ಲಿಶ್ನ ಜಿ ಬರಿಗೆಯನ್ನು, ಮತ್ತು ಠಿh ಬರಿಗೆಕಂತೆಯನ್ನು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಇಂಗ್ಲಿಶ್ನಲ್ಲಿ ಇವೆರಡನ್ನೂ ಒಂದು ಉಜ್ಜುಲಿಯಾಗಿ ಉಲಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ; ಕನ್ನಡಿಗರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ಇದನ್ನು ಹಾಗೆಯೇ ಒಂದು ಉಜ್ಜುಲಿಯಾಗಿ ಉಲಿಯುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ಇನ್ನು ಕೆಲವರು [ಪ್] ಎಂಬುದಾಗಿ ಉಲಿಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ಉಜ್ಜುಲಿಯನ್ನು ಬರೆಯಲು ¥sóï ಎಂಬ ಬರಿಗೆ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಬೇರೆಡೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ.

ಆದರೆ, ಮೇಲಿನ ಪದನೆರಕೆಯಲ್ಲಿ (ಮತ್ತು ಕನ್ನಡದ ಬೇರೆ ಬರಹಗಳಲ್ಲೂ) ¥sóï ಎಂಬುದನ್ನು ಬಳಸುವ ಬದಲು, ಫ್ ಎಂಬುದನ್ನು ಇಂಗ್ಲಿಶ್ ಎರವಲುಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಇಂಗ್ಲಿಶ್ ಬರಿಗೆಕಂತೆ
f

ph

ಇಂಗ್ಲಿಶ್ನಲ್ಲಿ fuse flash bluff solfatara

phage epiphora clorophyll

ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಫ್ಯೂಸು ಫ್ಲಾಷ್ ಬ್ಲಫ್ ಸೋಲ್ಫಟಾರ

ಫೇಜ್ ಎಪಿಫೆÇೀರ ಕ್ಲೋರೋಫಿಲ್

1. ಮುನ್ನೋಟ / 81

ಸಂಸ್ಕ್ರುತದ ಎರವಲುಗಳಲ್ಲಿ ಬಂದಾಗ, ಫ್ ಬರಿಗೆಯನ್ನು ಕೆಲವರು ಒಂದು ಮಹಾಪ್ರಾಣ ತಡೆಯುಲಿಯಾಗಿ (ಎಂದರೆ, ಊದುಲಿಯಾಗಿ) ಉಲಿಯುತ್ತಾ ರಾದರೂ, ಹೆಚ್ಚಿನವರೂ [ಪ್] ಎಂಬುದಾಗಿಯೇ ಉಲಿಯುತ್ತಾರೆ; ಯಾರೂ ಅದನ್ನು ಒಂದು ಉಜ್ಜುಲಿಯಾಗಿ ಉಲಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಬರಿಗೆ ಮತ್ತು ಬರಿಗೆಕಂತೆಗಳಿಗೆ ಇಂಗ್ಲಿಶ್ನಲ್ಲಾಗಲಿ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಾಗಲಿ ಇಲ್ಲದಿರುವ ಇಂತಹ ಊದುಲಿಯ ಉಲಿಪನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಫ್ ಬರಿಗೆಯನ್ನು ಬಳಸುವ ಬದಲು, ¥sóï ಇಲ್ಲವೇ ಪ್ ಎಂಬವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಬಳಸುವುದೇ ಸರಿಯಾದ ದಾರಿ.

(3) ಥ್ಥ್ಥ್ಥ್ ಬರಿಗೆಯ ಬಳಕೆ ಈ ಬರಿಗೆಯನ್ನು ಇಂಗ್ಲಿಶ್ನ ಣh ಬರಿಗೆಕಂತೆಯನ್ನು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಬರೆಯುವು ದಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂಗ್ಲಿಶ್ನಲ್ಲಿ ಈ ಬರಿಗೆಯನ್ನೂ ಒಂದು ಉಜ್ಜುಲಿ ಯಾಗಿ ಉಲಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ; ಆದರೆ, ಕನ್ನಡಿಗರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ಇದನ್ನು [ಥ್] ಎಂಬುದಾಗಿ, ಎಂದರೆ ಒಂದು ಊದುಲಿಯಾಗಿ ಉಲಿಯುತ್ತಾರೆ; ಆದರೆ, ಹೆಚ್ಚಿನವರೂ ಇದನ್ನು [ತ್] ಎಂಬುದಾಗಿಯೇ ಉಲಿಯುತ್ತಾರೆ. ಹಾಗಾಗಿ, ಹೆಚ್ಚಿನವರ ಉಲಿಪನ್ನನುಸರಿಸಿ ಇದನ್ನು ತ್ ಎಂಬುದಾಗಿಯೇ ಬರೆಯಬಹುದು.

ಇಂಗ್ಲಿಶ್ನ ಣ ಬರಿಗೆಯನ್ನು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ, ಕನ್ನಡಿಗರ ಉಲಿಪನ್ನನುಸರಿಸಿ, ಟ್ ಎಂಬುದಾಗಿ ಬರೆಯುವ ಕಾರಣ, ಮೇಲಿನ ಬರಿಗೆಕಂತೆಯನ್ನು ತ್ ಎಂಬುದಾಗಿ ಬರೆಯುವುದರಿಂದ ತೊಂದರೆಯೇನೂ ಇಲ್ಲ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಇಂಗ್ಲಿಶ್ನ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುವ ಬೇರೆ ಹಲವು ಉಲಿಪಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುವು ¢®è.

ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಇಂಗ್ಲಿಶ್ನ geಟಿe ಮತ್ತು zeಟಿeಡಿ ಪದಗಳ ಮೊದಲನೆಯ ಮುಚ್ಚುಲಿಗಳ ನಡುವೆ ಉಲಿಪಿನಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಇದೆ; ಆದರೆ ಇವೆರಡರಲ್ಲೂ ಜ್ ಬರಿಗೆಯನ್ನೇ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ (ಜೀನ್, ಜೆನರ್); ಹಾಗೆಯೇ, ಇಂಗ್ಲಿಶ್ನ vಚಿಟeಟಿಛಿಥಿ ಮತ್ತು ತಿಚಿಜಿeಡಿ ಪದಗಳ ನಡುವೆಯೂ ಮೊದಲನೆಯ ಮುಚ್ಚುಲಿಗಳ ನಡುವೆ ಉಲಿಪಿನಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಇದೆ; ಆದರೆ, ಇವೆರಡರಲ್ಲೂ ವ್ ಬರಿಗೆಯನ್ನೇ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ (ವೇಲೆನ್ಸಿ, ವೇಫರ್).

ಎರವಲು ಪದಗಳನ್ನು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಬರೆಯುವಾಗ, ಕನ್ನಡಿಗರ ಉಲಿಪಿನಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿಲ್ಲವಾದರೆ, ಅದನ್ನು ಬರಹದಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ; ಹಾಗಾಗಿ, ಇದು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾದ ದಾರಿ. ಮೇಲಿನ ಮೂರು ಕಡೆಗಳಲ್ಲೂ ಇದೇ ದಾರಿಯ ನ್ನನುಸರಿಸಿ, ಷ್, ಫ್ ಮತ್ತು ಥ್ ಬರಿಗೆಗಳನ್ನು ಬಳಸದಿರಬಹುದು.

82/ ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ 1.7 ಬರಹದ ಗುರುತುಗಳು ಮೇಲೆ 1.3.1ರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದ ಹಾಗೆ, ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಕಯ್ಸನ್ನೆ, ಕಣ್ಣುಸನ್ನೆ, ಉಲಿಯ ಏರಿಳಿತ ಮೊದಲಾದುವನ್ನು ಬರಹದಲ್ಲಿ ನೇರವಾಗಿ ತೋರಿಸಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲವಾದ ಕಾರಣ, ಅವುಗಳಿಗೆ ಬದಲಾಗಿ ಕೊನೆ (.), ಅರೆಕೊನೆ (;), ಕೇಳ್ವಿ (?), ಬೆರಗು (!), ತಡೆ (,) ಮೊದಲಾದ ಹಲವು ಬಗೆಯ ಬರಹದ ಗುರುತುಗಳನ್ನು ಬಳಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ ಇವು ನಡೆಸುವ ಕೆಲವು ಮುಕ್ಯ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ:

1.7.1 ಉಲಿಯ ಏರಿಳಿತವನ್ನು ತಿಳಿಸುವುದು ಮಾತನಾಡುವಾಗ, ಮೇಲೆ ತಿಳಿಸಿದಂತಹ 31 ಉಲಿಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಉಲಿಯ ಏರಿಳಿತವನ್ನೂ ನಾವು ಬಳಸುತ್ತಿರುತ್ತೇವೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಒಂದು ಸೊಲ್ಲು ಮುಗಿಯಿತೆಂಬುದನ್ನು ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಉಲಿಯ ಇಳಿತದ ಮೂಲಕ ತಿಳಿಸುತ್ತೇವೆ, ಮತ್ತು ಒಂದು ಸೊಲ್ಲು ಕೇಳ್ವಿ ಎಂಬುದನ್ನು ಅದರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಉಲಿ ತುಸು ಮೇಲೇರುವಂತೆ, ಇಲ್ಲವೇ ಕೆಳಗಿಳಿಯದಂತೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ತಿಳಿಸುತ್ತೇವೆ. ಈ ವಿಶಯಗಳನ್ನು ಬರಹದಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ, ಕೊನೆ (.) ಮತ್ತು ಕೇಳ್ವಿ(?)ಗಳೆಂಬ ಬರಹದ ಗುರುತನ್ನು ಬಳಸುತ್ತೇವೆ.

ಒಂದು ಸೊಲ್ಲು ಬೆರಗು ಎಂಬುದನ್ನೂ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಉಲಿಯ ಏರಿಳಿತ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ; ಬರಹದಲ್ಲಿ ಇದು ಗೊತ್ತಾಗಬೇಕಿದ್ದಲ್ಲಿ ಸೊಲ್ಲಿನ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಬೆರಗಿನ (!) ಗುರುತನ್ನು ಬಳಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಬೇರೊಬ್ಬರ ಮಾತನ್ನು ಎತ್ತಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದೂ ಉಲಿಯ ಏರಿಳಿತದಲ್ಲಿ ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ; ಬರಹದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ತಿಳಿಸಲು, ಸೊಲ್ಲಿನ ಮೊದಲಿಗೆ ಮತ್ತು ಕೊನೆಗೆ ಎತ್ತುಗೆಯ (``’’ ಇಲ್ಲವೇ `’) ಗುರುತುಗಳನ್ನು ಬಳಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

(…) ಮೊದಲಾದ ಬೇರೆ ಹಲವು ಬರಹದ

ಇದಲ್ಲದೆ, ಸೊಲ್ಲಿನ ಒಳಗೂ ತಡೆ (,), ಅರೆಕೊನೆ (;), ಅಡ್ಡಗೆರೆ (-), ಕಳೆತ ಗುರುತುಗಳನ್ನು ಬಳಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇವೆಲ್ಲವೂ ಮುಕ್ಯವಾಗಿ ಬರಹವನ್ನು ಯಾವ ರೀತಿ ಓದಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ಈ ಗುರುತುಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಬಳಸದಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಓದುಗರಿಗೆ ಬರಹವನ್ನು ಹೇಗೆ ಓದಬೇಕು ಎಂಬುದು ಮತ್ತು ಬರಹಗಾರರು ಗೊತ್ತಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ತಿಳಿಸಿರುವುದೊಂದು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದಿನ್ನೊಂದು ಎಂದಾಗುತ್ತದೆ.

ಓದುಗರು

ಮತ್ತು

ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಿ ಬಂದವರನ್ನು ಮಾತನಾಡಿಸಿದ ಎಂಬ ಸೊಲ್ಲಿಗೆ ಎರಡು ಹುರುಳುಗಳಿರಬಲ್ಲುದು. ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಿ ಬಂದ ಜನರನ್ನು ಆತ ಮಾತನಾಡಿಸಿದ' ಎಂಬುದು ಒಂದು ಹುರುಳು, ಮತ್ತು ಆತ ಅಲ್ಲಿಗೆ

1. ಮುನ್ನೋಟ / 83 ಹೋಗಿ, (ಬೇರೆಲ್ಲಿಂದಲೋ) ಬಂದ ಜನರನ್ನು ಮಾತನಾಡಿಸಿದ’ ಎಂಬುದು ಇನ್ನೊಂದು ಹುರುಳು. ಈ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಸುಳುವಾಗಿ ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ. ಬರಹದಲ್ಲೂ ಇದನ್ನು ಗೊತ್ತುಮಾಡಬೇಕಿದ್ದರೆ, ಎರಡನೇ ಹುರುಳಿರುವಲ್ಲಿ ಹೋಗಿ ಪದದ ಬಳಿಕ ಒಂದು ತಡೆ (,) ಗುರುತನ್ನು ಬಳಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ (ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಿ, ಬಂದವರನ್ನು ಮಾತನಾಡಿಸಿದ). ಸೊಲ್ಲನ್ನು ಎಲ್ಲಿ ಒಡೆಯಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಗುರುತು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ.

ಕೆಲವು ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಸೊಲ್ಲುಗಳ ನಡುವೆ ಹುರುಳಿನಲ್ಲಿರುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಉಲಿಯ ಏರಿಳಿತದಿಂದ ಮಾತ್ರವೇ ತಿಳಿಸುವುದೂ ಇದೆ; ಅಂತಹ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾದ ಬರಹದ ಗುರುತುಗಳನ್ನು ಬಳಸದಿದ್ದರೆ, ಓದುಗನಿಗೆ ಆ ಸೊಲ್ಲುಗಳ ಹುರುಳೇನೆಂಬುದು ಗೊತ್ತಾಗಲಾರದು. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಸೊಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು:

(19ಕ) ಅವರು ಊಟಮಾಡಿ ಆಯಿತು. (19ಚ) ಅವರು ಊಟಮಾಡಿ ಆಯಿತು? (20ಕ) ಮದುವೆಗೆ ಎಶ್ಟು ಜನ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ? (20ಚ) ಮದುವೆಗೆ ಎಶ್ಟು ಜನ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ!

(19ಕ)ದಲ್ಲಿ ಒಂದು ತಿಳಿವು ಕೊಡುವ ಸೊಲ್ಲನ್ನು ಕೊಡಲಾಗಿದೆ; ಮತ್ತು ಅದನ್ನೇ (19ಚ)ದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕೇಳ್ವಿಯನ್ನಾಗಿ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ಎರಡು ಸೊಲ್ಲುಗಳ ನಡುವೆ ಉಲಿಯ ಏರಿಳಿತದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದೆಯಲ್ಲದೆ, ಬರಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ, ಈ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಓದುಗರಿಗೆ ತಿಳಿಸಬೇಕಿದ್ದಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೇ ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಕೊನೆ ಗುರುತನ್ನು ಮತ್ತು ಎರಡನೇ ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಕೇಳ್ವಿ ಗುರುತನ್ನು ಬಳಸಬೇಕಾಗಿದೆ.

ಇದೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಒಂದೇ ಸೊಲ್ಲನ್ನು (20ಕ)ದಲ್ಲಿ ಕೇಳ್ವಿಯಾಗಿ, ಮತ್ತು (20ಚ)ದಲ್ಲಿ ಬೆರಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ; ಇವುಗಳ ನಡುವೆಯೂ ಉಲಿಯ ಏರಿಳಿತದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದೆ, ಮತ್ತು ಈ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಬರಹದಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಕೇಳ್ವಿಯ ಮತ್ತು ಬೆರಗಿನ ಗುರುತುಗಳನ್ನು ಬಳಸಬೇಕಾಗಿದೆ.

ಆದರೆ, ಉಲಿಯ ಏರಿಳಿತಗಳ ಮೂಲಕ ನಾವು ತಿಳಿಸಬಲ್ಲ ಎಲ್ಲಾ ಬಗೆಯ ಹುರುಳುಗಳನ್ನೂ ಈ ರೀತಿ ಬರಹದ ಗುರುತುಗಳ ಮೂಲಕ ತಿಳಿಸಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ನಿಜಕ್ಕೂ ನೂರಾರು ಬಗೆಯ ಹುರುಳುಗಳನ್ನು ಉಲಿಯ ಏರಿಳಿತಗಳ ಮೂಲಕ ತಿಳಿಸಲು ಬರುತ್ತದೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಸೊಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು:

84/ ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ (21ಕ) ಮರ ಹತ್ತಿದರೆ ಹತ್ತು ರೂಪಾಯಿ ಕೊಡುತ್ತೇನೆ. (21ಚ) ಮರ ಹತ್ತಿದರೆ ಪೆಟ್ಟು ಬಿದ್ದೀತು.

(21ಕ) ಸೊಲ್ಲು ಆಡುಗನ ಬಯಕೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು (21ಚ) ಸೊಲ್ಲು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು `ಮರ ಹತ್ತಿದರೆ ಆಡುಗ ಏನು ಮಾಡಲಿದ್ದಾನೆ’ ಎಂಬುದರಿಂದ ತಿಳಿಯಬಹುದೇನೋ ನಿಜ; ಆದರೆ, ಈ ಎರಡು ಸೊಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಆಡಿರುವ ಬಗೆಯಿಂದಲೂ (ಎಂದರೆ ಉಲಿಯ ಏರಿಳಿತಗಳಿಂದಲೂ) ಇದನ್ನು ತಿಳಿಯಬಹುದು. ಬರಹದಲ್ಲಿ ಈ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ತಿಳಿಸಲು ಗುರುತುಗಳಿಲ್ಲ.

1.7.2 ಎಲ್ಲೆಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸುವುದು ಬರಹದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಸೊಲ್ಲು, ಎತ್ತುಗೆ, ಒಳಸೊಲ್ಲು, ಪದಕಂತೆ, ಪದ ಮೊದಲಾದವುಗಳ ಎಲ್ಲೆಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸುವುದು ಬರಹದ ಗುರುತುಗಳ ಇನ್ನೊಂದು ಮುಕ್ಯ ಕೆಲಸ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಕೊನೆ (.), ಕೇಳ್ವಿ (?), ಮತ್ತು ಬೆರಗು (!) ಗುರುತುಗಳು ಒಂದು ಸೊಲ್ಲು ಎಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ಸೊಲ್ಲು ಸುರುವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತವೆ; ಪದಗಳ ನಡುವೆ ಬರುವ ಎಡೆಗಳು ಒಂದು ಪದ ಎಲ್ಲಿ ಸುರುವಾಗಿ ಎಲ್ಲಿ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತವೆ. ಕೊಗೆತದ (:) ಗುರುತೂ ಕೆಲವೆಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಸೊಲ್ಲಿನ ಕೊನೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸಬಲ್ಲುದು. ಇವನ್ನು

ತುಂಬಾ ತೊಡಕಿನದಾಗುತ್ತದೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಸೊಲ್ಲನ್ನು ಪದ ಮತ್ತು ಪದರೂಪಗಳ ನಡುವೆ ಎಡೆಯನ್ನು ಬಿಡದೆ ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಓದಲು ಹೇಗೆ ತೊಡಕಾಗುವುದೆಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು:

ಸರಿಯಾಗಿ ಬಳಸದಿದ್ದಲ್ಲಿ ಓದಿನ

ಕೆಲಸ

(22) ರಾಜುಬೆಲ್ಲತಿಂದುನೀರುಕುಡಿದುಹೊಟ್ಟೆತುಂಬಿಸಿಕೊಂಡ.

ನೇರವಾದ ಎತ್ತುಗೆಗೂ ನೇರವಲ್ಲದ ಎತ್ತುಗೆಗೂ ನಡುವಿರುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಎತ್ತುಗೆಯ ಗುರುತುಗಳ (``’’) ಮೂಲಕ ತೋರಿಸಿಕೊಡದಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಇಪ್ಪುರುಳು ಪುಣೆಗೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಹೋಗಬೇಕೆಂದು ರಾಜು ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ ಎಂಬ ಸೊಲ್ಲಿಗೆ ಅದರ ಆಡುಗನು ಪುಣೆಗೆ ಹೋಗಬೇಕು' ಎಂಬ ಹುರುಳಿರಬಲ್ಲುದು, ಇಲ್ಲವೇ ಅದರ ಕೇಳುಗನು ಪುಣೆಗೆ ಹೋಗಬೇಕು’ ಎಂಬ ಹುರುಳೂ ಇರಬಲ್ಲುದು:

ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ,

ಇವತ್ತೇ

ನೀನು

ಅದರಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವ ನೀನು ಇವತ್ತೇ ಪುಣೆಗೆ ಹೋಗಬೇಕು ಎಂಬ ಸೊಲ್ಲು ನೇರ ಎತ್ತುಗೆಯಾದರೆ ಮೊದಲನೆಯ ಹುರುಳು ಸಿಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು

1. ಮುನ್ನೋಟ / 85 ನೇರವಲ್ಲದ ಎತ್ತುಗೆಯಾದರೆ ಎರಡನೆಯ ಹುರುಳು ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಈ ಇಪ್ಪುರುಳನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸಬೇಕಿದ್ದಲ್ಲಿ, ನೇರ ಎತ್ತುಗೆಯಿರುವ ಮೊದಲನೆಯ ಹುರುಳು ಬಂದಿರುವಲ್ಲಿ ``ನೀನು ಇವತ್ತೇ ಪುಣೆಗೆ ಹೋಗಬೇಕೆ’‘ಂದು ರಾಜು ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಎತ್ತುಗೆಯ ಗುರುತುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ನೇರ ಎತ್ತುಗೆಯ ಎಲ್ಲೆಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಿಕೊಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ಹೆಸರುಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಎರಡು ಇಲ್ಲವೇ ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಚೆಪದರೂಪಗಳು ಬಂದಿವೆಯಾದರೆ, ಅವು ನೇರವಾಗಿ ಆ ಹೆಸರುಪದದ ಎರಡು ಪರಿಚೆಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತಿರಬಹುದು, ಇಲ್ಲವೇ ಒಂದು ಪರಿಚೆಪದರೂಪ ಇನ್ನೊಂದು ಪರಿಚೆಪದರೂಪದ ಪರಿಚೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಅವೆರಡೂ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಹೆಸರುಪದದ ಪರಿಚೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತಿರಬಹುದು. ಈ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೂ ಇಪ್ಪುರುಳಿಗೆ ಎಡೆಕೊಡಬಲ್ಲುದು. ಇಂತಹ ಗುರುತನ್ನು ಬಳಸಿ, ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಚೆಪದರೂಪಗಳ ಎಲ್ಲೆಗಳು ಎಲ್ಲಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಸೊಲ್ಲನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು:

vÀqÉ

(23ಕ) ಪುಣೆಯಿಂದ ಬಂದ ಮಗನನ್ನು ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಿದ

ರಾಮರಾಯರು ತುಂಬಾ ಚಿಂತೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ.

(23ಚ) ಪುಣೆಯಿಂದ ಬಂದ, ಮಗನನ್ನು ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಿದ

ರಾಮರಾಯರು ತುಂಬಾ ಚಿಂತೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ.

(23ಕ)ದಲ್ಲಿ ಪುಣೆಯಿಂದ ಬಂದ ಒಳಸೊಲ್ಲು (ಬಂದ ಪರಿಚೆರೂಪ) ಅದರ ಬಳಿಕ ಬಂದಿರುವ ಮಗನನ್ನು ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಿದ ಒಳಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿರುವ ಮಗನನ್ನು ಪದದ ಪರಿಚೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ; ಇದಕ್ಕೆ (23ಚ)ದಲ್ಲಿ ಅದು ರಾಮರಾಯರು ಪದದ ಪರಿಚೆಯನ್ನು ಬದಲು, ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು (23ಚ)ದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿರುವ, ಮತ್ತು (23ಕ)ದಲ್ಲಿ ಬಳಸದಿರುವ ತಡೆ (,) ಗುರುತಿನ ಮೂಲಕ ಕಾಣಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಬರಹದ ಗುರುತುಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಬಳಸಬೇಕಿದ್ದಲ್ಲಿ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆಯ ತಿಳಿವೂ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಅವು ನಡೆಸಬೇಕಾಗಿರುವ ಈ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದಾಗ ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳ ಬಳಕೆಯ ಕುರಿತು ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವರಗಳನ್ನು ಮುಂದೆ ಕೊಡಲಾಗುವುದು.

1.8 ತಿರುಳು ಈ ಪಸುಗೆಯಲ್ಲಿ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ ಹೇಗಿರುತ್ತದೆ, ಎಂತಹ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆಯನ್ನು ಈ ಹೊತ್ತಗೆಯಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮಾತಿನ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆಗೂ ಬರಹದ

86/ ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆಗೂ ನಡುವೆ ಎಂತಹ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳೆಲ್ಲ ಇರಬಲ್ಲುವು, ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುವಲ್ಲಿ ಅದು ಎಂತಹ ವಿಶಯಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಒಳಗೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ, ಕನ್ನಡ ಬರಹದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಬರಿಗೆಗಳು ಎಂತಹವು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಎಂತಹ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಬರಹದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಬರಹದ ಗುರುತುಗಳ ಮುಕ್ಯ ಕೆಲಸಗಳೇನು ಎಂಬಂತಹ ಈ ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆಗೆ ಮುನ್ನೋಟವನ್ನೊದಗಿಸುವ ಕೆಲವು ವಿಶಯಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.

English →

Eke →

2. ಪದಗಳ ಇಟ್ಟಳ:
ಹೆಸರುಪದಗಳು

ಮುಕ್ಯವಾಗಿ

2.1 ಮುನ್ನೋಟ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಪರಿಚೆಪದಗಳು ಎಂಬುದಾಗಿ ಮೂರು ಬಗೆಯ ಪದಗಳು ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಾವು ಮೊದಲನೆಯ ಪಸುಗೆಯಲ್ಲಿ ನೋಡಿರುವೆವು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವಕ್ಕೆ ಇಟ್ಟಳ(ಒಳರಚನೆ) ಎಂಬುದಿದೆ ಮತ್ತು ಬೇರೆ ಕೆಲವಕ್ಕೆ ಇಲ್ಲ.

ಹೆಸರುಪದಗಳು, ಎಸಕಪದಗಳು

ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಕಲ್ಲೆದೆ ಪದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಇಟ್ಟಳವಿದೆ: ಅದು ಕಲ್ಲು ಮತ್ತು ಎದೆ ಎಂಬ ಎರಡು ಪದಗಳ ಜೋಡಣೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗಿದೆ; ಮರೆವು ಪದಕ್ಕೂ ಒಂದು ಇಟ್ಟಳವಿದೆ: ಅದು ಮರೆ ಎಂಬ ಪದ ಮತ್ತು ವು ಎಂಬ ಒಟ್ಟು(ಪ್ರತ್ಯಯ)ಗಳ ಸೇರಿಕೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗಿದೆ.

ಆದರೆ, ತಲೆ ಪದಕ್ಕೆ ಇಟ್ಟಳವಿಲ್ಲ; ಅದು ತ್, ಅ, ಲ್, ಎ ಎಂಬ ನಾಲ್ಕು ಬರಿಗೆಗಳ ಸೇರಿಕೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗಿದೆಯೇನೋ ನಿಜ; ಆದರೆ, ಅದರಲ್ಲಿ ಬರುವ ಈ ಬರಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದಕ್ಕೂ ಅವುಗಳದೇ ಆದ ಹುರುಳಿಲ್ಲ; ಇದಲ್ಲದೆ, ಅವನ್ನು ಕಲ್ಲೆದೆ ಎಂಬ ಪದದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುವ ಕಲ್ಲು ಮತ್ತು ಎದೆ ಎಂಬ ಎರಡು ಪದಗಳ ಹಾಗೆ, ಇಲ್ಲವೇ ಮರೆವು ಪದದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುವ ಮರೆ ಎಂಬ ಪದ ಮತ್ತು ವು ಎಂಬ ಒಟ್ಟು ಎಂಬವುಗಳ ಹಾಗೆ ಒಡೆದು ಹೇಳಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ.

ಪದಗಳನ್ನು

ಇಟ್ಟಳವಿರುವ

ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಬೇಕಾದಾಗಲೆಲ್ಲ ಅವುಗಳಿಗೆ ಎಂತಹ ಇಟ್ಟಳವಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿದಿರಲೇಬೇಕೆಂದೇನೂ ಇಲ್ಲ; ಆ ಪದಗಳ ಹುರುಳೇನು, ಮತ್ತು ಅವನ್ನು ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಬಗೆ ಹೇಗೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿದಿದ್ದರೆ ಸಾಕು. ಹೀಗಿದ್ದರೂ, ಹಲವು ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಪದಗಳ ಹುರುಳನ್ನು ಮತ್ತು ಅವನ್ನು ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಬಗೆಯನ್ನು ನೆನಪಿಗೆ ತರಲು, ಅವುಗಳ ಇಟ್ಟಳದ ತಿಳಿವು ನೆರವಿಗೆ ಬರಬಲ್ಲುದು.

88 / ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ

ಇದಲ್ಲದೆ, ಪದಗಳಿಗೆ ಹೊಸ ಹೊಸ ಬಳಕೆಗಳನ್ನು ಕೊಡಲು ಬಯಸುವ ನಲ್ಬರಹಗಾರರಿಗೆ, ಮತ್ತು ತಾವು ಕಂಡುಹಿಡಿದಿರುವ, ಇಲ್ಲವೇ ಬೇರೆ ನುಡಿಗಳ ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ ಓದಿರುವ ಹೊಸ ಹೊಸ ವಿಶಯಗಳನ್ನು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಬರೆದು ತಿಳಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಹೊಸ ಹೊಸ ಪದಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬೇಕೆಂದಿರುವ ಅರಿವಿಗರಿಗೆ ಇವತ್ತು ಪದಗಳ ಇಟ್ಟಳವೆಂತಹದು ಎಂಬುದರ ತಿಳಿವು ನೆರವಿಗೆ ಬರಬಲ್ಲುದು.

ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತಿರುವ

ಒಂದು ಪದವನ್ನು ಇವತ್ತು ಹೇಗೆ (ಎರಡು ಇಲ್ಲವೇ ಹೆಚ್ಚು ಪದಗಳಾಗಿ, ಇಲ್ಲವೇ ಪದ ಮತ್ತು ಒಟ್ಟುಗಳಾಗಿ) ಒಡೆಯಲು ಬರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ಅದಕ್ಕೆ ಇಟ್ಟಳವಿದೆಯೇ, ಇದೆಯಾದರೆ ಅದು ಎಂತಹದು ಎಂಬುದನ್ನು ತೀರ್ಮಾನಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅದು ಏನಾಗಿತ್ತು ಎಂಬುದು ಇಲ್ಲಿ ಮುಕ್ಯವಲ್ಲ.

ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಎಣ್ಣೆ ಪದವನ್ನು ಎಳ್ಳು ಮತ್ತು ನೆಯ್ ಎಂಬ ಎರಡು ಪದಗಳ ಸೇರಿಕೆಯಿಂದ ಉಂಟುಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು; ಆದರೆ, ಇವತ್ತಿನ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಒಂದು ಇಟ್ಟಳವಿರುವ ಪದವೆಂದು ಹೇಳಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ.

ಇದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ತಕಾರದಿಂದ ಮೊದಲಾಗುವ ತಮ್ಮ, ತಂಗಿ, ತಂದೆ, ತಾಯಿ ಎಂಬಂತಹ ನಂಟಸ್ತಿಕೆಯನ್ನು ಹೆಸರಿಸುವ ಪದಗಳಿಗೆಲ್ಲ ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಇಟ್ಟಳವಿತ್ತು; ತಮಿಳಿನ ಇಲ್ಲವೇ ಬೇರೆ ಕೆಲವು ದ್ರಾವಿಡ ನುಡಿಗಳ ಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವನ್ನು ಹೋಲಿಸಿ ನೋಡಿದಾಗ ಈ ವಿಶಯ ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ:

ತಮಿಳು JAzÉÊ
ನುಂದೈ
vÀAzÉÊ

ಕನ್ನಡ ನನ್ನ ತಂದೆಐ
ನಿನ್ನ ತಂದೆಐ ಅವನ ತಂದೆಐ

ತಮಿಳು JAUÉÊ
ನುಂಗೈ
vÀAUÉÊ

ಕನ್ನಡ ನನ್ನ ತಂಗಿಐ ನಿನ್ನ ತಂಗಿಐ ಅವನ ತಂಗಿಐ

ಮೇಲೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ತಮಿಳು ಪದಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿ ನೋಡಿದಾಗ, ಕನ್ನಡದ ತಂದೆ, ತಂಗಿ ಮೊದಲಾದ ನಂಟಸ್ತಿಕೆಯ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗೆ ಬರುವ ತಕಾರವು ತನ್ನ ಎಂಬ ಪದದ ಅಡಕ ರೂಪ ಎಂಬುದು ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ.

ಆದರೆ, ಇವತ್ತಿನ ಕನ್ನಡದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆಯ ಮಟ್ಟಿಗೆ, ಈ ಪದಗಳಿಗೆ ಅಂತಹದೊಂದು ಇಟ್ಟಳವಿದೆಯೆಂದು ಹೇಳಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಯಾಕೆಂದರೆ, ಇವತ್ತು ಈ ಪದಗಳು ನನ್ನ, ನಿನ್ನ ಮೊದಲಾದ ಬೇರೆ ಆಡುಗ ಪದಗಳೊಂದಿಗೂ ಬರುತ್ತಿದ್ದು, ಅವುಗಳ ಮೊದಲಿಗಿರುವ ತಕಾರ ತನ್ನ ಹಿಂದಿನ ಹುರುಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿಲ್ಲ.

2. ಪದಗಳ ಇಟ್ಟಳ: ಹೆಸರುಪದಗಳು / 89

ಹೀಗಿದ್ದರೂ, ಪದಗಳ ಇಟ್ಟಳವೆಂಬುದು ಹೆಚ್ಚಿನೆಡೆಗಳಲ್ಲೂ ಅದನ್ನು ಮೇಲೆಯೇ

ಹೇಗೆ ಉಂಟುಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು ಎಂಬುದರ

ಮೊದಲಿಗೆ ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ.

ಒಂದು ಪದದ ಇಟ್ಟಳವೆಂತಹದು ಎಂಬುದನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ಅದು ಯಾವ ಬಗೆಯ ಪದ (ಹೆಸರುಪದವೇ, ಎಸಕಪದವೇ ಇಲ್ಲವೇ ಪರಿಚೆ ಪದವೇ) ಎಂಬುದನ್ನೂ ತಿಳಿದಿರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಯಾಕೆಂದರೆ, ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪದ ಎಂತಹ ಕೆಲಸವನ್ನು ನಡೆಸಲು ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರ ಮೇಲೂ ಅದಕ್ಕೆ ಎಂತಹ ಇಟ್ಟಳ ಇರಬಲ್ಲುದು ಎಂಬುದು ಅವಲಂಬಿ ಸಿರುತ್ತದೆ.

ಹಾಗಾಗಿ, ಹೆಸರುಪದ, ಎಸಕಪದ ಮತ್ತು ಪರಿಚೆಪದಗಳ ಇಟ್ಟಳಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಬೇರಾಗಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ; ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಸರುಪದಗಳ ಇಟ್ಟಳ ವನ್ನು ಈ ಪಸುಗೆಯಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ಉಳಿದ ಪದಗಳ ಇಟ್ಟಳವನ್ನು ಮುಂದಿನ (ಮೂರನೇ) ಪಸುಗೆಯಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.

2.2 ಸೇರಿಕೆಯ ಒಲವುಗಳು ಪದಗಳಿಗೆ ಒಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ, ಇಲ್ಲವೇ ಎರಡು ಪದಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟು ಸೇರಿಸಿ ಹೊಸ ಪದಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವಾಗ, ಆ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಒಟ್ಟುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಪದಗಳ ಇಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿ ಕೊಳ್ಳುವ ಈ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವಕ್ಕೂ ಹಲವು ಹೊರಪಡಿಕೆಗಳಿರು ತ್ತವೆ. ಹಾಗಾಗಿ, ಅವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಸೇರಿಕೆಯ ಕಟ್ಟಲೆಗಳು ಎಂಬುದಾಗಿ ಕರೆ ಯುವ ಬದಲು, ಸೇರಿಕೆಯ ಒಲವುಗಳು ಎಂಬುದಾಗಿ ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ.

ಇಲ್ಲಿ ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಮೂರು ಬಗೆಯ ಸೇರಿಕೆಯ ಒಲವುಗಳನ್ನು

ಬೇರ್ಪಡಿಸಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ:

(1) ಪದಗಳಿಗೆ ಒಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಒಟ್ಟಿಸಿದ ಪದಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡು

ವಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು,

(2) ಪದಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುಪದಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಜೋಡುಪದಗಳನ್ನು ಉಂಟು

ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು, ಮತ್ತು

(3) ಪದಗಳಿಗೆ ಎಸಕಪದಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಕೂಡುಪದಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡು

ವಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು.

90 / ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ

ಈ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳಿಗಿರುವ ಹಲವು ಹೊರಪಡಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವನ್ನು ಕೆಳಗೆ ತೋರಿಸಿಕೊಡಲಾಗಿದೆ; ಮುಂದೆ ಒಟ್ಟುಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುವಾಗ, ಮತ್ತು ಜೋಡುಪದಗಳ ಮತ್ತು ಕೂಡುಪದಗಳ ಇಟ್ಟಳಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸು ವಾಗ, ಅವುಗಳ ಕುರಿತು ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವರಗಳನ್ನು ಕೊಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಸೇರಿಕೆಯ ಒಲವುಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲವೇ ಕಟ್ಟಲೆಗಳನ್ನು ಬರೆಯಲು ಎರಡು ಹೊಲಬುಗಳನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು: ಪದ ಇಲ್ಲವೇ ಒಟ್ಟುಗಳಿಗೆ ಎರಡು ಇಲ್ಲವೇ ಹೆಚ್ಚು ರೂಪಗಳಿವೆಯೆಂದು ತಿಳಿಸಿ, ಆ ರೂಪಗಳ ಬಳಕೆಯೆಂತಹದು ಎಂಬು ದನ್ನು ತಿಳಿಸುವುದು ಒಂದು ಹೊಲಬು; ಮತ್ತು, ಪದ ಮತ್ತು ಒಟ್ಟುಗಳು ಸೇರಿದಾಗ ಅವುಗಳ ಬರಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ ಯೆಂಬುದಾಗಿ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳ ಮೂಲಕ ಅವುಗಳ ರೂಪಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸು ವುದು ಇನ್ನೊಂದು ಹೊಲಬು.

ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಒಬ್ಬ ಪದದಲ್ಲಿ ಓರ್ `ಒಂದು’ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಒಬ್ ಎಂಬ ರೂಪ ಇದೆ, ಮತ್ತು ಅದರ ಬಳಿಕ ಬಂದಿರುವ ವ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಬ ರೂಪ ಇದೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಹೇಳಬಹುದು (ಒಬ್+ಬ>ಒಬ್ಬ); ಇಲ್ಲವೇ ಓರ್ ಪದಕ್ಕೆ ವ ಒಟ್ಟು ಸೇರಿದಾಗ, ಅದರಲ್ಲಿರುವ ಓ ತೆರೆಯುಲಿ ಗಿಡ್ಡವಾಗುತ್ತದೆ, ರಕಾರ ಬಕಾರವಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ವ ಒಟ್ಟಿನ ವಕಾರವೂ ಬಕಾರವಾಗುತ್ತದೆ (ಓರ್+ ವ>ಒಬ್ಬ) ಎಂದೂ ಹೇಳಬಹುದು.

ರೂಪಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಬಳಕೆ', ಮತ್ತು ರೂಪದ ಮಾರ್ಪಾಡು’ ಎಂಬ ಈ ಎರಡು ಹೊಲಬುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದಾದರೂ ಒಂದನ್ನೇ ಎಲ್ಲಾ ಕಡೆ ಗಳಲ್ಲೂ ಬಳಸಹೋದರೆ, ಅಂತಹ ಬರಹ ಕೆಲವೆಡೆಗಳಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ತೊಡಕಿನ ದಾಗಬಲ್ಲುದು; ಹಾಗಾಗಿ, ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಸೇರಿಕೆಯ ಒಲವುಗಳನ್ನು ಬರೆ ಯುವಲ್ಲಿ, ಅವನ್ನು ಓದಲು ಹೆಚ್ಚು ಸುಳುವಾಗುವ ಹಾಗೆ, ಈ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಹೊಲಬುಗಳನ್ನು ಬೆರಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.

2.2.1 ಪದಗಳ ಕೊನೆಯ ತೆರೆಯುಲಿ ಬಿದ್ದುಹೋಗುವುದು ಎರಡು ತೆರೆಯುಲಿಗಳು ಒಟ್ಟಾದಾಗ, ಮೊದಲನೆಯ ತೆರೆಯುಲಿ ಬಿದ್ದುಹೋಗು ತ್ತದೆ. ಈ ಒಲವನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಮೂರು ಬಗೆಯ ಎತ್ತುಗೆಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ:

ಒಟ್ಟಿಸಿದ ಪದ:
ಜೋಡುಪದ: ಕೂಡುಪದ:

Cl+EPÉ
ಗಾಯ+ಆಳು ಹೆಸರು+ಇಡು

DnPÉ ಗಾಯಾಳು ಹೆಸರಿಡು

2. ಪದಗಳ ಇಟ್ಟಳ: ಹೆಸರುಪದಗಳು / 91

ಒಟ್ಟಿಸಿದ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಮಾರ್ಪಾಡು ಎಲ್ಲಾ ತೆರೆಯುಲಿಗಳನ್ನೂ ತಾಗು ತ್ತದೆ; ಆದರೆ, ಜೋಡುಪದಗಳಲ್ಲಿ ಉಕಾರ ಮತ್ತು ಅಕಾರಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ತಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಕೂಡುಪದಗಳಲ್ಲಿ ಉಕಾರವನ್ನು ಮತ್ತು ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪಗಳ ಕೊನೆಯ ಇಕಾರವನ್ನು ಮಾತ್ರ ತಾಗುತ್ತದೆ.

(1) ಒಟ್ಟಿಸಿದ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಮಾರ್ಪಾಡು ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ತೆರೆಯುಲಿಗಳ ಸೇರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ:

E+E>E

J+E>E

G+E >E

C+E>E

E+J>J G+J >J C+J>J E+G >G J+G >G J+C>C G+C>C

G+D>D

wjPÉ ಹಟ್ಟಿಗೆ zÁjUÀ ಹಿತ್ತಾಳಿಗ ಹೆಣಿಲು ಮೂಡಿಗೆ ನಂಬಿಕೆ ಕಮ್ಮಿಸು ಕೊಯಿಲು »Ar ಒಕ್ಕಲಿಗ ತೋಟಿಗ ಸಾಲಿಗಿತ್ತಿ ಹುಚ್ಚಾಟಿಕೆ ಲೋಳೆ PÀmÉÖ ನೆಲೆ UÀqÀÄ ಗಳು ಬೊಕ್ಕಣ ಕೆತ್ತನೆ

wj+EPÉ
ಹಟ್ಟಿ+ಇಗೆ
zÁj+EUÀ
ಹಿತ್ತಾಳೆ+ಇಗ ಹೆಣೆ+ಇಲು ಮೂಡೆ+ಇಗೆ ನಂಬು+ಇಕೆ ಕಮ್ಮು+ಇಸು ಕೊಯ್ಯು+ಇಲು »AqÀÄ+E
ಒಕ್ಕಲು+ಇಗ ತೋಟ+ಇಗ ಸಾಲಿಗ+ಇತ್ತಿ ಹುಚ್ಚಾಟ+ಇಕೆ ಲೋಳಿ+ಎ PÀlÄÖ+J
£É®+J
UÀr+G
UÀ¼É+G
ಬೊಕ್ಕೆ+ಅಣ ಕೆತ್ತು+ಅನೆ ಬೀಸು+ಅಣ್(ಇಗೆ) ಬೀಸಣಿಗೆ ಕೆಮ್ಮಲು ಕೆಮ್ಮು+ಅಲು ಮುಚ್ಚಳ ಮುಚ್ಚು+ಅಳ ಜೋಡಣೆ ಜೋಡು+ಅಣೆ ಚೆಲುವ ಚೆಲುವು+ಅ ಒತ್ತಾಯ ಒತ್ತು+ಆಯ PÁzÁ½ ಕಾದು+ಆಳಿ

92 / ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ

ಮುಂದೆ ಕೆಲವು ಒಟ್ಟುಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುವಾಗ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಬಗೆಯ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು ನಡೆದಿವೆಯೆಂದು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ; ಎತ್ತುಗೆ ಗಾಗಿ, ಸು ಬರಿಗೆಕಂತೆಯಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಕೆಲವು ಎಸಕಪದಗಳಿಗೆ ಇಕೆ ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಾಗ, ಅವುಗಳ ಕೊನೆಯ ಸು ಬರಿಗೆಕಂತೆ ಬಿದ್ದುಹೋಗು ತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಇಕೆ ಒಟ್ಟಿನ ಇಕಾರವೂ ಬಿದ್ದುಹೋಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದಾಗಿ 2.4.1(2-3)ರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಅರಸು-ಅರಕೆ, ಬಯಸು- ಬಯಕೆ, ಹರಸು-ಹರಕೆ ಮೊದಲಾದ ಪದಗಳನ್ನು ಎತ್ತುಗೆಯಾಗಿ ಕೊಡ ¯ÁVzÉ.

ಈ ರೀತಿ ವರ್ಣಿಸುವ ಬದಲು, ಈ ಪದಗಳು ಮೇಲಿನ ಕಟ್ಟಲೆಗೆ ಹೊರ ಪಡಿಕೆಗಳೆಂದೂ ಹೇಳಬಲ್ಲೆವು; ಯಾಕೆಂದರೆ, ಪದದ ಕೊನೆಯ ಸು ಬಿದ್ದು ಹೋದ ಮೇಲೆ ಉಳಿದಿರುವ ಅರ-, ಬಯ-, ಹರ- ಎಂಬುವಕ್ಕೆ ಇಕೆ ಒಟ್ಟು ಸೇರಿದಾಗ, ಅವುಗಳ ಅಕಾರ ಬಿದ್ದುಹೋಗುವ ಬದಲು, ಅದರ ಬಳಿಕ ಬಂದ ಇಕೆ ಒಟ್ಟಿನ ಇಕಾರ ಬಿದ್ದುಹೋಗಿದೆಯೆಂದೂ ಹೇಳಬಹುದು.

ಇಂತಹದೇ ಮಾರ್ಪಾಡು ಇಸು ಒಟ್ಟಿನ ಬಳಕೆಯಲ್ಲೂ ನಡೆದಿದೆ; ಕೆಲವು ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಅದರ ಇಕಾರ ಬಿದ್ದುಹೋಗಿರುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು: ನೆಲೆ- ನೆಲಸು, ಬಳೆ-ಬಳಸು; ಇಂತಹ ಪದಗಳೂ ಮೇಲಿನ ಒಲವಿಗೆ ಹೊರಪಡಿಕೆ ಗಳೆಂದು ಹೇಳಬಹುದು (3.2.3(1) ನೋಡಿ).

(2) ಜೋಡುಪದಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಮಾರ್ಪಾಡು ಉಕಾರ ಮತ್ತು ಅಕಾರಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ತಾಗುತ್ತದೆ; ಪದಗಳ ಕೊನೆಯ ಇಕಾರ ಇಲ್ಲವೇ ಎಕಾರ ಬಿದ್ದು ಹೋಗುವ ಬದಲು, ಅವುಗಳ ಬಳಿಕ ಯಕಾರ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

1. ಮೊದಲನೆಯ ಪದದ ಕೊನೆಯ ಉಕಾರ ಬಿದ್ದುಹೋಗಿರುವುದು: G+E>E G+J>J G+K>K G+G>G G+H>H G+M>M G+N>N G+C>C G+D>D

ಕಲ್ಲು+ಇದ್ದಲು ಆಳು+ಎಣಿಕೆ ನೂಲು+ಏಣಿ ಗೂರು+ಉಬ್ಬಸ ಕೀಲು+ಊತ ಮದ್ದು+ಒರೆ ಗುರುತು+ಓಲೆ ಕೇಡು+ಅಳಿಕ ಬಯಲು+ಆಟ

ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಆಳೆಣಿಕೆ ನೂಲೇಣಿ ಗೂರುಬ್ಬಸ ಕೀಲೂತ ಮದ್ದೊರೆ ಗುರುತೋಲೆ ಕೇಡಳಿಕ ಬಯಲಾಟ

1. ಮೊದಲನೆಯ ಪದದ ಕೊನೆಯ ಅಕಾರ ಬಿದ್ದುಹೋಗಿರುವುದು: C+J>J C+G>G

ಕೆಟ್ಟ+ಎಣಿಸು ಕಳ್ಳ+ಉಸುಕು

ಕೆಟ್ಟೆಣಿಸು ಕಳ್ಳುಸುಕು

2. ಪದಗಳ ಇಟ್ಟಳ: ಹೆಸರುಪದಗಳು / 93

C+H>H C+M>M C+C>C C+D>D

ಕೆಟ್ಟ+ಊರು ಕಳ್ಳ+ಒಪ್ಪ ದೊಡ್ಡ+ಅಮ್ಮ ಗಾಯ+ಆಳು

ಕೆಟ್ಟೂರು ಕಳ್ಳೊಪ್ಪ ದೊಡ್ಡಮ್ಮ ಗಾಯಾಳು

1. ಮೊದಲನೆಯ ಪದದ ಕೊನೆಯ ಇಕಾರ ಉಳಿದು, ಯಕಾರ ಸೇರಿರುವುದು: ತಳಿ+ಇಳಿಕೆ E+E>E¬Ä UÁ½+FgÀ E+F>E¬Äà E½+JtÂPÉ E+J>EAiÉÄ G°+KgÀÄ E+K>EAiÉÄà ತಳಿ+ಉಳಿಕೆ E+G>EAiÀÄÄ VAr+H½UÀ E+H>EAiÀÄÆ E+M>EAiÉÆ ಬದಿ+ಒಲವು ಇ+ಓ>ಇಯೋ ಉಲಿ+ಓದು ಪೂಚಿ+ಅಳಿಕ E+E>EAiÀÄ ಕೂಲಿ+ಆಳು E+>EAiÀiÁ

ತಳಿಯಿಳಿಕೆ ಗಾಳಿಯೀರ ಇಳಿಯೆಣಿಕೆ ಉಲಿಯೇರು ತಳಿಯುಳಿಕೆ ಗಿಂಡಿಯೂಳಿಗ ಬದಿಯೊಲವು ಉಲಿಯೋದು ಪೂಚಿಯಳಿಕ ಕೂಲಿಯಾಳು

1. ಮೊದಲನೆಯ ಪದದ ಕೊನೆಯ ಎಕಾರ ಉಳಿದು, ಯಕಾರ ಸೇರಿರುವುದು: J+J>JAiÉÄ J+K>JAiÉÄÃ J+G>JAiÀÄÄ J+H>JAiÀÄÆ J+M>JAiÉÆ J+C>JAiÀÄ J+D>JAiÀiÁ

ಕೊರೆಯೆಣಿಕೆ ಮಲೆಯೇರುಗ ಎದೆಯುರಿ ಮೊಲೆಯೂಡಿಕೆ ಸಣ್ಣಿಗೆಯೊರಲು ಓಲೆಯರೆ ಅಂಚೆಯಾಳು

ಕೊರೆ+ಎಣಿಕೆ ಮಲೆ+ಏರುಗ JzÉ+Gj ಮೊಲೆ+ಊಡಿಕೆ ಸಣ್ಣಿಗೆ+ಒರಲು N¯É+CgÉ ಅಂಚೆ+ಆಳು

ಜೋಡುಪದಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಈ ಮಾರ್ಪಾಡಿಗೆ ಎಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆ ಗೊಳ್ಳುವ ಮುಂದೆ, ಹಿಂದೆ, ಮೇಲೆ, ಬೇರೆ ಮತ್ತು ಒಡನೆ ಎಂಬ ಪರಿಚೆಪದಗಳು ಹೊರಪಡಿಕೆಗಳಾಗಿವೆ. ಇವುಗಳ ಬಳಿಕ ತೆರೆಯುಲಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲಾಗುವ ಪದ ಸೇರಿದಾಗ, ಈ ಪದಗಳ ಕೊನೆಯ ಎಕಾರ ಬಿದ್ದು ಹೋಗುತ್ತದೆ: ಮುಂದಾಳು (ಮುಂದೆ+ಆಳು), ಹಿಂದೇಟು (ಹಿಂದೆ+ಏಟು), ಬೇರೊಬ್ಬ (ಬೇರೆ+ಒಬ್ಬ), ಒಡನಾಡಿ (ಒಡನೆ+ಆಡಿ).

(3) ಕೂಡುಪದಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಮಾರ್ಪಾಡು ಉಕಾರವನ್ನು ಮತ್ತು ಎಸಕ ಪದಗಳ ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪದ ಇಕಾರವನ್ನು ಮಾತ್ರ ತಾಗುತ್ತದೆ; ಎಂದರೆ, ಮೊದಲನೆಯ ಪದ ಉಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಂಡಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಇಲ್ಲವೇ ಅದು ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪವಾಗಿದ್ದು ಇಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಂಡಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಅದರ ಕೊನೆಯ ತೆರೆಯುಲಿ (ಉಕಾರ ಇಲ್ಲವೇ ಇಕಾರ) ಬಿದ್ದುಹೋಗುತ್ತದೆ.

94 / ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ

ಇದಕ್ಕೆ ಬದಲು, ಮೊದಲನೆಯ ಪದ ಇಕಾರ, ಎಕಾರ ಇಲ್ಲವೇ ಅಕಾರ ದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಂಡಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಆ ತೆರೆಯುಲಿ (ಇ, ಎ ಇಲ್ಲವೇ ಅ) ಬಿದ್ದು ಹೋಗದೆ ಉಳಿದಿರುತ್ತದೆ; ಇದಲ್ಲದೆ, ಇಕಾರ ಮತ್ತು ಎಕಾರಗಳ ಬಳಿಕ ಯಕಾರ ಬರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅಕಾರದ ಬಳಿಕ ವಕಾರ ಬರುತ್ತದೆ.

1. ಮೊದಲನೆಯ ಪದದ ಕೊನೆಯ ಉಕಾರ ಬಿದ್ದುಹೋಗಿರುವುದು: G+E>E G+J>J G+K>K G+H>H G+M>M G+C>C G+D>D

ಕಿಚ್ಚು+ಇಡು ಕಾಲು+ಎಳೆ ಈಡು+ಏರು ಕಾಲು+ಊರು ಸೆರಗು+ಒಡ್ಡು ಕಣ್ಣು+ಅರಸು ಪಾರು+ಆಗು

QaÑqÀÄ ಕಾಲೆಳೆ ಈಡೇರು ಕಾಲೂರು ಸೆರಗೊಡ್ಡು ಕಣ್ಣರಸು ಪಾರಾಗು

1. ಮೊದಲನೆಯ ಪದ ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪವಾಗಿದ್ದು, ಅದರ ಕೊನೆಯ ಇಕಾರ

ಬಿದ್ದುಹೋಗಿರುವುದು:

E+E>E E+K>K E+D>D

ಹಣಿಕಿ+ಇಕ್ಕು GQÌ+KgÀÄ ಹೊರಳಿ+ಆಡು

ಹಣಿಕಿಕ್ಕು ಉಕ್ಕೇರು ಹೊರಳಾಡು

1. ಮೊದಲನೆಯ ಪದ ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪವಲ್ಲದಿದ್ದು, ಅದರ ಕೊನೆಯ ಇಕಾರ

ಉಳಿದು, ಅದರ ಬಳಿಕ ಯಕಾರ ಸೇರಿರುವುದು:

E+E>E¬Ä E+J>EAiÉÄ E+K>EAiÉÄà E+H>EAiÀÄÆ E+M>EAiÉÆ E+D>EAiÀiÁ

ಗುರಿ+ಇಡು ಕೇಳ್ವಿ+ಎತ್ತು §Ar+KgÀÄ ಮಂಡಿ+ಊರು PÀÄr+MqÉ ಗುರಿ+ಆಗು

ಗುರಿಯಿಡು ಕೇಳ್ವಿಯೆತ್ತು ಬಂಡಿಯೇರು ಮಂಡಿಯೂರು ಕುಡಿಯೊಡೆ ಗುರಿಯಾಗು

1. ಮೊದಲನೆಯ ಪದದ ಕೊನೆಯ ಎಕಾರ ಉಳಿದು, ಅದರ ಬಳಿಕ ಯಕಾರ ಸೇರಿರು

ವುದು:

J+E>J¬Ä J+J>JAiÉÄ J+K>JAiÉÄà J+H>JAiÀÄÆ J+M>JAiÉÆ J+C>JAiÀÄ J+D>JAiÀiÁ

ಎವೆ+ಇಕ್ಕು ತಲೆ+ಎತ್ತು ಹೊರೆ+ಏರು ನೆಲೆ+ಊರು CUÉ+MqÉ CgÉ+ClÄÖ JqÉ+DqÀÄ

ಎವೆಯಿಕ್ಕು ತಲೆಯೆತ್ತು ಹೊರೆಯೇರು ನೆಲೆಯೂರು ಅಗೆಯೊಡೆ ಅರೆಯಟ್ಟು ಎಡೆಯಾಡು

2. ಪದಗಳ ಇಟ್ಟಳ: ಹೆಸರುಪದಗಳು / 95

1. ಮೊದಲನೆಯ ಪದದ ಕೊನೆಯ ಅಕಾರ ಉಳಿದು, ಅದರ ಬಳಿಕ ವಕಾರ ಸೇರಿರು

ವುದು:

C+E>C« C+M>CªÉÇ C+D>CªÁ

ಕದ+ಇಕ್ಕು ಪಂತ+ಒಡ್ಡು ಚಲ್ಲ+ಆಡು

ಕದವಿಕ್ಕು ಪಂತವೊಡ್ಡು ಚಲ್ಲವಾಡು

ಕೂಡುಪದಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಈ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳಿಗೂ ಮುಂದೆ, ಹಿಂದೆ, ಮೇಲೆ, ಬೇರೆ, ಮತ್ತು ಒಡನೆ ಪರಿಚೆಪದಗಳು ಹೊರಪಡಿಕೆಗಳಾಗಿವೆ; ಅವು ಗಳ ಬಳಿಕ ತೆರೆಯುಲಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲಾಗುವ ಪದ ಸೇರಿದಾಗ, ಅವುಗಳ ಕೊನೆಯ ಎಕಾರ ಬಿದ್ದುಹೋಗುತ್ತದೆ: ಮುಂದಾಗು (ಮುಂದೆ+ಆಗು), ಮುಂದಿಡು (ಮುಂದೆ+ಇಡು), ಹಿಂದಟ್ಟು (ಹಿಂದೆ+ಅಟ್ಟು), ಹಿಂದುಳಿ (ಹಿಂದೆ+ಉಳಿ), ಬೇರಾಗು (ಬೇರೆ+ಆಗು), ಒಡನಾಡು (ಒಡನೆ+ಆಡು)

ಇದಲ್ಲದೆ, ಗೆ ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಪರಿಚೆಪದಗಳೂ ಇವಕ್ಕೆ ಹೊರ ಪಡಿಕೆಗಳಾಗಿವೆ: ಹೊರಗಿಡು (ಹೊರಗೆ+ಇಡು), ಕೆಳಗಿರು (ಕೆಳಗೆ+ಇರು), ಹೊರಗಾಗು (ಹೊರಗೆ+ಆಗು).

2.2.2 ತೆರೆಯುಲಿಗಳ ಮೊದಲು ಮುಚ್ಚುಲಿ ಇಮ್ಮಡಿಯಾಗುವುದು ಮೊದಲನೆಯ ಪದದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಯ್, ನ್, ಣ್, ರ್, ಲ್, ಸ್, ಮತ್ತು ಳ್ ಮುಚ್ಚುಲಿಗಳು ಅವುಗಳ ಬಳಿಕ ತೆರೆಯುಲಿ ಬಂದಾಗ ಇಮ್ಮಡಿ ಯಾಗುತ್ತವೆ; ಮತ್ತು ಈ ರೀತಿ ಇಮ್ಮಡಿಯಾದಾಗ, ಸಕಾರ ಚಕಾರವಾಗುತ್ತದೆ. ಒಟ್ಟಿಸಿದ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಮಾರ್ಪಾಡು ಅ ಮತ್ತು ಆ ತೆರೆಯುಲಿಗಳು ಬಂದಾಗ ಮಾತ್ರ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣ ಬಹುದು:

1. ಒಟ್ಟಿಸಿದ ಪದಗಳಲ್ಲಿ:
   ಯಕಾರ ®PÁgÀ
   tPÁgÀ

ಕಯ್+ಆರೆ ನಲ್+ಅ
vÀuï-CUÉ
ನುಣ್+ಅಗೆ ZÀ£ï+C
PÀgï+CUÉ
ಬೆಳ್+ಅಗೆ ತೆಳ್+ಅಗೆ
ಬೆಸ್+ಅಗೆ

ನಕಾರ
gÀPÁgÀ
ಳಕಾರ

ಸಕಾರ

ಕಯ್ಯಾರೆ ನಲ್ಲ (ನಲ್ಲೆ) vÀtÚUÉ ನುಣ್ಣಗೆ ಚನ್ನ ಕರ್ರಗೆ ಬೆಳ್ಳಗೆ ತೆಳ್ಳಗೆ ಬೆಚ್ಚಗೆ

96 / ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ

ಆದರೆ, ಉಳ್-ಒಳಗೆ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಅಗೆ ಒಟ್ಟು ಸೇರಿದಾಗ, ಮತ್ತು ಉಳ್- ಒಳ, ಕೀಳ್-ಕೆಳ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಅ ಒಟ್ಟು ಸೇರಿದಾಗ ಳಕಾರ ಇಮ್ಮಡಿಯಾಗಿಲ್ಲ.

ಇದಲ್ಲದೆ, ಬೇರೆ ತೆರೆಯುಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲಾಗುವ ಒಟ್ಟುಗಳು ಸೇರಿದಾಗ ಈ ಮುಚ್ಚುಲಿಗಳು ಇಮ್ಮಡಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಹೆರ್-ಹಿರಿ, ಮಾರ್-ಮರು, ತೆಳ್-ತೆಳು, ಬೆಳ್-ಬಿಳಿ, ನುಣ್-ನುಣುಪು, ಇನ್-ಇನಿ, ಒಳ್-ಒಳಿತು, ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು.

ಮತ್ತು ಕಿರ್-ಕಿರಿ ಎಂಬ

PÁgï-PÀj,

ಜೋಡುಪದಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕೂಡುಪದಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಮಾರ್ಪಾಡು ಅ ತೆರೆ ಯುಲಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಬೇರೆ ತೆರೆಯುಲಿಗಳು ಸೇರಿದಾಗಲೂ ನಡೆಯುತ್ತದೆ; ಇದನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು:

1. ಜೋಡುಪದಗಳಲ್ಲಿ: ಯಕಾರ

ನಕಾರ

tPÁgÀ
®PÁgÀ
ಳಕಾರ

1. ಕೂಡುಪದಗಳಲ್ಲಿ: ಯಕಾರ

ನಕಾರ

ಮಯ್+ಅವುತೆ ಮಯ್+ಇಳಿತ ಮಯ್+ಒಳಿತು ಇನ್+ಉಣಿಸು ಕೆನ್+ಅಕ್ಕಿ
ಮುನ್+ಇರುಳು ಮುನ್+ಎಣಿಕೆ ಹಿನ್+ಒಟ್ಟು ತಣ್+ಎಲರು ನಲ್+ಉಣಿಸು ಬೆಳ್+ಅಡಿ ಬೆಳ್+ಆನೆ ಬೆಳ್+ಉಳ್ಳಿ ಬೆಳ್+ಎಲೆ

ಮಯ್+ಇಕ್ಕು ಕಯ್+ಊರು ಮಯ್+ಒಡ್ಡು ಮುನ್+ಎಣಿಸು ಮುನ್+ಒರೆ ಮುನ್+ಓರು

ಮಯ್ಯವುತೆ ಮಯ್ಯಿಳಿತ ಮಯ್ಯೊಳಿತು ಇನ್ನುಣಿಸು ಕೆನ್ನಕ್ಕಿ ಮುನ್ನಿರುಳು ಮುನ್ನೆಣಿಕೆ ಹಿನ್ನೊಟ್ಟು ತಣ್ಣೆಲರು ನಲ್ಲುಣಿಸು ಬೆಳ್ಳಡಿ ಬೆಳ್ಳಾನೆ ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ ಬೆಳ್ಳೆಲೆ

ಮಯ್ಯಿಕ್ಕು ಕಯ್ಯೂರು ಮಯ್ಯೊಡ್ಡು ಮುನ್ನೆಣಿಸು ಮುನ್ನೊರೆ ಮುನ್ನೋರು

2. ಪದಗಳ ಇಟ್ಟಳ: ಹೆಸರುಪದಗಳು / 97

ಮುಚ್ಚುಲಿ ಇಮ್ಮಡಿಯಾಗುವ ಈ ಮಾರ್ಪಾಡು ಅವುಗಳ ಮೊದಲು ಉದ್ದ ತೆರೆಯುಲಿ ಇರುವಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ: ಕಾರಡವಿ, ಹೇರಾನೆ, ಕೀಳಾಳು, ಮಾರುಲಿ, ಮಾರೋರು, ಹೇರಳ, ಓರಗೆ.

2.2.3 ಎಸಕಪದಗಳ ಕೊನೆಯ ಎಕಾರ ಅಕಾರವಾಗುವುದು ಎಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಎಸಕಪದಗಳಿಗೆ ಮುಚ್ಚುಲಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲಾಗುವ ಒಟ್ಟು ಸೇರಿದಾಗ, ಎಕಾರ ಅಕಾರವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಮಾರ್ಪಾಡು ಒಟ್ಟಿಸಿದ ಪದ ಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ; ಇದನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಹೆಸರುಪದದೊಟ್ಟು ಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ:

vÉ

ನಡೆ+ತೆ
C¼É+vÉ
CUÉ+vÉ
ವಣ್ ಬರೆ+ವಣ್(ಇಗೆ) ಬೆಳೆ+ವಣ್(ಇಗೆ) ಮೆರೆ+ವಣ್(ಇಗೆ)

PÀ JgÉ+PÀ

ªÀÅ

¥ÀÅ

ಕೊರೆ+ಕ
C¼É+PÀ
ಕಳೆ+ವು
ಕಡೆ+ವು
ಮರೆ+ವು
ಕಲೆ+ಪು
ಹೊಳೆ+ಪು ಪಡೆ+ಪು
ಹ ಬರೆ+ಹ
ವಳಿ ನಡೆ+ವಳಿ
ವೆ ಮರೆ+ವೆ
ಕು ಒಡೆ+ಕು
ಕುಳಿ ಎಳೆ+ಕುಳಿ
ಗುಳಿ ಮರೆ+ಗುಳಿ ಕೊಳೆ+ಚೆ
ZÉ « ಮರೆ+ವಿ
ಹು ಹೊಳೆ+ಹು

ನಡತೆ C¼ÀvÉ CUÀvÉ ಬರವಣಿಗೆ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮೆರವಣಿಗೆ JgÀPÀ ಕೊರಕ C¼ÀPÀ ಕಳವು ಕಡವು ಮರವು ಕಲಪು ಹೊಳಪು ಪಡಪು ಬರಹ ನಡವಳಿ ಮರವೆ MqÀPÀÄ ಎಳಕುಳಿ ಮರಗುಳಿ ಕೊಳಚೆ ಮರವಿ ಹೊಳಹು

ಎಸಕಪದಗಳಿಗೆ ಒಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಬೇರೆ ಎಸಕಪದಗಳನ್ನು ಉಂಟು

ಮಾಡುವಲ್ಲೂ ಈ ಮಾರ್ಪಾಡು ನಡೆಯುತ್ತದೆ:

98 / ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ

ಚು ಕಳೆ+ಚು
JgÉ+ZÀÄ
ತೊಲೆ+ಗು UÀÄ ಕು ದೊರೆ+ಕು
ಕಲೆ+ಕು
ಕೆಡೆ+ವು

ªÀÅ

ಕಳಚು JgÀZÀÄ ತೊಲಗು ದೊರಕು ಕಲಕು ಕೆಡವು

ಎಸಕಪದಗಳಿಂದ ಪರಿಚೆ ಪದಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವಲ್ಲಿ ಈ ಮಾರ್ಪಾಡನ್ನು

ಕೆಳಗಿನ ಒಟ್ಟುಗಳ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು:

PÀ-®Ä

PÀÄ

ಕೊರೆ+ಕ-ಲು ಸವೆ+ಕ-ಲು ಕೊಳೆ+ಕು
ಕೆರೆ+ಕು

ಕೊರಕಲು ಸವಕಲು ಕೊಳಕು ಕೆರಕು

ಈ ಒಲವಿಗೆ ಒಂದು ಮುಕ್ಯವಾದ ಹೊರಪಡಿಕೆಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸ ಬಹುದು: ಎಸಕಪದಗಳಿಗೆ ತ ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಾಗ ಎಕಾರ ಬದಲಾಗದೆ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ:

ಕೆರೆ ಕೆರೆತ CUÉ CUÉvÀ ಕಲೆ ಕಲೆತ ಬಗೆ ಬಗೆತ

PÉÆgÉ £ÉUÉ PÉÆqÉ ಸವೆ

ಕೊರೆತ ನೆಗೆತ ಕೊಡೆತ ಸವೆತ

ಬೇರೆಯೂ ಹಲವು ಹೊರಪಡಿಕೆಗಳು ಈ ಒಲವಿಗಿದ್ದು, ಅವುಗಳನ್ನು

ಮುಂದೆ ಈ ಒಟ್ಟುಗಳ ವಿವರವನ್ನು ಕೊಡುವಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಿಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

ಈ ಮಾರ್ಪಾಡು ಎಸಕಪದಗಳ ಕೊನೆಯ ಎಕಾರವನ್ನು ತಾಗುವುದಲ್ಲದೆ, ಹೆಸರುಪದಗಳ ಕೊನೆಯ ಎಕಾರವನ್ನು ತಾಗುವುದಿಲ್ಲ: ಗ (ಸೆರೆಗ), ಗಾರ (ಕೊಲೆಗಾರ), ತನ (ಮನೆತನ), ಯ (ಒಡೆಯ) ಮೊದಲಾದ ಒಟ್ಟುಗಳ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.

ಜೋಡುಪದಗಳಲ್ಲಿ (ಸೆಳೆಗಲ್ಲು, ಬೆಳೆಹಕ್ಕಿ, ನಡೆಹಾದಿ) ಮತ್ತು ಕೂಡುಪದಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಮಾರ್ಪಾಡು ನಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ; ಕೂಡುಪದಗಳಲ್ಲಿ ಎಸಕ ಪದಗಳು ನೇರವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗದೆ ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬರುವುದರಿಂದ (ಬರೆದಿಡು, ಮರೆತುಬಿಡು), ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಮಾರ್ಪಾಡು ನಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ; ಈ ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪದಲ್ಲಿರುವ ಹಿಂಬೊತ್ತಿನ ಇಲ್ಲವೇ ಮುಂಬೊತ್ತಿನ

2. ಪದಗಳ ಇಟ್ಟಳ: ಹೆಸರುಪದಗಳು / 99

ಒಟ್ಟು ಬಿದ್ದು ಹೋದಾಗಲೂ ಎಕಾರ ಬದಲಾಗದೆ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ (ತಡೆಹಿಡಿ, ಒರೆಹಚ್ಚು, ನೆನೆಹಾಕು).

2.2.4 ಉದ್ದ ತೆರೆಯುಲಿ ಗಿಡ್ಡವಾಗುವುದು ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಪರಿಚೆ ಮತ್ತು ಎಣಿಕೆಬೇರುಗಳನ್ನು ಜೋಡುಪದಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದಾಗ, ಅವುಗಳ ಬಳಿಕ ಮುಚ್ಚುಲಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲಾಗುವ ಪದ ಬಂದಿರು ವಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಉದ್ದ ತೆರೆಯುಲಿ ಗಿಡ್ಡವಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ತೆರೆಯುಲಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲಾಗುವ ಪದ ಬಂದಿರುವಲ್ಲಿ ಅದು ಬದಲಾಗದೆ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಈ ಎಲ್ಲಾ ಪದಗಳ ಬಳಕೆಯಲ್ಲೂ ಮೇಲಿನ ಒಲವಿಗೆ ಹೊರಪಡಿಕೆಗಳಿವೆ; ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವನ್ನು ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ ಕೆಳಗೆ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ:

(1) ಪೇರ್/ಹೇರ್ ಮುಚ್ಚುಲಿ ಬಂದಿರುವಲ್ಲಿ ಪೇರ್+ಕತೆ ಪೇರ್+ಮಾತು ಪೇರ್+ಚೂಟಿ ಹೇರ್+ಕಳ್ಳ ಹೇರ್+ಹಾವು ಹೇರ್+ದಾರಿ

ಪೆರ್ಕತೆ ಪೆರ್ಮಾತು ಪೆರ್ಚೂಟಿ ಹೆಗ್ಗಳ್ಳ ಹೆಬ್ಬಾವು ಹೆದ್ದಾರಿ

ತೆರೆಯುಲಿ ಬಂದಿರುವಲ್ಲಿ ಪೇರ್+ಅರಸು ಪೇರ್+ಉರಿ ಪೇರ್+ಆಳು ಹೇರ್+ಅಡವಿ ಹೇರ್+ಊರು ಹೇರ್+ಆನೆ

ಪೇರರಸು ಪೇರುರಿ ಪೇರಾಳು ಹೇರಡವಿ ಹೇರೂರು ಹೇರಾನೆ

(2) ಕೇಸು (ಈ ಪದದ ಏ ತೆರೆಯುಲಿ ಮುಚ್ಚುಲಿ ಬಂದಿರುವಲ್ಲಿ ಗಿಡ್ಡವಾಗುವುದು

ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಇ ಎಂದಾಗುತ್ತದೆ):

ಮುಚ್ಚುಲಿ ಬಂದಿರುವಲ್ಲಿ ಕೇಸು+ಕಣ್ಣು ಕೇಸು+ಕಲ್ಲು ಕೇಸು+ಪೆÇನ್ನು

ಕಿಸುಗಣ್ಣು ಕಿಸುಗಲ್ಲು ಕಿಸುವೊನ್ನು

ತೆರೆಯುಲಿ ಬಂದಿರುವಲ್ಲಿ ಕೇಸು+ಉರಿ ಕೇಸು+ಅಕ್ಕಿ ಕೇಸು+ಒಡಲು

ಕೇಸುರಿ ಕೇಸಕ್ಕಿ ಕೇಸೊಡಲು

(3) ಮಾರು/ಮಾರ್ ಮುಚ್ಚುಲಿ ಬಂದಿರುವಲ್ಲಿ ಮಾರು+ಹುಟ್ಟು ಮರುಹುಟ್ಟು ಮಾರು+ಮಾತು ಮರುಮಾತು ಮಾರು+ಬಳಕೆ ಮಾರು+ಸಲಿಕೆ ಮಾರು+ನೋಟ ಮರುನೋಟ ಮಾರು+ದಿನ ಮಾರು+ಮಯ್ ಮರುಮಯ್

ಮರುಬಳಕೆ ಮರುಸಲಿಕೆ

ಮರುದಿನ

ತೆರೆಯುಲಿ ಬಂದಿರುವಲ್ಲಿ ಮಾರಾಳು ಮಾರು+ಆಳು ಮಾರು+ಓಲೆ ಮಾರೋಲೆ ಮಾರು+ಅಚ್ಚು ಮಾರಚ್ಚು ಮಾರು+ಅಡಿ ಮಾರು+ಆನೆ ಮಾರು+ಎಣಿಕೆ ಮಾರು+ಒಡಲು ಮಾರೊಡಲು

ಮಾರಡಿ ಮಾರಾನೆ ಮಾರೆಣಿಕೆ

100 / ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ

ಕೆಲವು ಹೊರಪಡಿಕೆಗಳು: ಮುಚ್ಚುಲಿ ಬಂದಿರುವಲ್ಲಿ ಮಾರು+ಕಟ್ಟು ಮಾರು+ಬಡ್ಡಿ ಮಾರು+ಪಡೆ

ಮಾರ್ಕಟ್ಟು ಮಾರ್ಬಡ್ಡಿ ಮಾರ್ಪಡೆ

(4) Qüï ಮುಚ್ಚುಲಿ ಬಂದಿರುವಲ್ಲಿ ಕೀಳ್+ಕೆರೆ ಕೀಳ್+ಕವಲು ಕೀಳ್+ಕಣ್ಣು

ಕಿಳ್ಗೆರೆ ಕಿಳ್ಗವಲು ಕಿಳ್ಗಣ್ಣು

(5) ಕಾರ್ `ಕಪ್ಪು’ ಮುಚ್ಚುಲಿ ಬಂದಿರುವಲ್ಲಿ ಕಾರ್+ಪೆÇಗೆ ಕಾರ್+ಬಿಸಿಲು

ಕರ್ಪೊಗೆ ಕರ್ವಿಸಿಲು

(6) Ngï ಮುಚ್ಚುಲಿ ಬಂದಿರುವಲ್ಲಿ ಓರ್+ನುಡಿ ಓರ್+ಹೊತ್ತು ಓರ್+ಕಟ್ಟು Ngï+PÀÆl

MgÀÄßr ಒಪೆÇ್ಪತ್ತು ಒಕ್ಕಟ್ಟು MPÀÆÌl

(7) Fgï ಮುಚ್ಚುಲಿ ಬಂದಿರುವಲ್ಲಿ ಈರ್+ತಲೆ Fgï+Q« ಈರ್+ಹತ್ತು

ಇರ್ತಲೆ EjÌ« ಇಪ್ಪತ್ತು

(8) ಮೂರ್ ಮುಚ್ಚುಲಿ ಬಂದಿರುವಲ್ಲಿ ಮೂರ್+ಕಣ್ಣು ಮೂರ್+ನೂರು

ಮುಕ್ಕಣ್ಣು ಮುನ್ನೂರು

ಕೆಲವು ಹೊರಪಡಿಕೆಗಳು: ಮುಚ್ಚುಲಿ ಬಂದಿರುವಲ್ಲಿ ಮೂರ್+ಗಾವುದ ಮೂಗಾವುದ ಮೂರ್+ಬಟ್ಟೆ

ಮೂವಟ್ಟೆ

ತೆರೆಯುಲಿ ಬಂದಿರುವಲ್ಲಿ ಮರು+ಎಣಿಕೆ

ಮರುಎಣಿಕೆ

ತೆರೆಯುಲಿ ಬಂದಿರುವಲ್ಲಿ ಕೀಳ್+ಆಳು ಕೀಳ್+ಎಲೆ ಕೀಳ್+ಎಸಳು

ಕೀಳಾಳು ಕೀಳೆಲೆ ಕೀಳೆಸಳು

ತೆರೆಯುಲಿ ಬಂದಿರುವಲ್ಲಿ ಕಾರ್+ಎಳ್ಳು ಕಾರ್+ಅಡವಿ

ಕಾರೆಳ್ಳು ಕಾರಡವಿ

ತೆರೆಯುಲಿ ಬಂದಿರುವಲ್ಲಿ Ngï+JtÂPÉ

NgÉtÂPÉ

ತೆರೆಯುಲಿ ಬಂದಿರುವಲ್ಲಿ Fgï+Cr ಈರ್+ಅಯ್ದು ಈರಯ್ದು

FgÀr

ತೆರೆಯುಲಿ ಬಂದಿರುವಲ್ಲಿ ಮೂರ್+ಅಡಿ ಮೂರ್+ಆಳು

ಮೂರಡಿ ಮೂರಾಳು

2. ಪದಗಳ ಇಟ್ಟಳ: ಹೆಸರುಪದಗಳು / 101

ಮೇಲೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಪರಿಚೆಬೇರು ಮತ್ತು ಎಣಿಕೆಬೇರುಗಳ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುವ ಈ ಮಾರ್ಪಾಡು ಹೆಸರುಪದಗಳ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಕಾರ್ `ಮಳೆಗಾಲ’ ಎಂಬ ಹೆಸರುಪದದಿಂದ ಪಡೆದ ಕಾರ್ಮುಗಿಲು, ಕಾರ್ಗಾಲ, ಕಾರಿರುಳು ಮೊದಲಾದ ಜೋಡುಪದಗಳನ್ನು ಎತ್ತುಗೆಯಾಗಿ ಕೊಡ ಬಹುದು.

ಇದಲ್ಲದೆ, ಮೇಲೆ ಪಟ್ಟಿಮಾಡಿರುವ ಪರಿಚೆಬೇರುಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಬೇರೆ ಪರಿಚೆಬೇರುಗಳ ಬಳಕೆಯಲ್ಲೂ ಈ ಮಾರ್ಪಾಡು ನಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಕೂರ್ ಪರಿಚೆಬೇರನ್ನು ಬಳಸಿರುವ ಕೂರ್ಗತ್ತಿ, ಕೂರ್ಗಣೆ, ಕೂರ್ನಾಯಿ, ಕೂರ್ವಾಳು, ಕೂರಸಿ, ಕೂರಾಳು ಪದಗಳನ್ನು ಎತ್ತುಗೆಯಾಗಿ ಕೊಡಬಹುದು.

ಕೂಡುಪದಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಮಾರ್ಪಾಡು ನಡೆದಿರುವುದನ್ನು ಕಿಸುಗುಟ್ಟು `ಕೆಂಪು ಆಗು’, ಕಿಳ್ಮಾಡು, ಕಿಳ್ಪಡಿಸು, ಮರುಕಳಿಸು, ಮರುಹಂಚು, ಮರುಪಡೆ, ಮರುನುಡಿ, ಮರುತಳೆ ಎಂಬಂತಹ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು.

ಒಟ್ಟಿಸಿದ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಮಾರ್ಪಾಡನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಕೆಲವು ಬೇರು

ಗಳ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು:

ಹೇರಳ

ತೆರೆಯುಲಿ ಬಂದಿರುವಲ್ಲಿ ಹೇರ್+ಅಳ

ಮುಚ್ಚುಲಿ ಬಂದಿರುವಲ್ಲಿ ಹೇರ್+ಚು ಹೇರ್+ಮೆ ಕೇಸ್+ಚು ಮಾರು+ತು ಕಾರ್+ಪು ಓರ್+ಮೆ Ngï+ªÀ ಈರ್+ವ+ರು ಆದರೆ, ಮೂವರು (ಮೂರ್-ವ-ರು) ಎಂಬಲ್ಲಿ ಉದ್ದ ತೆರೆಯುಲಿ

ಹೆಚ್ಚು ಹೆಮ್ಮೆ ಕೆಚ್ಚು ಮತ್ತು ಕಪ್ಪು ಒಮ್ಮೆ M§â ಇಬ್ಬರು

Ngï+CUÉ Ngï+Ct

ಮಾರು+ಅನೆ

NgÀUÉ NgÀt

ಮಾರನೆ

ಗಿಡ್ಡವಾಗುವ ಬದಲು, ಅದರ ಬಳಿಕ ಬಂದ ರಕಾರ ಬಿದ್ದುಹೋಗಿದೆ.

2.2.5 ಎರಡನೇ ತೆರೆಯುಲಿಯ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು ಮೂರು ಬರಿಗೆಕಂತೆಗಳಿರುವ ಹಲವು ಪದಗಳಿಗೆ ಕಿಟ್ಟೆಲ್ ಅವರ ಡಿಕ್ಶನರಿ ಯಲ್ಲಿ ಮೂರು ಮೂರು ರೂಪಗಳಿವೆ: ಅವುಗಳ ಎರಡನೆಯ ತೆರೆಯುಲಿ ಅ, ಇ, ಇಲ್ಲವೇ ಉ ಆಗಿರಬಹುದೆಂಬುದೇ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ: ಅದರು, ಅದಿರು, ಅದುರು; ಉಡಗು, ಉಡಿಗು, ಉಡುಗು; ಕುಡಕ, ಕುಡಿಕ, ಕುಡುಕ;

102 / ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ ಹುಡಗಿ, ಹುಡಿಗಿ, ಹುಡುಗಿ; ಹಾಸಗೆ, ಹಾಸಿಗೆ, ಹಾಸುಗೆ ಮೊದಲಾದ ಪದಗಳನ್ನು ಇದಕ್ಕೆ ಎತ್ತುಗೆಯಾಗಿ ಕೊಡಬಹುದು.

ಇನ್ನು ಹಲವು ಪದಗಳಿಗೆ ಎರಡೆರಡು ರೂಪಗಳಿದ್ದು, ಅವುಗಳ ಎರಡನೇ ತೆರೆಯುಲಿ ಅ ಇಲ್ಲವೇ ಇ (ಅರವೆ, ಅರಿವೆ; ಒಕ್ಕಲು, ಒಕ್ಕಿಲು), ಇ ಇಲ್ಲವೇ ಉ (ಅಳಿಪು, ಅಳುಪು; ಒಪ್ಪಿಗೆ, ಒಪ್ಪುಗೆ), ಅ ಇಲ್ಲವೇ ಉ ಆಗಿರ ಬಹುದು; ಎರಡನೇ ತೆರೆಯುಲಿಯಾಗಿ ಅ ಇಲ್ಲವೇ ಎ ಇರುವ (ಅಳತ, ಅಳೆತ; ಬರಹ, ಬರೆಹ), ಮತ್ತು ಅ, ಇ, ಉ, ಎ ಎಂಬ ನಾಲ್ಕೂ ಇರುವ (ಅಳಸು, ಅಳಿಸು, ಅಳುಸು, ಅಳೆಸು) ಪದಗಳೂ ಕೆಲವಿವೆ.

ಇವು ಕನ್ನಡದ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಆಡುನುಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ರೂಪ ಗಳಿರಬೇಕು; ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೊಂದು ಪದಕ್ಕೂ ಒಂದೊಂದು ರೂಪ ಬರಹ ದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು: ಉಡುಗು, ಹುಡುಗಿ, ಹಾಸಿಗೆ, ಅರಿವೆ, ಒಕ್ಕಲು, ಒಪ್ಪಿಗೆ, ಅಳೆತ, ಬರಹ, ಅಳೆಸು. ಆದರೆ, ಯಾವ ರೂಪ ಈ ರೀತಿ ಬರಹದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಹೇಳಲು ಹೆಚ್ಚಿನೆಡೆಗಳಲ್ಲೂ ಬರುವುದಿಲ್ಲ.

ಹಾಗಾಗಿ, ಮೂರು ಬರಿಗೆಕಂತೆಗಳಿರುವ ಒಟ್ಟಿಸಿದ ಪದಗಳನ್ನು ಉಂಟು ಮಾಡಿದಾಗ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ತೆರೆಯುಲಿಯ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಯಾವ ರೀತಿಯ ಸೇರಿಕೆಯ ಮಾರ್ಪಾಡು ನಡೆಯುತ್ತದೆ ಎಂಬ ವಿಶಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನೆಡೆಗಳಲ್ಲೂ ಒಲವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ.

ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಉಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಎಸಕಪದಗಳಿಗೆ ಮುಚ್ಚುಲಿ ಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲಾಗುವ ಒಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಾಗ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಉಕಾರ ಮಾರ್ಪಡದೆ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅದು ಬೇರೊಂದು ಉಲಿ ಯಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ:

ಉಕಾರ ಮಾರ್ಪಡದಿರುವುದು: ಹೊಗುತೆ ಕೇಳುಗ GdÄÓPÀ

ಹೊಗು+ತೆ vÉ UÀ ಕೇಳು+ಗ ಕ ಉಜ್ಜು+ಕ

ವು ಬಿಡು+ವು

ಬಿಡುವು

ಮೆ ಉಳು+ಮೆ ಉಳುಮೆ ªÉ

ಸೋಲು+ವೆ

ಸೋಲುವೆ

ಬೇರೊಂದು ಉಲಿಯಾಗಿರುರುವುದು: ಮಿಗು+ತೆ
ClÄÖ+UÀ
ಕುಂದು+ಕ
ಕೆಡು+ಕ
ಇರು+ವು
ಹೇಳು+ವು ತೀರು+ಮೆ
ಹೇಳು+ವೆ

ಮಿಗತೆ CnÖUÀ ಕುಂದಕ PÉrPÀ ಇರವು ಹೇಳಿವು
ತೀರಮೆ ಹೇಳಿವೆ

2. ಪದಗಳ ಇಟ್ಟಳ: ಹೆಸರುಪದಗಳು / 103

ಇಂತಹವೇ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳನ್ನು ಇಕಾರ ಮತ್ತು ಎಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಕೊನೆ

ಗೊಳ್ಳುವ ಎಸಕಪದಗಳಿಗೆ ಒಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿರುವಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣಬಹುದು:

ಇಕಾರ ಮಾರ್ಪಡದಿರುವುದು:

ತೆ ಮಿಡಿ+ತೆ PÀ Gj+PÀ ಮೆ ಅರಿ+ಮೆ ವಳಿ ನುಡಿ+ವಳಿ ಹು ಹಿಡಿ+ಹು

«ÄrvÉ GjPÀ CjªÉÄ ನುಡಿವಳಿ ಹಿಡಿಹು

ಬೇರೊಂದು ಉಲಿಯಾಗಿರುವುದು: C«+vÉ PÀÄr+PÀ ಒಲಿ+ಮೆ ಮುಗಿ+ವಳಿ ಕುರಿ+ಹು ಹರಿ+ಹು

ಅವುತೆ ಕುಡುಕ ಒಲುಮೆ ಮುಗುವಳಿ ಕುರುಹು ಹರಹು

ಎಕಾರ ಮಾರ್ಪಡದಿರುವುದು: ತೊರೆಹ ಹ ತೊರೆ+ಹ

ಬೇರೊಂದು ಉಲಿಯಾಗಿರುವುದು: ಬರೆ+ಹ

ಬರಹ

2.2.6 ಮುಚ್ಚುಲಿಗಳ ಮೊದಲು ಬರುವ ರಕಾರದ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು ಮುಚ್ಚುಲಿಗಳ ಮೊದಲು ಬರುವ ರಕಾರ ಆ ಮುಚ್ಚುಲಿಯದೇ ರೂಪವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಇನ್ನೊಂದು ಸೇರಿಕೆಯ ಮಾರ್ಪಾಡು ಕೆಲವು ಪರಿಚೆ ಮತ್ತು ಎಣಿಕೆಬೇರುಗಳನ್ನು ಜೋಡುಪದಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದಾಗ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳು ತ್ತದೆ. ಕೆಲವೆಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಇದರ ಬಳಿಕ ಬಂದ ಮುಚ್ಚುಲಿಯೂ ಮಾರ್ಪಡುತ್ತದೆ (ಕಕಾರ ಕೆಲವೆಡೆ ಗಕಾರವಾಗುತ್ತದೆ, ತಕಾರ ಕೆಲವೆಡೆ ದಕಾರವಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಹಕಾರ ಕೆಲವೆಡೆ ಪಕಾರ ಮತ್ತು ಇನ್ನು ಕೆಲವೆಡೆ ಬಕಾರವಾಗುತ್ತದೆ), ಮತ್ತು ರಕಾರವೂ ಅದೇ ಮಾರ್ಪಾಡಿಗೆ ಒಳಪಡುತ್ತದೆ:

ರ್+ಕ್>ಕ್್ಕ

ರ್+ಕ್>ಗ್್ಗ

ಓರ್+ಕಟ್ಟು ಒಕ್ಕಟ್ಟು ಓರ್+ಕೂಟ ಒಕ್ಕೂಟ ಈರ್+ಕಟ್ಟು ಇಕ್ಕಟ್ಟು ಈರ್+ಕಾಲು ಇಕ್ಕಾಲು ಮೂರ್+ಕಾಲು ಮುಕ್ಕಾಲು ಹೇರ್+ಕತ್ತು ಹೆಕ್ಕತ್ತು ಒಗ್ಗಟ್ಟು
ಓರ್+ಕಟ್ಟು ಕಾರ್+ಕತ್ತಲೆ ಕಗ್ಗತ್ತಲೆ ಹೇರ್+ಕಟ್ಟು ಹೆಗ್ಗಟ್ಟು ಹೆಗ್ಗಳ್ಳ ಹೇರ್+ಕಳ್ಳ ರ್+ಗ್>ಗ್್ಗ ಈರ್+ಗಾಲಿ ಇಗ್ಗಾಲಿ ಹೆಗ್ಗಿಡ

ಹೇರ್+ಗಿಡ ರ್+ಜ್>ಜ್್ಜ ಈರ್+ಜೋಡಿ ಇಜ್ಜೋಡಿ

ಓರ್+ಕಣ್ಣು ಒಕ್ಕಣ್ಣು ಓರ್+ಕಯ್ ಒಕ್ಕಯ್ ಈರ್+ಕಳ Fgï+PÉ® ಮೂರ್+ಕಣ್ಣು ಮುಕ್ಕಣ್ಣು

ಇಕ್ಕಳ EPÉÌ®

ಮೂರ್+ಕಟ್ಟು ಮುಗ್ಗಟ್ಟು ಕಾರ್+ಕಪ್ಪು ಕಗ್ಗಪ್ಪು
ಹೇರ್+ಕತ್ತಲೆ ಹೆಗ್ಗತ್ತಲೆ
ಕಿರ್+ಕಣ್ಣು ಕಿಗ್ಗಣ್ಣು ಹೇರ್+ಗಾಣ ಹೆಗ್ಗಾಣ ಹೇರ್+ಗುರುತು ಹೆಗ್ಗುರುತು ಹೇರ್+ಜೇನು ಹೆಜ್ಜೇನು

EvÀÛgÀ

104 / ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ ರ್+ತ್>ತ್್ತ ಈರ್+ತಂಡ ಇತ್ತಂಡ Fgï+vÀgÀ ಓರ್+ತಂಡ ಒತ್ತಂಡ ಹೇರ್+ತುಂಬಿ ಹೆದ್ದುಂಬಿ ಕಾರ್+ತಾಳೆ ಕದ್ದಾಳೆ ರ್+ದ್>ದ್್ದ ಹೇರ್+ದಾರಿ ಹೆದ್ದಾರಿ ರ್+ಪ್>ಪ್್ಪ ಈರ್+ಪಟ್ಟು ಇಪ್ಪಟ್ಟು E§âUÉ
ರ್+ಬ್>ಬ್್ಬ ಈರ್+ಬಗೆ

ರ್+ತ್>ದ್್ದ

ಹೇರ್+ಬಾಗಿಲು ಹೆಬ್ಬಾಗಿಲು ಹೇರ್+ಬೆಟ್ಟು ಹೆಬ್ಬೆಟ್ಟು ರ್+ನ್>ನ್್ನ ಈರ್+ನೂರು ಇನ್ನೂರು ಮೂರ್+ನೀರು ಮುನ್ನೀರು

ರ್+ಮ್>ಮ್್ಮ ಈರ್+ಮಡಿ ಇಮ್ಮಡಿ ಕಾರ್+ಮರ ಕಮ್ಮರ ಹೇರ್+ಮೀನು ಹೆಮ್ಮೀನು

ಈರ್+ತಲೆ ಇತ್ತಲೆ ಓರ್+ತಟ್ಟು ಒತ್ತಟ್ಟು

ಹೇರ್+ತೊರೆ ಹೆದ್ದೊರೆ ಈರ್+ತೊರೆ ಇದ್ದೊರೆ

Ngï+¦r ಕಾರ್+ಬೆಟ್ಟ ಹೇರ್+ಬೆರಳು ಹೆಬ್ಬೆರಳು

M¦àr ಕಬ್ಬೆಟ್ಟ

ಕಾರ್+ನೆಯ್ದಿಲೆ ಕನ್ನೆಯ್ದಿಲೆ ಮೂರ್+ನೂರು ಮುನ್ನೂರು ಈರ್+ಮಯ್ ಇಮ್ಮಯ್ ಹೇರ್+ಮರ ಹೆಮ್ಮರ

ರ್+ಹ್>ಪ್್ಪ ಓರ್+ಹೊತ್ತು ಒಪೆÇ್ಪತ್ತು ಈರ್+ಹತ್ತು ಇಪ್ಪತ್ತು ಮೂರ್+ಹುರಿ ಮುಪ್ಪುರಿ ಕಬ್ಬಸು ಕಾರ್+ಹೊಗೆ ಕಬ್ಬೊಗೆ ಕಬ್ಬಕ್ಕಿ ಹೇರ್+ಹಾವು ಹೆಬ್ಬಾವು ಹೇರ್+ಹೊಗೆ ಹೆಬ್ಬೊಗೆ

ಕಾರ್+ಹಸು ಕಾರ್+ಹಕ್ಕಿ ಹೇರ್+ಹಲಸು ಹೆಬ್ಬಲಸು ಹೇರ್+ಹುಲಿ ಹೆಬ್ಬುಲಿ

ರ್+ಹ್>ಬ್್ಬ

ಆದರೆ, ಈ ಮಾರ್ಪಾಡು ರಕಾರದ ಮೊದಲು ಗಿಡ್ಡ ತೆರೆಯುಲಿಯಿದ್ದಾಗ ಮಾತ್ರ ನಡೆಯುತ್ತದೆ; ಈ ಗಿಡ್ಡ ತೆರೆಯುಲಿ ಒಕ್ಕಟ್ಟು, ಇಪ್ಪತ್ತು, ಮುಕ್ಕಾಲು, ಕಬ್ಬೊಗೆ, ಹೆಗ್ಗಳ್ಳ ಮೊದಲಾದುವುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುವ ಹಾಗೆ, ಮೊದಲಿಗೆ ಉದ್ದ ತೆರೆಯುಲಿಯಿದ್ದುದು ಆಮೇಲೆ ಗಿಡ್ಡ ತೆರೆಯುಲಿಯಾದುದಾಗಿಯೂ (3.2.4 ನೋಡಿ) ಇರಬಹುದು.

ಹೇರ್ ಪದಕ್ಕೆ ಹಳೆಗನ್ನಡದ ಪೇರ್ ಎಂಬ ರೂಪವೂ ಇದ್ದು, ಈ ರೂಪ ದಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವ ರಕಾರ ಈ ಮಾರ್ಪಾಡಿಗೆ ಒಳಗಾಗಿಲ್ಲ: ಪೆರ್ಕತೆ, ಪೆರ್ಚೂಟಿ, ಪೆರ್ದೆರೆ, ಪೆರ್ನಾಡು, ಪೆರ್ಪೊಳಲು, ಪೆರ್ಬರಹ, ಪೆರ್ಮಾತು.

ಉದ್ದ ತೆರೆಯುಲಿಯ ಬಳಿಕ ಬರುವ ರಕಾರ ಈ ಮಾರ್ಪಾಡಿಗೆ ಒಳಗಾಗುವು ದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಾರ್ `ಮಳೆ’ ಪದವನ್ನು ಬಳಸಿರುವ ಕಾರ್ಗಾಲ, ಕಾರ್ಮೋಡ, ಕಾರ್ಮುಗಿಲು ಮೊದಲಾದ ಜೋಡುಪದಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು.

ಕೂಡುಪದಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಮಾರ್ಪಾಡು ಓರ್+ಕೂಡು>ಒಗ್ಗೂಡು ಪದದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಉದ್ದ ತೆರೆಯುಲಿಯ ಬಳಿಕ ಬಂದ ರಕಾರ ಈ

2. ಪದಗಳ ಇಟ್ಟಳ: ಹೆಸರುಪದಗಳು / 105

ಮಾರ್ಪಾಡಿಗೆ ಒಳಗಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸಲು ಬೋರ್ಗರೆ, ನೇರ್ಪಡು, ಮಾರ್ನಡೆ, ಮಾರ್ನುಡಿ, ಮಾರ್ಪಡು, ಬೇರ್ಪಡು, ಏರ್ಪಡಿಸು ಮೊದಲಾದ ಹಲವು ಕೂಡುಪದಗಳನ್ನು ಕೊಡಬಹುದು. ಎರಡು ಬರಿಗೆ ಕಂತೆಗಳಿರುವ ಪದಗಳ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಬಂದ ರಕಾರವೂ ಈ ಮಾರ್ಪಾಡಿಗೆ ಒಳಗಾಗುವ ಹಾಗೆ ತೋರುವುದಿಲ್ಲ: ಉಸುರ್ಗರೆ, ಎದುರ್ಗೊಳ್ಳು, ಆಸರ್ಗಳೆ.

ಒಟ್ಟಿಸಿದ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಮಾರ್ಪಾಡು ನಡೆದಿರುವುದನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು; ಆದರೆ, ಇಲ್ಲಿ ತಕಾರ-ಹ(ಪ)ಕಾರಗಳು ದಕಾರ- ಬಕಾರಗಳಾಗಿಲ್ಲ; ಪೆದ್ದ `ದೊಡ್ಡ’ ಪದದಲ್ಲಿ ಹಳೆಗನ್ನಡದ ಪೇರ್ ಎಂಬುದು ಪೆರ್ ಆಗಿ, ಅದರ ರಕಾರ ದಕಾರವಾಗಿದೆ:

ಹೇರ್+ಚು ರ್+ಚ್>ಚ್್ಚ ಮಾರ್+ತು ರ್+ತ್>ತ್್ತ ರ್+ಪ್>ಪ್್ಪ ಕಾರ್+ಪು ರ್+ಬ್>ಬ್್ಬ ಓರ್+ಬಿ ರ್+ಮ್>ಮ್್ಮ ಹೇರ್+ಮೆ

ಓರ್+ಮೆ ರ್+ವ್>ಬ್್ಬ ಓರ್+ವ

ಹೆಚ್ಚು
ಮತ್ತು ಕಪ್ಪು
M©â ಹೆಮ್ಮೆ ಒಮ್ಮೆ M§â

ಈರ್+ವ(ರು) ಇಬ್ಬರು

ಉದ್ದ ತೆರೆಯುಲಿಯ ಬಳಿಕ ಒಟ್ಟಿಸಿದ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಮಾರ್ಪಾಡು ನಡೆಯ

ದಿರುವುದನ್ನು ಕೂರ್ಪು ಪದದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು.

2.2.7 ಮುಚ್ಚುಲಿಗಳ ಮೊದಲು ಬರುವ ಮೂಗುಲಿಗಳ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು ಕೆಲವು ಪರಿಚೆಬೇರುಗಳ ಕೊನೆಗೆ ಬರುವ ಮೂಗುಲಿಗಳು ಅವುಗಳ ಬಳಿಕ ಮುಚ್ಚುಲಿಗಳು ಬಂದಿರುವಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಜಾಗಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ; ಬರಹದಲ್ಲಿ ಈ ಮೂಗುಲಿ ಸೊನ್ನೆ (ಂ) ರೂಪದ ಲ್ಲಿದೆಯಾದರೂ ಉಲಿಪಿನಲ್ಲಿ ಅದರ ಬಳಿಕ ಬರುವ ಮುಚ್ಚುಲಿಯ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಮೂಗುಲಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು.

(1) ಜೋಡುಪದಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಮೂಗುಲಿಯ ಬಳಿಕ ಬಂದಿರುವ ತಡೆಯುಲಿ ಗಳಲ್ಲಿ ಕಕಾರ ಗಕಾರವಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ತಕಾರ ದಕಾರವಾಗುತ್ತದೆ; ಉಜ್ಜುಲಿ ಯಾದ ಸಕಾರ ಜಕಾರವಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಹಕಾರ-ವಕಾರಗಳು ಬಕಾರವಾಗು ತ್ತವೆ.

ಕಣ್ಣು ಮತ್ತು ಬೆನ್ನು ಹೆಸರುಪದಗಳು ಕೆಲವು ಜೋಡುಪದಗಳಲ್ಲಿ ಕಣ್ ಮತ್ತು ಬೆನ್ ಎಂಬ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತಿದ್ದು, ಅವುಗಳಲ್ಲೂ ಮೇಲಿನ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ:

106 / ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ ಜೋಡುಪದಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು: £ï+Pï

ಕೆಂಗಣ್ಣು

ಕೆನ್+ಕಣ್ಣು ಮುನ್+ಕಯ್ ಮುಂಗಯ್

ಬೆಂಗಲ್ಲು ಹಿಂಗಾಲು ಬೆಂಗೊಡು ಮುಂಚೂಣಿ ಮುಂಜಾವ ಹಿನ್+ಜೋಲೆ ಹಿಂಜೋಲೆ ಕೆಂದಲೆ ಮುನ್+ತೊಟ್ಟಿ ಮುಂದೊಟ್ಟಿ ಹಿಂದಲೆ ಬೆಂಬಿಸಿಲು ಹಿಂಬರಹ ಬೆಂಬಲ ಕೆಂಜೊಡರು ಮುನ್+ಸೆರಗು ಮುಂಜೆರಗು »Adj

ಇನ್+ಕೋಲು ಇಂಗೋಲು ಬೆನ್+ಕಲ್ಲು ಹಿನ್+ಕಾಲು ಬೆನ್+ಕೊಡು ಮುನ್+ಚೂಣಿ ಮುನ್+ಜಾವ ಕೆನ್+ತಲೆ ಹಿನ್+ತಲೆ ಬೆನ್+ಬಿಸಿಲು ಹಿನ್+ಬರಹ ಬೆನ್+ಬಲ ಕೆನ್+ಸೊಡರು ಹಿನ್+ಸರಿ ಮುನ್+ಹಗಲು ಮುಂಬಗಲು ಬೆನ್+ಹತ್ತು ಇನ್+ಮೊರೆ ಕೆಮ್ಮಣ್ಣು ಮುನ್+ಮಾತು ಮುಮ್ಮಾತು ಹಿನ್+ಮಡಿ ಹಿಮ್ಮಡಿ ಹೊನ್+ಮೀನು ಹೊಮ್ಮೀನು ಕಣ್+ಕಳ

ಬೆಂಬತ್ತು ಇಮ್ಮೊರೆ

ಕೆನ್+ಮಣ್ಣು

ಮುನ್+ಬದಿ

ಮುಂಬದಿ

ಕಂಗಳ

£ï+Zï £ï+eï £ï+vï

ನ್+ಬ್

ನ್+ಸ್

ನ್+ಹ್

ನ್+ಮ್

uï+Pï

ಆದರೆ, ಕಣ್ಣೀರು ಪದದಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣು ಪದದ ಣಕಾರ ನಕಾರವಾಗುವ ಬದಲು, ಅದರ ಬಳಿಕ ಬಂದ ನಕಾರ ಣಕಾರವಾಗಿದೆ. ಬೇರೆಯೂ ಕೆಲವು ಪದ ಗಳಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣು ಪದದ ಣಕಾರ ಮುಚ್ಚುಲಿಗಳ ಮೊದಲು ಬಂದಿದೆಯಾದರೂ ಮೇಲಿನ ಮಾರ್ಪಾಡನ್ನು ತೋರಿಸುವುದಿಲ್ಲ: ಕಣ್ಕಟ್ಟು, ಕಣ್ಗತ್ತಲೆ, ಕಣ್ಜಾಡು, ಕಣ್ತಪ್ಪು, ಕಣ್ಪರೆ, ಕಣ್ಮಲೆ. ನಾಣ್ಣುಡಿ ಪದದಲ್ಲಿ ನಾಡು ಪದದ ಡಕಾರ ಣಕಾರವಾಗಿದ್ದು, ಅದರ ಬಳಿಕ ಬಂದ ನಕಾರ ಣಕಾರವಾಗಿದೆ.

ಇದಲ್ಲದೆ, ಉದ್ದ ತೆರೆಯುಲಿಯ ಬಳಿಕ ಬಂದ ಮೂಗುಲಿ ಮೇಲಿನ

ಮಾರ್ಪಾಡನ್ನು ತೋರಿಸುವುದಿಲ್ಲ: ಮೀನ್+ಚುಳ್ಳಿ>ಮೀನ್ಚುಳ್ಳಿ.

(2) ಕೂಡುಪದಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಮಾರ್ಪಾಡು ನಡೆದಿರುವುದನ್ನು ಕೆಳಗಿನ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು; ಕಣ್ಣು ಮತ್ತು ಬೆನ್ನು ಎಂಬ ಹೆಸರುಪದಗಳೂ ಇಂತಹ ಕೆಲವು ಕೂಡುಪದಗಳಲ್ಲಿ ಕಣ್ ಮತ್ತು ಬೆನ್ ಎಂಬ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗಿದ್ದು, ಅಲ್ಲಿಯೂ ಈ ಮಾರ್ಪಾಡು ನಡೆದಿದೆ:

2. ಪದಗಳ ಇಟ್ಟಳ: ಹೆಸರುಪದಗಳು / 107

ಕೂಡುಪದಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು: £ï+Pï

ಮುಂಗಾಣು ಮುನ್+ಕಾಣು »AUÀgÉ ಹಿನ್+ಕರೆ ಬೆಂಗೊಡು ಬೆನ್+ಕೊಡು ಕಂಗೆಡು ಕಣ್+ಕೆಡು »AzÉUÉ ಹಿನ್+ತೆಗೆ ಮುಂಬರಿ ಮುನ್+ಪರಿ ಹಿನ್+ಮೆಟ್ಟು ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟು ಹಿನ್+ಸರಿ ಬೆನ್+ಹತ್ತು

»Adj ಬೆಂಬತ್ತು

uï+Pï £ï+vï ನ್+ಪ್ ನ್+ಮ್ ನ್+ಸ್ ನ್+ಹ್

(3) ಒಟ್ಟಿಸಿದ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಬರುವ ಮೂಗುಲಿಗಳು ಮೇಲಿನ ಮಾರ್ಪಾಡಿಗೆ ಒಳಗಾಗುವುವಾದರೂ, ಅವುಗಳ ಬಳಿಕ ಬರುವ ಮುಚ್ಚುಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಪಾಡು ಗಳಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಕೆಳಗಿನ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು; ತಿನ್ನು ಎಸಕ ಪದ ಮತ್ತು ಸೊಮ್ಮು ಹೆಸರುಪದಗಳು ಇಲ್ಲಿ ತಿನ್ ಮತ್ತು ಸೊಮ್ ಎಂಬ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಮುಚ್ಚುಲಿಗಳು ಮಾರ್ಪಾ ಡನ್ನು ತೋರಿಸುವುದಿಲ್ಲ:

ಒಟ್ಟಿಸಿದ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು: uï+qï uï+¥ï £ï+Pï £ï+Zï

vÀuï+r ತಣ್+ಪು ಬೆನ್+ಕಿ ಹಿನ್+ಚು ಮುನ್+ಚು M£ï+n w£ï+r ಕೆನ್+ಪು ಸೊಮ್+ಪು

vÀAr ತಂಪು
¨ÉAQ
»AZÀÄ ಮುಂಚು
MAn wAr
ಕೆಂಪು ಸೊಂಪು

£ï+mï £ï+qï ನ್+ಪ್ ಮ್+ಪ್

2.2.8 ತೆರೆಯುಲಿಗಳ ಮೊದಲು ಬರುವ ಡಕಾರ ಮತ್ತು ರಕಾರಗಳು ಜೋಡುಪದಗಳಲ್ಲಿ ಕಡು, ನಡು, ನಿಡು ಮತ್ತು ಕಿರು ಎಂಬ ನಾಲ್ಕು ಪರಿಚೆ ಪದಗಳ ಬಳಿಕ ತೆರೆಯುಲಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲಾಗುವ ಪದಗಳು ಬಂದಾಗ, ಅವು ಗಳ ಕೊನೆಯ ಉಕಾರ ಬಿದ್ದುಹೋಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಡಕಾರ ಟ್್ಟ ಎಂಬುದಾಗಿ, ಮತ್ತು ರಕಾರ ತ್್ತ ಎಂಬುದಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡುತ್ತವೆ:

108 / ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ

ನಡುಗಂಬ

ಮುಚ್ಚುಲಿಯ ಮೊದಲು ಕಡುಕೆಂಪು ಕಡು+ಕೆಂಪು ಕಡುಗತ್ತಲೆ ಕಡು+ಕತ್ತಲೆ ಕಡುಗಾಳಿ ಕಡು+ಗಾಳಿ ಕಡುಬಿಸಿಲು ಕಡು+ಬಿಸಿಲು ಕಡುಗಂಪು ಕಡು+ಕಂಪು ಕಡುಬಡವ ಕಡು+ಬಡವ ನಡು+ಹಗಲು ನಡುಹಗಲು ನಡು+ಕಂಬ ನಿಡು+ತೋಳು ನಿಡುದೋಳು ನಿಡು+ಕೊರಳು ನಿಡುಗೊರಳು ನಿಡು+ತೆರೆ ನಿಡುಕೋಲು ನಿಡುಗೋಲು ನಿಡು+ಕೊಂಬು ನಿಡುಗೊಂಬು ಕಿರು+ನಾಲಿಗೆ ಕಿರು+ಕೂಟ ಕಿರು+ಕತ್ತಿ ಕಿರು+ನಾಯಿ ಕಿರು+ಗುಡ್ಡ ಕಿರು+ತೆರೆ

ಕಿರುನಾಲಿಗೆ ಕಿರುಕೂಟ ಕಿರುಗತ್ತಿ ಕಿರುನಾಯಿ ಕಿರುಗುಡ್ಡ ಕಿರುದೆರೆ

ನಿಡುದೆರೆ

PÀlÖjPÉ ಕಟ್ಟರಸು ಕಟ್ಟಿರುವೆ

ತೆರೆಯುಲಿಯ ಮೊದಲು ಕಡು+ಅರಿಕೆ ಕಡು+ಅರಸು ಕಡು+ಇರುವೆ ಕಡು+ಉಲುಹು ಕಟ್ಟುಲುಹು ಕಟ್ಟೆಸಕ ಕಡು+ಎಸಕ ಕಟ್ಟುಬ್ಬಸ ಕಡು+ಉಬ್ಬಸ ನಟ್ಟಡವಿ ನಡು+ಅಡವಿ ನಟ್ಟಿರುಳು ನಡು+ಇರುಳು ನಿಡು+ಅಯ್ದೆ ನಿಟ್ಟಯ್ದೆ ನಿಡು+ಉಸಿರು ನಿಟ್ಟುಸಿರು ನಿಡು+ಎಲುವು ನಿಟ್ಟೆಲುವು ನಿಟ್ಟೆಸಳು ನಿಡು+ಎಸಳು ನಿಟ್ಟೋಟ ¤qÀÄ+Nl ಕಿತ್ತುಸಿರು ಕಿರು+ಉಸಿರು ಕಿತ್ತೋಟ QgÀÄ+Nl ಕಿತ್ತೆಸಳು ಕಿರು+ಎಸಳು QvÀÆÛl QgÀÄ+Hl ಕಿತ್ತುಲಿ QgÀÄ+G° QvÀÛr QgÀÄ+Cr

ಒಟ್ಟಿಸಿದ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕೂಡುಪದಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಮಾರ್ಪಾಡು ನಡೆ

ದಿರುವ ಹಾಗೆ ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

2.2.9 ಕಕಾರ-ತಕಾರಗಳು ಗಕಾರ-ದಕಾರಗಳಾಗುವುದು ಹಲವು ಜೋಡುಪದಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕೂಡುಪದಗಳಲ್ಲಿ ಕಕಾರ-ತಕಾರಗಳು ಗಕಾರ-ದಕಾರಗಳಾಗಿರುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು; ಈ ಮಾರ್ಪಾಡು ಮುಕ್ಯವಾಗಿ ತೆರೆಯುಲಿಯ ಬಳಿಕ ನಡೆಯುತ್ತದೆ; ಆದರೆ, ಈ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಮಾರ್ಪಾಡು ಗಳಿಗೂ ಹಲವಾರು ಹೊರಪಡಿಕೆಗಳಿವೆ; ಹೆಚ್ಚುಕಡಿಮೆ ಈ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುವಶ್ಟೇ ಪದಗಳು ತೋರಿಸದೆಯೂ ಇವೆಯೆಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ಇದಲ್ಲದೆ, ಎಂತಹ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಎಂತಹ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಯಾವ ಒಲವೂ ಇರುವ ಹಾಗೆ ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಉಂಟುಮಾಡಿರುವ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು ನಡೆದಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಹಿಂದೆ ಉಂಟುಮಾಡಿದ್ದ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಅವು ನಡೆದಿದ್ದುವು ಎಂಬುದೂ

2. ಪದಗಳ ಇಟ್ಟಳ: ಹೆಸರುಪದಗಳು / 109

ಈ ಹೊರಪಡಿಕೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿರಬಹುದು. ಈ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು ನಡೆದಿರು ವುದಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ನಡೆಯದಿರುವುದಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಎತ್ತುಗೆಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಡ ¯ÁVzÉ:

(1) ಕಕಾರ ಗಕಾರವಾದುದು
ಜೋಡುಪದಗಳಲ್ಲಿ: ಅಟ್ಟೆ+ಕಾಲು ಅಟ್ಟೆಗಾಲು CrUÀlÄÖ
Cr+PÀlÄÖ ಆನೆಗಲ್ಲು
ಆನೆ+ಕಲ್ಲು ಕಡೆಗೋಲು ಕಡೆ+ಕೋಲು

ಕೂಡುಪದಗಳಲ್ಲಿ: ಎದೆ+ಕಳೆ ಕಾಳು+ಕಟ್ಟು ಗೆಡೆ+ಕೂಡು ಕೀಳು+ಕಳೆ

ಎದೆಗಳೆ
ಕಾಳುಗಟ್ಟು ಗೆಡೆಗೂಡು ಕೀಳುಗಳೆ

(2) ತಕಾರ ದಕಾರವಾದುದು
ಜೋಡುಪದಗಳಲ್ಲಿ: ನೆರೆ+ತಿಂಗಳು ಉಣ್ಣೆ+ತೊಗಲು ಉಣ್ಣೆದೊಗಲು ಎಲು+ತಲೆ

ನೆರೆದಿಂಗಳು

ಎಲುದಲೆ

ಕಕಾರ ಗಕಾರವಾಗಿಲ್ಲದಿರುವುದು

ಅಚ್ಚು+ಕೂಟ ಅಣೆ+ಕಟ್ಟು ಆಲಿ+ಕಲ್ಲು ಗೋರು+ಕೋಲು

ಅಚ್ಚುಕೂಟ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಆಲಿಕಲ್ಲು ಗೋರುಕೋಲು

ಉಪ್ಪು+ಕಳೆ ಕೊಕ್ಕೆ+ಕಟ್ಟು ಗುಂಪು+ಕೂಡು ತೇವ+ಕಳೆ

ಉಪ್ಪುಕಳೆ ಕೊಕ್ಕೆಕಟ್ಟು ಗುಂಪುಕೂಡು ತೇವಕಳೆ

ತಕಾರ ದಕಾರವಾಗಿಲ್ಲದಿರುವುದು

ಕರಿ+ತಿಂಗಳು ತೆಳು+ತೊಗಲು ಹೆಡ+ತಲೆ

ಕರಿತಿಂಗಳು ತೆಳುತೊಗಲು ಹೆಡತಲೆ

ಕೂಡುಪದಗಳಲ್ಲಿ: ಅಳವಿ+ತಪ್ಪು ಅಳವಿದಪ್ಪು ಕಳೆ+ತುಂಬು ಕಳೆದುಂಬು ತಲೆ+ತೋರು ತಲೆದೋರು

ಕೀಲು+ತಪ್ಪು ಕಾಳು+ತುಂಬು ದಾರಿ+ತೋರು

ಕೀಲುತಪ್ಪು ಕಾಳುತುಂಬು ದಾರಿತೋರು

ಕೂಡುಪದಗಳ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಕೆಲವು ಒಲವುಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು: ಎತ್ತುಗೆ ಗಾಗಿ, ಕೊಳ್ಳು ಪದ ಹೆಸರುಪದ ಇಲ್ಲವೇ ಪರಿಚೆಪದಗಳ ಬಳಿಕ ಗೊಳ್ಳು ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ; ಆದರೆ ಎಸಕಪದಗಳ ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪದ ಬಳಿಕ ಕೊಳ್ಳು ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಬರುತ್ತದೆ:

ಹೆಸರು, ಪರಿಚೆ ಪದಗಳ ಬಳಿಕ ಎಚ್ಚರ+ಕೊಳ್ಳು ಎಚ್ಚರಗೊಳ್ಳು ಎದುರು+ಕೊಳ್ಳು ಎದುರುಗೊಳ್ಳು ಒಳ+ಕೊಳ್ಳು ಒಳಗೊಳ್ಳು

ಎಸಕಪದಗಳ ಬಳಿಕ ಒಪ್ಪಿ+ಕೊಳ್ಳು ದೊರೆ+ಕೊಳ್ಳು ಸೆಳೆ+ಕೊಳ್ಳು

ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳು ದೊರೆಕೊಳ್ಳು ಸೆಳಕೊಳ್ಳು

110 / ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ ಕೊನೆ+ಕೊಳ್ಳು ಕೊನೆಗೊಳ್ಳು

ತಡೆ+ಕೊಳ್ಳು

ತಡಕೊಳ್ಳು

ಕೊಡು ಪದ ಹೆಸರು ಇಲ್ಲವೇ ಪರಿಚೆಪದಗಳ ಬಳಿಕ ಕೆಲವೆಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೊಡು ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಬೇರೆ ಕೆಲವೆಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಗೊಡು ರೂಪ ದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ; ಆದರೆ, ಎಸಕಪದಗಳ ಬಳಿಕ ಅದು ಕೊಡು ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವೇ ಬರುತ್ತದೆ:

ಹೆಸರು, ಪರಿಚೆ ಪದಗಳ ಬಳಿಕ ಕಿವಿ+ಕೊಡು ಕಿವಿಗೊಡು
ಎದೆ+ಕೊಡು ಎದೆಗೊಡು ಎಡೆ+ಕೊಡು ಎಡೆಕೊಡು ಮಾತು+ಕೊಡು ಮಾತುಕೊಡು

ಎಸಕಪದಗಳ ಬಳಿಕ ಎತ್ತಿ+ಕೊಡು ತುಂಬಿ+ಕೊಡು ಚುಚ್ಚಿ+ಕೊಡು ಬಿಟ್ಟು+ಕೊಡು

ಎತ್ತಿಕೊಡು ತುಂಬಿಕೊಡು ಚುಚ್ಚಿಕೊಡು ಬಿಟ್ಟುಕೊಡು

ಕೆಡು ಪದ ಎಲ್ಲಾ ಕೂಡುಪದಗಳಲ್ಲೂ ಗೆಡು ರೂಪದಲ್ಲೇ ಬರುತ್ತದೆ; ಇದು ಹೆಸರು ಇಲ್ಲವೇ ಪರಿಚೆಪದಗಳ ಬಳಿಕ ಮಾತ್ರ ಬರುತ್ತದಲ್ಲದೆ, ಎಸಕ ಪದಗಳ ಬಳಿಕ ಬರುವ ಹಾಗೆ ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ:

ಅಂದ+ಕೆಡು ಅಂದಗೆಡು ಬಗೆಗೆಡು
ಬಗೆ+ಕೆಡು ಹದಗೆಡು
ಹದ+ಕೆಡು

ಒಪ್ಪ+ಕೆಡು ಕಳೆ+ಕೆಡು
ನುಡಿ+ಕೆಡು

ಒಪ್ಪಗೆಡು ಕಳೆಗೆಡು ನುಡಿಗೆಡು

ಈ ಮಾರ್ಪಾಡು ಯ್, ಲ್, ಳ್ ಮತ್ತು ಮೂಗುಲಿಗಳ ಬಳಿಕವೂ ನಡೆ

ಯುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿಯೂ ಹಲವಾರು ಹೊರಪಡಿಕೆಗಳಿವೆ:

(1) ಯಕಾರದ ಬಳಿಕ: ಜೋಡುಪದ ಕಯ್+ಕಾಣಿಕೆ ಕಯ್ಗಾಣಿಕೆ ಮಯ್ಗಳ್ಳ
ಮಯ್+ಕಳ್ಳ ಕಯ್ದಳ
ಕಯ್+ತಳ ಕಯ್ದುದಿ
ಕಯ್+ತುದಿ

ಹೊರಪಡಿಕೆಗಳು

ಕಯ್+ಕಾಲು ಕಯ್+ಕೋಳ ಕಯ್+ತೋಟ ಕಯ್+ತುತ್ತು

ಕಯ್ಕಾಲು
ಕಯ್ಕೋಳ ಕಯ್ತೋಟ ಕಯ್ತುತ್ತು

ಯಕಾರದ ಬಳಿಕ: ಕೂಡುಪದ: ಸುಯ್+ಕರೆ ಸುಯ್ಗರೆ
ಕಯ್+ಕೂಡು ಕಯ್ಗೂಡು
ಮಯ್+ತೋರು ಮಯ್ದೋರು

ಹೊರಪಡಿಕೆಗಳು

ಕಯ್+ಕೊಡು ಮಯ್+ಕೆಡು ಕಯ್+ತಪ್ಪು

ಕಯ್ಕೊಡು ಮಯ್ಕೆಡು ಕಯ್ತಪ್ಪು

2. ಪದಗಳ ಇಟ್ಟಳ: ಹೆಸರುಪದಗಳು / 111

(2) ಲಕಾರದ ಬಳಿಕ: ಜೋಡುಪದ ಮೇಲ್+ಕಡೆ ಮೇಲ್ಗಡೆ
ಕಾಲ್+ತೊಡಕು ಕಾಲ್ದೊಡಕು

ಹೊರಪಡಿಕೆಗಳು

ಮೇಲ್+ಕಾಪು ಮೇಲ್+ತರ

ಮೇಲ್ಕಾಪು ಮೇಲ್ತರ

ಲಕಾರದ ಬಳಿಕ: ಕೂಡುಪದ:
ಕಾಲ್+ಕೆಡಿಸು ಕಾಲ್ಗೆಡಿಸು ಕಾಲ್ದೆಗೆ
ಕಾಲ್+ತೆಗೆ

ಹೊರಪಡಿಕೆಗಳು

ಮೇಲ್+ಕಟ್ಟು

ಮೇಲ್ಕಟ್ಟು

(3) ಳಕಾರದ ಬಳಿಕ: ಜೋಡುಪದಗಳು
ಬಾಳ್+ಕೆಡಿಕ ಕೀಳ್+ತುಟಿ

ಬಾಳ್ಗೆಡಿಕ
ಕೀಳ್ದುಟಿ

ಮುಳ್+ಕತ್ತಿಗೆ ಕೀಳ್+ತರ

ಹೊರಪಡಿಕೆಗಳು

ಮುಳ್ಕತ್ತಿಗೆ ಕೀಳ್ತರ

ಳಕಾರದ ಬಳಿಕ: ಕೂಡುಪದಗಳು: ಸೂಳ್+ಕರೆ

ಸೂಳ್ಗರೆ

ಹೊರಪಡಿಕೆಗಳು

ಏಳು+ತರು

ಎಳ್ತರು

(3) ಮೂಗುಲಿಯ ಬಳಿಕ: ಜೋಡುಪದಗಳು ಹಿನ್+ಕತ್ತು ಹಿಂಗತ್ತು
ಹೆಂಗೊಲೆ
ಹೆಣ್+ಕೊಲೆ ಮುಂದಲೆ
ಮುನ್+ತಲೆ

ಹೊರಪಡಿಕೆಗಳು

ಮುನ್+ಕಾಣ್ಕೆ ಮುನ್ಕಾಣ್ಕೆ ಉಣ್+ಕೊಳವೆ ಉಣ್ಕೊಳವೆ

ಮೂಗುಲಿಯ ಬಳಿಕ: ಕೂಡುಪದಗಳು ಮುನ್+ಕಾಣು ಮುಂಗಾಣು ಹಿನ್+ತಿರುಗು ಹಿಂದಿರುಗು ಮುನ್+ತೋರು ಮುಂದೋರು

ಹೊರಪಡಿಕೆಗಳು

ಮುನ್+ತೆರು ಹಿನ್+ತಿರುಚು

ಮುನ್ತೆರು ಹಿಂತಿರುಚು

ಮೂಗುಲಿಗಳ ಬಳಿಕ ಸಕಾರ ಚಕಾರವಾದುದನ್ನು ಮತ್ತು ಹಕಾರ

(>ಪಕಾರ) ಬಕಾರವಾದುದನ್ನೂ ಕೆಲವು ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು:

ಹೊರಪಡಿಕೆಗಳು

ಮುನ್+ಪಡೆ ಎಣ್+ಪರಿಜು

ಮುನ್ಪಡೆ JtàjdÄ

ಜೋಡುಪದಗಳಲ್ಲಿ: ಮುನ್+ಸೂರು ಮುಂಜೂರು ಕೆನ್+ಸೊಡರು ಕೆಂಜೊಡರು ಮುನ್+ಹಗಲು ಮುಂಬಗಲು ಬೆನ್+ಹಿತ್ತಿಲು ಬೆಂಬಿತ್ತಿಲು

ಕೂಡುಪದಗಳಲ್ಲಿ: ಹಿನ್+ಸರಿ ಮುನ್+ಹೇಳು ಮುಂಬೇಳು

»Adj

112 / ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ

ರಕಾರದ ಬಳಿಕವೂ ಕಕಾರ-ತಕಾರಗಳು ಗಕಾರ-ದಕಾರಗಳಾಗುತ್ತವೆ; ಆದರೆ, ಮೇಲೆ 2.2.6ರಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಿದಂತೆ, ಇಲ್ಲಿ ರಕಾರವೂ ಗಕಾರ-ದಕಾರ ಗಳಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಹ(ಪ)ಕಾರವೂ ರಕಾರದ ಬಳಿಕ ಬಕಾರ ವಾಗಿರುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಆದರೆ, ಈ ಮಾರ್ಪಾಡು ಜೋಡುಪದಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ:

(1) ಮಾರ್ಪಾಡಾಗಿರುವುದು
ಹೆಗ್ಗಟ್ಟು
ಹೆರ್+ಕಟ್ಟು ಹೆಗ್ಗಳ್ಳ ಹೆರ್+ಕಳ್ಳ ಇದ್ದೊರೆ
ಇರ್+ತೊರೆ ಹೆರ್+ಹಲಸು ಹೆಬ್ಬಲಸು
ಕಬ್ಬೊಗೆ
ಕಾರ್+ಹೊಗೆ

ಹೊರಪಡಿಕೆಗಳು

ಇರ್+ಕಾಲು ಮೂರ್+ಕಣ್ಣು ಇರ್+ತಲೆ
ಇರು+ಹತ್ತು ಮೂರ್+ಹುರಿ

ಇಕ್ಕಾಲು ಮುಕ್ಕಣ್ಣು ಇತ್ತಲೆ ಇಪ್ಪತ್ತು ಮುಪ್ಪುರಿ

2.2.6ರ ಮಾರ್ಪಾಡಿಗೆ ಒಳಪಡದ ರಕಾರದ ಬಳಿಕ ಬಂದ ಕಕಾರ- ತಕಾರಗಳೂ ಗಕಾರ-ದಕಾರಗಳಾಗಿ ಬದಲಾಗಬಲ್ಲುವು. ಇದಕ್ಕೂ ಪೇರ್+ ತೆರೆ>ಪೆರ್ದೆರೆ, ಕೂರ್+ಕತ್ತಿ>ಕೂರ್ಗತ್ತಿ ಎಂಬಂತಹ ಪದಗಳನ್ನು ಎತ್ತುಗೆಯಾಗಿ ಕೊಡಬಹುದು.

2.2.10 ಹ(ಪ)ಕಾರ, ಬಕಾರ ಮತ್ತು ಮಕಾರಗಳು ವಕಾರವಾಗುವುದು ಕೆಲವು ಪದಗಳಲ್ಲಿ ತೆರೆಯುಲಿಯ ಬಳಿಕ ಬಂದ ಹ್(ಪ್), ಬ್ ಮತ್ತು ಮ್ ಗಳು ವಕಾರವಾಗಿ ಬದಲಾಗಿರುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಆದರೆ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಉಂಟುಮಾಡಿರುವ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಮಾರ್ಪಾಡು ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

ಜೋಡುಪದಗಳಲ್ಲಿ: ¥Àj+¦r ¥Àj«r
ನಡು+ಹಗಲು ನಡುವಗಲು ಬೆಲೆ+ಹೆಣ್ಣು ಬೆಲೆವೆಣ್ಣು ಮಡ+ಬಾಯಿ ಮಡವಾಯಿ ಪಡೆ+ಮಾತು ಪಡೆವಾತು ಪಡುವನೆ
ಪಡು+ಮನೆ

ಕೂಡುಪದಗಳಲ್ಲಿ:
ಮುಂದು+ಹರಿ ಮುಂದುವರಿ ಇಂಪು+ಪಡೆ ಇಂಪುವಡೆ ತಲೆವಾಗು
ತಲೆ+ಬಾಗು

ಹೊರಪಡಿಕೆಗಳು

M¼À+¦r
ಎಡೆ+ಹಗಲು ದೋರೆ+ಹಣ್ಣು ಕಿಸ+ಬಾಯಿ ಮನೆ+ಮಾತು ಅಡು+ಮನೆ

M¼À¦r ಎಡೆಹಗಲು ದೋರೆಹಣ್ಣು ಕಿಸಬಾಯಿ ಮನೆಮಾತು ಅಡುಮನೆ

ಹೊರಪಡಿಕೆಗಳು

ಅಡ್ಡಿ+ಪಡಿಸು ಬೀಡು+ಬಿಡು

ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸು ಬೀಡುಬಿಡು

2. ಪದಗಳ ಇಟ್ಟಳ: ಹೆಸರುಪದಗಳು / 113

ಒಟ್ಟಿಸಿದ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು ನಡೆದಿರುವುದನ್ನು ಹು ಮತ್ತು ಮೆ ಒಟ್ಟುಗಳ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು; ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಹು ಒಟ್ಟು ಮೊದಲಿಗೆ (ಹಳೆಗನ್ನಡದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ) ಪು ರೂಪದಲ್ಲಿದ್ದುದು ಆಮೇಲೆ ವು ಎಂಬುದಾಗಿ ಇಲ್ಲವೇ ಹು ಎಂಬುದಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿರಬೇಕು; ಇವತ್ತು ಕೆಲವು ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ವು ರೂಪದಲ್ಲಿ, ಇನ್ನು ಕೆಲವು ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಹು ರೂಪದಲ್ಲಿ ರೂಪದಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ಬೇರೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಮೇಲಿನ ಒಲವಿಗೆ ಹು ಮತ್ತು ಪು ರೂಪಗಳು ಹೊರಪಡಿಕೆಗಳಾಗುತ್ತವೆ.

ಕೆಲವು ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಪು

ಹು ಒಟ್ಟು: ಮುಡಿ ಮರೆ
©qÀÄ ಕಾಯು ¸ÀÄj
PÉqÉ
£À°
ಸೆಳೆ
©qÀÄ ಮೇಯು vÀ¼É
vÀÄj

ಮೆ ಒಟ್ಟು: ಮರೆ
ಹೋಲು ಬೇಳು G½

ಮುಡಿವು
ಮರವು
ಬಿಡುವು
ಕಾವು ಸುರುವು
ಕೆಡವು ನಲಿವು ಸೆಳವು ಬಿಡುವು
ಮೇವು
ತಳುವು
ತುರುವು

ಮರವೆ ಹೋಲುವೆ ಬೇಳುವೆ
ಉಳವೆ

ಹೊರಪಡಿಕೆಗಳು ಹಿಡಿಹು »r ತೆರಹು vÉgÉ vÀUÀÄ ತಗಹು ಕಾಯು ಕಾಹು ಮಡುಹು ªÀÄr £ÉgÉ ನೆರಹು ಉಲಿ ಉಲಿಪು ಹೊಳೆ ಹೊಳಪು ತೊಡು ತೊಡುಪು ಮೇಯು ಮೇಪು ಮಲೆಪು ಮಲೆ ತಿಳಿಪು w½

ಪಳೆ ಪಳಮೆ ತೀರಮೆ wÃgÀÄ ಉಳು ಉಳುಮೆ ಒಲುಮೆ M°

ಪರಿಚೆಪದಗಳಿಂದ ಹೆಸರುಪದಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಬಳಕೆ ಯಾಗುವ ಹು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಪು ರೂಪ ಇದೆಯಲ್ಲದೆ ವು ರೂಪ ಇರುವ ಹಾಗೆ ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಮೆ ಒಟ್ಟಿಗೆ ವೆ ರೂಪ ಇಲ್ಲ (ಹಿರಿ-ಹಿರಿಮೆ, ಕಡು- ಕಡುಮೆ). ಹಾಗಾಗಿ, ಇವೆರಡೂ ಮೇಲಿನ ಒಲವಿಗೆ ಒಳಗಾಗುವುದಿಲ್ಲವೆಂದು ಹೇಳಬಹುದು.

114 / ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ

(1) ಪರಿಚೆಪದಗಳಿಂದ ಹೆಸರುಪದಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವಲ್ಲಿ:

ಪು ರೂಪದ ಬಳಕೆ
ಬಿಳುಪು
ತೆಳುಪು
ಕಡುಪು ನಿಡುಪು

©½ ತೆಳು PÀqÀÄ ¤qÀÄ

ಹು ರೂಪದ ಬಳಕೆ ಬಿಗುಹು ©V ಕಡುಹು PÀqÀÄ

2.2.11 ಪದಗಳ ಕೊನೆಯ ಉಕಾರ ಬಿದ್ದುಹೋಗುವುದು ಮೇಲೆ 2.2.1ರಲ್ಲಿ, ಪದಗಳ ಕೊನೆಯ ತೆರೆಯುಲಿಗಳು ಅವುಗಳ ಬಳಿಕ ಬೇರೊಂದು ತೆರೆಯುಲಿ ಬಂದಾಗ ಬಿದ್ದುಹೋಗುವಂತಹ ಮಾರ್ಪಾಡನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಯಿತು; ಇಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಿರುವುದು ಪದಗಳ ಕೊನೆಯ ಉಕಾರ ಅದರ ಬಳಿಕ ಮುಚ್ಚುಲಿಯೊಂದು ಬಂದಾಗ ಬಿದ್ದುಹೋಗುವಂತಹ ಇನ್ನೊಂದು ಬಗೆಯ ಸೇರಿಕೆಯ ಮಾರ್ಪಾಡು.

ಉಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಉಕಾರದ ಮೊದಲು ಯ್, ರ್, ಲ್, ಳ್ ಇಲ್ಲವೇ ಮೂಗುಲಿ (ನ್, ಣ್, ಮ್) ಬಂದಿರುವಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಈ ಮಾರ್ಪಾಡು ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಕಾಲು ಪದವನ್ನು ಬಳಸಿರುವ ಕಾಲ್ಮಣೆ, ಕಾಲ್ಬಳೆ, ಕಾಲ್ನಡಿಗೆ, ಕಾಲ್ದೆಗೆ ಮೊದಲಾದ ಜೋಡುಪದ ಮತ್ತು ಕೂಡುಪದಗಳಲ್ಲಿ ಆ ಪದದ ಕೊನೆಯ ಉಕಾರ ಬಿದ್ದುಹೋಗಿರುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಇದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಆಯು ಪದಕ್ಕೆ ಕುಳಿ, ಕೆ ಮತ್ತು ತ ಒಟ್ಟು ಸೇರಿಸಿದಾಗ, ಆ ಪದದ ಕೊನೆಯ ಉಕಾರ ಬಿದ್ದುಹೋಗಿರುವುದನ್ನು ಆಯ್ಕುಳಿ, ಆಯ್ಕೆ ಮತ್ತು ಆಯ್ತ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು.

ಇದಲ್ಲದೆ, ಉಕಾರದ ಮೊದಲು ಬಂದಿರುವ ಮುಚ್ಚುಲಿಗಳು ಇಮ್ಮಡಿ ರೂಪದಲ್ಲಿದ್ದರೆ, ಅವು ಒತ್ತೆ ರೂಪಕ್ಕೆ ಮಾರ್ಪಾಡುತ್ತವೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಕಣ್ಣು ಪದಕ್ಕೆ ತಪ್ಪು ಪದವನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಉಂಟುಮಾಡಿದ ಕಣ್ತಪ್ಪು ಜೋಡುಪದ ದಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣು ಪದದ ಇಮ್ಮಡು ಣಕಾರ ಒತ್ತೆ ಣಕಾರವಾಗಿದೆ.

ಈ ಸೇರಿಕೆಯ ಒಲವಿಗೆ ಹಲವು ಹೊರಪಡಿಕೆಗಳೂ ಇವೆ; ಹಿಂದಿನ ಕಾಲ ದಲ್ಲಿ ಉಂಟುಮಾಡಿರುವ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಮಾರ್ಪಾಡು ಹೊರಪಡಿಕೆಗಳಿಲ್ಲದೆ ನಡೆದಿರಬೇಕು; ಆದರೆ, ಆಮೇಲೆ ಉಂಟುಮಾಡಿರುವ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪದಗಳಲ್ಲೂ ಉಕಾರವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ಒಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಪದಗಳನ್ನು ಅವಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸ ಲಾಗುತ್ತಿದೆ: ಕಾಲುಕೀಳು, ಕಾಲುದಾರಿ, ಕಣ್ಣುಗುಳಿ, ಕಣ್ಣುಗುಡ್ಡೆ, ಏರುತ, ಕೊಳ್ಳುಗ ಮೊದಲಾದ ಪದಗಳನ್ನು ಇದಕ್ಕೆ ಎತ್ತುಗೆಯಾಗಿ ಕೊಡಬಹುದು. ಹಾಗಾಗಿ, ಅಂತಹ ಪದಗಳು ಮೇಲಿನ ಸೇರಿಕೆಯ ಒಲವಿಗೆ ಹೊರಪಡಿಕೆಗಳಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ.

2. ಪದಗಳ ಇಟ್ಟಳ: ಹೆಸರುಪದಗಳು / 115

ನಿಜಕ್ಕೂ ಹಳೆಗನ್ನಡದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಪದಗಳ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಯ್, ರ್, ಲ್ ಮೊದಲಾದ ಮುಚ್ಚುಲಿಗಳೇ ಬರುತ್ತಿದ್ದುವು, ಮತ್ತು ಅವು ಒತ್ತೆ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವೇ ಬರುತ್ತಿದ್ದುವು (ಕಾಲ್, ಕಡಲ್, ಕಣ್); ಹೊಸಗನ್ನಡದ ಕಾಲಕ್ಕಾಗು ವಾಗ ಅವುಗಳ ಬಳಿಕ ಉಕಾರವೊಂದು ಸೇರಿಕೊಂಡಿತು (ಕಾಲ್>ಕಾಲು, ಕಡಲ್>ಕಡಲು), ಮತ್ತು ಗಿಡ್ಡ ತೆರೆಯುಲಿಗಳ ಬಳಿಕ ಬಂದ ಈ ಮುಚ್ಚುಲಿ ಗಳು (ರಕಾರವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ) ಎರಡು ಬರಿಗೆಕಂತೆಗಳಿರುವ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಇಮ್ಮಡಿ ಮುಚ್ಚುಲಿಗಳಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟುವು (ಕಲ್>ಕಲ್ಲು, ಕಣ್>ಕಣ್ಣು). ಹಾಗಾಗಿ, ಈ ಪದಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿದ್ದ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಉಕಾರ ಬಿದ್ದು ಹೋಗುವ, ಇಲ್ಲವೇ ಇಮ್ಮಡಿ ಮುಚ್ಚುಲಿ ಒತ್ತೆ ಮುಚ್ಚುಲಿಯಾಗುವ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳೇ ಬೇಕಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.

ಇವತ್ತು

ಹೊಸಪದಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬೇಕೆಂದಿರುವವರಿಗೆ ಈ ಸೇರಿಕೆಯ ಮಾರ್ಪಾಡನ್ನು ಬಳಸುವ ಮೂಲಕ ಹೆಚ್ಚು ಅಡಕವಾದ ಪದಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಲು ಬರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸಬಹುದು. ಎತ್ತುಗೆ ಗಾಗಿ, ಕಣ್ಣುಗುಳಿ ಎಂಬುದಕ್ಕಿಂತ ಕಣ್ಗುಳಿ ಎಂಬುದು, ಕಾಲುದಾರಿ ಎಂಬುದ ಕ್ಕಿಂತ ಕಾಲ್ದಾರಿ ಎಂಬುದು ಹೆಚ್ಚು ಆಡಕವಾಗಿದೆ.

ಮೇಲಿನ ಸೇರಿಕೆಯ ಮಾರ್ಪಾಡನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಮತ್ತು ತೋರಿಸದಿರುವ

ಕೆಲವು ಎತ್ತುಗೆಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ:

(1) ಉಕಾರದ ಮೊದಲು ರಕಾರವಿರುವ ಪದಗಳು: ಉಕಾರ ಬಿದ್ದುಹೋಗಿರುವುದು (ಕ) ಜೋಡುಪದಗಳು: ಏರು+ಮಣೆ ನೀರು+ಕಲ್ಲು ನೀರ್ಗಲ್ಲು
ತೀರ್ಕಣೆ
ತೀರು+ಕಣೆ

ಏರು+ಕಣೆ
ನೀರು+ಗುಳ್ಳೆ ತೀರು+ಕಡೆ

KgÀéuÉ

ಉಕಾರ ಬಿದ್ದುಹೋಗದಿರುವುದು

ಏರುಗಣೆ ನೀರುಗುಳ್ಳೆ ತೀರುಗಡೆ

(ಚ) ಕೂಡುಪದಗಳು: ಆಸರು+ಕಳೆ ಆಸರ್ಗಳೆ
ಏರು+ಪಡು

ಏರ್ಪಡು

(ಟ) ಒಟ್ಟಿಸಿದ ಪದಗಳು: ತೀರ್ಪು ತೀರು+ಪು ಸೇರ್ಮೆ ಸೇರು+ಮೆ

ಉಸಿರು+ಕಟ್ಟು

ಉಸಿರುಕಟ್ಟು

ತೀರು+ವಳಿ ಹೇರು+ಕ

ತೀರುವಳಿ ಹೇರುಕ

(2) ಉಕಾರದ ಮೊದಲು ಲಕಾರವಿರುವ ಪದಗಳು: ಉಕಾರ ಬಿದ್ದುಹೋಗಿರುವುದು (ಕ) ಜೋಡುಪದಗಳು:

ಉಕಾರ ಬಿದ್ದುಹೋಗದಿರುವುದು

116 / ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ

ಕಲ್ನಾರು

ಕಲ್ಲು+ನಾರು ಕವಲು+ಕೊಂಬು ಕವಲ್ಗೊಂಬು ಕಾಲ್ಚಾಪೆ
ಕಾಲು+ಚಾಪೆ ತೊದಲು+ನುಡಿ ತೊದಲ್ನುಡಿ

ಕಲ್ಲು+ಗುಂಡು ಕವಲು+ನಳಿಕೆ ಕಾಲು+ದಾರಿ ದಿಗಿಲು+ಕನಸು

ಕಲ್ಲುಗುಂಡು ಕವಲುನಳಿಕೆ ಕಾಲುದಾರಿ ದಿಗಿಲುಗನಸು

(ಚ) ಕೂಡುಪದಗಳು: ಕಾಲು+ತೆಗೆ ಕಾಲ್ದೆಗೆ
ಕಾಲು+ಕೆಡಿಸು ಕಾಲ್ಗೆಡಿಸು ಕಾಲುಮಾಡು

(ಟ) ಒಟ್ಟಿಸಿದ ಪದಗಳು: ಕನಲು+ಕೆ ಕನಲ್ಕೆ ಸೋಲು+ಮೆ ಸೋಲ್ಮೆ
ಅರಿಲು+ವಳಿ ಅರಿಲ್ವಳಿ

ಕಾಲು+ಕಟ್ಟು

ಕಾಲುಕಟ್ಟು

ಕಾಲು+ಮಾಡು

ಸೋಲು+ವೆ ಹೋಲು+ವೆ

ಸೋಲುವೆ ಹೋಲುವೆ

(3) ಉಕಾರದ ಮೊದಲು ಳಕಾರವಿರುವ ಪದಗಳು: ಉಕಾರ ಬಿದ್ದುಹೋಗಿರುವುದು (ಕ) ಜೋಡುಪದಗಳು: ಕೀಳು+ನೋಟ ಕೀಳ್ನೋಟ ಸೀಳು+ತುಟಿ ಸೀಳ್ದುಟಿ

ಉಕಾರ ಬಿದ್ದುಹೋಗದಿರುವುದು

ಕೀಳು+ಮಾತು ಸೀಳು+ನೋಟ ಬೀಳು+ಗುಂಡಿ

ಕೀಳುಮಾತು ಸೀಳುನೋಟ ಬೀಳುಗುಂಡಿ

(ಚ) ಕೂಡುಪದಗಳು: ಕೋಳು+ಕೊಲೆ ಕೋಳ್ಗೊಲೆ ಬೀಳು+ಕೊಡು ಬೀಳ್ಕೊಡು

(ಟ) ಒಟ್ಟಿಸಿದ ಪದಗಳು: ಕೊಳ್ಗೆ ಕೊಳ್ಳು+ಗೆ ತೆಳ್ಪು ತೆಳು+ಪು ಬಾಳ್ಮೆ ಬಾಳು+ಮೆ

ಕಾಳು+ಕಟ್ಟು

ಕಾಳುಗಟ್ಟು

ಕೊಳ್ಳು+ಗ
ತೆಳು+ಪು
ಬಾಳು+ವೆ

ಕೊಳ್ಳುಗ ತೆಳುಪು ಬಾಳುವೆ

ಉಕಾರ ಬಿದ್ದುಹೋಗದಿರುವುದು

(4) ಉಕಾರದ ಮೊದಲು ಮೂಗುಲಿಗಳಿರುವ ಪದಗಳು: ಉಕಾರ ಬಿದ್ದುಹೋಗಿರುವುದು (ಕ) ಜೋಡುಪದಗಳು: ಉಣ್ಣು+ಕೊಳವೆ ಉಣ್ಕೊಳವೆ ಹೆಣ್ಣು+ಕೂಸು ಹೆಂಗೂಸು ಬೆನ್ನು+ಕಾವಲು ಬೆಂಗಾವಲು ಮೀನು+ಚುಳ್ಳಿ ಮೀನ್ಚುಳ್ಳಿ
ಹೊನ್ನು+ಗಿಂಡಿ ಹೊಂಗಿಂಡಿ ಕಣ್ಣು+ಕಟ್ಟು

ಉಣ್ಣು+ಮನೆ ಹೆಣ್ಣು+ಕೂಸು ಬೆನ್ನು+ಚೀಲ ಮೀನು+ಮೊಟ್ಟೆ ಹೊನ್ನು+ಬಾಕಿ

ಕಣ್ಕಟ್ಟು

ಉಣುಮನೆ ಹೆಣ್ಣುಕೂಸು ಬೆನ್ನುಚೀಲ ಮೀನುಮೊಟ್ಟೆ ಹೊನ್ನುಬಾಕಿ

2. ಪದಗಳ ಇಟ್ಟಳ: ಹೆಸರುಪದಗಳು / 117

(ಚ) ಕೂಡುಪದಗಳು: ಕಣ್ಣು+ಕೊಳಿಸು ಕಂಗೊಳಿಸು ಬೆನ್ನು+ಹತ್ತು ಬೆಂಬತ್ತು

(ಟ) ಒಟ್ಟಿಸಿದ ಪದಗಳು: ಹೆಣ್ಣು+ಗಸು ಹೆಂಗಸು

ಕಣ್ಣು+ಕುಕ್ಕು ಬೆನ್ನು+ಹತ್ತು

ಕಣ್ಣುಕುಕ್ಕು ಬೆನ್ನುಹತ್ತು

ಹೆಣ್ಣು+ಗ

ಹೆಣ್ಣುಗ

ಉಣುಮನೆ ಪದದಲ್ಲಿ ಉಕಾರ ಬಿದ್ದುಹೋಗದಿದ್ದರೂ, ಇಮ್ಮಡಿ ಣಕಾರ ಒತ್ತೆ ಣಕಾರವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು. ಉಕಾರದ ಮೊದಲು ಮಕಾರವಿರುವ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಉಕಾರ ಬಿದ್ದುಹೋಗುವ ಹಾಗೆ ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ (ಚಿಮ್ಮು-ಚಿಮ್ಮುಗೆ, ದಿಮ್ಮು-ದಿಮ್ಮುಹಿಡಿ).

(5) ಉಕಾರದ ಮೊದಲು ಯಕಾರವಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಪದಗಳಲ್ಲೂ ಅವುಗಳ ಬಳಿಕ ಮುಚ್ಚುಲಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲಾಗುವ ಪದ ಇಲ್ಲವೇ ಒಟ್ಟು ಬಂದಾಗ ಉಕಾರ ಬಿದ್ದುಹೋಗುತ್ತದೆ.

(ಕ) ಜೋಡುಪದಗಳು: ಬಯ್ತಲೆ ಬಯ್ಯು+ತಲೆ ಒಯ್ಯು+ಚೀಲ ಒಯ್ಚೀಲ ಹಾಯ್ಕಡ ಹಾಯು+ಕಡ

(ಚ) ಕೂಡುಪದಗಳು: ಸುಯ್ಯು+ಕರೆ ಕೊಯ್ಯು+ತರು ಕೊಯ್ತರು ಕಾಯು+ಕೊಳ್ಳೂ ಕಾಯ್ಕೊಳ್ಳು

ಸುಯ್ಗರೆ

(ಟ) ಒಟ್ಟಿಸಿದ ಪದಗಳು: DAiÉÄÌ ಆಯು+ಕೆ ಗೆಯ್ಮೆ ಗೆಯ್ಯು+ಮೆ ಕಾಯು+ಪು ಕಾಯ್ಪು ಕೊಯ್ಯು+ಲು ಕೊಯ್ಲು ಬಯ್ಯು+ಗಳು ಬಯ್ಗಳು

2.3 ಹೆಸರುಪದಗಳ ಇಟ್ಟಳ ಇಟ್ಟಳವಿರುವ ಹೆಸರುಪದಗಳು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಿಸಿದ ಪದಗಳು ಮತ್ತು ಜೋಡುಪದಗಳು ಎಂಬುದಾಗಿ ಎರಡು ಬಗೆಯವಾಗಿರುತ್ತವೆ:

118 / ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ

(1) ಯಾವುದಾದರೂ ಒಂದು ಪದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಉಂಟುಮಾಡಿರುವ ಪದಗಳು ಒಟ್ಟಿಸಿದ ಪದಗಳು, ಮತ್ತು
(2) ಯಾವುದಾದರೂ ಒಂದು ಪದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಹೆಸರುಪದವನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಉಂಟುಮಾಡಿರುವ ಪದಗಳು ಜೋಡುಪದಗಳು.

ಮುಕ್ಯವಾಗಿ, ಒಟ್ಟಿಸಿದ ಪದಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಹೆಸರುಪದ, ಎಸಕಪದ ಇಲ್ಲವೇ ಪರಿಚೆಪದಗಳಿಗೆ ಯಾವುದಾದರೂ ಒಂದು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಜೋಡುಪದಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಅವೇ ಮೂರು ಬಗೆಯ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಕ್ಕೆ ಯಾವುದಾದರೂ ಹೆಸರುಪದ ವನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಆರು ಬಗೆಯ ಇಟ್ಟಳಗಳಿಗೆ ಎತ್ತುಗೆಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ:

ಒಟ್ಟಿಸಿದ ಪದಗಳು:

1. ಹೆಸರುಪದ+ಒಟ್ಟು:
2. ಎಸಕಪದ+ಒಟ್ಟು:
3. ಪರಿಚೆಪದ+ಒಟ್ಟು:

ಜೋಡುಪದಗಳು:

1. ಹೆಸರುಪದ+ಹೆಸರುಪದ:
2. ಎಸಕಪದ+ಹೆಸರುಪದ:
3. ಪರಿಚೆಪದ+ಹೆಸರುಪದ:

UÁt+EUÀ
ಹೊಗಳು+ಇಕೆ ಒಳ್ಳೆ+ತನ

UÁtÂUÀ ಹೊಗಳಿಕೆ ಒಳ್ಳೆತನ

ಬಯಲು+ಆಟ ಊರು+ಕೋಲು ಊರುಗೋಲು ದೊಡ್ಡ+ಅಮ್ಮ

ಬಯಲಾಟ

ದೊಡ್ಡಮ್ಮ

2.4 ಒಟ್ಟಿಸಿದ ಹೆಸರುಪದಗಳು ಒಟ್ಟಿಸಿದ ಹೆಸರುಪದಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವನ್ನೂ ಎಸಕಪದಗಳಿಗೆ ಒಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಉಂಟುಮಾಡಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವನ್ನೂ ಒಂದು ಪದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಒಟ್ಟನ್ನು ಮಾತ್ರ ಸೇರಿಸಿ ಉಂಟುಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಒಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಉಂಟುಮಾಡಿರುವ ಹೆಸರುಪದಗಳು ಕೆಲವು ಇರುವುವಾದರೂ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಬರುವ ಒಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎರಡು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಎಂಬ ಪದದಲ್ಲಿ ಮೀನು ಹೆಸರುಪದ ದೊಂದಿಗೆ ಗಾರ ಮತ್ತು ಇಕೆ ಎಂಬ ಎರಡು ಒಟ್ಟುಗಳು ಬಂದಿವೆ. ಆದರೆ, ಈ ಪದವನ್ನು ಎರಡು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಉಂಟುಮಾಡಲಾಗಿದೆ: ಮೊದಲಿಗೆ ಮೀನು ಪದಕ್ಕೆ ಗಾರ ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಮೀನುಗಾರ ಎಂಬ ಹೆಸರುಪದವನ್ನು

2. ಪದಗಳ ಇಟ್ಟಳ: ಹೆಸರುಪದಗಳು / 119

ಉಂಟು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಆಮೇಲೆ ಮೀನುಗಾರ ಪದಕ್ಕೆ ಇಕೆ ಒಟ್ಟನ್ನು ಹೆಸರುಪದವನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಉಂಟುಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

ಮೀನುಗಾರಿಕೆ

ಇನ್ನೊಂದು

JA§

ಕನ್ನಡ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಬರುವ ಒಟ್ಟುಗಳೆಲ್ಲ ಹಿನ್ನೊಟ್ಟುಗಳು, ಎಂದರೆ ಪದ ಗಳ ಬಳಿಕ ಬರುವಂತಹವು. ಸಂಸ್ಕ್ರುತದಿಂದ ಎರವಲಾಗಿ ಬಂದಿರುವ ಅ- ಜ್ನಾನ, ವಿ-ಜ್ನಾನ, ನಿರ್-ಉದ್ಯೋಗ ಮೊದಲಾದ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಪದಗಳ ಮೊದಲು ಬರುವ ಮುನ್ನೊಟ್ಟುಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. (ಈ ಮುನ್ನೊಟ್ಟುಗಳಲ್ಲಿ ಅಪ- ಎಂಬುದು ಕನ್ನಡ ಪದದೊಂದಿಗೂ ಬಂದಿರುವು ದನ್ನು ಅಪನಂಬಿಕೆ ಪದದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು.)

ಹೀಗಿದ್ದರೂ, ಕೀಳ್, ಪೇರ್, ನಿಟ್, ಕಟ್, ಕಾರ್, ಕಿರ್, ನಟ್ ಮೊದಲಾದ ಕೆಲವು ಪರಿಚೆಪದಗಳನ್ನು ಹೆಸರುಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಸಿ ಉಂಟುಮಾಡಿರುವ ಕೀಳೆಲೆ, ಪೇರುಸಿರು, ನಿಟ್ಟುಸಿರು, ಕಟ್ಟಿರುವೆ, ಕಾರಡವಿ, ಕಿರುನಾಲಿಗೆ, ಮೊದಲಾದ ಜೋಡುಪದಗಳು ಮುನ್ನೊಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಉಂಟು ಮಾಡಿರುವ ಪದಗಳ ಹಾಗೆಯೇ ತುಂಬಾ ಅಡಕವಾಗಿರುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಮುಂದೆ (2.5.5ರಲ್ಲಿ) ನೋಡಲಿರುವೆವು.

ನಟ್ಟಡವಿ

ಪದಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಒಟ್ಟುಗಳು ಎಂತಹ ಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಬರಬಲ್ಲುವು, ಅವುಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲವೇ ಅವುಗ ಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರುವ ಪದಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಎಂತಹ ಸೇರಿಕೆಯ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಅವಕ್ಕೆ ಎಂತಹ ಹುರುಳುಗಳನ್ನು ಕೊಡಬಹುದು ಎಂಬುದರ ಕುರಿತಾಗಿ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಕಟ್ಟಲೆಗಳನ್ನು ಬರೆಯಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಅವುಗಳ ಬಳಕೆಯ ಕುರಿತು ಕೆಲವು ಒಲವುಗಳನ್ನಶ್ಟೇ ಕಾಣಲು ಬರುತ್ತದೆ.

ಪದರೂಪದೊಟ್ಟುಗಳಿಗೆ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಬಳಕೆಗಳಿರುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಅವು ಬಳಕೆಯಾಗುವಲ್ಲಿ ತೋರಿಬರುವ ಸೇರಿಕೆಯ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಟ್ಟು ನಿಟ್ಟಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಇದನ್ನು ಮುಂದೆ ನಾಲ್ಕನೇ ಪಸುಗೆಯಲ್ಲಿ ನೋಡಬಹುದು.

ಈ ವಿಶಯದಲ್ಲಿ ಪದದೊಟ್ಟುಗಳು ಪದರೂಪದೊಟ್ಟುಗಳಿಂದ ಬೇರಾಗಿವೆ; ಅವುಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ಅಣಿಗೊಳಿಸಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಅವು ಎಂತಹ ಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಬರಬಲ್ಲುವು ಎಂಬುದರ ಕುರಿತಾಗಿಯೂ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಕಟ್ಟಲೆಗಳನ್ನು ಬರೆಯಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ, ಇಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಪಟ್ಟಿಮಾಡಿ, ಅವುಗಳ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುವ ಕೆಲವು ಒಲವುಗಳನ್ನಶ್ಟೇ ಸೂಚಿಸಲು ಬರುತ್ತದೆ.

ಹೀಗಿದ್ದರೂ, ಹೆಸರುಪದಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗಿರುವ ಒಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಎಸಕಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಬರುವವು, ಹೆಸರುಪದಗಳೊಂದಿಗೆ

120 / ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ ಬರುವವು, ಮತ್ತು ಪರಿಚೆಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಬರುವವು ಎಂಬುದಾಗಿ ಮೂರು ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ಬೇರ್ಪಡಿಸಿ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ.

ಕೆಲವು ಒಟ್ಟುಗಳು ಒಂದೆರಡು ಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತವೆ; ಆದರೆ, ಬೇರೆ ಕೆಲವು ಒಟ್ಟುಗಳು ಹಲವಾರು ಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಳಕೆ ಯಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಅವನ್ನು ಹೊಸ ಹೊಸ ಪದಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಬಳಸ ಬಲ್ಲೆವು. ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಒಟ್ಟುಗಳೂ ನಮಗೆ ಬೇಕಿರುವಂತಹ ಯಾವುದಾದರೂ ಹುರುಳನ್ನು ಕೊಡುವ ಹಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಅವನ್ನೂ ಹೊಸ ಪದಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಬಳಸಬಲ್ಲೆವು.

2.4.1 ಎಸಕಪದಗಳಿಂದ ಹೆಸರುಪದಗಳು ಮೇಲೆ ತಿಳಿಸಿದ ಹಾಗೆ, ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಒಟ್ಟಿಸಿದ ಹೆಸರುಪದಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವನ್ನೂ ಎಸಕಪದಗಳಿಗೆ ಒಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಉಂಟುಮಾಡಲಾಗಿದೆ; ಪರಿಚೆಪದಗಳಿಗೆ ಇಲ್ಲವೇ ಬೇರೆ ಹೆಸರುಪದಗಳಿಗೆ ಒಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಉಂಟುಮಾಡಿರುವ ಹೆಸರುಪದಗಳು ಅಶ್ಟೊಂದಿಲ್ಲ.

(1) ಗಗಗಗ ಒಟ್ಟು ಎಸಕಪದಗಳಿಗೆ ಈ ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಅದು ತಿಳಿಸುವ ಎಸಕ ವನ್ನು ನಡೆಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಸರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಹಾಡುಗ ಪದ ಹಾಡುವವನನ್ನು, ಬೇಡುಗ ಪದ ತಿರುಕನನ್ನು, ದೋಚುಗ ಪದ ದೋಚುವವನನ್ನು ಹೆಸರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ಬಳಕೆಗೆ ಕೆಲವು ಎತ್ತುಗೆಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ:

ಕೇಳುಗ
ಕೇಳು ಕೂಗುಗ
ಕೂಗು ಸಾಕು ಸಾಕುಗ
ಒಪ್ಪು ಒಪ್ಪುಗ
ಕೆತ್ತುಗ
ಕೆತ್ತು ಬಳಸು ಬಳಸುಗ
ಹೊಗಳು ಹೊಗಳುಗ

ಹಾಡು ಹಾಡುಗ ಬೇಡು ಬೇಡುಗ ಸಾರುಗ ಸಾರು ಕಟ್ಟುಗ PÀlÄÖ ಕೊಳ್ಳುಗ ಕೊಳ್ಳು ತಿಳಿಸು ತಿಳಿಸುಗ ತೊಡಗು ತೊಡಗುಗ

ಅಳವಡಿಸು-ಅಳವಡಿಗ,

ಮತ್ತು ಹಂಬಲಿಸು-ಹಂಬಲಿಗ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಒಟ್ಟು ಸೇರಿದಾಗ, ಅವುಗಳ ಕೊನೆಯ ಸು ಬರಿಗೆಕಂತೆ ಬಿದ್ದುಹೋಗಿದೆ.

ತೆತ್ತಿಸು-ತೆತ್ತಿಗ

`£ÀAl’,

2. ಪದಗಳ ಇಟ್ಟಳ: ಹೆಸರುಪದಗಳು / 121

ಇದಲ್ಲದೆ, ಅರಸು-ಅರಸಿಗ

ಹುಡುಕುವವನು', ಅಟ್ಟು-ಅಟ್ಟಿಗ ಹಿಂಬಾಲಕ’ ಒಂದು-ಒಂದಿಗ ಪಡೆದವನು', ಕೊಬ್ಬು-ಕೊಬ್ಬಿಗ ಕೊಬ್ಬಿ ದವನು’ ಮತ್ತು ಪೂಣು-ಪೂಣಿಗ `ಬಿಲ್ಲುಗಾರ’ ಎಂಬ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಒಟ್ಟು ಇಗ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಂದಿದೆ.

ಕಾಣಬಹುದು:

ಕೆಲವು ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಒಟ್ಟನ್ನು ಬಳಸಿರುವ ಪದಕ್ಕೆ ಬೇರೆಯೇ ಹುರುಳು ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ, ತಿನ್ನು-ತಿನ್ನುಗ ಬಂದಿರುವುದನ್ನು ತಿನ್ನುವ ಬಗೆಯನ್ನು ಅರಿತವನು', ಬಿಡು-ಬಿಡುಗ ಸನ್ಯಾಸಿ’, ಬರೆ-ಬರೆಗ ಗುಮಾಸ್ತ', ದಾಟು-ದಾಟುಗ ದೇವರು’ ಎಂಬಂತಹ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಹುರುಳನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ; ಎರಡನೆಯದಾಗಿ, ಕಡಿ-ಕಡಿಗ ಇಲಿ', ಹೀರು- ಹೀರುಗ ಹೀರುವ ಕಾಗದ’, ಎತ್ತು-ಎತ್ತುಗ ಎಲಿವೇಟರ್, ಲಿ¥sóï್ಟ', ಹುದುಗು-ಹುದುಗ ಹೊದಿಕೆ’, ಕಲಸು-ಕಲಸುಗ `ಮಿಕ್ಸರ್’ ಎಂಬಂತಹ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಸರಿಸುವ ಪದಲು ಒಂದು ಪ್ರಾಣಿಯನ್ನು ಇಲ್ಲವೇ ವಸ್ತುವನ್ನು ಹೆಸರಿಸುತ್ತದೆ.

ಸರಿ-ಸರಿಗ ಸರಿಯಾಗಿ ನಡೆಯುವವನು' ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಎಸಕಪದ ರೂಪಕ್ಕೆ ಈ ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಸಯ್ಯು ತಪ್ಪುಮಾಡದಿರು’ ಸಯ್ಯಗ `ತಪ್ಪುಮಾಡುವವನು’ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಎಸಕಪದದ ಅಲ್ಲಗಳೆಯುವ ರೂಪಕ್ಕೆ ಈ ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಒಡಹುಟ್ಟುಗ, ಕಲ್ಲುಕುಟಿಗ, ಚಂಬುಕುಟಿಗ, ತಟ್ಟೆತೊಳೆಗ, ಆದುಣಿಗ ಮೊದಲಾದ ಬೇರೆ ಕೆಲವು ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡುಪದದ ರೂಪದಲ್ಲಿರುವ ಎಸಕ ಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಈ ಒಟ್ಟನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ.

ಈ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಗಂಡಸು' ಎಂಬ ಹುರುಳೂ ಬರಬಲ್ಲುದಾಗಿದ್ದು, ಹೆಂಗಸು’ ಎಂಬ ಹುರುಳನ್ನು ಕೊಡಬೇಕಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಅದರೊಂದಿಗೆ ಇತ್ತಿ ಒಟ್ಟನ್ನು ಬಳಸ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ (ಬೇಡುಗಿತ್ತಿ, ಕೊಳ್ಳುಗಿತ್ತಿ, ಹಾಡುಗಿತ್ತಿ).

(2-3) ಇಕೆಇಕೆಇಕೆಇಕೆ ಮತ್ತು ಗೆಗೆಗೆಗೆ ಒಟ್ಟುಗಳು ಇಕೆ ಮತ್ತು ಗೆ ಒಟ್ಟುಗಳು ಕೆಲವು ವಿಶಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಒಟ್ಟಿನ ಎರಡು ರೂಪಗಳ ಹಾಗೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಬೇರೆ ಕೆಲವು ವಿಶಯಗಳಲ್ಲಿ ಅವು ಎರಡು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಒಟ್ಟುಗಳ ಹಾಗೆಯೂ ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ. ಮೊದಲಿಗೆ ಒಂದೇ ಒಟ್ಟಿನ ಎರಡು ರೂಪಗಳಾಗಿದ್ದು, ಇವತ್ತು ಎರಡು ಒಟ್ಟುಗಳಾಗಿ ಬೇರ್ಪಡು ತ್ತಿರುವುದೇ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಿರಬಹುದು.

ಅಡಗು, ಕನಲು, ಕರಗು, ತೆಗಳು ಎಂಬವುಗಳಂತಹ ಮೂರು ಬರಿಗೆ ಕಂತೆಗಳಿರುವ, ಇಲ್ಲವೇ ಆಳು, ತೋರು, ಬೇಡು, ಹಾಡು ಎಂಬವು

122 / ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ ಗಳಂತಹ ಮೊದಲನೆಯ ಬರಿಗೆಕಂತೆಯಲ್ಲಿ ಉದ್ದ ತೆರೆಯುಲಿಯಿರುವ ಎಸಕ ಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಗೆ ಒಟ್ಟು ಬರುವುದು ಕಡಿಮೆ; ಇಸು ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಕೊನೆ ಗೊಳ್ಳುವ ಎಣಿಸು, ಬಯಸು, ಮರುಕಳಿಸು ಮೊದಲಾದ ಪದಗಳ ಬಳಿಕ ವಂತೂ ಇಕೆ ಒಟ್ಟು ಮಾತ್ರ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ (ಎಣಿಕೆ, ಬಯಕೆ, ಮರುಕಳಿಕೆ).

ಇದಕ್ಕೆ ಬದಲು, ಉಡು, ತೊಡು, ಕೊಡು, ಕುದಿ, ಬಡಿ, ಹೆರು, ಹೊರು ಎಂಬವುಗಳಂತಹ ಉದ್ದ ತೆರೆಯುಲಿ ಇಲ್ಲವೇ ಒತ್ತುಬರಿಗೆಯಿಲ್ಲದಿರುವ ಎರಡು ಬರಿಗೆಯ ಎಸಕಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಇಕೆ ಒಟ್ಟು ಬರುವುದು ಕಡಿಮೆ. ಈ ಎರಡು ವಿಶಯಗಳು ಅವೆರಡೂ ಒಂದೇ ಒಟ್ಟಿನ ರೂಪಗಳಿರಬೇಕೆನ್ನುವುದನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತವೆ.

ಆದರೆ, ಬೇರೆ ಕೆಲವು ವಿಶಯಗಳು ಇವು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಒಟ್ಟುಗಳೆಂಬ ಮಾತಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ಕೊಡುತ್ತವೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಇಕೆ ಒಟ್ಟು ಕೆ ರೂಪದಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ಗೆ ಒಟ್ಟು ಇಗೆ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತವೆ; ಹೆಚ್ಚಿನೆಡೆಗಳಲ್ಲೂ ಅವು ಇಕೆ ಮತ್ತು ಗೆ ರೂಪದಲ್ಲೇ ಬರುತ್ತವೆ. ಈ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಎತ್ತುಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು.

ಕೆ ರೂಪದ ಬಳಕೆ ಆಯು ಆಯ್ಕೆ ಕನಲು ಕನಲ್ಕೆ ಬೆರೆಸು ಬೆರಕೆ ಬಯಸು ಬಯಕೆ

ಬೆಚ್ಚಿಕೆ vÀVÎPÉ

ಇಕೆ ರೂಪದ ಬಳಕೆ
ಬೆಚ್ಚು ತಗ್ಗು CAdÄ CAfPÉ
ನಂಬು ನಂಬಿಕೆ
ಹರಡು ಹರಡಿಕೆ
£ÁaPÉ
ನಾಚು

ಇಗೆ ರೂಪದ ಬಳಕೆ ಮುಚ್ಚು ಮುಚ್ಚಿಗೆ vÉgÀÄ ಹೇಸು ಹೇಸಿಗೆ ಹೇರಿಗೆ ಹೇರು

vÉjUÉ

ಗೆ ರೂಪದ ಬಳಕೆ ಅಪ್ಪು ಅಪ್ಪುಗೆ ಕೆತ್ತುಗೆ ಕೆತ್ತು ಒಂದು ಒಂದುಗೆ ನಂಬುಗೆ ನಂಬು ಕದಡುಗೆ ಕದಡು ನಾಚುಗೆ ನಾಚು

ಇದಲ್ಲದೆ, ಈ ಎರಡು ಒಟ್ಟುಗಳ ನಡುವೆ ಹುರುಳಿನಲ್ಲೂ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿರುವ ಹಾಗೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ: ಇಕೆ ಒಟ್ಟು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು ಎಸಕಪದವು ತಿಳಿಸುವ ಎಸಕವನ್ನು ಹೆಸರಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಗೆ ಒಟ್ಟು ಅಂತಹ ಎಸಕದಿಂದ ದೊರೆಯುವ ವಸ್ತು, ಎಸಕದ ಪರಿಣಾಮ, ಇಲ್ಲವೇ ಎಸಕಕ್ಕೆ ಬಳಸಿದ

2. ಪದಗಳ ಇಟ್ಟಳ: ಹೆಸರುಪದಗಳು / 123

ಉಪಕರಣ ಮೊದಲಾದ ಎಸಕಕ್ಕೆ ಸಂಬಂದಿಸಿದವುಗಳನ್ನು ಹೆಸರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಎತ್ತುಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು:

DjPÉ

ಇಕೆ ಒಟ್ಟಿನ ಬಳಕೆ KgÀÄ KjPÉ ತೋರು ತೋರಿಕೆ
DgÀÄ ಎನಿಸು ಎನಿಸಿಕೆ
ಅಗಲು ಅಗಲಿಕೆ
wj wjPÉ vÀÆVPÉ
ತೂಗು ಬೆದರು ಬೆದರಿಕೆ

ಗೆ ಒಟ್ಟಿನ ಬಳಕೆ ಹಾಸು ಹಾಸುಗೆ ಮುಚ್ಚು ಮುಚ್ಚಿಗೆ ಕೊಡು ಕೊಡುಗೆ ಉಡು ಉಡುಗೆ §r vÉgÀÄ ಹೊಲಿ ಹೊಲಿಗೆ ಬರ್ದುಗೆ ಬರ್ದು

§rUÉ vÉjUÉ

ಒಂದೇ ಎಸಕಪದದೊಂದಿಗೆ ಈ ಎರಡು ಒಟ್ಟುಗಳೂ ಬಂದಿರುವ ಕಡೆ

ಗಳಲ್ಲೂ ಈ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು:

ಎಸಕಪದ ಮೆಚ್ಚು ತಾಳು ಸೇರು ಹೇರು ನಾಚು

ಇಕೆ ಒಟ್ಟಿನೊಂದಿಗೆ ಮೆಚ್ಚಿಕೆ ಮೆಚ್ಚುವಿಕೆ'ಐ ತಾಳಿಕೆ ಐತಾಳುವಿಕೆ’ ಸೇರಿಕೆ ಐಸೇರುವಿಕೆ' ಹೇರಿಕೆ ಐಹೇರುವಿಕೆ’ ನಾಚಿಕೆ ಐ`ನಾಚುವಿಕೆ’

ಗೆ ಒಟ್ಟಿನೊಂದಿಗೆ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಒಪ್ಪಿಗೆ'ಐ ತಾಳುಗೆ ಐಅನುಬವ’ ಸೇರಿಗೆ ಐ ಕೂಟ'ಐ ಹೇರಿಗೆ ಐ ಹೊರೆ’ ನಾಚುಗೆ ಐ`ಅಪಮಾನ’ಐ

ಆದರೆ, ಪಣ್ಣಿಕೆ-ಪಣ್ಣುಗೆ, ಮೂಡಿಕೆ-ಮೂಡುಗೆ, ಹೇಸಿಕೆ-ಹೇಸಿಗೆ, ಅದ್ದಿಕೆ-ಅದ್ದುಗೆ ಮೊದಲಾದ ಬೇರೆ ಕೆಲವು ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಎರಡು ಒಟ್ಟುಗಳೂ ಒಂದೇ ಹುರುಳಿನಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗಿವೆ.

ಇದಲ್ಲದೆ, ಈ ಒಟ್ಟುಗಳ ನಡುವೆ ಹುರುಳಿನಲ್ಲಿರುವ ಈ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಒಂದು ಒಲವು ಮಾತ್ರ. ಯಾಕೆಂದರೆ, ಕೇಳಿಕೆ ಗಾಳಿಸುದ್ದಿ', ತೊಳಲಿಕೆ ಬ್ರಮೆ’, ಮೊಳಕೆ, ಹಿಡಿಕೆ, ಗಳಿಕೆ, ಹೊದಿಕೆ ಮೊದಲಾದ ಬೇರೆ ಕೆಲವು ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಇಕೆ ಒಟ್ಟು ಎಸಕದ ಪರಿಣಾಮ ಇಲ್ಲವೇ ಉಪಕರಣವನ್ನು ತಿಳಿಸುವಂತಹ ಹುರುಳಿನಲ್ಲೂ ಬಳಕೆಯಾಗಿದೆ.

ಎಕಾರ ಇಲ್ಲವೇ ಇಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಎಸಕಪದಗಳು ತಿಳಿಸುವ ಎಸಕವನ್ನು ಹೆಸರಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ತ ಒಟ್ಟನ್ನು ಬಳಸುವುದೇ ಹೆಚ್ಚು. ಹಾಗಾಗಿ, ಇಂತಹ ಎಸಕಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಇಕೆ ಒಟ್ಟಿನ ಬಳಕೆ ಕಡಿಮೆ; ಬಳಸಿರುವಲ್ಲೂ ಅದು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಇರಿಕೆ, ಅರಿಕೆ, ಪರಿಕೆ, ಹಿಡಿಕೆ, ಮೊಳಕೆ, ಹೊದಿಕೆ

124 / ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುವ ಹಾಗೆ, ಎಸಕದ ಪರಿಣಾಮ ಇಲ್ಲವೇ ಉಪಕರಣವನ್ನು ಹೆಸರಿಸುವ ಹುರುಳಿನಲ್ಲಿ ಬಂದಿದೆ.

ಗೆ ಒಟ್ಟಿನ ಬಳಕೆಯೂ ಕುದಿಗೆ, ಬಡಿಗೆ, ಸುಲಿಗೆ, ನಡಿಗೆ, ಹೆಣಿಗೆ, ಬೆಸುಗೆ ಮೊದಲಾದ ಇಂತಹ ಎಕಾರ ಇಲ್ಲವೇ ಇಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ಎಸಕಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ.

ಕೆಲವು ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಗೆ ಒಟ್ಟು ಅಣ್ ಇಲ್ಲವೇ ವಣ್ ಎಂಬ ಇನ್ನೊಂದು ಒಟ್ಟಿನೊಂದಿಗೆ ಬಂದಿರುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು; ಅದಕ್ಕೆ ಇಲ್ಲಿ ಇಗೆ ರೂಪ «zÉ:

ಬೀಸು ಬೀಸಣಿಗೆ
ಬಾಚು ಬಾಚಣಿಗೆ
ಸೀರು ಸೀರಣಿಗೆ
ಮೆಚ್ಚು ಮೆಚ್ಚವಣಿಗೆ

§gÉ £ÉgÉ ಬೆಳೆ ಮೆರೆ

ಬರವಣಿಗೆ ನೆರವಣಿಗೆ
ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮೆರವಣಿಗೆ

ಇಸು ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಹಲವು ಎಸಕಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಇಕೆ ಒಟ್ಟು ಬರಬಲ್ಲುದು; ಅದನ್ನು ಸೇರಿಸುವಾಗ, ಎಸಕಪದಗಳ ಕೊನೆಯ ಸು ಬಿದ್ದುಹೋಗುತ್ತದೆ:

ಅಗ್ಗಳಿಸು ಅಪ್ಪಳಿಸು ಅಳವಡಿಸು ಓಕರಿಸು ಕಡೆಗಣಿಸು ಬಡಬಡಿಸು ಬಿಕ್ಕಳಿಸು ಮರುಕಳಿಸು ಮೂದಲಿಸು ಹೇವರಿಸು ತರಹರಿಸು

ಅಗ್ಗಳಿಕೆ ಅಪ್ಪಳಿಕೆ ಅಳವಡಿಕೆ NPÀjPÉ ಕಡೆಗಣಿಕೆ ಬಡಬಡಿಕೆ ಬಿಕ್ಕಳಿಕೆ ಮರುಕಳಿಕೆ ಮೂದಲಿಕೆ ಹೇವರಿಕೆ ತರಹರಿಕೆ

CgÀPÉ JtÂPÉ

ಬಳಕೆ ಸಲಿಕೆ ಹರಕೆ

ಅರಸು ಎಣಿಸು ಬಯಸು ಬಯಕೆ
ಬಳಸು ಸಲಿಸು ಹರಸು ಹಾರಯ್ಸು ಹಾರಯ್ಕೆ UÀ½PÉ ಗಳಿಸು ಗದರಿಸು UÀzÀjPÉ ಆಕಳಿಸು ಆಕಳಿಕೆ ಮಡಿಕೆ ಮಡಿಸು

ಈ ಎರಡು ಒಟ್ಟುಗಳ ನಡುವಿನ ಇನ್ನೊಂದು ವ್ಯತ್ಯಾಸವೇನೆಂದರೆ, ಗೆ ಒಟ್ಟಿಗಿಂತ ಇಕೆ ಒಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ: ಗೆ ಒಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ 80 ಎಸಕಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಬರುತ್ತಿದೆಯಾದರೆ, ಇಕೆ ಒಟ್ಟು 130ರಶ್ಟು ಎಸಕಪದಗಳಿಗೆ ಸೇರಿರುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.

2. ಪದಗಳ ಇಟ್ಟಳ: ಹೆಸರುಪದಗಳು / 125

ಇಕೆ ಒಟ್ಟು ಸೇರಿರುವಲ್ಲಿ ಮೇಲೆ 2.2.1ರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿರುವ ತೆರೆಯುಲಿ ಬಿದ್ದುಹೋಗುವ ಮಾರ್ಪಾಡು ನಡೆಯುತ್ತದೆಯೆಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು (ಏರು-ಏರಿಕೆ, ಅಗಲು-ಅಗಲಿಕೆ); ಇಗೆ ರೂಪದಲ್ಲಿರುವ ಗೆ ಒಟ್ಟು ಸೇರಿ ದಾಗಲೂ ಈ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ (ನಡೆ-ನಡಿಗೆ, ಸೇರು- ಸೇರಿಗೆ, ಹೇರು-ಹೇರಿಗೆ);

ಕೆ ರೂಪದಲ್ಲಿರುವ ಇಕೆ ಒಟ್ಟು ಸೇರಿದಾಗ 2.2.11ರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿರುವ ಪದಗಳ ಕೊನೆಯ ಉಕಾರ ಬಿದ್ದುಹೋಗುವ ಮಾರ್ಪಾಡೂ ನಡೆಯುತ್ತದೆ (ಆಯು-ಆಯ್ಕೆ, ಕನಲು-ಕನಲ್ಕೆ).

(2ಕ) ಇಕೆಇಕೆಇಕೆಇಕೆ ಪದರೂಪದೊಟ್ಟು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಇಕೆ ರೂಪದಲ್ಲಿರುವ ಇನ್ನೊಂದು ಒಟ್ಟು ಇದೆ; ಅದನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಎಸಕಪದಗಳಿಗೆ ಸೇರಿಸುವ ಬದಲು, ಅವುಗಳ ಪತ್ತುಗೆ ರೂಪಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಲಾಗು ತ್ತದೆ (ಮೆಚ್ಚುವ+ಇಕೆ - ಮೆಚ್ಚುವಿಕೆ, ಮೆಚ್ಚದ+ಇಕೆ - ಮೆಚ್ಚದಿಕೆ).

ಆದರೆ, ಇದು ಮೇಲಿನ ಇಕೆ ಒಟ್ಟಿಗಿಂತ ಬೇರಾದುದು. ಯಾಕೆಂದರೆ, ಅದಕ್ಕೆ ಎಲ್ಲಾ ಕಡೆಗಳಲ್ಲೂ ಇಕೆ ಎಂಬ ಒಂದೇ ರೂಪವಿದೆ, ಮತ್ತು ಅದು ಎಲ್ಲಾ ಎಸಕಪದಗಳ ಪತ್ತುಗೆ ರೂಪಗಳೊಂದಿಗೂ ಬರಬಲ್ಲುದು. ಇದಲ್ಲದೆ, ಅದರ ಬಳಕೆ ಒಂದು ಪದರೂಪವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದಲ್ಲದೆ ಬೇರೊಂದು ಪದ ವನ್ನಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ, ಅದನ್ನಿಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪದರೂಪದೊಟ್ಟೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ (4.7.4 ನೋಡಿ).

ಆದರೆ, ಈ ಪದರೂಪದ ಇಕೆ ಒಟ್ಟನ್ನು ಮುಂಬೊತ್ತಿನ ಪತ್ತುಗೆ ರೂಪ ಗಳೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಗಳೆಯುವ ಪತ್ತುಗೆ ರೂಪಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಳಸಲು ಬರುತ್ತದಲ್ಲದೆ, ನಿಂತ, ಒಗ್ಗಿದ, ಇದ್ದ, ಮೆಚ್ಚಿದ, ಒಪ್ಪಿದ, ಹೋದ ಮೊದಲಾದ ಹಿಂಬೊತ್ತಿನ ಪತ್ತುಗೆ ರೂಪಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಳಸಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ.
ಆದರೆ, ಮುಂಬೊತ್ತಿನ ರೂಪಗಳಿಗೆ ಅದನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಾಗ, ಅವಕ್ಕಿರುವ ಮುಂಬೊತ್ತಿನ ಹುರುಳು ಇಲ್ಲವಾಗುತ್ತದೆ; ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ನಿಲ್ಲುವಿಕೆ ಎಂಬ ಪದರೂಪ ಮುಂದೆ ನಡೆಯಲಿರುವ ಎಸಕಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಹಿಂದೆ ನಡೆದ ಎಸಕಗಳನ್ನೂ ತಿಳಿಸಬಲ್ಲುದು. ಈ ಒಟ್ಟಿಗಿರುವ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಬಳಕೆಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಎತ್ತುಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು:

ಮುಂಬೊತ್ತಿನ ರೂಪದೊಂದಿಗೆ ಅಲ್ಲಗಳೆಯುವ ರೂಪದೊಂದಿಗೆ ನಿಲ್ಲುವ ಇರುವ

ನಿಲ್ಲುವಿಕೆ ಇರುವಿಕೆ

ನಿಲ್ಲದಿಕೆ ಇಲ್ಲದಿಕೆ

ನಿಲ್ಲದ E®èzÀ

126 / ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ ಮೆಚ್ಚುವಿಕೆ ಮೆಚ್ಚುವ ಒಪ್ಪುವಿಕೆ ಒಪ್ಪುವ ಹೋಗುವಿಕೆ ಹೋಗುವ

ಮೆಚ್ಚದ ಒಪ್ಪದ ಹೋಗದ ಹೋಗದಿಕೆ

ಮೆಚ್ಚದಿಕೆ ಒಪ್ಪದಿಕೆ

(4) ತತತತ ಒಟ್ಟು ಎಕಾರ ಇಲ್ಲವೇ ಇಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಎಸಕಪದಗಳಿಗೆ ಈ ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಅವು ತಿಳಿಸುವ ಎಸಕವನ್ನು ಹೆಸರಿಸುವಂತಹ ಹೆಸರು ಪದಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

(ಕ) ಎಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಪದಗಳು: CUÉvÀ J¼ÉvÀ
MzÉvÀ PÀgÉvÀ ಕಳೆತ PÉgÉvÀ ಕೊಡೆತ
vÀqÉvÀ ತೊರೆತ
ನೆಗೆತ §UÉvÀ «ÄrvÀ ಮೊರೆತ
J¸ÉvÀ ಸೆಡೆತ

CUÉ J¼É MzÉ PÀgÉ PÀ¼É PÉgÉ PÉÆqÉ vÀqÉ vÉÆgÉ £ÉUÉ §UÉ «Är ಮೊರೆ J¸É ¸ÉqÉ ಹೊಡೆ ಹೊಡೆತ

MqÉ MUÉ MgÉ PÀ¯É PÉÆgÉ PÉÆUÉ PÀzÉ vÉUÉ zÉÆgÉ ¥ÀqÉ ಮರೆ ಮೆರೆ ಸವೆ ¸ÉmÉ ಸೆಳೆ ಹೊಳೆ ಹೊಳೆತ

MqÉvÀ ಒಗೆತ ‘ಸಾವು’ MgÉvÀ ಕಲೆತ ಕೊರೆತ ಕೊಗೆತ PÀzÉvÀ vÉUÉvÀ ದೊರೆತ ಪಡೆತ ಮರೆತ ಮೆರೆತ ಸವೆತ ಸೆಟೆತ ಸೆಳೆತ

ಈ ಒಟ್ಟನ್ನು ಎಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಕೂಡುಪದದೊಂದಿಗೂ ಬಳಸ ಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅಲ್ಲಗಳೆತ, ಕಿಚ್ಚೊರೆತ, ಕಟ್ಟೊರೆತ, ಮಯ್ನರೆತ, ಮಯ್ಮರೆತ, ಸೂಳ್ಗರೆತ, ಹಿಂತೆಗೆತ ಮೊದಲಾದ ಕೆಲವು ಹೆಸರುಪದಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು.

ಅರತ (<ಅರೆ) ಎಂಬ ಹೆಸರುಪದದಲ್ಲಿ ಎಸಕಪದದ ಕೊನೆಯ ಎಕಾರ ಅಕಾರವಾಗಿದೆ; ಕೊಡೆತ (<ಕೊಡೆ) ಎಂಬ ಹೆಸರುಪದಕ್ಕೂ ಕೊಡತ ಎಂಬ ರೂಪ ಇದೆ.

(ಚ) ಇಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಎಸಕಪದಗಳು:

Cj E½

CjvÀ E½vÀ

Ej dr

EjvÀ drvÀ

2. ಪದಗಳ ಇಟ್ಟಳ: ಹೆಸರುಪದಗಳು / 127

Gj GjvÀ PÀrvÀ PÀÄrvÀ ಕುಸಿತ zÀÄrvÀ §rvÀ ಮಣಿತ ಮುಗಿತ
ಸುರಿತ ºÀjvÀ ಹುಗಿತ ಹುಳಿತ

PÀr PÀÄr PÀĹ zÀÄr §r ಮಣಿ ಮುಗಿ ¸ÀÄj ºÀj ºÀÄV ಹುಳಿ

G½ G½vÀ PÀ°vÀ PÀ° ಕುಣಿತ PÀÄt vÀÄjvÀ
vÀÄj ನುಡಿತ
£ÀÄr ©jvÀ ©j «ÄrvÀ «Är ಮುರಿತ ಮುರಿ ¹rvÀ ¹r »rvÀ »r ಹುರಿತ ºÀÄj

ಉಕಾರದಲ್ಲಿ

ಈ ಒಟ್ಟು ಇಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಕೂಡುಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಂದಿರು ವುದನ್ನು ಏರಿಳಿತ, ಎದೆಬಡಿತ, ತಲೆಸಿಡಿತ, ತಲುಪರಿತ, ಮಯ್ಯಿಳಿತ, ಹಿಂಜರಿತ, ಹಿಂಬಡಿತ ಮೊದಲಾದ ಕೆಲವು ಹೆಸರುಪದಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಕೊನೆಯ ಬರಿಗೆಕಂತೆಯಲ್ಲಿ ಯಕಾರವಿರುವ ಎಸಕಪದಗಳಿಗೆ ಮೇಲಿನ ಹುರುಳಿನಲ್ಲೇ ಈ ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸ ಲಾಗುತ್ತದೆ; ಈ ಒಟ್ಟು ಸೇರಿದಾಗ ಅವುಗಳ ಕೊನೆಯ ಬರಿಗೆಕಂತೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಬದಲಾವಣೆಗಳಾಗುತ್ತವೆಯೆಂಬುದನ್ನು ಕೆಳಗಿನ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣ ಬಹುದು:

ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವುದಿದ್ದರೂ

ಕೆಯ್ಯು ಗೆಯ್ಯು ಹೊಯ್ಯು ಮೇಯು

ಕೆಯ್ತ ಗೆಯ್ತ ಹೊಯ್ತ ಮೇತ

ಕೊಯ್ತ ಕೊಯ್ಯು ತುಯ್ಯು ತುಯ್ತ ಆರಯ್ಯು ಆರಯ್ತ DAiÀÄÄ

ಆಯ್ತ, ಆಯತ

ಮೇಯು ಪದದ ಕೊನೆಯ ಬರಿಗೆಕಂತೆ ಬಿದ್ದುಹೋಗುತ್ತದೆ; ಆಯು ಪದದ ಕೊನೆಯ ಉಕಾರ ಬಿದ್ದುಹೋಗುತ್ತದೆ, ಇಲ್ಲವೇ ಅದು ಅಕಾರವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ; ಉಳಿದ ಪದಗಳ ಕೊನೆಯ ಯು ಬಿದ್ದುಹೋಗುತ್ತದೆ (2.2. 11 ನೋಡಿ).

ಮೀರು-ಮೀರಿತ, ಮಿಗು-ಮಿಗಿತ, ತಪ್ಪು-ತಪ್ಪಿತ ಮತ್ತು ಒಪ್ಪು- ಒಪ್ಪಿತ ಎಂಬಲ್ಲೂ ಉಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಎಸಕಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಈ ಒಟ್ಟು ಬಂದಿದ್ದು, ಅವುಗಳ ಉಕಾರ ಇಕಾರವಾಗಿ ಬದಲಾಗಿದೆ. ಏರು-ಏರುತ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಉಕಾರ ಇಕಾರವಾಗಿಲ್ಲ. ಕೋಡು-ಕೊಡತ ಎಂಬಲ್ಲಿ

128 / ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ ಉಕಾರ ಅಕಾರವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಮೊದಲನೇ ಉಲಿಕಂತೆಯ ತೆರೆಯುಲಿ ಗಿಡ್ಡ ವಾಗಿದೆ (2.2.5 ನೋಡಿ).

(5) ಹಹಹಹ ಒಟ್ಟು ಎಸಕಪದಗಳು ತಿಳಿಸುವ ಎಸಕವನ್ನು ಹೆಸರಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಅವುಗಳಿಗೆ ಹ ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿಯೂ ಕೆಲವು ಹೆಸರುಪದಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

Cj PÀÄr PÀÄ¢ w½ ಸುಲಿ §gÉ PÀgÉ PÀ¼É vÉÆgÉ ನೆನೆ

CjºÀ ಕುಡಿಹ ಕುದಿಹ w½ºÀ ಸುಲಿಹ
ಬರಹ ಕರಹ ಕಳಹ ತೊರೆಹ
ನೆನೆಹ

ಅಡಗು ಅಡಗುಹ ಕಾದುಹ PÁzÀÄ ಕುಟ್ಟುಹ ಕುಟ್ಟು ಕೂಡು ಕೂಡುಹ ಮೀಯು ಮೀಹ ಕೆಡುಹ PÉqÀÄ ಕೇಳುಹ ಕೇಳು ತರುಹ vÀgÀÄ vÉAUÀÄ ತೆಂಗುಹ ಮಾಡು ಮಾಡುಹ

ಆದರೆ, ಈ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವೂ ಇವತ್ತು ಬಳಕೆಯಿಂದ ಬಿದ್ದು ಹೋಗಿವೆ. ಈ ಒಟ್ಟಿನ ಹಿಂದಿನ ರೂಪವಾಗಿದ್ದ ಪ ಒಟ್ಟೂ ಅಳಿ-ಅಳಿಪ, ಕುದಿ-ಕುದಿಪ, ಒರೆ-ಒರೆಪ, ಬರೆ-ಬರೆಪ, ತೊನೆ-ತೊನೆಪ, ತಳಿ-ತಳಿಪ ಮೊದಲಾದ ಕೆಲವು ಹೆಸರುಪದಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಈ ಪದಗಳಲ್ಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನವು ಇವತ್ತು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿಲ್ಲ.

(6) ತೆತೆತೆತೆ ಒಟ್ಟು ಈ ಒಟ್ಟು ಎಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಏಳು ಪದಗಳೊಂದಿಗೆ, ಇಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಮೂರು ಪದಗಳೊಂದಿಗೆ, ಮತ್ತು ಉಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆ ಗೊಳ್ಳುವ ನಾಲ್ಕು ಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ; ಈ ಪದಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಡ ¯ÁVzÉ.

ಈ ಒಟ್ಟು ಸೇರಿದಾಗ, 2.2.3ರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದ ಹಾಗೆ, ಎಸಕಪದಗಳ ಕೊನೆಯ ಎಕಾರ ಅಕಾರವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಅವಿ ಪದದ ಇಕಾರ ಉಕಾರ ವಾಗುತ್ತದೆ, ಮಿಗು ಪದದ ಉಕಾರ ಅಕಾರವಾಗುತ್ತದೆ (2.2.5 ನೋಡಿ), ಮತ್ತು ಕವರು ಪದದ ಕೊನೆಯ ರು ಬಿದ್ದುಹೋಗುತ್ತವೆ.

2. ಪದಗಳ ಇಟ್ಟಳ: ಹೆಸರುಪದಗಳು / 129

ಎಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವವು ಇಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವವು £ÀqÉ C¼É PÉÆgÉ zÉÆgÉ MgÉ £ÉgÉ CUÉ

ನಡತೆ C¼ÀvÉ ಕೊರತೆ
ದೊರತೆ MgÀvÉ ನೆರತೆ CUÀvÉ

«ÄrvÉ ಮಡಿತೆ
ಅವುತೆ

«Är ªÀÄr C«

ಉಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವವು ಬಿಡುತೆ ©qÀÄ ಮಿಗು ಮಿಗತೆ ಹೊಗು ಹೊಗುತೆ ಕವರು

ಕವತೆ

(7) ಕಕಕಕ ಒಟ್ಟು ಈ ಒಟ್ಟು ಸೇರಿದಾಗ, 2.2.3ರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದಂತೆ, ಎಸಕಪದಗಳ ಕೊನೆಯ ಎಕಾರ ಅಕಾರವಾಗುತ್ತದೆ; ಕುದಿ, ಕುಡಿ, ತಿರಿ, ಬಡಿ ಮತ್ತು ಮುರಿ ಎಂಬ ಎಸಕಪದಗಳಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಕೊನೆಯ ಇಕಾರ ಉಕಾರವಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಉಳಿದ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಇಕಾರ ಬದಲಾಗದಿರುತ್ತದೆ; ಕುಂದು ಮತ್ತು ಮುಚ್ಚು ಎಸಕಪದಗಳಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಕೊನೆಯ ಉಕಾರ ಅಕಾರವಾಗುತ್ತದೆ, ಕೆಡು ಪದ ದಲ್ಲಿ ಇಕಾರವಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಉಳಿದ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾಗದಿರುತ್ತದೆ (2.2.5 ನೋಡಿ); ಇದಲ್ಲದೆ, ಹಿಂಬಾಲಿಸು ಪದದ ಕೊನೆಯ ಸು ಬಿದ್ದು ಹೋಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕೆಳಗಿನ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು:

(ಕ) ಎಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಎಸಕಪದಗಳು: JgÀPÀ ಕೊಳಕ ನೆರಕ

JgÉ ಕೊಳೆ £ÉgÉ

PÉÆgÉ C¼É

ಕೊರಕ C¼ÀPÀ

(ಚ) ಇಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಎಸಕಪದಗಳು: Gj GjPÀ ಕುದುಕ PÀÄ¢ C½PÀ C½ ಸುಲಿಕ ಸುಲಿ

PÀÄr wj §r ಮುರಿ

ಕುಡುಕ wgÀÄPÀ ಬಡುಕ (ಬಾಯಿಬಡುಕ) ಮುರುಕ

(ಟ) ಉಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಎಸಕಪದಗಳು: ಕುಂದು ಉಜ್ಜು ಉಜ್ಜುಕ ಮುಚ್ಚು JtÄÚPÀ PÉqÀÄ ಹಿಗ್ಗುಕ ಹೀರು ಹೆಚ್ಚುಕ ಹಿಂಬಾಲಿಸು ಹಿಂಬಾಲಕ ಹೇರುಕ

ಕುಂದಕ ಮುಚ್ಚಕ PÉrPÀ
ಹೀರುಕ

JtÄÚ ಹಿಗ್ಗು ಹೆಚ್ಚು ಹೇರು

130 / ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ (8) ಅಲುಅಲುಅಲುಅಲು ಒಟ್ಟು ಈ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಅಲು ಮತ್ತು ಇಲು ಎಂಬ ಎರಡು ರೂಪಗಳಿವೆ; ಉಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಇದು ಅಲು ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ; ಇಲ್ಲಿ ಕಾಯು ಎಸಕಪದದ ಯಕಾರ ವಕಾರವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು:

ಅಳು ಅಳಲು
ಕೂಡಲು
ಕೂಡು ಒಕ್ಕಲು MPÀÄÌ ಕಪ್ಪಲು ಕಪ್ಪು ಪಡಲು
ಪಡು ಮೂಡು ಮೂಡಲು
ಹೆಕ್ಕಲು
ಹೆಕ್ಕು ಕುಪ್ಪು ಕುಪ್ಪಲು
ಅಡಕು ಅಡಕಲು
ತೂರಲು
ತೂರು

ಇಕ್ಕಲು

EPÀÄÌ ಕೋರು ಕೋರಲು ಒಟ್ಟು ಒಟ್ಟಲು ಕೆಮ್ಮು ಕೆಮ್ಮಲು ಮುಟ್ಟು ಮುಟ್ಟಲು ಮೆಟ್ಟು ಮೆಟ್ಟಲು ಬೀಳು ಬೀಳಲು ತೊಂಗು ತೊಂಗಲು ಕಾಯು ಕಾವಲು

ಆದರೆ, ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಒಟ್ಟು ಇಲು ರೂಪದಲ್ಲಿದೆ; ಅದು ಸೇರುವಾಗ, ಯಕಾರವಿರುವ ಎಸಕಪದಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಯಕಾರ ಬಿದ್ದು ಹೋಗುತ್ತದೆ.

ಕೊಯಿಲು ಕೊಯ್ಯು ಸುಯ್ಯು ಸುಯಿಲು ಅಯ್ಯು ಅಯಿಲು ¹r®Ä
¹r

ºÉuÉ ಹೆಣಿಲು ತವು ತವಿಲು ಪುಗಿಲು ಪುಗು ಮಿಗು ಮಿಗಿಲು

(9) CCCC MlÄÖ ಎಸಕಪದಗಳಿಗೆ ಈ ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿ, ಅವು ತಿಳಿಸುವ ಎಸಕದ ಪರಿಣಾಮ ವನ್ನು ಹೆಸರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಈ ಒಟ್ಟು ಸೇರಿದಾಗ, 2.2.1ರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದಂತೆ, ಪದಗಳ ಕೊನೆಯ ತೆರೆಯುಲಿ ಬಿದ್ದುಹೋಗುತ್ತದೆ:

ಒಡ್ಡು ಒಡ್ಡ ಗುಮ್ಮು ಗುಮ್ಮ

wÃgÀÄ §gÀÄ

wÃgÀ §gÀ

ಬಿಲಿ-ಬಿಲ್ಲ ‘ಕೊಳ್ಳುಗ’ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಎಸಕವನ್ನು ನಡೆಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು

ಹೆಸರಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಬಿಲ್್ಲ ರೂಪದೊಂದಿಗೆ ಈ ಒಟ್ಟನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ.

2. ಪದಗಳ ಇಟ್ಟಳ: ಹೆಸರುಪದಗಳು / 131

ಎಸಕಪದಗಳ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿರುವ ಗು ಮತ್ತು ಡು ಬರಿಗೆಕಂತೆಗಳು ಈ ಒಟ್ಟು ಸೇರಿದಾಗ ಕ್ ಮತ್ತು ಟ್ ಎಂಬುದಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡುವುದನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು:

ನಡುಗು ನಡುಕ ತಿರುಗು ತಿರುಕ ಮರುಗು ಮರುಕ ಅಡಗು ಅಡಕ ಎಸಗು ಎಸಕ ಮಸಗು ಮಸಕ `ಹೆಚ್ಚುಗೆ’ಐ
ತೂಗು ಹೋಗು ಹೋಕ (ದಾರಿಹೋಕ)

vÀÆPÀ

PÁl

DqÀÄ Dl NqÀÄ Nl ನೋಡು ನೋಟ PÁqÀÄ ಮಾಡು ಮಾಟ ಕೂಡು PÀÆl HqÀÄ Hl ಹೂಡು ಹೂಟ ತೀಡು ತೀಟ ತೋಡು ತೋಟ ಬೇಡು ಬೇಟ

ಆಡು ಎಸಕಪದವನ್ನು ಬಳಸಿ ಮಾಡಿರುವ ಹಲವು ಕೂಡುಪದಗಳು ಕನ್ನಡ ದಲ್ಲಿವೆ; ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಮೇಲಿನ ಅ ಒಟ್ಟಿನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಹೆಸರು ಪದಗಳಾಗಬಲ್ಲುವು. ಇಲ್ಲಿಯೂ, ಎಸಕಪದದ ಕೊನೆಯ ಡು ಎಂಬುದು ಟ್ ಎಂಬುದಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡುತ್ತದೆ:

ಹೋರಾಟ NqÁl

ಹೋರಾಡು NqÁqÀÄ ಉಸಿರಾಡು ಉಸಿರಾಟ PÁzÁl ಕಾದಾಡು §rzÁl ಬಡಿದಾಡು ºÁgÁl ಹಾರಾಡು ಗೋಳಾಟ ಗೋಳಾಡು C¯ÉzÁl ಅಲೆದಾಡು MqÀ£Ál ಒಡನಾಡು

PÀÆUÁl

wgÀÄUÁl MzÁÝl

ತಿರುಗಾಡು ಒದ್ದಾಡು ಉರುಡಾಡು ಉರುಡಾಟ ಕೂಗಾಡು ಹೊಡೆದಾಡು ಹೊಡೆದಾಟ ಜಗ್ಗಾಡು ಹುಡುಕಾಡು ಕೊಂಡಾಡು ಹೆಣಗಾಡು

dUÁÎl ಹುಡುಕಾಟ PÉÆAqÁl ºÉtUÁl

ಆದರೆ, ಈ ಒಟ್ಟು ಇಂತಹ ಎಲ್ಲಾ

ಕೂಡುಪದಗಳೊಂದಿಗೂ ಬರುವುದಿಲ್ಲ; ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಬಿಸಾಡು, ನಗಾಡು, ಮಾತನಾಡು, ಅಲ್ಲಾಡು, ಕಾಪಾಡು ಮೊದಲಾದವುಗಳೊಂದಿಗೆ ಅದರ ಬಳಕೆಯಿಲ್ಲ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಈ ಒಟ್ಟನ್ನೊಳ ಗೊಂಡಿರುವ ಮಾರಾಟ, ಹುಡುಗಾಟ ಮೊದಲಾದ ಬೇರೆ ಕೆಲವು ಹೆಸರು ಪದಗಳಿಗೆ ಸಮನಾದ ಕೂಡುಪದಗಳೂ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿಲ್ಲ.

132 / ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ (10) ವು/ಪು/ಹು ವು/ಪು/ಹು ಒಟ್ಟು ವು/ಪು/ಹು ವು/ಪು/ಹು ಮುಕ್ಯವಾಗಿ ಇಕಾರ ಎಕಾರ, ಮತ್ತು ಯು ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಎಸಕಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಬರುವ ಈ ಒಟ್ಟು ವು, ಪು ಮತ್ತು ಹು ಎಂಬ ಮೂರು ರೂಪಗಳಲ್ಲಿದೆ; ಹಳೆಗನ್ನಡದ ಕಾಲದಲ್ಲೇನೇ ಪು ಎಂಬುದು ತೆರೆ ಯುಲಿಗಳ ಬಳಿಕ ವು ಎಂಬುದಾಗಿ ಬದಲಾಗತೊಡಗಿತ್ತು; ಹಾಗೆ ಬದಲಾಗದೆ ಉಳಿದ ಪು ಎಂಬುದು ಆಮೇಲೆ ಹು ಎಂಬುದಾಗಿ ಬದಲಾಗಿತ್ತು. ಇವತ್ತು ಕೆಲವು ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ವು ರೂಪದಲ್ಲಿ, ಇನ್ನು ಕೆಲವು ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಪು ರೂಪದಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ಬೇರೆ ಕೆಲವು ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಹು ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿ ಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ಈ ಒಟ್ಟು ಸೇರಿದಾಗ ಎಸಕಪದಗಳ ಕೊನೆಯ ಎಕಾರ ಅಕಾರವಾಗುತ್ತದೆ,

ಮತ್ತು ಯು ಎಂಬುದು ಬಿದ್ದುಹೋಗುತ್ತದೆ.

CjªÀÅ ಅಳಿವು

(1) ಇಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಎಸಕಪದಗಳು: ವು ರೂಪದಲ್ಲಿಬಳಕೆ
Cj C½ ಉಳಿ ಉಳಿವು
£À° PÀ½ w½ zÀtÂ

ºÀ½ ºÀ¹ ºÀj ¸ÀÄj ಮುರಿ ಮುಡಿ

ನಲಿವು ಕಳಿವು ತಿಳಿವು ದಣಿವು

ಹಳಿವು ಹಸಿವು ಹರಿವು ಸುರಿವು
ಮುರಿವು
ಮುಡಿವು

ಪು ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆ
ಉಲಿ ಉಲಿಪು
ಮುಡಿಪು
ಮುಡಿ ಮುನಿಪು
ಮುನಿ

ಹು ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆ
ºÀj ©V »r

ಹರಹು ಬಿಗುಹು ಹಿಡಿಹು

(2) ಎಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಎಸಕಪದಗಳು:

ವು ರೂಪದಲ್ಲಿಬಳಕೆ
JgÉ PÀqÉ PÀ¼É vÉgÉ ಮರೆ ಸೆಳೆ £ÉgÉ

ಎರವು ಕಡವು ಕಳವು ತೆರವು ಮರವು
ಸೆಳವು ನೆರವು

ಪು ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆ MqÉ PÀ¯É vÀqÉ ¥ÀqÉ ಮಸೆ ಹೊಳೆ ಹೊಳಪು

ಒಡಪು ಕಲಪು ತಡಪು ಪಡಪು ಮಸಪು `ತಿಕ್ಕುವಿಕೆ’

2. ಪದಗಳ ಇಟ್ಟಳ: ಹೆಸರುಪದಗಳು / 133

ಹು ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆ
vÉUÉ vÉgÉ §gÉ ಹೊಳೆ ಹೊಳಹು

ತೆಗಹು ತೆರಹು ಬರಹು

(3) ಯು ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಎಸಕಪದಗಳು:

ವು ರೂಪದಲ್ಲಿಬಳಕೆ
ಕಾಯು ಕಾವು ಕೀಯು ಕೀವು ಮೇಯು ಮೇವು
ನೋಯು ನೋವು
ಸಾಯು ಸಾವು ಬಾಯು ಬಾವು

ಪು ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆ
ಕಾಯು ಕಾಪು ಮೇಯು ಮೇಪು

ಹು ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆ
ಕಾಯು ಕಾಹು

ಉಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಕೆಲವು ಎಸಕಪದಗಳ ಬಳಿಕವೂ ಈ ಒಟ್ಟು ಮೇಲಿನ ಮೂರು ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಇದು ಸೇರಿದಾಗ, ಇರು, ತಗು, ತೊಡು ಮತ್ತು ಬರು ಎಸಕಪದಗಳ ಕೊನೆಯ ಉಕಾರ ಅಕಾರವಾಗುತ್ತದೆ; ಹೇಳು ಎಸಕಪದದ ಉಕಾರ ಇಕಾರವಾಗುತ್ತದೆ, ತೀರು ಪದದ ಉಕಾರ ಬಿದ್ದುಹೋಗುತ್ತದೆ; ಗೆಲ್ಲು ಮತ್ತು ನಿಲ್ಲು ಎಸಕಪದಗಳ ಒಂದು ಲಕಾರ ಬಿದ್ದುಹೋಗುತ್ತದೆ; ಮತ್ತು ತಿರುಗು ಪದದ ಗು ಬಿದ್ದುಹೋಗುತ್ತದೆ ಎಂಬು ದನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು.

ವು ರೂಪದಲ್ಲಿಬಳಕೆ
ಇಡುವು
EqÀÄ ಇರವು EgÀÄ ಗೆಲ್ಲು ಗೆಲುವು
ಹೇಳು ಹೇಳಿವು
ತಿರುಗು ತಿರುವು ತೊಡು ತೊಡವು
ನಿಲುವು
ನಿಲ್ಲು ಬರವು
§gÀÄ ಬಿಡುವು
©qÀÄ

ಪು ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆ ಉಡು ಉಡುಪು
ತೊಡು ತೊಡುಪು wÃgÀÄ

ತೀರ್ಪು

ಹು ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆ
vÀUÀÄ

ತಗಹು

ಮೆ/ವೆ ಒಟ್ಟು (11) ಮೆ/ವೆ ಮೆ/ವೆ ಮೆ/ವೆ ಮೇಲೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ವು ಒಟ್ಟಿನ ಹಾಗೆ, ಈ ಒಟ್ಟೂ ಮೆ ಮತ್ತು ವೆ ಎಂಬ ಎರಡು ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ; ತೆರೆಯುಲಿಗಳ ಬಳಿಕ ಬಂದ ಮೆ

134 / ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ ಎಂಬುದು ಹಳೆಗನ್ನಡದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತಿದ್ದುದೇ ಈ ರೀತಿ ಎರಡು ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಕಾರಣ.

ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಮೆ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ; ಇದು ಸೇರಿದಾಗ, ಮೊದಲನೆಯ ಬರಿಗೆಕಂತೆಯಲ್ಲಿ ಉದ್ದ ತೆರೆಯುಲಿಯಿರುವ ಕೂರು, ತಾಳು, ಮತ್ತು ಕಾಣು ಪದಗಳ ಕೊನೆಯ ಉಕಾರ, ಮತ್ತು ಗೆಯ್ಯು ಪದದ ಕೊನೆಯ ಯು ಬಿದ್ದುಹೋಗುತ್ತದೆ (2.2.11 ನೋಡಿ); ತೀರು ಪದದ ಉಕಾರ ಅಕಾರವಾಗುತ್ತದೆ; ಇದಲ್ಲದೆ, ಒಲಿ ಪದದ ಕೊನೆಯ ಇಕಾರ ಉಕಾರವಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಕಲಿ ಹಾಗೂ ತಿಣಿ ಪದಗಳ ಕೊನೆಯ ಇಕಾರ ಬಿದ್ದುಹೋಗುತ್ತದೆ:

ಕೂರ್ಮೆ ಕೂರು ತಾಳು ತಾಳ್ಮೆ ಗೆಯ್ಯು ಗೆಯ್ಮೆ PÁuÉä PÁtÄ ಕಲ್ಮೆ PÀ° wuÉä wtÂ

ತೀರಮೆ `ಮುಗಿತಾಯ’

wÃgÀÄ ಉಳು ಉಳುಮೆ CjªÉÄ
Cj ಒಲುಮೆ M° zÀÄr ದುಡಿಮೆ ಅರಗು ಅರಮೆ `ಕರಗುವುದು’

ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಎಸಕಪದಗಳ ಬಳಿಕ ಈ ಒಟ್ಟು ವೆ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ; ಇದು ಸೇರಿದಾಗ, ತೀರು ಮತ್ತು ಬಾಳು ಪದಗಳ ಕೊನೆಯ ಉಕಾರ ಬಿದ್ದುಹೋಗುತ್ತದೆ (2.2.11), ಹೇಳು ಪದದ ಕೊನೆಯ ಉಕಾರ ಇಕಾರವಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅರಗು ಪದದ ಕೊನೆಯ ಗು ಬಿದ್ದುಹೋಗುತ್ತದೆ.

wÃgÉé ಬಾಳ್ವೆ

wÃgÀÄ ಬಾಳು ಬೇಳು ಬೇಳುವೆ
ಸೇರುವೆ
ಸೇರು

ಸೋಲು ಸೋಲುವೆ ಹೋಲು ಹೋಲುವೆ ಹೇಳು ಹೇಳಿವೆ ಅರಗು ಅರವೆ `ಕರಗುವುದು’

ಸರಿ-ಸರಿಮೆ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಮೆ ರೂಪದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಒಟ್ಟನ್ನು ಒಂದು ಎಸಕ ಪದದ ಕೊನೆರೂಪದೊಂದಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಗಳೆಯುವ ಪದರೂಪ ಗಳೊಂದಿಗೂ ಈ ಒಟ್ಟನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಕೆಳಗಿನ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು:

ಅಂಜು ಅಂಜಮೆ `ಹೆದರದಿರುವುದು’ ಇಲ್ಲ ತೇರು

ಇಲ್ಲಮೆ ತೇರಮೆ `ಪಾಸಾಗದಿರುವುದು’ ಅಲ್ಲ ಅಲ್ಲಮೆ

2. ಪದಗಳ ಇಟ್ಟಳ: ಹೆಸರುಪದಗಳು / 135

Cj ಅರಗು ಅರಮೆ, ಅರವೆ `ಕರಗದಿರುವುದು’

ಅರಿಯಮೆ `ತಿಳಿಯದಿರುವುದು’

ಇದಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದ ತೀರಮೆ ಪದದಲ್ಲಿ ಅಕಾರ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿದೆ ಯಾದರೂ ಅದು ಮೇಲೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಅಂಜಮೆ, ತೇರಮೆ, ಅರಿಯಮೆ, ಅರಮೆ ಮತ್ತು ಅರವೆ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುವಂತಹ ಅಲ್ಲಗಳೆಯುವ ಅ ಒಟ್ಟಲ್ಲ; ಅಲ್ಲಿ ಎಸಕಪದದ ಉಕಾರ ಅಕಾರವಾಗಿದೆಯೆಂದು ಹೇಳಬೇಕಾಗು vÀÛzÉ.

ಇದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಮೊದಲು ಬಂದಿದ್ದ ಅರಮೆ ಮತ್ತು ಅರವೆ ಎಂಬ ಎರಡು ಪದಗಳಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಮೆ ಮತ್ತು ವೆ ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಮೇಲೆ ಬಂದಿರುವ ಇದೇ ರೂಪದ ಎರಡು ಪದಗಳಿಗೆ ಅಲ್ಲಗಳೆಯುವ ಅ ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿ, ಆಮೇಲೆ ಮೆ ಮತ್ತು ವೆ ಒಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಹಿಂದಿನ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಅವಕ್ಕೆ ಕರಗುವುದು (ಜೀರ್ಣ)' ಎಂಬ ಹುರುಳಿದೆ, ಮತ್ತು ಈ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಕರಗದಿರುವುದು (ಅಜೀರ್ಣ)’ ಎಂಬ ಹುರುಳಿದೆ; ಹಾಗಾಗಿ, ಈ ಎರಡು ಬಳಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವಕ್ಕೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಇಟ್ಟಳಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

(12) ವಳಿವಳಿವಳಿವಳಿ ಒಟ್ಟು ಎಸಕಪದಗಳಿಗೆ ಈ ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿ, ಅವುಗಳ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ತಿಳಿಸು ವಂತಹ ಕೆಲವು ಹೆಸರುಪದಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

DUÀÄ ಆಗುವಳಿ
PÀlÄÖ ಕಟ್ಟುವಳಿ
ಪತ್ತುವಳಿ
ಪತ್ತು ಹುಟ್ಟು ಹುಟ್ಟುವಳಿ ಮುಗುವಳಿ ಮುಗಿ ನಡವಳಿ
£ÀqÉ ನಿಲುವಳಿ
ನಿಲ್ಲು

ಎತ್ತು ಎತ್ತುವಳಿ wÃgÀÄ ತೀರುವಳಿ ಮುಟ್ಟು ಮುಟ್ಟುವಳಿ £ÀÄr »r ಸಲ್ಲು w½

ನುಡಿವಳಿ ಹಿಡುವಳಿ ಸಲುವಳಿ ತಿಳುವಳಿಕೆ

ಕೊನೆಯ ಅಯ್ದು ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಸೇರಿಕೆಯ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು ನಡೆದಿರು ವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು: ಮುಗುವಳಿ, ಹಿಡುವಳಿ, ಮತ್ತು ತಿಳುವಳಿಕೆ ಎಂಬವುಗಳಲ್ಲಿ ಎಸಕಪದದ ಇಕಾರ ಉಕಾರವಾಗಿದೆ; ನಡವಳಿ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಎಕಾರ ಅಕಾರವಾಗಿದೆ; ಮತ್ತು ನಿಲುವಳಿ ಮತ್ತು ಸಲುವಳಿ

136 / ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ ಎಂಬವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಲಕಾರ ಬಿದ್ದುಹೋಗಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ತಿಳುವಳಿಕೆ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಮೇಲಿನ ಒಟ್ಟು ಕೆ ಒಟ್ಟಿನೊಂದಿಗೆ ಬಂದಿದೆ.

(13) JJJJ MlÄÖ ಈ ಒಟ್ಟು ಉಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಕೆಲವು ಎಸಕಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಳಕೆ ಯಾಗಿದೆ. ಈ ಒಟ್ಟು ಸೇರಿದಾಗ, ಮೇಲೆ 2.2.1ರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದ ತೆರೆಯುಲಿ ಬಿದ್ದುಹೋಗುವ ಮಾರ್ಪಾಡು ನಡೆಯುತ್ತದೆ; ಇದಲ್ಲದೆ, ಹೋಗು, ತೀಡು ಮತ್ತು ಕೆಡು ಪದಗಳ ಗಕಾರ ಕಕಾರವಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಡಕಾರ ಟಕಾರ ವಾಗುತ್ತದೆ; ಕೆಡು ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಈ ಟಕಾರ ಇಮ್ಮಡಿಯಾಗುತ್ತದೆ; ಸಲ್ಲು, ನಿಲ್ಲು ಮತ್ತು ಕೊಲ್ಲು ಪದಗಳಲ್ಲಿರುವ ಇಮ್ಮಡಿ ಲಕಾರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಲಕಾರ ಬಿದ್ದುಹೋಗುತ್ತದೆ; ಕಟ್ಟು ಪದದ ಕಕಾರ ಗಕಾರವಾಗುತ್ತದೆ; ಮತ್ತು ಸುರಿ ಪದದ ಉಕಾರ ಉದ್ದವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕೆಳಗಿನ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣ ಬಹುದು.

PÀmÉÖ PÀlÄÖ vÀlÄÖ vÀmÉÖ HgÀÄ HgÉ ಹೊರು ಹೊರೆ ತೊಂಗು ತೊಂಗೆ
JPÀÄÌ ಹರಟು ಹರಟೆ ಮಿಂಚು ಮಿಂಚೆ ಹೋಗು ಹೋಕೆ
ತೀಡು ತೀಟೆ QgÀÄ PÉqÀÄ

PÉgÉ ಕೆಟ್ಟೆ `ಅಳಿವು’

ಎಕ್ಕೆ `ಹಿರಿಮೆ’

ಸೆಕ್ಕೆ `ಮೂದಲಿಕೆ’ಐ ಗಟ್ಟೆ(ಕಟ್ಟು) ಸಲೆ PÉvÉÛ

ಸೆಕ್ಕು PÀlÄÖ ಸಲ್ಲು ಕೆತ್ತು ಉರುಳು ಉರುಳೆ ಕುಪ್ಪು ನಗು ನೆಲಸು ನೆಲಸೆ `ವಸಾಹತು’ ನಿಲ್ಲು ನೆಲೆ ಕೊಲ್ಲು ಕೊಲೆ ¸ÀÄj

ಸೂರೆ(ಬಿಡು)

ಕುಪ್ಪೆ £ÀUÉ

(14) E E E E MlÄÖ

ಉಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಕೆಲವು ಎಸಕಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಈ ಒಟ್ಟನ್ನು

ಬಳಸಲಾಗಿದೆ.

ಹಾಯು ಹಾದಿ ಕೊಲ್ಲು ಕುಲಿ `ಕೊಲೆಗಾರ’ NzÀÄ ಉಣ್ಣು ಉಣ್ಣಿ

(ಒಡ)ನೋದಿ

Kj PÀtÂ

KgÀÄ PÁtÄ ಹಿಂಡು ಹಿಂಡಿ ಉದುರು ಉದುರಿ

2. ಪದಗಳ ಇಟ್ಟಳ: ಹೆಸರುಪದಗಳು / 137

ಒಡ್ಡು ಒಡ್ಡಿ ತಿನ್ನು ಬಳಸು ಬಳಸಿ `ಸುತ್ತು’

ತಿನ್ನಿ, ತೀನಿ

ಗೋರು ಗೋರಿ £Án ನಡು ಸರವಿ `ಬೇಟೆ’ ಸರವು

ಈ ಒಟ್ಟು ಸೇರಿದಾಗ, ಕೊಲ್ಲು ಮತ್ತು ತಿನ್ನು ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಬರುವ ಇಮ್ಮಡಿ ಮುಚ್ಚುಲಿ ಒತ್ತೆ ಮುಚ್ಚುಲಿಯಾಗುತ್ತದೆ; ತಿನ್ನು ಪದದಲ್ಲಿ ಇದು ಕಡ್ಡಾಯವಲ್ಲ; ಆದರೆ, ಈ ಮಾರ್ಪಾಡು ನಡೆದಾಗ, ಅದರೊಂದಿಗೆ ತಿನ್ನು ಪದದ ಮೊದಲಿನ ಬರಿಗೆಕಂತೆಯ ಇಕಾರ ಉದ್ದವಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಕೊಲ್ಲು ಪದದ ಒಕಾರ ಉಕಾರವಾಗುತ್ತದೆ.

ಇದಲ್ಲದೆ, ಕಾಣು ಪದದ ಉದ್ದ ಅಕಾರ ಗಿಡ್ಡವಾಗುತ್ತದೆ; ನಡು ಪದದ ಗಿಡ್ಡ ಅಕಾರ ಉದ್ದವಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅದರ ಡಕಾರ ಟಕಾರವಾಗುತ್ತದೆ; ಹಾದಿ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಹಾಯು ಪದದ ಹಿಂಬೊತ್ತಿನ ರೂಪ (ಹಾದು) ಬಳಕೆ ಯಾಗಿರುವ ಹಾಗೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ.

(15) ತನತನತನತನ ಒಟ್ಟು ಈ ಒಟ್ಟು ಹೆಸರು ಇಲ್ಲವೇ ಪರಿಚೆ ಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಬರುವುದೇ ಹೆಚ್ಚು (2.4.2(3) ಮತ್ತು 2.4.3.(3) ನೋಡಿ); ಆದರೆ ಕೆಲವು ಎಸಕಪದಗ ಳೊಂದಿಗೂ ಇದರ ಬಳಕೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಒಟ್ಟು ಸೇರಿದಾಗ, ಆಳು, ಬರು ಮತ್ತು ಬಾಳು ಪದಗಳ ಕೊನೆಯ ಉಕಾರ ಬಿದ್ದುಹೋಗುತ್ತದೆ (2.2.11 ನೋಡಿ).

ಆಳು ಆಳ್ತನ ಬರ್ತನ §gÀÄ ಬಾಳ್ತನ ಬಾಳು

MUÉ ಹೇಸು ಹೇಸುತನ

ಒಗೆತನ

(16) ಸೊನ್ನೆ ಒಟ್ಟು ಕೆಲವು ಎಸಕಪದಗಳನ್ನು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವ ಮಾರ್ಪಾಡನ್ನೂ ಮಾಡದೆ ಹೆಸರು ಪದಗಳಾಗಿ ಬಳಸಲು ಬರುತ್ತದೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಹಾಡನ್ನು ಹಾಡಿದಳು ಎಂಬಲ್ಲಿ ಹಾಡು ಪದವನ್ನು ಮೊದಲಿಗೆ ಒಂದು ಹೆಸರುಪದವಾಗಿ ಬಳಸ ಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಆಮೇಲೆ ಒಂದು ಎಸಕಪದವಾಗಿಯೂ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ.

ಇಂತಹ ಕಡೆಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲ ಒಂದು ಸೊನ್ನೆ ಒಟ್ಟನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆಯೆಂದು ಹೇಳಬಲ್ಲೆವು. ಇದಲ್ಲದೆ, ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಎಸಕಪದದಿಂದ ಹೆಸರುಪದವನ್ನು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆಯೆಂದು ಹೇಳುವುದೇ ಕನ್ನಡದ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಸರಿಯಾಗಿದೆ.

138 / ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ ಯಾಕೆಂದರೆ, ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಒಟ್ಟಿಸಿದ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ವನ್ನೂ ಎಸಕಪದಗಳಿಗೆ ಒಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಉಂಟುಮಾಡಲಾಗಿದೆ; ಹೆಸರು ಪದಗಳಿಗೆ ಇಲ್ಲವೇ ಪರಿಚೆಪದಗಳಿಗೆ ಒಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಉಂಟುಮಾಡಿರುವ ಪದಗಳು, ಅದರಲ್ಲೂ ಅಂತಹ ಎಸಕಪದಗಳು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ಕಡಿಮೆ.

ಹೆಚ್ಚುಕಡಿಮೆ 160ರಶ್ಟು ಎಸಕಪದಗಳು ಹೀಗೆ ಹೆಸರುಪದಗಳಾಗಿ ಬಳಕೆ ಯಾಗಬಲ್ಲುವು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವುಗಳೂ ಎಸಕಪದಗಳು ತಿಳಿಸುವ ಎಸಕದ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಹೆಸರಿಸುತ್ತವೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಕಟ್ಟು ಎಸಕಪದವನ್ನು ಹೆಸರುಪದವಾಗಿ ಬಳಸಿದಾಗ, ಅದು ಕಟ್ಟಿ ಮುಗಿಸಿರುವ ಒಂದು ಹೊರೆಯನ್ನು ಇಲ್ಲವೇ ಮೂಟೆಯನ್ನು ಹೆಸರಿಸುತ್ತದೆ; ಚಿಗುರು ಎಸಕಪದವನ್ನು ಹೆಸರುಪದ ವಾಗಿ ಬಳಸಿದಾಗ, ಅದು ಗಿಡ ಚಿಗುರಿದಾಗ ಹೊರಹೊಮ್ಮುವ ತಳಿರನ್ನು ಹೆಸರಿಸುತ್ತದೆ. ತಗ್ಗು ಎಸಕಪದವನ್ನು ಹೆಸರುಪದವಾಗಿ ಬಳಸಿದಾಗ, ಅದು ತಗ್ಗಾಗಿರುವ ಒಂದು ಜಾಗವನ್ನು ಹೆಸರಿಸುತ್ತದೆ.

ಹೀಗೆ, ಸೊನ್ನೆ ಒಟ್ಟಿನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಹೆಸರುಪದಗಳಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗಬಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಎಸಕದ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಹೆಸರಿಸಬಲ್ಲ ಬೇರೆ ಕೆಲವು ಪದಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಎತ್ತುಗೆಯಾಗಿ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ:

PÀgÉ

PÀlÄÖ ಕಿಲುಬು ಕೊರಗು

Gj G° ಕವಲು PÀgÉ ಕೂಗು PÀÄ¢ VÃZÀÄ ಕೊಳೆ ತಗ್ಗು ಚಿಗುರು vÀÄj ತುತ್ತು £ÀgÉ £ÀÄr ಬಾಳು ಬಿತ್ತು ಮುಸುಕು ಸೀನು ಸೊಲ್ಲು

ಅಳಲು ಉಗುಳು ಅಳುಕು ಅಳು NzÀÄ MzÉ ಕಿನಿಸು PÁgÀÄ ಕೊಬ್ಬು ಕೆಮ್ಮು ಗುಡುಗು ಗುದ್ದು VÃgÀÄ ತಿರುವು vÀqÉ ತಪ್ಪು £ÀqÉ ತೊಡರು ನಗು ಬದುಕು £ÉgÉ ನೂಲು ಮಿಂಚು ಬೆಳೆ ಬೆವರು ºÀÆ ಸುಳಿ ಸುತ್ತು ಹುಸಿ ಹಾಡು

ಸೋಲು ಹನಿ

ಆದರೆ, ಕೆಲವು ಎಸಕಪದಗಳನ್ನು ಹೀಗೆ ಹೆಸರುಪದಗಳಾಗಿ ಬಳಸಿದಾಗ, ಅವು ಆ ಎಸಕವನ್ನು ನಡೆಸುವಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಉಪಕರಣವನ್ನೂ ಹೆಸರಿಸ ಬಲ್ಲುವು. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಅಂಟು ಎಸಕಪದವನ್ನು ಹೀಗೆ ಬಳಸಿದಾಗ, ಅದು ಅಂಟಿಸಲು ಬಳಕೆಯಾಗುವ ವಸ್ತುವನ್ನು ಹೆಸರಿಸುತ್ತದೆ; ಅವುಡು ಎಸಕಪದ ವನ್ನು ಹೀಗೆ ಬಳಸಿದಾಗ, ಅದು ಅವುಡಲು (ಎಂದರೆ ಅಗಿಯಲು) ಬಳಕೆ ಯಾಗುವ ದವಡೆಯನ್ನು ಹೆಸರಿಸುತ್ತದೆ; ಹುಳಿ ಎಸಕಪದವನ್ನು ಹೀಗೆ ಬಳಸಿ ದಾಗ, ಅದು ಹುಳಿಯಾಗಿರುವ ವಸ್ತುವನ್ನು ಹೆಸರಿಸುತ್ತದೆ.

2. ಪದಗಳ ಇಟ್ಟಳ: ಹೆಸರುಪದಗಳು / 139

ಇದಲ್ಲದೆ, ಬೇರೆ ಕೆಲವು ಎಸಕಪದಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಮೊದಲನೇ ಗಿಡ್ಡ ತೆರೆಯುಲಿಯನ್ನು ಉದ್ದವಾಗಿಸುವ ಮೂಲಕ ಹೆಸರುಪದಗಳಾಗಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ:

ಇಡು ಈಡು ಪಾಡು ಪಡು ಕೊಡು ಕೋಡು
ತೊಡು ತೋಡು

©qÀÄ ಸುಡು PÉqÀÄ

ಬೀಡು ಸೂಡು ಕೇಡು

ಇದಲ್ಲದೆ, ಪಡು-ಪಾಟು ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಪಡು ಎಸಕಪದದ ಮೊದಲನೇ ತೆರೆಯುಲಿಯನ್ನು ಉದ್ದಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆಯಲ್ಲದೆ, ಅದರ ಡಕಾರವನ್ನು ಟಕಾರ ವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸಲಾಗಿದೆ; ಇದಕ್ಕೆ ಬದಲು, ಹೋಗು-ಹೋಕು ಎಂಬುದ ರಲ್ಲಿ ಹೋಗು ಎಸಕಪದದ ಗಕಾರವನ್ನು ಕಕಾರವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಈ ಎಲ್ಲಾ ಕಡೆಗಳಲ್ಲೂ ಹೆಸರುಪದವನ್ನು ಸೊನ್ನೆ ಒಟ್ಟಿನ ಸೇರಿಕೆಯಿಂದ ಉಂಟುಮಾಡಲಾಗಿದೆಯೆಂದು, ಮತ್ತು ಹಾಗೆ ಉಂಟುಮಾಡುವಾಗ ಅವುಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮೇಲೆ ತಿಳಿಸಿದಂತಹ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು ನಡೆದಿವೆಯೆಂದು ಹೇಳ ಬಲ್ಲೆವು.

ಬೇರೆ ಕೆಲವು ಒಟ್ಟುಗಳು ಎಸಕಪದಗಳಿಂದ ಹೆಸರುಪದಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಬೇರೆ ಕೆಲವು ಒಟ್ಟುಗಳು ತುಂಬಾ ಕಡಿಮೆ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಹಾಗಾಗಿ, ಅಂತಹ ಒಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಪಟ್ಟಿಮಾಡಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಅವನ್ನು ಬಳಸಿರುವ ಪದಗಳನ್ನೂ ಪಟ್ಟಿಮಾಡಲಾಗಿದೆ:

1. CqÀ

2. CuÉ

3. C£É
4. C¼À

PÀlÖqÀ

PÀlÄÖ ತೋರು ತೋರಡ
ಮಿಗು ಮಿಕ್ಕಡ

ಜೋಡು ಜೋಡಣೆ
ಬೆದರು ಬೆದರಣೆ
ಸಾಗು ಸಾಗಣೆ
ಬರ್ಚಿಸು ಬರ್ಚಣೆ

ಕೆತ್ತನೆ

ಕೆತ್ತು ಮುಚ್ಚು ಮುಚ್ಚಳ
ಹಿಗ್ಗು ಹಿಕ್ಕಳ

ಒತ್ತು ಒತ್ತಡ ಹಚ್ಚಡ ಹಚ್ಚು

ತಿರುಗು ತಿರುಗಣೆ ಸಾಕಣೆ ಸಾಕು ಹಿಗ್ಗು ಹಿಗ್ಗಣೆ

ಬಿತ್ತು ಬಿತ್ತನೆ ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚಳ ಹೆಕ್ಕಳ ಹೆಕ್ಕು

140 / ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ

1. DAiÀÄ

ಒತ್ತು ಒತ್ತಾಯ

1. D½

2. E¸ÀÄ

3. G

4. PÀÄ

5. PÀĽ

6. UÀĽ

7. ZÉ

8. r

PÁzÁ½
PÁzÀÄ ಮಾರು ಮಾರಾಳಿ
ದಬ್ಬಾಳಿ(ಕೆ) ದಬ್ಬು

ತಿನ್ನು ಮುಳಿ vÀtÂ

ತಿನಿಸು ಮುಳಿಸು
ತಣಸು

PÀÄr

ಕುಡು

PÉqÀÄ MqÉ ©qÀÄ

ಕೆಡುಕು
MqÀPÀÄ ಬಿಡುಕು

ಅಳು ಅಳುಕುಳಿ
NqÀÄ ಓಡುಕುಳಿ
ತೋಡು ತೋಕುಳಿ

ಸಲ್ಲು

ಸಂದಾಯ

ತಿನ್ನು NzÀÄ

ತಿನ್ನಾಳಿ NzÁ½

ಉಣ್ಣು ಉಣಿಸು ಕಿನಿಸು Q¤ ಮುನಿಸು ಮುನಿ

PÀr

PÀr ©j

PÁlÄ

ಕಡುಕು ಬಿರುಕು

J¼É wj

ಎಳಕುಳಿ ತಿರುಕುಳಿ

ಮರೆ

ಮರೆಗುಳಿ

ಅಂಜು ಅಂಜುಗುಳಿ

ಕೊಳೆ

ಕೊಳಚೆ

vÀÄj

vÀÄjZÉ

wAr ತಿನ್ನು vÁgÀÄ vÁgÀr ಮಾರು ಮಾರಡಿ ಚಿಮ್ಮು ಚಿಮ್ಮುಂಡಿ

vÁUÀÄ ಪಚ್ಚು

vÁUÀÄr ಪಚ್ಚಡಿ

1. vÁAiÀÄ

ಮುಗಿ ಮುಗಿ

ಮುಗಿತಾಯ ಮುಕ್ತಾಯ

E½ ಇಳಿತಾಯ ಉಳಿ ಉಳಿತಾಯ

1. ¥É

2. «

wj

ತಿರುಪೆ

ತೇಯು ತೇಪೆ

ಕೇಳು ಮರೆ C¼É £ÉgÉ

ಕೇಳ್ವಿ ಮರವಿ C¼À« ನೆರವಿ

ತೊರವಿ vÉÆgÉ §¼É ಬಳವಿ ಒದಗು ಒದವಿ

2. ಪದಗಳ ಇಟ್ಟಳ: ಹೆಸರುಪದಗಳು / 141

ಮೇಲೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಒಟ್ಟುಗಳು ಸೇರಿದಾಗ, ಕೆಲವು ಸೇರಿಕೆಯ ಮಾರ್ಪಾಡು

ಗಳೂ ನಡೆದಿರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು:

(1) ಅಡ ಒಟ್ಟು ಸೇರಿದಾಗ, ಮಿಗು ಪದದ ಗಕಾರ ಇಮ್ಮಡಿ ಕಕಾರ ವಾಗುತ್ತದೆ; (2) ಆಯ ಒಟ್ಟು ಸೇರಿದಾಗ, ಸಲ್ಲು ಪದ ಅದರ ಹಿಂಬೊತ್ತಿನ ಸಂದ್ ಎಂಬ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ; (3) ಅಳ ಒಟ್ಟು ಸೇರಿದಾಗ, ಹಿಗ್ಗು ಪದದ ಗಕಾರ ಕಕಾರವಾಗುತ್ತದೆ. (4) ಇಸು ಒಟ್ಟು ಸೇರಿದಾಗ, ತಿನ್ನು ಮತ್ತು ಉಣ್ಣು ಪದಗಳ ಇಮ್ಮಡಿ ಮೂಗುಲಿ ಒತ್ತೆ ಮೂಗುಲಿಯಾಗುತ್ತದೆ; (5) ಉ ಒಟ್ಟು ಸೇರಿದಾಗ, ಕಡಿ ಪದದ ಅಕಾರ ಉದ್ದವಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಡಕಾರ ಟಕಾರವಾಗುತ್ತದೆ;

(6) ಕು ಒಟ್ಟು ಸೇರಿದಾಗ, ಕಡಿ ಮತ್ತು ಬಿರಿ ಪದಗಳ ಇಕಾರ ಉಕಾರ ವಾಗುತ್ತದೆ; (7) ಕುಳಿ ಒಟ್ಟು ಸೇರಿದಾಗ, ತಿರಿ ಪದದ ಕೊನೆಯ ಇಕಾರ ಉಕಾರವಾಗುತ್ತದೆ; ಮತ್ತು ತೋಡು ಪದದ ಡು ಬರಿಗೆಕಂತೆ ಬಿದ್ದು ಹೋಗುತ್ತದೆ. (8) ಡಿ ಒಟ್ಟು ಸೇರಿದಾಗ, ತಿನ್ನು ಪದದ ಕೊನೆಯ ನು ಬಿದ್ದು ಹೋಗುತ್ತದೆ; ತಾರು, ಪಚ್ಚು ಮತ್ತು ಮಾರು ಪದಗಳ ಕೊನೆಯ ಉಕಾರ ಅಕಾರವಾಗುತ್ತದೆ; ಮತ್ತು ಚಿಮ್ಮು ಪದದ ಬಳಿಕ ಣಕಾರ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ; (9) ತಾಯ ಒಟ್ಟು ಸೇರಿದಾಗ, ಮುಗಿ ಪದದ ಕೊನೆಯ ಗಿ ಎಂಬುದು ಕ್ ಎಂದಾಗುತ್ತದೆ;

(10) ಪೆ ಒಟ್ಟು ಸೇರಿದಾಗ ತಿರಿ ಪದದ ಕೊನೆಯ ಇಕಾರ ಉಕಾರ ವಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ತೇಯು ಪದದ ಕೊನೆಯ ಯು ಬಿದ್ದುಹೋಗುತ್ತದೆ; (11) ವಿ ಒಟ್ಟು ಸೇರಿದಾಗ, ಕೇಳು ಪದದ ಕೊನೆಯ ಉಕಾರ (2.2.11) ಮತ್ತು ಒದಗು ಪದದ ಕೊನೆಯ ಗು ಬಿದ್ದುಹೋಗುತ್ತದೆ.

ಇದಲ್ಲದೆ, 2.2.1ರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದ ಒಲವಿನಂತೆ, ತೆರೆಯುಲಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದ ಲಾಗುವ ಒಟ್ಟುಗಳು ಸೇರಿರುವಲ್ಲೆಲ್ಲ ಅವುಗಳ ಮೊದಲು ಬಂದಿರುವ ಪದದ ಕೊನೆಯ ತೆರೆಯುಲಿ ಬಿದ್ದುಹೋಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು 3.2.3ರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದ ಒಲವಿನಂತೆ, ಕು, ಕುಳಿ, ಚೆ ಮತ್ತು ವಿ ಒಟ್ಟುಗಳು ಸೇರಿದಾಗ, ಎಸಕಪದಗಳ ಕೊನೆಯ ಎಕಾರ ಅಕಾರವಾಗುತ್ತದೆ; ಆದರೆ, ಗುಳಿ ಒಟ್ಟು ಸೇರಿರುವಲ್ಲಿ ಈ ಮಾರ್ಪಾಡು ನಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ (ಮರೆಗುಳಿ).

2.4.2 ಹೆಸರುಪದಗಳಿಂದ ಬೇರೆ ಹೆಸರುಪದಗಳು ಹೆಸರುಪದಗಳಿಂದ ಬೇರೊಂದು ಹೆಸರುಪದವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಒಟ್ಟುಗಳು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿವೆ. ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಈ ಒಟ್ಟು

142 / ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ ಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವೂ ಎಸಕಪದಗಳಿಂದ ಹೆಸರುಪದಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗಿರುವಂತಹ ಒಟ್ಟುಗಳೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು:

(1) ಇಗಇಗಇಗಇಗ ಒಟ್ಟು ವಸ್ತು, ವಿಶಯ ಇಲ್ಲವೇ ಪರಿಚೆಯನ್ನು ಹೆಸರಿಸುವ ಪದಗಳಿಗೆ ಈ ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿ, ಅವಕ್ಕೆ ಸಂಬಂದಿಸಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಸರಿಸುವಂತಹ ಬೇರೊಂದು ಪದವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ; ಈ ಒಟ್ಟು ಸೇರಿದಾಗ, 2.2.1ರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದಂತಹ ಪದಗಳ ಕೊನೆಯ ತೆರೆಯುಲಿ ಬಿದ್ದುಹೋಗುವ ಮಾರ್ಪಾಡು ನಡೆಯುತ್ತದೆ:

ತುಪ್ಪುಳು ಪಣ್ಣು ¸Á® ತಿಳಿವು ಒಕ್ಕಲು ಹಡಪ ಬಾನು ತೊತ್ತು zÁj zÁ½ CA© zÉÆA©

ತುಪ್ಪುಳಿಗ ಪಣ್ಣಿಗ ಸಾಲಿಗ w½«UÀ ಒಕ್ಕಲಿಗ ಹಡಪಿಗ ಬಾನಿಗ ತೊತ್ತಿಗ zÁjUÀ zÁ½UÀ CA©UÀ ದೊಂಬಿಗ

vÉÆÃl ¢§ât ಸಿಗ್ಗು ಅಳವು ಮೊದಲು UÁt ಹಿತ್ತಾಳೆ ಕೇಡು ºÁ¢ ಸುದ್ದಿ vÀPÀÌr ಹುಸಿ

ತೋಟಿಗ ದಿಬ್ಬಣಿಗ ¹VÎUÀ ಅಳವಿಗ ಮೊದಲಿಗ UÁtÂUÀ ಹಿತ್ತಾಳಿಗ PÉÃrUÀ ಹಾದಿಗ ಸುದ್ದಿಗ ತಕ್ಕಡಿಗ ಹುಸಿಗ

ಆದರೆ, ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವಂತಹ ಎಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಹೆಸರ ಪದಗಳ ಬಳಿಕ ಬಂದಾಗ, ಅವುಗಳ ಕೊನೆಯ ಎಕಾರ ಬಿದ್ದುಹೋಗುವ ಬದಲು, ಈ ಒಟ್ಟಿನ ಇಕಾರ ಬಿದ್ದುಹೋಗುತ್ತದೆ:

ಹೂಜೆ ಹೂಜೆಗ
ಮೊರೆಗ
ಮೊರೆ ಸೆರೆಗ ¸ÉgÉ

ತೋರ್ಕೆ ತೋರ್ಕೆಗ ಮಲೆ ಕೊಲೆ ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವಂತಹ ಉಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಹೆಸರುಪದಗಳ ಬಳಿಕವೂ ಅವುಗಳ ಕೊನೆಯ ಉಕಾರ ಬಿದ್ದುಹೋಗುವ ಬದಲು, ಈ ಒಟ್ಟಿನ ಇಕಾರವೇ ಬಿದ್ದುಹೋಗುತ್ತದೆ:

ಮಲೆಗ ಕೊಲೆಗ

ತೋಹು ತೋಹುಗ
ಸೊಡರು ಸೊಡರುಗ
ಬೇರುಗ
ಬೇರು

ಮಾತು ಮಾತುಗ ನೆರಪುಗ
ನೆರಪು ಕಾಳುಗ ಕಾಳು

2. ಪದಗಳ ಇಟ್ಟಳ: ಹೆಸರುಪದಗಳು / 143

ಈ ಒಟ್ಟನ್ನು ಬಳಸಿರುವ ಪದಕ್ಕೆ ಗಂಡಸು'ಐಎಂಬ ಹುರುಳೂ ಬರಬಲ್ಲು ದಾಗಿದ್ದು, ಹೆಂಗಸು’ಐಎಂಬ ಹುರುಳು ಸಿಗಬೇಕಿದ್ದಲ್ಲಿ ಅದಕ್ಕೆ ಇತ್ತಿ ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ; ಇಲ್ಲಿಯೂ 2.2.1ರ ಮಾರ್ಪಾಡು ನಡೆದು, ಪದಗಳ ಕೊನೆಯ ಅಕಾರ ಬಿದ್ದುಹೋಗುತ್ತದೆ:

UÀnÖVwÛ
UÀnÖUÀ ನಾಡಿಗ ನಾಡಿಗಿತ್ತಿ
UÁtÂUÀ UÁtÂVwÛ
ದಿಬ್ಬಣಿಗ ದಿಬ್ಬಣಿಗಿತ್ತಿ ಮಲೆಗ ಮಲೆಗಿತ್ತಿ

ಒಕ್ಕಲಿಗ ಒಕ್ಕಲಿಗಿತ್ತಿ MAnUÀ MAnVwÛ ಸಾಲಿಗ ಸಾಲಿಗಿತ್ತಿ ಸಿಗ್ಗಿಗ ಸಿಗ್ಗಿಗಿತ್ತಿ ಚೆನ್ನಿಗ ಚೆನ್ನಿಗಿತ್ತಿ

(2) UÁgÀ ಗಾರ ಒಟ್ಟು UÁgÀ UÁgÀ ವಸ್ತು, ವಿಶಯ ಇಲ್ಲವೇ ಪರಿಚೆಯನ್ನು ಹೆಸರಿಸುವ ಹೆಸರುಪದಗಳಿಗೆ ಗಾರ ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿಯೂ ಅವುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂದಿಸಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಸರಿಸ ಬಹುದು.

ತೋಟ ತೋಟಗಾರ ಕೋಲು ಕೋಲುಗಾರ ºÀÆ ಹೂಗಾರ
ಬಿಲ್ಲು ಬಿಲ್ಲುಗಾರ
DlUÁgÀ
Dl NlUÁgÀ
Nl ಮಾಟಗಾರ ªÀiÁl ಕೊಲೆಗಾರ ಕೊಲೆ ಹಗೆಗಾರ
ºÀUÉ ©APÀ ಬಿಂಕಗಾರ
ತೆವಲು ತೆವಲುಗಾರ ದುಂದು ದುಂದುಗಾರ

ಬಳೆಗಾರ

ಬಲೆಗಾರ

§¼É ಮೆಟ್ಟು ಮೆಟ್ಟುಗಾರ §¯É ಮೀನು ಮೀನುಗಾರ ಹಾಡು ಹಾಡುಗಾರ ಸಾಲಗಾರ ¸Á® ಬೇಟೆ ಬೇಟೆಗಾರ ಮಾತು ಮಾತುಗಾರ ಹೆಮ್ಮೆ ಹೆಮ್ಮೆಗಾರ ಮೋಸ ಮೋಸಗಾರ ಸುಳ್ಳುಗಾರ ಸುಳ್ಳು ಮೋಡಿ ಮೋಡಿಗಾರ

ಹುರುಳಿನ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಈ ಒಟ್ಟು ಮೇಲೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಇಗ ಒಟ್ಟಿನ ಹಾಗೆಯೇ ಇದೆಯಾದರೂ, ಇದನ್ನು ಎಸಕಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಳಸಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸಬಹುದು. ಕೆಲವು ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರ ಎಂಬ ರೂಪವೂ ಇದೆ:

PÀÆ° ಕೋವಿ ತುರು

ಕೂಲಿಕಾರ
ಕೋವಿಕಾರ
ತುರುಕಾರ

PÉÃt UÀÄj ¥Á½

ಕೇಣಕಾರ ಗುರಿಕಾರ ಪಾಳಿಕಾರ

144 / ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ

ಹೊರೆ CjÛ

ಹೊರೆಕಾರ
CjÛPÁgÀ

N¯É ¨ÉÃl

ಓಲೆಕಾರ ಬೇಟಕಾರ

ಈ ಒಟ್ಟಿನ ಕೊನೆಯ ಅಕಾರವನ್ನು ಕಳೆದು, ಅದಕ್ಕೆ ತಿ ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿರುವ ಗಾರ್ತಿ ಇಲ್ಲವೇ ಕಾರ್ತಿ ಎಂಬುದರ ಮೂಲಕ `ಅಂತಹ ವ್ಯಕ್ತಿ ಒಬ್ಬ ಹೆಂಗಸು’ ಎಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸಬಹುದು.

ಬಳೆಗಾರ ಬಳೆಗಾರ್ತಿ ಬಿಂಕಗಾರ ಬಿಂಕಗಾರ್ತಿ ಮಾತುಗಾರ ಮಾತುಗಾರ್ತಿ NlUÁgÀ ಗುರಿಕಾರ ಮಾಟಗಾರ ಮಾಟಕಾರ್ತಿ

NlUÁjÛ ಗುರಿಕಾರ್ತಿ

ಹಾಡುಗಾರ್ತಿ ಬರಹಗಾರ್ತಿ ಹೊಣೆಗಾರ್ತಿ

ಹಾಡುಗಾರ
ಬರಹಗಾರ
ಹೊಣೆಗಾರ
ಕೊನಬುಗಾರ ಕೊನಬುಗಾರ್ತಿ ಓಲೆಕಾರ ಕೂಲಿಕಾರ

ಓಲೆಕಾರ್ತಿ ಕೂಲಿಕಾರ್ತಿ

(3) ತನತನತನತನ ಒಟ್ಟು ವ್ಯಕ್ತಿ ಇಲ್ಲವೇ ವಸ್ತುವನ್ನು ಹೆಸರಿಸುವ ಹೆಸರುಪದಗಳಿಗೆ ಈ ತನ ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಅವುಗಳ ಪರಿಚೆಯನ್ನು ಹೆಸರಿಸಬಹುದು.

ಮನೆತನ ನಂಟತನ

ಮನೆ £ÀAl ಒಂಟಿಗ ಒಂಟಿಗತನ ಕಳ್ಳ ಕೂಸು vÀAzÉ

ಕಳ್ಳತನ ಕೂಸುತನ ತಂದೆತನ

ºÀUÉ zÀqÀØ ಗೆಳೆ(ಯ) ಕುದಿಕ PÀqÀØ ದುಡುಕು

ಹಗೆತನ ದಡ್ಡತನ ಗೆಳೆತನ ಕುದಿಕತನ ಕಡ್ಡತನ ದುಡುಕುತನ

ಕೊನೆಯ ಬರಿಗೆಕಂತೆಯಲ್ಲಿ ಯಕಾರ ಇಲ್ಲವೇ ಳಕಾರ ಇರುವಲ್ಲಿ 2.2. 11ರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿರುವಂತಹ ಪದಗಳ ಕೊನೆಯ ತೆರೆಯುಲಿ ಬಿದ್ದುಹೋಗು ತ್ತದೆ; ಇದನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು:

vÁ¬Ä ಬೇಳು

ತಾಯ್ತನ ಬೇಳ್ತನ

ಬಾಳು ಮುಂದಾಳು
ಮೇಲಾಳು

ಬಾಳ್ತನ ಮುಂದಾಳ್ತನ
ಮೇಲಾಳ್ತನ

ತನ್ನತನ ಎಂಬ ಇನ್ನೊಂದು ರೂಪವೂ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ ಮೇಲಿನ ಒಟ್ಟನ್ನು ತಾನು ಪದದ ಪತ್ತುಗೆ ರೂಪಕ್ಕೆ (ತನ್ನ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ) ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ.

2. ಪದಗಳ ಇಟ್ಟಳ: ಹೆಸರುಪದಗಳು / 145

(4) ಇಕೆಇಕೆಇಕೆಇಕೆ ಒಟ್ಟು ಗಾರ ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಹಲವು ಹೆಸರುಪದಗಳಿಗೆ ಇಕೆ ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿ, ಅವು ಹೆಸರಿಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಪರಿಚೆಯನ್ನು ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ; 2.2.1ರ ಪದಗಳ ಕೊನೆಯ ತೆರೆಯುಲಿ ಬಿದ್ದುಹೋಗುವ ಮಾರ್ಪಾಡು ಇಲ್ಲಿಯೂ ನಡೆ ಯುತ್ತದೆ:

JzÉUÁgÀ ದುಂದುಗಾರ ಬೇಹುಗಾರ ಸುದ್ದಿಗಾರ ಗುರಿಕಾರ

JzÉUÁjPÉ ದುಂದುಗಾರಿಕೆ ಬೇಹುಗಾರಿಕೆ ಸುದ್ದಿಗಾರಿಕೆ ಗುರಿಕಾರಿಕೆ

ತೋಟಗಾರ ಬರಹಗಾರ ಮಾತುಗಾರ ಹೊಣೆಗಾರ ಬೇಟೆಗಾರ

ತೋಟಗಾರಿಕೆ ಬರಹಗಾರಿಕೆ ಮಾತುಗಾರಿಕೆ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಬೇಟೆಗಾರಿಕೆ

ಆಟ ಪದದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಕೆಲವು ಜೋಡುಪದಗಳೊಂದಿಗೂ ಅವು ತಿಳಿಸುವ ಎಸಕದ ಪರಿಚೆಯನ್ನು ಹೆಸರಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಈ ಒಟ್ಟನ್ನು ಬಳಸ ¯ÁVzÉ:

ಹುಚ್ಚಾಟ ಮಂಗಾಟ KgÁl

ಹುಚ್ಚಾಟಿಕೆ ಮಂಗಾಟಿಕೆ KgÁnPÉ

ಹುಡುಗಾಟ §ÆmÁl
CmÁÖlb

ಹುಡುಗಾಟಿಕೆ ಬೂಟಾಟಿಕೆ CmÁÖnPÉ

ಇದಲ್ಲದೆ, ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಬೇರೆ ಕೆಲವು ಹೆಸರುಪದಗಳೊಂದಿಗೂ ಈ

ಒಟ್ಟನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ:

ಎಚ್ಚರ ಎಚ್ಚರಿಕೆ
ಹೆಕ್ಕಳ ಹೆಕ್ಕಳಿಕೆ
ಉಬ್ಬಳ ಉಬ್ಬಳಿಕೆ

UÀAlÄ

UÀAnPÉ

ಹದಿಕೆ vÀÄjPÉ

ºÀ¢ vÀÄj ಕತ್ತಲು ಕತ್ತಲಿಕೆ ಸಲುವಳಿ ಸಲುವಳಿಕೆ

(5) ಇಗೆ ಇಗೆ ಇಗೆ ಇಗೆ ಒಟ್ಟು ಹೆಸರುಪದಗಳು ತಿಳಿಸುವ ವಸ್ತುವಿನಿಂದ ಪಡೆಯಬಲ್ಲ ಬೇರೊಂದು ವಸ್ತು ವನ್ನು, ಇಲ್ಲವೇ ಅದರೊಂದಿಗೆ ಬಳಸುವ ಉಪಕರಣವೊಂದನ್ನು ಹೆಸರಿಸುವು ದಕ್ಕಾಗಿ ಈ ಒಟ್ಟನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಕೆಲವೆಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಇದರ ಬಳಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹುರುಳನ್ನು ಕೊಡದಿರುವುದೂ ಇದೆ. ಬರ್ದು, ಕೂಟ ಮತ್ತು ಸಯ್ಪು ಪದಗಳ ಬಳಿಕ ಇದರ ಇಕಾರ ಬಿದ್ದುಹೋಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಉಳಿದೆಡೆಗಳಲ್ಲಿ 2.2.1ರ (ಪದದ ಕೊನೆಯ ತೆರೆಯುಲಿ ಬಿದ್ದುಹೋಗುವ) ಮಾರ್ಪಾಡು ನಡೆಯುತ್ತದೆ.

146 / ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ

ಕೆಸರಿಗೆ
DnUÉ ಮರಿಗೆ

ಕೆಸರು Dl ಮರ ಕೊಪ್ಪರ ಕೊಪ್ಪರಿಗೆ
ಮೂಡೆ ಮೂಡಿಗೆ

ಬರ್ದು ಸಯ್ಪು ಸಯ್ಪುಗೆ

ಬರ್ದುಗೆ

(ಮುಳ್)ಕತ್ತಿಗೆ

PÀwÛ ಬಳವಿ ಬಳವಿಗೆ ಅಲ್ಲಣಿ ಅಲ್ಲಣಿಗೆ UÀÄAr ºÀnÖ

(ಎದೆ)ಗುಂಡಿಗೆ ಹಟ್ಟಿಗೆ

PÀÆl

PÀÆlUÉ

(6) CCCC MlÄÖ ಉಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಕೆಳಗಿನ ಮೂರು ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಒಟ್ಟನ್ನು ಬಳಸ ಲಾಗಿದೆ; 2.2.1ರ ಮಾರ್ಪಾಡು ಇಲ್ಲೂ ನಡೆದಿದೆ.

ಸೆರಗು £ÀAlÄ

ಸೆರಗ £ÀAl

ಕಂಗಾಲು ಕಂಗಾಲ

ಎಕಾರ ಇಲ್ಲವೇ ಇಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಕೆಳಗಿನ ಏಳು ಪದಗಳಲ್ಲೂ ಈ ಒಟ್ಟು ಬಂದಿದ್ದು, ಇಲ್ಲಿ 2.2.1ರ ಮಾರ್ಪಾಡು ನಡೆಯುವ ಬದಲು, ಪದಗಳಿಗೆ ಯಕಾರವೊಂದು ಸೇರಿಕೊಂಡಿದೆ (ಇಲ್ಲಿ ಅ ಒಟ್ಟಿನ ಬದಲು ಯ ಒಟ್ಟು ಬಂದಿದೆಯೆಂದೂ ಹೇಳಬಹುದು):

Cr CrAiÀÄ
ಒಚ್ಚೆ ಒಚ್ಚೆಯ
ಕೆಳೆಯ
PÉ¼É ಹಗೆಯ
ºÀUÉ

JgÉ MqÉ ಕೊಂಡೆ ಕೊಂಡೆಯ

JgÉAiÀÄ MqÉAiÀÄ

ಇದಲ್ಲದೆ, ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಅ ಒಟ್ಟನ್ನು ಒಬ್ಬ ಗಂಡಸನ್ನು ಹೆಸರಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ, ಮತ್ತು ಅದರ ಬದಲು ಎ ಒಟ್ಟನ್ನು ಒಬ್ಬ ಹೆಂಗಸನ್ನು ಹೆಸರಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ; ಜಾಣ್ಮೆ ಪದದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ, ಅದರ ಕೊನೆ ಯಲ್ಲಿರುವ ಮೆ ಒಟ್ಟಿನ ಬಳಿಕ ಬರುವ ಬದಲು, ಅದರ ಬದಲಿಗೆ (ಎಂದರೆ ಜಾಣ್ ಬೇರಿನ ಬಳಿಕ) ಈ ಒಟ್ಟು ಬಂದಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು:

ಹೆಸರುಪದ
ಕಾದಲು
ಚೆಲುವು
eÁuÉä

ಗಂಡಸು
PÁzÀ® ಚೆಲುವ
eÁt

ಹೆಂಗಸು ಕಾದಲೆ ಚೆಲುವೆ
eÁuÉ

2. ಪದಗಳ ಇಟ್ಟಳ: ಹೆಸರುಪದಗಳು / 147

(7) ವಳಿವಳಿವಳಿವಳಿ ಒಟ್ಟು ಹೆಸರುಪದಗಳಿಗೆ ವಳಿ ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿ, ಅವು ಹೆಸರಿಸುವ ವಸ್ತು ಇಲ್ಲವೇ ವಿಶಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂದಿಸಿದಂತಹ ಬೇರೊಂದು ವಸ್ತು ಇಲ್ಲವೇ ವಿಶಯವನ್ನು ಹೆಸರಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಕೆಲವು ಹೆಸರುಪದಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಲಾಗಿದೆ:

ಕರಾವಳಿ
PÀgÉ ಅರಿಲು ಅರಿಲ್ವಳಿ
ಮರವಳಿ
ಮರ ನಗೆವಳಿ £ÀUÉ

ಗೊತ್ತು ಗೊತ್ತುವಳಿ §½ ಸಾಗು

ಬಳುವಳಿ ಸಾಗುವಳಿ

ಇಲ್ಲಿ ಅರಿಲು ಪದದ ಕೊನೆಯ ಉಕಾರ ಬಿದ್ದುಹೋಗಿದೆ, ಕರೆ ಪದದ ಕೊನೆಯ ಎಕಾರ ಆ ಎಂದಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಬಳಿ ಪದದ ಕೊನೆಯ ಇಕಾರ ಉಕಾರವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು.

(8) ಆಳಿಆಳಿಆಳಿಆಳಿ ಒಟ್ಟು ಕೆಲವು ಹೆಸರುಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಈ ಒಟ್ಟು ಅವು ತಿಳಿಸುವ ವಿಶಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂದಿಸಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬನನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ; 2.2.1ರ ತೆರೆ ಯುಲಿ ಬಿದ್ದುಹೋಗುವ ಮಾರ್ಪಾಡು ಇಲ್ಲೂ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.

ಕಾಲಾಳಿ
PÁ®Ä ಸಿಗ್ಗಾಳಿ
ಸಿಗ್ಗು ಜೂದು ಜೂದಾಳಿ

ಕೇಡಾಳಿ

ಕೇಡು ಸೋಗು ಸೋಗಾಳಿ ಮಾತು ಮಾತಾಳಿ

(9) ವು/ಪು/ಹು ವು/ಪು/ಹು ಒಟ್ಟು ವು/ಪು/ಹು ವು/ಪು/ಹು ಮೇಲೆ 2.4.1(10)ರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದ ಹಾಗೆ, ಈ ಒಟ್ಟಿಗೆ ವು, ಪು ಮತ್ತು ಹು ಎಂಬ ಮೂರು ರೂಪಗಳಿದ್ದು, ಅವು ಕನ್ನಡ ಚರಿತ್ರೆಯ ಮೂರು ಹಂತಗಳಿಂದ ಉಳಿದುಬಂದವುಗಳಾಗಿವೆ.

ಈ ಒಟ್ಟನ್ನು ಮುಕ್ಯವಾಗಿ ಎಸಕಪದಗಳಿಂದ ಹೆಸರು ಪದಗಳನ್ನು ಪಡೆ ಯಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆಯಾದರೂ ಕೆಲವು ಹೆಸರುಪದಗಳಿಂದ ಬೇರೆ ಹೆಸರು ಪದಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವುದಕ್ಕಾಗಿಯೂ ಇದನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ; ಆದರೆ, ಇಂತಹ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಅವುಗಳ ಹುರುಳಿನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾರ್ಪಾಡೇನೂ ಆಗಿರುವಂತೆ ತೋರುವುದಿಲ್ಲ.

ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ವು ರೂಪದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಒಟ್ಟು ಸೇರಿ

ದಾಗ ಅಗೆ ಪದದ ಕೊನೆಯ ತೆರೆಯುಲಿ ಉದ್ದವಾಗುತ್ತದೆ.

148 / ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ ಅನು ಅನುವು
C¼À UÀqÀÄ ºÀgÀ ¹Ã ಹಳು ನೊಳ vÉgÀ

ಅಳವು ಗಡುವು
ಹರವು ಸೀವು ಹಳುವು
ನೊಳವು
ತೆರವು

ಅರವು ಹೂವು ಪಸವು ಬರವು

CgÀ ºÀÆ ಪಸ §gÀ ಬದು ಬದುವು ಅಗೇವು CUÉ ನರವು £ÀgÀ

ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಒಟ್ಟು ಪು ಮತ್ತು ಹು ರೂಪಗಳಲ್ಲಿದೆ; ಈ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಚದಿ ಮತ್ತು ಕುರಿ ಪದಗಳ ಕೊನೆಯ ಇಕಾರ ಉಕಾರವಾಗಿದೆ, ಗುಣಿ ಪದದ ಇಕಾರ ಬಿದ್ದುಹೋಗಿದೆ, ನೆಲ ಪದದ ಕೊನೆಯ ಅಕಾರ ಉಕಾರವಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ತಲೆ ಪದದ ಎಕಾರ ಅಕಾರವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು. ಇದಲ್ಲದೆ, ಗುಣಿ ಪದದಲ್ಲಿ 2.2.7ರ ಮಾರ್ಪಾಡು (ಣ್>ಮ್) ನಡೆದಿರುವುದನ್ನೂ ಕಾಣಬಹುದು:

ಪು ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆ: ಚದುಪು
ZÀ¢

ಹು ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆ: ಕುರುಹು
PÀÄj ತಲಹು
vÀ¯É ನೆಲುಹು £É®

UÀÄtÂ

ಗುಂಪು

PÀzÀ §gÀ

ಕದಹು ಬರಹು

(10) JJJJ MlÄÖ ಹೆಸರುಪದಗಳಿಗೆ ಎ ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿಯೂ ಕೆಲವು ಹೆಸರುಪದಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ. ಕೆಲವೆಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಇದರಿಂದ ಹೊಸ ಹುರುಳನ್ನು ಪಡೆಯ ಲಾಗಿದೆ; ಆದರೆ, ಬೇರೆ ಕೆಲವು ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿದುದರಿಂದಾಗಿ ಪದಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹುರುಳು ಬಂದಿರುವ ಹಾಗೆ ತೋರುವುದಿಲ್ಲ.

ಈ ಒಟ್ಟು ಸೇರಿದಾಗ, ಬೀಡು ಪದದ ಡಕಾರ ಟಕಾರವಾಗುತ್ತದೆ; ಸದೆ ಪದದ ದಕಾರ ಇಮ್ಮಡಿ ತಕಾರವಾಗುತ್ತದೆ; ಮತ್ತು, ಹುರಿ ಪದದ ಉಕಾರ ಒಕಾರವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಇಲ್ಲಿಯೂ 2.2.1ರ (ಪದಗಳ ಕೊನೆಯ ತೆರೆಯುಲಿ ಬಿದ್ದುಹೋಗುವ) ಮಾರ್ಪಾಡು ನಡೆಯುತ್ತದೆ:

2. ಪದಗಳ ಇಟ್ಟಳ: ಹೆಸರುಪದಗಳು / 149

ಗುಡ್ಡೆ ಕೊಕ್ಕೆ

ಗುಡ್ಡ ಕೊಕ್ಕು ಲೋಳಿ ಲೋಳೆ
ಬೀಡು ಬೀಟೆ ಗೊಂಡು ಗೊಂಡೆ
£É® ¸ÀzÉ

ನೆಲೆ ಸತ್ತೆ

vÀqÉ ಪಸೆ

ಕೊಂಬು ಕೊಂಬೆ vÀqÀ ಪಸ ಬೆಸಲು ಬೆಸಲೆ ಟೊಳ್ಳು ಟೊಳ್ಳೆ ºÀÄj ಒಬ್ಬು(ಳಿ) ಒಬ್ಬೆ

ಹೊರೆ `ಎದೆಗಾರಿಕೆ’

(11) ಮೆ/ವೆ ಮೆ/ವೆ ಒಟ್ಟು ಮೆ/ವೆ ಮೆ/ವೆ ಈ ಒಟ್ಟು ಮೆ ಮತ್ತು ವೆ ಎಂಬ ಎರಡು ರೂಪಗಳಲ್ಲಿದೆ (2.4.1(10) ನೋಡಿ); ಹೆಸರುಪದಗಳಿಗೆ ಇದನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಪಡೆದಿರುವ ಕೆಲವು ಹೆಸರುಪದ ಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ.

(1) ಮೆ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆ: Cr PÁ½ MqÉ PÀgÀ

CrªÉÄ
ಕಾಳಿಮೆ
ಒಡಮೆ
ಕರಮೆ

(2) ವೆ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆ: ಹಸಿವೆ ºÀ¹ ಕಣಿವೆ PÀtÂ

ಕಾದಲು ಕಾದಲ್ಮೆ ಅರುಮೆ CgÀÄ ತಕ್ಕುಮೆ ತಕ್ಕು eÁuÉä eÁt

ಹಲ್ಲು MqÉ

ಹಲಿವೆ MqÀªÉ

ಈ ಒಟ್ಟು ಸೇರಿದಾಗ, ಕಾದಲು (2.2.11) ಮತ್ತು ಜಾಣ ಪದಗಳ ಕೊನೆಯ ತೆರೆಯುಲಿ ಬಿದ್ದುಹೋಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಹಲ್ಲು ಪದದ ಇಮ್ಮಡಿ ಲಕಾರ ಒತ್ತೆ ಲಕಾರವಾಗಿ, ಅದರ ಕೊನೆಯ ಉಕಾರ ಇಕಾರವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಮೇಲೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು..

ಬೇರೆ ಕೆಲವು ಒಟ್ಟುಗಳು ಒಂದೆರಡು ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವೇ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಬೇರೆ ಕೆಲವು ಇಂತಹ ಒಟ್ಟುಗಳೂ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿದ್ದು, ಅವನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಪಟ್ಟಿಮಾಡಲಾಗಿದೆ:

1. E

2. G

ಉಸುರು ಉಸುರಿ
ಕೊಂಕು ಕೊಂಕಿ UÀr

UÀqÀÄ

ಕೇಡು ನಾರು UÀ¼É

PÉÃr ನಾರಿ `ಹಗ್ಗ’ಐ ಗಳು

150 / ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ

1. PÀĽ
2. mÉ
3. Ct
4. gÀÄ
5. ¸ÀÄ
6. ½
7. ¼ÀÄ

ಹೊರೆ ಹೊರಕುಳಿ
ತೊಗಲು ತೊಗಟೆ
ಬಿದ್ದು ಬಿದ್ದಣ ಪಿಚ್ಚು ಪಿಸುರು
ನನ್ನಿ ಕೊತ್ತು ಕೊತ್ತುಳಿ
ಕೊಬಳು
ಕೊಪ್ಪ ಜವುಗು ಜವುಳು

ನನಸು

ಹೇಕುಳಿ ಹೇಗ VgÀUÀmÉ VgÀQ ಬೊಕ್ಕಣ ಬೊಕ್ಕೆ ಪೆಳಕು ಪೆಳರು UÀAqÀÄ JUÀÄÎ ಗಮನ

ಗಂಡುಸು
ಎಗ್ಗುಳಿ ಗವುಳು

ಈ ಒಟ್ಟುಗಳು ಸೇರಿದಾಗ, ಹೇಗ, ತೊಗಲು, ಗಿರಕಿ, ಪೆಳಕು, ಗಮನ ಮತ್ತು ಜವುಳು ಪದಗಳ ಕೊನೆಯ ಬರಿಗೆಕಂತೆ ಬಿದ್ದುಹೋಗಿದೆ; ಹೊರೆ ಪದದ ಕೊನೆಂiÀi ಎಕಾರ ಅಕಾರವಾಗಿದೆ; ಪಿಚ್ಚು ಪದದ ಇಮ್ಮಡಿ ಚಕಾರ ಒತ್ತೆ ಸಕಾರವಾಗಿದೆ; ನನ್ನಿ ಪದದ ಇಮ್ಮಡಿ ನಕಾರ ಒತ್ತೆ ನಕಾರವಾಗಿ, ಅದರ ಕೊನೆಯ ಇಕಾರ ಅಕಾರವಾಗಿದೆ; ಮತ್ತು ಗಮನ ಪದದ ಮಕಾರ ವಕಾರವಾಗಿ, ಅದರ ಬಳಿಕ ಬಂದ ಅಕಾರ ಉಕಾರವಾಗಿದೆ.

ಇದಲ್ಲದೆ, 2.2.1ರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದ ಸೇರಿಕೆಯ ಮಾರ್ಪಾಡು (ಪದದ ಕೊನೆಯ ತೆರೆಯುಲಿ ಬಿದ್ದುಹೋಗುವುದು) ಇಲ್ಲಿಯೂ ನಡೆದಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು.

ಹೆಂಗಸು' ಎಂಬ ಹುರುಳಿನ ಒಟ್ಟುಗಳು ಹೆಸರುಪದಗಳಿಗೆ (ಮತ್ತು ಪರಿಚೆಪದಗಳಿಗೆ) ಕೆಲವು ಒಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಹೆಂಗಸು’ ಎಂಬ ಹುರುಳಿನ ಹೆಸರುಪದಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಬರುತ್ತದೆ.

ಈ ಒಟ್ಟುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವನ್ನು ಮೇಲೆಯೇ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಬೇರೆ ಕೆಲವನ್ನು ಮುಂದೆ ಕೊಡಲಾಗುತ್ತದೆ; ಆದರೆ, ಅವನ್ನೆಲ್ಲ ಇಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಕಡೆ ಯಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ಸೇರಿಸಿ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ:

(21) ಇತ್ತಿಇತ್ತಿಇತ್ತಿಇತ್ತಿ ಒಟ್ಟು ಇಗ(ಗ) ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಪದಗಳಿಗೆ ಗಂಡಸು' ಎಂಬ ಹುರುಳೂ ಬರಬಲ್ಲುದಾಗಿದ್ದು, ಅವಕ್ಕೆ ಇತ್ತಿ ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಹೆಂಗಸು’ ಎಂಬ ಹುರುಳನ್ನು ಕೊಡುವ ಪದಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು:

UÁtÂUÀ UÁtÂVwÛ
ಅಂಬಿಗ ಅಂಬಿಗಿತ್ತಿ

ದಿಬ್ಬಣಿಗ ದಿಬ್ಬಣಿಗಿತ್ತಿ ಚೆನ್ನಿಗ ಚೆನ್ನಿಗಿತ್ತಿ

2. ಪದಗಳ ಇಟ್ಟಳ: ಹೆಸರುಪದಗಳು / 151

ಒಕ್ಕಲಿಗ ಒಕ್ಕಲಿಗಿತ್ತಿ

ಸೆರೆಗ

ಸೆರೆಗಿತ್ತಿ

ನಂಟ-ನಂಟಿತಿ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಈ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಇತಿ ರೂಪ ಇದೆ.

(22) wwww MlÄÖ ಗಾರ(ಕಾರ) ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಪದಗಳಿಗೂ ಗಂಡಸು' ಎಂಬ ಹುರುಳು ಬರಬಲ್ಲುದಾಗಿದ್ದು, ಅವಕ್ಕೆ ತಿ ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಹೆಂಗಸು’ ಎಂಬ ಹುರುಳನ್ನು ಕೊಡುವ ಪದಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು; ಈ ಒಟ್ಟು ಸೇರಿದಾಗ ಗಾರ(ಕಾರ) ಒಟ್ಟಿನ ಕೊನೆಯ ಅಕಾರ ಬಿದ್ದುಹೋಗುತ್ತದೆ:

DlUÁgÀ DlUÁjÛ ಬಲೆಗಾರ ಬಲೆಗಾರ್ತಿ ಕೂಲಿಕಾರ್ತಿ ಕೂಲಿಕಾರ

ಮಾತುಗಾರ ಮಾತುಗಾರ್ತಿ ಸಾಲಗಾರ ಬೇಟಕಾರ

ಸಾಲಗಾರ್ತಿ ಬೇಟಕಾರ್ತಿ

(23) EEEE MlÄÖ ಉಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಕೆಲವು ಪರಿಚೆಪದಗಳಿಗೆ ಅ ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಗಂಡಸು' ಎಂಬ ಹುರುಳನ್ನು ಕೊಡುವ ಹೆಸರುಪದಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಲು ಬರುತ್ತದೆ; ಇದಕ್ಕೆ ಬದಲು, ಇ ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಹೆಂಗಸು’ ಎಂಬ ಹುರುಳನ್ನು ಕೊಡುವ ಪದಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು:

ಕಿವುಡ vÀÄAl ಹುಚ್ಚ

QªÀÅr vÀÄAn ಹುಚ್ಚಿ

ಕುರುಡ ಕುರುಡಿ ಬಡವ ಬಡವಿ ಹುಡುಗ ಹುಡುಗಿ

ಬೇರೆಯೂ ಕೆಲವು ಗಂಡಸು' ಎಂಬ ಹುರುಳನ್ನು ಕೊಡುವ ಹೆಸರುಪದ ಗಳು ಅಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದು, ಅವಕ್ಕೆ ಇ ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಹೆಂಗಸು’ ಹುರುಳನ್ನು ಕೊಡುವ ಪದಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು (ಇಲ್ಲಿ 2.2.1ರ ಸೇರಿಕೆಯ ಒಲವಿನಂತೆ ಪದಗಳ ಕೊನೆಯ ಅಕಾರ ಬಿದ್ದುಹೋಗುತ್ತದೆ):

CdÓ ಮುದುಕ ಮುದುಕಿ

CfÓ

zÀqÀØ ಪೆÇೀರ ಪೆÇೀರಿ

zÀrØ

(24) JJJJ MlÄÖ ಅಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ, ಮತ್ತು ಗಂಡಸು' ಎಂಬ ಹುರುಳನ್ನು ಕೊಡುವ ಇನ್ನು ಕೆಲವು ಹೆಸರುಪದಗಳಿಗೆ ಎ ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಹೆಂಗಸು’ ಎಂಬ ಹುರುಳನ್ನು ಕೊಡುವ ಹೆಸರುಪದವನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು:

152 / ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ

PÁzÀ® eÁt

ಕಾದಲೆ
eÁuÉ

ಚೆಲುವ ಚೆಲುವೆ ನಲ್ಲ

ನಲ್ಲೆ

2.4.3 ಪರಿಚೆಪದಗಳಿಂದ ಹೆಸರುಪದಗಳು ಪರಿಚೆಪದಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಬೇರುಗಳಿಗೆ ಕೆಲವು ಒಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿಯೂ ಹೆಸರುಪದಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಲು ಬರುತ್ತದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಕೆಲವು ಪರಿಚೆ ಪದಗಳನ್ನು ಹಾಗೆಯೇ ಯಾವ ಒಟ್ಟನ್ನೂ ಸೇರಿಸದೆಯೂ ಹೆಸರುಪದಗಳಾಗಿ ಬಳಸಲು ಬರುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಪದಗಳನ್ನು ಸೊನ್ನೆ ಒಟ್ಟಿನ ಸೇರಿಕೆಯಿಂದ ಹೆಸರುಪದಗಳಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದೂ ಹೇಳಬಲ್ಲೆವು. ಪರಿಚೆಪದ ಗಳೊಂದಿಗೆ ಬರುವ ಕೆಲವು ಒಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.

(1-2) ಅಅಅಅ ಮತ್ತು ಇಇಇಇ ಒಟ್ಟುಗಳು ಜನರಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಪರಿಚೆಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಕುರುಡು, ಕಿವುಡು, ಕುಳ್ಳು, ಹುಚ್ಚು ಮೊದಲಾದ ಉಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಕೆಲವು ಪರಿಚೆ ಪದಗಳಿವೆ. ಇವಕ್ಕೆ ಅ ಗಂಡಸು', ಇಲ್ಲವೇ ಇ ಹೆಂಗಸು’ ಎಂಬ ಎರಡು ಒಟ್ಟುಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿ ಹೆಸರುಪದಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಒಂದನ್ನು ಒಟ್ಟುಗಳು ಸೇರಿದಾಗ, ಪರಿಚೆಪದದ ಕೊನೆಯ ಉಕಾರ ಬಿದ್ದುಹೋಗುವ 2.2.1ರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದ ಮಾರ್ಪಾಡು ನಡೆಯುತ್ತದೆ.

ಪರಿಚೆಪದ

CtÄUÀÄ
JqÀÄØ JqÀZÀÄ
ಕಿವುಡು
PÀÄAlÄ ಕುರುಡು
PÉAZÀÄ ಕೆಡುಕು
VqÀÄØ ಗುಜ್ಜು vÀÄAlÄ
ಚೆಲುವು
ಚೊಟ್ಟು
ತುಡುಗು

ಹೆಸರುಪದಗಳು

ಗಂಡಸು
CtÄUÀ JqÀØ JqÀZÀ ಕಿವುಡ PÀÄAl ಕುರುಡ PÉAZÀ ಕೆಡುಕ VqÀØ UÀÄdÓ vÀÄAl ಚೆಲುವ
ZÉÆlÖ ತುಡುಗ

ಹೆಂಗಸು CtÄV JrØ JqÀa QªÀÅr PÀÄAn ಕುರುಡಿ PÉAa PÉqÀÄQ VrØ UÀÄfÓ vÀÄAn ಚೆಲುವಿ ZÉÆnÖ ತುಡುಗಿ

2. ಪದಗಳ ಇಟ್ಟಳ: ಹೆಸರುಪದಗಳು / 153

ಪೆದ್ದು ಬಡವು ಬಡ್ಡು ಬೆಡಗು
ಬೋಡು
ಬೋಳು
ಮರುಳು
ಮಿಂಡು
ಹುಡುಗು
ಹುಚ್ಚು
ಹೆಡ್ಡು ಹೆಳವು

ಪೆದ್ದ ಬಡವ §qÀØ ಬೆಡಗ ಬೋಡ
ಬೋಳ
ಮರುಳ
«ÄAqÀ ಹುಡುಗ
ಹುಚ್ಚ ಹೆಡ್ಡ ಹೆಳವ

ಪೆದ್ದಿ §qÀ« §rØ ¨ÉqÀV ಬೋಡಿ ಬೋಳಿ ಮರುಳಿ «ÄAr ಹುಡುಗಿ ಹುಚ್ಚಿ ºÉrØ ಹೆಳವಿ

ಇಂತಹದೇ ಗಂಡಸು-ಹೆಂಗಸು ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ತೋರಿಸುವ ದಡ್ಡ-ದಡ್ಡಿ, ಮುದುಕ-ಮುದುಕಿ, ಪೆÇೀರ-ಪೆÇೀರಿ, ಮತ್ತು ಮೂಳ-ಮೂಳಿ ಎಂಬ ಬೇರೆ ಕೆಲವು ಹೆಸರುಪದಗಳಿದ್ದರೂ ಅವಕ್ಕೆ ಸಮನಾದ ಪರಿಚೆಪದಗಳು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿಲ್ಲ; ಇದಲ್ಲದೆ, ಎಡಚು, ಅಗಡು, ಗಂಡು, ಗಾಂಪು, ಗೆಂಟು, ಬೆಪ್ಪು, ಬಡ್ಡು, ಮುರುಕು, ಹಾಳು, ಪೆÇೀಟು, ಪೆÇೀಕು, ಪುಕ್ಕು, ಪುಕ್ಕಲು, ಮಂಕು ಮತ್ತು ಪೆÇಟ್ಟು ಎಂಬ ಪರಿಚೆಪದಗಳಿಂದ ಗಂಡಸನ್ನು ಹೆಸರಿಸುವ ಎಡಚ, ಅಗಡ, ಗಂಡ, ಗಾಂಪ, ಗೆಂಟ, ಬೆಪ್ಪ, ಬಡ್ಡ, ಮುರುಕ, (ಮನೆ)ಹಾಳ, ಪೆÇೀಟ, ಪೆÇೀಕ, ಪುಕ್ಕ, ಪುಕ್ಕಲ, ಮಂಕ ಮತ್ತು ಪೆÇಟ್ಟ ಎಂಬ ಹೆಸರುಪದಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಉಂಟುಮಾಡಲಾಗಿದೆಯಲ್ಲದೆ, ಹೆಂಗಸನ್ನು ಹೆಸರಿಸುವ ಪದಗಳು ಬಳಕೆಗೆ ಬಂದಿಲ್ಲ.

ನಲ್ಲ-ನಲ್ಲೆ (ನಲ್) ಪದದಲ್ಲಿ ಹೆಂಗಸರನ್ನು ಹೆಸರಿಸುವ ಪದವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಎ ಒಟ್ಟನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ; ಇದೇ ಒಟ್ಟನ್ನು ಚೆಲುವೆ, ಬಡವೆ, ಕಳ್ಳೆ, ಕುಳ್ಳೆ, ಹೆಡ್ಡೆ ಪದಗಳಲ್ಲೂ ಇ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಬದಲಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ; ಮತ್ತು, ನಂಟು ಪದದಿಂದ ಗಂಡಸನ್ನು ಹೆಸರಿಸುವ ನಂಟ ಪದವನ್ನು ಮತ್ತು ಹೆಂಗಸನ್ನು ಹೆಸರಿಸುವ ನಂಟಿತಿ ಪದವನ್ನು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ.

(3) ತನತನತನತನ ಒಟ್ಟು ಕೆಲವು ಪರಿಚೆಪದಗಳಿಗೆ ತನ ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿ, ಅವು ತಿಳಿಸುವ ಪರಿಚೆಯನ್ನು ಹೆಸರಿಸುವಂತಹ ಹೆಸರುಪದಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಲಾಗಿದೆ; ಇಲ್ಲಿ ಬೇಳು ಕೊನೆಯ ಉಕಾರ ಬಿದ್ದುಹೋಗಿರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು ಪದದ (2.2.11 ನೋಡಿ):

154 / ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ

ಒಳ್ಳೆತನ
M¼Éî ಎಳೆತನ
J¼É ಪಂಜೆತನ
¥ÀAeÉ ಹಿರಿತನ
»j ಮುದಿತನ
ಮುದಿ ©V ಬಿಗಿತನ
MAn MAnvÀ£À
ಬೇಳು ಬೇಳ್ತನ

ಬಡತನ ಹಲತನ

ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡತನ ಹೊಸ ಹೊಸತನ §qÀ ºÀ® ಮಂಕು ಮಂಕುತನ ಮೊಂಡು ಮೊಂಡುತನ ಚುರುಕು ಚುರುಕುತನ ©r

ಬಿಡಿತನ

(4) ಪು/ಹು ಪು/ಹು ಒಟ್ಟು ಪು/ಹು ಪು/ಹು ಕೆಲವು ಪರಿಚೆಪದಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಪರಿಚೆಬೇರುಗಳಿಗೆ ಈ ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿಯೂ ಹೆಸರುಪದಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಲಾಗಿದೆ; ಇದಕ್ಕೆ ಪು ಮತ್ತು ಹು ಎಂಬ ಎರಡು ರೂಪಗಳಿವೆ; ಆದರೆ, ವು ರೂಪದಲ್ಲಿ ಇದು ಇಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗಿರುವ ಹಾಗೆ ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

ಈ ಪದಗಳೂ ಪರಿಚೆಗಳನ್ನು ಹೆಸರಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತವೆ; ಮೇಲಿನ ಒಟ್ಟು ಸೇರಿದಾಗ, ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಳಿ ಮತ್ತು ಬಿಸಿ ಪದಗಳ ಕೊನೆಯ ಇಕಾರ ಉಕಾರವಾಗುತ್ತದೆ; ಮುದಿ ಪದದ ಕೊನೆಯ ಇಕಾರ ಬಿದ್ದುಹೋಗಿ, ದಕಾರ ಪಕಾರವಾಗುತ್ತದೆ; ನುಣ್ ಪದದ ಬಳಿಕ ಉಕಾರ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ; ಸೊಮ್ಮು ಪದದ ಕೊನೆಯ ಮು ಮತ್ತು ಜೋಮು ಪದದ ಕೊನೆಯ ಉ ಬಿದ್ದುಹೋಗುತ್ತವೆ (2.2.11); ಮತ್ತು ನೇರ ಪದದ ಕೊನೆಯ ಅಕಾರ ಬಿದ್ದುಹೋಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕೆಳಗಿನ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು.

ಇದಲ್ಲದೆ, 2.2.6ರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿರುವ ರಕಾರದ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು ಮತ್ತು 2.2.7ರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿರುವ ಮೂಗುಲಿಗಳ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು ಇಲ್ಲೂ ನಡೆಯು ತ್ತವೆ.

ಪು ರೂಪದ ಬಳಕೆ: ©½ ©¹ ಮುದಿ PÁgï ©uï ನುಣ್ PÉ£ï ಸೊಮ್ಮು ಸೊಂಪು
ನೀಳ್ ನೀಳ್ಪು

ಬಿಳುಪು
ಬಿಸುಪು
ಮುಪ್ಪು
ಕಪ್ಪು ©tÄà ನುಣುಪು
ಕೆಂಪು

ಕಡುಪು ತೆಳುಪು

PÀqÀÄ ತೆಳು ಜೋಮು ಜೊಂಪು ನೇರ vÀuï ಕಮ್ ಸಯ್ ¤qÀÄ

ನೇರ್ಪು ತಂಪು ಕಂಪು ಸಯ್ಪು ನಿಡುಪು

2. ಪದಗಳ ಇಟ್ಟಳ: ಹೆಸರುಪದಗಳು / 155

ಹು ರೂಪದ ಬಳಕೆ: PÀqÀÄ

ಕಡುಹು

©V

ಬಿಗಿಹು

ಮೇಲೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪು, ಕೆಂಪು, ಮತ್ತು ತಂಪು ಪದಗಳು ಪರಿಚೆ ಪದಗಳಾಗಿಯೂ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿವೆ. ಹಾಗಾಗಿ, ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಳಗೆ (5)ರಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಸೊನ್ನೆ ಒಟ್ಟು ಬಳಕೆಯಾಗಿದೆಯೆಂದೂ ಹೇಳಬಹುದು.

(5) ಮೆಮೆಮೆಮೆ ಒಟ್ಟು ಈ ಒಟ್ಟನ್ನೂ ಕೂಡ, ಹೆಸರುಪದಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಪರಿಚೆಪದ ಇಲ್ಲವೇ ಪರಿಚೆಬೇರುಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಪಳಮೆ ಪದ ಹಳೆ ಪದದ ಹಳೆಗನ್ನಡ ರೂಪವಾದ ಪ¿õÉ(>ಪಳ) ಪದದಿಂದ ಬಂದಿದೆ. ಪೇರ್-ಪೆರ್ಮೆ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ 2.2.4ರ ಮಾರ್ಪಾಡು ನಡೆದಿದೆ.

PÀqÀÄ vÀPÀÌ ಹಳೆ »j

ಕಡುಮೆ
ತಕ್ಕಮೆ
ಪಳಮೆ
ಹಿರಿಮೆ

ಕೀಳ್ಮೆ ಪೆರ್ಮೆ ಬಲ್ಮೆ

Qüï ಪೇರ್ §¯ï ಮೇಲ್ ಮೇಲ್ಮೆ ನಲ್

ನಲ್ಮೆ

(6) ಸೊನ್ನೆ ಒಟ್ಟು ಕನ್ನಡದ ಹಲವು ಪರಿಚೆಪದಗಳನ್ನು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನೂ ಮಾಡದೆ ಹಾಗೆಯೇ ಅವು ತಿಳಿಸುವ ಪರಿಚೆಯನ್ನು ಹೆಸರಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸಲು ಬರುತ್ತದೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಕುರುಡು ಪದವನ್ನು ಕುರುಡು ಮುದುಕ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪರಿಚೆಪದವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಅವನ ಕುರುಡಿಗೆ ಮದ್ದಿಲ್ಲ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಅದನ್ನೇ ಒಂದು ಹೆಸರುಪದವಾಗಿಯೂ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ.

ಜನರ ಪರಿಚೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸುವಂತಹ ಅಣುಗು, ಎಡ್ಡು, ಕಿವುಡು, ಕುರುಡು, ಕುಂಟು, ಕೆಡುಕು, ತುಂಟು, ಚೆಲುವು, ತುಡುಗು, ಬಡವು, ಬೆಡಗು, ಮರುಳು, ಹುಚ್ಚು ಮೊದಲಾದ ಕೆಲವು ಪರಿಚೆಪದಗಳು ಇಂತಹ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಬಳಕೆಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಸುಳುವಾಗಿ ತೋರಿಸುತ್ತವೆ.

ಆಯವನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಹೆಸರುಪರಿಚೆಗಳನ್ನು ದೊಡ್ಡ-ಚಿಕ್ಕ, ಉದ್ದ-ಗಿಡ್ಡ, ಎತ್ತರ-ತಗ್ಗು, ಅಗಲ-ಸಪುರ, ದಪ್ಪ-ತೆಳು ಎಂಬಂತಹ ಪದಜೋಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಣಿಗೊಳಿಸಲು ಬರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು, ಅದರಲ್ಲಿ ಯಾವ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನೂ ಮಾಡದೆ (ಎಂದರೆ, ಸೊನ್ನೆ ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿ),

156 / ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ ಹೆಸರುಪದವಾಗಿ ಬಳಸಲು ಬರುತ್ತದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಹಾಗೆ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಪರಿಚೆಪದದ ಮೂಲಕ ಆ ಜೋಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಎರಡು ಪದಗಳ ಹುರುಳನ್ನೂ ಹೆಸರಿಸಲು ಬರುತ್ತದೆ.

ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಅಗಲ ಪದವನ್ನು ಬಳಸಿ, ಈ ಕೋಣೆಯ ಅಗಲ ಎಶ್ಟು ಎನ್ನಲು ಬರುತ್ತದೆ; ಆದರೆ, ಅಂತಹದೇ ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಸಪುರ ಪದವನ್ನು ಬಳಸಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಕೋಣೆ ಅಗಲವಾಗಿರಲಿ, ಸಪುರವಾಗಿರಲಿ, ಅದರ ಅಳತೆಯೆಶ್ಟೆಂದು ಹೆಸರುಪದವಾಗಿ ಬಳಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ಕೇಳುವಲ್ಲಿ ಅಗಲ

ಪದವನ್ನೇ

ಬೇರೆ ಕೆಲವು ಒಟ್ಟುಗಳು ಒಂದೆರಡು ಹೆಸರುಪದಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವೇ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಬೇರೆ ಕೆಲವು ಒಟ್ಟುಗಳೂ ಪರಿಚೆಪದಗಳಿಂದ ಹೆಸರುಪದಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗಿವೆ. ಇಂತಹ ಒಟ್ಟುಗಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ.

ಈ ಒಟ್ಟುಗಳು ಸೇರಿದಾಗ, 2.2.1ರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದ ತೆರೆಯುಲಿ ಬಿದ್ದುಹೋಗುವ ಮಾರ್ಪಾಡು ನಡೆಯುತ್ತದೆ; ಇದಲ್ಲದೆ, ಚಪ್ಪೆ, ಹಳೆ, ಮತ್ತು ಎಳೆ ಪದಗಳ ಕೊನೆಯ ಎಕಾರ ಅಕಾರವಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ನಿರಿ ಪದದ ಕೊನೆಯ ಇಕಾರ ಅಕಾರವಾಗುತ್ತದೆ.

vÀuï

1. r
2. ತು ಹೊಸ ಹೊಸತು

vÀAr

J¼É

1. vÉ ¤j ©uï
2. ನು ಹದ

ಎಳತು ¤gÀvÉ ©tÂvÉ ಹದನು

ಚಪ್ಪೆ ಹಳೆ

ಚಪ್ಪಡಿ ಹಳತು

©r

©rvÉ

ಹಸ

ಹಸನು

1. ಬ ಹೊಸ ಹೊಸಬ

ಹಳೆ

ಹಳಬ

2.4.4 ಒಟ್ಟುಗಳ ಹೋಲಿಕೆ ಮೇಲೆ ವಿವರಿಸಿರುವ ಒಟ್ಟುಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರು ಬಗೆಯ ಹೆಸರುಪದಗಳಲ್ಲೂ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತವೆ, ಇನ್ನು ಕೆಲವು ಯಾವುದಾದರೂ ಎರಡರಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಬರುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಉಳಿದುವು ಒಂದು ಬಗೆಯ ಹೆಸರುಪದಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಬರುತ್ತವೆ; ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರು ಇಲ್ಲವೇ ಎರಡು ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ಬರುವ ಒಟ್ಟುಗಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ:

ಕೆಲವು

2. ಪದಗಳ ಇಟ್ಟಳ: ಹೆಸರುಪದಗಳು / 157

MlÄÖ vÀ£À

ಎಸಕಪದಗಳ ಬಳಿಕ ಬರು-ಬರ್ತನ ಹೇಸು-ಹೇಸುತನ

ಪು/ಹು ಉಡು-ಉಡುಪು ಹೊಳೆ-ಹೊಳಪು ಕಾಯು-ಕಾಹು ತೆರೆ-ತೆರಹು ತಾಳು-ತಾಳ್ಮೆ ದುಡಿ-ದುಡಿಮೆ ಬರು-ಬರ ತಿರುಗು-ತಿರುಕ

ªÉÄ

C

MlÄÖ UÀ/EUÀ

UÉ/EUÉ

EPÉ

ªÀ½

D½

PÀĽ

¸ÀÄ

ಎಸಕಪದಗಳ ಬಳಿಕ ಕೇಳು-ಕೇಳುಗ ಕೊಳ್ಳು-ಕೊಳ್ಳುಗ ಅರಸು-ಅರಸಿಗ ಕೊಬ್ಬು-ಕೊಬ್ಬಿಗ ನಾಚು-ನಾಚುಗೆ ನಂಬು-ನಂಬುಗೆ ತೆರು-ತೆರಿಗೆ ಹೇಸು-ಹೇಸಿಗೆ CAdÄ-CAfPÉ ನಂಬು-ನಂಬಿಕೆ ಎತ್ತು-ಎತ್ತುವಳಿ ನಡೆ-ನಡವಳಿ ಕಾದು-ಕಾದಾಳಿ ತಿನ್ನು-ತಿನ್ನಾಳಿ ಅಳು-ಅಳುಕುಳಿ wj-wjPÀĽ ಕಿನಿ-ಕಿನಿಸು ತಣಿ-ತಣಸು

ಪರಿಚೆಪದಗಳ ಬಳಿಕ ಬಡ-ಬಡತನ ಮುದಿ-ಮುದಿತನ ಬಿಳಿ-ಬಿಳುಪು ಮುದಿ-ಮುಪ್ಪು ಬಿಗಿ-ಬಿಗುಹು ಕಡು-ಕಡುಹು ಕೀಳು-ಕೀಳ್ಮೆ ಹಿರಿ-ಹಿರಿಮೆ ಕಿವುಡು-ಕಿವುಡ ಎಡ್ಡು-ಎಡ್ಡ

ಹೆಸರುಪದಗಳ ಬಳಿಕ ಮನೆ-ಮನೆತನ ಹಗೆ-ಹಗೆತನ ಚದಿ-ಚದುಪು ಗುಣಿ-ಗುಂಪು ನೆಲ-ನೆಲುಹು ಕದ-ಕದಹು Cr-CrªÉÄ ತಕ್ಕು-ತಕ್ಕುಮೆ ನಂಟು-ನಂಟ ಹಗೆ-ಹಗೆಯ

ಹೆಸರುಪದಗಳ ಬಳಿಕ ಕೊಲೆ-ಕೊಲೆಗ ಸೆರೆ-ಸೆರೆಗ ಸಾಲ-ಸಾಲಿಗ ಗಾಣ-ಗಾಣಿಗ ಕತ್ತಿ-ಕತ್ತಿಗೆ ಬರ್ದು-ಬರ್ದುಗೆ ಮರ-ಮರಿಗೆ Dl-DnUÉ ಎಚ್ಚರ-ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಉಬ್ಬಳ-ಉಬ್ಬಳಿಕೆ ಕರೆ-ಕರಾವಳಿ ಗೊತ್ತು-ಗೊತ್ತುವಳಿ ಮಾತು-ಮಾತಾಳಿ ಜೂದು-ಜೂದಾಳಿ ಹೊರೆ-ಹೊರಕುಳಿ

ನನ್ನಿ-ನನಸು ಗಂಡು-ಗಂಡುಸು

MlÄÖ r

ಎಸಕಪದಗಳ ಬಳಿಕ ತಿನ್ನು-ತಿಂಡಿ ತಾಗು-ತಾಗುಡಿ

ಪರಿಚೆಪದಗಳ ಬಳಿಕ vÀuï-vÀAr ಚಪ್ಪೆ-ಚಪ್ಪಡಿ

158 / ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ ನಡೆ-ನಡತೆ vÉ ಅಳೆ-ಅಳತೆ

©r-©rvÉ ಬಿಣ್-ಬಿಣಿತೆ

2.4.5 ಎಣಿಕೆಬೇರುಗಳಿಂದ ಹೆಸರುಪದಗಳು ಎಣಿಕೆಬೇರುಗಳಿಗೆ ಒಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಕೆಲವು ಹೆಸರುಪದಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ವ ಒಟ್ಟು ಮುಕ್ಯವಾದುದು; ಇದನ್ನು ಎಣಿಕೆಬೇರುಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುಪದಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ:

ಕೊಟ್ಟಿರುವ

ಸೇರಿಸಿ

ಸೇರಿಸಿ

ಕೆಳಗೆ

ವ ಒಟ್ಟು:

ಒಬ್ಬ (ಓರ್+ವ) ಮೂವರು (ಮೂರ್+ವ+ರು)
ಅಯ್ವರು (ಅಯ್+ವ+ರು)

ಇಬ್ಬರು (ಈರ್+ವ+ರು) ನಾಲ್ವರು (ನಾಲ್+ವ+ರು)

ಇದಲ್ಲದೆ, ಓರ್ ಎಣಿಕೆಬೇರನ್ನು ಬಳಸಿ ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ಹೆಸರುಪದಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ; ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗಿರುವ ಒಟ್ಟುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಬೇರೆ ಕಡೆಗಳಲ್ಲೂ ಮಾತ್ರ ಬಳಕೆಯಾಗಿವೆ:

ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ; ಆದರೆ,

ಕೆಲವು ಇಲ್ಲಿ

ಓರಗೆ (ಓರ್+ಅಗೆ) ಓರಗಿತ್ತಿ (ಓರ್+ಅಗೆ+ಇತ್ತಿ) NgÀt (Ngï+Ct)

ಮೇಲಿನ ಒಟ್ಟುಗಳು ಸೇರಿದಾಗ, 2.2.4 (ಓರ್>ಒರ್, ಈರ್>ಇರ್), ಮತ್ತು 2.2.6 (ರ್>ಬ್) ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಬಕಾರವಾಗಿರುವ ರಕಾರದ ಬಳಿಕ ವಕಾರವೂ ಬಕಾರವಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಮೂವರು ಪದದಲ್ಲಿ ವಕಾರದ ಮೊದಲು ಬಂದ ಮೂರ್ ಪದದ ರಕಾರ ಬಿದ್ದುಹೋಗುತ್ತದೆ.

2.5 ಜೋಡುಪದಗಳು ಹೆಸರುಪದ, ಎಸಕಪದ ಇಲ್ಲವೇ ಪರಿಚೆಪದಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುಪದಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಹೊಸ ಹೆಸರುಪದಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಹೊಲಬು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯ ಲ್ಲಿರುವ ಹಲವಾರು ಪದಗಳ ಇಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಪದ ಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಇಲ್ಲಿ ಜೋಡುಪದಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ.

2. ಪದಗಳ ಇಟ್ಟಳ: ಹೆಸರುಪದಗಳು / 159

ಕನ್ನಡದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜೋಡುಪದಗಳನ್ನೂ ಎರಡು ಪದಗಳ ಜೋಡಣೆಯಿಂದ ಉಂಟುಮಾಡಲಾಗಿದೆ; ಎರಡಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪದಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿರುವ ಜೋಡುಪದಗಳು ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ಮಾತ್ರ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದು, ಅವನ್ನೆಲ್ಲ ಎರಡು ಇಲ್ಲವೇ ಹೆಚ್ಚು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಬಿಸಿನೀರೂಟೆ ಪದದಲ್ಲಿ ಬಿಸಿ, ನೀರು ಮತ್ತು ಊಟೆ ಎಂಬ ಮೂರು ಪದಗಳು ಬಂದಿವೆ; ಅದರೆ, ಇದನ್ನು ಎರಡು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಪಡೆಯ ಬಲ್ಲೆವು; ಮೊದಲಿಗೆ ಬಿಸಿ ಮತ್ತು ನೀರು ಎಂಬವುಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಬಿಸಿನೀರು ಎಂಬ ಪದವನ್ನು, ಮತ್ತು ಆಮೇಲೆ ಅದಕ್ಕೆ ಊಟೆ ಪದವನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಬಿಸಿ ನೀರೂಟೆ ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು.

ಕೆಲವು ಜೋಡುಪದಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪದಗಳು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಒಂದು ಒಟ್ಟೂ ಬಳಕೆಯಾಗಿರುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಹಾವಾಡಿಗ ಪದದಲ್ಲಿ ಹಾವು ಮತ್ತು ಆಡು ಎಂಬ ಎರಡು ಪದಗಳು, ಮತ್ತು ಇಗ ಎಂಬ ಒಂದು ಒಟ್ಟು ಬಂದಿವೆ; ಆದರೆ, ಇದನ್ನು ಹಾವು ಪದಕ್ಕೆ ಆಡಿಗ ಪದ ವನ್ನು ಸೇರಿಸಿಯೂ ಪಡೆಯಲು ಬರುತ್ತದೆ.

ಕನ್ನಡದ ಜೋಡುಪದಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎರಡನೆಯ ಪದ ಒಂದು ಹೆಸರುಪದವಾಗಿರುತ್ತದೆ; ಆದರೆ, ಅವುಗಳ ಮೊದಲನೆಯ ಪದ ಒಂದು ಹೆಸರುಪದವಾಗಿರಬಹುದು, ಎಸಕಪದವಾಗಿರಬಹುದು, ಇಲ್ಲವೇ ಪರಿಚೆಪದ ವಾಗಿರಬಹುದು. ಹಾಗಾಗಿ, ಮೊದಲನೇ ಪದ ಎಂತಹದು ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ, ಕನ್ನಡದ ಜೋಡುಪದಗಳನ್ನು ಹೆಸರುಜೋಡು, ಎಸಕಜೋಡು ಮತ್ತು ಪರಿಚೆಜೋಡು ಎಂಬ ಮೂರು ಮುಕ್ಯ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ಹಂಚಲು ಬರುತ್ತದೆ. ಈ ಮೂರು ಬಗೆಯ ಜೋಡುಪದಗಳಿಗೆ ಕೆಲವು ಎತ್ತುಗೆಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಡ ¯ÁVzÉ:

ಹೆಸರುಜೋಡುಗಳು:

ಆನೆಕಾಲು
ಕಾಲ್ಮಣೆ

ಎಸಕಜೋಡುಗಳು: ಊರುಗೋಲು

ತೂಗುದೀಪ

ಪರಿಚೆಜೋಡುಗಳು: ದೊಡ್ಡಮ್ಮ ಬಿಸಿನೀರು

ಬಯಲಾಟ ನೆಲಗಡಲೆ

ಬೆಂಕಿಪೆಟ್ಟಿಗೆ ಕಲ್ಲುಪ್ಪು

ಕಯ್ಮಗ್ಗ ಕಣ್ಣೀರು

ಕಡೆಗೋಲು ಅರಳುಮೊಗ್ಗು

ಸಿಡಿಮದ್ದು ಚುಚ್ಚುಮದ್ದು

ಬಿಚ್ಚುಕತ್ತಿ ನಿಲುಗಡೆ

ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ
ಕಿರುಬೆರಳು

ಮುಂಗಾರು ಒಳಕೋಣೆ

ಹಿಮ್ಮೇಳ ಚಿಕ್ಕಾಸು

160 / ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ 2.5.1 ಹೆಸರುಜೋಡುಗಳು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಹೆಸರುಜೋಡುಗಳು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಕ್ಕೂ ಅ ಎಂಬ ಪತ್ತುಗೆ ಒಟ್ಟನ್ನು ಬಳಸಿರುವ ಒಳನುಡಿತವನ್ನು ಕೊಡ ಬಲ್ಲೆವು:

ಒಳನುಡಿತ

ಜೋಡುಪದ ಬಯಲಿನ ಆಟ ಬಯಲಾಟ ನೆಲಗಡಲೆ ಕಯ್ಮಗ್ಗ

ನೆಲದ ಕಡಲೆ ಕಯ್ಯ ಮಗ್ಗ

ಜೋಡುಪದ ಒಳನುಡಿತ ಬೆಂಕಿಯ ಪೆಟ್ಟಿಗೆ ಬೆಂಕಿಪೆಟ್ಟಿಗೆ ಕಾಲಿನ ಮಣೆ ನೂಲಿನ ಏಣಿ

ಕಾಲ್ಮಣೆ ನೂಲೇಣಿ

ಆದರೆ, ಎಲ್ಲಾ ಹೆಸರುಜೋಡುಗಳಿಗೂ ಇಂತಹ ಅ ಪತ್ತುಗೆಯಿರುವ ಒಳನುಡಿತವನ್ನು ಕೊಡಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಕೆಂಡಗಣ್ಣು ಎಂಬ ಹೆಸರುಜೋಡಿಗೆ ಕೆಂಡದ ಕಣ್ಣು ಎಂಬ ಒಳನುಡಿತವನ್ನು ಕೊಟ್ಟಲ್ಲಿ, ಅದು ಆ ಪದದ ಇಟ್ಟಳವನ್ನು ಇಲ್ಲವೇ ಹುರುಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ತಿಳಿಸಲಾರದು. ಇದಕ್ಕೆ ಬದಲು, ಕೆಂಡದ ಹಾಗೆ ಕೆಂಪಾಗಿರುವ ಕಣ್ಣು ಎಂಬುದಾಗಿ ಅದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಹೋಲಿಕೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಒಳನುಡಿತವನ್ನು ಕೊಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಮೂರು ಬಗೆಯ ಹೋಲಿಕೆಯ ಹೆಸರುಜೋಡುಗಳು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿವೆ: ಕಲ್ಲೆದೆ (ಕಲ್ಲಿನಂತಹ ಎದೆ), ಕಲ್ಲುಸಕ್ಕರೆ, ತಾಯಿಬೇರು, ಆನೆಗಲ್ಲು, ಕೊಳವೆಬಾವಿ, ಕಯ್ಗಂಬ ಮೊದಲಾದವುಗಳ ಹಾಗೆ ಜೋಡು ಪದದ ಮೊದಲನೆಯ ಪದ ಮಾತ್ರ ಹೋಲಿಕೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸುವವುಗಳದು ಮೊದಲನೆಯ ಬಗೆ; ನೆಲದಾವರೆ (ನೆಲದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆವ ತಾವರೆಯಂತಹ ಹೂವು), ಜೇನುತುಪ್ಪ, ಕಲ್ಲುಹಾಸು, ನೀರ್ಗಲ್ಲು, ನೆಲಸಾರ, ಮಳೆಬಿಲ್ಲು ಮೊದಲಾದವುಗಳ ಹಾಗೆ ಎರಡನೆಯ ಪದ ಮಾತ್ರ ಹೋಲಿಕೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸು ವವುಗಳದು ಎರಡನೆಯ ಬಗೆ; ಮತ್ತು ಇಲಿಕಿವಿ (ಇಲಿಯ ಕಿವಿಯಂತಹ ಎಲೆಗಳಿರುವ ಹಂಬು), ಆನೆಕಾಲು, ಕಯ್ಗೊಂಬೆ ಮೊದಲಾದವುಗಳ ಹಾಗೆ ಎರಡೂ ಪದಗಳು ಹೋಲಿಕೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸುವವುಗಳದು ಮೂರನೆಯ ಬಗೆ.

ಇದಲ್ಲದೆ, ಅ ಒಟ್ಟಿನಿಂದ ಜೋಡಿಸಿರುವ ಹೆಸರುಜೋಡುಗಳೆಲ್ಲವೂ
ಒಂದೇ ಬಗೆಯವಾಗಿಲ್ಲ; ಅವುಗಳ ನಡುವೆಯೂ ಹಲವು ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಆದರೆ ಇವನ್ನು ಕಾಣಬೇಕಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಹೆಸರುಜೋಡುಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ವಿವರವಾದ, ಎಸಕಪದಗಳನ್ನು ಬಳಸಿರುವ, ಒಳನುಡಿತಗಳನ್ನು ಕೊಡಬೇಕಾಗು vÀÛzÉ.

ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಕಣ್ಣೀರು ಎಂಬ ಪದಕ್ಕೆ ಕಣ್ಣಿನ ನೀರು ಎಂಬ ತೀರಾ ಚುಟುಕಾದ ಒಳನುಡಿತವನ್ನು ಕೊಡಬಹುದು; ಇಲ್ಲವೇ ಕಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಬರುವ

2. ಪದಗಳ ಇಟ್ಟಳ: ಹೆಸರುಪದಗಳು / 161

ನೀರು ಎಂಬುದಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ವಿವರಗಳನ್ನು ಕೊಡುವ, ಎಸಕಪದವಿರುವ ಒಳನುಡಿತವನ್ನೂ ಕೊಡಬಹುದು. ಜೇನುಹುಳ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಜೇನಿನ ಹುಳ ಎಂಬ ಚುಟುಕಾದ ಒಳನುಡಿತವನ್ನು ಕೊಡಬಹುದು, ಇಲ್ಲವೇ ಜೇನನ್ನು ಕಲೆ ಹಾಕುವ ಹುಳ ಎಂಬ ಎಸಕಪದವಿರುವ ಒಳನುಡಿತವನ್ನೂ ಕೊಡಬಹುದು. ಆದರೆ, ಅ ಒಟ್ಟಿನಿಂದ ಜೋಡಿಸಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಜೋಡುಪದಗಳಿಗೂ ಇಂತಹ ಎಸಕಪದವಿರುವ ಒಳನುಡಿತಗಳನ್ನು ಕೊಡಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಎತ್ತುಗೆ ಗಾಗಿ, ಎರೆಹುಳ, ಅಕ್ಕಿಕಾಳು, ಆವೆಮಣ್ಣು, ನೆಲಸರಿತ, ಕಡಲಕರೆ ಮೊದಲಾದ ಜೋಡುಪದಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು: ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಬರುವ ಎರಡು ಹೆಸರುಪದಗಳ ನಡುವೆ ನೇರವಾದ ಪತ್ತುಗೆಯಿದೆ; ಅವುಗಳ ಮೊದಲ ನೆಯ ಪದ ನೇರವಾಗಿ ಎರಡನೆಯ ಪದದ ಪರಿಚೆಯೊಂದನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ; ಹಾಗಾಗಿ, ಅವಕ್ಕೆ ಎಸಕಪದವಿರುವ ಒಳನುಡಿತವನ್ನು ಕೊಡಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಇಂತಹ ಬೇರೆ ಕೆಲವು ಹೆಸರುಜೋಡುಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ:

ಆಳೆಣಿಕೆ
ಒಲೆಕಟ್ಟೆ
ತೊಗಲುಹಾಳೆ ನಾಡತಿಟ್ಟ
ಗೇರುಬೀಜ ಬಿದಿರುಮೆಳೆ ಹಕ್ಕೆಮನೆ

ಎದೆಸೋಲು ಒಸಗೆನುಡಿ ದಿಡ್ಡಿಬಾಗಿಲು ಗೂರುಬ್ಬಸ ಜೇಡಿಮಣ್ಣು ಮಾಸುಚೀಲ ಬಂಡೆಗಲ್ಲು

ಎಯ್ಯಿಮುಳ್ಳು ತೇಪೆಕೆಲಸ ದೋಟಿಕೋಲು ಜಿಡ್ಡೆಣ್ಣೆ ತವರುಮನೆ ಸೋರೆಬುರುಡೆ ಬಾನಂಚು

ಒಳನುಡಿತಗಳಲ್ಲಿ ಎಸಕಪದ ಬಂದಿರುವ ಹೆಸರುಜೋಡುಗಳನ್ನು ಎರಡು ಬಗೆಯಾಗಿ ಗುಂಪಿಸಲು ಬರುತ್ತದೆ: ಅವುಗಳ ಒಳನುಡಿತದಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯ ಪದಕ್ಕೂ ಎಸಕಪದಕ್ಕೂ ನಡುವೆ ಎಂತಹ ಪತ್ತುಗೆ ಇದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಬಳಸಿ ಗುಂಪಿಸುವುದು ಒಂದು ಬಗೆ; ಮತ್ತು ಅದರಲ್ಲಿ ಯಾವ ಎಸಕಪದ ಬಂದಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಬಳಸಿ ಗುಂಪಿಸುವುದು ಇನ್ನೊಂದು ಬಗೆ. ಈ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಹೆಸರುಜೋಡುಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಹೆಚ್ಚು ವಿವರವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಲಾಗಿದೆ:

(1) ಪತ್ತುಗೆಯನ್ನು ಬಳಸಿ ಗುಂಪಿಸುವುದು ಮೊದಲನೆಯ ಪದಕ್ಕೂ ಎಸಕ ಪದಕ್ಕೂ ನಡುವೆ ಇರುಗ, ಆಗುಗ, ಮಾಡುಗ, ಈಡು, ಸುರು, ಗುರಿ ಮತ್ತು ಜಾಗ ಎಂಬುದಾಗಿ ಏಳು ಬಗೆಯ ಪತ್ತುಗೆ ಗಳಿರಬಲ್ಲುವು. ಹಾಗಾಗಿ, ಒಳನುಡಿತದಲ್ಲಿ ಎಸಕಪದ ಬರುವ ಹೆಸರುಜೋಡು ಗಳನ್ನು ಏಳು ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ಗುಂಪಿಸಿ ಹೇಳಬಹುದು:

162 / ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ

(ಕ) ಇರುಗ ಪತ್ತುಗೆ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಇರುವಿಕೆಯನ್ನು ಮೂರು ಬಗೆಯ ಸೊಲ್ಲುಗಳ ಮೂಲಕ ತಿಳಿಸ ಲಾಗುತ್ತದೆ:

(1) ಒಂದು ಜಾಗದಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿ, ವಸ್ತು ಮೊದಲಾದವುಗಳ ಇರವನ್ನು ಅದು

ತಿಳಿಸಬಹುದು (ಈ ಗೂಡಿನಲ್ಲಿ ಸೊಡರಿದೆ);

(2) ವ್ಯಕ್ತಿ, ವಸ್ತು ಮೊದಲಾದವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪರಿಚೆಯ ಇರವನ್ನು ಅದು

ತಿಳಿಸಬಹುದು (ನಿನ್ನ ಅರಿವು ತಪ್ಪಾಗಿದೆ); ಇಲ್ಲವೇ

(3) ವ್ಯಕ್ತಿ, ವಸ್ತು ಮೊದಲಾ ದವುಗಳ ನಡುವೆ ಒಂದು ಪತ್ತುಗೆಯ ಇರ

ವನ್ನೂ ಅದು ತಿಳಿಸಬಹುದು (ಈ ಚುಕ್ಕಿಗೆ ಬಾಲ ಇದೆ).

ಈ ಮೂರು ಬಗೆಯ ಸೊಲ್ಲುಗಳನ್ನೂ ಜೋಡುಪದಗಳ ಒಳನುಡಿತವಾಗಿ ಕೊಡುವಾಗ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಬರುವ ಹೆಸರುಪದಗಳ ಓರಣ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಇದೇ ಓರಣ ಅವುಗಳಿಂದ ಪಡೆಯುವ ಜೋಡುಪದಗಳಲ್ಲೂ ಕಾಣಿಸು vÀÛzÉ:

ಸೊಲ್ಲು

ಈ ಗೂಡಿನಲ್ಲಿ ಸೊಡರಿದೆ. ನಿನ್ನ ಅರಿವು ತಪ್ಪಾಗಿದೆ. ಈ ಚುಕ್ಕಿಗೆ ಬಾಲ ಇದೆ.

ಒಳನುಡಿತ
ಸೊಡರಿರುವ ಗೂಡು
ತಪ್ಪಾಗಿರುವ ಅರಿವು
ಬಾಲ ಇರುವ ಚುಕ್ಕಿ

ಜೋಡುಪದ ಸೊಡರುಗೂಡು ತಪ್ಪರಿವು ಬಾಲಚುಕ್ಕಿ

ಮೊದಲನೆಯ ನೀಟಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಗೂಡು, ಅರಿವು ಮತ್ತು ಚುಕ್ಕಿ ಪದಗಳು ಮೊದಲು ಬಂದಿವೆ, ಮತ್ತು ಸೊಡರು, ತಪ್ಪು ಮತ್ತು ಬಾಲ ಪದಗಳು ಆಮೇಲೆ ಬಂದಿವೆ; ಎರಡನೆಯ ನೀಟ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವ ಒಳನುಡಿತಗಳಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ಮೂರನೆಯ ನೀಟಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವ ಜೋಡುಪದಗಳಲ್ಲಿ ಸೊಡರು, ತಪ್ಪು, ಮತ್ತು ಬಾಲ ಪದಗಳು ಮೊದಲು ಬಂದಿವೆ, ಮತ್ತು ಗೂಡು, ಅರಿವು, ಮತ್ತು ಚುಕ್ಕಿ ಪದಗಳು ಆಮೇಲೆ ಬಂದಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು.

ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪರಿಚೆಯ ಇರವನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಚೆ ಪದಗಳೇ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತಿರುತ್ತವೆ. ಆದರೆ, ಇಂತಹ ಸೊಲ್ಲುಗಳಿಂದ ಪಡೆಯ ಬಹುದಾದ ಕೆಲವು ಜೋಡುಪದಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಸರುಪದಗಳೂ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಅವನ್ನು ಹೆಸರುಪದಗಳೆನ್ನಬೇಕೋ, ಇಲ್ಲವೇ ಪರಿಚೆಪದಗಳೆನ್ನಬೇಕೋ ಎಂಬು ದನ್ನು ತೀರ್ಮಾನಿಸುವುದು ಕಶ್ಟ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಸುಳ್ಳುಹಣ, ಕಳ್ಳಹೊನ್ನು,

2. ಪದಗಳ ಇಟ್ಟಳ: ಹೆಸರುಪದಗಳು / 163

ಆನೆಸೊಳ್ಳೆ, ಕಾಡುಕೋಳಿ, ಹೊಂಗದಿರು ಮೊದಲಾದ ಜೋಡುಪದಗಳಲ್ಲಿ ಸುಳ್ಳು, ಕಳ್ಳ, ಆನೆ, ಕಾಡು ಮತ್ತು ಹೊನ್ನು ಎಂಬ ಹೆಸರುಪದಗಳು ಪರಿಚೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗಿವೆ. ಅವು ಹೆಸರಿಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿ, ವಸ್ತು ಮೊದಲಾದವುಗಳ ಮುಕ್ಯ ಪರಿಚೆಯೊಂದನ್ನು ಅವು ಇಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸುತ್ತವೆ. ಹಾಗಿದ್ದರೂ, ಅವನ್ನಿಲ್ಲಿ ಹೆಸರುಪದಗಳೆಂದೇ ಬಗೆಯಲಾಗಿದೆ.

ಈ ಮೂರು ಬಗೆಯ ಇರುಗ ಪತ್ತುಗೆಯಿರುವ ಬೇರೆ ಕೆಲವು ಜೋಡು

ಪದಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ:

eÁUÀ ಕಂಡಿಹಲ್ಲು ಸೆರೆಯಾಳು ಹೂಪುಡಿ
ಮಳೆಗಾಲ
ಮಂಡಿಚಿಪ್ಪು

GrUÀAmÉ
ಎದೆಗುದಿ
ಕಡಲೇಡಿ

¥ÀjZÉ ನೀರುಬೆಲ್ಲ ಕಳ್ಳೊಪ್ಪ
ತಪ್ಪರಿವು
ಸುಳ್ಳುಹಣ ಹೊಮ್ಮೀನು ಆನೆಗೊಲೆ ಜಿಡ್ಡೆಣ್ಣೆ
ತೇಪೆಕೆಲಸ

ಪತ್ತುಗೆ ಕೂದಲುನಾಯಿ ಮುಳ್ಳುಗಿಡ ಸೂಲಾಕಳು ಮುಳ್ಳುಹಂದಿ ಕೀಲಿಮಣೆ ಕೋಟೆಮನೆ ಬಾಲಚುಕ್ಕಿ ಗಾಯಾಳು

(ಚ) ಆಗುಗ ಪತ್ತುಗೆ ಕೆಲವು ಜೋಡುಪದಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯ ಹೆಸರುಪದ ಎಸಕಪದದ ಆಗುಗ ವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಮಳೆಕಾಡು ಎಂಬ ಜೋಡುಪದಕ್ಕೆ ತುಂಬಾ ಮಳೆ ಬೀಳುವ ಕಾಡು ಎಂಬ ಒಳನುಡಿತವನ್ನು ಕೊಡಬಹುದು; ಇದರಲ್ಲಿ ಮಳೆ ಎಂಬ ಮೊದಲನೆಯ ಹೆಸರುಪದ ಬೀಳು ಎಸಕದ ಆಗುಗವಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಕಾಡು ಎಂಬ ಎರಡನೆಯ ಹೆಸರುಪದ ಜಾಗವಾಗಿದೆ. ಇಂತಹ ಕೆಲವು ಜೋಡುಪದಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ:

ಆಲಿಮಳೆ
ಪಿಚ್ಚುಗಣ್ಣು

ನೀರುಗುಳ್ಳೆ ಮದ್ದೊರೆ

ಮಳೆಗಾಲ ಮಳೆಕಾಡು

ಮೇಲಿನ ಜೋಡುಪದಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡನೆಯ ಪದವಾಗಿ ಜಾಗವನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಪದ ಬಂದಿದೆ; ಆದರೆ, ಕಡಲಚಾಚು ಮತ್ತು ನೀರೊಸರು ಎಂಬ ಬೇರೆ ಎರಡು ಜೋಡುಪದಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡನೆಯ ಹೆಸರುಪದ ಎಸಕವನ್ನೇ ಹೆಸರಿಸು ತ್ತಿದೆ; ಹೀಗಿದ್ದರೂ ಈ ಜೋಡುಪದಗಳು ಜಾಗವನ್ನೇ ಹೆಸರಿಸುತ್ತಿವೆ ಎಂಬು ದನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು.

164 / ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ

(ಟ) ಮಾಡುಗ ಪತ್ತುಗೆ ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ಜೋಡುಪದಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ, ಮೊದಲನೆಯ ಪದ ಎಸಕಪದದ ಮಾಡುಗವಾಗಿ ಬಂದಿರುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಅರಸುನಾಡು ಪದಕ್ಕೆ ಅರಸು ಆಳುವ ನಾಡು ಎಂಬ ಒಳನುಡಿತವನ್ನು ಕೊಡಬಹುದು; ಇದರಲ್ಲಿ ಅರಸು ಎಂಬ ಮೊದಲನೆಯ ಪದ ಆಳು ಎಸಕಪದದ ಮಾಡುಗ ವಾಗಿದೆ. ಮತ್ತು ನಾಡು ಎಂಬ ಎರಡನೆಯ ಪದ ಅದರ ಈಡಾಗಿದೆ. ಆಳುಗುಂಡಿ, ಕುದುರೆಗಾಡಿ, ಎತ್ತಿನಗಾಡಿ ಮತ್ತು ತೊತ್ತುಡುಪು ಎಂಬವು ಗಳು ಇಂತಹದೇ ಒಳನುಡಿತವಿರುವ ಬೇರೆ ಕೆಲವು ಜೋಡುಪದಗಳು.

(ತ) ಈಡು ಪತ್ತುಗೆ ಇನ್ನು ಕೆಲವು ಜೋಡುಪದಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯ ಪದ ಈಡಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಹೂಗಿಡ ಎಂಬ ಹೆಸರುಜೋಡಿಗೆ ಹೂವನ್ನು ಬಿಡುವ ಗಿಡ ಎಂಬ ಒಳನುಡಿತವನ್ನು ಕೊಡಬಹುದು; ಇದರಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯ ಪದ (ಹೂ) ಒಳನುಡಿತದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಬಿಡು ಎಸಕದ ಈಡಾಗಿದೆ.

ಇಂತಹ ಹೆಸರುಜೋಡುಗಳನ್ನು, ಅವುಗಳ ಎರಡನೆಯ ಪದಕ್ಕೂ ಎಸಕ ಪದಕ್ಕೂ ನಡುವೆ ಯಾವ ಪತ್ತುಗೆಯಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನವಲಂಬಿಸಿ, ಹಲವು ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ಗುಂಪಿಸಬಹುದು. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಹೂಗಿಡ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಎರಡನೆಯ ಪದವಾದ ಗಿಡ ಎಂಬುದು ಆಗುಗವಾಗಿದೆ; ಜೇನುನೊಣ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಎರಡನೆಯ ಪದವಾದ ನೊಣ ಎಂಬುದು ಮಾಡುಗವಾಗಿದೆ; ಸೊಪ್ಪುಕತ್ತಿ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಎರಡನೆಯ ಪದವಾದ ಕತ್ತಿ ಎಂಬುದು ಸುರು ವಾಗಿದೆ; ಗಾಳಿಚೆಂಡು ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಎರಡನೆಯ ಚೆಂಡು ಪದ ಗುರಿ ಯಾಗಿದೆ; ಮತ್ತು ಮಸಿಕುಡಿಕೆ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಎರಡನೆಯ ಕುಡಿಕೆ ಪದ ಜಾಗವಾಗಿದೆ. ಇಂತಹ ಬೇರೆ ಕೆಲವು ಪದಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ.

(1) ಎರಡನೆಯ ಪದ ಆಗುಗ:

ಹೂಗಿಡ
ನೀರುಳ್ಳಿ
ಗುರುತೋಲೆ ಮಿಂಚುಬೆಳಕು

ಕಿಡಿಕಲ್ಲು
ಗಾಳಿಕೋವಿ ನೆನಪುಗುರುತು ಮೇರೆಕಲ್ಲು

(2) ಎರಡನೆಯ ಪದ ಮಾಡುಗ:

ಜೇನುನೊಣ ಸಂಚುಕೂಟ ಕಾವಲುಪಡೆ

ತುಳಿಲಾಳು ಅಂಚೆಯಾಳು ಕುಯಿಲಾಳು

ಮೆರುಗೆಣ್ಣೆ ಗಾಳಿಮರೆ ನೆನಪೆÇೀಲೆ ಸುದ್ದಿಹಾಳೆ

ಬಾಗಿಲಾಳು ಈಡುತಂಡ ಕೂಲಿಯಾಳು

2. ಪದಗಳ ಇಟ್ಟಳ: ಹೆಸರುಪದಗಳು / 165

(3) ಎರಡನೆಯ ಪದ ಸುರು: ದಾಳಿಬರೆಹ ಸೊಪ್ಪುಕತ್ತಿ ಕಾಸೋಲೆ

ನುಸಿಬಲೆ
ಹೆಂಟೆಕೊಡಲಿ ನೀರಡೆ

ಬೆಂಕಿಕಡ್ಡಿ ಕನ್ನಕತ್ತಿ ಮೊರೆಹಾಡು

(4) ಎರಡನೆಯ ಪದ ಗುರಿ: ಗಾಳಕಟ್ಟಿಗೆ

ಗಾಳಿಚೆಂಡು

ನೆಯ್ಗೂಳು

(5) ಎರಡನೆಯ ಪದ ಜಾಗ: ತಪೆÇ್ಪೀಲೆ
ಮಸಿಬುರುಡೆ ಹಣಪೆಟ್ಟಿಗೆ ಹೆಣದರೆ
ಒಡವೆಮನೆ ಕಾವುಗೂಡು

ತೇರಬೀದಿ
ಹಕ್ಕಿಕಾಪು
ಹಣ್ಣುತೋಟ ಹೆರೆಕೊಂಬು ಓದುಗುರುತು ಕಾವುಬುಟ್ಟಿ

ಮಸಿಕುಡಿಕೆ ಹಡಗುಕಟ್ಟೆ ºÉtUÁr ಅಚ್ಚುಮನೆ ಕಲ್ಪಣೆ ತಿಂಡಿಮನೆ

ಮೊದಲನೆಯ ಪದ ಈಡಾಗಿರುವ ಬೇರೆ ಕೆಲವು ಹೆಸರುಜೋಡುಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡನೆಯ ಪದವಾಗಿ ಎಸಕವನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಹೆಸರುಪದವೇ ಬಳಕೆಯಾಗಿದೆ; ಆದರೆ, ಈ ಪದ ಎಸಕವನ್ನು ತಿಳಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ ಅದರ ಆಗುಗ, ಮಾಡುಗ, ಸುರು ಇಲ್ಲವೇ ಜಾಗವನ್ನೂ ತಿಳಿಸುತ್ತಿರುತ್ತದೆ.

ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಕಲ್ಕುಟಿಗ ಎಂಬುದರ ಎರಡನೆಯ ಪದ ಕುಟಿಯುವ ಎಸಕ ವನ್ನು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಅದರ ಮಾಡುಗವನ್ನೂ (ಗ ಎಂಬ ಒಟ್ಟಿನ ಮೂಲಕ) ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ; ಮಳೆಯಳಕ ಎಂಬುದರ ಎರಡನೆಯ ಪದ ಅಳೆಯುವ ಎಸಕವನ್ನು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಅದರ ಸುರುವನ್ನೂ (ಕ ಒಟ್ಟಿನ ಮೂಲಕ) ತಿಳಿಸು ತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಬೇರೆ ಕೆಲವು ಜೋಡುಪದಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಎರಡನೆಯ ಪದಕ್ಕೆ ಎಸಕಪದದೊಂದಿಗಿರುವ ಪತ್ತುಗೆಯ ಮೇಲೆ ಗುಂಪಿಸಿ ಕೆಳಗೆ ಕೊಡ ¯ÁVzÉ:

DUÀÄUÀ:

ಮಾಡುಗ:

ಸುರು:

ನೋವಳಿಕ ಬಸಿರುತಡೆ ಎದೆಮುಚ್ಚು

ದಾರಿತೋರುಗ ಮರಕಡಿಗ
ತಟ್ಟೆತೊಳೆಗ ಕಸಕಳಿ

ನೆಲಗಾಣ್ಕೆ
ಬೆಳಕಿಂಡಿ
ಕೆಸರುತಡೆ

ನಾಡಾಳ್ವ
ಹಾಲೂಡಿ
ಮಳೆಯಳಕ ಕಳೆಕುಲಿ

ಪೂಚಿಯಳಿಕ ಹಣಪಡೆಗ

¦jw¤ ಕಲ್ಕುಟಿಗ ಕಳೆಯಳಿಪ ಕೇಡಳಿಕ

166 / ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ ತೀರಿಕೆಯರಿಪು ತಪ್ಪುಕಳೆತ

eÁUÀ:
J¸ÀPÀ:

ಅರಿಲುಂಕುಗೆ ದಣಿವುಕಳೆತ

ಅರಿವುಕಲೆತ ಅರಿವಳಿಕೆ

(ಪ) ಸುರು ಪತ್ತುಗೆ ಮೊದಲನೆಯ ಪದ ಸುರುವಾಗಿರುವ ಹೆಸರುಜೋಡುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವು ಗಳಲ್ಲೂ ಎರಡನೆಯ ಪದವಾಗಿ ಈಡನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಹೆಸರುಪದ ಬಂದಿರು ತ್ತದೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಉಣ್ಣೆಬಟ್ಟೆ ಎಂಬ ಹೆಸರುಪದಕ್ಕೆ ಉಣ್ಣೆಯಿಂದ ಮಾಡಿದ ಬಟ್ಟೆ ಎಂಬ ಒಳನುಡಿತವನ್ನು ಕೊಡಬಲ್ಲೆವು; ಇದರಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯ ಉಣ್ಣೆ ಪದ ಸುರುವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಎರಡನೆಯ ಬಟ್ಟೆ ಪದ ಈಡಾಗಿದೆ (ಈ ಬಟ್ಟೆಯನ್ನು ಉಣ್ಣೆಯಿಂದ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ).

ಇದಕ್ಕೆ ಬದಲು, ಬೇರೆ ಕೆಲವು ಹೆಸರುಜೋಡುಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡನೆಯ ಪದವಾಗಿ ಆಗುಗವನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಹೆಸರುಪದ ಬಂದಿರುತ್ತದೆ; ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಗಾಳಿಯಿಂದಾದ ತಡೆ ಎಂಬ ಗಾಳಿತಡೆ ಎಂಬ ಹೆಸರುಜೋಡಿಗೆ ಒಳನುಡಿತವನ್ನು ಕೊಡಬಲ್ಲೆವು. ಈ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಹೆಸರುಜೋಡುಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಪಟ್ಟಿಮಾಡಲಾಗಿದೆ:

(1) ಎರಡನೆಯ ಪದವಾಗಿ ಈಡು:

CQÌUÀAf
UÀj§jUÉ
ನಾರುಬಟ್ಟೆ ನೆರಳುತಿಟ್ಟ ಹುಲ್ಲುಹಾಸು

CQÌvÀj
ತತ್ತಿದೋಸೆ ನೂಲುಗೊಂಬೆ ಮೀನೆಣ್ಣೆ
ಹೊಂಬಟ್ಟಲು

(2) ಎರಡನೆಯ ಪದವಾಗಿ ಆಗುಗ:

ಕಣ್ತಪ್ಪು
ಗಾಳಿತಡೆ
ಮೋಡಗತ್ತಲೆ

ಎದೆಹಾಲು ನಾಯಿಹುಚ್ಚು ಹವಳದಿಣ್ಣೆ

ಎಳ್ಳೆಣ್ಣೆ ದಸಿಬೇಲಿ ನೂಲೇಣಿ ಸನ್ನೆನುಡಿ ಅಕ್ಕಿನುಚ್ಚು

ಕಲ್ಲೊತ್ತು ಮೇಣಬೆಳಕು ಹೂಗೊಂಚಲು

ಇದಲ್ಲದೆ, ಕಿಸೆಗಳ್ಳ ಎಂಬ ಹೆಸರುಜೋಡಿನಲ್ಲಿ ಎರಡನೆಯ ಪದವಾಗಿ ಕಳ್ಳ ಎಂಬ ಮಾಡುಗ ಪದ ಬಂದಿರುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು (ಈ ಕಳ್ಳ ಕಿಸೆ ಯಿಂದ ಕದಿಯುತ್ತಾನೆ).

(ಗ) ಗುರಿ ಪತ್ತುಗೆ ಮೊದಲನೆಯ ಪದವಾಗಿ ಗುರಿ ಪದವಿರುವ ಹೆಸರುಜೋಡುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವು ಗಳಲ್ಲೂ ಎರಡನೆಯ ಪದವಾಗಿ ಈಡು ಪದ ಬಂದಿರುತ್ತದೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ,

2. ಪದಗಳ ಇಟ್ಟಳ: ಹೆಸರುಪದಗಳು / 167

ಕೀಲೆಣ್ಣೆ ಹೆಸರುಜೋಡಿಗೆ ಕೀಲಿಗೆ ಕೊಡುವ ಎಣ್ಣೆ ಎಂಬ ಒಳನುಡಿತವನ್ನು ಕೊಡಬಹುದು; ಇದರಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯ ಕೀಲು ಪದ ಕೊಡು ಎಸಕದ ಗುರಿ ಯಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಎರಡನೆಯ ಎಣ್ಣೆ ಪದ ಅದರ ಈಡಾಗಿದೆ (ಕೀಲಿಗೆ ಕೊಡಲು ಬಳಸುವ ಎಣ್ಣೆ).

ಇಂತಹ ಕೆಲವು ಹೆಸರುಜೋಡುಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡನೆಯ ಪದ ಆಗುಗ ಇಲ್ಲವೇ

ಜಾಗವಾಗಿರುವುದೂ ಇದೆ.

(1) ಎರಡನೆಯ ಪದವಾಗಿ ಈಡು:

ಅಂಚೆವೆಚ್ಚ ಗಾಣದೆತ್ತು ಬದಿಯೊಲವು ಬಿಸಿಲುಕೊಡೆ ಮಳೆಯಂಗಿ ಹಣೆಪಟ್ಟಿ

ಎಲ್ಲೆಕಟ್ಟು
ನೆಲೆಗಟ್ಟು
ಬಾಯಡಪು ಬಾಳ್ವೆಪಡಿ
ಮುಯ್ಯೆಸಕ ಹಣೆಹಗ್ಗ

(2) ಎರಡನೆಯ ಪದವಾಗಿ ಆಗುಗ:

ಅರಸುಮಗ ಕಣ್ಪಿಸುರು

ಏಡುಹಬ್ಬ
ಕಣ್ಣುಕುತ್ತ

(3) ಎರಡನೆಯ ಪದವಾಗಿ ಜಾಗ:

ಗಲ್ಲುಮರ

ನೇಣುಗಂಬ

ತಪ್ಪುಕಾಣಿಕೆ ನೋವಿನೆಣ್ಣೆ ಬಾಯಿಕುಕ್ಕೆ ಬೇಟೆನಾಯಿ ಮೊಲೆಗಟ್ಟು ಹೆಗಲುಚೀಲ

ಕಣ್ಗತ್ತಲೆ ನಗೆಗೇಡು

ಸರತಿಸಾಲು

(ಜ) ಜಾಗ ಪತ್ತುಗೆ ಮೊದಲನೆಯ ಪದವಾಗಿ ಜಾಗ ಪದವಿರುವ ಹೆಸರುಜೋಡುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವು ಗಳಲ್ಲೂ ಎರಡನೆಯ ಪದವಾಗಿ ಆಗುಗ ಪದ ಬಂದಿರುತ್ತದೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಎದೆನೋವು ಪದಕ್ಕೆ ಎದೆಯಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ನೋವು ಎಂಬ ಒಳನುಡಿತ ವನ್ನು ಕೊಡಬಹುದು; ಇದರಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯ ಎದೆ ಪದ ಜಾಗವಾಗಿ ಮತ್ತು ಎರಡನೆಯ ನೋವು ಪದ ಆಗುಗವಾಗಿ ಬಂದಿದೆ.

ಇಂತಹ ಬೇರೆ ಕೆಲವು ಹೆಸರುಜೋಡುಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡನೆಯ ಪದವಾಗಿ ಈಡು ಪದ ಬಂದಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಕಡಲುಗಳ್ಳ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಮಾಡುಗ ಪದ ಮತ್ತು ಗಾಳಿಕೊಡೆ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಸುರು ಪದ ಬಂದಿದೆ; ದಾರಿಹೋಕ ಮತ್ತು ಹಾದಿಹೋಕ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡನೆಯ ಪದ ಮಾಡುಗದೊಂದಿಗೆ ಎಸಕವನ್ನೂ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ.

168 / ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ (1) ಎರಡನೆಯ ಪದವಾಗಿ ಆಗುಗ:

ಎದೆಕಿಚ್ಚು
Jzɧrvಕಣ್ಪೊರೆ
ಕೀಲೂತ
ಗಾಳಿತೇರು

ಎದೆಗುದಿ
ಎದೆಯುರಿ
ಕಲ್ಲುಪ್ಪು
ಗಂಟಲುನೋವು ಗಾಳಿಸುದ್ದಿ

(2) ಎರಡನೆಯ ಪದವಾಗಿ ಈಡು:

ಸೂಲ್ಮುಲುಕು ತುದಿನಡಿಗೆ

ಎಲ್ಲೆಕಲ್ಲು
ಕಲ್ಲಬರಹ

ಎದೆನೋವು J®gÀAZÉ ಕಲ್ಲೆಣ್ಣೆ ಗದ್ದಕುಳಿ ಸೊಂಟನೋವು

ಎಲ್ಲೆಗೆರೆ ತೋಟದೂಟ

(2) ಎಸಕಪದವನ್ನು ಬಳಸಿ ಗುಂಪಿಸುವುದು ಮೇಲೆ ತಿಳಿಸಿದ ಹಾಗೆ, ಹೆಸರುಜೋಡುಗಳಿಗೆ ಕೊಡಬಲ್ಲ ಒಳನುಡಿತಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವ ಎಸಕಪದ ಬಂದಿದೆ ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆಯೂ ಅವನ್ನು ಗುಂಪಿಸಲು ಬರುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಮುಕ್ಯವಾಗಿ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಜೋಡುಪದಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸ ಬಹುದು: (ಕ) ಎರಡನೇ ಪದವಾಗಿ ಬಂದಿರುವ ಹೆಸರುಪದದ ಇಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಎಸಕಪದವೊಂದು ಬಂದಿದ್ದು, ಅದನ್ನೇ ಒಳನುಡಿತದಲ್ಲಿಯೂ ಬಳಸಿರು ವಂತಹ ಜೋಡುಪದಗಳದು ಒಂದು ಗುಂಪು; ಮತ್ತು (ಚ) ಎರಡು ಹೆಸರು ಪದಗಳ ನಡುವಿನ ಪತ್ತುಗೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಜೋಡುಪದದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲದಿರುವ ಎಸಕಪದವೊಂದನ್ನು ಬಳಸಬೇಕಾಗುವಂತಹ ಜೋಡುಪದಗಳದು ಇನ್ನೊಂದು ಗುಂಪು.

(ಕ) ಎರಡನೇ ಪದದ ಇಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಎಸಕಪದವಿರುವ ಹೆಸರುಜೋಡುಗಳು ಜೋಡುಪದದ ಎರಡನೇ ಹೆಸರುಪದವನ್ನು ಒಂದು ಎಸಕಪದಕ್ಕೆ ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆಯಾದರೆ, ಅದರ ಒಳನುಡಿತದಲ್ಲಿ ಅದೇ ಎಸಕಪದ ವನ್ನು ಬಳಸಲು ಬರುತ್ತದೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ದಾರಿಹೋಕ ಪದದಲ್ಲಿ
ಬಂದಿರುವ ಹೋಕ ಹೆಸರುಪದವನ್ನು ಹೋಗು ಎಸಕಪದಕ್ಕೆ ಅ ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ; ಇದೇ ಎಸಕಪದವನ್ನು ಬಳಸಿ, ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಹೋಗು ವವನು ಎಂಬ ಒಳನುಡಿತವನ್ನು ಅದಕ್ಕೆ ಕೊಡಬಹುದು.

ಇಂತಹ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹೆಸರುಜೋಡುಗಳಲ್ಲೂ ಮೊದಲನೆಯ ಹೆಸರುಪದ ಎಸಕದ ಈಡಾಗಿರುತ್ತದೆ (ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಮಾರುವವನು - ಬಟ್ಟೆಮಾರಾಳಿ). ಆಗುಗ, ಜಾಗ ಇಲ್ಲವೇ ಗುರಿಯನ್ನು ಮೊದಲನೆಯ ಪದವಾಗಿ ಪಡೆದಿರುವ ಕೆಲವು ಹೆಸರುಜೋಡುಗಳೂ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿವೆ:

2. ಪದಗಳ ಇಟ್ಟಳ: ಹೆಸರುಪದಗಳು / 169

(1) FqÀÄ:

ತಟ್ಟೆತೊಳೆಗ ನೋವಳಿಕ ಮಳೆಯಳಕ ಕಲ್ಲುಕುಟಿಗ

(2) DUÀÄUÀ:

ನೆಲಸರಿತ
ನೀರೊಸರು

(3) UÀÄj:

ನೆಲಹಾಸು

ದಾರಿತೋರುಗ ¦jw¤
ಹಾಲೂಡಿ
ಕಸಕಳಿ

ನಾಡಾಳ್ವ ಬಸಿರುತಡೆ ಅರಿವಳಿಕ ಕಳೆಕುಲಿ

ನೆಲಜಾರಿಕೆ ನೆಲಚಾಜು

ಗಾಳಿಹರಿವು ಎದೆಸೋಲು

ಎಲ್ಲೆಕಟ್ಟು

ಮೂಲೆಕಟ್ಟು

(4) eÁUÀ:

ಬಯಲಾಟ ಸೊಂಟನೋವು

ಬಂಡಿಹೋಕ ಹಾದಿಹೋಕ

ದಾರಿಹೋಕ ಹಗಲಕಾಣ್ಕೆ

(ಚ) ಜೋಡುಪದದಲ್ಲಿಲ್ಲದಿರುವ ಎಸಕಪದವೊಂದನ್ನು ಬಳಸಿರುವ ಹೆಸರು ಜೋಡುಗಳು ಬೇರೆ ಕೆಲವು ಹೆಸರುಜೋಡುಗಳಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವ ಹೆಸರುಪದಗಳ ನಡುವಿನ ಪತ್ತುಗೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸಲು ಜೋಡುಪದದಲ್ಲಿಲ್ಲದಿರುವ ಎಸಕಪದವೊಂದನ್ನು ಬಳಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಎಳ್ಳೆಣ್ಣೆ ಎಂಬ ಜೋಡುಪದಕ್ಕೆ ಎಳ್ಳಿನಿಂದ ಪಡೆದ ಎಣ್ಣೆ ಎಂಬ ಒಳನುಡಿತವನ್ನು ಕೊಡಬಹುದು; ಇದರಲ್ಲಿ ಜೋಡುಪದದ ಎಳ್ಳು ಮತ್ತು ಎಣ್ಣೆ ಎಂಬ ಎರಡು ಹೆಸರುಪದಗಳ ನಡುವಿನ ಪತ್ತುಗೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸಲು ಪಡೆ ಎಂಬ ಬೇರೆಯೇ ಒಂದು ಎಸಕಪದವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ.

ಇಂತಹ ಜೋಡುಪದಗಳನ್ನು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಎಸಕಪದದ ಮೇಲೆ ಗುಂಪಿಸಲು ಬರುತ್ತದೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಹೆಸರು ಜೋಡುಗಳಿಗೆ ಮಾಡು ಎಸಕಪದವನ್ನು ಬಳಸಿರುವ ಒಳನುಡಿತಗಳನ್ನು ಕೊಡಲು ಬರುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳ ಮೊದಲನೆಯ ಹೆಸರುಪದ ಹೆಚ್ಚಿನೆಡೆಗಳಲ್ಲೂ ಈ ಎಸಕಪದದ ಸುರುವಾಗಿರುತ್ತದೆ (ನಾರಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ ಬಟ್ಟೆ - ನಾರು ಬಟ್ಟೆ); ಕೆಲವೆಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಗುರಿ (ಅಂಚೆಗೆ ಮಾಡಿದ ವೆಚ್ಚ - ಅಂಚೆವೆಚ್ಚ), ಇಲ್ಲವೇ ಜಾಗ (ತೋಟದಲ್ಲಿ ಮಾಡುವ ಊಟ - ತೋಟದೂಟ) ಅವುಗಳ ಮೊದಲನೆಯ ಪದವಾಗಿ ಬಂದಿರುವುದೂ ಇದೆ.

170 / ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ

UÀj§jUÉ
ನಾರುಹಲಿಗೆ ನೆರಳುತಿಟ್ಟ ºÉÆAVAr

ದಸಿಬೇಲಿ
ನಾರುಮಡಿ ಮೊಟ್ಟೆದೋಸೆ ಹೊಂಬಟ್ಟಲು

ನಾರುಸೀರೆ ನೂಲೇಣಿ ಹುಲ್ಲುಹಾಸು ನಾರುಬಟ್ಟೆ

ಕೊಡು ಎಸಕಪದವನ್ನು ಬಳಸಿರುವ ಹೆಸರುಜೋಡುಗಳು ಹಲವಿದ್ದು, ಅವುಗಳ ಮೊದಲನೆಯ ಪದ ಆ ಎಸಕಪದದ ಈಡು (ಮೆರುಗನ್ನು ಕೊಡುವ ಎಣ್ಣೆ - ಮೆರುಗೆಣ್ಣೆ) ಇಲ್ಲವೇ ಗುರಿ (ತಪ್ಪಿಗೆ ಕೊಡುವ ಕಾಣಿಕೆ

• ತಪ್ಪುಗಾಣಿಕೆ)ಯಾಗಿರುತ್ತದೆ:

(1) FqÀÄ:

ನೆನಪುಗುರುತು ಕಾವುಗೂಡು

(2) UÀÄj:

ಪೆÇೀಟಿಕರೆ
ನೇಣುಗಂಬ ಬದಲೊಪ್ಪಿತ

ಮೆರುಗೆಣ್ಣೆ ಕಾವುಬುಟ್ಟಿ

ಅಲ್ಲಣಿತಿಟ್ಟ ಕಾಸೋಲೆ

ಗಲ್ಲುಮರ
ಬಾಳ್ವೆಪಡಿ
ಬೆಳಕಿಂಡಿ

ತಪ್ಪುಗಾಣಿಕೆ ಮಚ್ಚುಮದ್ದು ತಕ್ಕಮೆಹಣ

ಇರು ಇಲ್ಲವೇ ಇರಿಸು ಎಸಕಪದವನ್ನು ಬಳಸಿರುವ ಹೆಸರುಜೋಡುಗಳೂ ಕೆಲವಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಇರು ಪದವನ್ನು ಬಳಸಿರುವವುಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯ ಹೆಸರುಪದ ಜಾಗವಾಗಿರುತ್ತದೆ (ನೆಲದಲ್ಲಿರುವ ಗುಂಡು - ನೆಲಗುಂಡು), ಮತ್ತು ಇರಿಸು ಪದವನ್ನು ಬಳಸಿರುವವುಗಳಲ್ಲಿ ಈಡಾಗಿರುತ್ತದೆ (ಮಸಿ ಇರಿಸುವ ಕುಡಿಕೆ - ಮಸಿಕುಡಿಕೆ).

(1) eÁUÀ: ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ ನೆಲನೀರು

(2) FqÀÄ:

ಮಸಿಕುಡಿಕೆ ಹಣಪೆಟ್ಟಿಗೆ ಒಡವೆಮನೆ

ಗಡಿಕಲ್ಲು
ನೆಲಗುಂಡು

ಹಣೆಬೊಟ್ಟು ನೆಲಮದ್ದು

ಮಸಿಬುರುಡೆ ಹೆಣದರೆ
ಓಲೆಯರೆ

ಹಕ್ಕಿಕಾಪು ಹೆರೆಕೊಂಬು ಮದ್ದೊರೆ

2.5.2 ಹೆಸರುಜೋಡುಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿಕೆಯ ಹೊರಪಡಿಕೆಗಳು ಹೆಸರುಜೋಡುಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಸೇರಿಕೆಯ ಒಲವುಗಳಿಗೆ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಹೊರಪಡಿಕೆಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ: ಮೇಲೆ 2.2.1-11ರಲ್ಲಿ

2. ಪದಗಳ ಇಟ್ಟಳ: ಹೆಸರುಪದಗಳು / 171

ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಒಲವುಗಳಿಗೆ ಎದುರಾಗುವ ಹೊರಪಡಿಕೆಗಳದು ಒಂದು ಬಗೆ; ಮತ್ತು ಜೋಡುಪದದ ಮೊದಲನೇ ಹೆಸರುಪದ ತನ್ನ ಪದರೂಪವನ್ನು ಹಾಗೆಯೇ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಹೊರಪಡಿಕೆಗಳದು ಇನ್ನೊಂದು ಬಗೆ.

ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ನೀರ್ಗಲ್ಲು ಪದದಲ್ಲಿ ನೀರು ಪದದ ಕೊನೆಯ ಉಕಾರ ಬಿದ್ದುಹೋಗಿರುವುದು ಮೊದಲನೇ ಬಗೆಯ ಹೊರಪಡಿಕೆ, ಮತ್ತು ಉಪ್ಪಿನ ಕಾಯಿ ಪದದಲ್ಲಿ ಉಪ್ಪು ಪದ ತನ್ನ ಉಪ್ಪಿನ ಎಂಬ ಪದರೂಪವನ್ನು ಹಾಗೆಯೇ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುದು ಎರಡನೇ ಬಗೆಯ ಹೊರಪಡಿಕೆ.

ಎರಡು ಹೆಸರುಪದಗಳು ಒಟ್ಟುಸೇರಿ ಜೋಡುಪದಗಳಾದಾಗ, (1) ಮೊದಲನೇ ಪದದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಉ ಮತ್ತು ಅ ತೆರೆಯುಲಿಗಳು ಅವುಗಳ ಬಳಿಕ ತೆರೆಯುಲಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲಾಗುವ ಪದ ಬಂದಾಗ ಬಿದ್ದು ಹೋಗುವುದು (2.2.1), (2) ಮೊದಲನೇ ಪದದ ಕೊನೆಯ ಯಕಾರ ಅದರ ಬಳಿಕ ತೆರೆಯುಲಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲಾಗುವ ಪದ ಬಂದಾಗ ಇಮ್ಮಡಿ ಯಾಗುವುದು (2.2.2), (3) ತೆರೆಯುಲಿ ಇಲ್ಲವೇ ಯಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆ ಗೊಳ್ಳುವ ಪದಗಳ ಬಳಿಕ ಬರುವ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗೆ ಬರುವ ಕಕಾರ, ತಕಾರಗಳು ಗಕಾರ, ದಕಾರಗಳಾಗುವುದು (2.2.9), (4) ತೆರೆಯುಲಿಗಳ ಬಳಿಕ ಹ್(ಪ್), ಬ್, ಮತ್ತು ಮ್ ಮುಚ್ಚುಲಿಗಳು ವಕಾರವಾಗುವುದು (2.2.10), ಮತ್ತು ಮುಚ್ಚುಲಿಗಳ ಮೊದಲು ಬರುವ ಉಕಾರ ಅದರ ಮೊದಲು ಯ್, ರ್, ಲ್, ಳ್ ಇಲ್ಲವೇ ಮೂಗುಲಿ ಇರುವಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದು ಹೋಗುವುದು (2.2.11) ಎಂಬ ಈ ಅಯ್ದು ಸೇರಿಕೆಯ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತವೆ.

ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರು, ನಾಲ್ಕು ಮತ್ತು ಅಯ್ದನೇ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳಿಗೆ ಹಲವು ಹೊರಪಡಿಕೆಗಳಿದ್ದು, ಅವನ್ನೆಲ್ಲ ಇಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಿಮಾಡಲು ಹೋಗಿಲ್ಲ. ಅವಕ್ಕೆ ಎತ್ತುಗೆಗಳನ್ನು ಮೇಲೆ 2.2.9, 10, ಮತು 11ರಲ್ಲಿ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ.

ಹೆಸರುಜೋಡುಗಳ ಇಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುವ ಇನ್ನೊಂದು ಬಗೆಯ ಹೊರ ಪಡಿಕೆಯೆಂದರೆ, ಅವುಗಳ ಮೊದಲನೇ ಹೆಸರುಪದದೊಂದಿಗೆ ಅದಕ್ಕೂ ಅದರ ಮುಂದಿರುವ ಹೆಸರುಪದಕ್ಕೂ ನಡುವಿರುವ ಪತ್ತುಗೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಅ ಒಟ್ಟು ಬಿದ್ದುಹೋದರೂ ಅದು ಸೇರಿದಾಗ ಪದಗಳ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವ ದ್ ಇಲ್ಲವೇ ಇನ್ ಎಂಬುದು ಹಾಗೆಯೇ ಉಳಿದಿರುವುದು. ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಹೆಸರುಜೋಡುಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಉಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು:

ಹೆಣದ+ಅರೆ ತೋಟದ+ಊಟ
ನೋವಿನ ಎಣ್ಣೆ

ಹೆಣದರೆ
ತೋಟದೂಟ ನೋವಿನೆಣ್ಣೆ

172 / ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ

ಅಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಹೆಸರುಪದಗಳು ಇಂತಹ ಜೋಡುಪದಗಳಲ್ಲಿ ಈ ರೀತಿ ಪತ್ತುಗೆಯ ಅ ಒಟ್ಟಿನೊಂದಿಗೆ ಬಂದಿರುವ ದ್ ಎಂಬುದನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿ ನೆಡೆಗಳಲ್ಲೂ ಉಳಿಸಿರುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು; ಕಳ್ಳುಸುಕು, ಕಳ್ಳೊಪ್ಪ, ಮಂಗಾಟ, ತುಂಟಾಟ, ಗಾಯಾಳು ಎಂಬಂತಹ ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ಜೋಡು ಪದಗಳು ಮಾತ್ರ ಅದನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳದೆ ಮೇಲೆ 2.2.1ರಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಸೇರಿಕೆಯ ಒಲವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಹೆಚ್ಚಿನ ಎತ್ತುಗೆಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ.

ನೆಲದರಿಮೆ ನೆಲದರೆಯ

ನೆಲ+ಅರಿಮೆ ನೆಲ+ಅರೆಯ ತೋಟ+ಅಯ್ಯ ತೋಟದಯ್ಯ ಚಿನ್ನದೋಲೆ ಚಿನ್ನ+ಓಲೆ

ಹಣ+ಉಬ್ಬರ ನೆಲೆ+ಒಡೆಯ ಕುತ್ತ+ಒರೆತ

ಹಣದುಬ್ಬರ ನೆಲದೊಡೆಯ ಕುತ್ತದೊರೆತ

ಕಾಣಬಹುದು

ಇನ್ನು ಕೆಲವು ಜೋಡುಪದಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೇ ಪದದ ಕೊನೆಯ ಉಕಾರ (ಜೇನು+ಗೂಡು> ಅಕಾರವಾಗಿ ಬದಲಾಗಿರುವುದನ್ನು ಜೇನಗೂಡು). ಇದನ್ನು ಪತ್ತುಗೆಯ ಅ ಒಟ್ಟು ಎಂದು ಹೇಳಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ; ಯಾಕೆಂದರೆ, ಉಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಪದಗಳಿಗೆ ಪತ್ತುಗೆಯ ಅ ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಾಗ, ಮೇಲೆ ನೋವು ಮತ್ತು ಉಪ್ಪು ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿದ ಹಾಗೆ, ಆ ಒಟ್ಟಿನ ಮೊದಲು ಇನ್ ಎಂಬುದು ಸೇರುತ್ತದೆ (ನೋವಿನ್-ಅ).

ಜೇನಹಳಿ
ಜೇನು+ಹಳಿ ತೇರಬೀದಿ
ತೇರು+ಬೀದಿ ನಾಡು+ನುಡಿ ನಾಡನುಡಿ
ಕಡಲು+ಚಾಚು ಕಡಲಚಾಚು ಮುಗಿಲು+ಕಲ್ಲು ಮುಗಿಲಕಲ್ಲು

ಜೇನು+ದಸಿ ನಾಡು+ಹಬ್ಬ ಕಡಲು+ಕರೆ ಹಗಲು+ಕಾಣ್ಕೆ ಹೆಗಲು+ಬುಟ್ಟಿ

ಜೇನದಸಿ ನಾಡಹಬ್ಬ ಕಡಲಕರೆ ಹಗಲಕಾಣ್ಕೆ ಹೆಗಲಬುಟ್ಟಿ

2.5.3 ಎಸಕಜೋಡುಗಳು ಮೊದಲನೆಯ ಪದವಾಗಿ ಎಸಕಪದ ಬಂದಿರುವಂತಹ ಜೋಡುಪದಗಳನ್ನು ಎಸಕಜೋಡುಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಬರುವ ಎಸಕಪದಗಳು ಒಂದು ಎಸಕವನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಅದು ಎರಡನೆಯ ಪದವು ಹೆಸರಿಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿ, ವಸ್ತು, ಇಲ್ಲವೇ ವಿಶಯದ ಪರಿಚೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಹೀರು ಕಾಗದ ಎಂಬ ಜೋಡುಪದದಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವ ಹೀರು ಎಸಕಪದ ತಿಳಿಸುವ ಎಸಕ (`ಹೀರುವಿಕೆ’ ಎಂಬುದು) ಆ ಕಾಗದದ ಪರಿಚೆಯಾಗಿದೆ.

2. ಪದಗಳ ಇಟ್ಟಳ: ಹೆಸರುಪದಗಳು / 173

ಇಂತಹ ಎಸಕಜೋಡುಗಳ ಇಟ್ಟಳವನ್ನು ವಿವರಿಸುವಲ್ಲಿ ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ

ಕೆಲವು ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು ನೆರವಿಗೆ ಬರುತ್ತವೆ:

(1) ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಎಸಕಜೋಡುಗಳಲ್ಲಿ ಬರುವ ಎಸಕಪದಗಳು ಎರಡು ಬಗೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಸರು ಪದದ ಪರಿಚೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸಬಲ್ಲುವು:

(ಕ) ಅವು ಹೆಸರಿನ ಪರಿಚೆಯನ್ನು ಯಾವಾಗ ಬೇಕಿದ್ದರೂ ನಡೆಯಬಲ್ಲ

ಎಸಕದ ಮೂಲಕ ತಿಳಿಸುತ್ತಿರಬಹುದು, ಇಲ್ಲವೇ

(ಚ) ಒಮ್ಮೆ ಮಾತ್ರ ನಡೆದು ಹೋಗುವ ಎಸಕದ ಮೂಲಕ ತಿಳಿಸುತ್ತಿರ

ಬಹುದು.

ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಸಿಡಿಮದ್ದು ಜೋಡುಪದದಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವ ಸಿಡಿ ಎಸಕಪದ ಯಾವಾಗ ಬೇಕಿದ್ದರೂ ನಡೆಯಬಲ್ಲ ಎಸಕವೊಂದನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ (ಸಿಡಿವ ಮದ್ದು); ಇದಕ್ಕೆ ಬದಲು, ಸೀಳ್ದುಟಿ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವ ಸೀಳು ಎಂಬುದು ಒಮ್ಮೆ ನಡೆದಿರುವ ಎಸಕವೊಂದನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ (ಸೀಳಿದ ತುಟಿ). ಇದಲ್ಲದೆ, ಕೆಲವು ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡನೆಯ ಪದ ಎಸಕದ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಹೆಸರಿಸುತ್ತದೆ (ಜಜ್ಜುಗಾಯ).

ಈ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಜೋಡುಪದಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು; ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಎಸಕಪದವನ್ನು ಈ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಜೋಡುಪದ ಗಳಲ್ಲೂ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು:

ಉಬ್ಬುಪುಡಿ ಕಟ್ಟುಪಟ್ಟಿ ಕರಗುಸರಿಗೆ ಕೂಡುಗೆರೆ

ಯಾವಾಗ ಬೇಕಿದ್ದರೂ ನಡೆಯಬಲ್ಲುವು
ಉಬ್ಬಿಸುವ ಪುಡಿ ಕಟ್ಟುವ ಪಟ್ಟಿ ಕರಗುವ ಸರಿಗೆ ಕೂಡಿಸುವ ಗೆರೆ ಹುರಿಯುವ ಕಾವಲಿ ಹುರಿಗಾವಲಿ ಸೀಳುನೋಟ ಸೀಳುವ ನೋಟ ಸುಡುನೀರು ಸುಡುವ ನೀರು ಅಂಟುವ ಬೇನೆ ಅಂಟುಬೇನೆ ಊರುವ ಕೋಲು ಊರುಗೋಲು ಇಳಿಯುವ ಎಣಿಕೆ ಉಜ್ಜುವ ಕಲ್ಲು

ಇಳಿಯೆಣಿಕೆ ಉಜ್ಜುಗಲ್ಲು

ಒಂದೇ ಬಾರಿ ನಡೆಯುವವು ಉಬ್ಬಿದ ಕನ್ನಡಿ ಉಬ್ಬುಕನ್ನಡಿ ಕಟ್ಟುಕತೆ ಕಟ್ಟಿದ ಕತೆ ಕರಗಿದ ಕಲ್ಲು ಕರಗುಕಲ್ಲು ಕೂಡಿಸಿದ ಪದ ಕೂಡುಪದ ಹುರಿದ ಕಾಳು ಹುರಿಗಾಳು ಸೀಳಿದ ತುಟಿ ಸೀಳ್ದುಟಿ ಸುಡುಗಾಯ ಸುಟ್ಟ ಗಾಯ ಅಂಟಿದ ಹಲಿಗೆ ಅಂಟುಹಲಿಗೆ ಊರಿದ ಕಾಯಿ ಊರುಗಾಯಿ ಇಳಿದ ನೀರು ಇಳಿನೀರು ಉಜ್ಜಿದ ಗಾಯ ಉಜ್ಜುಗಾಯ

174 / ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ (2) ಪತ್ತುಗೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಇಂತಹ ಜೋಡುಪದಗಳಲ್ಲಿ ಬರುವ ಎಸಕಪದಕ್ಕೂ ಹೆಸರುಪದಕ್ಕೂ ನಡುವೆ ಎಂತಹ ಪತ್ತುಗೆಯಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನವಲಂಬಿಸಿಯೂ ಅವನ್ನು ಕೆಲವು ಗುಂಪು ಗಳಾಗಿ ಒಡೆದು ಹೇಳಲು ಬರುತ್ತದೆ.

ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ತಳ್ಳುಗಾಡಿ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಈ ಗಾಡಿಯನ್ನು ತಳ್ಳು ತ್ತಾರೆಐಎಂಬ ಒಳನುಡಿತವನ್ನು ಕೊಡಬಲ್ಲೆವು; ಇದರಲ್ಲಿ ಗಾಡಿ ಹೆಸರುಪದ ತಳ್ಳು ಎಸಕಪದದ ಈಡಾಗಿ ಬಂದಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು. ಇದಕ್ಕೆ ಬದಲು, ಈಜುಕೊಳ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಈ ಕೊಳದಲ್ಲಿ ಈಜುತ್ತಾರೆಐಎಂಬ ಒಳ ನುಡಿತವನ್ನು ಕೊಡಬಹುದು; ಇದರಲ್ಲಿ ಕೊಳ ಹೆಸರುಪದ ಈಜು ಎಸಕ ಪದದ ಜಾಗವಾಗಿ ಬಂದಿದೆ.

ಹೆಸರುಪದಗಳಿಗೂ ಎಸಕಪದಗಳಿಗೂ ನಡುವೆ ಇಂತಹ ಎಸಕಜೋಡು ಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಬಲ್ಲ ಪತ್ತುಗೆಗಳಿಗೆ ಕೆಲವು ಎತ್ತುಗೆಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ:

(1) ಆಗುಗ ಪತ್ತುಗೆ:

ಆಡುಬೆಣೆ
NqÀÄwlÖ
ಸೆಳೆಗಲ್ಲು
ಬತ್ತೆಮ್ಮೆ

(2) ಈಡು ಪತ್ತುಗೆ:

ddÓrPÉ
ನೂಕುಬಂಡಿ ಬಿಚ್ಚುಗತ್ತಿ
ಸುಡುಮದ್ದು ಊರುಗೋಲು ಹುರಿಗಡಲೆ

(3) ಸುರು ಪತ್ತುಗೆ:

ತೋರುಬೆರಳು ಗೋರುಮಣೆ

(4) ಜಾಗ ಪತ್ತುಗೆ: ಕುದಿಕಲ
ನಡೆಹಾದಿ
ನೋಡುಗಂಡಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸೋಸುತಟ್ಟೆ

ಇಳಿಯೆಣಿಕೆ ಜಡಿಮಳೆ
ಅಂಟುಬೇನೆ ಸೀಳ್ದುಟಿ

GjUÁ½ ಜೋಲುಗಿವಿ ಹೀರುಕಾಗದ ಉಜ್ಜುಗಾಯ

ತಳ್ಳುಬಂಡಿ ತಲಪುದಾಣ ಸೆಳೆಗತ್ತಿ
ಹಚ್ಚುಮದ್ದು ಮುಚ್ಚುಕಂಬಿ »rUÀÆl

ತೂಗುಬೆಳಕು ಬಿಚ್ಚುಗಣ್ಣು ಬೀರುಗಲ್ಲು ಹಿಡಿಗುಂಡು ಹುರಿಹಿಟ್ಟು ಬೆಳೆಹಕ್ಕಿ

ಗೋರುಕೋಲು ಕೂಡುಗೆರೆ

ಕೆದಕುಕಂಬಿ ಸೊಕ್ಕುಮದ್ದು

ಕುಟ್ಟೊರಳು ನಿಲುಗಡೆ
ಬೀಸುಕಲ್ಲು ಹುರಿಗಾವಲಿ ನೆಡುತೋಪು

ಬರೆಕೋಲು ನಿಲ್ಲೆಡೆ ಮಸೆಕಲ್ಲು ರುಬ್ಬುಕಲ್ಲು ಕುತ್ತುಬಾಳು

2. ಪದಗಳ ಇಟ್ಟಳ: ಹೆಸರುಪದಗಳು / 175

ಈಜುಡುಪು ತಂಗುದಾಣ

ಉಜ್ಜುಕೊರಡು ತಂಗುಮನೆ

ಉಣುಮನೆ ಹುಟ್ಟೂರು

ಇದಲ್ಲದೆ, ಒರಗುದಿಂಬು ಮತ್ತು ಒರಗುಹಲಿಗೆ ಎಂಬ ಎರಡು ಎಸಕ ಜೋಡುಗಳಲ್ಲಿ ಗುರಿ ಪತ್ತುಗೆಯನ್ನೂ, ಹಾಡುಹಕ್ಕಿ ಮತ್ತು ಹೊಂಚುಪಡೆ ಎಂಬ ಬೇರೆ ಎರಡು ಎಸಕಜೋಡುಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡುಗ ಪತ್ತುಗೆಯನ್ನೂ ಕಾಣ ಬಹುದು.

(3) ಹೋಲಿಕೆಯ ಎಸಕ ಎಸಕಜೋಡುಗಳಲ್ಲಿ ಬರುವ ಎಸಕಪದವು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ನಡೆಯಬಲ್ಲ ಇಲ್ಲವೇ ನಡೆದ ಎಸಕವೊಂದನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಬದಲು, ಹೋಲಿಕೆಯಾಗಿ ಇರುವುದೂ ಇದೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಹಾಸುಗಲ್ಲು ಪದಕ್ಕೆ ಹಾಸಿದ ಹಾಗೆ ಕಾಣಿಸುವ ಕಲ್ಲು ಎಂಬ ಒಳನುಡಿತವನ್ನು ಕೊಡಬಲ್ಲುದಾಗಿದ್ದು, ಅದರಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವ ಹಾಸು ಎಸಕಪದ ಒಂದು ಹೋಲಿಕೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ.

(4) ಎಸಕಪದ ಇಲ್ಲವೇ ಹೆಸರುಪದ ಕೆಲವು ಜೋಡುಪದಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯ ಪದ ಎಸಕಪದವೇ ಇಲ್ಲವೇ ಹೆಸರುಪದವೇ ಎಂಬ ವಿಶಯದಲ್ಲಿ ಸಂಶಯ ಬರುವಂತಿರಬಲ್ಲುದು. ಎತ್ತುಗೆ ಗಾಗಿ, ಹುಟ್ಟುಕುರುಡ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವ ಹುಟ್ಟು ಪದ ಎಸಕಪದ ವಾಗಿಯೂ ಇರಬಲ್ಲುದು, ಇಲ್ಲವೇ ಹೆಸರುಪದವಾಗಿಯೂ ಇರಬಲ್ಲುದು; ಯಾಕೆಂದರೆ, ಅದಕ್ಕೆ ಹುಟ್ಟುವಾಗಲೇ ಕುರುಡನಾಗಿದ್ದವನು ಎಂಬ ಒಳ ನುಡಿತವನ್ನಾಗಲಿ, ಇಲ್ಲವೇ ಹುಟ್ಟಿನಿಂದಲೇ ಕುರುಡನಾಗಿದ್ದವನು ಎಂಬ ಒಳನುಡಿತವನ್ನಾಗಲಿ ಕೊಡಬಲ್ಲೆವು.

ತಪ್ಪುಕಾಣಿಕೆ, ಹನಿಮಳೆ, ಹಾಡುಹಕ್ಕಿ, ಹುಟ್ಟೂರು ಮೊದಲಾದ ಬೇರೆಯೂ ಕೆಲವು ಜೋಡುಪದಗಳಿಗೆ ಇಂತಹ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಒಳನುಡಿತ ಗಳನ್ನು ಕೊಡಲು ಬರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸಬಹುದು.

2.5.4 ಎಸಕಜೋಡುಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿಕೆಯ ಹೊರಪಡಿಕೆಗಳು (1) ಮೇಲೆ 2.2.1ರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದ ಹಾಗೆ ತೆರೆಯುಲಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲಾಗುವ ಹೆಸರುಪದ ಸೇರಿದಾಗ ಎಸಕಪದಗಳ ಕೊನೆಯ ಉಕಾರ ಬಿದ್ದುಹೋಗುವುದು (ಬತ್ತು+ಎಮ್ಮೆ>ಬತ್ತೆಮ್ಮೆ), (2) 2.2.9ರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದ ಹಾಗೆ ತೆರೆಯುಲಿಯ ಬಳಿಕ, ಇಲ್ಲವೇ ಕೆಲವು ಮುಚ್ಚುಲಿಗಳ ಬಳಿಕ ಬಂದ ಕಕಾರ-

176 / ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ ತಕಾರಗಳು ಗಕಾರ-ದಕಾರಗಳಾಗುವುದು (ನೋಡು+ಕಂಡಿ>ನೋಡುಗಂಡಿ, ತಲಪು+ತಾಣ>ತಲಪುದಾಣ, ಸೀಳು+ತುಟಿ>ಸೀಳ್ದುಟಿ), (3) 2.3.10 ರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದ ಹಾಗೆ ತೆರೆಯುಲಿಯ ಬಳಿಕ ಮಕಾರ ವಕಾರವಾಗುವುದು (ಏರು+ಮಣೆ>ಏರ್ವಣೆ, ಪಡು+ಮನೆ>ಪಡುವನೆ), ಮತ್ತು (4) 2.2.11 ರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದ ಹಾಗೆ ಮುಚ್ಚುಲಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲಾಗುವ ಹೆಸರುಪದ ಸೇರಿದಾಗ ಎಸಕಪದಗಳ ಉಕಾರ, ಅವುಗಳ ಮೊದಲು ಯ್, ಳ್ ಮೊದಲಾದ ಕೆಲವು ಮುಚ್ಚುಲಿಗಳಿರುವಾಗ ಬಿದ್ದುಹೋಗುವುದು (ಸೀಳು+ತುಟಿ>ಸೀಳ್ದುಟಿ) ಎಂಬ ನಾಲ್ಕು ಬಗೆಯ ಸೇರಿಕೆಯ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು ಎಸಕಜೋಡುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.

ಇವುಗಳಲ್ಲಿ 2.2.9 ಮತ್ತು 2.2.11ರ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳಿಗೆ ಹಲವು ಹೊರ ಪಡಿಕೆಗಳಿದ್ದು (ರುಬ್ಬುಕಲ್ಲು, ನೆಡುತೋಪು, ಸೀಳುನೋಟ), ಅವನ್ನಿಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಿಮಾಡಿಲ್ಲ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಉಣುಮನೆ ಜೋಡುಪದದಲ್ಲಿ ಉಣ್ಣು ಪದದ ಇಮ್ಮಡಿ ಣಕಾರ ಒತ್ತೆ ಣಕಾರವಾಗಿರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು; ಆದುಣಿಗ ಪದದಲ್ಲಿ ಅದರ ಒಳನುಡಿತದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುವ (ಆದು ಉಣ್ಣುವವನು) ಆಯು ಎಸಕಪದದ ಹಿಂಬೊತ್ತಿನ ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪ (ಆದು ಎಂಬುದು) ಹಾಗೆಯೇ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದೆ.

ಬಯ್ದಾಟ ಮತ್ತು ತುಯ್ದಾಟ ಎಂಬವುಗಳಲ್ಲೂ ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪ (ಬಯ್ದು ಮತ್ತು ತುಯ್ದು) ಹಾಗೆಯೇ ಉಳಿದಿದೆಯಾದರೂ, ಇವನ್ನು ಬಯ್ದಾಡು ಮತ್ತು ತುಯ್ದಾಡು ಎಂಬ ಕೂಡುಪದಗಳಿಂದ ಪಡೆಯ ಬಲ್ಲೆವಾದ ಕಾರಣ, ನೇರವಾಗಿ ಪಡೆದ ಎಸಕಜೋಡುಗಳೆಂದು ತಿಳಿಯ ಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ.

2.5.5 ಪರಿಚೆಜೋಡುಗಳು ಪರಿಚೆಪದಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲವೇ ಪರಿಚೆಬೇರುಗಳನ್ನು ಮೊದಲನೆಯ ಪದವಾಗಿ, ಮತ್ತು ಹೆಸರುಪದವನ್ನು ಎರಡನೆಯ ಪದವಾಗಿ ಬಳಸಿರುವಂತಹ ಹಲವಾರು ಜೋಡುಪದಗಳು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿವೆ. ಹೆಚ್ಚಿನೆಡೆಗಳಲ್ಲೂ ಇವು ಹೆಸರುಪದಗಳು ಹೆಸರಿಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿ, ವಸ್ತು ಇಲ್ಲವೇ ವಿಶಯದ ಪರಿಚೆ ಯೊಂದನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಅವುಗಳ ಹರವು ಕಡಿಮೆಯಾಗುವ ಹಾಗೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ.

ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಹೆಬ್ಬೆರಳು ಜೋಡುಪದದಲ್ಲಿ ಬೆರಳಿನ ಪರಿಚೆಯೊಂದನ್ನು (`ಅದು ದೊಡ್ಡದು’ ಎಂಬುದನ್ನು) ಹೆಬ್- ಎಂಬ ಪರಿಚೆಬೇರು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ; ಮತ್ತು ಇದರಿಂದಾಗಿ, ಬೆರಳು ಪದದ ಹರವಿಗಿಂತ ಹೆಬ್ಬೆರಳು ಎಂಬುದರ

2. ಪದಗಳ ಇಟ್ಟಳ: ಹೆಸರುಪದಗಳು / 177

ಹರವು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ; ಹೆಬ್ಬೆರಳು ಪದ ಒಂದು ಬಗೆಯ (ದೊಡ್ಡ ದಾಗಿರುವ) ಬೆರಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹೆಸರಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು. ಇಂತಹ ಜೋಡುಪದಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಪರಿಚೆಜೋಡುಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ.

ಇಂತಹ ಪರಿಚೆಜೋಡುಗಳು ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಪದಕಂತೆಗಳ ಹಾಗೆಯೇ ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ; ಯಾಕೆಂದರೆ, ಪರಿಚೆಪದಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ, ಅವಕ್ಕೆ ಯಾವ ಒಟ್ಟನ್ನೂ ಸೇರಿಸದೆ ಹೆಸರುಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಳಸಿ ಪದಕಂತೆಗಳನ್ನು ಉಂಟು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಬಿಳಿ ಪರಿಚೆಪದವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಹೆಸರುಪದ ಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಸಿ ಹಲವು ಬಗೆಯ ಪದಕಂತೆಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡ ಬಹುದು: ಬಿಳಿ ಕಾಗದ, ಬಿಳಿ ಗೋಡೆ, ಬಿಳಿ ಮೋಡ, ಬಿಳಿ ಹೂವು, ಬಿಳಿ ZÉAqÀÄ.

ಇದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪರಿಚೆಜೋಡುಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಪರಿಚೆಪದ ಇಲ್ಲವೇ ಪರಿಚೆಬೇರುಗಳನ್ನು ಹೆಸರುಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಸಿ ಉಂಟುಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ: ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಬಿಸಿನೀರು, ಅಡಿಬರಹ, ಒಳನುಡಿ, ಅಡ್ಡದಾರಿ ಮೊದಲಾದ ಪರಿಚೆಜೋಡುಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು. ಹಾಗಾಗಿ, ಪರಿಚೆಜೋಡುಗಳನ್ನು ಪದಕಂತೆಗಳಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸುವುದು ಸುಳುವಾದ ಕೆಲಸವಲ್ಲ. ಅವನ್ನು ಯಾವ ಸಂದರ್ಬದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ, ಅವಕ್ಕೆ ಎಂತಹ ಹುರುಳಿದೆ ಎಂಬಂತಹ ಬೇರೆ ಕೆಲವು ವಿಶಯಗಳ ಮೇಲೆ ಅವು ಪರಿಚೆಜೋಡುಗಳೇ ಇಲ್ಲವೇ ಪದಕಂತೆಗಳೇ ಎಂಬುದನ್ನು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ, ಒಂದು ವಸ್ತು, ಇಲ್ಲವೇ ಒಂದು ವಿಶಯದ ಪರಿಚೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಹೆಸರುಪರಿಚೆಗಳು, ಮತ್ತು ಒಂದು ಎಸಕದ ಪರಿಚೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಎಸಕಪರಿಚೆಗಳು ಎಂಬುದಾಗಿ ಪರಿಚೆಜೋಡುಗಳಲ್ಲಿ ಬರುವ ಪರಿಚೆಪದ ಗಳನ್ನು ಎರಡು ಮುಕ್ಯ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ಅಣಿಗೊಳಿಸಬಹುದು. ಹೆಸರುಪರಿಚೆಗಳು ಅವುಗಳ ಬಳಿಕ ಬರುವ ಹೆಸರುಪದದ ಪರಿಚೆಯನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ತಿಳಿಸುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಎಸಕಪರಿಚೆಗಳು ಬೇರೊಂದು ಎಸಕದ ಪರಿಚೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಮೂಲಕ, ನೇರವಲ್ಲದ ಬಗೆಯಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಬಳಿಕ ಬಂದಿರುವ ಹೆಸರುಪದದ ಪರಿಚೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತವೆ.

ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಹೆಬ್ಬೆರಳು ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಬರುವ ಹೆಬ್ ಪರಿಚೆಬೇರು ನೇರವಾಗಿ ಬೆರಳಿನ ಪರಿಚೆಯೊಂದನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ; ಇದಕ್ಕೆ ಬದಲು, ನಡು ಬೆರಳು ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಬರುವ ನಡು ಎಸಕಪರಿಚೆ ನಡುವೆ ಇರುವ ಬೆರಳು ಎಂಬುದಾಗಿ ಬೆರಳಿನ ಇರುವಿಕೆಯ ಪರಿಚೆಯನ್ನು, ಮತ್ತು ಆ ಮೂಲಕ ಬೆರಳಿನ ಪರಿಚೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ವ್ಯತ್ಯಾಸದ ಮೇಲೆ, ಪರಿಚೆಜೋಡು ಗಳನ್ನೂ ಎರಡು ಬಗೆಯಾಗಿ (ಹೆಸರುಪರಿಚೆಗಳಿರುವುವು ಮತ್ತು ಎಸಕಪರಿಚೆಗ

178 / ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ ಳಿರುವುವು ಎಂಬುದಾಗಿ) ಗುಂಪಿಸಬಹುದು. ಈ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಜೋಡುಪದ ಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಹೆಚ್ಚು ವಿವರವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಲಾಗಿದೆ:

(1) ಹೆಸರುಪರಿಚೆಗಳ ಬಳಕೆ ಪರಿಚೆಜೋಡುಗಳ ಮೊದಲನೆಯ ಪದವಾಗಿ ಹೆಸರುಪರಿಚೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದಾಗ, ಅವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅವುಗಳ ಬಳಿಕ ಬರುವ ಹೆಸರುಪದಗಳ ಹರವನ್ನು ಕಡಿಮೆಮಾಡುತ್ತವೆ. ಆದರೆ, ನಂಟಸ್ತಿಕೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಕೆಲವು ಹೆಸರುಪದ ಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಂದಾಗ ಅವು ಆ ರೀತಿ ಮಾಡುವ ಬದಲು, ಆ ಪದವನ್ನು ಹೋಲಿಕೆಗಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.

ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಚಿಕ್ಕಾಸು ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವ ಚಿಕ್ಕ ಪರಿಚೆಪದ ಕಾಸು ಪದದ ಹರವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ; ಹಲವು ಬಗೆಯ ಕಾಸುಗಳಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕವನ್ನು ಅದು ಹೆಸರಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಚಿಕ್ಕಮ್ಮ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವ ಚಿಕ್ಕ ಪರಿಚೆಪದ ಅಮ್ಮ ಪದದ ಹರವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ; ಯಾಕೆಂದರೆ, ಚಿಕ್ಕಮ್ಮ ಎಂಬ ಪದ ಅಮ್ಮಂದಿರಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕವಳನ್ನು ಹೆಸರಿಸುವು ದಿಲ್ಲ; ಇದಕ್ಕೆ ಬದಲು, ಅದು ಅಮ್ಮ ಪದವನ್ನು ಹೋಲಿಕೆಗಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳು ತ್ತದೆ: ಅಮ್ಮನಿಗಿಂತ ಚಿಕ್ಕವಳು', ಎಂದರೆ ಅಮ್ಮನ ತಂಗಿ’ ಎಂಬ ಹುರುಳು ಚಿಕ್ಕಮ್ಮ ಪದಕ್ಕಿದೆ.

ಈ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಕೆಲವು ಜೋಡುಪದಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಡ

¯ÁVzÉ:

ಹೋಲಿಕೆಯನ್ನು ಬಳಸುವವು ಚಿಕ್ಕಮ್ಮ ಅಮ್ಮನಿಗಿಂತ ಚಿಕ್ಕವಳು' ಚಿಕ್ಕತಾಯಿ ತಾಯಿಗಿಂತ ಚಿಕ್ಕವಳು’ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪ ಅಪ್ಪನಿಗಿಂತ ಚಿಕ್ಕವನು' ಚಿಕ್ಕತಂದೆ ತಂದೆಗಿಂತ ಚಿಕ್ಕವನು’ ದೊಡ್ಡಪ್ಪ ಅಪ್ಪನಿಗಿಂತ ದೊಡ್ಡವನು' ದೊಡ್ಡಮ್ಮ ಅಮ್ಮನಿಗಿಂತ ದೊಡ್ಡವಳು’ ಸಣ್ಣಮ್ಮ ಅಮ್ಮನಿಗಿಂತ ಸಣ್ಣವಳು' ಹಿರಿಯಯ್ಯ ಅಯ್ಯನಿಗಿಂತ ಹಿರಿಯನು’

ಹರವನ್ನು ಕಡಿಮೆಮಾಡುವವು ಚಿಕ್ಕಾಸು ಕಾಸುಗಳಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕದು' ಚಿಕ್ಕತಮ್ಮ ತಮ್ಮಂದಿರಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕವನು’ ಚಿಕ್ಕಣ್ಣ ಅಣ್ಣಂದಿರಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕವನು' ಚಿಕ್ಕತಂಗಿ ತಂಗಿಯರಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕವಳು’ ದೊಡ್ಡಂಗಡಿ ಅಂಗಡಿಗಳಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡದು' ದೊಡ್ಡಕ್ಕ ಅಕ್ಕಂದಿರಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡವಳು’ ಸಣ್ಣಕ್ಕಿ ಅಕ್ಕಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣದು' ಹಿರಿಯಣ್ಣ ಅಣ್ಣಂದಿರಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯವನು’ L
ಮೇಲಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಹೆಸರುಪರಿಚೆಗಳೆಲ್ಲ ಆಯವನ್ನು (ಚಿಕ್ಕ, ದೊಡ್ಡ), ಇಲ್ಲವೇ ಹರಯವನ್ನು (ಹಿರಿ) ತಿಳಿಸುತ್ತಿವೆ. ಬೇರೆ ಬಗೆಯ ಪರಿಚೆಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಹೆಸರುಪರಿಚೆಗಳು ಈ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ತೋರಿಸುವು ದಿಲ್ಲ; ಅವು ನಂಟಸ್ತನದ ಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಬರುವ ಹಾಗೂ ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

2. ಪದಗಳ ಇಟ್ಟಳ: ಹೆಸರುಪದಗಳು / 179

ಜೋಡುಪದಗಳ ಮೊದಲನೆಯ ಪದವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಹೆಸರುಪರಿಚೆ ಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಬೇರುಗಳು ಮತ್ತು ಪದಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ:

(1) ಪೇರ್/ಹೇರ್ ಪೆರ್ಕತೆ ಪೇರಣಕ ಹೆಗ್ಗಡಜ ಹೆಗ್ಗಳ್ಳ ಹೆಬ್ಬಂಡೆ ಹೆಬ್ಬುಸಿ ಹೆಮ್ಮನೆ ಹೇರಡವಿ

ಪೆರ್ಚೂಟಿ
ಪೇರಾಳು
ಹೆಗ್ಗಡೆ ಹೆಗ್ಗತ್ತು
ಹೆಬ್ಬಾಗಿಲು ಹೆಬ್ಬೆಟ್ಟು
ಹೆಮ್ಮಿಣಿ
ಹೇರಾನೆ

(2) Qgï/QgÀÄ ಕಿರುಕತೆ ಕಿರುಗತ್ತಿ ಕಿರುತೊರೆ ಕಿರುಬರಹ ಕಿಗ್ಗಟ್ಟು QvÀÛr
QvÉÛqÉ

ಕಿರುಕಡತ
ಕಿರುಚೀಲ
ಕಿರುತೋಟ ಕಿರುಬೆರಳು ಕಿಗ್ಗಡಲು
ಕಿತ್ತೂರು
ಕಿತ್ತುಸಿರು

(3) ಕಟ್್ಟ/ಕಡು ಕಡುಕಳ್ಳ
ಕಡುಗಲಿ ಕಡುಗೋಪ
ಕಡುಬಿಸಿಲು ಕಡುಹಗೆ ಕಟ್ಟರಸು ಕಟ್ಟಾಳು ಕಟ್ಟೂಳಿಗ

ಕಡುಗಂಪು ಕಡುಗಾಳಿ
ಕಡುನೋವು
ಕಡುಮರುಳು ಕಡುಹುಚ್ಚು ಕಟ್ಟಡವಿ
ಕಟ್ಟಿರುವೆ
ಕಟ್ಟೆಚ್ಚರ

(4) ಕಿಸು/ಕೇಸು ಕಿಸುಗಣಗಿಲೆ ಕೇಸಕ್ಕಿ

ಕಿಸುಗಣ್ಣು
ಕೇಸುರಿ

ಪೆರ್ಮಾತು
ಪೇರರಸು
ಹೆಗ್ಗಣ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ
ಹೆಬ್ಬಾವು
ಹೆಬ್ಬಟ್ಟೆ
ಹೆಜ್ಜೇನು
ಹೇರಾಳು

ಕಿರುಕುಳ
ಕಿರುಜೋಗು ಕಿರುದೆರೆ
ಕಿರುಮಿದುಳು QUÀÎqÉ ಕಿತ್ತೊರಕು
ಕಿತ್ತಯ್ಯ

ಕಡುಗತ್ತಲೆ ಕಡುಗೆಂಪು
ಕಡುಬಡವ
ಕಡುಮುನಿಸು ಕಡುಹೇಡಿ
ಕಟ್ಟಲೆ ಕಟ್ಟುಬ್ಬಸ
ಕಟ್ಟೆಸಕ

ಪೆರ್ಮುಡಿ ಪೇರುರಿ ಹೆಗ್ಗತ್ತಲೆ ಹೆಗ್ಗೆಚ್ಚಲು ಹೆಬ್ಬುಲಿ ಹೆಬ್ಬುರುಲಿ ಹೆದ್ದಾರಿ ಹೇರೂರು

ಕಿರುಕೋಣೆ ಕಿರುತೆರಿಗೆ ಕಿರುನಾಲಿಗೆ ಕಿರುಹಟ್ಟಿ ಕಿಗ್ಗಣ್ಣು ಕಿತ್ತೋಲೆ ಕಿತ್ತೆಸಳು

ಕಡುಗಪ್ಪು ಕಡುಗೇಡಿ ಕಡುಬಣ್ಣ
ಕಡುಮುಪ್ಪು ಕಡುಹೊಗೆ ಕಟ್ಟಳವಿ ಕಟ್ಟುಲುಹು ಕಟ್ಟೇಳಿಗೆ

ಕಿಸುಗಲ್ಲು
ಕೇಸುಳ್ಳಿ

ಕಿಸುವೊನ್ನು ಕೇಸೊಡಲು

(5) PÉ£ï ಕೆಂಗಣ್ಣು ಕೆಂಗುರುಳು

PÉAUÀj ಕೆಂದಲೆ

ಕೆಂಗಲ್ಲು
ಕೆಂದಾವರೆ

PÉAVr PÉAzÀÄn

180 / ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ

ಕೆನ್ನಾಯಿ

ಕೆನ್ನೀರು

ಕೆನ್ನೆತ್ತರು

ಕೆನ್ನೆಲ

(6) PÁgï/PÀj ಕರಿಕಬ್ಬು ಕರಿನೀರು ಕರಿಹತ್ತಿ ಕನ್ನಾಡು ಕಾರಿರುಳು

ಕರಿಗುಬ್ಬಿ
ಕರಿಬೇವು
ಕರಿಹಲಿಗೆ
ಕನ್ನೆಯ್ದಿಲೆ

(7) ಬೆಳ್-ಬಿಳಿ ಬೆಳ್ದಿಂಗಳು ಬೆಳ್ಗೊಡೆ ಬೆಳ್ಳಕ್ಕಿ ಬೆಳ್ಮುಗಿಲು ಬಿಳಿಕಬ್ಬು ಬಿಳಿಗಡ್ಡ
ಬಿಳಿಮೆಣಸು ಬಿಳಿಮೋಡ

(8) ಮಾರ್/ಮರು ಮರುನುಡಿ ಮರುದಿನ ಮರುಮಯ್ ಮರುಬಳಕೆ ಮರುಸಲಿಕೆ ಮರುವಾಳು ಮಾರಡಿ
ಮಾರಚ್ಚು ಮಾರೆಣಿಕೆ
ಮಾರುಲಿ ಮಾರ್ಕಟ್ಟು ಮಾರ್ಕಿಡಿ
ಮಾರ್ಪೊಳಪು ಮಾರ್ಬಟ್ಟೆ
ಮಾರ್ಮುಗಿಲು

ಮಾರ್ಮುನಿಸು

(9) ©gÀÄ ಬಿರುಗತ್ತಲೆ ಬಿರುಗಲ್ಲು
ಬಿರುಗೋಲು ಬಿರುದನಿ
ಬಿರುನೋಟ ಬಿರುನುಡಿ ಬಿರುಮಾತು ಬಿರುವಡೆ

(10) ನಿಟ್/ನಿಡು ನಿಡುಗಣ್ಣು ನಿಡುನಡಿಕೆ ನಿಡುಮಣೆ ನಿಟ್ಟಯ್ದೆ ನಿಟ್ಟಿರ್ಕೆ

ನಿಡುಗಿಚ್ಚು ನಿಡುಬಾಳ್ವೆ ನಿಡುಮರ
ನಿಟ್ಟಲೆ ನಿಟ್ಟುಸಿರು

ಕರಿಚುಳ್ಳಿ
ಕರಿಮಣಿ
ಕಗ್ಗತ್ತಲೆ
ಕಮ್ಮಡು

PÀjfÃjUÉ ಕರಿಮರ ಕಗ್ಗಪ್ಪು ಕಮ್ಮರ

ಬೆಳ್ನೊರೆ
ಬೆಳ್ಳಾನೆ
ಬಿಳಿಗೆಣಸು ಬಿಳಿಸಂಪಿಗೆ

ಮರುನೋಟ ಮರುಮಾತು ಮರುಹುಟ್ಟು ಮಾರಾನೆ
ಮಾರೊಡಲು ಮಾರ್ತಲೆ
ಮಾರ್ಬಡ್ಡಿ

ಬೆಳ್ಮಣ್ಣು ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ ಬಿಳಿಜೋಳ ಬಿಳಿಹೂವು

ಮರುಬಗೆತ ಮರುವಕ್ಕ ಮರುಎಣಿಕೆ ಮಾರಾಳು ಮಾರೋಲೆ ಮಾರ್ಪಡೆ ಮಾರ್ಬಲ

ಬಿರುಗಾಳಿ
ಬಿರುನಗು
ಬಿರುಬಿಸಿಲು ಬಿರುವಲರು

ಬಿರುಗೂದಲು ಬಿರುನಡೆ ಬಿರುಮಳೆ ಬಿರುಹೊಯಿಲು

ನಿಡುಗೊರಳು ನಿಡುಬೆರಳು ನಿಡುಮಾತು ನಿಟ್ಟಾಲಿ
ನಿಟ್ಟೆಲುಬು

ನಿಡುದೋಳು ನಿಡುಬೊಬ್ಬೆ ನಿಡುಮೂಗು ನಿಟ್ಟಿರುಳು ನಿಟ್ಟೋಟ

2. ಪದಗಳ ಇಟ್ಟಳ: ಹೆಸರುಪದಗಳು / 181

ಇದಲ್ಲದೆ, ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ಜೋಡುಪದಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವೇ ಕಾಣಿಸಿ ಕೊಳ್ಳುವ ಬೇರೆಯೂ ಹಲವು ಹೆಸರುಪರಿಚೆಗಳಿದ್ದು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಪದ ಮತ್ತು ಬೇರುಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಕೆಳಗಿನ ಪರಿಚೆಜೋಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು:

CrUÀlÄÖ
ಅಜ್ಜಗಳ್ಳ ಅಣ್ಣೆಕೆಲಸ ಇನ್ನುಣಿಸು ಎಡೆಮಾತು ಎಡೆಹಾಳೆ
J¼ÀUÀAw
ಎರೆಮಣ್ಣು ಒಣಹುಲ್ಲು ಒಣಕೊರೆತ ಕಮ್ಮೆಲರು
ಕಮ್ಮೆಣ್ಣೆ ಕೀಳರಿಮೆ
ಕಿಳ್ಪೊಡೆ ಕುಡುಗೋಲು ಕೀಳುಮಾತು ಕೋರೆನೋಟ ಕೂರರಿವು ಗೂನುಬೆನ್ನು ಕೋಸುಕಣ್ಣು ಚಳ್ಳಡರು
ಚಳ್ಳುಗುರು ಜಳ್ಳುತೆನೆ
ಚೆನ್ನುಡಿ ತನಿಬೆಲ್ಲ ತನಿಹಾಲು
ದೋರೆಗಾಯಿ ನರುಹೊಗೆ ನಸುಗೆಂಪು ನಸುಗತ್ತಲೆ ಪಡ್ಡೆಹುಲಿ
ಕೊರೆಯಕ್ಕಿ ಪೆÇಳ್ಳುಮಾತು ಬಲಗಾಲು
ಹಳೆಗನ್ನಡ ಹಸಿಗೋಡೆ

ಅಡಿಗಟ್ಟಲೆ ಎಡಗಯ್
ಎಡೆಹೊತ್ತು ಎಳನೀರು
ಒಳ್ನುಡಿ
ಕಿಸಗಾಲು
ಕೀಳಾಳು
ಕುಡುಹುಬ್ಬು ಕೋರೆದಾಡೆ ಗೊಡ್ಡಾಕಳು ಚಿಕ್ಕಾಡು
ತಣ್ಣೀರು
ತಿರುಗಣೆ
ನಲ್ಬರಹ
ನೆರೆಕರೆ ಪಡ್ಡೆಹುಡುಗ ಬಿಣ್ಗೆಚ್ಚಲು ಹುಸಿನಗು

ಅಣ್ಣೆತುಂಡು ಎಡಗಾಲು ಎರೆಗದ್ದೆ ಒಣಕೆಮ್ಮು ಒಳ್ದೊಡುಗೆ ಕಿಸಬಾಯಿ ಕೀಳ್ತುಟಿ ಕೂರ್ಗತ್ತಿ ಕೋಲುಳಿ ಗೋಟಡಿಕೆ ಚೂಪುತುದಿ ತಣ್ಣೆಲರು ತಿರುಗಾಣಿ ನಲ್ಲುಣಿಸು ನೆರೆಮನೆ ಪುಸಿಕೆಚ್ಚು ಮೆಲ್ನಡೆ ಹೊಸಹುಟ್ಟು

ಕನ್ನಡದ ಎಣಿಕೆಯ ಪದಗಳು ಕೆಲವು ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಚೆಪದಗಳ ಹಾಗೆ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಬೇರೆ ಕೆಲವು ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಸರುಪದಗಳ ಹಾಗೆ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತವೆ; ಬೇರೆ ಕೆಲವು ವಿಶಯಗಳಲ್ಲಿ ಅವಕ್ಕೆ ಅವುಗಳದೇ ಆದ ಪರಿಚೆಗಳೂ ಇವೆ. ಹಾಗಾಗಿ, ಅವನ್ನು ಬೇರೆಯೇ ಒಂದು ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಇರಿಸ ಬೇಕಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಜೋಡುಪದಗಳ ಇಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಎಣಿಕೆಯ ಬೇರು ಗಳು ಹೆಚ್ಚುಕಡಿಮೆ ಹೆಸರುಪರಿಚೆಗಳ ಹಾಗೆಯೇ ಎರಡನೆಯ ಪದದ ಪರಿಚೆ ಯನ್ನು (ಅದರ ಎಣಿಕೆಯನ್ನು) ತಿಳಿಸಲು ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮುಕ್ಯವಾಗಿ ಓರ್, ಈರ್, ಮೂ ಮತ್ತು ಅರೆ ಪದಗಳ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ:

(1) Ngï
ಒಕ್ಕಟ್ಟು ಒಕ್ಕಯ್ಯ ಒತ್ತಟ್ಟು ಒನ್ನಾಡಿಗ ಒರ್ಕಲ್ಲು

MPÀÌuÉ MPÀÆÌl
MvÀÛAqÀ
ಒಪೆÇ್ಪತ್ತು
MgÀàjdÄ

MPÀÌtÚ ಒಕ್ಕೊಂಬು MvÀÛgÀ ಒಬ್ಬೆರಳು
ಒರ್ಸೂಳು

ಒಕ್ಕಳ ಒಗ್ಗಟ್ಟು ಒತ್ತೋಳು ಒಬ್ಬೊಟ್ಟು NgÀAPÉ

182 / ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ

(2) Fgï ಇಕ್ಕಟ್ಟು EPÉÌ®
EvÉÛgÀ
ಇಮ್ಮಡಿ FgÀr

(3) ಮೂರ್ ಮುಕ್ಕಟ್ಟು ಮುಕ್ಕಾಲಿ ಮುಮ್ಮೊನೆ

EPÀÌr EUÁΰ
ಇನ್ನುಡಿಗ
ಇಮ್ಮಯ್
ಈರೊತ್ತೆ

EPÀÌtÚ ಇಜ್ಜೋಡು E§âUÉ ಇಮ್ಮೊನೆ

ಇಕ್ಕುಳ EvÀÛAqÀ ಇಬ್ಬಾಯಿ ಇರ್ತಲೆ

ಮುಕ್ಕಡಿ
ಮುನ್ನೀರು
ಮೂಗಾವುದ

ಮುಕ್ಕಣ್ಣ
ಮುಪ್ಪುರಿ
ಮೂವಟ್ಟೆ

ಮುಕ್ಕಂದಿ ಮುಮ್ಮಡಿ

(4) CgÉ ಅರೆಗೆಲಸ ಅರೆಗುಂಡಿಗೆ ಅರೆದಿಂಗಳು ಅರೆನುಡಿ
ಅರೆಮುಸುಕು ಅರೆಹಣ್ಣು

ಅರೆಗೋಳ ಅರೆಮರುಳು ಅರೆಹುಚ್ಚ

CgÉvÀqÉ ಅರೆಮರೆ ಅರೆಹೊತ್ತು

ಸೇರಿಕೆಯ ಹೊರಪಡಿಕೆಗಳು ಹೆಸರುಪರಿಚೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿರುವ ಜೋಡುಪದಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ಬಗೆಯ ಸೇರಿಕೆಂiÀi ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ; ಇವುಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಪಟ್ಟಿಮಾಡ ಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಅವಕ್ಕಿರುವ ಹೊರಪಡಿಕೆಗಳನ್ನೂ ಕೆಳಗೆ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ:

(1) 2.2.1ರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿರುವ (ಪದಗಳ ಕೊನೆಯ ತೆರೆಯುಲಿ, ಅವುಗಳ ಬಳಿಕ ತೆರೆಯುಲಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲಾಗುವ ಪದ ಬಂದಾಗ ಬಿದ್ದುಹೋಗು) ಮಾರ್ಪಾಡು ಚಿಕ್ಕಮ್ಮ (ಚಿಕ್ಕ+ಅಮ್ಮ), ಸಣ್ಣಕ್ಕಿ (ಸಣ್ಣ+ಅಕ್ಕಿ) ಮೊದಲಾದ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

(2) 2.2.2ರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿರುವ (ತೆರೆಯುಲಿಗಳ ಮೊದಲು ಬಂದ ಮುಚ್ಚುಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು (ಇಲ್ಲಿ ನ್, ಣ್, ಲ್, ಮತ್ತು ಳ್ ಮುಚ್ಚುಲಿಗಳು) ಇಮ್ಮಡಿಯಾಗುವ) ಮಾರ್ಪಾಡು ಮುನ್ನರಿವು, ತಣ್ಣೆಲರು, ನಲ್ಲುಣಿಸು, ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ ಮೊದಲಾದ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

(3) 2.2.4ರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿರುವ (ಕೆಲವು ಪದಗಳ ಮತ್ತು ಬೇರುಗಳ (ಇಲ್ಲಿ ಪೇರ್/ಹೇರ್, ಕೇಸು, ಕಾರ್, ಮಾರ್, ಕೀಳ್, ಓರ್, ಈರ್, ಮತ್ತು ಮೂರ್ ಎಂಬವುಗಳ) ಉದ್ದ ತೆರೆಯುಲಿ ಅವುಗಳ ಬಳಿಕ ಮುಚ್ಚುಲಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲಾಗುವ ಪದ ಬಂದಾಗ ಗಿಡ್ಡ ತೆರೆಯುಲಿಯಾಗುವ) ಮಾರ್ಪಾಡು ಪೆರ್ಕತೆ, ಹೆಗ್ಗತ್ತಲೆ, ಕಿಸುಗಲ್ಲು, ಕಗ್ಗಪ್ಪು, ಮರುನುಡಿ, ಕಿಳ್ಪೊಡೆ, ಒಕ್ಕಟ್ಟು, ಇಕ್ಕಣ್ಣ, ಮುಕ್ಕಾಲಿ ಮೊದಲಾದ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

2. ಪದಗಳ ಇಟ್ಟಳ: ಹೆಸರುಪದಗಳು / 183

ಇದಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಹೊರಪಡಿಕೆಗಳೂ ಇವೆ: ಮಾರ್ಕಟ್ಟು, ಮಾರ್ಕಿಡಿ, ಮಾರ್ತಲೆ, ಮಾರ್ನುಡಿ, ಮಾರ್ಪಡೆ, ಮಾರ್ಪೊಳಪು, ಮಾರ್ಪಟ್ಟೆ, ಮಾರ್ಪಡ್ಡಿ, ಮಾರ್ಬಲ, ಮಾರ್ಮುಗಿಲು ಮತ್ತು ಮಾರ್ಮುನಿಸು ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರ್ ಪದದ ಉದ್ದ ತೆರೆಯುಲಿ ಗಿಡ್ಡವಾಗದೆ ಉಳಿದಿದೆ; ಮರುಎಣಿಕೆ ಪದದಲ್ಲಿ ಮಾರ್ ಪದದ ಬಳಿಕ ತೆರೆಯುಲಿ ಬಂದಿರುವಲ್ಲೂ ಉದ್ದ ಅಕಾರವಿರುವ ಮಾರ್ ಪದದ ಬದಲು ಗಿಡ್ಡ ಅಕಾರವಿರುವ ಮರು ಪದದ ಬಳಕೆಯಾಗಿದೆ; ಮತ್ತು, ಕೀಳ್ತುಟಿ ಪದದಲ್ಲಿ ಕೀಳ್ ಪದದ ಉದ್ದ ತೆರೆಯುಲಿ ಗಿಡ್ಡವಾಗಿಲ್ಲ.

(4) 2.2.6ರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿರುವ (ಮುಚ್ಚುಲಿಗಳ ಮೊದಲು ಬರುವ ರಕಾರ ಅವುಗಳ ರೂಪವನ್ನೇ ಪಡೆಯುವ) ಮಾರ್ಪಾಡು ಓರ್+ಕಟ್ಟು>ಒಕ್ಕಟ್ಟು, ಈರ್+ ಬಗೆ>ಇಬ್ಬಗೆ, ಹೇರ್+ಜೇನು>ಹೆಜ್ಜೇನು ಮೂರ್+ಪುರಿ>ಮುಪ್ಪುರಿ, ಮೊದಲಾದ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

(5) 2.2.7ರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿರುವ (ಮುಚ್ಚುಲಿಗಳ ಮೊದಲು ಬರುವ ಮೂಗುಲಿಗಳು ಅವುಗಳ ಜಾಗಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗುವ) ಮಾರ್ಪಾಡು ಮುನ್+ ಕಯ್>ಮುಂಗಯ್, ಮುನ್+ತಡೆ> ಮುಂತಡೆ, ಹಿನ್+ಬರಹ>ಹಿಂಬರಹ, ಹಿನ್+ಮಡಿ>ಹಿಮ್ಮಡಿ ಮೊದಲಾದ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಮುನ್ಮಾತು, ಮುನ್ಬೇಡಿಕೆ, ಮುನ್ಸವಿಹ, ಮುನ್ಗಾಪು, ಮುನ್ಕಾಣ್ಕೆ, ಮುನ್ಕೋರಿಕೆ, ಮುನ್ಪಗಲು ಎಂಬವು ಇದಕ್ಕೆ ಹೊರಪಡಿಕೆಗಳಾಗಿವೆ.

ಮುನ್+ಚೂಣಿ>ಮುಂಚೂಣಿ,

(6) 2.2.8ರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿರುವ (ತೆರೆಯುಲಿಗಳ ಮೊದಲು ಬರುವ ಕಡು, ನಡು, ಮತ್ತು ನಿಡು ಪದಗಳ ಡಕಾರ ಟ್್ಟ ಎಂದಾಗುವುದು ಮತ್ತು ಕಿರು ಪದದ ರಕಾರ ತ್್ತ ಎಂದಾಗುವ) ಮಾರ್ಪಾಡು ಕಟ್ಟೆಸಕ, ನಟ್ಟಡವಿ, ನಿಟ್ಟುಸಿರು, ಕಿತ್ತೋಲೆ ಮೊದಲಾದ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

(7) 2.2.9ರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿರುವ (ತೆರೆಯುಲಿಗಳ ಬಳಿಕ, ಮತ್ತು ಯ್, ರ್, ಲ್, ಳ್, ಮತ್ತು ಮೂಗುಲಿಗಳ ಬಳಿಕ ಕಕಾರ ಗಕಾರವಾಗುವ, ಮತ್ತು ತಕಾರ ಪೆರ್ದೆರೆ, ದಕಾರವಾಗುವ) ಒಳ್ದೊಡುಗೆ, ಕೆಂದಲೆ, ತಣ್ಗೊಳ ಮೊದಲಾದ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳು ತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಹಲವು ಹೊರಪಡಿಕೆಗಳಿದ್ದು, ಅವನ್ನಿಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಿಮಾಡಿಲ್ಲ.

ನರುದಂಬುಲ,

ಮಾರ್ಪಾಡು

ಕಡೆಗಣ್ಣು,

(8) ಇದಲ್ಲದೆ, ಕೇಸು ಪದದ ಉದ್ದ ತೆರೆಯುಲಿ ಕಿಸುಗಣ್ಣು, ಕಿಸು ಗಲ್ಲು, ಕಿಸುಕುಳ, ಕಿಸುವಲಗೆ, ಕಿಸುವೊನಲು ಮತ್ತು ಕಿಸುವೊನ್ನು ಪದ ಗಳಲ್ಲಿ ಗಿಡ್ಡ ತೆರೆಯುಲಿಯಾಗಿ (ಎಕಾರವಾಗಿ) ಬದಲಾಗಿದೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಇಕಾರವಾಗಿಯೂ ಬದಲಾಗಿದೆ. ಇಂತಹದೇ ಎಕಾರ ಇಕಾರವಾಗುವ ಮಾರ್ಪಾಡು ಬಿಳಿ ಪದದಲ್ಲೂ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ.

184 / ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ (2) ಎಸಕಪರಿಚೆಗಳ ಬಳಕೆ ಜೋಡುಪದಗಳ ಮೊದಲನೆಯ ಪದವಾಗಿ ಎಸಕಪರಿಚೆಯೊಂದನ್ನು ಬಳಸಿರು ವಲ್ಲಿಯೂ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಇಟ್ಟಳಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ; ಹೆಚ್ಚಿನೆಡೆ ಗಳಲ್ಲೂ ಎಸಕಪರಿಚೆ ಅದರ ಬಳಿಕ ಬಂದಿರುವ ಹೆಸರುಪದದ ಹರವನ್ನು ಕಡಿಮೆಮಾಡುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಅದು ಒಂದು ಎಸಕಪದವನ್ನು ಬಳಸಿ ಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಕೆಲವು ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಹರವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಬದಲು, ಅದು ಹೆಸರುಪದದ ಒಡೆತವೊಂದನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ನಡುಬೆರಳು ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವ ನಡು ಪರಿಚೆಪದ ಬೆರಳು ಪದದ ಹರವನ್ನು (ಇರು ಎಸಕಪದದ ಮೂಲಕ) ಕಡಿಮೆ ಮಾಡು ತ್ತದೆ: ಹಲವು (ಅಯ್ದು) ಬೆರಳುಗಳಲ್ಲಿ ನಡುವೆ ಇರುವಂತಹದುಐ ನಡು ಬೆರಳು; ಆದರೆ, ನಡುಹಗಲು ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವ ನಡು ಪರಿಚೆಪದ ಆ ರೀತಿ ಹಗಲು ಪದದ ಹರವನ್ನು ಕಡಿಮೆಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ; ಯಾಕೆಂದರೆ, ಅದು ಹಲವು ಹಗಲುಗಳಲ್ಲಿ ನಡುವಿನದನ್ನು ಹೆಸರಿಸುವ ಬದಲು, ಹಗಲಿನ ನಡುಬಾಗವನ್ನು ಹೆಸರಿಸುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಪರಿಚೆಪದವನ್ನು ಹಗಲು ಪದದ ಒಡೆತಕ್ಕಾಗಿ (ಹಗಲಿನ ಒಂದು ಬಾಗವನ್ನು ತಿಳಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ) ಬಳಸಲಾಗಿದೆ.

ಕೆಲವು ಜೋಡುಪದಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಹುರುಳುಗಳೂ ಕಾಣಿಸಿ ಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಹಿಂಗಾಲು ಪದ ನಾಲ್ಕು ಕಾಲಿರುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಕುರಿತಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾದಾಗ (ದನದ ಹಿಂಗಾಲು) ಹಿಂದಿನ ಕಾಲನ್ನು ಹೆಸರಿಸ ಬಲ್ಲುದು; ಆದರೆ, ಎರಡು ಕಾಲಿರುವ ಜನರ ಕುರಿತಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾದಾಗ (ಆತನ ಹಿಂಗಾಲು) ಕಾಲಿನ ಹಿಂಬಾಗವನ್ನು ಮಾತ್ರವೇ ಹೆಸರಿಸಬಲ್ಲುದು.

ಇಂತಹವೇ ಎರಡೆರಡು ಹುರುಳುಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗಬಲ್ಲ ಬೇರೆ ಕೆಲವು

ಪರಿಚೆಜೋಡುಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ:

ಪರಿಚೆಜೋಡು ಹರವನ್ನು ಕಡಿಮೆ

ಹಿನ್ನಾಡು ಮುಂಗಾಲು ನಟ್ಟವನೆ

ಮಾಡುವ ಹುರುಳು
ಹಿಂದುಗಡೆ ಇರುವ ನಾಡು' ಮುಂದಿನ ಕಾಲು’ `ನಡುವಿನ ಮನೆ’

ಒಡೆತವನ್ನು ಬಳಸುವ ಹುರುಳು ನಾಡಿನ ಹಿಂಬಾಗ' ಕಾಲಿನ ಮುಂಬಾಗ’ `ಮನೆಯ ನಡುಬಾಗ’

ಇಂತಹ ಜೋಡುಪದಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗಬಲ್ಲ ಎಸಕಪರಿಚೆಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಪಟ್ಟಿಮಾಡಲಾಗಿದೆ; ಇವೆಲ್ಲವೂ ಜಾಗ ಇಲ್ಲವೇ ಹೊತ್ತನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಎಸಕ ಪರಿಚೆಗಳು ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು. ಈ ಎಸಕಪರಿಚೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಉಂಟುಮಾಡಿರುವ ಜೋಡುಪದಗಳನ್ನು, ಅವು ಕೊಡುವ `ಹರವನ್ನು ಕಡಿಮೆ

2. ಪದಗಳ ಇಟ್ಟಳ: ಹೆಸರುಪದಗಳು / 185

ಮಾಡುವುದು’ ಇಲ್ಲವೇ `ಒಡೆತವನ್ನು ಬಳಸುವುದು’ ಎಂಬ ಎರಡು ಹುರುಳು ಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ, ಎರಡು ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ಅಣಿಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ:

(1) PÀqÉ:

(ಕ) ಹರವನ್ನು ಕಡಿಮೆಮಾಡುವವು: ಕಡೆನುಡಿ ಕಡೆಗೂಸು

ಕಡೆಹಲ್ಲು
ಕಡೆಗೋಡಿ

ಕಡೆಗಾಲ
ಕಡೆನೋಟ

ಕಡೆಗೀಲು
ಕಡೆಹುಟ್ಟು

(ಚ) ಒಡೆತವನ್ನು ಬಳಸುವವು: ಕಡೆಮುಗಿಲು ಕಡೆಗಣ್ಣು ಕಡೆವಾಯಿ ಕಡೆವಳ್ಳಿ

ಕಡೆಹಗಲು ಕಡೆಸೆರಗು

ಕಡೆಗೆನ್ನೆ

(2) ಮುನ್:

(ಕ) ಹರವನ್ನು ಕಡಿಮೆಮಾಡುವವು: ಮುಂಗಡ ಮುಂಬದಿ ಮುಂಜೂರು ಮುನ್ಮಾತು ಮುನ್ನರಿವು ಮುನ್ನೆಲ

ಮುಂಗಾರು ಮುಂಬೊತ್ತು ಮುಂದಾಳು ಮುನ್ಕಾಣ್ಕೆ ಮುನ್ನೋಟ ಮುನ್ನೊಟ್ಟು

ಮುಂಗಟ್ಟೆ
ಮುಂಚೂಣಿ ಮುಂಗಡೆ
ಮುನ್ಕಾಪು ಮುನ್ನಳುಕು ಮುಂಗುರುಳು

ಮುಂದೊಟ್ಟಿ ಮುಂತಡೆ ಮುನ್ಬೇಡಿಕೆ ಮುನ್ನಡೆ ಮುನ್ನುಡಿ

(ಚ) ಒಡೆತವನ್ನು ಬಳಸುವವು: ಮುಂಗತ್ತಲು ಮುಂಕತೆ
ಮುಂಗಯ್ ಮುಂಬೆಳಗು

ಮುಂಗೊರಲು ಮುನ್ನಡಿ

ಮುಂಗಂದಾಯ ಮುಂದೊಂಡೆ ಮುನ್ನಿರುಳು

ಮುಂಗಾಲು ಮುಂಬಗಲು ಮುನ್ಪಗಲು

(3) »£ï:

(ಕ) ಹರವನ್ನು ಕಡಿಮೆಮಾಡುವವು: »AUÀqÉ ಹಿಂದೇಟು

ಹಿನ್ನೀರು
ಹಿಂಬರಹ

ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಹಿಮ್ಮೇಳ

»AzÉgÀ ಹಿಂಗಾಲು

(ಚ) ಒಡೆತವನ್ನು ಬಳಸುವವು: ಹಿಂಗಾಲು
ಹಿನ್ನಾಡು ಹಿಮ್ಮಡಿ
ಹಿತ್ತಿಲು

ಹಿಂಗತ್ತಲೆ ಹಿಂಗತ್ತು

ಹಿಂದಲೆ

(4) M¼À:

(ಕ) ಹರವನ್ನು ಕಡಿಮೆಮಾಡುವವು: ಒಳಗುಟ್ಟು ಒಳನುಡಿ

ಒಳಗುಂಪು ಒಳನೋಟ

ಒಳಜಗಳ
ಒಳಪಸೆ

ಒಳತೊಗಟೆ ಒಳಳುಕು

186 / ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ

M¼À¦r ಒಳಳತೆ ಒಳಕೋಟೆ

ಒಳಬಳಗ
ಒಳಹರಿಕೆ

ಒಳಬಾಗಿಲು ಒಳಸಂಚು

ಒಳಹಾದಿ ಒಳಬಾಗು

(ಚ) ಒಡೆತವನ್ನು ಬಳಸುವವು: ಒಳಗಣ್ಣು
M¼ÀV« ಒಳದವಡೆ ಒಳಕಯ್

(5) ನಡು:

ಒಳಗುಡಿ

ಒಳನಾಡು

(ಕ) ಹರವನ್ನು ಕಡಿಮೆಮಾಡುವವು: ನಡುಕಟ್ಟೆ ನಡುನೆಲೆ ನಡುಮನೆ ನಟ್ಟಾಲಿ ನಡುಬೆರಳು

ನಡುಗಡ್ಡೆ
ನಡುಹಲ್ಲು ನಡುಗೊಂಬು ನಟ್ಟೆಲುಬು ನಡುದಟ್ಟಿ

ನಡುಗಂಬ
ನಡುಬಲೆ
ನಡುತೊಟ್ಟಿ ನಡುತೂತು ನಡುಹರೆಯ

ನಡುದಾರಿ ನಡುಹಾಳೆ ನಡುತೂಬು ನಡುದಾರ

(ಚ) ಒಡೆತವನ್ನು ಬಳಸುವವು: ನಡುಬೀದಿ ನಡುಕಿವಿ ನಟ್ಟಿರುಳು
ನಟ್ಟಡವಿ ನಡುಗೊರಳು ನಡುಗುಡ್ಡ

ನಡುಮನೆ
ನಡುನೊಸಲು ನಡುಗಡಲು

ನಡುಹಗಲು ನಡುಹೊಳೆ ನಡುನಾಡು

(6) ಹೊರ:

(ಕ) ಹರವನ್ನು ಕಡಿಮೆಮಾಡುವವು: ಹೊರಅಂಗಿ ಹೊರಊಟ ಹೊರಸುತ್ತು ಹೊರಮನೆ (ಚ) ಒಡೆತವನ್ನು ಬಳಸುವವು: ಹೊರಮಯ್

(7) ಮೇಲ್:

(ಕ) ಹರವನ್ನು ಕಡಿಮೆಮಾಡುವವು: ಮೇಲುಕಾಲುವೆ ಮೇಲಂಗಿ ಮೇಲಾಳು ಮೇಲಾಟ

ಹೊರದಾರಿ

ಹೊರಬಾಗಿಲು

ಮೇಲುದಾರಿ ಮೇಲ್ಕಟ್ಟು

ಮೇಲಚ್ಚು ಮೇಲ್ಕೆರ್ಪು

(ಚ) ಒಡೆತವನ್ನು ಬಳಸುವವು: ಮೇಲ್ಬಾನು ಮೇಲಡಿ

ಮೇಲ್ಮಿದುಳು

(8) ಕೊನೆ:

(ಕ) ಹರವನ್ನು ಕಡಿಮೆಮಾಡುವವು: ಕೊನೆಬರಹ

(ಚ) ಒಡೆತವನ್ನು ಬಳಸುವವು: ಕೊನೆಗಣ್ಣು

ಕೊನೆವುಗುರು

2. ಪದಗಳ ಇಟ್ಟಳ: ಹೆಸರುಪದಗಳು / 187

(9) ºÉqÀ:

(ಕ) ಹರವನ್ನು ಕಡಿಮೆಮಾಡುವವು: ಹೆಡಗುಡಿ

(10) vÀÄ¢:

(ಚ) ಒಡೆತವನ್ನು ಬಳಸುವವು: ಹೆಡಕಯ್
ಹೆಡತಲೆ

ಹೆಡಕಾಲು

(ಕ) ಹರವನ್ನು ಕಡಿಮೆಮಾಡುವವು: ತುದಿನೆಡಿಗೆ

(ಚ) ಒಡೆತವನ್ನು ಬಳಸುವವು: ತುದಿಬೆರಳು

ತುದಿಗಾಲು

(11) PÀÄr:

(ಕ) ಹರವನ್ನು ಕಡಿಮೆಮಾಡುವವು: ಕುಡಿನೋಟ ಕುಡಿಮಿಂಚು ಕುಡಿಬೆಳಗು

ಕುಡಿವೆಳಗು ಕುಡಿಮೀಸೆ

(ಚ) ಒಡೆತವನ್ನು ಬಳಸುವವು: ಕುಡಿಬೆರಳು ಕುಡಿನಾಲಿಗೆ ಕುಡಿಬಾಲ

ಕುಡಿದಾಡೆ ಕುಡಿಗಣ್ಣು

(12) ಕೆಳ (ಕಿಳ್-ಕೀಳ್):

(ಕ) ಹರವನ್ನು ಕಡಿಮೆಮಾಡುವವು: ಕೆಳದವಡೆ ಕೆಳಬೆಳಕು ಕೀಳಾಳು

ಕೆಳದುಟಿ
ಕೀಳರಿಮೆ
ಕೀಳುಮಾತು

(ಚ) ಒಡೆತವನ್ನು ಬಳಸುವವು: ಕೆಳಹೊಟ್ಟೆ ಕಿಳ್ದಾಳಿಗೆ
ಕಿಳ್ಪೊಡೆ

ಕೆಳಮಯ್ ಕೆಳನಾಲಿಗೆ

ಅಳವಿಯನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಎಸಕಪರಿಚೆಗಳು ಬಂದಿರುವಲ್ಲಿ ಈ ಹರವು ಮತ್ತು ಕೆಳಗೆ

ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು

ಒಡೆತಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಜೋಡುಪದಗಳಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸಬಹುದು:

ನಸುಗತ್ತಲೆ ಕೊರೆಯಕ್ಕಿ ಸೀರುಸಿರಿ

ನಸುಗೆಂಪು ಕೊರೆಸಂಬಳ ಹಿಡಿಸೂಡಿ

ನಸುಗಾಳಿ
ಕೊರೆಯುಸಿರು ಹಿಡಿಹುಲ್ಲು

ನಸುನಗೆ ಸೀರುಚೆಕ್ಕೆ ತುಸುನಗು

ಸೇರಿಕೆಯ ಹೊರಪಡಿಕೆಗಳು ಎಸಕಪರಿಚೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿರುವ ಜೋಡುಪದಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ಸೇರಿಕೆಯ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ; ಇವನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಪಟ್ಟಿಮಾಡಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಅವಕ್ಕಿರುವ ಹೊರಪಡಿಕೆಗಳನ್ನೂ ಕೆಳಗೆ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ:

(1) 2.2.1ರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿರುವ (ಪದಗಳ ಕೊನೆಯ ತೆರೆಯುಲಿ ಅದರ ಬಳಿಕ ತೆರೆಯುಲಿ ಬಂದಾಗ ಬಿದ್ದುಹೋಗುವುದೆಂಬ) ಮಾರ್ಪಾಡನ್ನು ಒಳಳತೆ, ಒಳಳುಕು, ಸೀರುಸಿರಿ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು; ಇಕಾರ ಇಲ್ಲವೇ ಎಕಾರ ಗಳು ಬಿದ್ದುಹೋಗದೆ ಅವುಗಳ ಬಳಿಕ ಯಕಾರ ಬರುವುದನ್ನು ಕೊರೆಯಕ್ಕಿ

188 / ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ ಮತ್ತು ಕುಡಿಯಳ್ಳೆ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು; ಹೊರ ಪದದ ಬಳಿಕ ತೆರೆ ಯುಲಿ ಬಂದಾಗ ಅದರ ಕೊನೆಯ ಅಕಾರ ಬಿದ್ದುಹೋಗದೆ ಉಳಿಯುವುದನ್ನು ಹೊರಊಟ, ಹೊರಉಸುರು, ಹೊರಅಂಗಿ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಈ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ತೆರೆಯುಲಿಗಳು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದು, ಸೇರಿಕೆಯ ಮಾರ್ಪಾಡು ನಡೆದಿಲ್ಲ.

(2) 2.2.2ರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿರುವ (ಪದಗಳ ಕೊನೆಯ ಮುಚ್ಚುಲಿ (ಇಲ್ಲಿ ನಕಾರ ಮಾತ್ರ) ಅದರ ಬಳಿಕ ತೆರೆಯುಲಿ ಬಂದಾಗ ಇಮ್ಮಡಿಯಾಗುವ) ಮಾರ್ಪಾಡನ್ನು ಮುನ್ನಡಿ, ಮುನ್ನಿರುಳು ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು.

(3) 2.2.4ರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿರುವ (ಕೀಳ್ ಪದದ ಬಳಿಕ ಮುಚ್ಚುಲಿ ಬಂದಾಗ ಅದರ ಉದ್ದ ತೆರೆಯುಲಿ ಗಿಡ್ಡವಾಗುವ) ಮಾರ್ಪಾಡನ್ನು ಕಿಳ್ದಾಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಕಿಳ್ಪೊಡೆ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು.

(4) 2.2.7ರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿರುವ (ಮುಚ್ಚುಲಿಗಳ ಮೊದಲು ಬರುವ ಮೂಗುಲಿ (ಇಲ್ಲಿ ನಕಾರ ಮಾತ್ರ) ಅದರ ಬಳಿಕ ಬಂದ ಮುಚ್ಚುಲಿಯ ಜಾಗಕ್ಕೆ ಮಾರ್ಪಾಡನ್ನು ಮುಂಗಾರು, ಹಿಮ್ಮೇಳ, ಹಿಂಬರಹ ಬದಲಾಗುವ) ಮೊದಲಾದ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು; ಈ ಮಾರ್ಪಾಡಿಗೆ ಮುನ್ಮಾತು, ಮುನ್ಕಾಪು, ಮುನ್ಬೇಡಿಕೆ, ಮತ್ತು ಮುನ್ಕಾಣ್ಕೆ ಎಂಬವು ಹೊರಪಡಿಕೆಗಳು.

(5) 2.2.8ರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿರುವ (ತೆರೆಯುಲಿಗಳ ಮೊದಲು ಬರುವ ಡ
ಎಂಬುದು ಟ್್ಟ ಎಂದಾಗುವ) ಮಾರ್ಪಾಡನ್ನು (ಇಲ್ಲಿ ನಡು ಎಂಬ ಪದದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ) ನಟ್ಟೆಲುಬು, ನಟ್ಟಿರುಳು ಮೊದಲಾದ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು.

(6) 2.2.9ರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿರುವ (ತೆರೆಯುಲಿ, ಲ್, ಳ್, ಮತ್ತು ಮೂಗುಲಿಗಳ ಬಳಿಕ ಬರುವ ಕಕಾರ-ತಕಾರಗಳು ಗಕಾರ-ದಕಾರಗಳಾಗುವ) ಮಾರ್ಪಾಡನ್ನು ಕಡೆಗಾಲ, ಮುಂಗಡ, ಕಿಳ್ದಾಳಿಗೆ, ಒಳಗಿವಿ, ಹಿಂದೆರ ಮೊದಲಾದ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಇದಕ್ಕೆ ಹೊರಪಡಿಕೆಗಳೂ ಹಲವಿವೆ ಯೆಂಬುದನ್ನು ಹೆಡಕಯ್, ನಡುಕಿವಿ, ಹೆಡತಲೆ, ನಡುತೊಟ್ಟಿ, ಕಿಳ್ಪೊಡೆ ಮೊದಲಾದ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು.

(7) 2.2.10ರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿರುವ (ತೆರೆಯುಲಿಯ ಬಳಿಕ ಬರುವ ಹ್(ಪ್), ಬ್, ಮತ್ತು ಮ್ ಮುಚ್ಚುಲಿಗಳು ವಕಾರವಾಗುವ) ಮಾರ್ಪಾಡನ್ನು ನಡು ವಗಲು, ಕಡೆವಾಯಿ, ನಡುವನೆ ಮೊದಲಾದ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು; ಇದಕ್ಕೂ ಕಡೆಹುಟ್ಟು, ನಡುಮನೆ, ಕುಡಿಬೆರಳು ಮೊದಲಾದ ಹೊರ ಪಡಿಕೆಗಳಿವೆ.

2. ಪದಗಳ ಇಟ್ಟಳ: ಹೆಸರುಪದಗಳು / 189

2.5.6 ಬೇರೆ ಬಗೆಯ ಜೋಡುಪದಗಳು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜೋಡುಪದಗಳನ್ನೂ ಮೇಲೆ ವಿವರಿಸಿ ದಂತಹ ಹೆಸರುಜೋಡು, ಎಸಕಜೋಡು ಮತ್ತು ಪರಿಚೆಜೋಡು ಎಂಬ ಮೂರು ಬಗೆಯ ಇಟ್ಟಳಗಳಲ್ಲಿ ಗುಂಪಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ, ಬೇರೆ ಕೆಲವು ಬಗೆಯ ಜೋಡುಪದಗಳೂ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.

(1) ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಜೋಡುಪದಗಳಲ್ಲಿ ಬರುವ ಎರಡು ಹೆಸರು ಪದಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಪದದಿಂದ ಜೋಡಿಸಿರುವ ಹಾಗೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ (ಕಸ ಮತ್ತು ಕಡ್ಡಿ - ಕಸಕಡ್ಡಿ; ಹಸಿ ಮತ್ತು ಬಿಸಿ ಹಸಿಬಿಸಿ; ಗೊತ್ತು ಮತ್ತು ಗುರಿb- ಗೊತ್ತುಗುರಿ):

ಅಚ್ಚುಮೆಚ್ಚು ಅಪ್ಪಟೆಚಪ್ಪಟೆ ಉಬ್ಬುತಗ್ಗು ಓದುಬರಹ
ಕಲ್ಲುಮುಳ್ಳು
ಕುಂದುಕೊರತೆ VqÀUÀAn
ತಿಂಡಿತಿನಸು ನುಚ್ಚುನೂರು ಮಕ್ಕಳುಮರಿ ಸಂದಿಗೊಂದಿ ಸೊಪ್ಪುಸದೆ

ಅಡ್ಡಗಲ

CqÉvÀqÉ
ಉಡುಗೆತೊಡುಗೆ ಉಡುಪುತೊಡುಪು ಎಡರುತೊಡರು ಓರೆಕೋರೆ
ಕಸಕಡ್ಡಿ
ಕೋಟೆಕೊತ್ತಳ ಗೊತ್ತುಗುರಿ ತೆಪ್ಪತೇರು ನೂಕುನುಗ್ಗಲು ಮಾತುಕತೆ ಸಾವುನೋವು ಹಣಕಾಸು

ಏರುತಗ್ಗು ಕಲ್ಲುಮಣ್ಣು ಕುಟ್ಟಿದೊಣ್ಣೆ ಗಂಟುಮೂಟೆ ತಗ್ಗುಮುಗ್ಗು ನಾರುಬೇರು ನೆರೆಕರೆ ಮುಚ್ಚುಮರೆ ಸುತ್ತುಮುತ್ತು ಹರುಕುಮುರುಕು

ಮೇಲೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಜೋಡುಪದಗಳಲ್ಲಿ ಅಪ್ಪಟೆಚಪ್ಪಟೆ, ಉಡುಗೆ ತೊಡುಗೆ, ಉಡುಪುತೊಡುಪು, ಗೊತ್ತುಗುರಿ, ಸಂದಿಗೊಂದಿ, ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸು ಎಂಬವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುಕಡಿಮೆ ಒಂದೇ ಹುರುಳಿನ ಎರಡು ಪದ ಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ; ಹಾಗಿದ್ದರೂ ಇವನ್ನು ಮತ್ತು ಪದದ ಮೂಲಕ ಸೇರಿಸ ಬಲ್ಲೆವು.

(2) ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಬೇರೆ ಕೆಲವು ಜೋಡುಪದಗಳಲ್ಲಿ ಹುರುಳಿರುವ ಪದದೊಂದಿಗೆ ಅಂತಹದೇ ಉಲಿಯನ್ನು ಕೊಡುವ ಹುರುಳಿಲ್ಲದ ಪದ ವೊಂದನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ:

ಅಜ್ಜುಗುಜ್ಜು ಎದುರುಬದುರು

ಅಡ್ಡಾದಿಡ್ಡಿ ಏರುಪೇರು

CgɧgÉ ಚಲ್ಲಾಪಿಲ್ಲಿ

190 / ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ ತತ್ತರಬಿತ್ತರ ನಜ್ಜುಗುಜ್ಜು ಮುಪ್ಪುಚಿಪ್ಪು

ತಳಕುಪಳಕು ಬಟ್ಟೆಬರೆ
ಹಣ್ಣುಹಂಪಲು

ತಾರುಮಾರು ಬಡಬಗ್ಗರು

(3) ಹುರುಳಿಲ್ಲದಂತಹ ಪದವೊಂದನ್ನು ಎರಡನೆಯ ಪದವಾಗಿ ಬಳಸಲು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಟ್ಟಲೆಯೂ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಪದವೊಂದನ್ನು ಹಿಂಪುಟಿಸುವ ಇನ್ನೊಂದು ಪದವನ್ನು ಅದರೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಸಿ ಬಳಸಲಾಗು ತ್ತದೆ. ಕಲ್ಲುಗಿಲ್ಲು, ಓದುಗೀದು, ಗೊತ್ತುಗಿತ್ತು, ಕಸಗಿಸ ಮೊದಲಾದುವನ್ನು ಇದಕ್ಕೆ ಎತ್ತುಗೆಯಾಗಿ ಕೊಡಬಹುದು.

ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡನೆಯ ಪದವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಲು, ಮೊದಲನೆಯ ಪದದ ಮೊದಲನೆಯ ಬರಿಗೆಕಂತೆಯ ಬದಲು ಗಿ ಇಲ್ಲವೇ ಗೀ ಎಂಬುದನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ: ಮೊದಲನೆಯ ಬರಿಗೆಕಂತೆಯಲ್ಲಿ ಗಿಡ್ಡ ತೆರೆಯುಲಿಯಿದ್ದರೆ ಗಿ ಎಂಬುದು ಬರುತ್ತದೆ (ಹಲ್ಲಿಗಿಲ್ಲಿ, ಒಂಟೆಗಿಂಟೆ, ಮಳೆಗಿಳೆ), ಮತ್ತು ಉದ್ದ ತೆರೆಯುಲಿಯಿದ್ದರೆ ಗೀ ಎಂಬುದು ಬರುತ್ತದೆ (ಆನೆಗೀನೆ, ದೂರು ಗೀರು, ಹಾವುಗೀವು).

ಜೋಡುಪದಗಳ ಇಟ್ಟಳವನ್ನು ಈ ರೀತಿ ಒಂದು ಕಟ್ಟಲೆಯ ಮೂಲಕ ವಿವರಿಸಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ; ಹಾಗಾಗಿ, ಗಿ ಇಲ್ಲವೇ ಗೀ ಎಂಬುದನ್ನು ಬಳಸಿ ಉಂಟುಮಾಡಿದ ಇಂತಹ ಪದಗಳನ್ನು ಬೇರೊಂದು ಬಗೆಯ ಜೋಡು ಪದಗಳೆಂದು ಕರೆಯುವುದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಪದರೂಪಗಳೆಂದು ಇಲ್ಲವೇ ಪದಕಂತೆ ಗಳೆಂದು ಕರೆಯುವುದೇ ಒಳ್ಳೆಯದು.

(4) ಒಂದೇ ಪದವನ್ನು ಎರಡು ಬಾರಿ ಬಳಸುವ ಮೂಲಕ, ಅದರ ಮೇಲೆ ಒತ್ತುಕೊಡುವ ಹೊಲಬು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ; ಕೆಲವು ಜೋಡುಪದಗಳೂ ಈ ಹೊಲಬಿನ ಮೂಲಕ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿವೆ; ಇಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೇ ಬಾರಿ ಬಂದ ಪದ ಅಡಗಗೊಂಡು ಎರಡನೆಯದಕ್ಕೆ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳು ತ್ತದೆ. ಕಟ್ಟಕಡೆ (ಕಡೆ>ಕಟ್ಟ), ತುತ್ತತುದಿ (ತುದಿ>ತುತ್ತ), ತುತ್ತುಮುರು (ತುಮುರು>ತುತ್) ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಹೊಲಬನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.

(5) ಇಲ್ಲ ಪದಕ್ಕೆ ಇ ಇಲ್ಲವೇ ಅ ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಉಂಟುಮಾಡಿರುವ ಇಲಿ ಇಲ್ಲವೇ ಇಲ ಪದವನ್ನು ಕೆಲವು ಹೆಸರುಪದ, ಎಸಕಪದ, ಮತ್ತು ಪರಿಚೆಪದಗಳಿಗೆ ಸೇರಿಸಿ ಅಲ್ಲಗಳೆಯುವ ಹುರುಳಿರುವ ಹೆಸರುಜೋಡುಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಕಣ್ಣು ಹೆಸರುಪದದಿಂದ ಕಣ್ಣಿಲಿ ಕಣ್ಣಿಲ್ಲದವನು' ಎಂಬುದನ್ನು, ತಿಳಿ ಎಸಕಪದದಿಂದ ತಿಳಿವಿಲಿ ತಿಳಿವಿಲ್ಲ ದವನು’ ಎಂಬುದನ್ನು, ಮತ್ತು ಕೂರು ಪರಿಚೆಪದದಿಂದ ಕೂರಿಲಿ `ಹರಿತ ವಲ್ಲದುದು’ ಎಂಬುದನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

2. ಪದಗಳ ಇಟ್ಟಳ: ಹೆಸರುಪದಗಳು / 191

ಇಂತಹ ಕೆಲವು ಪದಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ:

ಹೆಸರುಪದಗಳೊಂದಿಗಿನ ಬಳಕೆ:

ಕಣ್ಣಿಲಿ PÀtÄÚ £ÁtÄ ನಾಣಿಲಿ
ಮಾತು ಮಾತಿಲಿ
ಬರ್ದು

§jÝ®

ಹಲ್ಲು ಹಲ್ಲಿಲಿ ಅಗಿಲು ಅಗಿಲಿಲಿ JªÉ

ಎವೆಯಿಲಿ

ಎಸಕಪದಗಳೊಂದಿಗಿನ ಬಳಕೆ: ಬೆಳಗು ಬೆಳಗಿಲಿ
ತಬ್ಬು

ತಬ್ಬಿಲಿ

Cj w½

Cj«° w½«°

ಪರಿಚೆಪದದೊಂದಿಗಿನ ಬಳಕೆ:

ಕೂರು

PÀÆj°

(6) ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಜೋಡುಪದಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡನೆಯ ಪದವಾಗಿ

ಒಂದು ಎಸಕಪದ ಬಂದಿರುವ ಹಾಗೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ:

ಉಗುರುಸುತ್ತು ಎದೆಗುದಿ
ಎದೆಮುಚ್ಚು ಕಡಲಚಾಚು PÀtÄÚj ಕೆಸರುತಡೆ
ನೆಲಹಾಸು ಬಾನುಲಿ
ಮೂಲೆಕಟ್ಟು

ಇಳಿಜಾರು
ಎಲ್ಲೆಕಟ್ಟು
ಒಡಹುಟ್ಟು ಕಯ್ಪಿಡಿ
ಕಣ್ಕಟ್ಟು
ಕಲ್ಲುಹಾಸು ನೆಲಚಾಚು ಬೆರಳೊತ್ತು ಮೋರೆಕಟ್ಟು

ಎದೆಸೋಲು ಎಲುಮುರುಟು ಒಸಡುಸೋಕು PÀA§¤ ಕಲ್ಲೊತ್ತು ನೀರೊಸರು ಬಂಕೆಯಂಟು ಬೆಳಕುತಡೆ ಸೂಲ್ಮುಲುಕು

ಆದರೆ, ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡನೆಯ ಪದವಾಗಿ ಬಂದಿರುವವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಕ್ಕೂ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಹೆಸರುಪದವಾಗಿಯೂ ಬಳಕೆಯಿದೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಎರಡು ಸುತ್ತು ಸುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಸುತ್ತು ಪದ ಎರಡು ಬಾರಿ ಬಂದಿದ್ದು, ಮೊದಲನೆಯ ಬಾರಿ ಅದು ಒಂದು ಹೆಸರುಪದವಾಗಿ ಬಂದಿದೆ. ಹಾಗಾಗಿ, ಬೇರೆ ಕಡೆಗಳಲ್ಲೂ ಎರಡನೆಯ ಪದ ಹೆಸರುಪದವಾಗಿಯೇ ಬಳಕೆಯಾಗಿದೆ ಯೆಂದು ತಿಳಿಯಬಹುದು.

192 / ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ 2.6 ತಿರುಳು
ಈ ಪಸುಗೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಸರುಪದಗಳ ಇಟ್ಟಳ ಎಂತಹದು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸ ಲಾಗಿದೆ: ಒಟ್ಟಿಸಿದ ಪದಗಳು ಮತ್ತು ಜೋಡುಪದಗಳು ಎಂಬುದಾಗಿ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಇಟ್ಟಳವಿರುವ ಹೆಸರುಪದಗಳು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿವೆ.

ಈ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಪದಗಳ ಇಟ್ಟಳವನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಮೊದಲು, ಅವು ಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸೇರಿಕೆಯ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು ಎಂತಹವು ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ; ಒಟ್ಟು ಹನ್ನೊಂದು ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಿಮಾಡ ¯ÁVzÉ.

ಒಟ್ಟಿಸಿದ ಹೆಸರುಪದಗಳನ್ನು ಎಸಕಪದಗಳಿಗೆ, ಹೆಸರುಪದಗಳಿಗೆ ಇಲ್ಲವೇ ಪರಿಚೆಪದಗಳಿಗೆ ಒಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಉಂಟುಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ; ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಎಂತಹ ಒಟ್ಟುಗಳೆಲ್ಲ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಅವು ಪದಗಳಿಗೆ ಎಂತಹ ಹುರುಳುಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಒಟ್ಟು ಸುಮಾರು 50 ಒಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

ಜೋಡುಪದಗಳನ್ನು ಹೆಸರುಪದಗಳಿಗೆ, ಎಸಕಪದಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಪರಿಚೆ ಪದಗಳಿಗೆ (ಇಲ್ಲವೇ ಪರಿಚೆಬೇರುಗಳಿಗೆ) ಹೆಸರುಪದಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಉಂಟು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಇವನ್ನು ಹೆಸರುಜೋಡು, ಎಸಕಜೋಡು ಮತ್ತು ಪರಿಚೆ ಜೋಡುಗಳೆಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಹೆಸರುಜೋಡುಗಳ ಇಟ್ಟಳವನ್ನು ವಿವರಿಸುವಲ್ಲಿ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಜೋಡಿ ಸಿರುವ ಎರಡು ಹೆಸರುಪದಗಳ ನಡುವೆ ಎಂತಹ ಪತ್ತುಗೆಯಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು, ಮತ್ತು ಅವುಗಳಿಗೆ ಒಳನುಡಿತಗಳನ್ನು ಕೊಡುವಲ್ಲಿ ಎಂತಹ ಎಸಕಪದವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ, ಎರಡು ಬಗೆಯಲ್ಲಿ ಗುಂಪಿಸ ¯ÁVzÉ.

ಎಸಕಜೋಡುಗಳನ್ನು ಗುಂಪಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿಯೂ ಮುಕ್ಯವಾಗಿ (1) ಅವುಗಳ ಮೊದಲನೆಯ ಪದವಾಗಿ ಬಂದ ಎಸಕಪದದ ಹೊತ್ತು ಎಂತಹದು, ಮತ್ತು (2) ಅದಕ್ಕೂ ಹೆಸರುಪದಕ್ಕೂ ನಡುವಿರುವ ಪತ್ತುಗೆಯೆಂತಹದು ಎಂಬ ಎರಡು ಹೊಲಬುಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ.

ಪರಿಚೆಜೋಡುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಸರುಪರಿಚೆ ಮತ್ತು ಎಸಕಪರಿಚೆ ಎಂಬ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಪರಿಚೆಪದಗಳು ಬರಬಲ್ಲುವಾಗಿದ್ದು, ಅವನ್ನವಲಂಬಿಸಿ ಈ ಜೋಡು ಪದಗಳನ್ನು ಗುಂಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಹೆಸರುಪರಿಚೆಗಳು ಹೆಸರುಪದಗಳ ಹರವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ, ಇಲ್ಲವೇ ಹೋಲಿಕೆಯನ್ನು ಬಳಸುವ ಮೂಲಕ, ಗುರುತಿಸುವ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಅವಕ್ಕೆ ನೆರವಾಗಬಲ್ಲುವು ಎಂಬ ವಿಶಯ ವನ್ನೂ ಇಲ್ಲಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.

2. ಪದಗಳ ಇಟ್ಟಳ: ಹೆಸರುಪದಗಳು / 193

ಇದಕ್ಕೆ ಬದಲು, ಎಸಕಪರಿಚೆಗಳು ಹೆಸರುಪದದ ಹರವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ, ಇಲ್ಲವೇ ಒಡೆತವನ್ನು ಬಳಸುವ ಮೂಲಕ ಗುರುತಿಸುವ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಅವಕ್ಕೆ ನೆರವಾಗುತ್ತವೆ; ಈ ಎರಡು ವಿಶಯಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಅವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಗುಂಪಿಸಲಾಗಿದೆ.

English →

Eke →

3. ಪದಗಳ ಇಟ್ಟಳ: ಉಳಿದ ಪದಗಳು

3.1 ಮುನ್ನೋಟ ಹೆಸರುಪದಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟುಗಳ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಜೋಡುಪದ ಗಳ ಬಳಕೆ ಹೇಗೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಹಿಂದಿನ ಪಸುಗೆಯಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸ ಲಾಗಿತ್ತು. ಉಳಿದ ಪದಗಳನ್ನು, ಅದರಲ್ಲೂ ಮುಕ್ಯವಾಗಿ ಎಸಕಪದಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಪರಿಚೆಪದಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಎಂತಹ ಹೊಲಬುಗಳು ಬಳಕೆ ಯಾಗುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಪಸುಗೆಯಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗುವುದು.

3.2 ಎಸಕಪದಗಳ ಇಟ್ಟಳ ಹೆಸರುಪದಗಳ ಹಾಗೆ, ಎಸಕಪದಗಳನ್ನೂ ಇಟ್ಟಳವಿರುವ ಪದಗಳು, ಮತ್ತು ಇಟ್ಟಳವಿಲ್ಲದ ಪದಗಳು ಎಂಬುದಾಗಿ ಎರಡು ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ಒಡೆಯಲು ಬರು ತ್ತದೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಅಳು, ಕೊಡು, ಕಲಿ, ಮರೆ ಮೊದಲಾದ ಹಲವು ಎಸಕ ಪದಗಳಿಗೆ ಒಳಇಟ್ಟಳವಿಲ್ಲ; ಆದರೆ, ಕಳಚು, ಒಣಗು, ದೊರಕು, ಹಂಬಲಿಸು, ಮಾರ್ಪಡು ಮೊದಲಾದ ಬೇರೆ ಹಲವು ಎಸಕಪದಗಳಲ್ಲಿ ಒಳಇಟ್ಟಳವನ್ನು ಕಾಣಲು ಬರುತ್ತದೆ; ಹಾಗಾಗಿ, ಅವನ್ನು ಇಟ್ಟಳವಿರುವ ಪದಗಳೆಂದು ಹೇಳ ಬಹುದು.

ಇಟ್ಟಳವಿರುವ ಎಸಕಪದಗಳಲ್ಲಿಯೂ (1) ಎಸಕಪದ, ಹೆಸರುಪದ, ಇಲ್ಲವೇ ಬೇರೆ ಎಸಕಪದಗಳಿಗೆ ಒಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಉಂಟುಮಾಡಿರುವ ಒಟ್ಟಿಸಿದ ಎಸಕಪದಗಳು, ಮತ್ತು (2) ಹೆಸರುಪದ, ಪರಿಚೆಪದ, ಇಲ್ಲವೇ ಎಸಕಪದಗಳಿಗೆ, ಇಲ್ಲವೇ ಎಸಕಪದಗಳ ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹುರುಳೊಂದನ್ನು ಕೊಡಬಲ್ಲ ಕೆಲವು ಎಸಕಪದಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಉಂಟು ಮಾಡಿರುವ ಕೂಡುಪದಗಳು ಎಂಬುದಾಗಿ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಇಟ್ಟಳವಿರುವ ಎಸಕಪದಗಳು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿವೆ.

3. ಪದಗಳ ಇಟ್ಟಳ: ಉಳಿದ ಪದಗಳು / 195

ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಹಂಬಲಿಸು ಎಸಕಪದವನ್ನು ಹಂಬಲ ಹೆಸರುಪದಕ್ಕೆ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಉಂಟುಮಾಡಿರುವುದರಿಂದ ಅದೊಂದು ಒಟ್ಟಿಸಿದ ಎಸಕಪದ; ಇದಕ್ಕೆ ಬದಲು, ಮಾರ್ಪಡು ಎಸಕಪದವನ್ನು ಮಾರು ಪರಿಚೆಪದಕ್ಕೆ ಪಡು ಎಸಕ ಪದವನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಉಂಟುಮಾಡಿರುವುದರಿಂದ ಅದೊಂದು ಕೂಡುಪದ. ಈ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಎಸಕಪದಗಳಲ್ಲಿ ಎಂತಹ ಇಟ್ಟಳಗಳೆಲ್ಲ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕೆಳಗೆ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.

3.2.1 ಒಟ್ಟಿಸಿದ ಎಸಕಪದಗಳು ಎಸಕಪದಗಳ ಇಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಒಟ್ಟುಗಳು ಹೆಸರುಪದಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಒಟ್ಟುಗಳಿಗಿಂತ ತುಂಬಾ ಕಡಿಮೆ ಇವೆ. ಹೆಸರುಪದಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 50 ಒಟ್ಟುಗಳು ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಾವು ಹಿಂದಿನ ಪಸುಗೆಯಲ್ಲಿ ನೋಡಿರುವೆವು; ಆದರೆ, ಎಸಕಪದಗಳಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು 12 ಒಟ್ಟುಗಳು ಮಾತ್ರ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವೂ ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಒಟ್ಟುಗಳು; ಕು, ಗು, ಚು, ಮತ್ತು ಇಸು ಎಂಬ ನಾಲ್ಕು ಒಟ್ಟುಗಳು ಮಾತ್ರ ತುಸು ಹೆಚ್ಚು ಎಸಕಪದಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಈ ಒಟ್ಟುಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಕೆಳಗೆ ವಿವರವಾಗಿ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ.

3.2.2 ಸೇರಿಕೆಯ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು ಈ ಒಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಎಸಕಪದಗಳಿಗೆ ಸೇರಿಸಿದಾಗ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅವು ಸೇರಿರುವ ಎಸಕಪದಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ಬಗೆಯ ಸೇರಿಕೆಯ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು ನಡೆ ಯುತ್ತವೆ; ಹಿಂದಿನ ಪಸುಗೆಯಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದ ಸೇರಿಕೆಯ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವವು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಕೆಲವು ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳೂ ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ:

ಮೊದಲಾಗುವ ಒಟ್ಟು

2.2.1ರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿರುವ (ಪದಗಳ ಕೊನೆಯ ತೆರೆಯುಲಿ ಅವುಗಳ ಬಳಿಕ ತೆರೆಯುಲಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿದಾಗ ಬಿದ್ದುಹೋಗುವ) ಮಾರ್ಪಾಡು (1) ಇಸು ಒಟ್ಟು ಸೇರಿರುವ ಗುಂಪು-ಗುಂಪಿಸು, ಅಬ್ಬರ- ಅಬ್ಬರಿಸು, ದಟ್ಟ-ದಟ್ಟಿಸು, ಕತ್ತಲೆ-ಕತ್ತಲಿಸು, ಗೊಂದಳಿ-ಗೊಂದಳಿಸು ಮೊದಲಾದ ಹಲವಾರು ಪದಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ;

ಇದಲ್ಲದೆ, (2) ಅರ್ ಒಟ್ಟು ಸೇರಿರುವ ತುಂಡು-ತುಂಡರಿಸು (ತುಂಡು +ಅರ್+ಇಸು), ಮುಗ್ಗು-ಮುಗ್ಗರಿಸು (ಮುಗ್ಗು+ಅರ್+ಇಸು) ಮೊದಲಾದ ಪದಗಳಲ್ಲಿ, (3) ಅಳ್ ಒಟ್ಟು ಸೇರಿರುವ ಬಿಕ್ಕು-ಬಿಕ್ಕಳಿಸು (ಬಿಕ್ಕು+ಅಳ್ +ಇಸು) ಮತ್ತು ಕುಪ್ಪು-ಕುಪ್ಪಳಿಸು ಎಂಬವುಗಳಲ್ಲಿ, (4) ಅಲ್ ಒಟ್ಟು

196 / ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ ಸೇರಿರುವ ಹಿಗ್ಗು-ಹಿಗ್ಗಲಿಸು (ಹಿಗ್ಗು+ಅಲ್+ಇಸು) ಪದದಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು (5) ಇ ಒಟ್ಟು ಸೇರಿರುವ ಕಿಸ-ಕಿಸಿ, ಮೀಟು-ಮಿಡಿ ಮತ್ತು ಸೋರು-ಸುರಿ ಎಂಬವು ಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

2.2.3ರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿರುವ (ಎಸಕಪದಗಳ ಕೊನೆಯ ಎಕಾರ ಮುಚ್ಚುಲಿ ಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲಾಗುವ ಒಟ್ಟು ಸೇರಿದಾಗ ಅಕಾರವಾಗುವ) ಮಾರ್ಪಾಡು (1) ಚು ಒಟ್ಟು ಸೇರಿರುವ ಎರೆ-ಎರಚು, ಕಳೆ-ಕಳಚು ಪದಗಳಲ್ಲಿ, (2) ಗು ಒಟ್ಟು ಸೇರಿರುವ ತೊಲೆ-ತೊಲಗು ಪದದಲ್ಲಿ, (3) ಕು ಒಟ್ಟು ಸೇರಿರುವ ದೊರೆ- ದೊರಕು, ಕಲೆ-ಕಲಕು ಮೊದಲಾದ ಅಯ್ದು ಪದಗಳಲ್ಲಿ, (4) ರು ಒಟ್ಟು ಸೇರಿರುವ ಮೆಡೆ-ಮೆಡರು ಪದದಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು (5) ಹು ಒಟ್ಟು ಸೇರಿರುವ ನೆರೆ-ನೆರಹು ಪದದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

2.2.4ರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿರುವ ಉದ್ದ ತೆರೆಯುಲಿ ಗಿಡ್ಡವಾಗುವ ಮಾರ್ಪಾಡು ಓರ್ ಪದದಿಂದ ಪಡೆದ ಒಗ್ಗು, ಒಟ್ಟು ಮತ್ತು ಒಮ್ಮು ಎಸಕಪದಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣ ಬಹುದು.

2.2.5ರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿರುವ ಎರಡನೇ ತೆರೆಯುಲಿಯ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳನ್ನು ಹಲವು ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು: ಪದದ ಕೊನೆಯ (1) ಇಕಾರ ಅಕಾರ ವಾಗುವುದನ್ನು ತರಿ-ತರಚು, ಮಡಿ-ಮಡಚು ಮೊದಲಾದ ಅಯ್ದು ಪದ ಗಳಲ್ಲಿ, (2) ಉಕಾರ ಅಕಾರವಾಗುವುದನ್ನು ತೊಡು-ತೊಡಗು, ಸೋರು- ಸೊರಗು ಮೊದಲಾದ ನಾಲ್ಕು ಪದಗಳಲ್ಲಿ, (3) ಎಕಾರ ಉಕಾರವಾಗುವುದನ್ನು ಅಲೆ-ಅಲುಗು, ನರೆ-ನರುಗು ಮತ್ತು ತಳೆ-ತಳುವು ಪದಗಳಲ್ಲಿ, (4) ಇಕಾರ ಉಕಾರವಾಗುವುದನ್ನು ಮಿಡಿ-ಮಿಡುಕು, ಅಳಿ-ಅಳುಗು ಮೊದಲಾದ 14 ಪದಗಳಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು (5) ಪರಿಚೆಪದದ ಎಕಾರ ಅಕಾರವಾಗುವುದನ್ನು ಹಳೆ- ಹಳಚು ಪದದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು.

2.2.6ರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿರುವ (ಪದಗಳ ಕೊನೆಯ ರಕಾರ ಅದರ ಬಳಿಕ ಬಂದ ಮುಚ್ಚುಳಿಯ ರೂಪವನ್ನೇ ಪಡೆಯುವ) ಮಾರ್ಪಾಡನ್ನು ಬಿರಿ-ಬಿಚ್ಚು, ಹೆರ್- ಹೆಚ್ಚು ಮತ್ತು ಓರ್ ಪದದಿಂದ ಪಡೆದ ಒಗ್ಗು, ಒಪ್ಪು, ಒಮ್ಮು ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು.

2.2.7ರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿರುವ (ಮುಚ್ಚುಲಿಗಳ ಮೊದಲು ಬರುವ ಮೂಗುಲಿ ಗಳು ಆ ಮುಚ್ಚುಲಿಗಳ ಜಾಗಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗುವ) ಮಾರ್ಪಾಡನ್ನು ಮಿನು(ಗು)- ಮಿಂಚು ಪದದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು.

2.2.10ರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿರುವ ಹಕಾರ (ಇಲ್ಲವೇ ಪಕಾರ) ತೆರೆಯುಲಿಗಳ ಬಳಿಕ ವಕಾರವಾಗುವ ಮಾರ್ಪಾಡನ್ನು ಪು/ವು/ಹು ಒಟ್ಟಿನ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣ ಬಹುದು.

3. ಪದಗಳ ಇಟ್ಟಳ: ಉಳಿದ ಪದಗಳು / 197

2.2.11ರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿರುವ (ಮುಚ್ಚುಲಿಯ ಮೊದಲು ಬರುವ ಉಕಾರ ಅದರ ಮೊದಲು ಮೂಗುಲಿಯಿರುವಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದುಹೋಗುವ) ಮಾರ್ಪಾಡನ್ನು ಮಿನು(ಗು)-ಮಿಂಚು ಪದದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು, ಮತ್ತು ಅದರ ಮೊದಲು ಯಕಾರ ಬಂದಿರುವ ಹಲವು ಪದಗಳಲ್ಲಿ (ಕಾಯು-ಕಾಯ್ಗಟ್ಟು, ಕೊಯ್ಯು- ಕೊಯ್ತರು, ಬಯ್ಯು-ಬಯ್ತಿಡು, ತುಯ್ಯು-ತುಯ್ದಾಡು) ಕಾಣಬಹುದು.

ಇದಲ್ಲದೆ, ಎಸಕಪದಗಳ ಪರಿಚೆಯನ್ನವಲಂಬಿಸಿರುವ ಬೇರೆ

ಕೆಲವು ಸೇರಿಕೆಯ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು ಈ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ: (1) ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಎಸಕಪದಗಳು ಇಕಾರ ಇಲ್ಲವೇ ಎಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವುವಾದರೆ, ಅವು ಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇಮ್ಮಡಿ ಮುಚ್ಚುಲಿ ಇಲ್ಲವೇ ಉದ್ದ ತೆರೆಯುಲಿ ಬರುವುದಿಲ್ಲ; ಈ ಪರಿಚೆಯನ್ನವಲಂಬಿಸಿ, ಮೀಟು ಮತ್ತು ಸೋರು ಎಸಕ ಪದಗಳಿಗೆ ಇ ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಾಗ, ಅವುಗಳ ಉದ್ದ ತೆರೆಯುಲಿ ಗಿಡ್ಡವಾಗಿರು ವುದನ್ನು ಮಿಡಿ ಮತ್ತು ಸುರಿ ಎಸಕಪದಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. (ಇದಲ್ಲದೆ, ಮೀಟು ಪದದ ಟಕಾರ ಡಕಾರವಾಗಿದೆ).

(2) ಎಸಕಪದಗಳು ಉಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆಯಾದರೆ, ಮತ್ತು ಅವು ಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರು ಬರಿಗೆಕಂತೆಗಳಿವೆಯಾದರೆ, ಅಂತಹ ಎಸಕಪದಗಳಲ್ಲಿ ಇಮ್ಮಡಿ ಮುಚ್ಚುಲಿ ಇಲ್ಲವೇ ಉದ್ದ ತೆರೆಯುಲಿ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. (ಇದಕ್ಕೆ ಆಸರು, ಬೇಸರು ಮತ್ತು ಎಚ್ಚರು ಎಂಬ ಮೂರು ಎಸಕಪದಗಳು ಹೊರಪಡಿಕೆಗಳು). ಈ ಪರಿಚೆ ಯನ್ನವಲಂಬಿಸಿ, ಒಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಉಂಟುಮಾಡಿರುವ ಎಸಕಪದಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಸೇರಿಕೆಯ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ:

ಎರಡು ಉಲಿಕಂತೆಯಿರುವ ಪದಗಳಿಗೆ ಒಟ್ಟೊಂದನ್ನು ಸೇರಿಸಿದುದರಿಂದಾಗಿ ಅವು ಮೂರು ಉಲಿಕಂತೆಯ ಎಸಕಪದಳಾದಾಗ, (ಕ) ಅವುಗಳಲ್ಲಿದ್ದ ಉದ್ದ ತೆರೆಯುಲಿ ಗಿಡ್ಡವಾಗಬಹುದು, ಇಲ್ಲವೇ (ಚ) ಅವುಗಳಲ್ಲಿದ್ದ ಇಮ್ಮಡಿ ಮುಚ್ಚುಲಿ ಒತ್ತೆ ಮುಚ್ಚುಲಿಯಾಗಬಹುದು. ಈ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಮಾರ್ಪಾಡು ಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು (ತಿಕ್ಕು-ತಿಗುರು ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಕಕಾರ ಗಕಾರವಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಸೋರು-ಸೊರಗು, ಹೋಳು- ಹೊಳಚು ಎಂಬವುಗಳಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಕೊನೆಯ ಉಕಾರ ಅಕಾರವಾಗಿದೆ):

ಉದ್ದ ತೆರೆಯುಲಿ ಗಿಡ್ಡವಾಗಿರುವುದು ಇಮ್ಮಡಿ ಮುಚ್ಚುಲಿ ಒತ್ತೆಯಾಗಿರುವುದು QÃgÀÄ ತಾಳು ತೂರು ಸೋರು ಹೋಳು

ಕಿರುಚು ತಳುಗು ತುರುಕು ಸೊರಗು ಹೊಳಚು

JlPÀÄ ಚಲುಕು ತಿಗುರು ತುಳುಕು

JlÄÖ ಚಲ್ಲು wPÀÄÌ ತುಳ್ಳು

198 / ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ

ಇವು ಒಟ್ಟಿಸಿದ ಎಸಕಪದಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಮುಕ್ಯವಾದ ಸೇರಿಕೆಯ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು; ಇವಲ್ಲದೆ, ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ಎಸಕಪದಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಒಟ್ಟು ಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಬೇರೆಯೂ ಕೆಲವು ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳಿವೆ; ಇವನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಒಟ್ಟು ಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಒಂದೊಂದಾಗಿ ವಿವರಿಸುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

3.2.3 ಒಟ್ಟುಗಳ ಕೊಗೆತ ಒಟ್ಟಿಸಿದ ಎಸಕಪದಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ 12 ಒಟ್ಟುಗಳು ಬಳಕೆ ಯಾಗಿರುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು; ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮುಕ್ಯವಾದ ಅಯ್ದು ಒಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಬೇರೆ ಬೇರಾಗಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ; ಮತ್ತು ಉಳಿದ ಏಳು ಒಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

(1) ಇಸುಇಸುಇಸುಇಸು ಒಟ್ಟು ಈ ಒಟ್ಟನ್ನು ಹೆಸರುಪದಗಳಿಗೆ, ಪರಿಚೆಪದಗಳಿಗೆ, ಮತ್ತು ಎಸಕಪದಗಳಿಗೆ ಸೇರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಬೇರೆ ಎಸಕಪದಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಇಂತಹ ಮೂರು ಬಗೆಯ ಎಸಕಪದಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಬೇರೆ ಬೇರಾಗಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ:

(ಕ) ಹೆಸರುಪದಗಳಿಗೆ ಈ ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಪಡೆದ ಎಸಕಪದಗಳು ಆ ಹೆಸರುಪದಗಳು ಹೆಸರಿಸುವಂತಹದನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಎಸಕವನ್ನು ತಿಳಿಸು ತ್ತವೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಕತ್ತಲಿಸು ಎಂಬುದು ಕತ್ತಲೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಎಸಕವನ್ನು, ಅಬ್ಬರಿಸು ಎಂಬುದು ಅಬ್ಬರವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಎಸಕವನ್ನು, ಮತ್ತು ಎಚ್ಚರಿಸು ಎಂಬುದು ಎಚ್ಚರವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಎಸಕವನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಕೆಲವು ಎಸಕಪದಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ:

ಅಬ್ಬರಿಸು ಎಚ್ಚರಿಸು

C§âgÀ JZÀÑgÀ ಒತ್ತಾಯ ಒತ್ತಾಯಿಸು ElÖt ಕತ್ತಲೆ ಗಮನ ಗುಂಪು ಗುರುತು ಗೊಂದಲ dAPÉ ತೀರ್ಮಾನ ತೀರ್ಮಾನಿಸು zÀlÖuÉ

ಇಟ್ಟಣಿಸು ಕತ್ತಲಿಸು ಗಮನಿಸು ಗುಂಪಿಸು ಗುರುತಿಸು ಗೊಂದಲಿಸು dAQ¸ÀÄ

ದಟ್ಟಣಿಸು

ಉಬ್ಬರ ಉಬ್ಬರಿಸು ಬೇಸರ ಬೇಸರಿಸು ಉಕ್ಕೆವ ಉಕ್ಕೆವಿಸು ಉರವಣೆ ಉರವಣಿಸು ಕಮ್ಮು ಕುಚ್ಚಣೆ ಗೊಂದಣಿ UÉAlÄ ಚದುಪು ತತ್ತರ wAwt ಬೆಂಬಲ

ಕಮ್ಮಿಸು ಕುಚ್ಚಣಿಸು ಗೊಂದಣಿಸು ಗೆಂಟಿಸು ಚದುಪಿಸು ತತ್ತರಿಸು ತಿಂತಿಣಿಸು ಬೆಂಬಲಿಸು

3. ಪದಗಳ ಇಟ್ಟಳ: ಉಳಿದ ಪದಗಳು / 199

ಸಂದಣಿ ಹಂಬಲ ಹೆಸರು ತರಹರ

ಸಂದಣಿಸು ಹಂಬಲಿಸು ಹೆಸರಿಸು ತರಹರಿಸು

ಸಡಗರ ಹುರುಡು ಹೊಪ್ಪಳ MvÀÛgÀ

ಸಡಗರಿಸು ಹುರುಡಿಸು ಹೊಪ್ಪಳಿಸು ಒತ್ತರಿಸು

ಏವ, ಒಪ್ಪ ಮತ್ತು ತಕ್ಕು ಪದಗಳಿಗೆ ಈ ಒಟ್ಟು ಸೇರಿದಾಗ, ಯಕಾರ
ವೊಂದು ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ (ಏವಯಿಸು, ಒಪ್ಪಯಿಸು, ತಕ್ಕಯಿಸು); ಅಂದ ಪದಕ್ಕೆ ಸೇರಿದಾಗ ವಕಾರ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ (ಅಂದವಿಸು); ನೆಲೆ-ನೆಲಸು ಮತ್ತು ಬಳೆ-ಬಳಸು `ಸುತ್ತಿ ಹೋಗು’ ಎಂಬವುಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಒಟ್ಟಿನ ಇಕಾರ ಬಿದ್ದುಹೋಗುತ್ತದೆ; ಮತ್ತು, ಕೆಳಗಿನ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಅರ್ ಎಂಬುದು ಸೇರಿ ಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ (ಕನವರಿಸು ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಕನ ಪದದ ಬಳಿಕ ವಕಾರ ಬರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ತಬ್ಬಿಬ್ಬು ಪದ ತಬ್್ಬ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ):

ಗುಟುಕು ಹೇವ ತಬ್ಬಿಬ್ಬು

ಗುಟುಕರಿಸು ಹೇವರಿಸು ತಬ್ಬರಿಸು

ತುಂಡು PÀ£À ಮುಗ್ಗು

ತುಂಡರಿಸು ಕನವರಿಸು ಮುಗ್ಗರಿಸು

(ಚ) ಕೆಲವು ಪರಿಚೆಪದಗಳಿಗೆ ಈ ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿ, ಅವು ತಿಳಿಸುವ ಪರಿಚೆ ಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವಂತಹ ಎಸಕಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಪದಗಳನ್ನು ಪಡೆಯ ¯ÁVzÉ:

ಎತ್ತರ ಎತ್ತರಿಸು
ಇದಿರು ಇದಿರಿಸು
ಬೋಳು ಬೋಳಿಸು
ಮುಕ್ಕುಳಿ ಮುಕ್ಕುಳಿಸು ಎಂಜಲು ಎಂಜಲಿಸು ಗಾರಿಸು
UÁgÀÄ

ತಂಪಿಸು ತಂಪು ಎದುರು ಎದುರಿಸು ಅಗಲ ಅಗಲಿಸು ಮೊಕ್ಕಳ ಮೊಕ್ಕಳಿಸು ಬೆತ್ತಲೆ ಬೆತ್ತಲಿಸು zÀlÖ

ದಟ್ಟಿಸು

ಎದುರು ಮತ್ತು ದಟ್ಟ ಪದಗಳಿಂದ ಎದುರಾಯಿಸು ಮತ್ತು ದಟ್ಟಯಿಸು ಎಂಬ ಬೇರೆ ಎರಡು ಎಸಕಪದಗಳನ್ನೂ ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ; ಮತ್ತು ಕೊಕ್ಕೆ(ನುಡಿ) ಎಂಬುದರಿಂದ ಕೊಕ್ಕರಿಸು ಎಂಬ ಎಸಕಪದವನ್ನು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ.

ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಅಣಕ ಪದಗಳಿವೆ: ಒಮ್ಮೆಗೇ ನಡೆದುಹೋಗುವ ಸದ್ದು, ಅನಿಸಿಕೆ ಮೊದಲಾದುವನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಚರಕ್ಕನೆ, ಕಚಕ್ಕನೆ, ಡಬ್ಬನೆ, ಗಪ್ಪನೆ, ಕಮ್ಮನೆ ಎಂಬಂತಹವುಗಳದು ಒಂದು ಗುಂಪು; ಮತ್ತು, ತುಸು ಹೊತ್ತು ನಡೆಯುವ ಸದ್ದು, ಅನಿಸಿಕೆ ಮೊದಲಾದುವನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಸರಸರ(ನೆ),

200 / ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ ಲಟಲಟ(ನೆ), ಕೊಣಕೊಣ, ಗಮಗಮ ಎಂಬಂತಹವುಗಳದು ಇನ್ನೊಂದು ಗುಂಪು.

ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಬಗೆಯವುಗಳಿಗೆ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿ, ಅವು ತಿಳಿಸುವ ಸದ್ದು, ಅನಿಸಿಕೆ ಮೊದಲಾದುವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವಂತಹ ಎಸಕ ಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಎಸಕಪದಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ.

ಕಳಕಳಿಸು ಗಜಬಜಿಸು ಕಟಕಟಿಸು ಗಜಗಲಿಸು ಗಣಗಣಿಸು ಗದಗದಿಸು ಗಮಗಮಿಸು ಗುಜುಗುಜಿಸು ಗುಡುಗುಡಿಸು ಗುರುಗುರಿಸು

ಕಣಕಣಿಸು ಗಡಬಡಿಸು

anan¸ÀÄ

ತಡಬಡಿಸು ಮಗಮಗಿಸು ತಳಮಳಿಸು

ತಡವರಿಸು ತಲತಳಿಸು

ತಳತಳಿಸು ಮಳಮಳಿಸು

(ಟ) ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಎಸಕಪದಗಳಿಗೆ ಈ ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಬೇರೆ ಎಸಕ ಪದಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ; ಹೀಗೆ ಸೇರಿಸಿದಾಗ, ಎಸಕಪದಗಳ ಬಳಿಕ ಅರ್ ಎಂಬುದು ಬಂದಿದೆ; ನೆನೆ ಪದದ ಕೊನೆಯ ಎಕಾರ ಅಕಾರವಾಗಿದ್ದು, ಅದರ ಬಳಿಕ ಅರ್ ಒಟ್ಟು ಸೇರುವ ಮೊದಲು ಒಂದು ವಕಾರ ಸೇರಿದೆ; ಮತ್ತು ಅಟ್ಟು ಪದ ಅಂಟು ಎಂದಾಗಿದೆ.

ಇದಲ್ಲದೆ, ಈ ಎಸಕಪದಗಳ ಹುರುಳಿನಲ್ಲೂ ಕೆಲವು ಬಗೆಯ ಮಾರ್ಪಾಡು ಗಳು ನಡೆದಿವೆ; ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಅಟ್ಟು ಎಂಬುದು ಒಂದು ಮಾಡುವಿಕೆಯನ್ನು (ನೀರಿಂಗಿಸಿ ಒಣಗಿಸು' ಎಂಬುದನ್ನು) ತಿಳಿಸುವುದಾದರೆ, ಅಂಟರಿಸು ಎಂಬುದು ಒಂದು ಆಗುವಿಕೆಯನ್ನು (ನೀರಿಂಗಿ ಒಣಗು’ ಎಂಬುದನ್ನು) ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ; ಒತ್ತರಿಸು ಎಂಬುದು ಒಟ್ಟು ಸೇರಿಸು'[ಎಂಬ ಹುರುಳನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ; ಗುದ್ದರಿಸು ಎಂಬುದು ಕಯ್ಯಿಂದ ಇಲ್ಲವೇ ತಲೆಯಿಂದ ಮೆಲ್ಲನೆ ಹೊಡೆ’[ಎಂಬ ಹುರುಳನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ.

EPÀÄÌ ಇಕ್ಕರಿಸು
ಅಟ್ಟು ಅಂಟರಿಸು
ಕುಕ್ಕು ಕುಕ್ಕರಿಸು
ಜಬ್ಬು ಜಬ್ಬರಿಸು
ತೆಬ್ಬರಿಸು
ತೆಬ್ಬು ನೆನವರಿಸು ನೆನೆ

ಉಗು ಉಗರಿಸು ಒತ್ತು ಒತ್ತರಿಸು ಗುದ್ದು ಗುದ್ದರಿಸು ಜೂಗು ಜೂಗರಿಸು ಉಬ್ಬು ಉಬ್ಬರಿಸು

ಇದಲ್ಲದೆ, ಕಂಡರಿಸು, ಕೆಕ್ಕರಿಸು, ಕೇಕರಿಸು, ಕೊಕ್ಕರಿಸು, ಗಬ್ಬರಿಸು, ಚಪ್ಪರಿಸು, ತಡವರಿಸು, ತತ್ತರಿಸು, ತೆಪ್ಪರಿಸು, ವಾಕರಿಸು, ಸೀವರಿಸು

3. ಪದಗಳ ಇಟ್ಟಳ: ಉಳಿದ ಪದಗಳು / 201

ಮೊದಲಾದ ಬೇರೆ ಕೆಲವು ಎಸಕಪದಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇಂತಹದೇ ಇಟ್ಟಳವಿರುವ ಹಾಗೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ.

ಬಿಕ್ಕು ಮತ್ತು ಕುಪ್ಪು ಎಂಬ ಬೇರೆ ಎರಡು ಎಸಕಪದಗಳಿಗೂ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಬೇರೆ ಎಸಕಪದಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲಾಗಿದ್ದು, ಅವುಗಳ ಬಳಿಕ, ಈ ಒಟ್ಟು ಸೇರುವ ಮೊದಲು, ಅಳ್ ಎಂಬುದು ಬರುತ್ತದೆ (ಬಿಕ್ಕಳಿಸು, ಕುಪ್ಪ ಳಿಸು); ಹಿಗ್ಗು ಎಂಬುದರ ಬಳಿಕ ಅಲ್ ಎಂಬುದು ಬರುತ್ತದೆ (ಹಿಗ್ಗಲಿಸು).

ತೇರು ತೇರ್ಗಡೆಯಾಗು' ಎಸಕಪದದ ಅಲ್ಲಗಳೆಯುವ ರೂಪಕ್ಕೆ ಈ ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ತೇರಯಿಸು ತೇರ್ಗಡೆಯಾಗದಿರು’ ಎಂಬ ಬೇರೊಂದು ಎಸಕಪದವನ್ನು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ.

(1ಕ) ಪದರೂಪದ ಇಸುಇಸುಇಸುಇಸು ಒಟ್ಟು ಎಸಕಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಬರುವ ಮತ್ತು ಇಸು ರೂಪದಲ್ಲಿರುವ ಇನ್ನೊಂದು ಒಟ್ಟನ್ನೂ ಇಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸಬಹುದು. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಮಾಡು-ಮಾಡಿಸು, ತಿನ್ನು- ತಿನ್ನಿಸು, ಕಲಿ-ಕಲಿಸು ಎಂಬಂತಹ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಒಟ್ಟಿನ ಬಳಕೆಯಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಇದನ್ನು ಬಳಸಿ, ಎಸಕಪದಗಳಿಂದ ಅವುಗಳ ಪದರೂಪವೊಂದನ್ನು ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತದಲ್ಲದೆ ಬೇರೆ ಎಸಕಪದಗಳನ್ನಲ್ಲ (4.3.1 ನೋಡಿ).

(2) ಚುಚುಚುಚು ಒಟ್ಟು (ಕ) ಕೆಲವು ಎಸಕಪದಗಳಿಗೆ ಈ ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಬೇರೆ ಎಸಕಪದಗಳನ್ನು ಪಡೆ ಯಲಾಗಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನೆಡೆಗಳಲ್ಲೂ ಇದರಿಂದಾಗಿ ಅವುಗಳ ಹುರುಳಿನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾರ್ಪಾಡಾಗಿರುವಂತೆ ತೋರುವುದಿಲ್ಲ; ಆದರೆ, ಕೆಲವು ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ (ಕವಿಚು, ತೋಚು, ಅವುಚು, ಅಡಚು ಮತ್ತು ತಿರುಚು ಪದಗಳಲ್ಲಿ) ಈ ಒಟ್ಟಿನ (vÀ¯É ಸೇರಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಆಗುವಿಕೆಗಳು ಮಾಡುವಿಕೆಗಳಾಗಿ ಬದಲಾಗಿವೆ ತಿರುಗಿತು; ತಲೆಯನ್ನು ತಿರುಚಿದ).

C«ZÀÄ
ಕವಿಚು ತರಚು ಮಡಚು
ಬಿಚ್ಚು

C« PÀ« vÀj ªÀÄr ©j ಮಿನುಗು ಮಿಂಚು
ತಿರುಗು ತಿರುಚು
ಅಡಗು ಅಡಚು
ಅಲುಗು ಅಲಚು

JgÀZÀÄ ಕಳಚು QjZÀÄ

JgÉ PÀ¼É QÃgÀÄ ಹೋಳು ಹೊಳಚು ತೋರು ತೋಚು ಗೋರು ಗೋಚು ಅವುಗು ಅವುಚು ಮಗುಳು ಮಗುಚು

202 / ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ

ಮೇಲೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಮಿನುಗು-ಮಿಂಚು, ತಿರುಗು-ತಿರುಚು, ಅಡಗು- ಅಡಚು, ಅಲುಗು-ಅಲಚು, ಮತ್ತು ಅವುಗು-ಅವುಚು ಎಂಬವುಗಳಲ್ಲಿ ಚು ಒಟ್ಟು ಸೇರಿದಾಗ ಎಸಕಪದಗಳ ಕೊನೆಯ ಗು ಬರಿಗೆಕಂತೆ ಬಿದ್ದುಹೋಗಿರುವು ದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.

ಆದರೆ, ತಿರುಗು-ತಿರುಚು ಮತ್ತು ಮಿನುಗು-ಮಿಂಚು ಎಂಬವುಗಳಲ್ಲಿ ಈ ರೀತಿ ಬಿದ್ದುಹೋಗಿರುವ ಗು ಬರಿಗೆಕಂತೆಯನ್ನು ಒಂದು ಒಟ್ಟೆಂಬುದಾಗಿ ಹೇಳ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ; ಯಾಕೆಂದರೆ, ತಿರುಗು ಎಂಬುದನ್ನು ತಿರಿ ಎಸಕಪದದಿಂದ, ಮತ್ತು ಮಿಣುಗು ಎಂಬುದನ್ನು ಮಿಣಿಮಿಣಿ ಎಂಬ ಅಣಕು ಪದದಿಂದ ಅವಕ್ಕೆ ಗು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಪಡೆಯಲು ಬರುತ್ತದೆ.

ಕೀರು-ಕಿರುಚು ಮತ್ತು ಹೋಳು-ಹೊಳಚು ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಉದ್ದ ತೆರೆಯುಲಿ ಗಿಡ್ಡವಾಗಿದೆ; ಆದರೆ ಇದಕ್ಕೆ ಬದಲು, ಗೋರು-ಗೋಚು ಮತ್ತು ತೋರು- ತೋಚು ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಅದರ ಬಳಿಕ ಬಂದ ರು ಬರಿಗೆಕಂತೆ ಬಿದ್ದುಹೋಗಿದೆ; ಮಗುಳು-ಮಗುಚು ಎಂಬುದರಲ್ಲೂ ಎಸಕಪದದ ಕೊನೆಯ ಳು ಬರಿಗೆಕಂತೆ ಬಿದ್ದುಹೋಗಿದೆ.

(ಚ) ಈ ಒಟ್ಟನ್ನು ಕೆಲವು ಪರಿಚೆಪದಗಳಿಗೆ ಸೇರಿಸಿಯೂ ಎಸಕಪದಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು; ಇಲ್ಲಿ ಕೆಳಗಿನ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆಯೆಂಬುದನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿರುವ ನುಣುಪು-ನುಣುಚು ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ನುಣುಪು ಪದದ ಕೊನೆಯ ಪು ಒಟ್ಟಿನ ಬದಲು ಚು ಒಟ್ಟು ಬಂದಿದೆ:

ಬಿಳಿಚು

©½ ಮುನ್ ಮುಂಚು
»£ï

»AZÀÄ

ನುಣುಪು ನುಣುಚು ಹಳೆ ºÉgï

ಹಳಚು ಹೆಚ್ಚು

(3) ಗುಗುಗುಗು ಒಟ್ಟು (ಕ) ಈ ಒಟ್ಟನ್ನು ಬಳಸಿ ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಕೆಲವು ಎಸಕಪದಗಳಿಂದ ಬೇರೆ ಎಸಕಪದಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ; ತಾಳು-ತಳುಗು ಮತ್ತು ಸೋರು- ಸೊರುಗು ಎಂಬವುಗಳಲ್ಲಿ ಎಸಕಪದದ ಉದ್ದ ತೆರೆಯುಲಿ ಗಿಡ್ಡವಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ನಜ್ಜು-ನಜುಗು ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಇಮ್ಮಡಿ ಮುಚ್ಚುಲಿ ಒತ್ತೆ ಮುಚ್ಚುಲಿಯಾಗಿದೆ:

wj C½ ಹುದಿ PÀĤ ಮಣಿ

ತಿರುಗು ಅಳುಗು
ಹುದುಗು
ಕುನುಗು
ಮಣಗು

ತೊಲೆ C¯É £ÀgÉ ತಾಳು ನಜ್ಜು

ತೊಲಗು ಅಲುಗು ನರುಗು ತಳುಗು ನಜುಗು

3. ಪದಗಳ ಇಟ್ಟಳ: ಉಳಿದ ಪದಗಳು / 203

£ÀÄj Vr

ನುರುಗು
VrUÀÄ

ತೊಡು ತೊಡಗು ಸೋರು ಸೊರಗು

(ಚ) ಒಣ-ಒಣಗು, ಕಡು-ಕಡುಗು, ಕರಿ-ಕರಗು ಕಪ್ಪಾಗು', ಬಿಳಿ-ಬೆಳಗು ಎಂಬಲ್ಲಿ ಈ ಒಟ್ಟನ್ನು ಪರಿಚೆಪದಗಳಿಗೆ ಸೇರಿಸಿ ಎಸಕಪದಗಳನ್ನು ಉಂಟು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ; ಇಲ್ಲಿ ಬಿಳಿ ಪದದ ಮೊದಲನೆಯ ಇಕಾರ ಎಕಾರವಾಗಿರುವು ದನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು. ಓರ್-ಒಗ್ಗು ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಓರ್ ಒಂದು’ ಎಣಿಕೆ ಪದಕ್ಕೆ ಗು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಎಸಕಪದವನ್ನು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ.

ಇದಲ್ಲದೆ, ಗುಡುಗು, ಗೊಣಗು, ಗೊಜಗು, ಮಿನುಗು, ಮಿರುಗು, ನುಜುಗು ಮೊದಲಾದ ಬೇರೆ ಕೆಲವು ಎಸಕಪದಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಒಟ್ಟನ್ನು ಅಣಕು ಪದಗಳಿಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆಯೆಂದು ತೋರುತ್ತದೆ (ಗುಡುಗುಡು ಗುಡುಗು, ಕೊಣಕೊಣ ಗೊಣಗು, ಗೊಜಗೊಜನೆ ಗೊಜಗು, ಮಿಣಮಿಣನೆ ಮಿನುಗು, ಮಿರಿಮಿರಿ ಮಿರುಗು, ನುಜ್ಜು(ಗುಜ್ಜು)-ನುಜುಗು).

(4) ಕುಕುಕುಕು ಒಟ್ಟು: (ಕ) ಕು ಒಟ್ಟನ್ನು ಬಳಸಿಯೂ ಎಸಕಪದಗಳಿಂದ ಬೇರೆ ಎಸಕಪದಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಬರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕೆಳಗಿನ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು:

ಎಟ್ಟು ಎಟಕು ನಿಲ್ಲು ತೇಲು PÉÆgÉ CqÉ zÉÆgÉ PÀ¯É ಹೊಳೆ ಹೊಳಕು

ನಿಲುಕು
ತೇಕು ಕೊರಕು
CqÀPÀÄ ದೊರಕು
ಕಲಕು

ಚಲ್ಲು ತುಳ್ಳು ತೂರು Vr ªÀÄr «Är ºÀ¤ »¹

ಚಲುಕು ತುಳುಕು ತುರುಕು ಗಿಡುಕು ಮಡುಕು ಮಿಡುಕು ಹನುಕು, ಹನಿಕು ಹಿಸುಕು

ಎಟ್ಟು-ಎಟಕು, ನಿಲ್ಲು-ನಿಲುಕು, ಚಲ್ಲು-ಚಲುಕು ಮತ್ತು ತುಳ್ಳು- ತುಳುಕು ಎಂಬವುಗಳಲ್ಲಿ ಇಮ್ಮಡಿ ಮುಚ್ಚುಲಿ ಒತ್ತೆ ಮುಚ್ಚುಲಿಯಾಗಿದೆ; ತೇಲು -ತೇಕು ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಲು ಬರಿಗೆಕಂತೆ ಬಿದ್ದುಹೋಗಿದೆ, ಮತ್ತು ತೂರು- ತುರುಕು ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಉದ್ದ ತೆರೆಯುಲಿ ಗಿಡ್ಡ ತೆರೆಯುಲಿಯಾಗಿದೆ.

ಅಡಗು-ಅಡಕು,

ತುರುಗು-ತುರುಕು ಮತ್ತು ಅವುಗು-ಅವುಕು ಎಂಬಲ್ಲಿ ಗು ಒಟ್ಟಿನ ಬದಲು ಕು ಒಟ್ಟು ಬಂದಿದ್ದು, ಗು

ತೊಡಗು-ತೊಡಕು,

204 / ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಆಗುವಿಕೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ಕು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಮಾಡುವಿಕೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಹುರುಳಿದೆ.

ಇದಲ್ಲದೆ, ಗು ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಬೇರೆ ಎಸಕಪದಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವೂ ಆಗುವಿಕೆಯ ಹುರುಳನ್ನು ಕೊಡುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಕು ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಎಸಕಪದಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವೂ ಮಾಡುವಿಕೆಯ ಹುರುಳನ್ನು ಕೊಡು ತ್ತವೆ. ಇವುಗಳ ಕೊನೆಯ ಗು ಇಲ್ಲವೇ ಕು ಎಂಬುದನ್ನು ಒಂದು ಒಟ್ಟೆಂದು ಹೇಳಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲವಾದರೂ ಇದು ಗಮನಿಸತಕ್ಕ ವಿಶಯವಾಗಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಎತ್ತುಗೆಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ:

ಆಗುವಿಕೆಗಳು:
ಉಡುಗು ಗುಡುಗು ಮಿನುಗು

MtUÀÄ dgÀUÀÄ CgÀUÀÄ

ಮಾಡುವಿಕೆಗಳು: ತುರುಕು ಬೆದಕು ಅಮುಕು

ಹಿದುಕು
PÉtPÀÄ CzÀPÀÄ

MzÀUÀÄ ಜರುಗು
ನಲುಗು

ಹಿಸುಕು
ಕುಸುಕು
ತದಕು

ಕರಗು ಜಿನುಗು ಮಿರುಗು

ಹುಡುಕು ಕುಟುಕು ದುಡುಕು

ಆದರೆ, ಅಲಗು ಮತ್ತು ಅಲಕು ಎಂಬವೆರಡೂ ಆಗುವಿಕೆಗಳನ್ನೇ ತಿಳಿಸು ತ್ತಿರುವ ಹಾಗೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ; ಇಲ್ಲಿ ಮಾಡುವಿಕೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಅಲಚು ಎಂಬ ಬೇರೆಯೇ ಪದವಿದೆ.

(ಚ) ಕುಟುಕು, ಕುರುಕು, ತಳಕು ಮತ್ತು ಮಿಣುಕು ಎಂಬಂತಹ ಬೇರೆ ಕೆಲವು ಎಸಕಪದಗಳನ್ನು ಅಣಕುಪದಗಳಿಗೆ ಕು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಉಂಟು ಮಾಡಿರುವ ಹಾಗೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ (ಕುಟುಕುಟು ಕುಟುಕು, ಕುರುಕುರು ಕುರುಕು, ತಳಪಳ ತಳಕು, ಮಿಣಿಮಿಣಿ ಮಿಣುಕು).

(ಟ) ಕರಿ-ಕರಿಕು ಎಂಬಲ್ಲಿ ಈ ಒಟ್ಟನ್ನು ಬಳಸಿ ಪರಿಚೆಪದದಿಂದ ಎಸಕ

ಪದವನ್ನು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ.

(5) ಪು/ವು/ಹು ಪು/ವು/ಹು ಒಟ್ಟು ಪು/ವು/ಹು ಪು/ವು/ಹು ಈ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನೆಡೆಗಳಲ್ಲೂ ಆಗುವಿಕೆಯನ್ನು ಮಾಡುವಿಕೆಯಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸುವ ಹುರುಳಿದೆ; ಇದು ಪು ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಎಸಕಪದಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸು vÀÛzÉ:

3. ಪದಗಳ ಇಟ್ಟಳ: ಉಳಿದ ಪದಗಳು / 205

w½ ªÀÄr ಮಲೆ

ತಿಳಿಪು
ಮಡಿಪು
ಮಲೆಪು

£ÉgÉ ಮರೆ Ngï

ನೆರೆಪು ಮರೆಪು ಒಪ್ಪು

ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಎಸಕಪದಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ವು ರೂಪದಲ್ಲಿದೆ:

ಸುರುವು

¸ÀÄj ತಿರುಗು ತಿರುವು ತಳುವು vÀ¼É

vÀÄj PÉqÉ

ತುರುವು ಕೆಡವು

ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಎಸಕಪದಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಹು ರೂಪದಲ್ಲಿದೆ:

w½ ªÀÄr

ತಿಳುಹು
ಮಡುಹು `ಕೊಲ್ಲು’[

£ÉgÉ

ನೆರಹು

ಬೇರೆ ಕೆಲವು ಒಟ್ಟುಗಳು ಎಸಕಪದಗಳನ್ನು ಬೇರೆ ಪದಗಳಿಂದ ಉಂಟುಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗಿರುವ ಬೇರೆ ಕೆಲವು ಒಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ; ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಓರ್-ಒಂಟು ಮತ್ತು ಓರ್-ಒಂದು ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಓರ್ ಎಣಿಕೆ ಪದಕ್ಕೆ ಒನ್ ರೂಪ ಇದೆ; ನಿಡು-ನೀಡು ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಪರಿಚೆಪದದ ಇಕಾರ ಉದ್ದವಾಗಿದೆ:

1. E

2. lÄ
3. zÀÄ
4. ಮು

5. gÀÄ

6. ಸೊನ್ನೆ

Q¹

Q¸À ಮೀಟು ಮಿಡಿ Ngï Ngï Ngï ಬೆಳ್ ಮೆಡೆ ¤qÀÄ

ಒಂಟು ಒಪ್ಪು' ಒಂದು ಕೂಡು’ ಒಮ್ಮು `ಒಪ್ಪು’ ಬೆಳರು ಮೆಡರು ನೀಡು

vÀtÂ

vÀuï ಸೋರು ಸುರಿ
Ngï

ಒಟ್ಟು `ಒಂದು ಮಾಡು’

wPÀÄÌ

ತಿಗುರು

3.3 ಕೂಡುಪದಗಳು ಹೆಸರುಪದಕ್ಕೆ, ಪರಿಚೆಪದಕ್ಕೆ, ಪರಿಚೆಬೇರಿಗೆ, ಇಲ್ಲವೇ ಎಸಕಪದದ ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪಕ್ಕೆ ಬೇರೊಂದು ಎಸಕಪದವನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಹೊಸ ಎಸಕಪದಗಳನ್ನು ಉಂಟು ಮಾಡುವ ಇನ್ನೊಂದು ಹೊಲಬು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಈ

206 / ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ ಹೊಲಬನ್ನು ಬಳಸಿ ಪಡೆದಿರುವ ಎಸಕಪದಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೂಡುಪದಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ.

ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಉಸಿರು ಹೆಸರುಪದಕ್ಕೆ ಆಡು ಎಸಕಪದವನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಉಸಿರಾಡು ಎಂಬ ಕೂಡುಪದವನ್ನು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ; ಮುನ್ ಪರಿಚೆಬೇರಿಗೆ ದೂಡು ಎಸಕಪದವನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಮುಂದೂಡು ಕೂಡುಪದವನ್ನು ಪಡೆಯ ಲಾಗಿದೆ; ಮತ್ತು ನಲಿ ಎಸಕಪದದ ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪವಾದ ನಲಿದು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಆಡು ಎಸಕಪದವನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ನಲಿದಾಡು ಕೂಡುಪದವನ್ನು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ.

ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇಂತಹ ಕೂಡುಪದಗಳ ಹುರುಳನ್ನು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿ ಕೊಂಡಿರುವ ಪದಗಳ ಹುರುಳಿನಿಂದಲೇ ಪಡೆಯಲು ಬರುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ಹೊರಪಡಿಕೆಗಳು ಮಾತ್ರ ಇವೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಕೂಡು ಪದಗಳ ಹುರುಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿರುವ ಪದಗಳ ಹುರುಳಿನಿಂದ ಪಡೆಯಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ:

ತಪ್ಪುಕೊಡು ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದ್ದಕ್ಕೆ ಹಣ ಕೊಡು' ಬೀಳ್ಕೊಡು ಕಳಿಸಿಕೊಡು’[ ಕಯ್ಕೊಡು ಮೋಸಮಾಡು' ತಲೆಯೆತ್ತು ಏಳಿಗೆಯಾಗು’ ಕಾಲುಮಾಡು ಸುರುಮಾಡು' ಕಯ್ಗಯ್ಯು ಪ್ರಬಾವ ಬೀರು’ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳು ಸೇರಿಕೊಳ್ಳು' ಬೆಂಗೊಡು ಹಿಂದಿರುಗು’ ಬೆನ್ನಟ್ಟು `ಹಿಂಬಾಲಿಸು’

ತಲೆದೋರು ಕಾಣಿಸು' ಬಗೆಹರಿಸು ಬಿಡಿಸು’ ತಲೆಹಾಕು `ತೂರಿಕೊಳ್ಳು’[

ಕೂಡುಪದಗಳನ್ನು ಮುಕ್ಯವಾಗಿ ಎರಡು ಬಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಗುಂಪಿಸಲು ಬರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಹೀಗೆ ಗುಂಪಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅವುಗಳ ಪರಿಚೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಚನ್ನಾಗಿ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಬರುತ್ತದೆ:

(1) ಅವುಗಳ ಮೊದಲನೆಯ ಪದವಾಗಿ ಎಂತಹ ಪದ ಬಂದಿದೆ, ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೂ ಎರಡನೆಯದಾಗಿ ಬಂದಿರುವ ಎಸಕಪದಕ್ಕೂ ನಡುವೆ ಎಂತಹ ಪತ್ತುಗೆ ಯಿದೆ ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ಗುಂಪಿಸುವುದು ಒಂದು ಬಗೆ, ಮತ್ತು

(2) ಅವುಗಳ ಎರಡನೆಯ ಪದವಾಗಿ ಎಂತಹ ಎಸಕಪದ ಬಂದಿದೆ, ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಹುರುಳಿಗೆ ಅದರ ಕೊಡುಗೆಯೆಂತಹದು ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ಗುಂಪಿಸು ವುದು ಇನ್ನೊಂದು ಬಗೆ.

ಈ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಗುಂಪಿಸುವಿಕೆಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಬೇರೆ ಬೇರಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸ

¯ÁVzÉ:

3. ಪದಗಳ ಇಟ್ಟಳ: ಉಳಿದ ಪದಗಳು / 207

3.3.1 ಮೊದಲನೆಯ ಪದದ ಮೇಲೆ ಗುಂಪಿಸುವುದು ಕನ್ನಡದ ಕೂಡುಪದಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯ ಪದವಾಗಿ ಹೆಸರುಪದ, ಎಸಕಪದ, ಮತ್ತು ಪರಿಚೆಪದ (ಇಲ್ಲವೇ ಪರಿಚೆಬೇರು) ಎಂಬವುಗಳು ಬರಬಲ್ಲುವು; ಇವು ಗಳಲ್ಲಿ ಎಸಕಪದಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನೆಡೆಗಳಲ್ಲೂ ಅವುಗಳ ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತವೆ; ಆದರೆ, ಕೆಲವೆಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಂತೆ ಒಟ್ಟಿನೊಂದಿಗೆ, ಇಲ್ಲವೇ ಕೊನೆರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗಿರುವುದೂ ಇದೆ. ಹಾಗಾಗಿ, ಕೆಳಗೆ ವಿವರಿಸಿದ ಹಾಗೆ, ಅವನ್ನು ನಾಲ್ಕು ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ಒಡೆದು ತೋರಿಸಬಹುದು:

(1) ಮೊದಲ ಪದ ಹೆಸರುಪದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕೂಡುಪದಗಳಲ್ಲೂ ಮೊದಲನೆಯ ಪದ ಒಂದು ಹೆಸರುಪದವಾಗಿರು ತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಈ ಪದ ಅದರ ಬಳಿಕ ಬರುವ ಎಸಕಪದದ ಈಡು ಇಲ್ಲವೇ ಆಗುಗವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಹೆಸರುಪದಕ್ಕೂ ಎಸಕಪದಕ್ಕೂ ನಡು ವಿರುವ ಪತ್ತುಗೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಒಟ್ಟು ಬಿದ್ದುಹೋಗಿರುತ್ತದೆ; ಆದರೆ, ಮಾತ ನಾಡು ಕೂಡುಪದದಲ್ಲಿ ಮಾತು ಮತ್ತು ಆಡು ಪದಗಳ ನಡುವಿರುವ ಪತ್ತುಗೆ ಯನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಅನ್ನು ಒಟ್ಟು ಅನ್ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದೆ.

ಈಡು ಮತ್ತು ಆಗುಗ ಪತ್ತುಗೆಗಳಿರುವ ಕೆಲವು ಕೂಡುಪದಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ

ಕೊಡಲಾಗಿದೆ:

(1) ಮೊದಲನೆಯ ಪದ ಎಸಕದ ಈಡು:

ಬೆಲೆಯನ್ನು ಕೊಡು
ಮಾತನ್ನು ಕೊಡು
ಕತೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟು ಕಾಲನ್ನು ಊರು ಕಿಚ್ಚನ್ನು ಇಕ್ಕು

ಬೆಲೆಕೊಡು ಮಾತುಕೊಡು ಕತೆಕಟ್ಟು ಕಾಲೂರು ಕಿಚ್ಚಿಕ್ಕು

(2) ಮೊದಲನೆಯ ಪದ ಎಸಕದ ಆಗುಗ: ಕಾಳುಕಟ್ಟು ತುತ್ತಾಗು
ಬೆಲೆಬರು

ಹೆಪ್ಪುಕಟ್ಟು ಗೊತ್ತಾಗು ಹೂಬಿಡು

ಒಪ್ಪಗೆಡು ಹೆಸರುಹೋಗು ಹಳ್ಳಬೀಳು

ಹಲವು ಕೂಡುಪದಗಳಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಆಗುಗಪದ ಎಸಕಪದದೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಹೋಗಿರುತ್ತದೆ; ಹಾಗಾಗಿ, ಅವುಗಳೊಂದಿಗೆ ಬೇರೆಯೇ ಒಂದು ಆಗುಗವನ್ನು ಬಳಸಲು ಬರುತ್ತದೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಅಳವುಗುಂದು ಪದದಲ್ಲಿ ಕುಂದು ಎಸಕ ಪದಕ್ಕೆ ಅಳವು ಆಗುಗವಾಗಿರುತ್ತದೆ; ಆದರೆ, ಅಳವುಗುಂದು ಕೂಡುಪದಕ್ಕೆ

208 / ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ ಅಳವುಗುಂದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿ ಆಗುಗವಾಗಬಲ್ಲುದು (ಆತ ಅಳವುಗುಂದಿದ್ದಾನೆ); ಸಿಟ್ಟಾಗು ಪದದಲ್ಲಿ ಆಗು ಎಸಕಪದಕ್ಕೆ ಸಿಟ್ಟು ಆಗುಗವಾಗಿರುತ್ತದೆ; ಆದರೆ, ಸಿಟ್ಟಾಗು ಕೂಡುಪದಕ್ಕೆ ಸಿಟ್ಟಾದ ವ್ಯಕ್ತಿ ಆಗುಗವಾಗಬಲ್ಲುದು (ಆತ ಸಿಟ್ಟಾ ಗಿದ್ದಾನೆ).

ಇಂತಹ ಬೇರೆಯೇ ಆಗುಗ ಬರಬಲ್ಲ ಬೇರೆ ಕೆಲವು ಕೂಡುಪದಗಳನ್ನು

ಕೆಳಗೆ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ:

ಈಡೇರು
ಮರಕಟ್ಟು
ಎಚ್ಚರದಪ್ಪು

ಹದಗೆಡು
ತುತ್ತಾಗು
ನೆರವೇರು

ಸಿಪ್ಪೆಗಟ್ಟು ನೀರಡಿಸು ಪಾರಾಗು

ಬೇರೆ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಕೂಡುಪದದೊಂದಿಗೆ ಗುರಿ ಬಂದಿರುವುದನ್ನು

ಕಾಣಬಹುದು (ಅವನಿಗೆ ಗೊತ್ತಾಗಿದೆ; ಅಡಿಕೆಗೆ ಬೆಲೆಬಂದಿದೆ).

ಕೆಲವು ಕೂಡುಪದಗಳಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವ ಈಡುಪದವೂ ಈ ರೀತಿ ಎಸಕ ಪದದೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಹೋಗಿರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅಂತಹ ಕೂಡುಪದದೊಂದಿಗೆ ಬೇರೊಂದು ಈಡುಪದವನ್ನು ಬಳಸಲು ಬರುತ್ತದೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಬೆನ್ನಟ್ಟು ಪದದಲ್ಲಿ ಬೆನ್ನು ಪದ ಅಟ್ಟು ಎಸಕಪದದ ಈಡಾಗಿ ಬಂದಿದೆ; ಆದರೆ, ನಾನು ಆತನನ್ನು ಬೆನ್ನಟ್ಟಿದೆ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಆತ ಪದ ಬೆನ್ನಟ್ಟು ಕೂಡುಪದದ ಈಡಾಗಿ ಬಂದಿದೆ. ಇಂತಹ ಕೆಲವು ಕೂಡುಪದಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ:

ಬಗೆಹರಿಸು ಅಲೆಯಾಡು ತೊಟ್ಟಿಕ್ಕು

ಬೆಂಬತ್ತು
ಪಾಲುಮಾಡು ಗೊತ್ತುಹಚ್ಚು

ಒಕ್ಕಲೆಬ್ಬಿಸು ¨ÉA©r ಹುರಿದುಂಬಿಸು

ಆಗುಗ ಇಲ್ಲವೇ ಈಡು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಬೇರೆ ಪತ್ತುಗೆಗಳೂ ಕೂಡುಪದ ಗಳಲ್ಲಿ ಬರುವ ಹೆಸರುಪದ ಮತ್ತು ಎಸಕಪದಗಳ ನಡುವೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳ ಬಲ್ಲುವು. ಆದರೆ, ಇಂತಹ ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ಕೂಡುಪದಗಳು ಮಾತ್ರ ಬಳಕೆ ಯಲ್ಲಿವೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಎತ್ತುಗೆಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ:

ಗುರಿಪತ್ತುಗೆ: ಉಬ್ಬೆಗೆ ಹಾಕು: ಉಬ್ಬೆಹಾಕು

ತಪ್ಪಿಗೆ (ಹಣ) ಕಟ್ಟು: ತಪ್ಪುಕಟ್ಟು ತಪ್ಪಿಗೆ (ಹಣ) ತೆರು: ತಪ್ಪುತೆರು ಸೆರೆಗೆ ಸಿಕ್ಕು: ಸೆರೆಸಿಕ್ಕು

ಆಣೆಗೆ ತಪ್ಪು: ಆಣೆತಪ್ಪು ಒತ್ತೆಗೆ ಇಡು: ಒತ್ತೆಯಿಡು ಅಡವಿಗೆ ಇಡು: ಅಡವಿಡು ಮಾತಿಗೆ ತಪ್ಪು: ಮಾತುತಪ್ಪು

3. ಪದಗಳ ಇಟ್ಟಳ: ಉಳಿದ ಪದಗಳು / 209

ಜಾಗಪತ್ತುಗೆ: ಬಲೆಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿ: ಬಲೆಹಿಡಿ

ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ಇಡು: ನೆನಪಿಡು

ಸೆರೆಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿ: ಸೆರೆಹಿಡಿ ಕಯ್ಯಲ್ಲಿ ಕೂಡು: ಕಯ್ಗೂಡು

ಕೆಲವು ಹೆಸರುಪದಗಳು ಹಲವು ಕೂಡುಪದಗಳ ಮೊದಲನೆಯ ಪದವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗಿರುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು; ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಕಯ್, ತಲೆ, ಕಾಲು, ಮಯ್, ಎದೆ, ಕಣ್ಣು, ಬಾಯಿ, ಬೆನ್ನು ಎಂಬಂತಹ ಅಂಗಗಳನ್ನು ಹೆಸರಿಸುವ ಪದಗಳು, ಮತ್ತು ಹೆಸರು ಹಾಗೂ ಬೆಲೆ ಪದಗಳು ಮುಕ್ಯವಾದವುಗಳು.

ಇವುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಉಂಟುಮಾಡಿರುವ ಕೆಲವು ಕೂಡುಪದಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ

ಕೊಡಲಾಗಿದೆ:

PÀAiÀiï: ಕಯ್ಕುಲುಕು ಕಯ್ಕೂಡು ಕಯ್ಬಿಡು ಕಯ್ಮಿಂಚು ಕಯ್ಸಾಗು

vÀ¯É: ತಲೆಕೊಡು ತಲೆತಿರುಗು ತಲೆವಾಗು ತಲೆಸುತ್ತು

PÁ®Ä: ಕಾಲುಕಟ್ಟು ಕಾಲುಹಿಡಿ ಕಾಲ್ತೆಗೆ

ಕಯ್ಯೊಡ್ಡು ಕಯ್ತಟ್ಟು
ಕಯ್ಬೀಸು
ಕಯ್ಮೀರು
ಕಯ್ಸೆಳೆ

ಕಯ್ಕೊಳು
ಕಯ್ನೀಡು
ಕಯ್ಮರೆ
ಕಯ್ಯೂರು
ಕಯ್ಹಚ್ಚು

ಕಯ್ಗಯ್ಯು ಕಯ್ನೋಡು ಕಯ್ಮಾಡು ಕಯ್ವೊಯ್ಯು ಕಯ್ಹಾಕು

ತಲೆಕೆಡು
ತಲೆದೋರು ತಲೆಮರೆಸು ತಲೆಹಾಕು

ತಲೆಗೇರು
ತಲೆತಿನ್ನು
ತಲೆಯೆತ್ತು ತಲೆಬೋಳಿಸು

ತಲೆಗೊಡಹು ತಲೆದೂಗು ತಲೆಸಿಡಿ ತಲೆಹಿಡಿ

ಕಾಲುಕೀಳು ಕಾಲೆಳೆ

ಕಾಲುನೆಕ್ಕು ಕಾಲ್ಗುತ್ತು

ಕಾಲುಮಾಡು ಕಾಲ್ಕೆಡಿಸು

JzÉ: JzÉUÁtÄ ಎದೆಕರಗು
ಎದೆಗೆಡು
ಎದೆಗುಂದು ಎದೆಸೋಲು ಎದೆಹಾರು

ಎದೆಕೊಡು Jzɧr

ಎದೆಗಳೆ JzÉ©j

PÀtÄÚ: ಕಣ್ಣರಸು ಕಣ್ಣುಕುಕ್ಕು ಕಣ್ಣುಕಟ್ಟು ಕಂಗೆಡು

ಕಣ್ಣಾಡಿಸು
ಕಣ್ಣುತಪ್ಪಿಸು ಕಣ್ಮುಚ್ಚು
ಕಂಗೊಳಿಸು

ಕಣ್ಣಿಡು
ಕಣ್ಣುತಾಗು ಕಣ್ಣೆತ್ತು
PÀAUÁtÄ

ಕಣ್ಣುಕಿಸಿ ಕಣ್ಣುಬ್ಬಿಸು ಕಣ್ಣುಹಾಕು ಕಣ್ತುಂಬು

210 / ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ

ಮಯ್: ಮಯ್ಕೆಡು ಮಯ್ಗೂಡು ಮಯ್ಗೊಳ್ಳು ಮಯ್ದೆಗೆ ಮಯ್ಬರು ಮಯ್ಯಿಳಿ

ಮಯ್ಕೊಡು ಮಯ್ಗೆಡು
ಮಯ್ತುಂಬು ಮಯ್ದೋರು ಮಯ್ಮುರಿ
ಮಯ್ಯೊಡ್ಡು

ಮಯ್ಗರೆ
ಮಯ್ಗೆದರು ಮಯ್ದಡವು ಮಯ್ನೆರೆ
ಮಯ್ಮರೆ
ಮಯ್ಸವೆ

ಮಯ್ಗುಂದು ಮಯ್ದಡವು
ಮಯ್ದಾಳು ಮಯ್ಬಗ್ಗಿಸು
ಮಯ್ಯಿಕ್ಕು
ಮಯ್ಹತ್ತು

ಹೆಸರು: ಹೆಸರಾಗು ಹೆಸರುಕಟ್ಟು ಹೆಸರುಪಡೆ ಹೆಸರುಹೊಂದು ಹೆಸರುಹೋಗು

ಹೆಸರಾನು
ಹೆಸರುಕೆಡು ಹೆಸರುಬೀಳು

ಬೆಲೆ: ಬೆಲೆಯೇರು ಬೆಲೆತಗ್ಗು ಬೆಲೆಮಾಡು

ಬೆಲೆಕಟ್ಟು
ಬೆಲೆತೆರು
ಬೆಲೆಸಿಗು

ಹೆಸರಿಡು
ಹೆಸರುಕೊಡು ಹೆಸರುಮಾಡು

ಹೆಸರೆತ್ತು ಹೆಸರುಗೊಳ್ಳು ಹೆಸರುಹಚ್ಚು

ಬೆಲೆಕೊಡು ಬೆಲೆಬರು
ಬೆಲೆಹೆಚ್ಚು

ಬೆಲೆಗಾಣು ಬೆಲೆಬಾಳು

ಬೇರೆ ನುಡಿಗಳಿಂದ ಎರವಲಾಗಿ ಪಡೆದ ಹೆಸರುಪದಗಳೂ ಇಂತಹ ಕೂಡು ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಸುಳುವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗಬಲ್ಲುವು; ಇದು ಈ ಕೂಡುಪದಗಳಿಗೂ ಜೋಡುಪದಗಳಿಗೂ ನಡುವಿರುವ ಒಂದು ಮುಕ್ಯವಾದ ವ್ಯತ್ಯಾಸ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಬಂದಾಗು, ಸ್ಟಾರ್್ಟಮಾಡು, ದುಕ್ಕವಾಗು, ಪಾಸಾಗು ಎಂಬಂತಹ ಕೂಡು ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಎರವಲು ಹೆಸರುಪದಗಳ ಬಳಕೆಯಾಗಿರುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.

(2) ಮೊದಲ ಪದ ಪರಿಚೆಪದ ಮೊದಲನೆಯ ಪದ ಪರಿಚೆಪದವಾಗಿದ್ದರೆ ಹೆಚ್ಚಿನೆಡೆಗಳಲ್ಲೂ ಅದು ಒಂದು ಎಸಕದ ಪರಿಚೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಎಸಕಪರಿಚೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಅಡ್ಡ ಬೀಳು ಕೂಡುಪದದಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯ ಪದವಾಗಿ ಅಡ್ಡ ಪರಿಚೆಪದ ಬಂದಿದ್ದು, ಅದು `ಬಿದ್ದುದು ಹೇಗೆ’ ಎಂಬುದನ್ನು, ಎಂದರೆ ಬೀಳು ಎಸಕದ ಪರಿಚೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಎಸಕಪರಿಚೆಯಾಗಿದೆ.

ಇಂತಹ ಕೂಡುಪದಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಎಸಕಪರಿಚೆಗಳು ಮುಕ್ಯವಾಗಿ ಒಳ(ಗೆ)-ಹೊರ(ಗೆ), ಮುನ್(ದು)-ಹಿನ್(ದು), ಮಾರ್ ಮತ್ತು ಕೆಳ-ಮೇಲೆ ಎಂಬವುಗಳು. ಈ ಪದಗಳನ್ನು ಬಳಸಿರುವ ಕೆಲವು ಕೂಡುಪದಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ:

3. ಪದಗಳ ಇಟ್ಟಳ: ಉಳಿದ ಪದಗಳು / 211

M¼À: ಒಳಗಾಗು ಒಳತುಂಬು ಒಳಬಿಡು ಒಳಹರಿ

ಒಳಗಿಕ್ಕು
ಒಳನುಗ್ಗು
ಒಳಮಾಡು ಒಳಹೀರು

ಒಳಗೊಳ್ಳು ಒಳಪಡು
ಒಳಸಿಡಿಸು ಒಳಹೊಗು

ಒಳಚಾಚು ಒಳಬಾಗು ಒಳಸೇರು ಒಳಹೋಗು

ಹೊರ: ಹೊರಗಟ್ಟು ಹೊರಗಿಡು ಹೊರಚಿಮ್ಮು ಹೊರಚೆಲ್ಲು ಹೊರದಬ್ಬು ಹೊರತೆಗೆ ಹೊರಬರು
ಹೊರಪಡು ಹೊರಸೆಳೆ
ಹೊರಸೂಸು ಹೊರಹೊರಡು ಹೊರಹೋಗು

ಮುನ್(ದು): ಮುಂಗಾಣು ಮುಂದಾಗು ಮುಂದೂಡು ಮುನ್ನುಗ್ಗು ಮುನ್ನೊರೆ ಮುಂಪುಗು

ಮುಂಗೆಡು ಮುಂದಿಡು ಮುಂದೋರು ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಸು ಮುನ್ನೋರು ಮುಂಬರಿ

ಹಿನ್(ದು): »Adj
»AUÀgÉ ಹಿಂದಿಡು
ಹಿಂದಾಗು ಹಿಂದೂಡು »AzÉUÉ
ಹಿಂಬಾಲಿಸು ಹಿನ್ನಡೆಸು

ಮಾರ್(ಮರು): ಮರುಕಣಿಸು ಮರುಕಳಿಸು ಮರುತೊಡಗು ಮರುನೆಡು ಮರುಮಲೆ ಮರುಬಳಸು ಮಾರಾನು
ಮರುಹೊಳೆ ಮಾರುಹೋಗು ಮಾರುಲಿ ಮಾರೊರೆ ಮಾರೋರು ಮಾರ್ಪಡು

ಮೇಲ್(ಮೇಲೆ): ಮೇಲರಿ ಮೇಲೆತ್ತು

ಮೇಲಾಗು ಮೇಲೆನಿಸು

ಹೊರಗೆಡಹು ಹೊರತರು
ಹೊರದೂಡು ಹೊರಬಿಡು ಹೊರಹಾಕು

ಹೊರಗೆಸೆ ಹೊರತಳ್ಳು ಹೊರನೂಕು ಹೊರಬೀಳು ಹೊರಹೊಮ್ಮು

ಮುಂಗೆಯ್ಯು ಮುಂದಿರು
ಮುಂಬರು
ಮುನ್ನೆಣಿಸು ಮುನ್ಪಡೆ
ಮುಮ್ಮೆಟ್ಟು

»AvÉUÉ
ಹಿಂದಿರುಗು ಹಿಂಪುಟಿಸು ಹಿನ್ನೆಗೆ

ಮರುತಳೆ
ಮರುಪಡೆ
ಮರುಸುತ್ತು ಮಾರುಗುಡು ಮಾರೆಣಿಸು ಮಾರ್ನಡೆ

ಮುಂಚಾಚು ಮುಂದುವರಿ ಮುನ್ತೆರು
ಮುನ್ನೆನಸು ಮುನ್ಸೊಲ್ಲು

ಹಿಂದಟ್ಟು ಹಿಂದುಳಿ »A§gÉ ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟು

ಮರುತೆರು ಮರುಬರು ಮರುಹಂಚು ಮಾರುಗೊಳ್ಳು ಮಾರೆಸಗು ಮಾರ್ನುಡಿ

ಮೇಲಿಕ್ಕು
ಮೇಲೇರು

ಮೇಲುಕ್ಕು ಮೇಲೊಗು

212 / ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ

ಮೇಲೊತ್ತು ಮೇಲ್ವರಿ

ಮೇಲೊದಗು ಮೇಲೇಳು

ಮೇಲ್ಪಡು
ಮೇಲ್ವಾಯು

ಮೇಲ್ಮಾಡು ಮೇಲೆಬೀಳು

ಕೀಳ್(ಕೆಳ): ಕೆಳತಳ್ಳು

ಕಿಳ್ಪಡು

ಕಿಳ್ಮಾಡು

ಕೀಳುಗಳೆ

ಮೇಲೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಪರಿಚೆಪದಗಳಲ್ಲಿ ಮುನ್-ಮುಂದು, ಹಿನ್- ಹಿಂದು, ಮಾರ್-ಮರು, ಮೇಲ್-ಮೇಲೆ, ಕೀಳ್-ಕೆಳ ಎಂಬವು ಕೆಲವು ಕೂಡುಪದಗಳಲ್ಲಿ ಬೇರಿನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಂದಿವೆ (ಮುಂಗಾಣು, ಹಿಂಜರಿ, ಮಾರ್ಪಡು, ಕಿಳ್ಮಾಡು), ಮತ್ತು ಇನ್ನು ಕೆಲವು ಕೂಡುಪದಗಳಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಿಸಿದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಂದಿವೆ (ಮುಂದಿರು, ಹಿಂದಿಡು, ಮರುಪಡೆ, ಮೆಲೆಬೀಳು, ಕೆಳತಳ್ಳು).

ಈ ಪರಿಚೆಪದಗಳು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಅಡ್ಡ (ಅಡ್ಡಬೀಳು, ಅಡ್ಡಬರು, ಅಡ್ಡಾಗು, ಅಡ್ಡಾಡು), ಬಳಿ (ಬಳಿಗೊಳ್ಳು, ಬಳಿವಿಡಿ, ಬಳಿಸಾರು), ಹೆರ (ಹೆರಸಾರು, ಹೆರಮೆಟ್ಟು, ಹೆರಹಿಂಗು, ಹೆರಹೋಗು), ಕೊನೆ (ಕೊನೆ ಗಾಣು, ಕೊನೆಗೊಳ್ಳು, ಕೊನೆಮುಟ್ಟು), ಒಡ(ನೆ) (ಒಡಗೂಡು, ಒಡ ನಾಡು, ಒಡನುಲಿ, ಒಡಮೂಡು, ಒಡಹುಟ್ಟು, ಒಡಂಬಡು) ಮೊದ ಲಾದ ಬೇರೆಯೂ ಕೆಲವು ಎಸಕಪರಿಚೆಗಳು ಇಂತಹ ಕೂಡುಪದಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತವೆ.

ಕೆಲವು ಹೆಸರುಪರಿಚೆಗಳೂ ಇಂತಹ ಕೂಡುಪದಗಳ ಮೊದಲನೆಯ ಪದ ವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗಿರುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು; ಆದರೆ, ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಬರುವ ಪರಿಚೆಪದ ಎಸಕಪದದ ಪರಿಚೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಬದಲು, ಅದರ ಒಂದು ಪಾಂಗಿನ ಪರಿಚೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ.

ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಬಡ್ಡುಗಟ್ಟು ಕೂಡುಪದದಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವ ಬಡ್ಡು ಹೆಸರು ಪರಿಚೆ ನೇರವಾಗಿ ಕಟ್ಟು ಎಸಕದ ಪರಿಚೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಬದಲು, ಅದರ ಆಗುಗದ (ಕತ್ತಿ ಬಡ್ಡುಗಟ್ಟಿದೆ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಕತ್ತಿಯ) ಪರಿಚೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ.

ಇಂತಹ ಹೆಸರುಪರಿಚೆಗಳಿರುವ ಕೆಲವು ಕೂಡುಪದಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಡ

¯ÁVzÉ:

ಕೆಂಪೇರು ಮೊಂಡುಬೀಳು ಪಟ್ಟುಕಟ್ಟು ಸೂರೆಹೋಗು

ದಡ್ಡುಗಟ್ಟು ಹಾಳುಗೆಡವು ನೆರವೇರು ಹದಮಾಡು

ಒಪ್ಪಗುಂದು ಹದಗೆಡು ಗಾರುಗೆಡು ಮೊಂಡುಹಿಡಿ

ನಲವೆರು ಮಟ್ಟಹಾಕು ಡಿಕ್ಕಿಹೊಡೆ ಮಡಿಮಾಡು

3. ಪದಗಳ ಇಟ್ಟಳ: ಉಳಿದ ಪದಗಳು / 213

ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಕೂಡುಪದಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯ ಪದವಾಗಿ ಒಂದು ಅಣಕಪದ ಬಳಕೆಯಾಗಿರುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು; ಆದರೆ ಈ ಪದಗಳು ಬೇರೆಡೆಯಲ್ಲಿ ಪರಿಚೆಪದಗಳಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ:

ಏಗೊಳ್ಳು ಗೋಗರೆ

ಓಕೊಳ್ಳು
ಬೋರ್ಗರೆ

ಓಗೊಡು ಹೀಗಳೆ

(3) ಮೊದಲ ಪದ ಎಸಕಪದದ ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪ ಕನ್ನಡದ ಎಸಕಪದಗಳಿಗೆ ನಾಲ್ಕು ಬಗೆಯ ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪಗಳಿವೆ; ಎತ್ತುಗೆ ಗಾಗಿ, ಮಾಡು ಎಸಕಪದಕ್ಕೆ ಮಾಡಲು, ಮಾಡುತ್ತ, ಮಾಡಿ ಮತ್ತು ಮಾಡದೆ ಎಂಬ ನಾಲ್ಕು ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪಗಳಿವೆ; ಈ ನಾಲ್ಕು ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪಗಳನ್ನು ಮೊದಲೆಸಕದ ರೂಪ (ಮಾಡುತ್ತ), ಮಾರೆಸಕದ ರೂಪ (ಮಾಡಲು), ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಗಳೆತದ ರೂಪ (ಮಾಡದೆ) ಎಂಬುದಾಗಿ ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ.

(ಮಾಡಿ), ಒಡನೆಸಕದ

ರೂಪ

ಈ ನಾಲ್ಕು ರೂಪಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ, ಎರಡು ಸೊಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಲು ಬರುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇವುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದಾಗ, ಎರಡು ಎಸಕಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿರುವ ಹುರುಳು ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಊಟ ಮಾಡಿ ಪೇಟೆಗೆ ಹೋದ ಎಂಬ ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿ ಎಂಬ ಮೊದಲೆಸಕದ ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಆ ಸೊಲ್ಲಿಗೆ ಊಟ ಮಾಡಿದ ಮತ್ತು ಪೇಟೆಗೆ ಹೋದ ಎಂಬ ಎರಡು ಸೊಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿರುವ ಹುರುಳಿದೆ (4.7.2 ನೋಡಿ).

ಆದರೆ, ಕೆಲವು ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಎಸಕಪದಗಳ ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪದೊಂದಿಗೆ ಇನ್ನೊಂದು ಎಸಕಪದವನ್ನು ಬಳಸಿದಾಗ, ಎರಡನೆಯ ಎಸಕಪದ ಬೇರೊಂದು ಎಸಕವನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಬದಲು, ಮೊದಲನೇ ಪದ ತಿಳಿಸುವ ಎಸಕಕ್ಕೆ ಪರಿಚೆ ಯೊಂದನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಹೊಡೆದಾಡು ಎಂಬಲ್ಲಿ ಹೊಡೆ ಎಸಕಪದದ ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪ (ಹೊಡೆದು) ಮೊದಲನೆಯ ಪದ ವಾಗಿ ಬಂದಿದೆ, ಮತ್ತು ಅದರೊಂದಿಗೆ ಆಡು ಎಸಕಪದ ಬಂದಿದೆ; ಆದರೆ, ಇದಕ್ಕೆ ಹೊಡೆದು ಆಡು' ಎಂಬ ಹುರುಳಿಲ್ಲ; ಇದಕ್ಕೆ ಬದಲು, ಒಬ್ಬರಿಗೊಬ್ಬರು ಹೊಡೆದುಕೊಳ್ಳು’, ಇಲ್ಲವೇ `ಜಗಳಾಡು’ ಎಂಬ ಹುರುಳಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಎರಡನೆಯ ಎಸಕಪದವಾದ ಆಡು ಎಂಬುದು ಮೊದಲನೆಯ ಹೊಡೆ ಎಸಕಪದಕ್ಕೆ ಪರಿಚೆ ಯೊಂದನ್ನು ಸೇರಿಸುತ್ತದೆ.

ಈ ರೀತಿ ಎಸಕಪದದ ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪವನ್ನು ಇನ್ನೊಂದು ಎಸಕಪದ ದೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಸಿರುವ ಇಟ್ಟಳವನ್ನೂ ಇಲ್ಲಿ ಕೂಡುಪದ ಎಂಬುದಾಗಿ ಹೆಸರಿಸ

214 / ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ

ಲಾಗಿದೆ. ಇಂತಹ ಕೂಡುಪದಗಳ ಬಳಕೆಗೆ ಬೇರೆ ಕೆಲವು ಎತ್ತುಗೆಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ:

ಚುಚ್ಚಿಕೊಡು ಬಿಟ್ಟುಕೊಡು ಕೆಟ್ಟುಹೋಗು ಹಣಿಕಿಕ್ಕು ಕಂಡುಹಿಡಿ
ಬೆಚ್ಚಿಬೀಳು

ಬೀಳ್ಕೊಡು ಆರಿಹೋಗು ಮರೆತುಬಿಡು

ಅಟ್ಟಿಕ್ಕು ಜೋತುಬೀಳು ಸೀದುಬಿಡು

ಆದರೆ, ಇಂತಹ ಎಲ್ಲಾ ಕೂಡುಪದಗಳಲ್ಲೂ ಎರಡು ಎಸಕಗಳು ಒಂದೇ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಒಂದಾಗಿ ಸೇರಿಕೊಂಡಿರುವುದಿಲ್ಲ; ಕೆಲವು ಕೂಡುಪದಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಎಸಕ ಪೂರ್ತಿ ಅಳಿದುಹೋಗಿರುತ್ತದೆ; ಮತ್ತು ಬೇರೆ ಕೆಲವು ಕೂಡುಪದಗಳಲ್ಲಿ ಅದು ಹೆಚ್ಚೋ ಕಡಿಮೆಯೋ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಕಾಯ್ದಿಡು ಕೂಡುಪದದ ಹುರುಳಿನಲ್ಲಿ ಕಾಯುವ ಎಸಕದೊಂದಿಗೆ ಇಡುವ ಎಸಕವೂ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದೆ. ಹೀಗಿದ್ದರೂ ಅವೆರಡೂ ಒಟ್ಟುಸೇರಿ ಒಂದು ಎಸಕವನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಹಾಗೆ ಕಾಣಿಸುವುದರಿಂದ, ಅದನ್ನೂ ಒಂದು ಕೂಡುಪದವೆಂದು ತಿಳಿಯ ಬಹುದು.

(1) ಇಂತಹ ಕೂಡುಪದಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವನ್ನೂ ಎಸಕಪದದ ಮೊದಲೆಸಕದ ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪಕ್ಕೆ ಇನ್ನೊಂದು ಎಸಕಪದವನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವನ್ನು (ಉಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಎಸಕಪದಗಳ ಬಳಿಕ ತೆರೆಯುಲಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲಾಗುವ ಎಸಕಪದ ಬಂದಿರುವವುಗಳನ್ನು) ನೋಡಿದಾಗ, ಅವನ್ನು ಒಂದು ಎಸಕಪದಕ್ಕೆ ನೇರವಾಗಿ ಇನ್ನೊಂದು ಎಸಕ ಪದವನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಪಡೆದಿರುವ ಹಾಗೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ತಿರುಗಾಡು ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ತಿರುಗು ಪದಕ್ಕೆ ನೇರವಾಗಿ ಆಡು ಪದವನ್ನು ಸೇರಿಸಿರುವ ಹಾಗೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ; ತೇಲಾಡು, ನೀಡಿರು, ಕೂಡಿಕ್ಕು, ಹಣಿಕಿಕ್ಕು ವೂದಲಾದ ಪದಗಳಲ್ಲೂ ಹೀಗೆಯೇ.

ಆದರೆ, ಇವುಗಳ ಇಟ್ಟಳದಲ್ಲೂ ಮೊದಲನೆಯ ಪದವಾಗಿ ಎಸಕಪದಗಳ ಮೊದಲೆಸಕದ ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪವೇ ಬಂದಿದೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ತಿಳಿಯಲು ಬರುತ್ತದೆ; ಯಾಕೆಂದರೆ, ಅವುಗಳ ಬಳಿಕ ತೆರೆಯುಲಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲಾಗುವ ಆಡು, ಇರು, ಇಕ್ಕು ಮೊದಲಾದ ಎಸಕಪದಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಾಗ, ಅವುಗಳ ಕೊನೆಯ ಇಕಾರ (ಎಂದರೆ ಮೊದಲೆಸಕವನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಒಟ್ಟು), 2.2.1ರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿರುವಂತೆ, ಬಿದ್ದುಹೋಗಿದೆಯೆಂದು ಹೇಳಬಹುದು: ತಿರುಗಿ+ಆಡು> ತಿರುಗಾಡು, ತೇಲಿ+ಆಡು > ತೇಲಾಡು, ಕೂಡಿ+ಇಕ್ಕು>ಕೂಡಿಕ್ಕು.

ಎಕಾರ, ಇಕಾರ, ಇಲ್ಲವೇ ಯ್ಯು ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಎಸಕ ಪದಗಳ ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪಕ್ಕೆ ಇಂತಹ ಎಸಕಪದಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಾಗ,

3. ಪದಗಳ ಇಟ್ಟಳ: ಉಳಿದ ಪದಗಳು / 215

ಅವುಗಳ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿರುವ ಮೊದಲೆಸಕದ ಒಟ್ಟು ದ್ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಉಳಿದು ಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ (ಕುಣಿದು+ಆಡು > ಕುಣಿದಾಡು, ಹೊಡೆದು+ಆಡು > ಹೊಡೆ ದಾಡು, ಹೊಯ್ದು+ಆಡು > ಹೊಯ್ದಾಡು).

ಇದಲ್ಲದೆ, ಇ ರೂಪವೊಂದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಬೇರೆ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿರುವ ಮೊದಲೆಸಕದ ಒಟ್ಟುಗಳೆಲ್ಲ ಇಂತಹ ಕೂಡುಪದಗಳಲ್ಲಿ ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ: ಕಿತ್ತಾಡು, ಜೋತಾಡು, ತಂದಿಕ್ಕು). ಹಾಗಾಗಿ, ಎಲ್ಲೆಡೆಗಳಲ್ಲೂ ಎಸಕಪದಗಳ ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪವನ್ನೇ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯುವುದು ಒಳ್ಳೆಯದು. ಆದರೆ, ಕೆಳಗಿನ ಕೆಲವು ಕೂಡುಪದಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೇ ಎಸಕಪದದ ಬಳಿಕ ಬಂದಿರುವ ಮೊದಲೆಸಕದ ಒಟ್ಟು ಇಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಎಸಕಪದಗಳ ಬಳಿಕವೂ ಬಿದ್ದುಹೋಗಿರುವ ಹಾಗೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ (ತಡಕೊಳ್ಳು ಮತ್ತು ತಡಗಟ್ಟು ಎಂಬವುಗಳಲ್ಲಿ ಎಸಕಪದದ ಕೊನೆಯ ಎಕಾರ ಅಕಾರವಾಗಿದೆ); ಹೀಗಿದ್ದರೂ, ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲೆಸಕದ ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪ ಬಳಕೆಯಾಗಿದೆ ಯೆಂದು ಹೇಳಬಲ್ಲೆವು:

ತಡೆದು ಹಿಡಿ vÀqÉ»r
ಒಗೆದು ತರು ಒಗೆತರು
ತಡೆದು ಕೊಳ್ಳು ತಡಕೊಳ್ಳು ಬಿಲಿದು ತರು ಬಿಲಿತರು
ತಡಗಟ್ಟು ತಡೆದು ಕಟ್ಟು

ಮುರಿಬೀಳು ಮುರಿದು ಬೀಳು ಒರೆದು ಹಚ್ಚು ಒರೆಹಚ್ಚು ಉಳಿದು ಕೊಳ್ಳು ಉಳಕೊಳ್ಳು ಬಿಗಿದು ಹಿಡಿ

©V»r

(2) ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಕೂಡುಪದಗಳಲ್ಲಿ ಎಸಕಪದದ ಮಾರೆಸಕದ ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪ ಬಳಕೆಯಾಗಿದೆ; ಈ ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪದ ಬಳಿಕ ಮುಚ್ಚುಲಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲಾಗುವ ಎಸಕಪದ ಬಂದಾಗ, ಅವುಗಳ ಕೊನೆಯ ಲು ಬರಿಗೆಕಂತೆ ಬಿದ್ದುಹೋಗುತ್ತದೆ (ಬರಲು+ಮಾಡು - ಬರಮಾಡು), ಮತ್ತು ತೆರೆಯುಲಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲಾಗುವ ಎಸಕಪದ ಬಂದಾಗ ಅದು ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ (ತಾಗಲು+ಇಕ್ಕು - ತಾಗಲಿಕ್ಕು).

(1) ಮುಚ್ಚುಲಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲಾಗುವ ಎಸಕಪದಗಳು ಬಂದಾಗ: ಇಸಕೊಳ್ಳು ಉಣಬಡಿಸು ತರಹೋಗು ತರಹೇಳು ಬರಮಾಡು ತೂಗಹಾಕು ಬೀಳಹೊಡೆ ಸಾಗಹಾಕು ಸಾಯಬಡಿ

ಕೆಡವಗೊಡು ತಾರಹೊಯ್ಯು ಬರಹೇಳು
ಸಾಗಬೀಳು

ಕೊಡಮಾಡು ತಿಳಿಯಪಡಿಸು ಬರಸೆಳೆ
ಸಾಗಬಡಿ

(2) ತೆರೆಯುಲಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲಾಗುವ ಎಸಕಪದ ಬಂದಾಗ: ಹೋಗಲಾಡಿಸು ತಾಗಲಿಕ್ಕು

ತಾಗಲಾಡು

216 / ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ

(4) ಮೊದಲ ಪದ ಎಸಕಪದದ ಬೇರೆ ರೂಪ ಎಸಕಪದಗಳ ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಅಂತೆ ಒಟ್ಟಿನೊಂದಿಗೆ ಬಂದಿರುವ ರೂಪ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಕೊನೆರೂಪಗಳೂ ಕೂಡುಪದಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಕೆ ಯಾಗಿವೆ. ಇವನ್ನು ಕೆಳಗೆ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ:

(1) ಕೆಲವು ಕೂಡುಪದಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗೆ ಬಂದಿರುವ ಎಸಕಪದ ಅಂತೆ ಎಂಬ ಒಟ್ಟಿನೊಂದಿಗೆ ಬಂದಿರುವ ಹಾಗೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಬೀಳಿಕ್ಕು ಎಂಬ ಕೂಡುಪದಕ್ಕೆ ಬೀಳುವಂತೆ ಇಕ್ಕು ಎಂಬ ಒಳಸೊಲ್ಲನ್ನು ಕೊಡಲು ಬರು ತ್ತದೆ. ಇದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ತೂಗುಹಾಕು (ತೂಗುವಂತೆ ಹಾಕು), ತಿಳಿಹೇಳು (ತಿಳಿಯುವಂತೆ ಹೇಳು) ಮೊದಲಾದ ಕೂಡುಪದಗಳಲ್ಲೂ ಅಂತೆ ಒಟ್ಟಿರುವ ಎಸಕಪದ ಮೊದಲ ಪದವಾಗಿ ಬಂದಿದೆಯೆಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ಆದರೆ, ಇವನ್ನು ಕೂಡುಪದದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದಾಗ, ಅಂತೆ ಒಟ್ಟು ಬಿದ್ದುಹೋಗುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಕೂಡುಪದಗಳ ಪಟ್ಟಿಯೊಂದನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ:

ತಿಳಿಹೇಳು
ಇಳಿಬಿಡು ಬಗ್ಗುಬಡಿ
ಬೀಳ್ಕೊಳ್ಳು
ಮರೆಮಾಚು ಮರೆಮಾಡು

ತೂಗುಹಾಕು
ಬೀಳ್ಕೊಡು

ನೆನೆಹಾಕು
ಬೀಳುಗೆಡವು

ಬೀಳ್ಕೊಳ್ಳು ಮತ್ತು ಬೀಳ್ಕೊಡು ಎಂಬವುಗಳಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವ ಬೀಳು ಎಸಕ

ಪದಕ್ಕೆ `ಬಿಡು’ ಎಂಬ ಹುರುಳಿದೆ.

ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಕೆಲವು ಕೂಡುಪದಗಳಲ್ಲಿ ಎಸಕಪದಗಳ ಕೊನೆರೂಪಗಳು

ಮೊದಲನೆಯ ಪದವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗಿವೆ:

ಅಲ್ಲಗಳೆ ಬೇಕಾಗು ಸಾಕಾಗು

ಅಲ್ಲಗಣಿಸು ಬೇಕೆನ್ನು
ಸಾಕುಮಾಡು

GAmÁUÀÄ
ಬೇಡವಾಗು

ಉಂಟುಮಾಡು ಬೇಡೆನ್ನು

3.3.2 ಎರಡನೆಯ ಪದದ ಮೇಲೆ ಗುಂಪಿಸುವುದು ಕೂಡುಪದಗಳ ಎರಡನೆಯ ಪದವಾಗಿ ಬರುವ ಎಸಕಪದಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಎಲ್ಲಾ ಬಗೆಯ ಪದಗಳೊಂದಿಗೂ (ಹೆಸರುಪದ, ಪರಿಚೆಪದ, ಇಲ್ಲವೇ ಎಸಕಪದದ ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪಗಳೊಂದಿಗೂ) ಬರಬಲ್ಲುವು; ಆದರೆ, ಬೇರೆ ಕೆಲವು ಎಸಕ ಪದಗಳು ಹೆಸರು ಇಲ್ಲವೇ ಪರಿಚೆಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಾತ್ರವೇ ಬರಬಲ್ಲುವು.

ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಕೊಳ್ಳು ಎಸಕಪದವನ್ನು ಈ ಮೂರು ಬಗೆಯ ಪದಗ ಳೊಂದಿಗೂ ಬಳಸಲು ಬರುತ್ತದೆ (ಉಬ್ಬಸಗೊಳ್ಳು, ಒಳಗೊಳ್ಳು, ಅಂಟಿ ಕೊಳ್ಳು); ಆದರೆ, ಮಾಡು ಎಸಕಪದವನ್ನು ಹೆಸರುಪದ (ಪಾಲುಮಾಡು)

3. ಪದಗಳ ಇಟ್ಟಳ: ಉಳಿದ ಪದಗಳು / 217

ಇಲ್ಲವೇ ಪರಿಚೆಪದದೊಂದಿಗೆ (ಕಿಳ್ಮಾಡು, ಗಟ್ಟಿಮಾಡು) ಮಾತ್ರವೇ ಬಳಸ ಲಾಗುತ್ತದಲ್ಲದೆ, ಎಸಕಪದಗಳ ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪದೊಂದಿಗೆ ಬಳಸಲು ಬರುವ ಹಾಗೆ ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಬರಮಾಡು ಮತ್ತು ಕೊಡಮಾಡು ಎಂಬವು ಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಅದು ಮಾರೆಸಕದ ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪದೊಂದಿಗೆ ಬಂದಿದೆ (ಬರಲು+ಮಾಡು, ಕೊಡಲು+ಮಾಡು), ಮತ್ತು ಉಂಟುಮಾಡು, ಮತ್ತು ಸಾಕುಮಾಡು ಎಂಬವುಗಳಲ್ಲಿ ಅದು ಎಸಕಪದಗಳ ಕೊನೆರೂಪದೊಂದಿಗೆ §A¢zÉ.

ಹೆಸರುಪದ, ಪರಿಚೆಪದ, ಮತ್ತು ಎಸಕಪದದ ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪ ಎಂಬ ಮೂರು ಬಗೆಯ ಪದಗಳೊಂದಿಗೂ ಬರಬಲ್ಲವು, ಮತ್ತು ಹೆಸರುಪದ ಮತ್ತು ಪರಿಚೆಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಾತ್ರವೇ ಬರಬಲ್ಲುವು ಎಂಬ ಈ ಎರಡು ಬಗೆಯ
ಎಸಕಪದಗಳಿಗೆ ಬೇರೆ ಕೆಲವು ಎತ್ತುಗೆಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ:

ಎರಡರೊಂದಿಗೆ ಬರುವವು ಕಾಣು (ಕೊನೆಗಾಣು) ಕುಂದು (ಎದೆಗುಂದು) ಅಟ್ಟು (ಬೆನ್ನಟ್ಟು) ಒಡ್ಡು (ಕಯ್ಯೊಡ್ಡು) ಊರು (ಬೇರೂರು) ಏರು (ನೆರವೇರು)

ಮೂರರೊಂದಿಗೆ ಬರುವವು ಕೊಳ್ಳು (ಕೊನೆಗೊಳ್ಳು-ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳು) ಕೊಡು (ಎದೆಕೊಡು-ಬಿಟ್ಟುಕೊಡು) ಕಟ್ಟು (ಗಂಟುಕಟ್ಟು-ಎತ್ತಿಕಟ್ಟು)
ಇಕ್ಕು (ಕಿಚ್ಚಿಕ್ಕು-ಕೊಂದಿಕ್ಕು) ಇಡು (ಅಡವಿಡು-ಕಾದಿಡು) ಆಡು (ಅಡ್ಡಾಡು-ಅಲೆದಾಡು)
ಹೋಗು (ಗುಳೆಹೋಗು-ಆರಿಹೋಗು) ಎತ್ತು (ಹೆಸರೆತ್ತು) ಆಗು (ಗುರಿಯಾಗು) ಹೇಳು (ಕತೆಹೇಳು-ಎತ್ತಿಹೇಳು) ಅಡಗು (ಸದ್ದಡಗು) ಬೀಳು (ಮೇಲೆಬೀಳು-ಬೆಚ್ಚಿಬೀಳು) ತೋರು (ತಲೆದೋರು) ಹಿಡಿ (ಸೆರೆಹಿಡಿ-ಎತ್ತಿಹಿಡಿ) ಹಚ್ಚು (ಗೊತ್ತುಹಚ್ಚು) ಹಾಕು (ಗಂಟುಹಾಕು-ತಳ್ಳಿಹಾಕು) ತುಂಬು (ತೆನೆತುಂಬು) ಬಿಡು (ಕಣ್ಣುಬಿಡು-ತೇಲಿಬಿಡು)

ಮೇಲೆ ಮೊದಲನೇ ಕಾಲಂನಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಕೊಳ್ಳು, ಕೊಡು, ಕಟ್ಟು ಮೊದಲಾದ ಎಸಕಪದಗಳು ಹೆಸರು ಇಲ್ಲವೇ ಪರಿಚೆಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಾತ್ರ ವಲ್ಲದೆ ಎಸಕಪದಗಳ ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪದೊಂದಿಗೂ ಬರಬಲ್ಲುವು, ಆದರೆ ಎರಡನೇ ಕಾಲಂನಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಕಾಣು, ಕುಂದು, ಅಟ್ಟು, ಒಡ್ಡು ಮೊದಲಾ ದವು ಹೆಸರು ಇಲ್ಲವೇ ಪರಿಚೆಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಾತ್ರವೇ ಬರಬಲ್ಲುವು ಎಂಬು ದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸಬಹುದು.

ಕೂಡುಪದಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡನೆಯ ಪದವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಕೆಲವು ಮುಕ್ಯ

ವಾದ ಎಸಕಪದಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಒಂದೊಂದಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಲಾಗಿದೆ:

218 / ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ

(1) ಕೊಳ್ಳು (ಗೊಳ್ಳು) ಕೊಳ್ಳು (ಗೊಳ್ಳು) ಕೊಳ್ಳು (ಗೊಳ್ಳು) ಕೊಳ್ಳು (ಗೊಳ್ಳು) ಇದು ಇವತ್ತು ಕೂಡುಪದಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವೇ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಒಂದು ಎಸಕಪದ ವಾಗಿದೆ; ಇದಕ್ಕೆ ಕೊಳ್ಳು ಮತ್ತು ಗೊಳ್ಳು ಎಂಬ ಎರಡು ರೂಪಗಳಿದ್ದು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೊಳ್ಳು ಎಂಬುದು ಎಸಕಪದಗಳ ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪದೊಂದಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ (ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳು, ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳು, ಬರೆದುಕೊಳ್ಳು, ಇಸಕೊಳ್ಳು), ಮತ್ತು ಗೊಳ್ಳು ಎಂಬುದು ಹೆಸರುಪದ (ಎಚ್ಚರಗೊಳ್ಳು, ಕೊನೆಗೊಳ್ಳು) ಮತ್ತು ಪರಿಚೆಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ (ಎದುರುಗೊಳ್ಳು).

ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೊಳ್ಳು ಎಂಬುದು ಎಲ್ಲಾ ಬಗೆಯ ಎಸಕಪದಗಳ ಮೊದ ಲೆಸಕದ ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪಗಳೊಂದಿಗೂ ಬರಬಲ್ಲುದಾದ ಕಾರಣ, ಅದರ ಅಂತಹ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಒಂದು ಪದರೂಪವೆಂದು (ಸೇರಿಸುವ ರೂಪವೆಂದು) ತಿಳಿಯಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ (4.3.2 ನೋಡಿ); ಈ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಅದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಎಸಕ ತಾನಾಗಿ ನಡೆದಿದೆ'[ಎಂಬ ಹುರುಳಾಗಲಿ (ಬಾಗಿಲು ತೆರೆದುಕೊಂಡಿತು), ಇಲ್ಲವೇ ಒಬ್ಬ ಮಾಡುಗ ಅದನ್ನು ತನಗಾಗಿ ನಡೆಸಿದ್ದಾನೆ’[ಎಂಬ ಹುರುಳಾಗಲಿ (ಬರೆದುಕೊಂಡ, ತೆಗೆದುಕೊಂಡ) ಬರುತ್ತದೆ.

ಹೆಸರು ಇಲ್ಲವೇ ಪರಿಚೆಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಂದಾಗ, ಈ ಎಸಕಪದಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿ ನೆಡೆಗಳಲ್ಲೂ ತಾನಾಗಿಯೇ ಆಗು'[ಎಂಬ ಹುರುಳಿದೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಎಚ್ಚರ ಗೊಂಡ ಕೂಡುಪದಕ್ಕೆ ತಾನಾಗಿಯೇ ಎಚ್ಚರವಾದ’[ಎಂಬ ಹುರುಳಿದೆ; ಆ ಎಸಕವನ್ನು ಬೇರೊಬ್ಬರು ಮಾಡಿದ್ದರೂ (ಕೊನೆಗೊಂಡಿತು), ಅವುಗಳನ್ನು ಬಳಸುವಾಗ ಆ ವಿಶಯವನ್ನು ಮರೆಮಾಚಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಬೇರೆ ಕೆಲವು ಕೂಡುಪದಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ:

ಅಣಿಗೊಳ್ಳು ಅಡಕಗೊಳ್ಳು ಅಂದಗೊಳ್ಳು ಆಯ್ಕುಳಿಗೊಳ್ಳು ಇಕ್ಕೆಗೊಳ್ಳು ಅಳಿಗೊಳ್ಳು ಎಡೆಗೊಳ್ಳು ಎಚ್ಚರಗೊಳ್ಳು ಎಣೆಗೊಳ್ಳು ಕೊನೆಗೊಳ್ಳು ಕೆಳೆಗೊಳ್ಳು ಒಳಗೊಳ್ಳು ಚುರುಕುಗೊಳ್ಳು ಗೆಡೆಗೊಳ್ಳು ಗುಡಿಗೊಳ್ಳು ಬಳಿಗೊಳ್ಳು ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳು ಪುದುಗೊಳ್ಳು ಮುನಿಸುಗೊಳ್ಳು ಮಟ್ಟುಗೊಳ್ಳು ಮುಡಿಗೊಳ್ಳು ಸಿಡಿಮಿಡಿಗೊಳ್ಳು ಸೇಡುಗೊಳ್ಳು ಮೊಟಕುಗೊಳ್ಳು

ಅನುಗೊಳ್ಳು ಎಡ್ಡಗೊಳ್ಳು ಎದುರುಗೊಳ್ಳು ಗಾಸಿಕೊಳ್ಳು ತಿಂತಿಣಿಗೊಳ್ಳು ಬೆದೆಗೊಳ್ಳು ಸೂರೆಗೊಳ್ಳು

ಆದರೆ, ಬಗೆಗೊಳ್ಳು, ಬೇಗುದಿಗೊಳ್ಳು, ಉಬ್ಬಸಗೊಳ್ಳು, ಮತ್ತು ಬೇಳುವೆಗೊಳ್ಳು ಎಂಬವುಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಎಸಕಪದಕ್ಕೆ ಪಡು'[ಎಂಬ ಹುರುಳಿದೆ; ಹೆಪ್ಪುಗೊಳ್ಳು ಎಂಬಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟು’[ಎಂಬ ಹುರುಳಿದೆ; ಗೊನೆಗೊಳ್ಳು ಎಂಬಲ್ಲಿ `ಹಾಕು’ ಎಂಬ ಹುರುಳಿದೆ; ಮತ್ತು ಏಗೊಳ್ಳು ಹಾಗೂ ಓಕೊಳ್ಳು ಎಂಬಲ್ಲಿ

3. ಪದಗಳ ಇಟ್ಟಳ: ಉಳಿದ ಪದಗಳು / 219

`ಎನ್ನು’[ಎಂಬ ಹುರುಳಿದೆ; ಇದಲ್ಲದೆ, ಓಕೊಳ್ಳು ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಇದು ಕೊಳ್ಳು ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಂದಿದೆ.

(2) ಆಡುಆಡುಆಡುಆಡು ಆಡು ಎಸಕಪದಕ್ಕೆ ಮುಕ್ಯವಾಗಿ ಎರಡು ಹುರುಳುಗಳಿವೆ: (ಕ) ಆಟವಾಡು, ಕುಣಿ, ಅಲ್ಲಾಡು' ಇಲ್ಲವೇ ತೊನೆದಾಡು’[ಎಂಬುದೊಂದು, ಮತ್ತು (ಚ) ಹೇಳು'[ಎಂಬುದಿನ್ನೊಂದು; ಈ ಎರಡು ಹುರುಳುಗಳಲ್ಲೂ ಇದನ್ನು ಕೂಡು ಪದಗಳ ಎರಡನೆಯ ಪದವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ (ಹೊರಳಾಡು, ಕೂಗಾಡು). ಇದಲ್ಲದೆ, ಈ ಕೂಡುಪದಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನೆಡೆಗಳಲ್ಲೂ ಒಂದು ಎಸಕ ಹಲವು ಬಾರಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ’[(ಇಲ್ಲವೇ `ಅದನ್ನು ಹಲವು ಬಾರಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ’) ಎಂಬ ಹುರುಳು ಬರುತ್ತದೆ. ಸುತ್ತು-ಸುತ್ತಾಡು, ಹಾರು-ಹಾರಾಡು, ಕೂಗು- ಕೂಗಾಡು ಮೊದಲಾದ ಬಳಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಹುರುಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.

ಎಸಕಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಇದರ ಬಳಕೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಕೆಲವು ಎತ್ತುಗೆ

ಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ:

(ಕ) ಮೊದಲನೆಯ `ಆಟವಾಡು, ಅಲ್ಲಾಡು’ ಹುರುಳಿನಲ್ಲಿ ಬಳಕೆ: ತಡಕಾಡು
ಎಗರಾಡು ತೂರಾಡು
ತಿರುಗಾಡು ಜಗ್ಗಾಡು
ಗುದ್ದಾಡು ಹಾರಾಡು
ಸುತ್ತಾಡು ಹೋಗಾಡು ಹೋರಾಡು ಮುಂಡಾಡು ಈಜಾಡು
ತೆಂಕಾಡು ಉರುಳಾಡು ಕಡಿದಾಡು ಸುಳಿದಾಡು ಅಲೆದಾಡು ಮೆರೆದಾಡು ಒಸೆದಾಡು

ತಾಟಾಡು
ಕಚ್ಚಾಡು
ತೇಲಾಡು
ಹೆಣಗಾಡು ನಗಾಡು
ತೂಗಾಡು
ಓಲಾಡು
ಕಿತ್ತಾಡು
ಕುಣಿದಾಡು ಸರಿದಾಡು
ಒಲೆದಾಡು ಮಲೆದಾಡು ಹೊಯ್ದಾಡು

ಹುಡುಕಾಡು NqÁqÀÄ
fVzÁqÀÄ
ಹರಿದಾಡು
ಎಳೆದಾಡು ಹೊಡೆದಾಡು ತೊನೆದಾಡು

ತಿಣುಕಾಡು ಕಾದಾಡು ಏಲಾಡು ಹೊರಳಾಡು ಮಿಸುಕಾಡು ನೂಕಾಡು ಅಲುಗಾಡು ಜೋತಾಡು ಬಡಿದಾಡು ನಲಿದಾಡು ಕುಣಿದಾಡು ತುಯ್ದಾಡು

(ಚ) ಎರಡನೆಯ `ಹೇಳು’ ಹುರುಳಿನಲ್ಲಿ ಬಳಕೆ: ಕೊರಚಾಡು ಕೊಂಚಾಡು ಜರೆದಾಡು
ಒದರಾಡು

ಗೊಣಗಾಡು ಕೊಂಡಾಡು

ಕೂಗಾಡು

220 / ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ

ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಪರಿಚೆಪದಗಳಿಗೂ ಈ ಎಸಕಪದವನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಕೆಲವು ಕೂಡುಪದಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲೂ ಕೂಡ, ಮೇಲಿನ ಎರಡು ಹುರುಳುಗಳಲ್ಲೂ ಈ ಎಸಕಪದದ ಬಳಕೆಯಾಗಿದೆ:

(ಕ) ಮೊದಲನೆಯ `ಆಟವಾಡು, ಅಲ್ಲಾಡು’ ಹುರುಳಿನಲ್ಲಿ ಬಳಕೆ: ಕೊಸರಾಡು ಉಸಿರಾಡು ಕಾಪಾಡು ಕೂತಾಡು
ಬೇಟೆಯಾಡು ಮುದ್ದಾಡು

ಚಲ್ಲಾಡು
ಎಡೆಯಾಡು ಅಲ್ಲಾಡು

ಜೂಜಾಡು ಗಾಣವಾಡು ಅಡ್ಡಾಡು

(ಚ) ಎರಡನೆಯ `ಹೇಳು’ ಹುರುಳಿನಲ್ಲಿ ಬಳಕೆ: ಸುಳ್ಳಾಡು
ಗೋಳಾಡು ಪದರಾಡು
ಮಾತನಾಡು

ಹಾಡಾಡು
ಇದಿರಾಡು

ನುಡಿಯಾಡು ಒರಟಾಡು

ಮಾಡು (3) ಆಗುಆಗುಆಗುಆಗು ಮತ್ತು ಮಾಡು ಮಾಡು ಮಾಡು ಈ ಎರಡು ಎಸಕಪದಗಳನ್ನು ಕೂಡುಪದಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಸರು ಇಲ್ಲವೇ ಪರಿಚೆಪದ ಗಳೊಂದಿಗೆ ಮೊದಲೆಸಕದ ಮಾತ್ರ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಎಸಕಪದಗಳ ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪದೊಂದಿಗೆ ಇವನ್ನು ಬಳಸುವುದಿಲ್ಲ. ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಕನ್ನಡದ ಎಸಕಪದಗಳು ಆಗುವಿಕೆಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ, ಇಲ್ಲವೇ ವೇನೆಂದರೆ, ಮಾಡುವಿಕೆಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ; ಹಾಗಾಗಿ, ಆಗುವಿಕೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸಬಲ್ಲ ಆಗು, ಮತ್ತು ಮಾಡುವಿಕೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸಬಲ್ಲ ಮಾಡು ಎಂಬ ಈ ಎಸಕಪದಗಳ ಹುರುಳು ಆ ಎಸಕಪದಗಳಲ್ಲೇ ಅಡಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ಆದರೆ, ಕೊನೆರೂಪದಲ್ಲಿರುವ ಬೇಕು, ಸಾಕು, ಮತ್ತು ಉಂಟು ಎಂಬ ಎಸಕಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಬಳಸಿ ಕೂಡುಪದಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು (ಬೇಕಾಗು, ಬೇಕುಮಾಡು; ಸಾಕಾಗು, ಸಾಕುಮಾಡು; ಬರುತ್ತದೆ ಉಂಟಾಗು, ಉಂಟುಮಾಡು); ಅಲ್ಲಗಳೆಯುವ ಹುರುಳನ್ನು ಕೊಡುವ ಬೇಡ, ಸಾಲದು ಮತ್ತು ಇಲ್ಲ ಎಂಬವುಗಳೊಂದಿಗೆ ಆಗು ಎಂಬುದನ್ನು ಬಳಸಿಯೂ ಕೂಡುಪದಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಬರುತ್ತದೆ: ಬೇಡವಾಗು, ಸಾಲದಾಗು, ಇಲ್ಲ ವಾಗು.

ಇದಲ್ಲದೆ, ಮೇಲೆ ಸೂಚಿಸಿದ ಹಾಗೆ, ಕೊಡಮಾಡು ಮತ್ತು ಬರಮಾಡು ಎಂಬ ಎರಡು ಕೂಡುಪದಗಳಲ್ಲಿ ಕೊಡು ಮತ್ತು ಬರು ಎಸಕಪದಗಳ ಮಾರೆಸಕದ ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪಗಳೊಂದಿಗೆ (ಕೊಡಲು ಮತ್ತು ಬರಲು ಎಂಬವುಗಳೊಂದಿಗೆ) ಮಾಡು ಪದ ಬಂದಿದೆ; ಈ ರೂಪಗಳ ಕೊನೆಯ ಲು ಇಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದುಹೋಗಿರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು.

3. ಪದಗಳ ಇಟ್ಟಳ: ಉಳಿದ ಪದಗಳು / 221

ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಆಗು ಎಸಕಪದವನ್ನು ಮಾರೆಸಕದ ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪ ದೊಂದಿಗೆ ಬಳಸಿ ಬೇರೊಂದು ಬಗೆಯ ಎಸಕರೂಪವನ್ನೂ ಪಡೆಯಲು ಬರು ತ್ತದೆ: ಮಾಡಲಾಯಿತು, ಕೊಡಲಾಯಿತು, ಕರೆಸಲಾಯಿತು ಮೊದಲಾದ ಇಂತಹ ಪದರೂಪಗಳ ಮೂಲಕ ಎಸಕಪದದ ಮಾಡುಗನನ್ನು ಇಲ್ಲವೇ ಮಾಡಿಸುಗನನ್ನು ತಿಳಿಸದೆ ಇರಲು ಬರುತ್ತದೆ; ಆದರೆ, ಇವು ಪದರೂಪಗಳಲ್ಲದೆ ಪದಗಳಲ್ಲ; ಇವುಗಳ ಕುರಿತು ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವರಗಳನ್ನು ಮುಂದೆ ತಿಳಿಸಲಾಗುವುದು. ಕೆಲವು ಹೆಸರು ಇಲ್ಲವೇ ಪರಿಚೆಪದದೊಂದಿಗೆ ಆಗು ಮತ್ತು ಮಾಡು ಎಂಬ ಈ ಎರಡು ಎಸಕಪದಗಳನ್ನೂ ಬಳಸಲು ಬರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಇಂತಹ ಬಳಕೆ ಗಳಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಸರಿಯಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ:

ಅಚ್ಚುಮಾಡು

ಗೊತ್ತುಮಾಡು

ಅಚ್ಚಾಗು ಅಣಿಯಾಗು ಅಣಿಮಾಡು ಗೊತ್ತಾಗು ಚಿಂದಿಯಾಗು ಚಿಂದಿಮಾಡು ಮರುಳಾಗು ತಡವಾಗು ಪಾಲಾಗು ವೆಚ್ಚವಾಗು ಹಣ್ಣಾಗು ಗಟ್ಟಿಯಾಗು ಸರಿಯಾಗು

ಮರುಳುಮಾಡು ತಡಮಾಡು ಪಾಲುಮಾಡು ವೆಚ್ಚಮಾಡು ಹಣ್ಣುಮಾಡು ಗಟ್ಟಿಮಾಡು ಸರಿಮಾಡು

ಅಡ್ದಿಯಾಗು ಅಡ್ಡಿಮಾಡು ಅನುವಾಗು ಅನುಮಾಡು ಚಟ್ಟಾಗು ಚಟ್ಟುಮಾಡು ತೆರವುಮಾಡು ತೆರವಾಗು ಮೋಸವಾಗು ಮೋಸಮಾಡು ಪಾರುಮಾಡು ಪಾರಾಗು ಒಟ್ಟಾಗು ಒಟ್ಟುಮಾಡು ಸೂರೆಯಾಗು ಸೂರೆಮಾಡು ಹೆಸರುಮಾಡು ಹೆಸರಾಗು ಕಿರಿದುಮಾಡು QjzÁUÀÄ

ಆದರೆ, ಬೇರೆ ಕೆಲವು ಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಆಗು ಮತ್ತು ಮಾಡು ಎಂಬ ಎರಡು ಎಸಕಪದ್ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಾತ್ರವೇ ಬರಬಲ್ಲುದು. ಇದಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಎತ್ತುಗೆ ಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ:

(ಕ) ಆಗು ಪದದೊಂದಿಗೆ ಬರುವವು: ಒಕ್ಕಲಾಗು ಜಳ್ಳಾಗು

ಕಂಗಾಗು
ತುತ್ತಾಗು

ಕಾಯಾಗು ಬೆರಗಾಗು

ಚುರುಕಾಗು ಮುಟ್ಟಾಗು

(ಚ) ಮಾಡು ಪದದೊಂದಿಗೆ ಬರುವವು: ಅರಿಕೆಮಾಡು ಆರಯ್ಕೆಮಾಡು ಕಟ್ಟುಮಾಡು ಕಾಲುಮಾಡು ಬೇಹುಮಾಡು

ಕಯ್ಮಾಡು

ಮದ್ದುಮಾಡು ಸಂಚುಮಾಡು ಮತ್ತೆಮಾಡು

ಆಳಿಮಾಡು ಸನ್ನೆಮಾಡು ಬರಮಾಡು

222 / ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ

(4) ಇಡುಇಡುಇಡುಇಡು ಈ ಎಸಕಪದವನ್ನು ಹೆಸರುಪದಗಳೊಂದಿಗೆ, ಪರಿಚೆಪದಗಳೊಂದಿಗೆ, ಮತ್ತು ಎಸಕಪದಗಳ ಮೊದಲೆಸಕದ ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಹೆಚ್ಚಿನೆಡೆಗಳಲ್ಲೂ ಇದನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಕೂಡುಪದಗಳು ಅವಕ್ಕೆ ಸಂಬಂದಿಸಿದ ಮಾಡುವಿಕೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತವೆ; ಆದರೆ, ಕತ್ತಲಿಡು ಎಂಬುದು ಒಂದು ಆಗುವಿಕೆ ಯನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ.

ಇಂತಹ ಕೆಲವು ಕೂಡುಪದಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ:

(ಕ) ಹೆಸರುಪದದೊಂದಿಗಿನ ಬಳಕೆ: ಅಡವಿಡು ಒತ್ತೆಯಿಡು ಕಂಡವಿಡು ಕುರುಪಿಡು ಗುಮ್ಮಿಡು ತುತ್ತಿಡು ನೆನಪಿಡು
ಮೊರೆಯಿಡು ಹೆಪ್ಪಿಡು

ಅಡಕಲಿಡು ಒಪ್ಪವಿಡು
ಕಣ್ಣಿಡು
ಕೋಡಿಡು
ಗುರಿಯಿಡು
ತೂತಿಡು
ಬೊಬ್ಬಿಡು
ಸುಯಿಲಿಡು ಹೆಸರಿಡು

EA©qÀÄ
ಕಟ್ಟಲೆಯಿಡು ಕುಂದಿಡು
ಗೀಳಿಡು
ಗೋಳಿಡು
ತೋಹಿಡು
ಮೀಸಲಿಡು ಹುಯ್ಯಲಿಡು

ಉಸುರಿಡು QaÑqÀÄ ಕುಕಿಲಿಡು ಗುಟುಕಿಡು ತಕ್ಕಮೆಯಿಡು ದಾಳಿಯಿಡು ಮುದ್ದಿಡು ಹೆಜ್ಜೆಯಿಡು

(ಚ) ಪರಿಚೆಪದಗಳೊಂದಿಗಿನ ಬಳಕೆ: ಗೊಡ್ಡಿಡು

ದೂರವಿಡು

ಮುಂದಿಡು

ಹಿಂದಿಡು

(ಟ) ಎಸಕಪದಗಳೊಂದಿಗಿನ ಬಳಕೆ: ಎಳಲಿಡು ಕಾದಿಡು
ದೂರಿಡು ಬರೆದಿಡು

ಅದುಮಿಡು ಕೂಡಿಡು
ಪಣ್ಣಿಡು
ಸೆಕ್ಕಿಡು

HAQqÀÄ
ಜೋರಿಡು
ಬಚ್ಚಿಡು
ಹಿಡಿದಿಡು

H½qÀÄ ತೆಗೆದಿಡು
ಬಯ್ತಿಡು ಹೂತಿಡು

ಕೊಡು (ಗೊಡು) (5) ಕೊಡು (ಗೊಡು) ಕೊಡು (ಗೊಡು) ಕೊಡು (ಗೊಡು) ಎಸಕಪದಗಳ ಮೊದಲೆಸಕದ ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪದೊಂದಿಗೆ ಬಳಸಿದಾಗ, ಈ ಎಸಕಪದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಎಸಕವನ್ನು ಇನ್ನೊಬ್ಬನ ನೆರವಿಗಾಗಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ'ಯೆಂಬ ಹುರುಳಿದೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಹೇಳಿಕೊಡು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಇನ್ನೊಬ್ಬನಿಗೆ ನೆರವಾಗು ವಂತೆ ಹೇಳು’[ಎಂದರೆ `ಕಲಿಸು’[ಎಂಬ ಹುರುಳಿದೆ; ಅದರಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವ ಕೊಡು ಎಸಕಪದಕ್ಕೆ ಅದರ (ಎಂದರೆ ಕೊಡು ಪದದ) ನೇರವಾದ ಹುರುಳಿಲ್ಲ.

3. ಪದಗಳ ಇಟ್ಟಳ: ಉಳಿದ ಪದಗಳು / 223

ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪದೊಂದಿಗಿನ ಬೇರೆ ಕೆಲವು ಬಳಕೆಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಡ ಲಾಗಿದೆ; ಮೇಲಿನ ಹುರುಳನ್ನು ಕೊಡಬಲ್ಲ ಬೇರೆಯೂ ಹಲವು ಎಸಕಪದ ಗಳೊಂದಿಗೆ ಇದನ್ನು ಬಳಸಲು ಬರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಬೀಳ್ಕೊಡು ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪದಗಳೂ ತಮ್ಮ ಹುರುಳನ್ನು ಮಾರ್ಪಡಿಸಿವೆ.

ಎತ್ತಿಕೊಡು ತುಂಬಿಕೊಡು ಬರೆದುಕೊಡು

ಚುಚ್ಚಿಕೊಡು

ತಂದುಕೊಡು
ಬಿಟ್ಟುಕೊಡು

ತಿದ್ದಿಕೊಡು ಹುಡುಕಿಕೊಡು

ಹೆಸರು ಇಲ್ಲವೇ ಪರಿಚೆಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೊಡು ಪದವನ್ನು ಬಳಸಿರುವಲ್ಲಿ ಅದಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ನೇರವಾದ ಹುರುಳಿದೆ. ಈ ಬಳಕೆಗೆ ಕೆಲವು ಎತ್ತುಗೆಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ. ಕೆಲವೆಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕೆ ಗೊಡು ಎಂಬ ರೂಪವಿರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು (ಎದೆ ಮತ್ತು ಎಡೆ ಪದಗಳ ಬಳಿಕ ಈ ಎರಡು ರೂಪಗಳೂ ಬರುತ್ತವೆ):

ಎಡೆಗೊಡು

ಎಡೆಕೊಡು ಒತ್ತುಕೊಡು ಓಗೊಡು
ಕಾವುಕೊಡು ಕಿವಿಗೊಡು
ತೆರಪುಗೊಡು ಪರಟೆಕೊಡು ಮಾತುಕೊಡು ಮುಳಿಕೊಡು ಹಕ್ಕುಕೊಡು

ಹೊಳಪುಕೊಡು

ಎದೆಕೊಡು ಕಡಕೊಡು
ತಪ್ಪುಕೊಡು ಬೆಂಗೊಡು ಲಂಚಕೊಡು

ಎದೆಗೊಡು
ಕಯ್ಕೊಡು
ತೀರ್ಪುಕೊಡು ಬೆಲೆಕೊಡು ಸಲುವುಕೊಡು

ಕಟ್ಟು (ಗಟ್ಟು) (6) ಕಟ್ಟು (ಗಟ್ಟು) ಕಟ್ಟು (ಗಟ್ಟು) ಕಟ್ಟು (ಗಟ್ಟು) ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈ ಎಸಕಪದವನ್ನು ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಪರಿಚೆಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಾತ್ರವೇ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಆದರೆ, ಎತ್ತಿಕಟ್ಟು ಎಂಬಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಎಸಕಪದದ ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪದೊಂದಿಗೂ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ.

ಇದನ್ನು ಬಳಸಿರುವ ಕೂಡುಪದಗಳು ಆಗುವಿಕೆಗಳನ್ನಾಗಲಿ ಇಲ್ಲವೇ ಮಾಡು ವಿಕೆಗಳನ್ನಾಗಲಿ ತಿಳಿಸಬಲ್ಲುವು. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಕೊಕ್ಕೆಕಟ್ಟು, ಗಡ್ಡೆಕಟ್ಟು, ಗರಣೆ ಕಟ್ಟು ಎಂಬವು ಆಗುವಿಕೆಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತವೆ; ಮತ್ತು ಕತೆಕಟ್ಟು, ಗಂಟುಕಟ್ಟು, ತಂಡಕಟ್ಟು ಎಂಬವು ಮಾಡುವಿಕೆಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತವೆ.

ಇದಕ್ಕೆ ಕಟ್ಟು ಮತ್ತು ಗಟ್ಟು ಎಂಬ ಎರಡು ರೂಪಗಳಿವೆ; ಆದರೆ ಅವು ಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ಎಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರ ಕುರಿತು ಒಲವೇನೂ ಇರುವ ಹಾಗೆ ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಹೆಚ್ಚುಕಡಿಮೆ ಅರೆವಾಶಿ ಕೂಡುಪದಗಳಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟು ರೂಪ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಬಾಕಿ ಉಳಿದಿರುವವುಗಳಲ್ಲಿ ಗಟ್ಟು ರೂಪ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಒಂದೇ ಪದದ ಬಳಿಕವೂ ಆ ಎರಡು ರೂಪಗಳನ್ನು ಕಾಣಲು ಬರುತ್ತದೆ:

224 / ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ ಉಸಿರುಕಟ್ಟು-ಉಸಿರುಗಟ್ಟು; ಮರಕಟ್ಟು-ಮರಗಟ್ಟು. ಇದರ ಬಳಕೆಗೆ ಕೆಲವು ಎತ್ತುಗೆಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ:

(ಕ) ಕಟ್ಟು ರೂಪದಲ್ಲಿ: ಕತೆಕಟ್ಟು ಕೊಕ್ಕೆಕಟ್ಟು ಗುಂಪುಕಟ್ಟು
ತಪ್ಪುಕಟ್ಟು ಪಟ್ಟುಕಟ್ಟು ಬೆಲೆಕಟ್ಟು ಹೆಡಕಟ್ಟು

ಕತ್ತಿಕಟ್ಟು
ಗಂಟುಕಟ್ಟು ಗುಳೆಕಟ್ಟು
ತಳಕಟ್ಟು
ಪರೆಕಟ್ಟು
ಮರಕಟ್ಟು
ಹೆಡೆಮುರಿಗೆಕಟ್ಟು ಹೆಪ್ಪುಕಟ್ಟು

ಕಾಲುಕಟ್ಟು ಗಡ್ಡೆಕಟ್ಟು
ಟೊಂಕಕಟ್ಟು ತೆನೆಕಟ್ಟು
ಪಾಚಿಕಟ್ಟು ಮೂಟೆಕಟ್ಟು

(ಚ) ಗಟ್ಟು ರೂಪದಲ್ಲಿ: ಉಸಿರುಗಟ್ಟು ಒಡಿಗಟ್ಟು
ಕೀವುಗಟ್ಟು ಕಾಳುಗಟ್ಟು
ಗರಿಗಟ್ಟು
ಕೋಡುಗಟ್ಟು ತಕ್ಕೆಗಟ್ಟು
ಜೋರುಗಟ್ಟು ನೊರೆಗಟ್ಟು
ನಿರಿಗಟ್ಟು
ಬೆಪ್ಪುಗಟ್ಟು
ಬೂಜುಗಟ್ಟು ಸಾಲುಗಟ್ಟು ಸರಿಗಟ್ಟು ಹದಿಗಟ್ಟು
ಹಕ್ಕುಗಟ್ಟು

ಒರೆಗಟ್ಟು
ಕೆಂಪುಗಟ್ಟು ಗುಬರುಗಟ್ಟು ತೆಕ್ಕೆಗಟ್ಟು
ಬಡ್ಡುಗಟ್ಟು ಮಡುಗಟ್ಟು ಸಿಪ್ಪಿಗಟ್ಟು

ಕೆನೆಕಟ್ಟು
ಗರಣೆಕಟ್ಟು ತಂಡಕಟ್ಟು ಪಂತಕಟ್ಟು ಬಾಯಿಕಟ್ಟು ಹದಿಕಟ್ಟು ಹೊಟ್ಟೆಕಟ್ಟು

ಕಾಯ್ಗಟ್ಟು ಕೆಚ್ಚುಗಟ್ಟು ಜಿಡ್ಡುಗಟ್ಟು ದಾರಿಗಟ್ಟು ಬಿರುಸುಗಟ್ಟು ಮರಗಟ್ಟು ಸುಕ್ಕುಗಟ್ಟು

ಹೋಗು (7) ಹೋಗು ಹೋಗು ಹೋಗು ಇದು ಹೆಚ್ಚಿನೆಡೆಗಳಲ್ಲೂ ಎಸಕಪದದ ಮೊದಲೆಸಕದ ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪ ದೊಂದಿಗೆ ಬಳಕೆಯಾಗಿದೆ. ಕೆಲವೆಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಸರುಪದ ಇಲ್ಲವೇ ಪರಿಚೆಪದ ಗಳೊಂದಿಗೂ ಇದರ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.

ಎಸಕಪದದ ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪದೊಂದಿಗೆ ಬಂದಾಗ, ಎಸಕ ನಡೆದು ಹೋಗಿದೆ' ಎಂಬ ಹುರುಳನ್ನು, ಮತ್ತು ಹಾಗೆ ನಡೆದುದು ಬೇಸರದ ಸಂಗತಿ’[ಎಂಬ ಹುರುಳನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ:

ಆರಿಹೋಗು ಓಡಿಹೋಗು ತಪ್ಪಿಹೋಗು ತೀರಿಹೋಗು ಸೋತುಹೋಗು

ಕುಗ್ಗಿಹೋಗು ತೇಲಿಹೋಗು ಸೋರಿಹೋಗು

ಕೆಟ್ಟುಹೋಗು ಸತ್ತುಹೋಗು ಹಾದುಹೋಗು

ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಪರಿಚೆಪದಗಳೊಂದಿಗಿನ ಇದರ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಕೆಳಗಿನ ಕೂಡು

ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು:

3. ಪದಗಳ ಇಟ್ಟಳ: ಉಳಿದ ಪದಗಳು / 225

ಒಡಹೋಗು ಕಟ್ಟೆಹೋಗು
ದೋರೆಹೋಗು ಮರೆಹೋಗು
ಹೊರಹೋಗು

ಗುಳೆಹೋಗು ಹಿಂದೆಹೋಗು

ಗೋಟುಹೋಗು ಹೆಸರುಹೋಗು

(8) ಬೀಳುಬೀಳುಬೀಳುಬೀಳು ಈ ಎಸಕಪದವನ್ನೂ ಮೇಲಿನ ಮೂರು ಬಗೆಯ ಪದಗಳೊಂದಿಗೂ ಬಳಸಲು ಬರುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಕೂಡುಪದಗಳಲ್ಲೂ ಇದು `ಏನೋ ಕೆಟ್ಟದಾಗಿರುವ ಎಸಕ ನಡೆದಿದೆ’ಯೆಂಬ ಹುರುಳನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ.

(ಕ) ಎಸಕಪದದ ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪದೊಂದಿಗೆ ಬಳಕೆ: ಕುಸಿದುಬೀಳು ಎಡವಿಬೀಳು ಬೆಚ್ಚಿಬೀಳು ತೂಗಿಬೀಳು

ಜೋತುಬೀಳು ಮುರಿಬೀಳು

ತಿರುಗಿಬೀಳು

(ಚ) ಹೆಸರುಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಳಕೆ: ಒಟ್ಟೆಬೀಳು
ತೆರೆಬೀಳು ಬಲಿಬೀಳು
ಸಾಗುಬೀಳು

ಕಟ್ಟುಬೀಳು
ದಿಗಿಲುಬೀಳು ಬೆಲೆಬೀಳು ಸಾಲಬೀಳು

(ಟ) ಪರಿಚೆಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಳಕೆ: ಅಡ್ಡಬೀಳು ಎದುರುಬೀಳು ಮೊಂಡುಬೀಳು ಹಿಂದೆಬೀಳು

ಜೊಂಗುಳಿಬೀಳು ತೆಕ್ಕೆಬೀಳು ಬಟ್ಟಿಬೀಳು ಪೆÇೀಟೆಬೀಳು ಸರಿಬೀಳು
ಬೇನೆಬೀಳು
ಹೆಣಬೀಳು ಹಳ್ಳಬೀಳು

ಪೆÇೀಟುಬೀಳು

ಮೇಲೆಬೀಳು

(9) ಹಾಕು ಹಾಕು ಹಾಕು ಹಾಕು ಎಸಕಪದಗಳ ಮೊದಲೆಸಕದ ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪದೊಂದಿಗೆ ಬಂದಾಗ ಇದಕ್ಕೆ ಎಸಕವನ್ನು ಮಾಡಿ ಮುಗಿಸು'[ಎಂಬ ಹುರುಳು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಹಾಗೆ ಮಾಡಿ ದುದು ಬೇಸರದ ಸಂಗತಿ’ ಎಂಬ ಹುರುಳೂ ಇದೆ. ಮಾರೆಸಕದ ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪದೊಂದಿಗೆ ಬಂದಾಗ, ಇದಕ್ಕೆ `ಒಂದು ಎಸಕ ನಡೆಯುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಬೇರೆ ಒಂದು ಎಸಕವನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ’ ಎಂಬ ಹುರುಳು ಬರುತ್ತದೆ; ಕೆಲವೆಡೆಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿಯೂ ಬೇಸರದ ಹುರುಳು ಸಿಗುತ್ತದೆ.

(ಕ) ಎಸಕಪದಗಳ ಮೊದಲೆಸಕದ ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪದೊಂದಿಗೆ ಬಳಕೆ: ಅಳಿಸಿಹಾಕು ಎತ್ತಿಹಾಕು ಕೂಡಿಹಾಕು ತೆಗೆದುಹಾಕು

ಕಟ್ಟಿಹಾಕು
ತಳ್ಳಿಹಾಕು
ಸುಟ್ಟುಹಾಕು

ಜೋತುಹಾಕು ತೊಡೆದುಹಾಕು

ಕಿತ್ತುಹಾಕು ತುಳಿದುಹಾಕು ಹೊತ್ತುಹಾಕು

226 / ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ

(ಚ) ಎಸಕಪದಗಳ ಮಾರೆಸಕದ ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪದೊಂದಿಗೆ ಬಳಕೆ: ಕೊಳೆಹಾಕು

ನೆನೆಹಾಕು

ತೂಗಹಾಕು

ಸಾಗಹಾಕು

ಹೆಸರುಪದ ಇಲ್ಲವೇ ಪರಿಚೆಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಂದಾಗ, ಇದಕ್ಕೆ ಮೇಲಿನ ಬೇಸರದ ಹುರುಳಿಲ್ಲ; ಹೆಚ್ಚುಕಡಿಮೆ ಹಾಕು ಎಂಬುದರ ಹುರುಳೇ ಕಾಣಿಸು vÀÛzÉ.

(ಟ) ಹೆಸರುಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಳಕೆ: ಇಪ್ಪೆಹಾಕು ಉಬ್ಬೆಹಾಕು
ಕಂದುಹಾಕು ಒತ್ತುಹಾಕು ಕಯ್ಹಾಕು
ಕನ್ನಹಾಕು ಗಂಟುಹಾಕು ಗುಟುರುಹಾಕು
ಗೋಣುಹಾಕು ಜಂಟಿಹಾಕು ತೆಕ್ಕೆಹಾಕು
ತಲೆಹಾಕು
ಬಾಯಿಹಾಕು ಬರೆಹಾಕು
ಮದ್ದುಹಾಕು ಮರಿಹಾಕು ಮೊಳಹಾಕು ಮೂಗುಹಾಕು ಸೋಗುಹಾಕು ಹುಟ್ಟುಹಾಕು

ಉರುಹಾಕು ಕಟ್ಟುಹಾಕು ಕುಪ್ಪಿಹಾಕು ಗುಮ್ಮುಹಾಕು ತಡೆಹಾಕು
ನಾಟಿಹಾಕು ಬೊಬ್ಬೆಹಾಕು ಮುತ್ತಿಗೆಹಾಕು ಮೋಡಿಹಾಕು ಹೊಗೆಹಾಕು

ಎಲೆಹಾಕು ಕಣ್ಣುಹಾಕು ಕೂಗುಹಾಕು ಗುರುತುಹಾಕು ತತ್ತುಹಾಕು ನೇಣುಹಾಕು ಮಣೆಹಾಕು ಮೆಲುಕುಹಾಕು ಲೆಕ್ಕಹಾಕು ಹೊಂಚುಹಾಕು

(ತ) ಪರಿಚೆಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಳಕೆ: ಮುಂದೆಹಾಕು ಸುತ್ತುಹಾಕು

ಹಿಂದೆಹಾಕು

ಹೊರಹಾಕು

(10) ಕೆಡು (ಗೆಡು) ಕೆಡು (ಗೆಡು) ಕೆಡು (ಗೆಡು) ಕೆಡು (ಗೆಡು) ಕೆಡು ಎಸಕಪದ ಕೂಡುಪದಗಳಲ್ಲಿ ಗೆಡು ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ; ಹೆಸರುಪದ ಮತ್ತು ಪರಿಚೆಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಾತ್ರವೇ ಅದು ಬರುತ್ತದೆ.

ಹೆಸರುಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಳಸಿದಾಗ ಇದಕ್ಕೆ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಹುರುಳುಗಳು ಸಿಗುತ್ತವೆ: ಹೆಚ್ಚಿನೆಡೆಗಳಲ್ಲೂ ಹೆಸರುಪದ ತಿಳಿಸುವ ಸಂಗತಿ ಇಲ್ಲವಾಗಿದೆ' ಎಂಬ ಹುರುಳು ಸಿಗುತ್ತದೆ (ಅಂದಗೆಡು ಅಂದವಿಲ್ಲದಾಗು’); ಆದರೆ, ಕೆಲವು ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ, ಅದು ತಿಳಿಸುವ ಸಂಗತಿಯಿಂದಾಗಿ ಕೆಡುಕುಂಟಾಗಿದೆ' ಎಂಬ ಹುರುಳು ಸಿಗುತ್ತದೆ (ಬರಗೆಡು ಬರದಿಂದಾಗಿ ಕೆಟ್ಟುಹೋಗು’).

(ಕ) ಮೊದಲನೆಯ ಹುರುಳು: ಅರಿವುಗೆಡು ಅಂದಗೆಡು ಕಟ್ಟಲೆಗೆಡು
ಕಂಗೆಡು ದೊರೆಗೆಡು
ಚಂದಗೆಡು

ಎದೆಗೆಡು
ಕಳೆಗೆಡು
ನುಡಿಗೆಡು

ಒಪ್ಪಗೆಡು ಕೆಳೆಗೆಡು ಪೆಂಪುಗೆಡು

3. ಪದಗಳ ಇಟ್ಟಳ: ಉಳಿದ ಪದಗಳು / 227

ಬಗೆಗೆಡು ಬಿಂಕಗೆಡು
ಸೊಂಪುಗೆಡು ಹದಗೆಡು

ಮುಂಗೆಡು ಹಸಗೆಡು

ಸುರ್ವುಗೆಡು

(ಚ) ಎರಡನೆಯ ಹುರುಳು: ಗಾರುಗೆಡು ಬರಗೆಡು

ಸೇದೆಗೆಡು

ಹೊಲೆಗೆಡು

(11) ಬಿಡುಬಿಡುಬಿಡುಬಿಡು ಎಸಕಪದಗಳ ಮೊದಲೆಸಕದ ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪದೊಂದಿಗೆ ಬಂದಾಗ, ಇದಕ್ಕೆ ಎಸಕವನ್ನು ಮುಗಿಸಿಬಿಡಲಾಗಿದೆ'[ಇಲ್ಲವೇ ಎಸಕ ಮುಗಿದುಹೋಗಿದೆ’[ಎಂಬ ಹುರುಳಿದೆ; ಇದನ್ನು ಕೆಳಗಿನ ಕೂಡುಪದಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು:

ಕೊಟ್ಟುಬಿಡು
ಮರೆತುಬಿಡು

ತೇಲಿಬಿಡು ಮುಗಿಸಿಬಿಡು

ಬಂದುಬಿಡು ಸೀದುಬಿಡು

ಬಿಟ್ಟುಬಿಡು
ಹೋಗಿಬಿಡು

ಇದಲ್ಲದೆ, ಹೆಸರುಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಂದಾಗಲೂ ಇದಕ್ಕೆ ಬೇರೆಯೇ ಹುರುಳುಗಳು ಬರುತ್ತವೆ: ಬೇರುಬಿಡು, ತೆನೆಬಿಡು, ಅಗೆಬಿಡು, ಹೂಬಿಡು, ಮತ್ತು ಕಾಯಿಬಿಡು ಎಂಬವುಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಆಗು'[ಎಂಬ ಹುರುಳಿನಲ್ಲಿ ಬಳಕೆ ಯಾಗಿದೆ; ಬಾಯಿಬಿಡು ಮತ್ತು ಕಣ್ಣುಬಿಡು ಎಂಬವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಡೆ’[ಇಲ್ಲವೇ ತೆರೆ'[ಎಂಬ ಹುರುಳಿನಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ಕಯ್ಬಿಡು ಎಂಬಲ್ಲಿ ತೊರೆ’[ಎಂಬ ಹುರುಳಿನಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗಿದೆ; ಸೊರೆಬಿಡು ಎಂಬಲ್ಲಿ ಇದು `ಕೆಚ್ಚಲಿನಿಂದ ಹಾಲು ಸುರಿಸು’[ಎಂಬ ಹುರುಳಿನಲ್ಲಿ ಬಂದಿದೆ.

(12) ಇಕ್ಕುಇಕ್ಕುಇಕ್ಕುಇಕ್ಕು ಇದನ್ನು ಹೆಸರುಪದ, ಪರಿಚೆಪದ, ಮತ್ತು ಎಸಕಪದಗಳ ಮೊದಲೆಸಕದ ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ; `ಇರಿಸು’[ಎಂಬ ಹುರುಳಿಗೆ ಸಂಬಂದಿಸಿದಂತಹ ಹಲವು ಬಗೆಯ ಹುರುಳುಗಳನ್ನು ಅದು ಈ ಬಳಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೊಡುವುದನ್ನು ಕೆಳಗಿನ ಕೂಡುಪದಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು:

(ಕ) ಹೆಸರುಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಳಕೆ: ಉಸಿರಿಕ್ಕು ಕೂಳಿಕ್ಕು
ತುತ್ತಿಕ್ಕು ಬೆನ್ನಿಕ್ಕು

ಎವೆಯಿಕ್ಕು ಗಂಟಿಕ್ಕು
ತೆಗಹಿಕ್ಕು
ಮಯ್ಯಿಕ್ಕು

ಒಪ್ಪವಿಕ್ಕು
ಚಪ್ಪಳಿಕ್ಕು
ತೊಟ್ಟಿಕ್ಕು
ಮುದ್ದಿಕ್ಕು

ಕಿಚ್ಚಿಕ್ಕು ತಳೆಯಿಕ್ಕು ನಂಜಿಕ್ಕು
ಸೆಲವಿಕ್ಕು

228 / ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ

(ಚ) ಎಸಕಪದಗಳ ಹಿಂಬೊತ್ತಿನ ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪದೊಂದಿಗೆ ಬಳಕೆ: ಅಟ್ಟಿಕ್ಕು ಕೊಂದಿಕ್ಕು ಸರಿಯಿಕ್ಕು

ಎಳಲಿಕ್ಕು
ತಂದಿಕ್ಕು
ಹಣಿಕಿಕ್ಕು

ಕುಂಬಿಕ್ಕು
ಪಚ್ಚಿಕ್ಕು

ಕೂಡಿಕ್ಕು ಬೀಳಿಕ್ಕು

ಇದನ್ನು ಅಡ್ಡ ಪರಿಚೆಪದದೊಂದಿಗೆ ಬಳಸಿ, ಅಡ್ಡಿಕ್ಕು ಎಂಬ ಕೂಡು ಪದವನ್ನು ಪಡೆಯಲಾಗಿದ್ದು, ಅದಕ್ಕೆ ಲಂಚಕೊಡು' ಎಂಬ ಹುರುಳಿದೆ; ಸರಿಯಿಕ್ಕು ಎಂಬ ಇನ್ನೊಂದು ಕೂಡುಪದಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸು’[ಎಂಬ ಹುರುಳಿದೆ.

ಮೇಲೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಎಸಕಪದಗಳು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಬೇರೆಯೂ ಹಲವಾರು ಎಸಕಪದಗಳು ಕೂಡುಪದಗಳ ಎರಡನೆಯ ಪದವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ಅಂತಹ ಕೆಲವು ಕೂಡುಪದಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ:

ಒಟ್ಟುಗೂಡು ಎದೆಗುಂದು ಕಯ್ಯೊಡ್ಡು ಈಡೇರು ಮೇಲೆತ್ತು ಒತ್ತಿಹೇಳು ಕಂಡುಹಿಡಿ ಚಾಪೆಹಿಡಿ ಡಿಕ್ಕಿಹೊಡೆ

ಕಯ್ಗೂಡು
ಬೆನ್ನಟ್ಟು
ಸೆರಗೊಡ್ಡು ನೆರವೇರು
ಮರೆಹೊಗು ಬರಹೇಳು
vÀqÉ»r
ಪಟ್ಟುಹಿಡಿ
ಬೇರೊಡೆ

ಕೊನೆಗಾಣು ಕಯ್ತಟ್ಟು
ಬೇರೂರು
ತಲೆಯೆತ್ತು ತಲೆದೋರು ತಿಳಿಹೇಳು
ಸೆರೆಹಿಡಿ
ಕೊಳ್ಳೆಹೊಡೆ ಕವಲೊಡೆ

ಮನಗಾಣು ತಡೆಯೊಡ್ಡು ನೆಲೆಯೂರು ಕಯ್ಯೆತ್ತು ಸರಿತೋರು ©V»r ZÀ½»r ಹರಟೆಹೊಡೆ ಅಲ್ಲಗಳೆ

ಅಣಕಿಸುವ ಪದಗಳಿಗೆ ಕುಟ್ಟು ಎಸಕಪದವನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಕೆಲವು ಕೂಡು ಪದಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಲಾಗಿದೆ; ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಕುಟ್ಟು ಪದ ಗುಟ್ಟು ರೂಪ ದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನೆಡೆಗಳಲ್ಲೂ ಅನ್ನು'[ಇಲ್ಲವೇ ಸದ್ದು ಮಾಡು’[ಎಂಬ ಹುರುಳಿದೆ.

ಕಿಚಗುಟ್ಟು ಕಿರುಗುಟ್ಟು ದುರುಗುಟ್ಟು ಕಿಲಕಿಲಗುಟ್ಟು ಚುರುಚುರುಗುಟ್ಟು ಪಿಟಿಪಿಟಿಗುಟ್ಟು

ಲೊಚಗುಟ್ಟು ಕೊರಗುಟ್ಟು ಗುಜಿಗುಟ್ಟು

ಕಿಣಿಗುಟ್ಟು
ಕುಸುಗುಟ್ಟು ಗಡಗುಟ್ಟು

ಗುಣುಗುಟ್ಟು ಗುರುಗುಟ್ಟು ತಳಗುಟ್ಟು

3.3.3 ಸೇರಿಕೆಯ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು ಹಿಂದಿನ ಪಸುಗೆಯಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದ ಸೇರಿಕೆಯ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ಕೂಡು ಪದಗಳಲ್ಲೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ; ಇವನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಪಟ್ಟಿಮಾಡಲಾಗಿದೆ:

3. ಪದಗಳ ಇಟ್ಟಳ: ಉಳಿದ ಪದಗಳು / 229

2.2.1ರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿರುವ (ತೆರೆಯುಲಿಗಳ ಮೊದಲು ಬಂದ ತೆರೆಯುಲಿ ಬಿದ್ದುಹೋಗುವ) ಮಾರ್ಪಾಡು ಉಕಾರವನ್ನು ಮತ್ತು ಎಸಕಪದಗಳ ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪದ ಇಕಾರವನ್ನು ಮಾತ್ರ ತಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಅಚ್ಚಾಗು (ಅಚ್ಚು+ಆಗು), ಹೆಸರಿಡು (ಹೆಸರು+ಇಡು), ಕೂಡಿಡು (ಕೂಡಿ+ಇಡು), ತೆಗೆದಿಡು (ತೆಗೆದು+ ಇಡು) ಮೊದಲಾದ ಕೂಡುಪದಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. 2.2.1ರಲ್ಲೇ ವಿವರಿಸಿದ ಹಾಗೆ, ಇಕಾರ ಮತ್ತು ಎಕಾರದ ಬಳಿಕ ತೆರೆಯುಲಿ ಬಂದಾಗ ಯಕಾರ ಸೇರಿ ಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ (ದಾಳಿಯಿಡು, ಎವೆಯಿಕ್ಕು), ಮತ್ತು ಅಕಾರದ ಬಳಿಕ ವಕಾರ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ (ಒಪ್ಪವಿಡು, ಪಂತವೊಡ್ಡು).

ಈ ಮಾರ್ಪಾಡಿಗೆ ಕೆಲವು ಹೊರಪಡಿಕೆಗಳೂ ಇವೆ: ಮುಂದೆ, ಹಿಂದೆ, ಮೇಲೆ, ಬೇರೆ, ಒಡನೆ, ಮತ್ತು ಗೆ ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಪರಿಚೆಪದಗಳು ಇದಕ್ಕೆ ಹೊರಪಡಿಕೆಗಳಾಗುತ್ತವೆಯೆಂಬುದನ್ನು 2.2.1ರಲ್ಲೇ ನೋಡಿರುವೆವು; ಇದಲ್ಲದೆ, ಬೊಬ್ಬಿಡು (ಬೊಬ್ಬೆ+ಇಡು), ಮತ್ತು ಬೊಬ್ಬಿರಿ ಪದಗಳಲ್ಲೂ ಮೊದಲನೇ ಪದದ ಕೊನೆಯ ಎಕಾರ ಬಿದ್ದುಹೋಗಿದೆ; ಚಪ್ಪಳಿಕ್ಕು (ಚಪ್ಪಳಿ+ ಇಕ್ಕು) ಮತ್ತು ಕಾಯಾಗು ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಇಕಾರ ಬಿದ್ದುಹೋಗಿದೆ; ಮತ್ತು ಅಡ್ಡಿಕ್ಕು, ಅಡ್ಡಾಡು ಹಾಗೂ ಚಲ್ಲಾಡು (ಚಲ್ಲ+ಆಡು) ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಅಕಾರ ಬಿದ್ದುಹೋಗಿದೆ.

2.2.2ರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿರುವ (ಯಕಾರ ಮತ್ತು ನಕಾರದ ಬಳಿಕ ತೆರೆಯುಲಿ ಬಂದಾಗ, ಮತ್ತು ಅದರ ಮೊದಲು ಗಿಡ್ಡ ತೆರೆಯುಲಿಯಿರುವಾಗ, ಅವು ಇಮ್ಮಡಿಯಾಗುವ) ಮಾರ್ಪಾಡನ್ನು ಕಯ್ಯೂರು, ಕಯ್ಯಿಕ್ಕು, ಮಯ್ಯೊಡ್ಡು, ಮುನ್ನೋರು ಮೊದಲಾದ ಕೂಡುಪದಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು.

2.2.4ರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿರುವ ಉದ್ದ ತೆರೆಯುಲಿ ಗಿಡ್ಡವಾಗುವ ಮಾರ್ಪಾಡನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಮಾರ್ (ಮರುನುಡಿ, ಮರುನೆಡು, ಮರುಪಡೆ), ಓರ್ (ಒಗ್ಗೂಡು), ಕೇಸ್ (ಕಿಸುಗುಟ್ಟು) ಮತ್ತು ಕೀಳ್ (ಕಿಳ್ಮಾಡು, ಕಿಳ್ಪಡಿಸು) ಪದಗಳ ಬಳಕೆ ಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರ್ ಪದದ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಮಾರ್ನಡೆ, ಮಾರ್ನುಡಿ, ಮತ್ತು ಮಾರ್ಪಡು ಎಂಬವು, ಮತ್ತು ಕೀಳ್ ಪದದ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಕೀಳುಗಳೆ ಮತ್ತು ಕೀಳುಮಾಡು ಎಂಬವು ಹೊರಪಡಿಕೆಗಳು.

2.2.6ರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿರುವ (ರಕಾರ ಅದರ ಬಳಿಕ ಬಂದಿರುವ ಮುಚ್ಚುಲಿಯ ರೂಪ ಪಡೆಯುವ) ಮಾರ್ಪಾಡನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡು (ಓರ್+ಕೂಡು) ಪದದಲ್ಲಿ ಕಾಣ ಬಹುದು; ಉಸುರ್ಗರೆ, ಎದುರ್ಗೊಳ್ಳು ಎಂಬವುಗಳು ಇದಕ್ಕೆ ಹೊರಪಡಿಕೆ ಗಳಾಗಿವೆ.

2.2.7ರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿರುವ (ಮೂಗುಲಿಗಳು ಅವುಗಳ ಬಳಿಕ ಬರುವ ಮುಚ್ಚುಲಿಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವ) ಮಾರ್ಪಾಡನ್ನು ಮುನ್, ಹಿನ್, ಕಣ್ಣು

230 / ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ (>ಕಣ್) ಮತ್ತು ಬೆನ್ನು (>ಬೆನ್) ಪದಗಳ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು (ಮುಂಕೊಳ್ಳು, ಮುಂಗಾಣು, ಮುಂಚಾಚು, ಮುಂದೂಡು, ಮುಂಬರು, ಮುಮ್ಮೆಟ್ಟು; ಹಿಂಗರೆ, ಹಿಂಜರಿ, ಹಿಂತೆಗೆ, ಹಿಂದಿರುಗು, ಹಿಂಬರೆ, ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟು; ಕಂಗೆಡು; ಬೆಂಗೊಡು, ಬೆಂಬತ್ತು). ಆದರೆ, ಇದಕ್ಕೆ ಮುನ್ಪಡೆ, ಮುನ್ಸೊಲ್ಲು; ಕಣ್ಣುಕುಕ್ಕು, ಕಣ್ಣುಕಟ್ಟು, ಕಣ್ಣುತಾಗು; ಬೆನ್ನುಹತ್ತು, ಬೆನ್ನು ತಟ್ಟು ಎಂಬಂತಹ ಹೊರಪಡಿಕೆಗಳೂ ಇವೆ.

2.2.9ರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿರುವ ಕಕಾರ-ತಕಾರಗಳು ಗಕಾರ-ದಕಾರಗಳಾಗುವ ಮಾರ್ಪಾಡನ್ನು ಎದೆಗಳೆ, ತಲೆದೋರು, ಕಯ್ಗೂಡು, ಕಾಲ್ದೆಗೆ, ಸೂಳ್ಗರೆ, ಹಿಂದಿರುಗು ಮೊದಲಾದ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು; ಇದಕ್ಕೆ ಹಲವು ಹೊರ ಪಡಿಕೆಗಳೂ ಇವೆ; ಆದರೆ, ಅವನ್ನಿಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಿಮಾಡಿಲ್ಲ.

2.2.10ರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿರುವ ಹ(ಪ)ಕಾರ, ಬಕಾರ ಮತ್ತು ಮಕಾರಗಳು ವಕಾರವಾಗುವ ಮಾರ್ಪಾಡನ್ನು ಮುಂದುವರಿ, ಇಂಪುವಡೆ, ತಲೆವಾಗು ಮೊದಲಾದ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು; ಇದಕ್ಕೂ ಬೀಡುಬಿಡು, ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸು ಮೊದಲಾದ ಹಲವು ಹೊರಪಡಿಕೆಗಳಿವೆ.

2.2.11ರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿರುವ (ಮುಚ್ಚುಲಿಗಳ ಮೊದಲು ಉಕಾರ ಬಿದ್ದು ಹೋಗುವ) ಮಾರ್ಪಾಡನ್ನು ಆಸರ್ಗಳೆ, ಕಾಲ್ದೆಗೆ, ಬೀಳ್ಕೊಡು, ಬೆಂಬತ್ತು, ಸುಯ್ಗರೆ ಮೊದಲಾದ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು; ಇದಕ್ಕೂ ಕಾಳುಗಟ್ಟು, ಉಸಿರುಕಟ್ಟು ಮೊದಲಾದ ಹಲವು ಹೊರಪಡಿಕೆಗಳಿವೆ.

3.4 ಪರಿಚೆಪದಗಳ ಇಟ್ಟಳ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಮುಕ್ಯವಾಗಿ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಪರಿಚೆಪದಗಳು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬಗೆಯವನ್ನು ಹೆಸರುಪದಗಳೊಂದಿಗೆ, ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ಬಗೆಯವನ್ನು ಎಸಕಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೆಸರುಪರಿಚೆ ಮತ್ತು ಎಸಕಪರಿಚೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಈ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಪದಗಳನ್ನು ಹೆಸರಿಸಬಹುದು.

ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಉದ್ದ, ಬಿಳಿ, ದೊಡ್ಡ ಮೊದಲಾದುವು ಹೆಸರುಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವು ಗುರುತಿಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿ, ವಸ್ತು, ವಿಶಯ ಮೊದಲಾದವುಗಳ ಪರಿಚೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತವೆ (ಉದ್ದ ಕೋಲು, ಬಿಳಿ ಗೋಡೆ, ದೊಡ್ಡ ಹುಡುಗ); ಹಾಗಾಗಿ, ಅವು ಹೆಸರುಪರಿಚೆಗಳು. ಇದಕ್ಕೆ ಬದಲು, ಮೇಲೆ, ಹಿಂದೆ, ಮೆಲ್ಲಗೆ ಮೊದಲಾದುವು ಎಸಕಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವು ತಿಳಿಸುವ ಎಸಕದ ಪರಿಚೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತವೆ (ಮೇಲೆ ಇಡು, ಹಿಂದೆ ಇದೆ, ಮೆಲ್ಲಗೆ ಮಾತನಾಡು); ಹಾಗಾಗಿ, ಅವು ಎಸಕಪರಿಚೆಗಳು.

3. ಪದಗಳ ಇಟ್ಟಳ: ಉಳಿದ ಪದಗಳು / 231

ಈ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಪರಿಚೆಪದಗಳು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಬಾರೀ, ತುಸು, ತೀರ, ಬರೀ ಮೊದಲಾದ ಬೇರೆ ಕೆಲವು ಪದಗಳು ಪರಿಚೆಯ ಪರಿಚೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸುವು ದಕ್ಕಾಗಿ ಪರಿಚೆಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತವೆ (ಬಾರೀ ದೊಡ್ಡ ಮನೆ, ತುಸು ಹಿಂದೆ ಹೋಗಿ, ತೀರ ಚಿಕ್ಕ ಹಣ್ಣು, ಬರೀ ಚಿಕ್ಕ ಹುಡುಗ); ಅವನ್ನು ಮೂರನೆಯದೊಂದು ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಇರಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ, ಇಂತಹ ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ಪದಗಳು ಮಾತ್ರ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದು, ಅವುಗಳ ಇಟ್ಟಳದ ಕುರಿತು ಹೇಳುವಂತಹ ಸಂಗತಿಯೇನೂ ಇಲ್ಲ; ಹಾಗಾಗಿ, ಮೊದಲ ಎರಡು ಗುಂಪುಗಳಿಗೆ ಸೇರುವ ಪರಿಚೆಪದಗಳ ಇಟ್ಟಳವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಇಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸ ¯ÁVzÉ.

3.4.1 ಪರಿಚೆಬೇರುಗಳು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಕೆನ್, ನುಣ್, ಹೇರ್, ಮುನ್, ಮೇಲ್ ಮೊದಲಾದ ಹಲವು ಪರಿಚೆಬೇರುಗಳಿವೆ. ಇವನ್ನು ಮುಕ್ಯವಾಗಿ ಜೋಡುಪದಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕೂಡು ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಕೆಂದಾಳಿ ಜೋಡುಪದದಲ್ಲಿ ಕೆನ್ ಪರಿಚೆಬೇರನ್ನು ತಾಳಿ ಹೆಸರುಪದದ ಪರಿಚೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ, ಮತ್ತು ಹಿಂದೂಡು ಕೂಡುಪದದಲ್ಲಿ ಹಿನ್ ಪರಿಚೆಬೇರನ್ನು ದೂಡು ಎಸಕಪದದ ಪರಿಚೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ.

ಇವನ್ನೇ ಹೆಸರುಪರಿಚೆ ಇಲ್ಲವೇ ಎಸಕಪರಿಚೆಗಳಾಗಿ ಪದಕಂತೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸ ಬೇಕಿದ್ದರೆ, ಅವಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಬಗೆಯ ಒಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಕೆನ್ ಪರಿಚೆಬೇರಿಗೆ ಪು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಕೆಂಪು ಹೆಸರು ಪರಿಚೆಯನ್ನು (ಕೆಂಪು ಚೆಂಡು), ಮತ್ತು ಅದರೊಂದಿಗೆ ಅಗೆ ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಕೆಂಪಗೆ ಎಸಕಪರಿಚೆಯನ್ನು (ಕೆಂಪಗೆ ಕಾಯಿಸಿದ) ಉಂಟುಮಾಡಲಾಗಿದೆ; ಮತ್ತು ಒಳ್ ಪರಿಚೆಬೇರಿಗೆ ಅಗೆ ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಒಳಗೆ ಎಂಬ ಎಸಕಪರಿಚೆ ಯನ್ನು (ಒಳಗೆ ಹೋಗಿ), ಮತ್ತು ಅದರೊಂದಿಗೆ ಅ ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಒಳ ಎಂಬ ಹೆಸರುಪರಿಚೆಯನ್ನು (ಒಳ ತಿರುಳು) ಉಂಟುಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

ಪರಿಚೆಪದಗಳ ಹಾಗೆ ಪರಿಚೆಬೇರುಗಳನ್ನೂ ಹೆಸರುಗಳ ಪರಿಚೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸು ವವು ಮತ್ತು ಎಸಕಗಳ ಪರಿಚೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸುವವು ಎಂಬುದಾಗಿ ಎರಡು ಗುಂಪು ಗಳಲ್ಲಿ ಒಡೆದು ಹೇಳಬಹುದು.

ಕೆಲವು ಮುಕ್ಯವಾದ ಪರಿಚೆಬೇರುಗಳ ಒಂದು ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಡ ಲಾಗಿದೆ; ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಕೆಲವು ಜೋಡುಪದ ಇಲ್ಲವೇ ಕೂಡುಪದಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಪರಿಚೆಪದಗಳನ್ನು ಅವುಗಳೆದುರು ಎತ್ತುಗೆಯಾಗಿ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ:

232 / ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ

(1) ಹೆಸರುಗಳ ಪರಿಚೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಪರಿಚೆಬೇರುಗಳು:

ಪರಿಚೆಬೇರು E£ï J¼ï M¼ï PÀmï ಕಮ್ PÀAiÀiï PÁgï Qgï `aPÀÌ’[ PÉ£ï ಕೇಸ್ ZÀ£ï vÀuï vɼï ನಲ್ ನುಣ್ £Émï ©uï ಬೆಳ್ ಬೆನ್ ಮಾರ್ ಸಯ್ ಹೇರ್

ಪರಿಚೆಪದಗಳು

ಜೋಡುಪದಗಳು ಇನ್ನುಡಿ, ಇಮ್ಮಾವು, ಇನ್ನುಣಿಸು ಇನಿ
ಎಳ್ಗರು, ಎಳ್ನೀರು ಒಳ್ಗನ್ನಡ, ಒಳ್ನುಡಿ
ಕಟ್ಟಡವಿ, ಕಗ್ಗೊಲೆ ಕಮ್ಮಲರು, ಕಮ್ಮೆಲರು ಕಯ್ಸೊಪ್ಪು, ಕಯ್ಹೀರೆ
ಕಾರಿರುಳು, ಕಮ್ಮರ, ಕಬ್ಬಕ್ಕಿ ಕಿಗ್ಗಣ್ಣು, ಕಿತ್ತೂರು ಕೆಂಬಟ್ಟೆ, ಕೆನ್ನೀರು ಕೇಸುಗುರು, ಕೇಸುಳ್ಳಿ
ಚಂದಳಿರು, ಚಂದುಟಿ
ತಂಗದಿರು, ತಂಗಾಳಿ, ತಣ್ಣೀರು ತೆಳ್ನಡು, ತೆಳ್ಗಲ್ಲ ನಲ್ನುಡಿ, ನಲ್ಬರಹ ನುಣ್ಗೊರಲು, ನುಣ್ಗುರುಳು
ನೆಟ್ಟೆಲುವು ಬಿಣ್ಗೆಚ್ಚಲು, ಬಿಣ್ಗೊನೆ
ಬೆಳ್ದಿಂಗಳು, ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ
ಬೆಂಗಲ್ಲು, ಬೆನ್ನೀರು
ಮಾರಡಿ, ಮಾರ್ಪಾಡು
ಸಯ್ಯಡಿ ಹೆದ್ದಾರಿ, ಹೆಗ್ಗಳ್ಳ, ಹೇರಾನೆ

ಎಳೆ, ಎಳತು ಒಳ್ಳೆ, ಒಳಿತು ಕಡು, ಕಡಿ, ಕಡಿದು ಕಂಪು, ಕಮ್ಮನೆ ಕಹಿ, ಕಯ್ಪೆ ಕರಿ, ಕಪ್ಪು, ಕರ್ರಗೆ Qj, QgÀÄ ಕೆಂಪು, ಕೆಂಚು ಕಿಸು, ಕೆಚ್ಚನೆ ಚನ್ನು, ಚಂದ ತಂಪು, ತಣ್ಣಗೆ ತೆಳು, ತೆಳುಪು, ತೆಳ್ಳಗೆ ನಲ್ಲ ನುಣುಪು, ನುಣ್ಣಗೆ ನಿಡು, ನೆಟ್ಟಗೆ ©tÄà ಬಿಳಿ, ಬೆಳ್ಳಗೆ ¨ÉAQ ಮರು ಸಯ್ದ ಹಿರಿ, ಹೇರಳ

(2) ಎಸಕಗಳ ಪರಿಚೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಪರಿಚೆಬೇರುಗಳು:

M¼ï MqÀ QÃ¼ï £Àmï ಮುನ್ ಮೇಲ್ »£ï

ಒಳ್ದಿರುಳು, ಒಳ್ದೊಡೆ
ಒಡಗೂಟ, ಒಡನಾಡಿ
ಕೀಳ್ದುಟಿ, ಕೀಳ್ನೋಟ
ನಟ್ಟಡವಿ, ನಟ್ಟೆಲುವು
ಮುಂಗಡ, ಮುನ್ನುಡಿ
ಮೇಲ್ಕಟ್ಟು, ಮೇಲ್ಕಾಪು
ಹಿನ್ನಡೆ, ಹಿನ್ನೋಟ, ಹಿಂಗಟ್ಟು

ಒಳಗೆ, ಒಳ MqÀ£É ಕೆಳ, ಕೆಳಗೆ ನಡು, ನಡುವೆ ಮುಂದೆ, ಮೊದಲು ಮೇಲೆ »AzÉ

3.4.2 ಹೆಸರುಪರಿಚೆಗಳು ಮೇಲೆ ತಿಳಿಸಿದ ಹಾಗೆ, ಹೆಸರುಪರಿಚೆಗಳನ್ನು ಪರಿಚೆಬೇರುಗಳಿಗೆ ಒಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಉಂಟುಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ; ಇದಲ್ಲದೆ, ಎಸಕಪದ, ಹೆಸರುಪದ ಮತ್ತು ಪರಿಚೆಪದಗಳಿಗೆ ಒಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿಯೂ ಅವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು. ಈ

3. ಪದಗಳ ಇಟ್ಟಳ: ಉಳಿದ ಪದಗಳು / 233

ನಾಲ್ಕು ಬಗೆಯ ಇಟ್ಟಳಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಒಟ್ಟುಗಳ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ.

(1) ಅಲುಅಲುಅಲುಅಲು ಒಟ್ಟು (ಕ) ಒಂದು ಎಸಕವನ್ನು ನಡೆಸಿದುದರಿಂದಾಗಿ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಇಲ್ಲವೇ ವಸ್ತುವಿನಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಪರಿಚೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ, ಅಂತಹ ಎಸಕಪದಗಳಿಗೆ ಅಲು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಹಳಸುವ ಎಸಕದಿಂದ ಒಂದು ವಸ್ತು ವಿನಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಪರಿಚೆಯನ್ನು ಹಳಸಲು ಪದ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. (ಅನ್ನ ಹಳ ಸಿತು; ಹಳಸಲು ಅನ್ನ). ಇಂತಹ ಬೇರೆ ಕೆಲವು ಹೆಸರುಪರಿಚೆಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ:

ತಿಕ್ಕಲು

ಇಂಗು ಇಂಗಲು
wPÀÄÌ ಪೆÇೀಳು ಪೆÇೀಳಲು
ಸಿಕ್ಕಲು ಸಿಕ್ಕು ಕುಚ್ಚಲು
ಕುಚ್ಚು ಜಗ್ಗಲು
dUÀÄÎ ಪಡುವ ಪಡುವಲು

ಇಕ್ಕಲು

EPÀÄÌ ತೊಳಸು ತೊಳಸಲು ಮಾಸು ಮಾಸಲು ಹಳಸು ಹಳಸಲು ಗೋಜು ಗೋಜಲು ಮೂಡು ಮೂಡಲು

ಒಣಗಿಲು ಮತ್ತು ಮಿಗಿಲು ಎಂಬ ಎರಡು ಪರಿಚೆಪದಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಇಲು ಎಂಬ ರೂಪ ಇದೆ; 2.2.1ರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದ ತೆರೆಯುಲಿಗಳ ಮೊದಲು ಬಂದ ತೆರೆಯುಲಿ ಬಿದ್ದುಹೋಗುವ ಮಾರ್ಪಾಡು ಮೇಲಿನ ಪದಗಳಲ್ಲಿ (ಇಂಗು- ಇಂಗಲು, ಇಕ್ಕು-ಇಕ್ಕಲು) ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಪದಗಳಲ್ಲೂ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ (ಕೊರಕ-ಅಲು>ಕೊರಕಲು).

ಇದಲ್ಲದೆ, ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಅಲು ಒಟ್ಟಿನ ಮೊದಲು ಕ ಒಟ್ಟು ಬಂದಿದೆ; ಈ ಒಟ್ಟು ಸೇರಿದಾಗ, ಕೊರೆ, ಒಡೆ ಮತ್ತು ಸವೆ ಪದಗಳ ಎಕಾರ 2.2.3ರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದ ಎಕಾರ ಅಕಾರವಾಗುವ ಮಾರ್ಪಾಡಿಗೆ ಒಳ ಗಾಗಿದೆ; ಹುಳಿ, ಇಳಿ ಮತ್ತು ಕುದಿ ಪದಗಳ ಕೊನೆಯ ಇಕಾರ ಉಕಾರವಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ತರಿ ಪದದ ಇಕಾರ ಅಕಾರವಾಗಿದೆ (2.2.5 ನೋಡಿ).

PÉÆgÉ MqÉ ಸವೆ ಹುಳಿ

ಕೊರಕಲು
ಒಡಕಲು
ಸವಕಲು
ಹುಳುಕಲು

E½ PÀÄ¢ vÀj

ಇಳುಕಲು ಕುದುಕಲು ತರಕಲು

234 / ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ

ಕುದಿ-ಕುದುಪಲು ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಅಲು ಒಟ್ಟಿನ ಮೊದಲು ಪ ಒಟ್ಟು

ಬಂದಿದೆ, ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿಯೂ ಕುದಿ ಪದದ ಕೊನೆಯ ಇಕಾರ ಉಕಾರವಾಗಿದೆ.

(ಚ) ಕೆಲವು ಪರಿಚೆಪದಗಳೊಂದಿಗೂ ಈ ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಅದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಹುರುಳನ್ನೇನೂ ಕೊಡುವ ಹಾಗೆ ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಇಲ್ಲಿ ಅಳ್ಳೆ ಪದದ ಇಮ್ಮಡಿ ಬರಿಗೆ ಒತ್ತೆ ಬರಿಗೆಯಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅದರ ಬಳಿಕ ಅಲು ಒಟ್ಟು ಇಲು ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ; ಇದಲ್ಲದೆ, ಕೆಂಕ ಪದದ ಕಕಾರ ಗಕಾರವಾಗು vÀÛzÉ.

ಕುರುಚು ಕುರುಚಲು
ತರಕು ತರಕಲು
ಅಡ್ಡ ಅಡ್ಡಲು
ಮುಡುಕು ಮುಡುಕಲು C¼Éî ತೆಳು PÀqÀÄ

C½®Ä ತೆಳುಲು
ಕಡಲು

ಜಬ್ಬು ಜಬ್ಬಲು ಪುಕ್ಕಲು ಪುಕ್ಕು ಬರಲು §gÀ PÉAPÀ ಕೆಂಗಲು ಗೋಜು ಗೋಜಲು ಮಳ ಗೂರು

ಮಳಲು ಗೂರಲು

ಕೆಳಗಿನ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಒಟ್ಟು ಕ ಇಲ್ಲವೇ ಚ ಒಟ್ಟಿನೊಂದಿಗೆ ಬಂದಿದೆ. ಎಡಚಿಲು ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಅದು ಇಲು ರೂಪದಲ್ಲಿದೆ, ಮತ್ತು ಬೇರೆ ಎರಡು ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ (ಚೊಚ್ಚಲು ಮತ್ತು ಮಲಚಲು ಎಂಬವುಗಳಲ್ಲಿ) ಇದನ್ನು ಪರಿಚೆ ಬೇರಿಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಸೇರಿದಾಗ, ಸಣ್ಣ ಪದದ ಇಮ್ಮಡಿ ಣಕಾರ ಒತ್ತೆ ಣಕಾರವಾಗುತ್ತದೆ. ಹುಳು-ಹುಳುಕಲು, ಮುಡುಕು-ಮುಡುಕಲು ಮತ್ತು ಕವೆ -ಕವಲು ಎಂಬಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಒಂದು ಹೆಸರುಪದದೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ.

§qÀ ¸ÀtÚ ಮರು ಹುಳು

ಬಡಕಲು
ಸಣಕಲು
ಮರುಚಲು ಹುಳುಕಲು

JqÀ JqÀa®Ä ಚೊಚ್ ಚೊಚ್ಚಲು ಮಲಚಲು ಮಲ

(2) ಕುಕುಕುಕು ಒಟ್ಟು ಎಸಕಪದಗಳಿಗೆ ಕು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಕೆಲವು ಹೆಸರುಪರಿಚೆಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡ ¯ÁVzÉ:

MqÉ ಕೊಳೆ

MqÀPÀÄ ಕೊಳಕು

PÉgÉ vÀj

ಕೆರಕು ತರಕು, ದರಕು

3. ಪದಗಳ ಇಟ್ಟಳ: ಉಳಿದ ಪದಗಳು / 235

ಮೊಟ್ಟು ಮೊಟಕು
ºÀj

ಹರುಕು

ಮುರಿ PÀn

ಮುರುಕು PÀlPÀÄ

ಒಣ-ಒಣಕು ಮತ್ತು ಹಸಿ-ಹಸುಕು ಎಂಬವುಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಒಟ್ಟನ್ನು ಪರಿಚೆ ಪದಗಳಿಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಕರೆ-ಕರಕು ಮತ್ತು ಚಿಟಿಕೆ-ಚಿಟುಕು ಎಂಬಲ್ಲಿ ಇದನ್ನೇ ಹೆಸರುಪದಗಳಿಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಈ ಒಟ್ಟು ಸೇರಿದಾಗ, 2.2.3ರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದ (ಎಸಕಪದದ ಕೊನೆಯ ಎಕಾರ ಅಕಾರವಾಗುವ) ಮಾರ್ಪಾಡು (ಒಡೆ-ಒಡಕು), 2.2.5ರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದ ಎರಡನೇ ತೆರೆಯುಲಿಯ ಮಾರ್ಪಾಡು (ಹರಿ-ಹರುಕು, ಕಟಿ-ಕಟಕು), ಮತ್ತು ಇಮ್ಮಡಿ ಟಕಾರ ಒತ್ತೆ ಟಕಾರವಾಗುವ (ಮೊಟ್ಟು-ಮೊಟಕು) ಮತ್ತು ತಕಾರ ದಕಾರವಾಗುವ (ತರಿ-ದರಕು) ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ.

(3) CCCC MlÄÖ ಎಸಕಪದಗಳಿಗೆ ಈ ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಕೆಲವು ಹೆಸರುಪರಿಚೆ ಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಲಾಗಿದೆ:

PÀ®
PÀ¯É vÀlÄÖ vÀlÖ
ಅಡಗು ಅಡಕ

ಸೊಡ ಸುಡು ಕೋಡು ಕೋಟ

ಪರಿಚೆಬೇರುಗಳಿಗೆ ಇದನ್ನು ಸೇರಿಸಿಯೂ ಹೆಸರುಪರಿಚೆಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡ

ಲಾಗಿದೆಯೆಂಬುದನ್ನು ಕೆಳಗಿನ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು:

ನಲ್ Qüï

ನಲ್ಲ PɼÀ

ZÀ£ï ಚನ್ನ ಉಳ್ ಒಳ

ಈ ಒಟ್ಟು ಸೇರಿದಾಗ, 2.2.1ರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿರುವ (ತೆರೆಯುಲಿಯ ಬಳಿಕ ತೆರೆಯುಲಿ ಬಿದ್ದುಹೋಗುವ) ಮಾರ್ಪಾಡು (ಕಲೆ-ಕಲ), ಮತ್ತು 2.2.2ರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿರುವ (ತೆರೆಯುಲಿಗಳ ಮೊದಲು ಲಕಾರ-ನಕಾರಗಳು ಇಮ್ಮಡಿಯಾಗುವ) ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು (ನಲ್-ನಲ್ಲ, ಚನ್-ಚನ್ನ) ನಡೆದಿವೆ; ಇದಲ್ಲದೆ, ಅಡಗು- ಅಡಕ ಮತ್ತು ಕೋಡು-ಕೋಟ ಎಂಬವುಗಳಲ್ಲಿ ಗಕಾರ-ಡಕಾರಗಳು ಕಕಾರ- ಟಕಾರಗಳಾಗಿವೆ, ಮತ್ತು ಸುಡು-ಸೊಡ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಎಸಕಪದದ ಮೊದಲ ನೆಯ ಉಕಾರ ಒಕಾರವಾಗಿದೆ.

236 / ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ

(4) EEEE MlÄÖ ಕೆಲವು ಪರಿಚೆಬೇರುಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಪದಗಳಿಗೆ ಈ ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಹೆಸರುಪರಿಚೆ ಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ:

PÀ» ©½

PÀAiÀiï ಬೆಳ್ ಮುತ್ ಮುದಿ PÁgï ¤qÀÄ

PÀj ¤r

ಹೇರ್ ಹಿರಿ ©¹ ಬಿಸು E¤ E£ï Qj Qgï

ಇಲ್ಲಿಯೂ 2.2.1ರ ಮಾರ್ಪಾಡು ನಡೆದಿದೆ (ಬಿಸು-ಬಿಸಿ); ಇದಲ್ಲದೆ, ಹೇರ್ ಮತ್ತು ಕಾರ್ ಬೇರುಗಳ ಉದ್ದ ತೆರೆಯುಲಿ ಗಿಡ್ಡವಾಗಿದೆ (2.2.4 ನೋಡಿ), ಬೆಳ್ ಬೇರಿನ ಎಕಾರ ಇಕಾರವಾಗಿದೆ, ಕಯ್ ಬೇರಿನ ಯಕಾರ ಹಕಾರವಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಮುತ್ ಬೇರಿನ ತಕಾರ ದಕಾರವಾಗಿದೆ. ಬಿಡು-ಬಿಡಿ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಈ ಒಟ್ಟನ್ನು ಒಂದು ಎಸಕಪದಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿರುವ ಹಾಗೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ.

(5) GGGG MlÄÖ ಕೆಲವು ಪರಿಚೆಬೇರುಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಪದಗಳಿಗೆ ಈ ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಹೆಸರುಪರಿಚೆ ಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ:

ಮಾರ್ ಮರು ತೆಳು vɼï Q¸ÀÄ ಕೇಸ್ ನಸು £À¹

©¹ Qgï ZÀ£ï Qüï

ಬಿಸು QgÀÄ ಚನ್ನು Q¼ÀÄ

ಇಲ್ಲಿಯೂ 2.2.1ರ ತೆರೆಯುಲಿ ಬಿದ್ದುಹೋಗುವ ಮಾರ್ಪಾಡು (ನಸಿ- ನಸು, ಬಿಸಿ-ಬಿಸು), ಮತ್ತು 2.2.2ರ ಮುಚ್ಚುಲಿ ಇಮ್ಮಡಿಯಾಗುವ ಮಾರ್ಪಾಡು (ಚನ್-ಚನ್ನು) ನಡೆದಿದೆ; ಇದಲ್ಲದೆ, ಮಾರ್, ಕೇಸ್ ಮತ್ತು ಕೀಳ್ ಪದಗಳಲ್ಲಿ 2.2.4ರ ಉದ್ದ ತೆರೆಯುಲಿ ಗಿಡ್ಡವಾಗುವ ಮಾರ್ಪಾಡು ನಡೆದಿದೆ.

(6) J J J J MlÄÖ ಈ ಒಟ್ಟನ್ನೂ ಕೆಲವು ಪರಿಚೆಬೇರುಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಪದಗಳಿಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ:

3. ಪದಗಳ ಇಟ್ಟಳ: ಉಳಿದ ಪದಗಳು / 237

J¼À J¼É PÀqÀ PÀqÉ ಬೆಟ್ಟೆ ಬೆಟ್ಟು ಹಳ(ತು) ಹಳೆ

M¼ï PÉÆgï ನಡು

M¼Éî PÉÆgÉ ನಟ್ಟೆ

ಈ ಒಟ್ಟು ಸೇರಿರುವಲ್ಲೂ 2.2.1ರ ತೆರೆಯುಲಿ ಬಿದ್ದುಹೋಗುವ ಮಾರ್ಪಾಡು (ಎಳ-ಎಳೆ), 2.2.2ರ ಮುಚ್ಚುಲಿ ಇಮ್ಮಡಿಯಾಗುವ ಮಾರ್ಪಾಡು (ಒಳ್-ಒಳ್ಳೆ), ಮತ್ತು 2.2.8ರ ಡಕಾರ ಟ್್ಟ ಎಂದಾಗುವ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು ನಡೆದಿವೆ.

(7) ಕಕಕಕ ಒಟ್ಟು ಈ ಒಟ್ಟು ಮುಕ್ಯವಾಗಿ ಎಸಕಪದಗಳಿಗೆ ಅಲು ಒಟ್ಟು ಸೇರಿದಾಗ ಅವುಗಳ ಮೊದಲು ಬರುತ್ತದೆ. ಇದರ ಬಳಕೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಪದಗಳನ್ನು ಮೇಲೆಯೇ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ: ಕುದುಕಲು (ಕುದಿ+ಕ+ಅಲು), ಕೊರಕಲು (ಕೊರೆ+ಕ+ಅಲು), ಹುಳುಕಲು (ಹುಳು+ಕ+ಅಲು). ಅಲು ಒಟ್ಟು ಸೇರಿದಾಗ, ಇದರ ಕೊನೆಯ ಅಕಾರ ಬಿದ್ದುಹೋಗುತ್ತದೆ (2.2.1 ನೋಡಿ). ಇದಲ್ಲದೆ, ಅಳ್ಳೆ-ಅಳ್ಳಕ, ಸಳ್ಳೆ-ಸಳ್ಳಕ ಎಂಬಲ್ಲೂ ಈ ಒಟ್ಟಿನ ಬಳಕೆಯಾಗಿದೆ (ಈ ಎರಡು ಪದಗಳ ಕೊನೆಯ ಎಕಾರ ಅಕಾರವಾಗುತ್ತದೆ).

ಬೇರೆ ಕೆಲವು ಒಟ್ಟುಗಳು ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ಪದ ಇಲ್ಲವೇ ಬೇರುಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಬೇರೆ ಕೆಲವು ಒಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ; ಇವನ್ನು ಬಳಸಿದಾಗ, ಕೆಳಗೆ ವಿವರಿಸಿ ದಂತಹ ಹಲವಾರು ಸೇರಿಕೆಯ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ:

ಚು ಒಟ್ಟು ಸೇರಿದಾಗ ಮೊನೆ ಪದದ ಕೊನೆಯ ಎಕಾರ ಅಕಾರವಾಗು ತ್ತದೆ; ಟು ಒಟ್ಟು ಸೇರಿದಾಗ ಜಿಗಿ ಪದದ ಕೊನೆಯ ಇಕಾರ ಅಕಾರವಾಗುತ್ತದೆ; ಪು ಒಟ್ಟು ಸೇರಿದಾಗ, 2.2.11ರ ಉಕಾರ ಬಿದ್ದುಹೋಗುವ ಮಾರ್ಪಾಡು (ಜೋಮು-ಜೊಂಪು), 2.2.7ರ ಮೂಗುಲಿಯ ಜಾಗ ಬದಲಾಗುವ ಮಾರ್ಪಾಡು (ಕೆನ್-ಕೆಂಪು), 2.2.4ರ ಉದ್ದ ತೆರೆಯುಲಿ ಗಿಡ್ಡವಾಗುವ ಮಾರ್ಪಾಡು (ಕಾರ್-ಕಪ್ಪು), ಮತ್ತು 2.2.6ರ ರಕಾರ ಅದರ ಬಳಿಕ ಬಂದ ಮುಚ್ಚುಲಿಯ ರೂಪವನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು (ಕಾರ್-ಕಪ್ಪು) ನಡೆಯುತ್ತವೆ.

238 / ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ

ಪೆ ಒಟ್ಟು ಸೇರಿದಾಗ, ಕಳೆ ಪದದ ಎಕಾರ ಅಕಾರವಾಗುತ್ತದೆ; ಮತ್ತು ಸು ಒಟ್ಟು ಸೇರಿದಾಗ, ಗಟ್ಟಿ ಪದದ ಇಮ್ಮಡಿ ಟಕಾರ ಒತ್ತೆ ಡಕಾರವಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅದರ ಕೊನೆಯ ಇಕಾರ ಉಕಾರವಾಗುತ್ತದೆ.

ಚಪ್ಪಟೆ

1. ಅಟೆ ಚಪ್ಪೆ ಹೇರಳ
2. ಅಳ ಹೇರ್
3. ಚು ಮೊನೆ ಮೊನಚು
4. ಟ ಚೊಕ್ಕ ಚೊಕ್ಕಟ
5. n M£ï
6. lÄ fV

7. ಪು ಜೋಮು ಜೊಂಪು
   ಬಿಳುಪು
   ಕಯ್ಪೆ ಗಡುಸು

8. ಪೆ ಕಯ್
9. ಸು ಗಟ್ಟಿ

MAn fUÀlÄ

©½

ಸಪ್ಪೆ

ಸಪ್ಪಟೆ

§PÀÌ

§PÀÌl

PÉ£ï PÁgï PÀ¼É ©gÀÄ

ಕೆಂಪು ಕಪ್ಪು ಕಳಪೆ ಬಿರುಸು

ಕೆಲವು ಬಗೆಯ ಅಣಕ ಪದಗಳನ್ನೂ ಹೆಸರುಪರಿಚೆಗಳಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಮಟಮಟ ಅಣಕಪದವನ್ನು ಮದ್ಯಾನ್ನ ಪದದೊಂದಿಗೆ ಬಳಸ ಲಾಗುತ್ತದೆ (ಆತ ಮನೆಗೆ ಬಂದಾಗ ಮಟಮಟ ಮದ್ಯಾನ್ನವಾಗಿತ್ತು).

3.4.3 ಎಸಕಪರಿಚೆಗಳು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಮುಕ್ಯವಾಗಿ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಎಸಕಪರಿಚೆಗಳು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿವೆ:
(1) ಪರಿಚೆಬೇರುಗಳಿಗೆ ಇಲ್ಲವೇ ಬೇರೆ ಬಗೆಯ ಪದಗಳಿಗೆ ಒಟ್ಟುಗಳನ್ನು

ಸೇರಿಸಿ ಉಂಟುಮಾಡಿರುವ ಪರಿಚೆಪದಗಳು, ಮತ್ತು

(2) ಎಸಕಗಳ ಸದ್ದನ್ನು ಇಲ್ಲವೇ ಅವು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಸುವ ಅನಿಸಿಕೆ ಯನ್ನು ಅಣಕಪದಗಳ ಮೂಲಕ ತಿಳಿಸುವ ಪದಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಇಲ್ಲವೇ ಅನೆ ಒಟ್ಟಿನೊಂದಿಗೆ ಬಳಸಿರುವ ಅಣಕಪದಗಳು.

3.4.4 ಪರಿಚೆಪದಗಳು ಪರಿಚೆಬೇರುಗಳಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಒಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ, ಇಲ್ಲವೇ ಅವುಗಳಿಂದ ಪಡೆ ದಿರುವ ಹೆಸರುಪರಿಚೆಗಳಿಗೆ ಒಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಕೆಲವು ಎಸಕಪರಿಚೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಎಸಕಪದಗಳಿಗೆ ಒಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿಯೂ ಕೆಲವು ಎಸಕಪರಿಚೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ.

ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಒಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ:

3. ಪದಗಳ ಇಟ್ಟಳ: ಉಳಿದ ಪದಗಳು / 239

(1) ಅಗೆ ಅಗೆ ಅಗೆ ಅಗೆ ಒಟ್ಟು ಅಗೆ ಒಟ್ಟನ್ನು ಬಳಸಿ ಕೆಲವು ಹೆಸರುಪರಿಚೆಗಳನ್ನು (ಬೇರುಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲವೇ ಪದ ಗಳನ್ನು) ಎಸಕಪರಿಚೆಗಳಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ; ಈ ಒಟ್ಟು ಸೇರಿದಾಗ 2.2.1 ರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿರುವ ತೆರೆಯುಲಿ ಬಿದ್ದುಹೋಗುವ ಮಾರ್ಪಾಡು (ಕೆಂಪು-ಕೆಂಪಗೆ), 2.2.2ರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿರುವ ಮುಚ್ಚುಲಿ ಇಮ್ಮಡಿಯಾಗುವ ಮಾರ್ಪಾಡು (ನುಣ್- ನುಣ್ಣಗೆ), 2.2.4ರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿರುವ ಉದ್ದ ತೆರೆಯುಲಿ ಗಿಡ್ಡವಾಗುವ ಮಾರ್ಪಾಡು (ಕಾರ್-ಕರ್ರಗೆ), ಮತ್ತು 2.2.8ರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿರುವ ಡಕಾರ ಟ್್ಟ ಎಂದಾಗುವ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು (ನಿಡು-ನೆಟ್ಟಗೆ) ನಡೆಯುತ್ತವೆ; ಇದಲ್ಲದೆ, ಮುಚ್ಚುಲಿ ಇಮ್ಮಡಿಯಾಗುವ ಮಾರ್ಪಾಡನ್ನು ರಕಾರ (ಕರ್ರಗೆ), ದ(>ತ)ಕಾರಗಳೂ (ಮಿದು-ಮೆತ್ತಗೆ) ತೋರಿಸುತ್ತವೆ; ಬಿಸಿ, ಮಿದು ಮತ್ತು ನಿಡು ಪದಗಳ ಮೊದಲ ಇಕಾರ ಎಕಾರವಾಗುತ್ತದೆ; ಮತ್ತು ಬಿಸಿ ಪದದ ಕೊನೆಯ ಇಕಾರ ಬಿದ್ದುಹೋಗುತ್ತದೆ.

ಕರ್ರಗೆ ಕೆಂಪಗೆ
vÀtÚUÉ

PÁgï ಕೆಂಪು vÀuï ದುಂಡು ದುಂಡಗೆ
ನುಣ್ಣಗೆ
ನುಣ್ ಬೆಚ್ಚಗೆ
©¹ ಮೆತ್ತಗೆ
ಮಿದು ಸಪ್ಪಗೆ ಸಪ್ಪೆ

ಕಮ್ ಕಮ್ಮಗೆ ಗುಂಡು ಗುಂಡಗೆ ತೆಳು ¤qÀÄ ಪಚ್ಚೆ ಬೆಳ್ ಮೆಲ್ ಸೊಮ್ಮು ಸೊಮ್ಮಗೆ

ತೆಳ್ಳಗೆ ನೆಟ್ಟಗೆ ಪಚ್ಚಗೆ ಬೆಳ್ಳಗೆ ಮೆಲ್ಲಗೆ

ಒಳ-ಒಳಗೆ, ಕಡೆ-ಕಡೆಗೆ, ಕೆಳ-ಕೆಳಗೆ, ಒಮ್ಮೆ-ಒಮ್ಮೆಗೆ ಮತ್ತು ಹೊರ-ಹೊರಗೆ ಎಂಬವುಗಳಲ್ಲಿ ಅಗೆ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಗೆ ರೂಪ ಇದೆ, ಮತ್ತು ಒಟ್ಟು- ಒಟ್ಟಿಗೆ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಇಗೆ ರೂಪ ಇದೆ.

ಕೆಲವು ಅಣಕಪದಗಳೊಂದಿಗೂ ಈ ಒಟ್ಟು ಬರಬಲ್ಲುದು ಎಂಬುದನ್ನು

ಮುಂದೆ (3.3.4)ರಲ್ಲಿ ನೋಡಲಿರುವೆವು.

(2) ಆರೆಆರೆಆರೆಆರೆ ಒಟ್ಟು ಕಣ್ಣು, ಕಿವಿ ಮೊದಲಾದ ಕೆಲವು ಅಂಗಗಳಿಂದ ಎಸಕವೊಂದನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ನಡೆಸಲಾಗಿದೆಯೆಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಅವುಗಳ ಹೆಸರಿನೊಂದಿಗೆ ಆರೆ ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ (ಕಣ್ಣಾರೆ ನೋಡು, ಕಿವಿಯಾರೆ ಕೇಳು); ಇಲ್ಲಿ 2.2.1ರ ತೆರೆಯುಲಿ ಬಿದ್ದು ಹೋಗುವ ಮಾರ್ಪಾಡು ನಡೆದಿದೆ (ಕಣ್ಣು+ ಆರೆ>ಕಣ್ಣಾರೆ), ಮತ್ತು 2.2.2ರ ಮುಚ್ಚುಲಿ ಇಮ್ಮಡಿಯಾಗುವ ಮಾರ್ಪಾಡೂ

240 / ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ (ಕಯ್+ಆರೆ>ಕಯ್ಯಾರೆ) ನಡೆದಿದೆ; ಆದರೆ, ಕಿವಿ ಪದದ ಬಳಿಕ ಯಕಾರ ಸೇರಿಕೊಂಡಿದೆ, ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸು ಪದದ ಇಮ್ಮಡಿ ಸಕಾರ ಒತ್ತೆಯಾಗಿದೆ:

ಕಣ್ಣಾರೆ

PÀtÄÚ ಬಾಯಿ ಬಾಯಾರೆ
ಮನಸ್ಸು ಮನಸಾರೆ

Q« PÀAiÀiï

ಕಿವಿಯಾರೆ ಕಯ್ಯಾರೆ

(3) J J J J MlÄÖ ಎಸಕಪದಗಳಿಗೆ ಈ ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಕೆಲವು ಎಸಕಪರಿಚೆಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡ ಲಾಗಿದೆ (ಇಲ್ಲಿಯೂ 2.2.1ರ ಮಾರ್ಪಾಡು ನಡೆದಿದೆ):

ನಡು ಮುಂಚು ಮುಂಚೆ

£ÀqÉ

ಮಿಗು ಮಿಗೆ ¸ÁgÉ ಸಾರು

ಮೇಲ್ ಮತ್ತು ಹೆರ್ ಪರಿಚೆಬೇರುಗಳಿಗೆ ಈ ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ಹೆರೆ `ಹಿಂದಕ್ಕೆ’ ಎಂಬೆರಡು ಎಸಕಪರಿಚೆಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಲಾಗಿದೆ; ಇದಲ್ಲದೆ, ಮತ್ತು ಎಂಬುದಕ್ಕೂ ಇದನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಮತ್ತೆ ಎಸಕಪರಿಚೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

ಬೇರೆ ಒಟ್ಟುಗಳು ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ಎಸಕಪರಿಚೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವೇ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಬೇರೆ ಕೆಲವು ಒಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ (ಅ ಒಟ್ಟು ಸೇರುವಾಗ 2.2.1ರ ತೆರೆಯುಲಿ ಬಿದ್ದುಹೋಗುವ ಮಾರ್ಪಾಡು ನಡೆಯುತ್ತದೆ):

1. C

ತುಂಬು ತುಂಬ PÀÆqÀ ಕೂಡು §½PÀ

1. PÀ §½ ಒಮ್ಮೆ
2. ಮೆ ಒನ್ ನಡುವೆ ನಡು
3. ªÉ

ಸುತ್ತು ಸುತ್ತ

3.4.5 ಅಣಕಪರಿಚೆಗಳು ಹಲವಾರು ಅಣಕಪದಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಇಲ್ಲವೇ ಅನೆ ಒಟ್ಟಿನೊಂದಿಗೆ ಎಸಕ ಪರಿಚೆಗಳಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇವು ಮುಕ್ಯವಾಗಿ ಎರಡು ಬಗೆಯವು:

3. ಪದಗಳ ಇಟ್ಟಳ: ಉಳಿದ ಪದಗಳು / 241

(1) ಕೆಲವು ಅಣಕಪರಿಚೆಗಳು ತುಸು ಹೊತ್ತು ನಡೆಯುವಂತಹ ಎಸಕದ

ಪರಿಚೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು

(2) ಇನ್ನು ಕೆಲವು ಅಣಕಪರಿಚೆಗಳು ಒಮ್ಮೆಗೇ ನಡೆದುಹೋಗುವಂತಹ

ಎಸಕದ ಪರಿಚೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತವೆ.

ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಗಣಗಣನೆ ಗಂಟೆ ಬಾರಿಸಿತು ಎಂಬ ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವ ಗಣಗಣನೆ ಎಂಬ ಎಸಕಪರಿಚೆ ತುಸು ಹೊತ್ತು ನಡೆಯುವ ಎಸಕವೊಂದರ (ಗಂಟೆ ಬಾರಿಸಿತು ಎಂಬುದರ) ಪರಿಚೆಯನ್ನು ಗಣಗಣ ಎಂಬ ಅಣಕಪದದ ಮೂಲಕ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ.

ಇದಕ್ಕೆ ಬದಲು, ಗಾಳಿ ಹಾಕುತ್ತಿರುವಾಗ ಚೆಂಡು ಡಬ್ಬನೆ ಒಡೆಯಿತು ಎಂಬ ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವ ಡಬ್ಬನೆ ಎಂಬ ಎಸಕಪರಿಚೆ ಒಮ್ಮೆಗೇನೇ ನಡೆದುಹೋಗುವ ಎಸಕವೊಂದರ (ಚೆಂಡು ಒಡೆಯಿತು ಎಂಬುದರ) ಪರಿಚೆ ಯನ್ನು ಡಬ್ ಎಂಬ ಅಣಕಪದದ ಮೂಲಕ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ.

(1) ತುಸು ಹೊತ್ತು ನಡೆಯುವ ಅಣಕಪರಿಚೆಗಳು ಇಂತಹ ಅಣಕಪರಿಚೆಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಇಲ್ಲವೇ ಅನೆ ಒಟ್ಟಿನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಸಿ ಎಸಕಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಳಸಲು ಬರುತ್ತದೆ (ಕತಕತ ಕುದಿ; ಕತಕತನೆ ಕುದಿ); ಇದಲ್ಲದೆ, ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಇವನ್ನು ಎಸಕಪದಗಳಾಗಿ ಮಾಡಿಯೂ ಬಳಸಲು ಬರುತ್ತದೆ (ಗಮಗಮಿಸುತ್ತಿದೆ, ಕಳಕಳಿಸುತ್ತಿದೆ). ಇವುಗಳ ಬಳಿಕ ಹಲವೆಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಎನ್ನು ಎಸಕಪದವನ್ನೂ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ (ಹಕ್ಕಿಗಳು ಕಿಚಕಿಚ ಎನ್ನುತ್ತಿದ್ದುವು).

ಇಂತಹ ಅಣಕಪರಿಚೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗೆ ತೆರೆಯುಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ; ಎರಡು ಪದಗಳ ಸೇರಿಕೆಯಿಂದ ಇವನ್ನು ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನವು ಗಳಲ್ಲೂ ಈ ಎರಡು ಪದಗಳು ಒಂದೇ ರೂಪದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ (ಗಸಗಸ, ಗುರು ಗುರು, ಚಿಟಿಚಿಟಿ, ಡವಡವ); ಎರಡನೇ ಪದದ ಮೊದಲನೆಯ ಮುಚ್ಚುಲಿ ಬೇರೆಯಾಗಿರುವುದೂ ಇದೆ (ಕಿಟಿಪಿಟಿ, ಸಿಡಿಮಿಡಿ, ದಡಬಡನೆ, ಗಡಬಡಿಸು); ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಒತ್ತುಬರಿಗೆ ಇಲ್ಲವೇ ಉದ್ದ ತೆರೆಯುಲಿ ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

ಇವುಗಳಲ್ಲಿರುವ ಎರಡು ಪದಗಳ ತೆರೆಯುಲಿಗಳೂ ಒಂದೇ ಆಗಿರುವು ವಾದರೂ, 2.2.1ರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿರುವ ತೆರೆಯುಲಿ ಬಿದ್ದುಹೋಗುವ ಸೇರಿಕೆಯ ಕಟ್ಟಲೆಯಿಂದಾಗಿ, ಅನೆ ಇಲ್ಲವೇ ಇಸು ಒಟ್ಟು ಸೇರಿದಾಗ ಎರಡನೆಯ ಪದದ ಎರಡನೆಯ ತೆರೆಯುಲಿ ಬೇರೆಯಾಗಿರುವಂತೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ (ದುರುದುರು+ ಅನೆ-ದುರುದುರನೆ; ಮಳಮಳ+ಇಸು-ಮಳಮಳಿಸು). ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅಕಾರ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ; ಹಾಗಿದ್ದರೂ ಮೊದಲನೆಯ ತೆರೆಯುಲಿ ಇಕಾರ

242 / ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ ಇಲ್ಲವೇ ಒಕಾರವಾಗಿಯೂ ಇರಬಹುದು (ಕಿಚಕಿಚ ಎನ್ನು, ಕೊಣಕೊಣ ಎನ್ನು), ಮತ್ತು ಎರಡೂ ಇಕಾರ ಇಲ್ಲವೇ ಉಕಾರವಾಗಿಯೂ ಇರಬಹುದು (ಚಿಟಿಚಿಟಿ ಹೊಡೆ, ಗುಡುಗುಡು ಗುಡುಗು).

ಮೇಲಿನ ಒಲವುಗಳಿಗೆ ಹೊರಪಡಿಕೆಗಳಾಗಬಲ್ಲ ಕೆಲವು ಅಣಕಪರಿಚೆಗಳೂ ಇವೆ: ಬಿಕೋ ಅನ್ನು, ಗೋಳೋ ಎಂದು ಅಳು; ಜೋಜೋ ಅನ್ನು; ಕವಕ್ಕವ ಅನ್ನು; ಕೀಚುಕೀಚೆನ್ನುವ ಕೀಚಕ್ಕಿ; ಚಿಟಿಲ್ ಚಿಟಿಲ್ ಎಂದು ಉರಿ; ಜುಮ್ ಜುಮ್ ಎನ್ನು, ಟಿಕ್ ಟಿಕ್ ಎನ್ನು.

ಇದಲ್ಲದೆ, ಕೂಡುಪದಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವೇ ಬಳಕೆಯಾಗುವಂತಹ ಕೆಲವು ಅಣಕಬೇರುಗಳೂ ಇವೆ: ಓಗೊಡು (ಓ+ಕೊಡು), ಓಕೊಳ್ಳು, ಏಗೊಳ್ಳು, ಗೋಗರೆ, ಬೋರ್ಗರೆ, ಹೀಗಳೆ; ಇವನ್ನೂ ತುಸು ಹೊತ್ತು ನಡೆಯುವ ಎಸಕದ ಪರಿಚೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸುವವೆಂದು ಹೇಳಬಹುದು; ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬರಿಗೆಕಂತೆ ಮಾತ್ರ ಬಂದಿದ್ದು, ಉದ್ದ ತೆರೆಯುಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗಿದೆ.

ಇಂತಹ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಣಕ ಪದಗಳಿಗೂ ಅವು ಎಂತಹ ಎಸಕಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಬರಬಲ್ಲುವು ಎಂಬ ವಿಶಯದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯ ಕಟ್ಟುಪಾಡುಗಳಿವೆ. ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಎತ್ತುಗೆಗಳು ಇದನ್ನು ತೋರಿಸಿಕೊಡುತ್ತವೆ:

ಕಟಕಟನೆ ಕಡಿ ಕತಕತನೆ ಕುದಿ ಕಿಲಕಿಲನೆ ನಗು ಕರಕರನೆ ತುಂಡಿಸು
ಗಿರಗಿರನೆ ತಿರುಗು ಗದಗದನೆ ನಡುಗು
ತಟತಟನೆ ತಟ್ಟು ತಕತಕನೆ ಕುಣಿ ಸರಸರನೆ ಹರಿ ಮಿಣಮಿಣನೆ ಉರಿ ದರದರನೆ ಎಳೆ ಮಿಡುಮಿಡನೆ ಮಿಡುಕು ಚಳಚಳನೆ ಬಿಸಿಲು ಬೀಳು ಪಟಪಟನೆ ರೆಕ್ಕೆ ಬಡಿ
ಮಿಡುಮಿಡನೆ ಮಿಡುಕು PÀlPÀl PÀr ಕಿಚಕಿಚ ಅನ್ನು ಗಸಗಸ ತಿಕ್ಕು ಗಮಗಮ ಎನ್ನು anan Gj

ಕಪಕಪನೆ ತಿನ್ನು ಕಳಕಳನೆ ಅಳು ಗಡಗಡನೆ ನಡುಗು
ಗರಗರನೆ ತಿರುಗು ಚಟಚಟನೆ ಉರಿ ಜರಜರನೆ ಎಳೆ ತಳತಳನೆ ಹೊಳೆ ದಡದಡನೆ ಬರು ಲಟಲಟನೆ ಮುರಿ ಬಗಬಗನೆ ಉರಿ ದಡಬಡನೆ ಬರು
ಗಣಗಣನೆ ಗಂಟೆ ಬಾರಿಸು ದುರುದುರನೆ ನೋಡು ಪರಪರನೆ ಬಟ್ಟೆ ಹರಿ ಚರಚರನೆ ಕತ್ತರಿಸು ಕುಚುಕುಚು ನುಡಿ ಕೊಸಕೊಸ ನುಡಿ ಕೊರಕೊರ ಎನ್ನು ಗಿಮಿಗಿಮಿ ತಿರುಗು ಚಳಚಳ ಮಿಂಚು

3. ಪದಗಳ ಇಟ್ಟಳ: ಉಳಿದ ಪದಗಳು / 243

ಚುರುಚುರೆನ್ನು ಪಚಪಚ ತುಳಿ ಕವಕವ ಎನ್ನು ಸಿಮಿಸಿಮಿ ಉರಿ ಮಿಡುಮಿಡು ಮಿಡುಕು

ಪಕಪಕ ನಗು ಪಿಟಿಪಿಟಿ ಎನ್ನು ಕಳಕಳ ಕುದಿ ಮಿರುಮಿರು ಮಿರುಗು
ಲಬಲಬ ಎಂದು ಬಡಕೊಳ್ಳು

(2) ಒಮ್ಮೆಗೇ ನಡೆದುಹೋಗುವ ಅಣಕಪರಿಚೆಗಳು ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವೂ ಅನೆ ಒಟ್ಟಿನೊಂದಿಗೆ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ಇವು ಮುಕ್ಯ ವಾಗಿ ಎರಡು ಬಗೆಯವು:

(ಕ) ಮೂರು ಬರಿಗೆಕಂತೆಗಳಿದ್ದು, ಎರಡನೆಯದು ಒತ್ತುಬರಿಗೆಯಾಗಿರುವವು:

ಬಗ್ಗನೆ, ಗೊಳ್ಳನೆ, ಬರ್ರನೆ, ಚಕ್ಕನೆ; ಮತ್ತು

(ಚ) ನಾಲ್ಕು ಬರಿಗೆಕಂತೆಗಳಿದ್ದು, ಮೂರನೆಯದು ಒತ್ತುಬರಿಗೆಯಾಗಿರುವವು:

ಕಚಕ್ಕನೆ, ಕಿಸಕ್ಕನೆ, ಪಟಕ್ಕನೆ, ಗುಳುಕ್ಕನೆ.

ನಾಲ್ಕು ಬರಿಗೆಕಂತೆಗಳಿದ್ದು, ಎರಡನೆಯ ಬರಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಉದ್ದ ತೆರೆಯುಲಿ ಯಿರುವ ಅಣಕಪರಿಚೆಗಳೂ ಕೆಲವಿವೆ: ತಟಾರನೆ ಎದ್ದು ಬರು; ದಡಾರನೆ ಬೀಳು; ಪಟಾರನೆ ಹೊಡೆ; ಪಟೀರನೆ ಹೊಡೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಇಂತಹ ಅಣಕ ಪರಿಚೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲಾಗುವವುಗಳೂ ಇವೆ (ಅಬಕ್ಕನೆ, ಉಸಕ್ಕನೆ, ಅಳ್ಕನೆ, ಇಮ್ಮನೆ, ಒಯ್ಯನೆ).

ತೆರೆಯುಲಿಗಳಲ್ಲಿ

ಕೆಲವು

(ಕ) ಮೂರು ಬರಿಗೆಕಂತೆಗಳಿರುವ ಅಣಕಪರಿಚೆಗಳು ಮೂರು ಬರಿಗೆಕಂತೆಗಳಿರುವ ಅಣಕಪರಿಚೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ಬಗೆಯ ಒತ್ತು ಬರಿಗೆಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ; ಇದನ್ನು ಕೆಳಗಿನ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು:

ಗಕ್ಕನೆ ಬಿನ್ನನೆ ಬರ್ರನೆ

ಕಗ್ಗನೆ ಗಪ್ಪನೆ ಒಲ್ಲನೆ

ಕಚ್ಚನೆ ಡಬ್ಬನೆ ಹವ್ವನೆ

ಚಟ್ಟನೆ ಜಮ್ಮನೆ ಟುಸ್ಸನೆ

ಮಿಣ್ಣನೆ ಒಯ್ಯನೆ ಗೊಳ್ಳನೆ

ಇವುಗಳ ಬಳಕೆಯೂ ಅವುಗಳ ಬಳಿಕ ಬರುವ ಎಸಕಪದವನ್ನು ಅವಲಂಬಿ

ಸಿರುತ್ತದೆ; ಇದಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಎತ್ತುಗೆಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ:

ಗೊಳ್ಳನೆ ನಗು ಕಟ್ಟನೆ ಕಡಿ ಬಿಮ್ಮಗೆ ಬಿಗಿ ರಪ್ಪನೆ ಹೊಡೆ ಡರ್ರನೆ ತೇಗು ಟುಸ್ಸನೆ ಒಡೆ ಜುರ್ರನೆ ಸುರಿ ಬಗ್ಗನೆ ಉರಿ

ತೆಪ್ಪಗೆ ಇರು ಚಿಟ್ಟನೆ ಚೀರು ಡಬ್ಬನೆ ಬೀಳು ಬರ್ರನೆ ಹಾರು

ಹವ್ವನೆ ಹಾರು ಜರ್ರನೆ ಜಾರು ತಿರ್ರನೆ ತಿರುಗು ದೊಪ್ಪನೆ ಬೀಳು

244 / ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ

ಒಮ್ಮೆಗೇ' (ಅಳ್ಕನೆ, ಕಳ್ಕನೆ, ತೊಟ್ಟನೆ, ದಿಗ್ಗನೆ, ಚಟ್ಟನೆ), ಬೇಗನೆ’ (ಚಕ್ಕನೆ, ಗಳ್ಕನೆ, ಗುಮ್ಮನೆ, ಒಲ್ಲನೆ), ಮೆಲ್ಲನೆ' (ಒಯ್ಯನೆ, ತೆಪ್ಪನೆ), ಚನ್ನಾಗಿ’ (ನೊಚ್ಚನೆ, ಕಚ್ಚನೆ, ಇಮ್ಮನೆ), ತಿರುತಿರುಗಿ' (ಬಿಟ್ಟನೆ, ಬಿರ್ರನೆ), ಕಾರಣವಿಲ್ಲದೆ’ (ಕೆಮ್ಮನೆ) ಎಂಬಂತಹ ಹುರುಳುಗಳೂ ಇವಕ್ಕಿವೆ.

ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಅನೆ ಒಟ್ಟಿನ ಬದಲು ಅಗೆ ಒಟ್ಟಿನೊಂದಿಗೂ ಬಳಕೆ

ಯಲ್ಲಿವೆ:

ತೆಪ್ಪಗೆ ಬಿನ್ನಗೆ

ತೊಟ್ಟಗೆ
ಬಿಮ್ಮಗೆ

ನೊಚ್ಚಗೆ
ಒಯ್ಯಗೆ

ಮಿಣ್ಣಗೆ ಕೆಮ್ಮಗೆ

ಆದರೆ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅನೆ ಒಟ್ಟು ಅಣಕಪರಿಚೆಗಗಳಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು

ಅಗೆ ಒಟ್ಟು ಹೆಸರುಪರಿಚೆಗಳಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.

(ಚ) ನಾಲ್ಕು ಬರಿಗೆಕಂತೆಗಳಿರುವ ಅಣಕಪರಿಚೆಗಳು ಇವುಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲ ಕ್ಕ ಎಂಬುದೇ ಒತ್ತುಬರಿಗೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಚಟಿಲ್ಲನೆ ಮತ್ತು ಕಟಮ್ಮನೆ ಎಂಬವು ಮಾತ್ರ ಇದಕ್ಕೆ ಹೊರಪಡಿಕೆಗಳಾಗಿವೆ. ಕಟಮ್ಮನೆ ಎಂಬುದರ ಬದಲು ಕಟಮ್ಮೆಂದು ಎಂಬ ರೂಪವೂ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಇವು ಕೂಡಲೇ, ಬೇಗನೆ, ಒಡನೆಯೇ ಎಂಬಂತಹ ಹುರುಳುಗಳನ್ನು ಕೊಡುತ್ತವೆ; ಇವುಗಳ ಬಳಕೆಯೂ ಅವುಗಳ ಬಳಿಕ ಬರುವ ಎಸಕಪದಗಳನ್ನವಲಂಬಿಸಿದೆ.

ಕಿಸಕ್ಕನೆ ನಗು ಗುಳುಕ್ಕನೆ ನುಂಗು
ಪಚಕ್ಕನೆ ಬೀಳು ಅಬಕ್ಕನೆ ತಿನ್ನು ಪುಚಕ್ಕನೆ ಉಗುಳು

ಚುಟುಕ್ಕನೆ ಕಡಿ ದೊಸಕ್ಕನೆ ಬೀಳು ಪಟಕ್ಕನೆ ಬೀಳು ಸರಕ್ಕನೆ ಎಳೆ ಪುಸಕ್ಕನೆ ಒಳಹೋಗು

3.5 ತೋರುಪದಗಳ ಇಟ್ಟಳ ಆಡುಗನ ಜಾಗ, ಹೊತ್ತು ಮೊದಲಾದುವಕ್ಕೆ ಸಂಬಂದಿಸಿದ ಹಾಗೆ, ವ್ಯಕ್ತಿ, ವಸ್ತು ಇಲ್ಲವೇ ವಿಶಯದ ಜಾಗ, ಹೊತ್ತು ಮೊದಲಾದುವನ್ನು ತಿಳಿಸುವ (ಇಲ್ಲವೇ ತಿಳಿದಿಲ್ಲವೆಂದು ಹೇಳುವ) ಪದಗಳನ್ನು ತೋರುಪದಗಳು ಎಂಬುದಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಅವನು-ಇವನು-ಯಾವನು, ಅಲ್ಲಿ-ಇಲ್ಲಿ-ಎಲ್ಲಿ ಮೊದಲಾದ ಇಂತಹ ಹಲವು ತೋರುಪದಗಳು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿವೆ. ಇವುಗಳ ಇಟ್ಟಳವೆಂತಹದು ಎಂಬುದನ್ನು ಕೆಳಗೆ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.

3. ಪದಗಳ ಇಟ್ಟಳ: ಉಳಿದ ಪದಗಳು / 245

ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ತೋರುಪದಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ತೋರಿಸಿದ ಹಾಗೆ

ಒಂದು ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿ ಹೇಳಬಹುದು:

ಗಂಡಸು
ಹೆಂಗಸು
ಉಳಿದವು
ಹಲವರು
ಹಲವು eÁUÀ ದಿಕ್ಕು ಹೊತ್ತು
¢£À C¼À« ಹೊಲಬು
§UÉ ¥ÀjZÉ

ತಿಳಿದವು

ದೂರದವು
ಅವನು
ಅವಳು
CzÀÄ ಅವರು CªÀÅ C°è CvÀÛ DUÀ CAzÀÄ ಅಶ್ಟು ºÁUÉ CAvÀºÀ
D

ಹತ್ತಿರದವು ಇವನು ಇವಳು EzÀÄ ಇವರು EªÀÅ E°è EvÀÛ FUÀ EAzÀÄ ಇಶ್ಟು »ÃUÉ EAvÀºÀ
F

ತಿಳಿಯದವು

ಯಾವನು
ಯಾವಳು ಯಾವುದು ಯಾವರು ಯಾವುವು J°è JvÀÛ ಯಾವಾಗ JAzÀÄ ಎಶ್ಟು ಹೇಗೆ JAvÀºÀ ಯಾವ

3.5.1 ಎರಡು ಅಂಗಗಳು ಮೇಲೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ತೋರುಪದಗಳಲ್ಲೂ ಎರಡೆರಡು ಅಂಗಗಳಿರುವು ದನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದ: ಈ ಅಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯದು ಅವು ನಡೆಸ ಬೇಕಾಗಿರುವ ಕೆಲಸವನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಎರಡನೆಯದು ಅವುಗಳ ಹರವನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ.

ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಅಲ್ಲಿ ಪದದಲ್ಲಿ ಅ ಮತ್ತು ಲ್ಲಿ ಎಂಬ ಎರಡು ಅಂಗಗಳಿವೆ; ಆಡುಗನಿಗಿಂತ ದೂರ ಇರುವ'ಂತಹದೊಂದನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಕೆಲಸ ಈ ಪದ ಕ್ಕಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಮೊದಲನೆಯ ಅಂಗ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ; ಅಲ್ಲಿ ಎಂಬುದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಿ ಎಂಬ ಉಳಿದ ಎರಡು ತೋರುಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದಾಗ ಇದು ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ; ಇಲ್ಲಿ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿರುವ ಇ ಎಂಬುದು ಆಡುಗನ ಹತ್ತಿರ ಇರುವ’ಂತಹದೆಂದು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಿ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿರುವ ಎ ಎಂಬುದು `ಆಡುಗನಿಗೆ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ’ದಂತಹದೆಂದು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ.

`ಅಲ್ಲಿ ಪದ ತಿಳಿಸುವುದು ಒಂದು ಜಾಗವನ್ನು’ ಎಂಬುದಾಗಿ ಅದರ ಹರ ವನ್ನು ಲ್ಲಿ ಎಂಬ ಅದರ ಎರಡನೆಯ ಅಂಗ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ; ಅದನ್ನು ಅಂದು, ಅತ್ತ, ಆಗ ಮೊದಲಾದವುಗಳೊಡನೆ ಹೋಲಿಸಿದಾಗ ಈ ವಿಶಯ ಗೊತ್ತಾಗು

246 / ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ ತ್ತದೆ; ಅಂದು ಪದದ ಎರಡನೆಯ ಅಂಗವಾಗಿ ಬಂದಿರುವ ನ್ದು ಎಂಬುದು `ಆ ಪದ ತಿಳಿಸುವುದು ಒಂದು ಹೊತ್ತನ್ನು’ ಎಂಬುದಾಗಿ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ.

ಪಟ್ಟಿಯ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವ ಆ, ಈ ಮತ್ತು ಯಾವ ಎಂಬುವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಈ ರೀತಿ ಎರಡು ಅಂಗಗಳಾಗಿ ಒಡೆಯಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ; ಆದರೆ, ಅವು ಹೆಸರುಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಪದಕಂತೆಗಳಲ್ಲಿ ಬರುವ ಕಾರಣ (ಆ ಹುಡುಗ, ಈ ಮನೆ, ಯಾವ ಕೆಲಸ), ಅವುಗಳ ಹರವು ಎಂತಹದು ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಹೆಸರುಪದಗಳೇ ತಿಳಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು.

ಮೇಲಿನ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಬಾರದಿರುವ, ಎಂದರೆ ಮೂರು-ಮೂರು ರೂಪ ಗಳನ್ನು ಕೊಡದಿರುವ ಕೆಲವು ತೋರುಪದಗಳೂ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿವೆ: ಯಾರು, ಏನು ಮತ್ತು ಯಾಕೆ ಎಂಬ ಮೂರು ತಿಳಿಯದ' ತೋರುಪದಗಳಿವೆ; ಆದರೆ, ಇವಕ್ಕೆ ಸಮನಾಗಿರುವ ತಿಳಿದ’ ತೋರುಪದಗಳು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿಲ್ಲ.

ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾರು ಎಂಬುದು ಯಾವನು, ಯಾವಳು ಮತ್ತು ಯಾವರು ಎಂಬುವಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ; ಏನು ಎಂಬುದು ಯಾವುದು ಮತ್ತು ಯಾವುವು ಎಂಬುವಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಯಾಕೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ `ಕಾರಣ ತಿಳಿಯದು’ ಎಂಬ ಹುರುಳಿದೆ; ಆದರೆ, ಕಾರಣ ತಿಳಿದಿರುವಲ್ಲಿ ಬಳಕೆ ಯಾಗಬಲ್ಲ ತೋರುಪದಗಳಿಲ್ಲ; ಅಂತಹ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗಾಗಿ ಮತ್ತು ಹೀಗಾಗಿ ಎಂಬುವನ್ನು ಬಳಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ಇದಲ್ಲದೆ, ಯಾವನು, ಯಾವಳು ಮತ್ತು ಯಾವರು ಎಂಬುವಕ್ಕೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಕೀಳರಿಮೆಯನ್ನು ಕೊಡುವ ಹುರುಳೂ ಇದೆ; ಹಾಗಾಗಿ, ಅದಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿ ಯಾರು ಎಂಬುದೇ ಇವತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಮೇಲಿನ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಅತ್ತ, ಇತ್ತ ಮತ್ತು ಎತ್ತ ಎಂಬವು ಗಳೂ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಬಿದ್ದುಹೋಗುತ್ತಿವೆ; ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಎರಡು ಪದಗಳ ಬದಲು ಆಚೆ ಮತ್ತು ಈಚೆ ಎಂಬವೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆ.

ಅವನು, ಅವಳು ಮತ್ತು ಇವನು, ಇವಳು ಎಂಬವುಗಳ ಬದಲು ಆತ,

ಆಕೆ ಮತ್ತು ಈತ, ಈಕೆ ಎಂಬವುಗಳೂ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆ.

ಈ ಪಟ್ಟಿಯ ಮೊದಲ ಅಯ್ದು ಸಾಲುಗಳಲ್ಲಿರುವ ಪದಗಳು ಹೆಸರುಪದಗಳ ಹಾಗೆ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಉಳಿದ ಸಾಲುಗಳಲ್ಲಿರುವ ಪದಗಳು ಪರಿಚೆ ಪದಗಳ ಹಾಗೆ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸಬಹುದು.

3. ಪದಗಳ ಇಟ್ಟಳ: ಉಳಿದ ಪದಗಳು / 247

3.6 ಎಣಿಕೆಪದಗಳ ಇಟ್ಟಳ ಎಣಿಕೆಪದಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು, ಎರಡು, ಮೂರು, ನಾಲ್ಕು ಮತ್ತು ಅಯ್ದು ಪದಗಳನ್ನು ಓರ್, ಈರ್, ಮೂರ್, ನಾಲ್, ಮತ್ತು ಅಯ್ ಎಣಿಕೆಬೇರುಗಳಿಂದ ಪಡೆಯಬಹುದು; ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಓರ್ ಬೇರಿಗೆ ದು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಒಂದು ಎಂಬುದನ್ನು ಪಡೆಯುವಲ್ಲಿ ಅದಕ್ಕೆ ಒನ್ ರೂಪ ಇದೆ; ಈರ್ ಬೇರಿಗೆ ಡು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಎರಡು ಎಂಬುದನ್ನು ಪಡೆಯುವಲ್ಲಿ ಅದಕ್ಕೆ ಎರ ರೂಪ ಇದೆ; ಉಳಿದ ಮೂರ್, ನಾಲ್, ಮತ್ತು ಅಯ್ ಬೇರುಗಳಿಗೆ ಉ, ಕು, ಮತ್ತು ದು ಒಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಮೂರು, ನಾಲ್ಕು ಮತ್ತು ಅಯ್ದು ಪದಗಳನ್ನು ಪಡೆಯ ಬಹುದು.

ಉಳಿದ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಆರು, ಏಳು, ಎಂಟು ಮತ್ತು ಹತ್ತು ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟಳವನ್ನು ಕಾಣಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಒಂಬತ್ತು ಪದವನ್ನು ಓರ್ ಬೇರಿನ ಒನ್ ರೂಪಕ್ಕೆ ಹತ್ತು ಪದವನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಪಡೆಯಬಹುದು; ಇದಕ್ಕೆ `ಹತ್ತಕ್ಕಿಂತ ಒಂದು ಕಡಿಮೆ’ ಎಂಬ ಹುರುಳಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ಎಂಬುದು ಬತ್ತು ಎಂಬ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.

ಹನ್ನೊಂದರಿಂದ ಹತ್ತೊಂಬತ್ತರ ವರೆಗಿನ ಪದಗಳನ್ನು ಹತ್ತು ಪದದ ಹತ್ತಿನ ಪದರೂಪಕ್ಕೆ ಒಂದರಿಂದ ಒಂಬತ್ತರ ವರೆಗಿನ ಪದಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಪಡೆಯಬಹುದು. ಆದರೆ, ಹತ್ತು ಪದಕ್ಕೆ ಹೆಸರುಪತ್ತುಗೆಯ ಅ ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ದಾಗ ಹತ್ತರ ಎಂಬ ಪದರೂಪ ಸಿಗುವುದಾದ ಕಾರಣ (4.9.4 ನೋಡಿ), ಹತ್ತಿನ ಪದರೂಪ ಹೇಗೆ ಬಂತು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸುವುದು ಕಶ್ಟ.

ಹತ್ತಿನ ಪದರೂಪಕ್ಕೆ ಒಂದು ಮತ್ತು ಎರಡು ಪದಗಳ ಮೊದಲು ಹನ್ ಎಂಬ ರೂಪ ಇದೆ (ಹನ್ನೊಂದು, ಹನ್ನೆರಡು), ಮೂರು ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕು ಪದಗಳ ಮೊದಲು ಹದಿ ರೂಪ ಇದೆ (ಹದಿಮೂರು, ಹದಿನಾಲ್ಕು), ಅಯ್ದು, ಆರು, ಏಳು, ಮತ್ತು ಎಂಟು ಪದಗಳ ಮೊದಲು ಹದಿನ್ ರೂಪ ಇದೆ (ಹದಿನಯ್ದು, ಹದಿನಾರು, ಹದಿನೇಳು, ಹದಿನೆಂಟು), ಮತ್ತು ಒಂಬತ್ತು ಪದದ ಮುಂದೆ ಹತ್್ತ ರೂಪ ಇದೆ (ಹತ್ತೊಂಬತ್ತು).

ಈರ್, ಮೂರ್, ನಾಲ್ ಮತ್ತು ಅಯ್ ಬೇರುಗಳಿಗೆ ಹತ್ತು ಪದವನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಇಪ್ಪತ್ತು, ಮೂವತ್ತು, ನಲುವತ್ತು ಮತ್ತು ಅಯ್ವತ್ತು ಪದಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಲಾಗಿದೆ; ಈರ್ ಬೇರು ಇಲ್ಲಿ ಇಪ್ ರೂಪದಲ್ಲಿ (2.2.4 ಮತ್ತು 2.2.6 ನೋಡಿ) ಬಂದಿದೆ, ಮತ್ತು ಅದರ ಬಳಿಕ ಹತ್ತು ಪದ ಪತ್ತು ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಂದಿದೆ; ಮೂರ್ ಮತ್ತು ನಾಲ್ ಬೇರುಗಳು ಮೂ ಮತ್ತು ನಲು ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಂದಿವೆ, ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಬಳಿಕ, ಮತ್ತು ಅಯ್ ಬೇರಿನ ಬಳಿಕ ಹತ್ತು ಪದ ವತ್ತು ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಂದಿದೆ.

248 / ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ

ಅರುವತ್ತು, ಎಪ್ಪತ್ತು ಮತ್ತು ಎಂಬತ್ತು ಪದಗಳನ್ನು ಆರು, ಏಳು ಮತ್ತು ಎಂಟು ಪದಗಳಿಗೆ ಹತ್ತು ಪದವನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಪಡೆಯಬಹುದು; ಈ ಮೂರು ಪದಗಳಿಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಅರು, ಎಪ್ ಮತ್ತು ಎಂ ಎಂಬ ರೂಪಗಳಿವೆ, ಮತ್ತು ಅವು ಗಳ ಬಳಿಕ ಹತ್ತು ಪದಕ್ಕೆ ವತ್ತು, ಪತ್ತು ಮತ್ತು ಬತ್ತು ಎಂಬ ರೂಪಗಳಿವೆ. ತೊಂಬತ್ತು ಪದದಲ್ಲೂ ತೊಂ ಮತ್ತು ಪತ್ತು (ಹತ್ತು) ಎಂಬವುಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ ಪಡೆಯಬಹುದು; ಆದರೆ, ತೊಂ ಎಂಬುದನ್ನು ಒಂಬತ್ತು ಎಂಬುದ ರೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂದಿಸುವುದು ಹೇಗೆ ಎಂಬ ತೊಡಕು ಉಳಿದಿರುತ್ತದೆ.

3.7 ಎರವಲು ಪದಗಳ ಇಟ್ಟಳ ಸಂಸ್ಕ್ರುತ, ಇಂಗ್ಲಿಶ್, ಹಿಂದಿ, ಪರ್ಶಿಯನ್ ಮೊದಲಾದ ನುಡಿಗಳಿಂದ ಎರವಲಾಗಿ ಬಂದ ಹಲವು ಪದಗಳು ಕನ್ನಡ ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿವೆ. ಇವುಗಳ ಇಟ್ಟಳ ಕೆಲವು ವಿಶಯಗಳಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡದವೇ ಆದ ಪದಗಳ ಇಟ್ಟಳಕ್ಕಿಂತ ಬೇರಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ, ಅವನ್ನಿಲ್ಲಿ ಬೇರಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಆದರೆ, ಕನ್ನಡದವೇ ಆದ ಪದಗಳು, ಮತ್ತು ಬೇರೆ ನುಡಿಗಳಿಂದ ಎರವಲಾಗಿ ಬಂದ ಪದಗಳು ಎಂಬುದಾಗಿ ಕನ್ನಡ ಬರಹದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಪದಗಳನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸುವುದು ಸುಳುವಾದ ಕೆಲಸವೇನಲ್ಲ. ಯಾಕೆಂದರೆ, ಎರವಲು ಪದಗಳು ನಮ್ಮ ನುಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಶಗಳಿಂದಲೂ ಬಂದು ಸೇರುತ್ತಿದ್ದು, ಅವು ಗಳಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಬಂದವುಗಳು ಮಾತ್ರ ಕನ್ನಡದವೇ ಆದ ಪದಗಳಿಂದ ಬೇರಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ; ಉಳಿದುವೆಲ್ಲ ಹಲವಾರು ಬಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟು, ಕನ್ನಡದವೇ ಆದ ಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಹೋಗಿವೆ.

ಹಾಗಾಗಿ, ಬೇರೆ ನುಡಿಗಳಿಂದ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಎರವಲಾಗಿ ಬಂದ ಪದಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಇಲ್ಲಿ ಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ಎತ್ತಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ನಿಜಕ್ಕೂ ಇಂತಹ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಎರವಲಾಗಿ ಬಂದ ಪದಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರವೇ ಇಲ್ಲಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ; ಯಾಕೆಂದರೆ, ಅವು ಮಾತ್ರ ಕನ್ನಡದವೇ ಆದ ಪದಗಳಿಂದ ಇಟ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಬೇರಾ ಗಿರುತ್ತವೆ. ಕನ್ನಡ ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಇಂತಹ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕ್ರುತ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲಿಶ್ ನುಡಿಗಳಿಂದ ಎರವಲಾಗಿ ಪಡೆದವು ಮುಕ್ಯವಾದವುಗಳು.

3.7.1 ಸಂಸ್ಕ್ರುತದ ಎರವಲು ಪದಗಳು ಕನ್ನಡದ ಹಲವು ಮಂದಿ ಬರಹಗಾರರಿಗೆ ಸಂಸ್ಕ್ರುತ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದನ್ನು ಬೇಕಿದ್ದರೂ ಎಗ್ಗಿಲ್ಲದೆ ಕನ್ನಡ ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಬಹುದು ಎಂಬ ಅನಿಸಿಕೆ ಯಿದೆ; ಅವನ್ನು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಬರೆದೊಡನೆ ಅವು ಕನ್ನಡದವಾಗಿ ಬಿಡುತ್ತವೆ

3. ಪದಗಳ ಇಟ್ಟಳ: ಉಳಿದ ಪದಗಳು / 249

ಎಂದು ಅವರು ತಿಳಿದಿರುವ ಹಾಗೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ! ಇದಲ್ಲದೆ, ಹೆಚ್ಚಿನವರಿಗೂ ಆ ರೀತಿ ಎರವಲು ಪಡೆದ ಪದ ಯಾವುದು, ಮತ್ತು ಕನ್ನಡದ್ದೇ ಆದ ಪದ ಯಾವುದು ಎಂಬುದರ ತಿಳುವಳಿಕೆಂiÀiೂ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಕನ್ನಡದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪದನೆರಕೆಗಳಲ್ಲೂ ಶೇಕಡಾ ಅಯ್ವತ್ತಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಸ್ಕ್ರುತ ಪದಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿರುವುದು, ಮತ್ತು ಈ ಪದಗಳಿಗೂ ಕನ್ನಡದ್ದೇ ಆದ ಪದಗಳಿಗೂ ನಡುವೆ ಯಾವ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನೂ ಮಾಡದಿರುವುದು ಈ ತಿಳುವಳಿಕೆಯನ್ನು ಗಟ್ಟಿಮಾಡು vÀÛzÉ.

ಆದರೆ, ನಿಜಕ್ಕೂ ಸಂಸ್ಕ್ರುತ ಪದಗಳು ಕನ್ನಡ ಪದಗಳಿಗಿಂತ ಹಲವು ವಿಶಯ ಗಳಲ್ಲಿ ಬೇರಾಗಿವೆ: ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಾಪ್ರಾಣ, ಋ, ಷ ಮೊದಲಾದ ಹಲವು ಹೆಚ್ಚಿನ ಬರಿಗೆಗಳು ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತವೆ; ಕನ್ನಡದವೇ ಆದ ಬರಿಗೆಗಳು ಬಂದಿರು ವಲ್ಲೂ ಸ್್ಕ, ತ್್ಕ, ಕ್್ಷ್ಮ, ಪ್್ತ ಮೊದಲಾದ ಹಲವು ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತುಬರಿಗೆಗಳು ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತವೆ; ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪದಗಳಿಗೆ ಒಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲವೇ ಬೇರೆ ಪದಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸುವ ಬಗೆ ಬೇರಾಗಿರುತ್ತದೆ; ಮತ್ತು ಹಾಗೆ ಸೇರಿಸುವಾಗ ನಡೆಯುವ ಸೇರಿಕೆಯ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳೂ ಕನ್ನಡದವೇ ಆದ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳಿಗಿಂತ ಬೇರಾಗಿರುತ್ತವೆ.

ಹಾಗಾಗಿ, ಕನ್ನಡ ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕ್ರುತದ ಎರವಲು ಪದಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ಬಳಸಿದಶ್ಟೂ ಆ ಬರಹಗಳು ಕನ್ನಡದ ಸೊಗಡನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತವೆ; ಮತ್ತು ಇದರಿಂದಾಗಿ, ಅವನ್ನು ಓದಿ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವ ಕೆಲಸ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕನ್ನಡಿಗರಿಗೂ ತೊಡಕಿನದಾಗುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಯಾಕೆಂದರೆ, ಕನ್ನಡಿಗರ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ಕಡಿಮೆ ಸಂಸ್ಕ್ರುತ ಎರವಲುಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳು ತ್ತವೆ; ಮತ್ತು ಹಾಗೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವವೂ, ಕನ್ನಡದ ಸೊಗಡನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಕೆಡಿಸ ದಂತೆ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ.

ಸಂಸ್ಕ್ರುತದಿಂದ ಎರವಲಾಗಿ ಪಡೆದ ಪದಗಳು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಚನ್ನಾಗಿ ಹೊಂದಿ ಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲವೆಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿದ ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದ ಕನ್ನಡ ಬರಹಗಾರರು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ಬಗೆಯ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದರು: ಶಕಾರ- ಷಕಾರಗಳಿಗೆ ಬದಲಾಗಿ ಸಕಾರವನ್ನು ಬಳಸುವುದು (ಪಶು-ಪಸು, ಶರ್ಕರ- ಸಕ್ಕರೆ, ಆಕಾಶ-ಆಗಸ, ಶೇಷ-ಸೇಸ), ಮಹಾಪ್ರಾಣಗಳ ಬದಲು ಅಲ್ಪಪ್ರಾಣ ಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದು (ಶೃಂಖಲೆ-ಸಂಕಲೆ, ಸಂಘ-ಸಂಗ, ಶುಂಠಿ-ಸುಂಟಿ, ಕಥೆ-ಕತೆ, ಭಕ್ತಿ-ಬಕ್ತಿ), ಋಕಾರದ ಬದಲು ರಿ ಇಲ್ಲವೇ ಇ ಎಂಬುದನ್ನು ಬಳಸುವುದು (ಋಷಿ-ರಿಸಿ, ತೃಣ-ತಿಣ), ಒತ್ತುಬರಿಗೆಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಇಮ್ಮಡಿ ಬರಿಗೆ ಗಳಾಗಿ ಇಲ್ಲವೇ ಒತ್ತೆ ಬರಿಗೆಗಳಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸುವುದು (ಸಂಸ್ಕ್ರುತ-ಸಕ್ಕದ, ಉತ್ಕಟ-ಉಗ್ಗಟ, ಧ್ವನಿ-ದನಿ, ಆಜ್ಞೆ-ಆಣೆ) ಮೊದಲಾದ ಇಂತಹ ಹಲವು

250 / ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ

ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳ ಮೂಲಕ ಸಂಸ್ಕ್ರುತದ ಎರವಲು ಪದಗಳು ಕನ್ನಡದ ಸೊಗಡನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಕೆಡಿಸದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.

ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಬೇಕಾಗಿರುವ ಇಂತಹ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ಪ್ರಾಕ್ರುತ ಮತ್ತು ಪಾಲಿ ನುಡಿಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದಿದ್ದುವಾದ ಕಾರಣ, ತಮಗೆ ಬೇಕಾಗುವ ಪದಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಸಂಸ್ಕ್ರುತದಿಂದ ಎರವಲಾಗಿ ಪಡೆಯುವ ಬದಲು, ಪ್ರಾಕ್ರುತ ಇಲ್ಲವೇ ಪಾಲಿಯಿಂದ ಪಡೆಯುವ ಮೂಲಕವೂ ಅವರು ಈ ಕೆಲಸವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಇವತ್ತಿನ ಕನ್ನಡ ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ ಆ ರೀತಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಿರುವ ಸಂಸ್ಕ್ರುತ ಎರವಲುಗಳಲ್ಲಿ ಸಕ್ಕರೆ, ಹಿಟ್ಟು, ಹಕ್ಕಿ, ಬೀದಿ ಮೊದಲಾದ ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ಪದಗಳು ಮಾತ್ರ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿವೆ; ಬಾಕಿ ಉಳಿದುವೆಲ್ಲ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಬಿದ್ದು ಹೋಗಿ, ಅವುಗಳ ಬದಲು ಜ್ವರ, ಸ್ಥಾನ, ಋಷಿ, ಋತು, ದೋಷ, ಅಗ್ನಿ ಮೊದಲಾದ ಮಾರ್ಪಡಿಸದಿರುವ ಸಂಸ್ಕ್ರುತ ಎರವಲುಗಳು ಬಳಕೆಗೆ ಬಂದಿವೆ. ಕನ್ನಡದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬರಹಗಾರರಿಗೂ ಸಂಸ್ಕ್ರುತದ ಮೇಲಿದ್ದ ಮೇಲರಿಮೆ, ಮತ್ತು ಕನ್ನಡದ ಮೇಲಿದ್ದ ಕೀಳರಿಮೆ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಿರಬೇಕು.

ಇದಲ್ಲದೆ, ಸಂಸ್ಕ್ರುತದಿಂದ ಎರವಲಾಗಿ ಪಡೆದ ಪದಗಳನ್ನು ಕನ್ನಡದ ಸೊಗಡನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾರ್ಪಡಿಸುವ ಹಕ್ಕನ್ನೂ ಇವತ್ತು ಕನ್ನಡದ ಬರಹಗಾರರು ಬಿಟ್ಟುಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ: ಸಂಸ್ಕ್ರುತದಿಂದ ಎರವಲಾಗಿ ಪಡೆದ ಪದ ಗಳನ್ನು ಸಂಸ್ಕ್ರುತದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಹಾಗೆಯೇ ಬರೆಯಬೇಕು ಎಂಬ ಕಟ್ಟಲೆಯನ್ನು ಅವರು ತಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಹೊರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ, ಇವತ್ತು ಸಂಸ್ಕ್ರುತದ ಎರವಲು ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವ ರೀತಿಯ ಮಾರ್ಪಾಡನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡರೂ ಅದು ಕನ್ನಡ ಬರಹಗಾರರಿಗೆ ತಪ್ಪಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ.

ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಸಂಸ್ಕ್ರುತದ ಎರವಲು ಪದಗಳನ್ನು ಬರೆಯುವಾಗ, ಅವನ್ನು ಹೇಗೆ ಓದುತ್ತೇವೆಯೋ ಹಾಗೆಯೇ ಬರೆಯುವಂತಹ `ಹೊಸಬರಹ’ ಎಂಬ ಕನ್ನಡ ಬರಹವೊಂದನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಅದನ್ನೇ ಈ ಪುಸ್ತಕ ದಲ್ಲೂ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದ ಕನ್ನಡ ಬರಹಗಾರರು ಹಲವಾರು ಸಂಸ್ಕ್ರುತ ಪದಗಳ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಅನುಸರಿಸಿದ ದಾರಿಯನ್ನು, ಎಂದರೆ ಕನ್ನಡದ ಸೊಗಡನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು ಬಳಸಿದ ಹೊಲಬನ್ನು ಹೋಲು ತ್ತದೆ; ಹಾಗಿದ್ದರೂ, ಇವತ್ತಿನ ಹಲವು ಬರಹಗಾರರಿಗೆ ಈ ಮಾರ್ಪಾಡು ಕನ್ನಡ ಬರಹವನ್ನು ಕೆಡಿಸುವ ಹಾಗೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ!

3.7.2 ಮಾರ್ಪಡಿಸಿದ ಪದಗಳು ಮೇಲೆ ಸೂಚಿಸಿದ ಹಾಗೆ, ಮಾರ್ಪಡಿಸಿದ ಸಂಸ್ಕ್ರುತ ಎರವಲುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವೂ ಇವತ್ತಿನ ಕನ್ನಡ ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿಲ್ಲ; ಅವುಗಳ ಬದಲು ಮಾರ್ಪಡಿಸದ

3. ಪದಗಳ ಇಟ್ಟಳ: ಉಳಿದ ಪದಗಳು / 251

ಸಂಸ್ಕ್ರುತ ಪದಗಳನ್ನೇ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಪದಗಳ ಕೊನೆಯ ಕೆಲವು ಬರಿಗೆಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾರ್ಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಕನ್ನಡ ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಸಕ್ಕರೆ, ಹಕ್ಕಿ, ಆಣೆ ಮೊದಲಾದ ಮಾರ್ಪಡಿಸಿದ ಸಂಸ್ಕ್ರುತ ಎರವಲುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವನ್ನೂ ಇಟ್ಟಳವಿಲ್ಲದ ಪದ ಗಳೆಂದೇ ತಿಳಿಯಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಯಾಕೆಂದರೆ, ಸಂಸ್ಕ್ರುತದ ಬೇರೆ ಎರವಲು ಗಳಿಗೂ ಅವಕ್ಕೂ ನಡುವಿದ್ದ ಪತ್ತುಗೆಗಳು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಹಲವು ಬಗೆಯ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳಿಂದಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನೆಡೆಗಳಲ್ಲೂ ಕಾಣಿಸದಂತಾಗಿವೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಕವಿ ಮತ್ತು ಕಾವ್ಯಗಳ ನಡುವಿನ ಪತ್ತುಗೆ ಕಾವ್ಯ ಪದ ಕಬ್ಬ ಎಂದು ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿರು ವುದರಿಂದ, ಪಾದ ಮತ್ತು ಪಾದುಕೆಗಳ ನಡುವಿನ ಪತ್ತುಗೆ ಪಾದುಕೆ ಪದ ಹಾವುಗೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿರುವುದರಿಂದ, ಪತಿ, ವ್ರತ, ಮತ್ತು ಪತಿವ್ರತೆ ಪದಗಳ ನಡುವಿನ ಪತ್ತುಗೆ ಪತಿವ್ರತೆ ಪದ ಹದಿಬದೆಯಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿರು ವುದರಿಂದ ಕಾಣಿಸದಂತಾಗಿದೆ.

ಇಂತಹ ಪದಗಳ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದಾಗ ಮಾತ್ರ, ಅವುಗಳಿಗಿರುವ ಇಟ್ಟಳದ ಅರಿವು ನಮಗಾಗುತ್ತದೆ; ಆದರೆ ಅವುಗಳ ಇವತ್ತಿನ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಮಾತ್ರವೇ ಪರಿಶೀಲಿಸಿದಲ್ಲಿ, ಅವು ಇಟ್ಟಳವಿಲ್ಲದ ಬೇರೆ ಪದಗಳಿಂದ ಯಾವ ಕನ್ನಡದ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆಯ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಅವು ಇಟ್ಟಳವಿಲ್ಲದ ಪದಗಳೇ.

ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

ಬೇರೆಯವಾಗಿ

ºÁUÁV,

ಕನ್ನಡ ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಇಂತಹ ಕೆಲವು ಮಾರ್ಪಡಿಸಿದ ಸಂಸ್ಕ್ರುತ ಎರವಲುಗಳನ್ನು, ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಸಂಸ್ಕ್ರುತ ಮೂಲವನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ:

CUÀÎ

CgÀÏ ಆಶ್ಚರ್ಯ ಅಚ್ಚರಿ DeÉÕ DuÉ ಕಾಂಸ್ಯ ಕಂಚು ಶಷ್ಕುಲಿ ಚಕ್ಕುಲಿ
ದ್ಯೂತ ಜೂಜು ನಿದ್ರಾ ನಿದ್ದೆ »lÄÖ ಪಿಷ್ಟ ವಂಧ್ಯಾ ಬಂಜೆ ªÀjÛ §wÛ ದ್ವಿತೀಯೆ ಬಿದಿಗೆ ಶ್ಮಶಾನ ಮಸಣ ಶೃಂಖಲಾ ಸಂಕಲೆ
ಶೂನ್ಯ

ಸೊನ್ನೆ

DgÀå CdÓ ಆಕಾಶ ಆಗಸ ಇಷ್ಟಕ ಇಟ್ಟಿಗೆ PÀgÀÛj PÀvÀÛj ಯೌವನ ಜವ್ವನ vÁt ಸ್ಥಾನ ¥ÀQë ºÀQÌ ಪುಸ್ತಕ ಹೊತ್ತಗೆ ವರ್ಣ §tÚ ವಸತಿ ಬಸದಿ ವೇತ್ರ ಬೆತ್ತ ಸಂಧ್ಯಾ ಸಂಜೆ ಸುಣ್ಣ ಚೂರ್ಣ ಹಲಗೆ ಫಲಕ

252 / ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ

3.7.3 ಮಾರ್ಪಡಿಸದ ಪದಗಳು ಮಾರ್ಪಡಿಸದ ಸಂಸ್ಕ್ರುತ ಎರವಲುಗಳೆಂದು ಇಲ್ಲಿ ಕರೆದಿರುವ ಪದಗಳು ನಿಜಕ್ಕೂ ತುಸುವೂ ಮಾರ್ಪಡದ ಪದಗಳಲ್ಲ; ಕನ್ನಡದ ಬರಹಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಸೊಲ್ಲರಿಮೆಯ ಕಟ್ಟಲೆಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಅವುಗಳಲ್ಲೂ ಕೆಲವು ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ; ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಪದಗಳ ಕೊನೆಯ ಉದ್ದ ತೆರೆಯುಲಿಗಳನ್ನು ಗಿಡ್ಡ ತೆರೆಯುಲಿಗಳಾಗಿ (ಮತ್ತು ಆ ಎಂಬುದನ್ನು ಎ ಎಂಬುದಾಗಿ) ಮಾರ್ಪಡಿಸ ಲಾಗಿದೆ (ಶಾಲಾ>ಶಾಲೆ, ಜನನೀ>ಜನನಿ), ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಕೊನೆಯ ಮುಚ್ಚುಲಿಗಳ ಬಳಿಕ ತೆರೆಯುಲಿಯೊಂದನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ (ಮನಸ್> ಮನಸ್ಸು). ಇಂತಹ ಎರವಲುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಪದಕ್ಕೆ ಇಟ್ಟಳವಿದೆಯೇ, ಇಲ್ಲವೇ ಎಂಬುದನ್ನು ತೀರ್ಮಾನಿಸುವಲ್ಲಿ ಅದಕ್ಕೂ ಕನ್ನಡ ಬರಹದಲ್ಲಿ ಇವತ್ತು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಬೇರೆ ಸಂಸ್ಕ್ರುತ ಎರವಲುಗಳಿಗೂ ನಡುವಿರುವ ಪತ್ತುಗೆ ಮಾತ್ರ ಆದಾರವಾಗಬಲ್ಲುದು. ಸಂಸ್ಕ್ರುತದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ(ವ್ಯಾಕರಣ)ಯಲ್ಲಿ ಅದಕ್ಕೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಇಟ್ಟಳವನ್ನು, ಮತ್ತು ಅದರ ಹಿಂದಿರುವ ಕಟ್ಟಲೆಗಳನ್ನು ಈ ಸಂದರ್ಬ ದಲ್ಲಿ ನೆರವಿಗೆ ಬಳಸಬಹುದೇನೋ ನಿಜ; ಆದರೆ, ಆ ಕಟ್ಟಲೆಗಳನ್ನು ಹಾಗೆಯೇ ಕನ್ನಡದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆಯಲ್ಲಿ ತಂದಿರಿಸುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ.

ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಸಂಸ್ಕ್ರುತದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುಕಡಿಮೆ ಎಲ್ಲಾ ಹೆಸರು ಪದಗಳನ್ನೂ ಇಟ್ಟಳವಿರುವ ಪದಗಳೆಂದು ತಿಳಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ; ಯಾಕೆಂದರೆ, ಅವನ್ನೆಲ್ಲ ಎಸಕಬೇರುಗಳಿಗೆ ಒಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಪಡೆಯಲು ಬರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಕನ್ನಡದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆಯ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವೂ ಇಟ್ಟಳ ವಿಲ್ಲದ ಪದಗಳು; ಎರವಲಾಗಿ ಬಂದಿರುವ ಬೇರೆ ಹೆಸರುಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಪತ್ತುಗೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುವ ನಗರ-ಉಪನಗರ, ವಿವೇಕಿ, ಅವಿವೇಕಿ, ರಸ- ರಸಿಕ, ಕವಿ-ಕಾವ್ಯ ಮೊದಲಾದ ಕೆಲವೇ ಕೆಲವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಇಟ್ಟಳವಿರುವ ಪದಗಳೆಂದು ಹೇಳಬಲ್ಲೆವು.

ಹಾಗಾಗಿ, ಒಂದು ಬಗೆಯ ಬರಹದಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಎಶ್ಟು ಪದಗಳು ಎರವಲಾಗಿ ಬಂದಿವೆ ಎಂಬುದರ ಮೇಲೂ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಎಶ್ಟು ಪದಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟಳವಿರುವ ಪದಗಳೆಂದು ತಿಳಿಯಬಹುದು ಎಂಬುದು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ. ತುಂಬಾ ಕಡಿಮೆ ಪದಗಳನ್ನು ಎರವಲು ಪಡೆದು ಬಳಸುವ ಎಲ್ಲರ ಕನ್ನಡದಂತಹ ಬರಹದಲ್ಲಿ ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ಪದಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಇಟ್ಟಳವಿರುವ ಪದಗಳೆಂದು ತಿಳಿದರೆ ಸಾಕು. ಇದಲ್ಲದೆ, ಕನ್ನಡ ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಎರವಲು ಪದಗಳ ಇಟ್ಟಳವನ್ನು ಕನ್ನಡ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆಯ ಕೋನದಿಂದ ನೋಡಬೇಕಲ್ಲದೆ, ಸಂಸ್ಕ್ರುತ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆಯ ಕೋನದಿಂದ ನೋಡುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಕನ್ನಡ

3. ಪದಗಳ ಇಟ್ಟಳ: ಉಳಿದ ಪದಗಳು / 253

ದಲ್ಲಿ ಮುಕ್ಯವಾಗಿ ಹೆಸರುಪದ, ಎಸಕಪದ, ಮತ್ತು ಪರಿಚೆಪದ ಎಂಬ ಮೂರು ಬಗೆಯ ಪದಗಳು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿವೆ; ಆದರೆ, ಸಂಸ್ಕ್ರುತದಲ್ಲಿ ಹೆಸರುಪದ ಮತ್ತು ಎಸಕಪದ ಎಂಬ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಪದಗಳು ಮಾತ್ರ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿವೆ. ಪರಿಚೆ ಪದಗಳೆಂಬ ಮೂರನೇ ಬಗೆಯ ಪದಗಳು ಸಂಸ್ಕ್ರುತದಲ್ಲಿಲ್ಲ; ಅಂತಹ ಪದಗಳು ಅದರಲ್ಲಿ ಹೆಸರುಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.

ಕನ್ನಡ ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಸಂಸ್ಕ್ರುತ ಎರವಲು ಪದಗಳ ಇಟ್ಟಳ ವನ್ನು ವಿವರಿಸುವಾಗ, ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಅವಶ್ಯವಿರುವ ಈ ಹೆಸರುಪದ, ಎಸಕಪದ ಮತ್ತು ಪರಿಚೆಪದಗಳೆಂಬ ಮೂರು ಬಗೆಯ ಪದಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಸಂಸ್ಕ್ರುತದಲ್ಲಿ ಈ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಇಲ್ಲದಿರು ವುದು ಇಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ತೊಡರುಗಳನ್ನೂ ತಂದೊಡ್ಡುತ್ತದೆ.

ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಸಂಸ್ಕ್ರುತ ಎರವಲುಗಳಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಿಸಿದ ಪದಗಳು ಮತ್ತು ಜೋಡುಪದಗಳು ಎಂಬುದಾಗಿ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಇಟ್ಟಳಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಕಾವ್ಯ ಪದವನ್ನು ಕವಿ ಪದಕ್ಕೆ ಯ ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಪಡೆಯಬಹುದಾದ ಕಾರಣ, ಅದನ್ನೊಂದು ಒಟ್ಟಿಸಿದ ಪದವೆಂದು ತಿಳಿಯಬಹುದು, ಮತ್ತು ಲಗ್ನಪತ್ರಿಕೆ ಪದವನ್ನು ಲಗ್ನ ಮತ್ತು ಪತ್ರಿಕೆ ಎಂಬ ಎರಡು ಪದಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ ಪಡೆಯಬಹುದಾದ ಕಾರಣ, ಅದನ್ನೊಂದು ಜೋಡುಪದವೆಂದು ತಿಳಿಯಬಹುದು.

ಒಟ್ಟಿಸಿದ ಪದಗಳಲ್ಲಿ (1) ಹೆಸರುಪದಗಳಿಂದ ಪರಿಚೆಪದಗಳನ್ನು ಪಡೆಯು ವುದು (ಸಮಾಜ-ಸಾಮಾಜಿಕ, ಯಂತ್ರ-ಯಾಂತ್ರಿಕ), (2) ಪರಿಚೆಪದ ಗಳಿಂದ ಹೆಸರುಪದಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು (ಯೋಗ್ಯ-ಯೋಗ್ಯತೆ, ಅಶಕ್ತ- ಅಸಕ್ತತೆ; ಸ್ವತಂತ್ರ-ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ, ಉನ್ನತ-ಅವ್ನತ್ಯ), (3) ಹೆಸರುಪದಗ ಳಿಂದ ಬೇರೆ ಹೆಸರುಪದಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು (ರಾಜ-ರಾಜ್ಯ, ಜೀವ-ಜೀವಿ, ರೋಗ-ರೋಗಿ; ನಟ-ನಟಿ, ಸೇವಕ-ಸೇವಕಿ) ಮತ್ತು (4) ಹೆಸರು ಇಲ್ಲವೇ ಪರಿಚೆಪದಗಳಿಗೆ ಕನ್ನಡದ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಎಸಕಪದಗಳನ್ನು ಪಡೆಯು ವುದು (ಪೂಜೆ-ಪೂಜಿಸು, ವಂಚನೆ-ವಂಚಿಸು, ರುಚಿ-ರುಚಿಸು) ಎಂಬುದಾಗಿ ನಾಲ್ಕು ಬಗೆಯ ಇಟ್ಟಳಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.

ಆದರೆ ಮೇಲೆ ತಿಳಿಸಿದ ಹಾಗೆ, ಸಂಸ್ಕ್ರುತದಲ್ಲಿ ಹೆಸರುಪದ-ಪರಿಚೆಪದ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಇಲ್ಲವಾದ ಕಾರಣ, ಹೆಸರುಪದಗಳಿಂದ ಪರಿಚೆಪದಗಳನ್ನು ಪಡೆಯು ವಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಒಟ್ಟುಗಳೂ ಹೆಸರುಪದಗಳಿಂದ ಬೇರೆ ಹೆಸರು ಕಾಣಬಹುದು. ಪಡೆಯುವಲ್ಲಿಯೂ ಬಳಕೆಯಾಗಿರುವುದನ್ನು ಪದಗಳನ್ನು ಇದರಿಂದಾಗಿ, ಸಂಸ್ಕ್ರುತ ಎರವಲು ಪದಗಳನ್ನು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಬಳಸುವಾಗ, ಅದಕ್ಕೆ ಬೇಕಾಗುವ ಹೆಸರುಪದ-ಪರಿಚೆಪದ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಉಳಿಸಿ ಕೊಳ್ಳಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ; ಸಂಸ್ಕ್ರುತ ಎರವಲುಗಳನ್ನು ಅರಿಮೆಯ ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ

254 / ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ

ಬಳಸುವಾಗ ಇದು ಹೇಗೆ ಗೊಂದಲವನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಾನು ಕನ್ನಡ ಬರಹವನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸೋಣ ಹೊತ್ತಗೆಯಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ.
ಜೋಡುಪದಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಸರುಪದಕ್ಕೆ ಬೇರೊಂದು ಹೆಸರುಪದವನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಉಂಟುಮಾಡಿದವು (ಮಾನದ ಹಾನಿ - ಮಾನಹಾನಿ, ಯುಗದ ಆದಿ - ಯುಗಾದಿ), ಮತ್ತು ಹೆಸರುಪದಕ್ಕೆ ಪರಿಚೆಪದವನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಉಂಟುಮಾಡಿದವು (ಪರಲೋಕ, ಮೂಲನಿವಾಸಿ, ಮಹಾನಗರ) ಎಂಬುದಾಗಿ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಇಟ್ಟಳಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.

ಇದಲ್ಲದೆ,

ಸಂಸ್ಕ್ರುತದ ಎರವಲುಗಳನ್ನು ಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಳಸಿ ಕೂಡುಪದಗಳನ್ನೂ ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಕನ್ನಡದ

ಕೆಲವು ಎಸಕ

3.7.8 ಇಂಗ್ಲಿಶ್ನ ಎರವಲುಪದಗಳು ಇಂಗ್ಲಿಶ್ನಿಂದ ಪದಗಳು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಎರಡು ಅಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಎರವಲಾಗಿ ಬಂದಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೇ ಅಲೆಯ ಪದಗಳು ಇಂಗ್ಲಿಶ್ ಜನರ ಮಾತಿನಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ಬಂದವುಗಳಿರಬೇಕು; ಅವರ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಿರುವಾಗ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಈ ಕೆಲವು ಪದಗಳು ಕನ್ನಡಿಗರ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಎರವಲಾಗಿ ಬಂದು ಸೇರಿಕೊಂಡಿರಬೇಕು; ಎರಡನೇ ಅಲೆಯ ಪದಗಳು ಆ ರೀತಿ ಇಂಗ್ಲಿಶ್ ಜನರ ಮಾತಿನಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ಬರದೆ, ಅವರ ನುಡಿಯನ್ನು ಕಲಿತ ಕನ್ನಡಿಗರ ಮಾತಿನಿಂದ ಬಂದಿರಬೇಕು.

ಈ ಎರಡು ಅಲೆಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ಎರವಲು ಪದಗಳ ನಡುವಿರುವ ಒಂದು ಮುಕ್ಯವಾದ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೆಂದರೆ, ಮೊದಲನೇ ಅಲೆಯಲ್ಲಿ ಬಂದ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲಿಶ್ನ ಣ ಮತ್ತು ಜ ಮುಚ್ಚುಲಿಗಳು ತಕಾರ ಮತ್ತು ದಕಾರಗಳಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ; ಇದಕ್ಕೆ ಬದಲು, ಎರಡನೇ ಅಲೆಯಲ್ಲಿ ಬಂದ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಅವು ಟಕಾರ ಮತ್ತು ಡಕಾರಗಳಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಎತ್ತುಗೆ ಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ:

ಮೊದಲನೇ ಅಲೆಯ ಪದಗಳು receipt tar treasury captain saint dress

ರಶೀತಿ(ದಿ) vÁgÀÄ weÉÆÃj ಕಪ್ತಾನ ¸ÀAvÀ ದಿರಸು

ಎರಡನೇ ಅಲೆಯ ಪದಗಳು poultice gazette jacket seat loot load

ಪೆÇೀಲ್ಟೀಸು ಗಜೆಟ್ಟು eÁQÃlÄ ¹ÃlÄ ®Æn ಲೋಡು

3. ಪದಗಳ ಇಟ್ಟಳ: ಉಳಿದ ಪದಗಳು / 255

godown ryot

ಗೋದಾಮು ರಯ್ತ

godown decree

ಗಡಂಗು rQæ

ಈ ಎರಡೂ ಅಲೆಗಳಲ್ಲೂ ಇಂಗ್ಲಿಶ್ ಎರವಲುಗಳು ಬಹಳ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಕನ್ನಡ ಪದಗಳನ್ನು ಹೋಲುವಂತೆ ಬದಲಾಗಿವೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಮುಚ್ಚುಲಿಯಲ್ಲಿ ಕೊನೆ ಗೊಳ್ಳುವ ಪದಗಳೆಲ್ಲ ತೆರೆಯುಲಿಯಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವಂತಾಗಿವೆ: ಒಂದೇ ಉಲಿಕಂತೆಯಿರುವ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಉದ್ದ ತೆರೆಯುಲಿಯಿತ್ತಾದರೆ ಅವುಗಳ ಕೊನೆ ಯಲ್ಲಿ ಉಕಾರ ಸೇರಿಕೊಂಡಿದೆ (ಚೀಟು, ಸೀಟು, ಕೇಪು, ಗೋಲು, ಬೀರು) ಮತ್ತು ಗಿಡ್ಡ ತೆರೆಯುಲಿಯಿತ್ತಾದರೆ ಉಕಾರ ಸೇರುವುದರೊಂದಿಗೆ ಅವುಗಳ ಕೊನೆಯ ಮುಚ್ಚುಲಿ ಇಮ್ಮಡಿಯಾಗಿದೆ (ಕಪ್ಪು, ಗಲ್ಲು, ವಿಲ್ಲು).

ಆದರೆ, ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಎರವಲಾಗಿ ಬಂದ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಪದಗಳ ಕೊನೆಯ ಮುಚ್ಚುಲಿ ಹಾಗೆಯೇ ಉಳಿದಿರುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು (ಕಂಪ್ಯೂಟರ್, ಸಿಸ್ಟಮ್, ಕಪ್, ಪೆÇ್ರೀಗ್ರೇಮ್).

ಇಂತಹ ಎರವಲುಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ಕನ್ನಡ ಬರಹದಲ್ಲಿ ಸೇರಿದುವಾದರೆ, ಸಂಸ್ಕ್ರುತ ಎರವಲುಗಳ ಹಾಗೆ ಅವುಗಳಲ್ಲೂ ಇಟ್ಟಳಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಲ್ಲೆವು. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಅವನ್ನು ಒಟ್ಟುಸೇರಿಸಿ ಕನ್ನಡದ ಕೋನದಿಂದ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕಾಗು vÀÛzÉ.

ಕನ್ನಡದ ಕೂಡುಪದಗಳಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ಜೋಡುಪದಗಳಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲಿಶ್ ಎರವಲು ಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಸುಳುವಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲುವು: ಆನ್ ಮಾಡು, ಆನ್ ಆಗು; ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡು, ಪ್ರೆಸ್ ಮಾಡು ಮೊದಲಾದವುಗಳಲ್ಲಿ ಆಗು ಮತ್ತು ಮಾಡು ಎಸಕಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಇಂಗ್ಲಿಶ್ ಎರವಲುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಹಲವು ಬಗೆಯ ಕೂಡುಪದಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಸೆಟ್ದೋಸೆ, ಬಿಡ್ಹಣ ಮೊದಲಾದ ಜೋಡುಪದಗಳನ್ನೂ ಉಂಟುಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

3.8 ತಿರುಳು ಈ ಪಸುಗೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಸರುಪದಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಉಳಿದ ಪದಗಳ, ಎಂದರೆ ಎಸಕ ಪದಗಳ, ಪರಿಚೆಪದಗಳ, ತೋರುಪದಗಳ ಮತ್ತು ಎರವಲು ಪದಗಳ ಇಟ್ಟಳ ಎಂತಹದು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.

(1) ಎಸಕಪದಗಳಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಿಸಿದ ಪದಗಳು ಮತ್ತು ಕೂಡುಪದಗಳು ಎಂಬು ದಾಗಿ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಇಟ್ಟಳಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು; ಒಟ್ಟಿಸಿದ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಸರುಪದ, ಎಸಕಪದ ಮತ್ತು ಪರಿಚೆಪದಗಳಿಗೆ ಒಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಉಂಟು ಕೂಡುಪದಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಸರುಪದ, ಮತ್ತು ಮಾಡಿರುವ ಎಸಕಪದಗಳಿವೆ,

256 / ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ

ಪರಿಚೆಪದ, ಮತ್ತು ಮುಕ್ಯವಾಗಿ ಎಸಕಪದಗಳ ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪಗಳಿಗೆ ಕೆಲವು ಹೆಚ್ಚಿನ ಹುರುಳುಗಳನ್ನು ಕೊಡಬಲ್ಲ ಎಸಕಪದಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಪಡೆದಿರುವ ಎಸಕಪದಗಳಿವೆ.

(2) ಕೆಲವು ಪರಿಚೆಬೇರುಗಳಿಂದ ಪರಿಚೆಪದಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ; ಅವಕ್ಕೂ, ಹೆಸರುಪದ ಮತ್ತು ಎಸಕಪದಗಳಿಗೂ ಕೆಲವು ಒಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ, ಹೆಸರುಪರಿಚೆ ಮತ್ತು ಎಸಕಪರಿಚೆಗಳೆಂಬ ಬೇರೆ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಪರಿಚೆ ಪದಗಳನ್ನೂ ಉಂಟುಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ತುಸು ಹೊತ್ತು ನಡೆಯುವ ಎಸಕಗಳ ಪರಿಚೆಗಳು, ಮತ್ತು ಒಮ್ಮೆಗೇ ನಡೆದುಹೋಗುವ ಎಸಕಗಳ ಪರಿಚೆ ಗಳು ಎಂಬುದಾಗಿ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಅಣಕಪದಗಳಿಂದಲೂ ಪರಿಚೆಪದಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

(3) ತೋರುಪದಗಳಲ್ಲಿ ಮುಕ್ಯವಾಗಿ ಎರಡು ಅಂಗಗಳಿದ್ದು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯದು ಅವು ನಡೆಸಬೇಕಾಗಿರುವ ಕೆಲಸವನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಎರಡನೆಯದು ಅವುಗಳ ಹರವನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ.

(4) ಮುಕ್ಯವಾಗಿ ಸಂಸ್ಕ್ರುತ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲಿಶ್ ಎಂಬ ಎರಡು ನುಡಿಗಳಿಂದ ಎರವಲಾಗಿ ಬಂದಿರುವ ಪದಗಳಿದ್ದು, ಅವುಗಳ ಇಟ್ಟಳದ ಕುರಿತು ಇಲ್ಲಿ ಅಡಕವಾಗಿ ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ.

English →

Eke →

4. ಪದರೂಪಗಳ ಇಟ್ಟಳ

4.1 ಮುನ್ನೋಟ ಪದಗಳನ್ನು ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುವಾಗ ಅವಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಒಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಪದರೂಪಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ; ಈ ಒಟ್ಟುಗಳು ಸೊಲ್ಲು ಗಳಲ್ಲಿ ಬರುವ ಪದಗಳನ್ನು ಒಂದರೊಡನೊಂದು ಸಂಬಂದಿಸುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಹೆಚ್ಚಿನ ಹುರುಳುಗಳನ್ನೂ ಕೊಡುತ್ತವೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಸೊಲ್ಲುಗಳನ್ನು ನೆಲೆ ಗೊಳಿಸುವ ಕೆಲಸವನ್ನೂ ಅವು ನಡೆಸುತ್ತವೆ.

ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಒಂದು ಪದಕಂತೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಹೆಸರುಪದಗಳನ್ನು ಬಳಸ ಬೇಕಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಅವುಗಳ ನಡುವಿನ ಪತ್ತುಗೆಯೇನು ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಸಬೇಕಾಗು ತ್ತದೆ: ಅಣ್ಣನ ಮನೆ ಎಂಬ ಪದಕಂತೆಯಲ್ಲಿ ಅಣ್ಣ ಮತ್ತು ಮನೆ ಎಂಬ ಎರಡು ಹೆಸರುಪದಗಳು ಬಂದಿದ್ದು, ಇವುಗಳ ನಡುವಿನ ಒಡೆತನದ ಪತ್ತುಗೆ ಯನ್ನು (ನ್)ಅ ಒಟ್ಟು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ.

ಇದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಒಂದು ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಎರಡು-ಮೂರು ಹೆಸರುಪದಗಳನ್ನು ಬಳಸಬೇಕಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಅವಕ್ಕೂ ಸೊಲ್ಲಿನ ಎಸಕಪದಕ್ಕೂ ನಡುವೆ ಎಂತಹ ಪತ್ತುಗೆ ಯಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ: ಅಣ್ಣ ತಂಗಿಗೆ ಒಂದು ಬೊಂಬೆ ಕೊಟ್ಟ ಎಂಬ ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಬೊಂಬೆಯನ್ನು ಯಾರು ಯಾರಿಗೆ ಕೊಟ್ಟರು ಎಂಬು ದನ್ನು ತಿಳಿಸಲು ತಂಗಿ ಪದದ ಬಳಿಕ ಗೆ ಒಟ್ಟನ್ನು ಬಳಸಬೇಕಾಗಿದೆ.

ಸೊಲ್ಲಿನ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಎಸಕಪದವನ್ನು ಬಳಸಬೇಕಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಅದಕ್ಕೆ ಮುಕ್ಯವಾಗಿ ಸೊಲ್ಲನ್ನು ನೆಲೆಗೊಳಿಸುವ, ಎಂದರೆ ಅದನ್ನು ಆಡುಗನೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂದಿಸುವ ಎರಡು ಒಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ: ನಾನು ಮನೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತೇನೆ ಎಂಬ ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವ ಹೋಗು ಎಸಕಪದಕ್ಕೆ ಉತ್ತ ಮತ್ತು ಏನೆ ಎಂಬ ಎರಡು ಒಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ; ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಏನೆ ಎಂಬುದು ಹೋಗುವ ಕೆಲಸವನ್ನು ನಡೆಸುವುದು ಯಾರು (ಆಡುಗ)' ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಸು ತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಉತ್ತ ಎಂಬುದು ಈ ಕೆಲಸವನ್ನು ಆತನು ಯಾವಾಗ ನಡೆಸ ಲಿದ್ದಾನೆ (ಆ ಸೊಲ್ಲನ್ನು ಆಡಿರುವ ಹೊತ್ತಿನ ಬಳಿಕ)’ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ.

ಇದಲ್ಲದೆ, ತಿಳಿಸುವ ಕೆಲಸದ ಬದಲು ಕೆಲವು ಬೇರೆ ಬಗೆಯ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಸೊಲ್ಲುಗಳ ಮೂಲಕ ನಡೆಸಬೇಕಾದಾಗ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಬರುವ ಎಸಕಪದಗಳಿಗೆ

258 / ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ

ಕೆಲವು ಬೇರೆಯೇ ಪದರೂಪಗಳನ್ನು ಕೊಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ನೀವು ಮನೆಗೆ ಹೋಗಿ ಎಂಬ ಸೊಲ್ಲಿನ ಮೂಲಕ ಕೆಲವು ಜನರಿಗೆ ಹೋಗಲು ಅಪ್ಪಣೆಯನ್ನು ಕೊಡಬೇಕಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಹೋಗು ಎಸಕಪದಕ್ಕೆ ಇ ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಹೇಳಬೇಕಾಗಿದೆ. ಈ ಹೋಗಿ ಪದರೂಪ ಮೇಲೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಹೋಗುತ್ತೇನೆ ಪದರೂಪಕ್ಕಿಂತ ಬೇರಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು.

ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಎಂತಹ ಪದರೂಪಗಳೆಲ್ಲ ಬೇಕಾಗುತ್ತವೆ, ಅವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಎಂತಹ ಒಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಬಳಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ, ಈ ಒಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಪದಗಳಿಗೆ ಸೇರಿಸುವಲ್ಲಿ ಎಂತಹ ಸೇರಿಕೆಯ ಕಟ್ಟಲೆಗಳು ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತವೆ ಎಂಬಂತಹ ವಿಶಯಗಳನ್ನು ಈ ಪಸುಗೆಯಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸ ಲಾಗಿದೆ. ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ಹೆಚ್ಚು ಪದರೂಪಗಳಿರುವುದು ಎಸಕಪದಗಳಿಗೆ; ಹಾಗಾಗಿ, ಅವುಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗೆ ಎತ್ತಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ; ಆಮೇಲೆ, ಹೆಸರು ಪದ, ಎಣಿಕೆಪದ, ಆಡುಪದ ಮತ್ತು ತೋರುಪದಗಳಿಗಿರುವ ಪದರೂಪಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

4.1.1 ಸೇರಿಕೆಯ ಕಟ್ಟಲೆಗಳು ಪದರೂಪಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಅವುಗಳಿಗೆ ಒಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ದಾಗ, ಆ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಒಟ್ಟುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಸೇರಿಕೆಯ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಈ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು ಎರಡನೇ ಪಸುಗೆಗಳಲ್ಲಿ (2.2ರಲ್ಲಿ) ವಿವರಿಸಿರುವ ಸೇರಿಕೆಯ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳಿಗಿಂತ ಕೆಲವು ವಿಶಯಗಳಲ್ಲಿ ಬೇರಾಗಿವೆ, ಮತ್ತು ಅವುಗಳಿಗೆ ಹೊರಪಡಿಕೆಗಳು ತುಂಬಾ ಕಡಿಮೆ (ಹಿಂಬೊತ್ತಿನ ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸುವಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಹಲವಾರು ಹೊರಪಡಿಕೆಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ). ಹಾಗಾಗಿ, ಅವನ್ನಿಲ್ಲಿ ಸೇರಿಕೆಯ ಕಟ್ಟಲೆಗಳು ಎಂಬುದಾಗಿ ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ.

ಪದರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಮುಕ್ಯವಾಗಿ ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಮೂರು ಸೇರಿಕೆಯ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ; ಇವುಗಳಿಗೆ ಕೆಲವು ಹೊರಪಡಿಕೆಗಳೂ ಇವೆ; ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಮುಕ್ಯವಾದುವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಉಳಿದುವನ್ನು ಮುಂದೆ ಪದರೂಪಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಬಗೆ ಹೇಗೆ ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸು ವಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಲಾಗುವುದು.

(1) ಉಕಾರ ಬಿದ್ದುಹೋಗುವುದು ಉಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಪದಗಳ ಬಳಿಕ ತೆರೆಯುಲಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲಾಗುವ ಒಟ್ಟು ಬಂದಾಗ, ಪದಗಳ ಕೊನೆಯ ಉಕಾರ ಬಿದ್ದುಹೋಗುತ್ತದೆ. ಈ ಮಾರ್ಪಾಡು ಎಲ್ಲಾ ಬಗೆಯ ಪದಗಳಲ್ಲೂ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಉಕಾರದ

¥ÀzÀgÀÆ¥ÀUÀ¼À ElÖ¼À / 259 ಬಳಿಕ ಅ, ಇ, ಉ ಮತ್ತು ಓ ತೆರೆಯುಲಿಗಳು ಬಂದಿರುವಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಈ ಮಾರ್ಪಾಡನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಒಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಪಟ್ಟಿಮಾಡಲಾಗಿದೆ:

(1) ಅ ತೆರೆಯುಲಿ ಸೇರಿದಾಗ: Czï

ಅನ್ನು

C°

C®Ä

C

ಮಾಡು+ಅದ್+ಅ ಮಾಡದ ಅಡಗು+ಅದ್+ಅ ಅಡಗದ ಹಣ್ಣನ್ನು ಹಣ್ಣು+ಅನ್ನು ಮುಸುಕನ್ನು ಮುಸುಕು+ಅನ್ನು ಹೋಗಲಿ ಹೋಗು+ಅಲಿ ತಿನ್ನಲಿ ತಿನ್ನು+ಅಲಿ ಕೇಳಲು ಕೇಳು+ಅಲು ಚೆಲ್ಲಲು ಚೆಲ್ಲು+ಅಲು d£ÀgÀ ಜನರು+ಅ
ಮನೆಗಳ ಮನೆಗಳು+ಅ

(2) ಇ ತೆರೆಯುಲಿ ಸೇರಿದಾಗ:

E

EUÉ

Ezï

E£ï

Ej

E¸ÀÄ

ಹೋಗಿ PÉÆr ಮದ್ದಿಗೆ £ÁrUÉ PÀnÖzÀ

ಹೋಗು+ಇ ಕೊಡು+ಇ
ಮದ್ದು+ಇಗೆ ನಾಡು+ಇಗೆ ಕಟ್ಟು+ಇದ್+ಅ ಮಾಡು+ಇದ್+ಅಳು ಮಾಡಿದಳು ಕಾಡು+ಇನ್+ಅ ಹಡಗು+ಇನ್+ಅ ಹಾಡು+ಇರಿ ಹೊರಡು+ಇರಿ ಕಟ್ಟು+ಇಸು ಹೋಗು+ಇಸು

PÁr£À ಹಡಗಿನ ºÁrj ಹೊರಡಿರಿ ಕಟ್ಟಿಸು ಹೋಗಿಸು

(3) ಉ ತೆರೆಯುಲಿ ಸೇರಿದಾಗ: GvïÛ

ಕೊಡು+ಉತ್್ತ+ಆನೆ ಕೊಡುತ್ತಾನೆ ಕಚ್ಚು+ಉತ್್ತ+ಅದೆ ಕಚ್ಚುತ್ತದೆ

ಉತ್ತಾ ಹೋಗು+ಉತ್ತಾ

ತಿನ್ನು+ಉತ್ತಾ

ಹೋಗುತ್ತಾ ತಿನ್ನುತ್ತಾ

(4) ಓ ತೆರೆಯುಲಿ ಸೇರಿದಾಗ: Nt

ಹೋಗು+ಓಣ ಹೇಳು+ಓಣ ತಿನ್ನು+ಓಣ

ಹೋಗೋಣ ಹೇಳೋಣ ತಿನ್ನೋಣ

260 / ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ

ಈ ಮಾರ್ಪಾಡಿಗೆ ಒಂದು ಮುಕ್ಯವಾದ ಹೊರಪಡಿಕೆಯಿದೆ: ಉಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಹೆಸರುಪದಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಉಲಿಕಂತೆಗಳಿದ್ದು, ಉದ್ದ ತೆರೆಯುಲಿ ಇಲ್ಲವೇ ಒತ್ತುಬರಿಗೆ ಇಲ್ಲವಾದರೆ, ಅಂತಹ ಪದಗಳ ಕೊನೆಯ ಉಕಾರ ಬಿದ್ದು ಹೋಗುವ ಬದಲು, ಅವುಗಳ ಬಳಿಕ ವಕಾರವೊಂದು ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಹೆಸರು ಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಅನ್ನು ಮತ್ತು ಇಗೆ ಒಟ್ಟುಗಳ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಹೊರಪಡಿಕೆಯನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು:

ಅನ್ನು

EUÉ

ನಗು+ಅನ್ನು ಮಗು+ಅನ್ನು ಮಗು+ಇಗೆ ಕರು+ಇಗೆ

ನಗುವನ್ನು ಮಗುವನ್ನು ಮಗುವಿಗೆ ಕರುವಿಗೆ

ಎಸಕಪದಗಳ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಹೊರಪಡಿಕೆಯಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಕೆಳಗೆ

ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಕೆಲವು ಒಟ್ಟುಗಳ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು:

Czï C° Ej

GvïÛ

ಕೊಡು+ಅದ್+ಅ EgÀÄ+C°
©qÀÄ+Ej
ನಗು+ಉತ್್ತ+ಆನೆ ನಗುತ್ತಾನೆ

ಕೊಡದ EgÀ° ©rj

(2) ಯಕಾರ ಬಂದು ಸೇರುವುದು ಇಕಾರ ಇಲ್ಲವೇ ಎಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಪದಗಳ ಬಳಿಕ ತೆರೆಯುಲಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲಾಗುವ ಒಟ್ಟುಗಳು ಬಂದಾಗ, ಪದಗಳ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಯಕಾರವೊಂದು ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಈ ಮಾರ್ಪಾಡನ್ನು ಅ, ಇ, ಉ, ಮತ್ತು ಓ ತೆರೆಯುಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲಾಗುವ ಒಟ್ಟುಗಳು ಬಂದಿರುವಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು:

(1) ಅ ತೆರೆಯುಲಿ ಸೇರಿದಾಗ:

C

Czï

Gj+C
ಮನೆ+ಅ
ಮುರಿ+ಅದ್+ಅ §gÉ+Czï+C

GjAiÀÄ ಮನೆಯ ಮುರಿಯದ ಬರೆಯದ

ಅಂದಿ ಅಜ್ಜಿ+ಅಂದಿ+ಅರು ಅಜ್ಜಿಯಂದಿರು

ಸೊಸೆ+ಅಂದಿ+ಅರು ಸೊಸೆಯಂದಿರು

ಅನ್ನು ಅಜ್ಜಿ+ಅನ್ನು ಮನೆ+ಅನ್ನು ಕುರುಡಿ+ಅರು ಚೆಲುವೆ+ಅರು

CgÀÄ

ಅಜ್ಜಿಯನ್ನು ಮನೆಯನ್ನು ಕುರುಡಿಯರು ಚೆಲುವೆಯರು

¥ÀzÀgÀÆ¥ÀUÀ¼À ElÖ¼À / 261

C°

C®Ä

PÀÄr+C°
§gÉ+C°
ಕಲಿ+ಅಲು
ನಡೆ+ಅಲು

ಕುಡಿಯಲಿ ಬರೆಯಲಿ ಕಲಿಯಲು ನಡೆಯಲು

(2) ಇ ತೆರೆಯುಲಿ ಸೇರಿದಾಗ: EAzÀ

Ej

ಬೇಲಿ+ಇಂದ ಕೊಂಬೆ+ಇಂದ zÀÄr+Ej
ಬೆಳೆ+ಇರಿ

ಬೇಲಿಯಿಂದ ಕೊಂಬೆಯಿಂದ ದುಡಿಯಿರಿ ಬೆಳೆಯಿರಿ

(3) ಉ ತೆರೆಯುಲಿ ಸೇರಿದಾಗ:

ಉತ್್ತ ತಿಳಿ+ಉತ್್ತ+ಅದೆ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ ಒದೆ+ಉತ್್ತ+ಅದೆ ಒದೆಯುತ್ತದೆ

ಉತ್ತಾ ಜಗಿ+ಉತ್ತಾ

ತೊಳೆ+ಉತ್ತಾ

ಜಗಿಯುತ್ತಾ ತೊಳೆಯುತ್ತಾ

(4) ಓ ತೆರೆಯುಲಿಯ ಬಳಿಕ: Nt

PÀÄr+Nt
§gÉ+Nt

ಕುಡಿಯೋಣ ಬರೆಯೋಣ

ಈ ಮಾರ್ಪಾಡಿಗೆ ಮುಕ್ಯವಾಗಿ ಇದ್ ಮತ್ತು ಇಸು ಒಟ್ಟುಗಳು ಹೊರಪಡಿಕೆ ಗಳಾಗಿವೆ: ಇಕಾರ ಇಲ್ಲವೇ ಎಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಪದಗಳ ಬಳಿಕ ಈ ಒಟ್ಟುಗಳು ಬಂದಾಗ, ಯಕಾರ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುವ ಬದಲು ಈ ಒಟ್ಟುಗಳ ಇಕಾರ ಬಿದ್ದುಹೋಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಇದ್ ಒಟ್ಟಿನ ಬಳಿಕ ತು ಒಟ್ಟು ಬಂದಿದೆಯಾದರೆ, ಅದರ ಇಕಾರ ಉಳಿದು ದ್ ಅಳಿಯುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಇಂತಹ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಪದಗಳ ಬಳಿಕ ಯಕಾರ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಕೆಳಗಿನ ಎತ್ತುಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು:

E¸ÀÄ

(1) ಇಕಾರ ಬಿದ್ದುಹೋಗುವುದು: ಕುಡಿ+ಇಸು ತೊಳೆ+ಇಸು PÀÄr+Ezï+C ತೊಳೆ+ಇದ್+ಅ

Ezï

ಕುಡಿಸು ತೊಳೆಸು PÀÄrzÀ ತೊಳೆದ

(2) ಇಕಾರ ಉಳಿದು ಯಕಾರ ಸೇರುವುದು:

Ezï

ಕುದಿ+ಇದ್+ತು ತಡೆ+ಇದ್+ತು

ಕುದಿಯಿತು ತಡೆಯಿತು

262 / ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ

(3) ಅಕಾರ ಬಿದ್ದುಹೋಗುವುದು ಅಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಹೆಸರುಪದಗಳ ಮತ್ತು ಎಸಕಪದಗಳ ಪರಿಚೆ ರೂಪದ ಬಳಿಕ ತೆರೆಯುಲಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲಾಗುವ ಒಟ್ಟುಗಳು ಸೇರಿದಾಗ, ಪದ ಗಳ ಕೊನೆಯ ಅಕಾರ ಬಿದ್ದುಹೋಗುತ್ತದೆ. ಈ ಮಾರ್ಪಾಡು ಅರು, ಇಕೆ, ಮತ್ತು ಉದು ಒಟ್ಟುಗಳ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ:

CgÀÄ

EPÉ

GzÀÄ

ಹುಡುಗ+ಅರು ಕಳ್ಳ+ಅರು
ಬೀಗ+ಅರು ಮಾಡುವ+ಇಕೆ ಕೊಡುವ+ಇಕೆ ಹೋಗದ+ಇಕೆ ಮಾಡುವ+ಉದು wAzÀ+GzÀÄ ಹೋಗದ+ಉದು

ಹುಡುಗರು ಕಳ್ಳರು ಬೀಗರು ಮಾಡುವಿಕ ಕೊಡುವಿಕೆ ಹೋಗದಿಕೆ ಮಾಡುವುದು ತಿಂದುದು ಹೋಗದುದು

4.2 ಎಸಕಪದಗಳ ಪದರೂಪಗಳು ಎಸಕಪದಗಳಿಗೆ ಎಂತಹ ಪದರೂಪಗಳೆಲ್ಲ ಇವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಒಂದು ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ; ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಮಾಡು ಎಂಬ ಎಸಕಪದವನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.

ಎಸಕಪದ: ಮಾಡು

1. ಆಗಿಸುವ ರೂಪಗಳು ಮತ್ತು ಸೇರಿಸುವ ರೂಪಗಳು: ಆಗಿಸುವ ರೂಪ ಸೇರಿಸುವ ರೂಪ

ಮಾಡಿಸು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳು

1. ಕೊನೆರೂಪಗಳು:

DqÀÄUÀ ಕೇಳುಗ ಹೆರತು:

ಗಂಡುಗುರ್ತ
ಹೆಣ್ಣುಗುರ್ತ
ಉಳಿಕೆಗುರ್ತ

ತಿಳಿಸುವ ರೂಪಗಳು: ಮುಂಬೊತ್ತು

NgÉtÂPÉ
ಮಾಡುತ್ತೇನೆ ಮಾಡುತ್ತಿ
ಮಾಡುತ್ತಾನೆ ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ

ಹಲವೆಣಿಕೆ ಮಾಡುತ್ತೇವೆ ಮಾಡುತ್ತೀರಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ

ಮಾಡುತ್ತವೆ

¥ÀzÀgÀÆ¥ÀUÀ¼À ElÖ¼À / 263

DqÀÄUÀ ಕೇಳುಗ ಹೆರತು:

ಗಂಡುಗುರ್ತ
ಹೆಣ್ಣುಗುರ್ತ
ಉಳಿಕೆಗುರ್ತ

ತಿಳಿಸುವ ರೂಪಗಳು: ಹಿಂಬೊತ್ತು

NgÉtÂPÉ
ಮಾಡಿದೆ
ಮಾಡಿದಿ
ಮಾಡಿದ
ಮಾಡಿದಳು ಮಾಡಿತು

ಹಲವೆಣಿಕೆ ಮಾಡಿದೆವು ಮಾಡಿದಿರಿ ಮಾಡಿದರು

ಮಾಡಿದುವು

(ಕೆಲಸ) ಮಾಡಿಸುವ ರೂಪಗಳು

NgÉtÂPÉ

ಹಲವೆಣಿಕೆ

DqÀÄUÀ ಕೇಳುಗ ಹೆರತು

ಮಾಡಲಿ
ಮಾಡು

ಮಾಡೋಣ ಮಾಡಿ/ಮಾಡಿರಿ

ಮಾಡಲಿ

1. ನಡುರೂಪಗಳು:

ಮುಂಬೊತ್ತು ಹಿಂಬೊತ್ತು
ಅಲ್ಲಗಳೆತ

ಪರಿಚೆರೂಪಗಳು ಮಾಡುವ ಮಾಡಿದ ಮಾಡದ

ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪಗಳು

ಮಾರೆಸಕ
ಒಡನೆಸಕ
ಮೊದಲೆಸಕ ಅಲ್ಲಗಳೆದೆಸಕ

ಮಾಡಲು ಮಾಡುತ್ತ ªÀiÁr ಮಾಡದೆ

ಬೇಡಿಕೆಯ ರೂಪ ಮಾಡಿದರೆ

ಹೆಸರುರೂಪಗಳು-1

ಮುಂಬೊತ್ತು ಹಿಂಬೊತ್ತು
ಅಲ್ಲಗಳೆತ

ಮಾಡುವುದು ಮಾಡಿದುದು ಮಾಡದುದು

ನನಸು ಅಲ್ಲಗಳೆತ

ಹೆಸರುರೂಪಗಳು-2 ಮಾಡುವಿಕೆ ಮಾಡದಿಕೆ

264 / ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ 4.3 ಆಗಿಸುವ ಮತ್ತು ಸೇರಿಸುವ ರೂಪಗಳು ಎಸಕಪದಗಳಿಗೆ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಅವುಗಳ ಆಗಿಸುವ ರೂಪವನ್ನು ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಎಸಕಪದಗಳ ಮೊದಲೆಸಕದ ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪ ಗಳಿಗೆ ಕೊಳ್ಳು ಎಂಬುದನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಸೇರಿಸುವ ರೂಪಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲಾಗು vÀÛzÉ.

ಈ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಹೊಲಬುಗಳ ಮೂಲಕವೂ ಬೇರೆ ಎಸಕಪದಗಳ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗಬಲ್ಲ ಪದಗಳನ್ನೇ ಉಂಟುಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ; ಹಾಗಾಗಿ, ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಇವು ಮೂರನೇ ಪಸುಗೆಯಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಬೇಕಾದ ವಿಶಯ ಗಳೆಂದೂ ಹೇಳಬಹುದು. ಆದರೆ, ಈ ಹೊಲಬುಗಳ ಮೂಲಕ ಉಂಟಾಗುವ ಎಸಕಪದಗಳು ಹಲವು ವಿಶಯಗಳಲ್ಲಿ ಪದರೂಪಗಳ ಹಾಗೆ ಕಾಣಿಸುವುವಾದ ಕಾರಣ, ಅವನ್ನು ಈ ಪಸುಗೆಯಲ್ಲಿ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ:

ಮೂರನೆಯ ಪಸುಗೆಯಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದ ಹಾಗೆ, ಪದಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡು ವಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಒಟ್ಟುಗಳ ಕುರಿತಾಗಿ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಕಟ್ಟಲೆಗಳನ್ನು ಕೊಡಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ; ಮತ್ತು, ಅವುಗಳ ಎಲ್ಲಾ ಬಳಕೆಗಳಿಗೂ ಹೊಂದಿಕೆ ಯಾಗುವಂತಹ ಹುರುಳುಗಳನ್ನೂ ಕೊಡಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ.

ಇದಲ್ಲದೆ, ಅವು ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ಎಸಕಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಬರುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸೇರಿಕೆಯ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು ಬರಿಯ ಒಲವುಗಳಾಗಿರುತ್ತವಲ್ಲದೆ ಕಟ್ಟಲೆಗಳಲ್ಲ; ಅವಕ್ಕೆ ಹಲವಾರು ಹೊರ ಪಡಿಕೆಗಳಿರುತ್ತವೆ; ಈ ಎಲ್ಲಾ ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿ, ಅಂತಹ ಒಟ್ಟುಗಳಿಂದ ಉಂಟು ಮಾಡಿರುವ ಪದಗಳೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಪದನೆರಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೊಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ಇಸು ಮತ್ತು ಕೊಳ್ಳು ಎಂಬವುಗಳು ಈ ಎಲ್ಲಾ ವಿಶಯಗಳಲ್ಲೂ ಪದ ಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಒಟ್ಟುಗಳಿಂದ ಬೇರಾಗಿವೆ: ಅವನ್ನು ಹೆಚ್ಚುಕಡಿಮೆ ಎಲ್ಲಾ ಎಸಕಪದಗಳೊಂದಿಗೂ ಬಳಸಲು ಬರುತ್ತದೆ, ಅವುಗಳ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸೇರಿಕೆಯ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಲೆಗಳ ಮೂಲಕ ವಿವರಿಸಬಹುದು; ಯಾಕೆಂದರೆ, ಅವಕ್ಕೆ ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ಹೊರಪಡಿಕೆಗಳು ಮಾತ್ರ EªÉ.

ಇದಲ್ಲದೆ, ಈ ಎರಡು ಒಟ್ಟುಗಳಿಗೆ ಅವುಗಳ ಎಲ್ಲಾ ಬಳಕೆಗಳಲ್ಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಒಂದೇ ಬಗೆಯ ಹುರುಳನ್ನು ಕೊಡಲು ಬರುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ, ಅವನ್ನು ಬಳಸಿ ಉಂಟುಮಾಡಬಲ್ಲ ಎಸಕಪದಗಳನ್ನು ಪದನೆರಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೊಡಬೇಕಾಗುವು ದಿಲ್ಲ. ಈ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ, ಅವನ್ನಿಲ್ಲಿ ಎಸಕಪದಗಳ ಪದರೂಪಗಳೆಂದು ಕರೆಯ ¯ÁVzÉ.

¥ÀzÀgÀÆ¥ÀUÀ¼À ElÖ¼À / 265 4.3.1 ಆಗಿಸುವ ರೂಪಗಳು ಎಸಕಪದಗಳಿಗೆ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಆಗಿಸುವ ರೂಪಗಳನ್ನು ಪಡೆಯ ಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಮಾಡು ಎಸಕಪದಕ್ಕೆ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಮಾಡಿಸು ಎಂಬ ಪದರೂಪವನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು; ಈ ಪದರೂಪಕ್ಕೆ ಒಂದು ಕೆಲಸವನ್ನು ಇನ್ನೊಬ್ಬನಿಂದ ಆಗಿಸುವ ಇಲ್ಲವೇ ಮಾಡಿಸುವ ಹುರುಳಿದೆ. ಇದರ ಬಳಕೆಗೆ ಬೇರೆ ಕೆಲವು ಎತ್ತುಗೆಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ:

ನಗಿಸು ನಗು ಇಳಿಸು E½ ಮೆರೆಸು
ಮೆರೆ ಅಂಜು ಅಂಜಿಸು
PÀlÄÖ DUÀÄ ನಡುಗು ನಡುಗಿಸು

ಕಟ್ಟಿಸು DV¸ÀÄ

ಬಿಡಿಸು ಕುಣಿಸು ಒಗೆಸು

©qÀÄ PÀÄt MUÉ ತುಂಬು ತುಂಬಿಸು wzÀÄÝ ತಿದ್ದಿಸು ಆಡು ಆಡಿಸು ಮಲಗು ಮಲಗಿಸು

ಹೆಚ್ಚಿನ ಎಸಕಪದಗಳಿಗೂ ಈ ರೀತಿ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಆಗಿಸುವ ರೂಪ ಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು. ಆಗಿಸಲು ಬಾರದಂತಹ ಕೆಲಸವನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ಎಸಕಪದಗಳು ಮಾತ್ರ ಇದಕ್ಕೆ ಹೊರಪಡಿಕೆಗಳಾಗಿ ಕಾಣಿಸಬಹುದು. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ನಮ್ಮ ಹತೋಟಿಗೆ ಸಿಗದ ಹಾಗೆ ನಡೆಯುವಂತಹ ಕೆಲವು ಎಸಕ ಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಕೆಮ್ಮು, ಉಳುಕು, ಸೀನು, ತೇಗು ಮೊದಲಾದ ಪದಗಳು, ಮನಸ್ಸಿನ ಸ್ತಿತಿಯನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಹೇಸು, ರೋಸು, ಮರುಗು, ಒಗ್ಗು ಮೊದಲಾದ ಪದಗಳು, ಮತ್ತು ಪ್ರಕ್ರುತಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಕೆಲವು ಎಸಕಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಮಿಂಚು, ಗುಡುಗು, ಜಿನುಗು, ಕಂದು ಮೊದಲಾದ ಪದಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈ ಒಟ್ಟಿನೊಂದಿಗೆ ಬಳಕೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಆದರೆ, ನಿಜಕ್ಕೂ ಈ ಎಸಕಪದಗಳನ್ನು ಇಸು ಒಟ್ಟಿನ ಬಳಕೆಗೆ ಹೊರಪಡಿಕೆ ಗಳೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ; ಯಾಕೆಂದರೆ, ಇಂತಹ ಪದಗಳೊಂದಿಗೂ ಅದನ್ನು ಬಳಸಬೇಕಾಗುವಂತಹ ಸಂದರ್ಬಗಳನ್ನು ನಾವು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲೆವು. ಎತ್ತುಗೆ ಗಾಗಿ, ದೇವರು ಗುಡುಗನ್ನು ಗುಡುಗಿಸಬಹುದು, ಮತ್ತು ಮಂತ್ರವಾದಿ ಯೊಬ್ಬ ಹುಡುಗನನ್ನು ಕೆಮ್ಮಿಸಬಹುದು, ಇಲ್ಲವೆ ಸೀನಿಸಬಹುದು. ಹಾಗಾಗಿ, ಇವು ಬಳಕೆಯ ಹೊರಪಡಿಕೆಗಳಲ್ಲದೆ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆಯ ಹೊರಪಡಿಕೆಗಳಲ್ಲ.

`ಇಸು ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಎಸಕಪದಗಳಿಗೆ ಇನ್ನೊಮ್ಮೆ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ’ ಎಂಬ ಕಟ್ಟಲೆಯೊಂದಿದ್ದು, ಇದು ಇಸು ಒಟ್ಟಿನ ಬಳಕೆಗೆ ಇನ್ನೊಂದು ಬಗೆಯ ಹೊರಪಡಿಕೆಗಳನ್ನೊದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಒಂದು ಬಾರಿ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿರುವ ಎಸಕಪದಗಳಿಗೇನೇ ಅದನ್ನು ಎರಡು

266 / ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ

ಬಾರಿ ಸೇರಿಸಿ ಪಡೆಯಬಹುದಾದ ಎಸಕಪದಗಳ ಹುರುಳೂ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಕೆಳಗಿನ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವ ಓಡು ಮತ್ತು ಓಡಿಸು ಪದ ಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು:

ನಾಯಿ ಓಡಿತು.

(1PÀ) (1ಚ) ಹುಡುಗ ನಾಯಿಯನ್ನು ಓಡಿಸಿದ. (1ಟ) ಆಕೆ ಹುಡುಗನ ಕಯ್ಯಲ್ಲಿ ನಾಯಿಯನ್ನು ಓಡಿಸಿದಳು.

ಓಡು ಎಸಕಪದ (1ಕ)ದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಾಡುವಿಕೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ; (1ಚ) ದಲ್ಲಿ ಅದಕ್ಕೆ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಅದೊಂದು ಮಾಡಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ; (1ಟ)ದಲ್ಲಿ ಅದಕ್ಕೆ ಬೇರೊಂದು ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸದಿದ್ದರೂ, ಹಾಗೆ ಸೇರಿಸಿದಲ್ಲಿ ಸಿಗಬಹುದಾದ ಹುರುಳನ್ನು ಅದು ಕೊಡುತ್ತಿದೆ. (1ಚ) ತಿಳಿಸುವ ಓಡಿಸುವ ಎಸಕಕ್ಕೂ (1ಟ) ತಿಳಿಸುವ ಓಡಿಸುವ ಎಸಕಕ್ಕೂ ನಡುವೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು.

ಕೆಲವು ಎಸಕಪದಗಳು ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸದಿದ್ದರೂ ಆಗಿಸುವ ಹುರುಳನ್ನು ಕೊಡಬಲ್ಲುವು; ಎಂದರೆ, ಇವಕ್ಕೆ ಆಗುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಮಾಡುವಿಕೆ ಎಂಬ ಈ ಎರಡು ಹುರುಳುಗಳಲ್ಲೂ ಬಳಕೆಯಿದೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ತೆರೆ ಪದ ವನ್ನು ಬಳಸಿರುವ ಕೆಳಗಿನ ಎರಡು ಸೊಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು:

(2ಕ) ಬಾಗಿಲು ತೆರೆಯಿತು. (2ಚ) ಆತ ಬಾಗಿಲು ತೆರೆದ.

(2ಕ) ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ತೆರೆ ಪದ ಒಂದು ಆಗುವಿಕೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು (2ಚ) ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಅದೇ ಪದ ಒಂದು ಮಾಡುವಿಕೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಕನ್ನಡ ದಲ್ಲಿ ಈ ರೀತಿ ಯಾವ ಒಟ್ಟನ್ನೂ ಸೇರಿಸದೆ ಆಗುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಮಾಡುವಿಕೆ ಗಳೆಂಬ ಎರಡು ಹುರುಳುಗಳನ್ನೂ ಕೊಡಬಲ್ಲ ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ನೂರು ಎಸಕ ಪದಗಳಿವೆ; ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ:

Er PÀgÉ ಚಲ್ಲು wÃqÀÄ ©V ಬಿಚ್ಚು ¹V

MqÉ PÀ¼É ಚುಚ್ಚು ಕೇಳು ಕಲಕು ಮುರಿ ಮುಚ್ಚು ಬೀಸು ºÀj

»r

ಅಂಟು ಒತ್ತು ಒಪ್ಪು ಆಡು ಕುಕ್ಕು vÀ¼É vÁUÀÄ

£ÀqÉ ಕಚ್ಚು ಚಾಚು ಜಾರು

ಕವುಚು ಕಳಚು £ÀqÉ

ಕೆದರು ಬಸಿ ಬೆಳೆ ನಿಲ್ಲು ಬಗ್ಗು ಮಗುಚು ಮಡಚು ಸುಡು ಹರಡು ಸುಂದು ಸೀಳು

¥ÀzÀgÀÆ¥ÀUÀ¼À ElÖ¼À / 267 ಇಂತಹ ಎಸಕಪದಗಳಿಗೆ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಾಗ, ಹೆಚ್ಚಿನೆಡೆಗಳಲ್ಲೂ ಅದು ಅವುಗಳ ಎರಡನೇ (ಮಾಡುವಿಕೆಯ) ಹುರುಳಿನಲ್ಲಿ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ತೆರೆಸಿದ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಮಾಡಿಸುವಿಕೆಯ ಹುರುಳಿದೆ.

ಆದರೆ, ಕೆಲವು ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಅದು ಮೊದಲನೆಯ (ಆಗುವಿಕೆಯ) ಹುರುಳಿ ನಲ್ಲೂ ಸೇರಬಲ್ಲುದು. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಕುಲುಕು ಪದ ಆಗುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಮಾಡುವಿಕೆಗಳೆಂಬ ಎರಡು ಹುರುಳುಗಳಲ್ಲೂ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ; ಅದಕ್ಕೆ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಪಡೆದ ಕುಲುಕಿಸು ಪದಕ್ಕೆ ಆಗಿಸುವ (ಎಂದರೆ ಮಾಡುವಿಕೆಯ) ಹುರುಳಿದೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಎರಡು ಸೊಲ್ಲುಗಳೂ ಒಂದೇ ಹುರುಳಿನಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತವೆ:

(3ಕ) ಆತ ಗೆಲ್ಲನ್ನು ಕುಲುಕುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. (3ಚ) ಆತ ಗೆಲ್ಲನ್ನು ಕುಲುಕಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.

ಎಸಕಪದಗಳಿಗೆ ಈ ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಾಗ, ಮೇಲೆ 4.1.1(1)ರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದ ಉಕಾರ ಬಿದ್ದುಹೋಗುವ ಸೇರಿಕೆಯ ಮಾರ್ಪಾಡು ನಡೆಯುತ್ತದೆ (ಮಾಡು-ಮಾಡಿಸು, ಇರು-ಇರಿಸು); ಆದರೆ, 4.1.1(2)ರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದ ಇಕಾರ ಮತ್ತು ಎಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಪದಗಳ ಬಳಿಕ ಯಕಾರ ಬಂದು ಸೇರುವ ಮಾರ್ಪಾಡು ನಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ; ಇದಕ್ಕೆ ಬದಲು, ಇಸು ಒಟ್ಟಿನ ಇಕಾರ ಬಿದ್ದುಹೋಗುತ್ತದೆ (ಕುಡಿ-ಕುಡಿಸು, ನಡೆ-ನಡೆಸು).

4.3.2 ಸೇರಿಸುವ ರೂಪಗಳು ಎಸಕಪದಗಳ ಮೊದಲೆಸಕದ ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪಕ್ಕೆ (4.7.2 ನೋಡಿ) ಕೊಳ್ಳು ಪದವನ್ನು ಸೇರಿಸಿ, ಅವು ತಿಳಿಸುವ ಎಸಕವನ್ನು ಆಗುಗ ತಾನಾಗಿ ನಡೆಸಿದೆ, ಇಲ್ಲವೇ ಮಾಡುಗ ತನಗಾಗಿ ನಡೆಸಿದ್ದಾನೆ ಎಂಬ ಹುರುಳನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಹೊಲಬು ಎರಡನೆಯದು (ಒಡೆ-ಒಡೆದುಕೊಳ್ಳು, ಉರುಳು-ಉರುಳಿಕೊಳ್ಳು, ಮಾಡು-ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳು, ತಿನ್ನು-ತಿಂದುಕೊಳ್ಳು, ಕಟ್ಟು-ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳು).

ಕೊಳ್ಳು ಪದವನ್ನು ಬಳಸಿದಾಗ, ಎಸಕಪದಕ್ಕಿದ್ದ ಎರಡು ಪಾಂಗುಗಳು ಒಬ್ಬನೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲವೇ ಒಂದೇ ವಸ್ತುವಿನಲ್ಲಿ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಎತ್ತುಗೆ ಗಾಗಿ, ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಎರಡು ಸೊಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು:

(4ಕ) ಅವರು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಬಾಳೇಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಹಂಚಿದರು. (4ಚ) ಅವರು ಬಾಳೇಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡರು.

268 / ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ

(4ಕ) ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಬಾಳೇಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಹಂಚಿದವರು' ಮತ್ತು ಅವನ್ನು ಪಡೆದವರು’ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು (ಅವರು, ಮಕ್ಕಳು); ಆದರೆ (4ಚ) ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಬಾಳೇಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಹಂಚುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳೇ (ಅವರು) ಅವನ್ನು ಪಡೆ ಯುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಾಗಿದ್ದಾರೆ. (4ಚ)ದಲ್ಲಿ ಹಂಚು ಎಸಕಪದದೊಂದಿಗೆ ಕೊಳ್ಳು ಪದವನ್ನೂ ಬಳಸಿರುವುದರಿಂದಾಗಿ ಅದರಲ್ಲಿ ಈ ರೀತಿ ಎರಡು ಪಾಂಗುಗಳು (ಮಾಡುಗ ಮತ್ತು ಈಡು) ಒಟ್ಟುಸೇರಿವೆ.

ಎಸಕಪದಕ್ಕೆ ಕೊಳ್ಳು ಪದವನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಾಗ ಅದರ ಎರಡು ಪಾಂಗುಗಳು ಈ ರೀತಿ ಒಟ್ಟು ಸೇರುತ್ತವೆಯಾದ ಕಾರಣ, ಈ ಪದರೂಪಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸುವ ರೂಪಗಳು ಎಂಬುದಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಈ ಪದರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಬರುವ ಮೊದಲೆಸಕದ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಎಸಕಪದವನ್ನು ಕೊಳ್ಳು ಪದದೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಸುವ ಕೆಲಸ ಮಾತ್ರ ಇದೆಯಲ್ಲದೆ, ಎರಡು ಎಸಕ ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಇನ್ನೊಂದರ ಬಳಿಕ ನಡೆಯುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಹೊತ್ತಿನ ಹುರುಳನ್ನು ಕೊಡುವ ಕೆಲಸವಿಲ್ಲ; ಯಾಕೆಂದರೆ, ಇಲ್ಲಿ ಕೊಳ್ಳು ಪದ ಬೇರೊಂದು (ಎರಡನೆಯ) ಎಸಕವನ್ನು ತಿಳಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗಿಲ್ಲ.

5.2.1ರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದಂತಹ ಇಸು ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಪದರೂಪ ಗಳ ಬಳಿಕವೂ ಕೊಳ್ಳು ಎಂಬುದು ಬರಬಲ್ಲುದು (ಉರುಳಿಸು-ಉರುಳಿಸಿ ಕೊಳ್ಳು, ಮಾಡಿಸು-ಮಾಡಿಸಿಕೊಳ್ಳು).

ಆಗುವಿಕೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಎಸಕಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೊಳ್ಳು ಪದವನ್ನು ಬಳಸಿ ದಾಗ, ಅವು ತಿಳಿಸುವ ಎಸಕ ತಾನಾಗಿ (ಬೇರೊಬ್ಬರ ನೆರವಿಲ್ಲದೆ) ನಡೆದಿದೆ ಯೆಂಬ ಹುರುಳು ದೊರಕುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು:

(5ಕ) ಮರದ ಗೆಲ್ಲು ಮುರಿಯಿತು. (5ಚ) ಮರದ ಗೆಲ್ಲು ಮುರಿದುಕೊಂಡಿತು.

(5ಕ) ಸೊಲ್ಲಿಗೆ ಮರದ ಗೆಲ್ಲನ್ನು ಯಾರೋ ಮುರಿದಿದ್ದಾರೆ' ಎಂಬ ಹುರುಳೂ ಸಿಗಬಲ್ಲುದು; ಆದರೆ, (5ಚ) ಸೊಲ್ಲಿಗೆ ಅದು ತಾನಾಗಿ ಮುರಿ ಯಿತು’ ಎಂಬ ಹುರುಳು ಮಾತ್ರ ಇದೆ. ಇಲ್ಲಿಯೂ ಯಾರೋ ಎಂಬುದು ತಿಳಿಸ ಬಲ್ಲ ಪಾಂಗು, ಕೊಳ್ಳು ಪದವನ್ನು ಎಸಕಪದಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿದಾಗ, ಮರ ಪಾಂಗಿ ನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಹೋಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಹೇಳಬಲ್ಲೆವು.

¥ÀzÀgÀÆ¥ÀUÀ¼À ElÖ¼À / 269 4.4 ಕೊನೆರೂಪಗಳು
ಎಸಕಪದಗಳಿಗೆ ಕೊನೆರೂಪಗಳು ಮತ್ತು ನಡುರೂಪಗಳು ಎಂಬುದಾಗಿ ಬೇರೆ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಪದರೂಪಗಳಿರುತ್ತವೆ; ಮೇಲೆ ವಿವರಿಸಿದಂತಹ ಆಗಿಸುವ ಮತ್ತು ಸೇರಿಸುವ ರೂಪಗಳಿಗೂ ಇಂತಹ ಕೊನೆರೂಪಗಳು ಮತ್ತು ನಡುರೂಪ ಗಳು ಇವೆ. ಕೊನೆರೂಪಗಳು ಸೊಲ್ಲಿನ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ನಡುರೂಪಗಳು ಸೊಲ್ಲಿನ ನಡುವೆ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತವೆ.

ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಹುಡುಗ ಮನೆಗೆ ಹೋಗಿ ಊಟ ಮಾಡಿದ ಎಂಬ ಸೊಲ್ಲಿ ನಲ್ಲಿ ಹೋಗಿ ಎಂಬ ನಡುರೂಪ (ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪ) ಸೊಲ್ಲಿನ ನಡುವೆ ಬಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಮಾಡಿದ ಎಂಬ ಕೊನೆರೂಪ ಸೊಲ್ಲಿನ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಬಂದಿದೆ. ಕೊನೆರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸುವರೂಪಗಳು ಮತ್ತು (ಕೆಲಸ)ಮಾಡಿಸುವ ರೂಪಗಳು ಎಂಬುದಾಗಿ ಎರಡು ಬಗೆಯ ರೂಪಗಳಿವೆ; ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸುವ ರೂಪಗಳನ್ನು ಒಂದು ಇರುಹ ಇಲ್ಲವೇ ಎಸಕವನ್ನು ತಿಳಿಸುವಂತಹ ಸೊಲ್ಲು ಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಕೆಲಸಮಾಡಿಸುವ ರೂಪಗಳನ್ನು ಒಂದು ಕೆಲಸವನ್ನು ಕೇಳುಗನಿಂದ ಇಲ್ಲವೇ ಬೇರೊಬ್ಬ(ಹೆರತು)ನಿಂದ ಮಾಡಿಸುವಂತಹ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ತಿಳಿಸುವ ಕೊನೆರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಎಸಕಗಳನ್ನು ನೆಲೆಗೊಳಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಎಸಕದ ಹೊತ್ತನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಒಂದು ಹೊತ್ತಿನ ಒಟ್ಟು ಬರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅದರ ಬಳಿಕ ಆಗುಹಗಳ ಆಗುಗವನ್ನು, ಮಾಡುಹಗಳ ಮಾಡುಗವನ್ನು, ಮತ್ತು ಆಗಿಸುಹಗಳ ಆಗಿಸುಗವನ್ನು ಅಡಕವಾಗಿ ತಿಳಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಗುರುತಿನ ಒಟ್ಟು ಬರುತ್ತದೆ.

ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಹಾಡುತ್ತಾಳೆ ಎಂಬ ಪದರೂಪದಲ್ಲಿ ಹಾಡು ಎಂಬ ಎಸಕ ಪದದ ಬಳಿಕ ಉತ್್ತ ಎಂಬ ಹೊತ್ತಿನ ಒಟ್ಟು ಬಂದಿದ್ದು, ಎಸಕದ ಹೊತ್ತು ಆ ಎಸಕರೂಪವನ್ನು ಆಡಿರುವ ಹೊತ್ತಿನ ಬಳಿಕದ್ದು' ಎಂಬುದಾಗಿ ಅದು ತಿಳಿಸು ತ್ತದೆ; ಮತ್ತು ಅದರ ಬಳಿಕ ಆಳೆ ಎಂಬ ಗುರುತಿನ ಒಟ್ಟು ಬಂದಿದ್ದು, ಆ ಎಸಕದ ಮಾಡುಗ ಒಬ್ಬ ಹೆಂಗಸು (ಇಲ್ಲವೇ ಹುಡುಗಿ)’ ಎಂಬುದನ್ನು ಅದು ಅಡಕವಾಗಿ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ.

ಇದಕ್ಕೆ ಬದಲು, ಕೆಲಸಮಾಡಿಸುವ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವ ಒಟ್ಟೂ ಬಾರದಿರ ಬಹುದು, ಇಲ್ಲವೇ ಎಣಿಕೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಒಟ್ಟಾಗಲಿ, ಗುರುತಿನ ಒಟ್ಟಾಗಲಿ ಬರಬಹುದು. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಒಬ್ಬ ಕೇಳುಗನಿಂದ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮಾಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಹೋಗು ಪದರೂಪದಲ್ಲಿ ಹೋಗು ಎಸಕಪದ ಯಾವ ಒಟ್ಟಿ ನೊಂದಿಗೂ ಸೇರದೆ ಬಂದಿದೆ; ಇಬ್ಬರು ಇಲ್ಲವೇ ಹೆಚ್ಚು ಮಂದಿ ಕೇಳುಗರಿಂದ ಕೆಲಸಮಾಡಿಸುವ ಹೋಗಿ ಪದರೂಪದಲ್ಲಿ ಇ ಎಂಬ ಎಣಿಕೆಯ ಒಟ್ಟು ಬಂದಿದೆ; ಬೇರೊಬ್ಬನಿಂದ ಕೆಲಸಮಾಡಿಸುವ ಹೋಗಲಿ ಪದರೂಪದಲ್ಲಿ `ಕೆಲಸ

270 / ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ

ಮಾಡಬೇಕಾದವನು ಕೇಳುಗನಲ್ಲ, ಬೇರೊಬ್ಬ’ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಅಲಿ ಎಂಬ ಗುರುತಿನ ಒಟ್ಟು ಬಂದಿದೆ.

4.5 ಕೊನೆರೂಪಗಳ ಇಟ್ಟಳ: ತಿಳಿಸುವ ರೂಪಗಳು ಮೇಲೆ ತಿಳಿಸಿದ ಹಾಗೆ, ಎಸಕಪದಗಳ ಕೊನೆರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸುವ ರೂಪಗಳು ಮತ್ತು ಕೆಲಸ ಮಾಡಿಸುವ ರೂಪಗಳು ಎಂಬುದಾಗಿ ಎರಡು ಬಗೆಂiÀi ರೂಪ ಗಳಿದ್ದು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸುವ ರೂಪಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಬಗೆ ಹೇಗೆ ಎಂಬು ದನ್ನು ಕೆಳಗೆ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಎಸಕಪದಗಳಿಗೆ ಹೊತ್ತಿನ ಒಟ್ಟು ಮತ್ತು ಗುರುತಿನ ಒಟ್ಟು ಎಂಬುದಾಗಿ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಒಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಎಸಕದ ಹೊತ್ತನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಮುಂಬೊತ್ತು ಮತ್ತು ಹಿಂಬೊತ್ತು ಎಂಬ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಒಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸುವ ಬಗೆ ಹೇಗೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಮೊದಲಿಗೆ ವಿವರಿಸ ಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಎಸಕಗಳ ಆಗುಗ, ಮಾಡುಗ ಇಲ್ಲವೇ ಆಗಿಸುಗವನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಗುರುತಿನ ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸುವ ಬಗೆ ಹೇಗೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಆಮೇಲೆ ವಿವರಿಸ ¯ÁVzÉ.

4.5.1 ಎಸಕದ ಹೊತ್ತು
ಕನ್ನಡದ ಆಗುಹ ಮತ್ತು ಮಾಡುಹಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಎಸಕ ಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಮುಂಬೊತ್ತು ಮತ್ತು ಹಿಂಬೊತ್ತು ಎಂಬುದಾಗಿ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಹೊತ್ತು ಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಒಟ್ಟುಗಳು ಬರುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮುಂಬೊತ್ತಿನ ಒಟ್ಟು ಎಸಕಗಳ ಹೊತ್ತು ಅವನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಸೊಲ್ಲನ್ನು ಆಡುವ ಹೊತ್ತಿನ ಬಳಿಕದ್ದು' ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಹಿಂಬೊತ್ತಿನ ಒಟ್ಟು ಎಸಕಗಳ ಹೊತ್ತು ಆಡುವ ಹೊತ್ತಿಗಿಂತ ಹಿಂದಿನದು’ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ.

ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಹಾಡುತ್ತಾಳೆ ಎಂಬ ಎಸಕಪದರೂಪದಲ್ಲಿ ಮುಂಬೊತ್ತಿನ ಉತ್್ತ ಒಟ್ಟು ಬಂದಿದೆ, ಮತ್ತು ಅದು ಹುಡುಗಿ ಯಾವಾಗ ಹಾಡುತ್ತಾಳೆ ಎಂಬು ದನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ: ಹುಡುಗಿ ಹಾಡುತ್ತಾಳೆ ಎಂಬ ಸೊಲ್ಲನ್ನು ಆಡಿರುವ ಹೊತ್ತಿನ ಬಳಿಕ ಆಕೆ ಹಾಡುತ್ತಾಳೆ' ಎಂಬುದಾಗಿ ಅದು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ; ಹಾಡಿದಳು ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಹಿಂಬೊತ್ತಿನ ಇದ್ ಒಟ್ಟು ಬಂದಿದೆ, ಮತ್ತು ಅದೂ ಕೂಡ ಹುಡುಗಿ ಯಾವಾಗ ಹಾಡುತ್ತಾಳೆ ಎಂಬುದನ್ನೇ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ: ಹುಡುಗಿ ಹಾಡಿದಳು ಎಂಬ ಸೊಲ್ಲನ್ನು ಆಡಿರುವ ಹೊತ್ತಿಗಿಂತ ಮೊದಲೇನೇ ಆಕೆ ಹಾಡಿದ್ದಾಳೆ’ ಎಂಬುದಾಗಿ ಅದು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ, ಈ ಎರಡು ಹೊತ್ತಿನ

¥ÀzÀgÀÆ¥ÀUÀ¼À ElÖ¼À / 271

ಒಟ್ಟುಗಳೂ ಆಡುಗನು ತಿಳಿಸುವ ಎಸಕದ ಹೊತ್ತನ್ನು ಆತನ ಹೊತ್ತಿಗೆ (ಎಂದರೆ ಆತನು ಆ ಎಸಕಪದವಿರುವ ಸೊಲ್ಲನ್ನು ಆಡಿರುವ ಹೊತ್ತಿಗೆ) ಹೊಂದಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಅದನ್ನು ನೆಲೆಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ.

ಒಂದು ಸೊಲ್ಲನ್ನು ಆಡುವ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲೇನೇ ಅದು ತಿಳಿಸುವ ಎಸಕವೂ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಹೇಳಬೇಕಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಆ ಎಸಕ ತುಸು ಹೊತ್ತು ನಡೆಯುವಂತಹದಾಗಿರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ ಎಂಬಂತಹ ಎಸಕಪದಕಂತೆಯನ್ನು ಬಳಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ಎಸಕಪದಗಳ

ಮುಂಬೊತ್ತಿನ ಕೊನೆರೂಪವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಿಗೂ ಹಿಂಬೊತ್ತಿನ ಒಟ್ಟಿಗೂ ನಡುವೆ ಒಂದು ಮುಕ್ಯವಾದ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಇದೆ; ಮುಂಬೊತ್ತಿನ ಒಟ್ಟು ಎಲ್ಲಾ ಬಗೆಯ ಎಸಕಪದಗಳೊಂದಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಒಂದೇ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ; ಅದನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಾಗ ಎಸಕಪದಗಳಲ್ಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳೇನೂ ನಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ, ಈ ಪದರೂಪಗಳ ಇಟ್ಟಳ ವನ್ನು ತುಂಬಾ ಸುಳುವಾಗಿ ವಿವರಿಸಬಲ್ಲೆವು.

ಆದರೆ, ಹಿಂಬೊತ್ತಿನ ಒಟ್ಟನ್ನು ಎಸಕಪದಗಳಿಗೆ ಸೇರಿಸಿದಾಗ ಆ ಒಟ್ಟಿನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಎಸಕಪದಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಬಗೆಯ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಅದರ ಬಳಿಕ ಬರುವ ಗುರುತಿನ ಒಟ್ಟುಗಳಲ್ಲೂ ಹಲವು ಬಗೆಯ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಹಾಗಾಗಿ, ಹಿಂಬೊತ್ತಿನ ಪದರೂಪಗಳ ಇಟ್ಟಳ ವನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು ತುಸು ತೊಡಕಿನ ಕೆಲಸ.

4.5.2 ಮುಂಬೊತ್ತಿನ ಒಟ್ಟು ಮುಂಬೊತ್ತನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಉತ್್ತ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಕಡೆಗಳಲ್ಲೂ ಒಂದೇ ರೂಪ ವಿದೆ. ಆದರೆ, ಈ ಒಟ್ಟು ಸೇರುವಾಗ, ಮೇಲೆ 4.1.1(1)ರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದಂತೆ, ಉಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಎಸಕ ಪದಗಳ ಉಕಾರ ಬಿದ್ದುಹೋಗುತ್ತದೆ; ಮತ್ತು 4.1.1(2)ರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದಂತೆ, ಎಕಾರ ಇಲ್ಲವೇ ಇಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಕೊನೆ ಗೊಳ್ಳುವ ಎಸಕಪದಗಳ ಮುಂದೆ ಯಕಾರವೊಂದು ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಈ ಎರಡು ಸೇರಿಕೆಯ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳಿಗೆ ಕೆಲವು ಎತ್ತುಗೆಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ:

(1) ಉಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಎಸಕಪದಗಳ ಕೊನೆಯ ಉಕಾರ ಬಿದ್ದು ಹೋಗುವುದು:

ನಡುಗು
ತೂಗು ನಂಬು

ನಡುಗುತ್ತಾನೆ (ನಡುಗ್-ಉತ್್ತ-ಆನೆ) ತೂಗುತ್ತಾನೆ (ತೂಗ್-ಉತ್್ತ-ಆನೆ) ನಂಬುತ್ತಾನೆ (ನಂಬ್-ಉತ್್ತ-ಆನೆ)

272 / ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ

PÀlÄÖ ©qÀÄ

ಕಟ್ಟುತ್ತಾನೆ (ಕಟ್್ಟ-ಉತ್್ತ-ಆನೆ) ಬಿಡುತ್ತಾನೆ (ಬಿಡ್-ಉತ್್ತ-ಆನೆ)

(2) ಎಕಾರ ಮತ್ತು ಇಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಎಸಕಪದಗಳ ಮುಂದೆ

ಯಕಾರ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುವುದು:

§gÉ £ÀqÉ PÀÄr ಹೊಲಿ

ಬರೆಯುತ್ತಾನೆ (ಬರೆಯ್-ಉತ್್ತ-ಆನೆ) ನಡೆಯುತ್ತಾನೆ (ನಡೆಯ್-ಉತ್್ತ-ಆನೆ) ಕುಡಿಯುತ್ತಾನೆ (ಕುಡಿಯ್-ಉತ್್ತ-ಆನೆ) ಹೊಲಿಯುತ್ತಾನೆ (ಹೊಲಿಯ್-ಉತ್್ತ-ಆನೆ)

ಉತ್್ತ ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿರುವ ಈ ಪದರೂಪಗಳನ್ನು ಕೆಲವು ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಮುಂಬೊತ್ತಿನ ಬದಲು ಬಳಕೆಯ ಹೊತ್ತನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಹುರುಳಿನಲ್ಲೂ ಬಳಸ ಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು:

(6ಕ) ಅವರು ಇವತ್ತು ಎಂಟು ಗಂಟೆಗೆ ಅಂಗಡಿ ತೆರೆಯುತ್ತಾರೆ. (6ಚ) ಅವರು ದಿನಾಲೂ ಎಂಟು ಗಂಟೆಗೆ ಅಂಗಡಿ ತೆರೆಯುತ್ತಾರೆ.

(6ಕ) ಸೊಲ್ಲು ಅದನ್ನು ಆಡಿರುವ ಹೊತ್ತಿನ ಬಳಿಕ ನಡೆಯುವಂತಹ ಎಸಕ ವೊಂದನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ; ಇದಕ್ಕೆ ಬದಲು, (6ಚ) ಸೊಲ್ಲು ಅದನ್ನು ಆಡಿರುವ ಹೊತ್ತಿಗಿಂತ ಮೊದಲು ಮತ್ತು ಆಮೇಲೂ ನಡೆಯುವಂತಹ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಎಸಕವೊಂದನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು. (6ಚ) ಸೊಲ್ಲಿ ನಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವ ದಿನಾಲೂ ಪದ ಅದಕ್ಕೆ ಈ ಎರಡನೆಯ ಹುರುಳು ಬರುವ ಹಾಗೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲೂ ಇಂತಹ ಬಳಕೆಯ ಹೊತ್ತನ್ನು ತಿಳಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಉತ್್ತ ಒಟ್ಟನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ.

(7ಕ) ಮೂರಕ್ಕೆ ನಾಲ್ಕು ಸೇರಿಸಿದರೆ ಏಳಾಗುತ್ತದೆ. (7ಚ) ಆತನನ್ನು ಕಂಡಾಗಲೆಲ್ಲ ಈ ನಾಯಿ ಬೊಗಳುತ್ತದೆ. (7ಟ) ಈ ಮಕ್ಕಳು ಕನ್ನಡ ಶಾಲೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ.

4.5.3 ಹಿಂಬೊತ್ತಿನ ಒಟ್ಟು
ಹಿಂಬೊತ್ತನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಇದ್ ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಅದರ ಮೊದಲಿರುವ ಎಸಕ ಪದ ವನ್ನವಲಂಬಿಸಿ, ಮತ್ತು ಅದರ ಬಳಿಕ ಬರುವ ಗುರುತಿನ ಒಟ್ಟನ್ನವಲಂಬಿಸಿ, ಹಲವು ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಅದರ ಮೊದಲಿರುವ ಎಸಕಪದ ಗಳಲ್ಲೂ ಹಲವು ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವನ್ನು ಮುಕ್ಯ

¥ÀzÀgÀÆ¥ÀUÀ¼À ElÖ¼À / 273

ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳೆಂದು ಕರೆಯಬಹುದು, ಮತ್ತು ಉಳಿದವುಗಳನ್ನು ಅವಕ್ಕಿರುವ ಹೊರಪಡಿಕೆಗಳೆಂದು ಕರೆಯಬಹುದು.

ಉಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಎಸಕ ಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಈ ಒಟ್ಟು ಇದ್ ಎಂಬ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಇದು ಸೇರಿದಾಗ, ಮೇಲೆ 4.1.1(1)ರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದಂತೆ, ಈ ಎಸಕಪದಗಳ ಕೊನೆಯ ಉಕಾರ ಬಿದ್ದುಹೋಗುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಎತ್ತುಗೆಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ:

ನಡುಗು
ಮಾಡು
ಹರಸು PÀlÄÖ

ನಡುಗಿದ (ನಡುಗ್-ಇದ್-ಅ < ನಡುಗು-ಇದ್-ಅ) ಮಾಡಿದ (ಮಾಡ್-ಇದ್-ಅ < ಮಾಡು-ಇದ್-ಅ) ಹರಸಿದ (ಹರಸ್-ಇದ್-ಅ < ಹರಸು-ಇದ್-ಅ) ಕಟ್ಟಿದ (ಕಟ್್ಟ-ಇದ್-ಅ < ಕಟ್ಟು-ಇದ್-ಅ)

ಮೇಲೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಎಸಕ ಪದರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಇದ್ ಎಂಬ ಹಿಂಬೊತ್ತನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಒಟ್ಟಿನ ಬಳಿಕ ಅ ಎಂಬ ಗುರುತಿನ ಒಟ್ಟು (4.5.7 ನೋಡಿ) ಬಂದಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು.

ಬೇರೆ ಗುರುತಿನ ಒಟ್ಟುಗಳು ಬಂದಾಗಲೂ ಇವೇ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು ನಡೆಯು

ತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು:

ಮಾಡಿದೆ (ಮಾಡ್-ಇದ್-ಎ) ನಾನು ಮಾಡಿದೆ' ಮಾಡಿದೆವು (ಮಾಡ್-ಇದ್-ಎವು) ನಾವು ಮಾಡಿದೆವು’ ಮಾಡಿದಿ (ಮಾಡ್-ಇದ್-ಇ) ನೀನು ಮಾಡಿದಿ' ಮಾಡಿದಿರಿ (ಮಾಡ್-ಇದ್-ಇರಿ) ನೀವು ಮಾಡಿದಿರಿ’ ಮಾಡಿದ (ಮಾಡ್-ಇದ್-ಅ) ಅವನು ಮಾಡಿದ' ಮಾಡಿದಳು (ಮಾಡ್-ಇದ್-ಅಳು) ಅವಳು ಮಾಡಿದಳು’ ಮಾಡಿದರು (ಮಾಡ್-ಇದ್-ಅರು) ಅವರು ಮಾಡಿದರು' ಮಾಡಿದುವು (ಮಾಡ್-ಇದ್-ಉವು) ಅವು ಮಾಡಿದುವು’

ಆದರೆ, `ಅದು ಮಾಡಿತು’ ಎಂಬ ಹುರುಳನ್ನು ಕೊಡುವ ಮಾಡಿತು (ಮಾಡ್-ಇ-ತು) ಎಂಬಂತಹ ಪದರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಬೇರೆ ತರದ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ: ಅಲ್ಲಿ ಹಿಂಬೊತ್ತಿನ ಇದ್ ಒಟ್ಟು ಇ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ (ಅದರ ದಕಾರ ಬಿದ್ದುಹೋಗುತ್ತದೆ), ಮತ್ತು ಅದರ ಬಳಿಕ ತು ಎಂಬ ಗುರುತಿನ ಒಟ್ಟು ಬರುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಬೇರೆ ಕೆಲವು ಎತ್ತುಗೆಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ:

ನಡುಗು
ತೇಲು

ನಡುಗಿತು (ನಡುಗ್-ಇ-ತು < ನಡುಗು-ಇದ್-ತು) ತೇಲಿತು (ತೇಲ್-ಇ-ತು < ತೇಲು-ಇದ್-ತು)

274 / ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ

ತುಂಬು
PÀlÄÖ

ತುಂಬಿತು (ತುಂಬ್-ಇ-ತು < ತುಂಬು-ಇದ್-ತು) ಕಟ್ಟಿತು (ಕಟ್್ಟ-ಇ-ತು < ಕಟ್ಟು-ಇದ್-ತು)

ಎಕಾರ ಮತ್ತು ಇಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಎಸಕಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಿಂಬೊತ್ತಿನ ಇದ್ ಒಟ್ಟು ದ್ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ (ಎಂದರೆ, ಅದರ ಇಕಾರ ಬಿದ್ದುಹೋಗುತ್ತದೆ); ಇದು 4.1.1(2)ರಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಸೇರಿಕೆಯ ಕಟ್ಟಲೆಗೆ ಹೊರಪಡಿಕೆಯಾಗಿದೆ:

PÀgÉ §gÉ PÀÄr PÀÄtÂ

ಕರೆದ (ಕರೆ-ದ್-ಅ < ಕರೆ-ಇದ್-ಅ) ಬರೆದ (ಬರೆ-ದ್-ಅ < ಬರೆ-ಇದ್-ಅ) ಕುಡಿದ (ಕುಡಿ-ದ್-ಅ <ಕುಡಿ-ಇದ್-ಅ) ಕುಣಿದ (ಕುಣಿ-ದ್-ಅ < ಕುಣಿ-ಇದ್-ಅ)

ಈ ಪದರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಗುರುತಿನ ಒಟ್ಟುಗಳು ಬಂದಾಗಲೂ ಇವೇ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆಯೆಂಬುದನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಎತ್ತುಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು:

ಕುಡಿದೆ (ಕುಡಿ-ದ್-ಎ) ಕುಡಿದೆವು (ಕುಡಿ-ದ್-ಎವು) ಕುಡಿದಿ (ಕುಡಿ-ದ್-ಇ) ಕುಡಿದಿರಿ (ಕುಡಿ-ದ್-ಇರಿ)
ಕುಡಿದ (ಕುಡಿ-ದ್-ಅ) ಕುಡಿದಳು (ಕುಡಿ-ದ್-ಅಳು) ಕುಡಿದರು (ಕುಡಿ-ದ್-ಅರು)
ಕುಡಿದುವು (ಕುಡಿ-ದ್-ಉವು)

ಬರೆದೆ (ಬರೆ-ದ್-ಎ) ಬರೆದೆವು (ಬರೆ-ದ್-ಎವು) ಬರೆದಿ (ಬರೆ-ದ್-ಇ) ಬರೆದಿರಿ (ಬರೆ-ದ್-ಇರಿ) ಬರೆದ (ಬರೆ-ದ್-ಅ) ಬರೆದಳು (ಬರೆ-ದ್-ಅಳು) ಬರೆದರು (ಬರೆ-ದ್-ಅರು) ಬರೆದುವು (ಬರೆ-ದ್-ಉವು)

ಇಲ್ಲೂ ಕೂಡ, ಅದು ಕುಡಿಯಿತು' ಮತ್ತು ಅದು ಬರೆಯಿತು’ ಎಂಬ ಹುರುಳುಗಳನ್ನು ಕೊಡುವ ಕುಡಿಯಿತು ಮತ್ತು ಬರೆಯಿತು ಎಂಬಂತಹ ರೂಪ ಗಳು ಬೇರೆ ಬಗೆಯ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ: ಎಸಕಪದದ ಬಳಿಕ ಯ್ ಎಂಬುದು ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ (4.1.1(2)ರ ಸೇರಿಕೆಯ ಕಟ್ಟಲೆಯಂತೆ), ಮತ್ತು ಹಿಂಬೊತ್ತನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಇದ್ ಒಟ್ಟಿನ ದ್ ಬಿದ್ದುಹೋಗುತ್ತದೆ.

PÀÄ¢ w½ PÀÄr MqÉ J¼É §gÉ

ಕುದಿಯಿತು (ಕುದಿಯ್-ಇ-ತು <ಕುದಿ-ಇದ್-ತು) ತಿಳಿಯಿತು (ತಿಳಿಯ್-ಇ-ತು < ತಿಳಿ-ಇದ್-ತು) ಕುಡಿಯಿತು (ಕುಡಿಯ್-ಇ-ತು < ಕುಡಿ-ಇದ್-ತು) ಒಡೆಯಿತು (ಒಡೆಯ್-ಇ-ತು < ಒಡೆ-ಇದ್-ತು) ಎಳೆಯಿತು (ಎಳೆಯ್-ಇ-ತು < ಎಳೆ-ಇದ್-ತು) ಬರೆಯಿತು (ಬರೆಯ್-ಇ-ತು < ಬರೆ-ಇದ್-ತು)

¥ÀzÀgÀÆ¥ÀUÀ¼À ElÖ¼À / 275 ಕುಡಿದ, ಕುಣಿದ ಮೊದಲಾದ ಇಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಎಸಕಪದಗಳ ಹಿಂಬೊತ್ತಿನ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಎಂತಹ ಸೇರಿಕೆಯ ಮಾರ್ಪಾಡು ನಡೆದಿದೆ ಎಂಬು ದನ್ನು ವಿವರಿಸುವಲ್ಲಿ ಎರಡು ದಾರಿಗಳಿವೆ: (ಕ) ಎಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಹಾಗೆ, ಅವುಗಳ ಕೊನೆಯ ತೆರೆಯುಲಿ (ಇಕಾರ) ಉಳಿದು, ಹಿಂಬೊತ್ತಿನ ಇದ್ ಒಟ್ಟು ತನ್ನ ಇಕಾರವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವುದು ಒಂದು ದಾರಿ; ಮತ್ತು (ಚ) ಉಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಪದಗಳ ಹಾಗೆ, ಅವುಗಳ ಕೊನೆಯ ತೆರೆ ಯುಲಿ (ಇಕಾರ) ಬಿದ್ದುಹೋಗಿ, ಹಿಂಬೊತ್ತಿನ ಇದ್ ಒಟ್ಟು ಬದಲಾಗದೆ ಉಳಿ ಯುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವುದು ಇನ್ನೊಂದು ದಾರಿ.

ಈ ಎರಡು ದಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ; ಯಾಕೆಂದರೆ, ಬೇರೆ ಹಲವು ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಇಕಾರ ಮತ್ತು ಎಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆ ಗೊಳ್ಳುವ ಪದಗಳು ಹೆಚ್ಚುಕಡಿಮೆ ಒಂದೇ ಬಗೆಯ ಸೇರಿಕೆಯ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಉಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಪದಗಳು ಅವಕ್ಕಿಂತ ಬೇರಾಗಿರುವ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತವೆ.

4.5.4 ಹೊರಪಡಿಕೆಗಳು
ಕನ್ನಡದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಎಸಕಪದಗಳಿಗೂ ಅವುಗಳ ಹಿಂಬೊತ್ತಿನ ಪದರೂಪಗಳನ್ನು ಮೇಲೆ ವಿವರಿಸಿದ ಹಾಗೆ ಉಂಟುಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ; ಆದರೆ, ಹೆಚ್ಚುಕಡಿಮೆ ನೂರು ಎಸಕಪದಗಳು ಇದಕ್ಕೆ ಹೊರಪಡಿಕೆಗಳಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಅವು ಗಳಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಮುಂದೆ ಬರುವ ಹಿಂಬೊತ್ತಿನ ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಎಂತಹ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕೆಳಗೆ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ:

(1) ಉಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಎಸಕಪದಗಳು
ಉಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಎಸಕಪದಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ವಿವರಿಸಿದ ಹಾಗೆ ಗುಂಪು ಗೂಡಿಸಿದಲ್ಲಿ, ಅವುಗಳ ಹಿಂಬೊತ್ತಿನ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಎಂತಹ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಕೆಲಸ ಸುಳುವಾಗುತ್ತದೆ.

(1) ಎರಡು ಬರಿಗೆಕಂತೆಗಳಿದ್ದು, ಇಮ್ಮಡಿ ಮುಚ್ಚುಲಿಯಾಗಲಿ ಉದ್ದ ತೆರೆ ಯುಲಿಯಾಗಲಿ ಇಲ್ಲದಿರುವ ನಗು, ಮಿಗು, ಕೊಡು, ಬರು, ತರು ಮೊದಲಾದ ಪದಗಳು;

(2) ಎರಡು ಬರಿಗೆಕಂತೆಗಳಿದ್ದು, ಮೊದಲನೆಯ ತೆರೆಯುಲಿಯ ಬಳಿಕ ಇಮ್ಮಡಿ ಮುಚ್ಚುಲಿ ಬಂದಿರುವ ಅನ್ನು, ತಿನ್ನು, ನಿಲ್ಲು, ಗೆಲ್ಲು, ಕೊಯ್ಯು, ಬಯ್ಯು ಮೊದಲಾದ ಪದಗಳು, ಮತ್ತು ಕೊಳ್ಳು ಪದವನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಉಂಟು

276 / ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ

ಮಾಡಿರುವ ತಿಂದುಕೊಳ್ಳು, ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳು, ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳು ಮೊದಲಾದ ಸೇರಿಸುವ ಪದರೂಪಗಳು (4.3.2 ನೋಡಿ);

(3) ಎರಡು ಬರಿಗೆಕಂತೆಗಳಿದ್ದು, ಮೊದಲನೆಯ ಬರಿಗೆಕಂತೆಯಲ್ಲಿ ಉದ್ದ ತೆರೆಯುಲಿ ಬಂದಿರುವ ಆಗು, ಹೋಗು, ಕಾಣು, ಕಾಯು, ಸಾಯು, ಏಳು, ಬೀಳು ಮೊದಲಾದ ಪದಗಳು; ಮತ್ತು

(4) ಮೂರು ಬರಿಗೆಕಂತೆಗಳಿರುವ ತಿರುಗು, ಹುಡುಕು, ಹೊರಡು, ಬಯಸು, ಕೊರಗು, ಉದುರು ಮೊದಲಾದ ಪದಗಳು, ಮತ್ತು ಆಸರು, ಬೇಸರು, ತೆಪ್ಪರು ಎಂಬ ಪದಗಳು.

ಈ ನಾಲ್ಕು ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರುವ ಎಸಕಪದಗಳು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಬೇರೆಯೂ ಹಲವು ಉಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಎಸಕಪದಗಳು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿವೆ; ಆದರೆ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುವೂ ಮೇಲೆ 4.5.3ರಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಮಾರ್ಪಾಡು ಗಳಿಗೆ ಹೊರಪಡಿಕೆಗಳಾಗುವುದಿಲ್ಲ:

(ಕ) ಎರಡು ಬರಿಗೆಕಂತೆಗಳಿದ್ದು, ಎರಡನೇ ಬರಿಗೆಕಂತೆಯಲ್ಲಿ ತಡೆಯುಲಿ ಯಿರುವ, ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು ಒಂದು ಸೊನ್ನೆ (ಮೂಗುಲಿ)ಯಿರುವ ಸೊಂಕು, ತಂಗು, ಮಿಂಚು, ಅಂಜು, ಕೊಂತು, ನೊಂದು, ಅಂಟು, ಹಿಂಡು, ತುಂಬು ಮೊದಲಾದ ಉಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ 55 ಎಸಕಪದಗಳಿವೆ; ಇವೆಲ್ಲವೂ 4.5.3ರ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ; ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೊರ ಪಡಿಕೆಗಳಿಲ್ಲ. ಇದಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಎತ್ತುಗೆಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ:

ಅಂಜು-ಅಂಜಿದ (ಅಂಜ್-ಇದ್-ಅ) ಅಂಟು-ಅಂಟಿತು (ಅಂಟ್-ಇ-ತು) ಹಂಚು-ಹಂಚಿದ (ಹಂಚ್-ಇದ್-ಅ) ಸುಂಡು-ಸುಂಡಿತು (ಸುಂಡ್-ಇ-ತು) ತಂಗು-ತಂಗಿದ (ತಂಗ್-ಇದ್-ಅ) ಸುಂದು-ಸುಂದಿದ (ಸುಂದ್-ಇದ್-ಅ) ಕೊಂತು-ಕೊಂತಿತು (ಕೊಂತ್-ಇ-ತು) ನಂಬು-ನಂಬಿದ (ನಂಬ್-ಇದ್-ಅ) ತುಂಬು-ತುಂಬಿತು (ತುಂಬ್-ಇ-ತು)

ತೆಂಕು-ತೆಂಕಿತು (ತೆಂಕ್-ಇ-ತು)

(ಚ) ಇಸು ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ನೂರಾರು ಎಸಕಪದಗಳು ಕನ್ನಡ ದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿವೆ; ಮೇಲೆ 3.2.1(1)ರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದ ಹಾಗೆ, ಈ ಎಸಕ ಪದಗಳನ್ನು ಹೆಸರುಪದಗಳಿಗೆ, ಪರಿಚೆಪದಗಳಿಗೆ, ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಎಸಕಪದಗಳಿಗೆ ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ; ಇದಲ್ಲದೆ, ಮೇಲೆ 4.3.1ರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದ ಹಾಗೆ, ಇಸು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಆಗಿಸುವ ಪಡೆಯಪಡೆಯಬಹುದಾಗಿದ್ದು, ಅವುಗಳ ಬಳಿಕವೂ ಎಸಕರೂಪಗಳನ್ನೂ ಹೊತ್ತಿನ ಒಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಆಡುಗ ಒಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

¥ÀzÀgÀÆ¥ÀUÀ¼À ElÖ¼À / 277

ಉಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಈ ಎಲ್ಲಾ ಎಸಕಪದ ಮತ್ತು ಪದರೂಪಗಳೂ ಮೇಲೆ 4.5.3ರಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳಿಗೆ ಒಳಪಡುತ್ತವೆ; ಅವಕ್ಕೆ ಹೊರಪಡಿಕೆಗಳಿಲ್ಲ. ಇದಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಎತ್ತುಗೆಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ:

ಅಬ್ಬರಿಸು-ಅಬ್ಬರಿಸಿದ (ಅಬ್ಬರಿಸ್-ಇದ್-ಅ) ಗೆಂಟಿಸು-ಗೆಂಟಿಸಿತು (ಗೆಂಟಿಸ್-ಇ-ತು) ಎತ್ತರಿಸು-ಎತ್ತರಿಸಿದೆ (ಎತ್ತರಿಸ್-ಇದ್-ಎ) ಇದಿರಿಸು-ಇದಿರಿಸಿತು (ಇದಿರಿಸ್-ಇ-ತು) ತಿನ್ನಿಸು-ತಿನ್ನಿಸಿದ (ತಿನ್ನಿಸ್-ಇದ್-ಅ) ರಚಿಸು-ರಚಿಸಿದರು (ರಚಿಸ್-ಇದ್-ಅರು) ತಳಮಳಿಸು-ತಳಮಳಿಸಿದ (ತಳಮಳಿಸ್-ಇದ್-ಅ) ನೆನವರಿಸು-ನೆನವರಿಸಿದ (ನೆನವರಿಸ್-ಇದ್-ಅ)

ಓಡಿಸು-ಓಡಿಸಿತು (ಓಡಿಸ್-ಇ-ತು) ಚಲಿಸು-ಚಲಿಸಿತು (ಚಲಿಸ್-ಇ-ತು)

4.5.3ರಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳಿಗೆ ಹೊರಪಡಿಕೆಗಳಾಗಿರುವ ಉಕಾರ ದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಎಸಕಪದಗಳನ್ನು ಮೇಲೆ ನಾಲ್ಕು ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ಕೊಡ ಲಾಗಿತ್ತು; ಈ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ಬರುವ ಎಸಕಪದಗಳು ಎಂತಹ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಬಳಿಕ ಹಿಂಬೊತ್ತಿನ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಎಂತಹ ರೂಪ ಗಳಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕೆಳಗೆ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ:

(1) ಎರಡು ಬರಿಗೆಕಂತೆಗಳಿದ್ದು, ಇಮ್ಮಡಿ ಮುಚ್ಚುಲಿಯಾಗಲಿ, ಉದ್ದ

ತೆರೆಯುಲಿಯಾಗಲಿ ಇಲ್ಲದಿರುವ ಎಸಕ ಪದಗಳು:

ಈ ಗುಂಪಿಗೆ ಸೇರುವ 39 ಎಸಕಪದಗಳಿದ್ದು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲವೂ ಮೇಲಿನ (4.5.3ರ) ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳಿಗೆ ಹೊರಪಡಿಕೆಗಳಾಗಿವೆ. ಇವುಗಳ ಎರಡನೇ ಬರಿಗೆಕಂತೆಯಲ್ಲಿ ಗ್, ಡ್, ಸ್, ರ್, ಳ್ ಮತ್ತು ವ್ ಎಂಬ ಮುಚ್ಚುಲಿ ಗಳು ಮಾತ್ರ ಬರಬಲ್ಲುವು; ಹಿಂಬೊತ್ತಿನ ಒಟ್ಟು ಸೇರಿದಾಗ, ಇವುಗಳ ಕೊನೆಯ ಉ ಬಿದ್ದುಹೋಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅದರ ಹಿಂದಿರುವ ಮುಚ್ಚುಲಿಗಳು ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವಂತಹ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ; ಇದಲ್ಲದೆ, ಹಿಂಬೊತ್ತಿನ ಇದ್ ಒಟ್ಟಿನ ಇಕಾರವೂ ಬಿದ್ದುಹೋಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅದರ ದಕಾರ ಈ ಮಾರ್ಪಾಡಾದ ಮುಚ್ಚುಲಿಯ ರೂಪವನ್ನೇ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ (ನಗು-ಇದ್-ಅ> ನಕ್-ಕ್-ಅ).

ಹಿಂಬೊತ್ತಿನ ಒಟ್ಟಿಗೆ ತು ಗುರುತಿನ ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಾಗ, ಅದರ ಬಳಿಕ

ಇಕಾರ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ (ನಗು-ಇದ್-ತು>ನಕ್-ಕಿ-ತು).

ಎರಡನೇ ಬರಿಗೆಕಂತೆಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಮುಚ್ಚುಲಿಯ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು: Uï>Pï

ನಗು-ನಕ್ಕ
ಒಗು-ಒಕ್ಕಿತು ಕೊಡು-ಕೊಟ್ಟ

ನಕ್-ಕ್-ಅ MPï-Q-vÀÄ ಕೊಟ್-ಟ್-ಅ

qï>mï

278 / ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ

¸ï>Zï gï>vï ¼ï>vï

ವ್-ಪ್

ಸುಟ್-ಟಿ-ತು ಸುಡು-ಸುಟ್ಟಿತು JZï-Zï-C ಎಸು-ಎಚ್ಚ vÉvï-vï-C ತೆರು-ತೆತ್ತ ಅಳು-ಅತ್ತ Cvï-vï-C ಉಳು-ಉತ್ತಿತು ಉತ್-ತಿ-ತು ತಪ್-ಪಿ-ತು ತವು-ತಪ್ಪಿತು

ಈ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಎಸಕಪದಗಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಡ ಲಾಗಿದೆ; ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಉಗು-ಒಕ್ಕಿತು ಮತ್ತು ಹುಗು-ಹೊಕ್ಕ ಎಂಬವುಗಳಲ್ಲಿ ಎಸಕಪದದ ಮೊದಲನೇ ಉಕಾರ ಒಕಾರವಾಗಿದೆ (ಈ ಎಸಕಪದಕ್ಕೆ ಹೊಗು ಎಂಬ ರೂಪವೂ ಇದೆ), ಮತ್ತು ಕಿರು ಕೂಡಿಹಾಕು' -ಕೆತ್ತ, ಗಿರು ನೆನಸು’ - ಗೆತ್ತ, ತಿರು `ಬದಲಾಯಿಸು’ - ತೆತ್ತ ಎಂಬವುಗಳಲ್ಲಿ ಎಸಕಪದದ ಇಕಾರ ಎಕಾರವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು. ಇದಲ್ಲದೆ, ತಗು ಎಸಕಪದಕ್ಕೆ ಹಿಂಬೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ತಕ್ಕ ಎಂಬ ಪತ್ತುಗೆಯ ರೂಪ ಮಾತ್ರ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ.

(1) ಗಕಾರದ ಪದಗಳು: ಒಗು-ಒಕ್ಕಿತು ಉಗು-ಉಕ್ಕಿತು ಮಿಗು-ಮಿಕ್ಕಿತು ಸಿಗು-ಸಿಕ್ಕಿತು

ತಗು-ತಕ್ಕ
ಹುಗು-ಹೊಕ್ಕ

ನಗು-ನಕ್ಕ ಹೊಗು-ಹೊಕ್ಕ

(2) ಡಕಾರದ ಪದಗಳು: CqÀÄ-ClÖ ಕೊಡು-ಕೊಟ್ಟ ತೊಡು-ತೊಟ್ಟ ಬಿಡು-ಬಿಟ್ಟ

ಮಡು-ಮಟ್ಟ

EqÀÄ-ElÖ

GqÀÄ-GlÖ ಪಡು-ಪಟ್ಟ (ಒಳಪಡು-ಒಳಪಟ್ಟಿತು) ಸುಡು-ಸುಟ್ಟ

ನಡು-ನಟ್ಟ

ಕೆಡು-ಕೆಟ್ಟ

(3) ಸಕಾರದ ಪದಗಳು: ಎಸು-ಎಚ್ಚ

ಪಸು-ಪಚ್ಚ

(4) ರಕಾರದ ಪದಗಳು: ಉರು-ಉತ್ತ ಎರು-ಎತ್ತ ಕೆರು-ಕೆತ್ತ
ಕಿರು-ಕೆತ್ತ ಹೆರು-ಹೆತ್ತಳು ತೆರು-ತೆತ್ತ

(5) ಳಕಾರದ ಪದಗಳು: ಅಳು-ಅತ್ತ ಉಳು-ಉತ್ತ

(6) ವಕಾರದ ಪದ: ತವು-ತಪ್ಪಿತು

ಗಿರು-ಗೆತ್ತ
ಹೊರು-ಹೊತ್ತ

ತರು-ತತ್ತ ತಿರು-ತೆತ್ತ

¥ÀzÀgÀÆ¥ÀUÀ¼À ElÖ¼À / 279 ಇರು-ಇದ್ದ, ತರು-ತಂದ, ಮತ್ತು ಬರು-ಬಂದ ಎಂಬವುಗಳು ಮೇಲೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಹೊರಪಡಿಕೆಯ ಕಟ್ಟಲೆಗಳಿಗೂ ಹೊರಪಡಿಕೆಗಳಾಗಿವೆ: ಇರು ಎಂಬುದರ ರಕಾರ ದಕಾರವಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅದರ ಬಳಿಕ ಹಿಂಬೊತ್ತಿನ ಒಟ್ಟಿಗೆ ದ್ ಎಂಬ ರೂಪ ಇದೆ; ತರು ಮತ್ತು ಬರು ಎಂಬವುಗಳ ರಕಾರ ನಕಾರ (ಸೊನ್ನೆ)ವಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಬಳಿಕವೂ ಹಿಂಬೊತ್ತಿನ ಒಟ್ಟಿಗೆ ದ್ ಎಂಬ ರೂಪವೇ ಇದೆ.

ಇದಲ್ಲದೆ, ಈ ಹಿಂಬೊತ್ತಿನ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸುವ ತು ಒಟ್ಟು ಬಂದಾಗ, ಇರು ಎಂಬುದರ ರಕಾರ ತಕಾರವಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಈ ಮೂರರ ಬಳಿಕವೂ ಹಿಂಬೊತ್ತಿನ ಒಟ್ಟು ಸೊನ್ನೆ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ: ಇತ್ತು (ಇತ್- ತು), ತಂತು (ತನ್-ತು), ಬಂತು (ಬನ್-ತು).

ಅರು ಕೊನೆಗೊಳ್ಳು' - ಅರತಿತು ಮತ್ತು ಕರು ಗುರಿಯಿಡು’ - ಕರುತ್ತ ಎಂಬವುಗಳೂ ಮೇಲಿನ ಹೊರಪಡಿಕೆಗೆ ಹೊರಪಡಿಕೆಗಳು; ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ನೆಯದರ ಉಕಾರ ಅಕಾರವಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಹಿಂಬೊತ್ತಿನ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಅದರ ಬಳಿಕ ತಿ ಎಂಬ ರೂಪವಿದೆ (ಅರ-ತಿ-ತು); ಎರಡನೆಯದರ ಉಕಾರ ಉಳಿ ದಿದ್ದು, ಅದರ ಬಳಿಕ ಹಿಂಬೊತ್ತಿನ ಒಟ್ಟಿಗೆ ತ್್ತ ಎಂಬ ರೂಪವಿದೆ: ಕರುತ್ತ (ಕರು-ತ್್ತ-ಅ).

(2) ಎರಡು ಬರಿಗೆಕಂತೆಗಳಿದ್ದು, ಮೊದಲನೆಯ ತೆರೆಯುಲಿಯ ಬಳಿಕ

ಇಮ್ಮಡಿ ಮುಚ್ಚುಲಿ ಬಂದಿರುವ ಎಸಕಪದಗಳು:

ಈ ಬಗೆಯ 155 ಪದಗಳು ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿದ್ದು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವೂ ಮೇಲೆ 4.5.3ರಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಸೇರಿಕೆಯ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗಿರುತ್ತವೆ. (ಕ) ಇಮ್ಮಡಿ ಮುಚ್ಚುಲಿಯಾಗಿ ತಡೆಯುಲಿ ಬಂದಿರುವ 118 ಎಸಕಪದ ಗಳಿದ್ದು, ಅವೆಲ್ಲವೂ ಮೇಲಿನ 4.5.3ರ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗಿರುತ್ತವೆ; ಅಂತಹ ಎಸಕಪದಗಳ ಕೆಲವು ಪದರೂಪಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಎತ್ತುಗೆಯಾಗಿ ಕೊಡ ¯ÁVzÉ:

ಇಕ್ಕು-ಇಕ್ಕಿದಳು (ಇಕ್್ಕ-ಇದ್-ಅಳು) ನುಗ್ಗು-ನುಗ್ಗಿದ (ನುಗ್್ಗ-ಇದ್-ಅ) ಕೊಚ್ಚು-ಕೊಚ್ಚಿದೆ (ಕೊಚ್್ಚ-ಇದ್-ಎ) ಜಜ್ಜು-ಜಜ್ಜಿದರು (ಜಜ್್ಜ-ಇದ್-ಅರು) ಉಜ್ಜು-ಉಜ್ಜಿತು (ಉಜ್್ಜ-ಇ-ತು) ಮೆಟ್ಟು-ಮೆಟ್ಟಿತು (ಮೆಟ್್ಟ-ಇ-ತು) ಕಟ್ಟು-ಕಟ್ಟಿದ (ಕಟ್್ಟ-ಇದ್-ಅ) ಒಡ್ಡು-ಒಡ್ಡಿತು (ಒಡ್್ಡ-ಇ-ತು) ಒಡ್ಡು-ಒಡ್ಡಿದ (ಒಡ್್ಡ-ಇದ್-ಅ) ಹತ್ತು-ಹತ್ತಿತು (ಹತ್್ತ-ಇ-ತು) ಬಿತ್ತು-ಬಿತ್ತಿದ (ಬಿತ್್ತ-ಇದ್-ಅ)

ಉಕ್ಕು-ಉಕ್ಕಿತು (ಉಕ್್ಕ-ಇ-ತು) ಬಗ್ಗು-ಬಗ್ಗಿತು (ಬಗ್್ಗ-ಇ-ತು) ಚುಚ್ಚು-ಚುಚ್ಚಿತು (ಚುಚ್್ಚ-ಇ-ತು)

280 / ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ

ತಿದ್ದು-ತಿದ್ದಿದ (ತಿದ್್ದ-ಇದ್-ಅ) ಒಪ್ಪು-ಒಪ್ಪಿದೆವು (ಒಪ್್ಪ-ಇದ್-ಎವು) ರುಬ್ಬು-ರುಬ್ಬಿದ (ರುಬ್್ಬ-ಇದ್-ಅ)

ಉದ್ದು-ಉದ್ದಿತು (ಉದ್್ದ-ಇ-ತು) ತಪ್ಪು-ತಪ್ಪಿತು (ತಪ್್ಪ-ಇ-ತು) ಹಬ್ಬು-ಹಬ್ಬಿತು (ಹಬ್್ಬ-ಇ-ತು

(ಚ) ಇಮ್ಮಡಿ ಮುಚ್ಚುಲಿಯಾಗಿ ನ್ ಬಂದಿರುವ ಅನ್ನು, ಎನ್ನು, ಉನ್ನು ಮತ್ತು ತಿನ್ನು ಎಂಬ ಪದಗಳು ಅಂ, ಎಂ, ಉಂ ಮತ್ತು ತಿಂ ಎಂಬ ರೂಪಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ; ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಬಳಿಕ ಹಿಂಬೊತ್ತಿನ ಒಟ್ಟು ದ್ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ (ಅಂದ (ಅಂ-ದ್-ಅ), ಎಂದ, ಉಂದ, ತಿಂದ).

(ಟ) ಇಮ್ಮಡಿ ಮುಚ್ಚುಲಿಯಾಗಿ ಣ್ ಬಂದಿರುವ ಉಣ್ಣು ಪದ ಉಂ ಎಂಬ ರೂಪವನ್ನು ತಳೆಯುತ್ತದೆ; ಅದರ ಬಳಿಕ ಹಿಂಬೊತ್ತಿನ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಡ್ ರೂಪ ಇದೆ (ಉಂಡ (ಉಂ-ಡ್-ಅ). ಆದರೆ, ಮೇಲೆ 4.5.3ರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದ ಹಾಗೆ, ಎಣ್ಣು ಮತ್ತು ಪಣ್ಣು ಇಲ್ಲವೇ ಹಣ್ಣು `ಅಣಿಗೊಳಿಸು’ ಪದಗಳ ಕೊನೆಯ ಉಕಾರ ಬಿದ್ದುಹೋಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಬಳಿಕ ಹಿಂಬೊತ್ತಿನ ಒಟ್ಟು ಇದ್ ರೂಪದಲ್ಲೇ ಬರುತ್ತದೆ: ಎಣ್ಣಿದ (ಎಣ್್ಣ-ಇದ್-ಅ), ಪಣ್ಣಿದ, ಹಣ್ಣಿದ.

(ತ) ಇಮ್ಮಡಿ ಮುಚ್ಚುಲಿಯಾಗಿ ಮ್ ಬಂದಿರುವ ಅಮ್ಮು, ಒಮ್ಮು, ಕುಮ್ಮು, ಗುಮ್ಮು, ಚಿಮ್ಮು, ನೆಮ್ಮು ಮತ್ತು ಹೊಮ್ಮು ಎಂಬ ಪದಗಳೂ ಮೇಲಿನ 4.5.3ರ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳಿಗೆ ಹೊರಪಡಿಕೆಗಳಲ್ಲ: ಹೊಮ್ಮಿದರು (ಹೊಮ್್ಮ-ಇದ್-ಅರು), ಚಿಮ್ಮಿತು (ಚಿಮ್್ಮ-ಇ-ತು).

(ಪ) ಇಮ್ಮಡಿ ಮುಚ್ಚುಲಿಯಾಗಿ ಲ್ ಬಂದಿರುವ ಎಸಕಪದಗಳಲ್ಲಿ ಕೊಲ್ಲು, ಸಲ್ಲು, ಗೆಲ್ಲು, ಮೆಲ್ಲು ಮತ್ತು ನಿಲ್ಲು ಎಂಬವುಗಳು ಹೊರಪಡಿಕೆಗಳು; ಇವು ಗಳಲ್ಲಿ ಕೊಲ್ಲು, ನಿಲ್ಲು ಮತ್ತು ಸಲ್ಲು ಎಂಬುವಕ್ಕೆ ಕೊಂ, ನಿಂ ಮತ್ತು ಸಂ ಎಂಬ ರೂಪಗಳಿವೆ; ಗೆಲ್ಲು ಮತ್ತು ಮೆಲ್ಲು ಎಂಬುವಕ್ಕೆ ಗೆದ್ ಮತ್ತು ಮೆದ್ ಎಂಬ ರೂಪಗಳಿವೆ; ಇದಲ್ಲದೆ, ಹಿಂಬೊತ್ತಿನ ಒಟ್ಟಿಗೆ ನಿಲ್ಲು ಎಂಬುದರ ಬಳಿಕ ತ್ ರೂಪ, ಮತ್ತು ಉಳಿದ ಎಸಕಪದಗಳ ಬಳಿಕ ದ್ ರೂಪ ಇದೆ: ಕೊಲ್ಲು- ಕೊಂದ (ಕೊಂ-ದ್-ಅ), ಗೆಲ್ಲು-ಗೆದ್ದ (ಗೆದ್-ದ್-ಅ), ನಿಲ್ಲು-ನಿಂತ (ನಿಂ- vï-C).

ಆದರೆ, ಇಂತಹವೇ ಆದ ಅಲ್ಲು ಮತ್ತು ಚಲ್ಲು ಇಲ್ಲವೇ ಚೆಲ್ಲು ಪದಗಳು ಮೇಲಿನ 4.5.3ರ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳಿಗೆ ಹೊರಪಡಿಕೆಗಳಲ್ಲ: ಚೆಲ್ಲಿದ (ಚೆಲ್್ಲ- Ezï-C).

(ಗ) ಇಮ್ಮಡಿ ಮುಚ್ಚುಲಿಯಾಗಿ ಳ್ ಬಂದಿರುವ ಎಸಕಪದಗಳಲ್ಲಿ ಕೊಳ್ಳು ಎಂಬುದು ಮಾತ್ರ ಹೊರಪಡಿಕೆಯಾಗಿದೆ: ಅದಕ್ಕೆ ಕೊಂ ಎಂಬ ರೂಪವಿದ್ದು, ಅದರ ಬಳಿಕ ಹಿಂಬೊತ್ತಿನ ಒಟ್ಟು ಡ್ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ: ಕೊಂಡು ಕೊಳ್ಳು-ಕೊಂಡುಕೊಂಡ (ಕೊಂ-ಡ್-ಅ). ಇಂತಹ ಅಳ್ಳು, ತಳ್ಳು, ತುಳ್ಳು

¥ÀzÀgÀÆ¥ÀUÀ¼À ElÖ¼À / 281 ಮತ್ತು ಸಳ್ಳು ಪದಗಳು ಹೊರಪಡಿಕೆಗಳಲ್ಲ: ತಳ್ಳಿದ (ತಳ್್ಳ-ಇದ್-ಅ), ತುಳ್ಳಿತು (ತುಳ್್ಳ-ಇ-ತು).

(ಜ) ಇಮ್ಮಡಿ ಮುಚ್ಚುಲಿಯಾಗಿ ಯ್ ಬಂದಿರುವ ಒಯ್ಯು, ಕೊಯ್ಯು, ಗೆಯ್ಯು, ತೊಯ್ಯು, ಬಯ್ಯು, ಸುಯ್ಯು ಮತ್ತು ಹೊಯ್ಯು ಎಂಬ ಎಲ್ಲಾ ಏಳು ಎಸಕಪದಗಳಲ್ಲೂ ಕೊನೆಯ ಉಕಾರದೊಂದಿಗೆ ಅದರ ಮೊದಲು ಬಂದಿರುವ ಎರಡು ಯಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬಿದ್ದು ಹೋಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅದರ ಬಳಿಕ ಹಿಂಬೊತ್ತಿನ ಒಟ್ಟಿಗೆ ದ್ ರೂಪ ಇದೆ: ಕೊಯ್ಯು-ಕೊಯ್ದ (ಕೊಯ್- zï-C).

(ಡ) ಇಮ್ಮಡಿ ಮುಚ್ಚುಲಿಯಾಗಿ ವ್ ಬಂದಿರುವ ಚಿವ್ವು ಎಸಕಪದವೂ ಮೇಲಿನ 4.5.3ರ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಹೊರಪಡಿಕೆಯಲ್ಲ: ಚಿವ್ವಿದ (ಚಿವ್್ವ-ಇದ್-ಅ).

ಮೇಲೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಹಿಂಬೊತ್ತಿನ ಹೊರಪಡಿಕೆಯ ರೂಪಗಳಲ್ಲೂ ತು ಗುರುತಿನ ಒಟ್ಟು ಬಂದಾಗ, ಹಿಂಬೊತ್ತಿನ ಒಟ್ಟಿನ ಬಳಿಕ ಇಕಾರವೊಂದು ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ: (ತಿನ್ನು-ತಿಂದಿತು (ತಿಂ-ದಿ-ತು), ಉಣ್ಣು-ಉಂಡಿತು (ಉಂ- ಡಿ-ತು), ಗೆಲ್ಲು-ಗೆದ್ದಿತು (ಗೆದ್-ದಿ-ತು), ಕೊಯ್ಯು-ಕೊಯ್ದಿತು (ಕೊಯ್- ¢-vÀÄ).

(3) ಎರಡು ಬರಿಗೆಕಂತೆಗಳಿದ್ದು, ಮೊದಲನೆಯ ಬರಿಗೆಕಂತೆಯಲ್ಲಿ

ಉದ್ದ ತೆರೆಯುಲಿ ಬಂದಿರುವ ಎಸಕಪದಗಳು:

ಈ ಬಗೆಯ 200 ಎಸಕಪದಗಳು ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿದ್ದು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವೂ ಮೇಲೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ 4.5.3ರ ಸೇರಿಕೆಯ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತವೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಎತ್ತುಗೆಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ:

(ಕ) ಎರಡನೆಯ ಬರಿಗೆಕಂತೆಯಲ್ಲಿ ತಡೆಯುಲಿ ಬಂದಿರುವ 80 ಎಸಕಪದ ಗಳಲ್ಲಿ ಆಗು ಮತ್ತು ಹೋಗು ಎಂಬ ಎರಡು ಎಸಕಪದಗಳು ಮಾತ್ರ ಮೇಲಿನ ಕಟ್ಟಲೆಗೆ ಹೊರಪಡಿಕೆಗಳಾಗಿವೆ; ಇವುಗಳ ಬಳಿಕ ಹಿಂಬೊತ್ತಿನ ಒಟ್ಟು ಬಂದಾಗ, ಇವಕ್ಕೆ ಆ ಮತ್ತು ಹೋ ಎಂಬ ರೂಪಗಳಿವೆ, ಮತ್ತು ಇವುಗಳ ಬಳಿಕ ಹಿಂಬೊತ್ತಿನ ಒಟ್ಟಿಗೆ ದ್ ರೂಪ ಇದೆ: ಆಗು-ಆದ (ಆ-ದ್-ಅ); ಹೋಗು- ಹೋದ (ಹೋ-ದ್-ಅ).

ಇದಲ್ಲದೆ, ತು ಗುರುತಿನ ಒಟ್ಟು ಬಂದಾಗ, ಹಿಂಬೊತ್ತಿನ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಇ ರೂಪ ಇದೆ, ಮತ್ತು ಈ ಒಟ್ಟು ಸೇರಿದಾಗ, ಈ ಎರಡು ಎಸಕಪದಗಳ ಬಳಿಕ ಯಕಾರ ಬರುತ್ತದೆ: ಆಯಿತು (ಆಯ್-ಇ-ತು), ಹೋಯಿತು (ಹೋಯ್-ಇ-ತು).

282 / ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ

ಈ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿರುವ ಉಳಿದ ಎಸಕಪದಗಳೆಲ್ಲ ಮೇಲೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ 4.5.3ರ ಸೇರಿಕೆಂiÀi ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕೆಳಗಿನ ಎತ್ತುಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು:

ಸಾಕು-ಸಾಕಿದರು (ಸಾಕ್-ಇದ್-ಅರು) ಪೀಕು-ಪೀಕಿತು (ಪೀಕ್-ಇ-ತು) ತಾಗು-ತಾಗಿತು (ತಾಗ್-ಇ-ತು) ಬಾಗು-ಬಾಗಿದ (ಬಾಗ್-ಇದ್-ಅ) ತೋಚು-ತೋಚಿತು (ತೋಚ್-ಇ-ಉ) ಚಾಚು-ಚಾಚಿದ (ಚಾಚ್-ಇದ್-ಅ) ಮಾಜು-ಮಾಜಿತು (ಮಾಜ್-ಇ-ತು) ಈಜು-ಈಜಿದ (ಈಜ್-ಇದ್-ಅ) ನಾಟು-ನಾಟಿತು (ನಾಟ್-ಇ-ತು) ದಾಟು-ದಾಟಿದ (ದಾಟ್-ಇದ್-ಅ) ಓಡು-ಓಡಿತು (ಓಡ್-ಇ-ತು) ಹಾಡು-ಹಾಡಿದ (ಹಾಡ್-ಇದ್-ಅ) ಊದು-ಊದಿತು (ಊದ್-ಇ-ತು) ಓದು-ಓದಿದ (ಓದ್-ಇದ್-ಅ)

ಎರಡನೆಯ ಬರಿಗೆಕಂತೆಯಲ್ಲಿ ತ್, ಪ್ ಮತ್ತು ಬ್ ತಡೆಯುಲಿಗಳು

ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

(ಚ) ಎರಡನೆಯ ಬರಿಗೆಕಂತೆಯಲ್ಲಿ ನ್ ಮೂಗುಲಿ ಬಂದಿರುವ ಆನು, ನೋನು, ಪೂನು, ಮತ್ತು ಬಾನು ಎಂಬ ನಾಲ್ಕು ಎಸಕಪದಗಳು ಈ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿವೆ; ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಆನು, ನೋನು ಮತ್ತು ಪೂನು ಎಂಬವುಗಳು ಹಿಂಬೊತ್ತಿನ ಒಟ್ಟು ಸೇರಿದಾಗ ಆ, ನೋ ಮತ್ತು ಪೂ ಎಂದಾಗುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಬಳಿಕ ಹಿಂಬೊತ್ತಿನ ಒಟ್ಟಿಗೆ ತ್ ಎಂಬ ರೂಪ ಇದೆ (ಆತರು (ಆ- ತ್-ಅರು), ನೋತರು (ನೋ-ತ್-ಅರು), ಪೂತರು (ಪೂ-ತ್-ಅರು). ಬಾನು ಎಸಕಪದಕ್ಕೆ ಎಂತಹ ಹಿಂಬೊತ್ತಿನ ರೂಪ ಬರಬಹುದೆಂಬುದಕ್ಕೆ ಎತ್ತುಗೆ ಗಳಿಲ್ಲ.

ಮೇಲಿನ ಎಲ್ಲಾ ಎಸಕರೂಪಗಳಲ್ಲೂ ತು ಗುರುತಿನ ಒಟ್ಟು ಬಂದಾಗ, ಹಿಂಬೊತ್ತಿನ ಒಟ್ಟಿನ ಬಳಿಕ ಇಕಾರವೊಂದು ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ: ನೋತಿತು (ನೋ-ತಿ-ತು), ಪೂತಿತು (ಪೂ-ತಿ-ತು).

(ಟ) ಎರಡನೆಯ ಬರಿಗೆಕಂತೆಯಲ್ಲಿ ಣ್ ಮೂಗುಲಿ ಬಂದಿರುವ ಕಾಣು ಎಸಕಪದ ಹಿಂಬೊತ್ತಿನ ಒಟ್ಟು ಸೇರಿದಾಗ ಕಂ ಎಂದಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಬಳಿಕ ಹಿಂಬೊತ್ತಿನ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಡ್ ರೂಪ ಇದೆ: ಕಂಡೆ (ಕಂ-ಡ್-ಎ); ಮಾಣು ಎಂಬ ಇನ್ನೊಂದು ಎಸಕಪದಕ್ಕೆ ಮಾದ ಎಂಬ ರೂಪವಿದೆ. ಇಲ್ಲೂ ಕೂಡ, ತು ಗುರುತಿನ ಒಟ್ಟು ಬಂದಾಗ, ಹಿಂಬೊತ್ತಿನ ಒಟ್ಟಿನ ಬಳಿಕ ಇಕಾರ ಬರುತ್ತದೆ: ಕಂಡಿತು (ಕಂ-ಡಿ-ತು).

(ತ) ಎರಡನೆಯ ಬರಿಗೆಕಂತೆಯಲ್ಲಿ ಯಕಾರ ಬಂದಿರುವ ಸಾಯು, ನೋಯು, ಕಾಯು ಮೊದಲಾದ 22 ಎಸಕಪದಗಳೆಲ್ಲವೂ 4.5.3ರಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳಿಗೆ ಹೊರಪಡಿಕೆಗಳೇ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಆಯು, ಈಯು

¥ÀzÀgÀÆ¥ÀUÀ¼À ElÖ¼À / 283 `ಕರುಹಾಕು’, ಕಾಯು, ಮಾಯು, ಮೇಯು, ಸೀಯು, ಹಾಯು, ಮತ್ತು ಹೀಯು ಎಂಬ ಎಂಟು ಎಸಕಪದಗಳ ಎರಡನೇ ಬರಿಗೆಕಂತೆ ಹಿಂಬೊತ್ತಿನ ಒಟ್ಟು ಸೇರಿದಾಗ ಬಿದ್ದುಹೋಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಇವುಗಳ ಬಳಿಕ ಹಿಂಬೊತ್ತಿನ ಒಟ್ಟಿಗೆ ದ್ ರೂಪ ಇದೆ: (ಕಾಯು-ಕಾದರು (ಕಾ-ದ್-ಅರು); ಈಯು- ಈದುವು (ಈ-ದ್-ಉವು).

ತೇಯು, ತೋಯು, ಮತ್ತು ನೇಯು ಪದಗಳೂ ಇಂತಹವೇ ಮಾರ್ಪಾಡನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ: ತೇಯು-ತೇದಳು (ತೇ-ದ್-ಅಳು); ಆದರೆ, ಇವಕ್ಕೆ ಎರಡನೇ ಬರಿಗೆಕಂತೆಯ ಯಕಾರವನ್ನು ಉಳಿಸಿರುವ, ಮತ್ತು ಅದರೊಂದಿಗೆ ಮೊದಲನೇ ಬರಿಗೆಕಂತೆಯ ತೆರೆಯುಲಿಯನ್ನು ಗಿಡ್ಡವಾಗಿಸಿದ ರೂಪವೂ ಇದೆ: ತೆಯ್ದಳು (ತೆಯ್-ದ್-ಅಳು); ಇದಲ್ಲದೆ, ನೇಯು ಪದದ ಬಳಿಕ ಹಿಂಬೊತ್ತಿನ ಒಟ್ಟು ತ್ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬರುವುದೂ ಇದೆ: ನೇತರು (ನೇ- vï-CgÀÄ).

ಕಾಯು ಕಾಯಿ ಬಿಡು', ಕೀಯು, ಬಾಯು, ಬೀಯು ಮುಗಿ’, ಬೇಯು ಬೇಡು', ಮತ್ತು ಹೂಯು ಹೂ ಬಿಡು’ ಪದಗಳಿಗೂ ಹಿಂಬೊತ್ತಿನ ಒಟ್ಟು ಸೇರಿದಾಗ ಅವುಗಳ ಎರಡನೆಯ ಬರಿಗೆಕಂತೆ ಬಿದ್ದುಹೋಗುತ್ತದೆ; ಆದರೆ, ಅವುಗಳ ಬಳಿಕ ಹಿಂಬೊತ್ತಿನ ಒಟ್ಟು ತ್ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಬರುತ್ತದೆ: ಬೇಯು-ಬೇತರು (ಬೇ-ತ್-ಅರು); ಹೂಯು-ಹೂತುವು (ಹೂ-ತ್- GªÀÅ).

ಸಾಯು ಮತ್ತು ಈಯು `ಕೊಡು’ ಪದಗಳ ಎರಡನೇ ಬರಿಗೆಕಂತೆ ಬಿದ್ದು ಹೋಗುವುದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಮೊದಲನೇ ಬರಿಗೆಕಂತೆಯ ತೆರೆಯುಲಿ ಗಿಡ್ಡ ವಾಗುತ್ತದೆ; ಇವುಗಳ ಬಳಿಕ ಹಿಂಬೊತ್ತಿನ ಒಟ್ಟಿಗೆ ತ್್ತ ರೂಪ ಇದೆ: ಸಾಯು- ಸತ್ತ (ಸ-ತ್್ತ-ಅ); ಈಯು-ಇತ್ತ (ಇ-ತ್್ತ-ಅ).

ನೋಯು, ಬೇಯು, ಮತ್ತು ಮೀಯು ಪದಗಳಿಗೆ ಹಿಂಬೊತ್ತಿನ ಒಟ್ಟು ಸೇರಿದಾಗ ನೊಂ, ಬೆಂ ಮತ್ತು ಮಿಂ ಎಂಬ ರೂಪವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತವೆ; ಮತ್ತು ಇವುಗಳ ಬಳಿಕ ಹಿಂಬೊತ್ತಿನ ಒಟ್ಟಿಗೆ ದ್ ರೂಪ ಇದೆ: ನೋಯು-ನೊಂದೆವು (ನೊಂ-ದ್-ಎವು); ಮೀಯು-ಮಿಂದರು (ಮಿಂ-ದ್-ಅರು).

ಮೇಲಿನ ಎಲ್ಲಾ ಎಸಕಪದಗಳಲ್ಲೂ ತು ಗುರುತಿನ ಒಟ್ಟು ಬಂದಾಗ ಹಿಂಬೊತ್ತಿನ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಇಕಾರವೊಂದು ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ: ಈಯು-ಈದಿತು (ಈ- ದಿ-ತು); ಹೂಯು-ಹೂತಿತು (ಹೂ-ತಿ-ತು); ಸಾಯು-ಸತ್ತಿತು (ಸ-ತ್ತಿ- ತು); ಬೇಯು-ಬೆಂದಿತು (ಬೆಂ-ದಿ-ತು).

284 / ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ

(ಪ) ಎರಡನೆಯ ಬರಿಗೆಕಂತೆಯಲ್ಲಿ ರ್ ಬಂದಿರುವ 36 ಎಸಕಪದಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವೂ 4.5.3ರ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳಿಗೆ ಒಳಪಡುತ್ತವೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಎತ್ತುಗೆ
ಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ:

ಕೋರು-ಕೋರಿದ (ಕೋರ್-ಇದ್-ಅ)
ದೂರು-ದೂರಿದರು (ದೂರ್-ಇದ್-ಅರು) ಮಾರು-ಮಾರಿದಳು (ಮಾರ್-ಇದ್-ಅಳು)

ಹಾರು-ಹಾರಿತು (ಹಾರ್-ಇ-ತು) ಸೇರು-ಸೇರಿತು (ಸೇರ್-ಇ-ತು) ತೇಲು-ತೇಲಿತು (ತೇಲ್-ಇ-ತು)

ಆದರೆ, ಬಾರು `ಹೊರ ಚೆಲ್ಲು’ ಮತ್ತು ನಾರು ಎಸಕಪದಗಳು ಇದಕ್ಕೆ ಹೊರಪಡಿಕೆಗಳು: ಹಿಂಬೊತ್ತಿನ ಒಟ್ಟು ಸೇರಿದಾಗ ಅವುಗಳ ಎರಡನೇ ಬರಿಗೆ ಕಂತೆ ಬಿದ್ದುಹೋಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಬಳಿಕ ಹಿಂಬೊತ್ತಿನ ಒಟ್ಟಿಗೆ ತ್ ರೂಪ ಇದೆ: ಬಾರು-ಬಾತ (ಬಾ-ತ್-ಅ). ಇದಲ್ಲದೆ, ತು ಗುರುತಿನ ಒಟ್ಟು ಸೇರಿದಾಗ, ಹಿಂಬೊತ್ತಿನ ತ್ ಒಟ್ಟಿನ ಬಳಿಕ ಇಕಾರ ಬರುತ್ತದೆ: ನಾರು- ನಾತಿತು (ನಾ-ತಿ-ತು).

(ಗ) ಎರಡನೇ ಬರಿಗೆಕಂತೆಯಲ್ಲಿ ಲ್ ಬಂದಿರುವ 10 ಪದಗಳಲ್ಲಿ ನೇಲು ಮತ್ತು ಸೋಲು ಎಂಬವು ಮಾತ್ರ ಹೊರಪಡಿಕೆಗಳು: ಅವುಗಳ ಎರಡನೇ ಬರಿಗೆಕಂತೆ ಹಿಂಬೊತ್ತಿನ ಒಟ್ಟು ಸೇರಿದಾಗ ಬಿದ್ದುಹೋಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಆ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಅವುಗಳ ಬಳಿಕ ತ್ ರೂಪ ಇದೆ: ಸೋಲು-ಸೋತ (ಸೋ-ತ್-ಅ); ತು ಗುರುತಿನ ಒಟ್ಟು ಸೇರಿದಾಗ ಅದು ತಿ ಎಂದಾಗುತ್ತದೆ: ಸೋತಿತು (ಸೋ- ತಿ-ತು). ಈ ಗುಂಪಿಗೆ ಸೇರುವ ಉಳಿದ ಎಸಕಪದಗಳು 4.5.3ರ ಮಾರ್ಪಾಡು ಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತವೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಮಾಲು-ಮಾಲಿದ (ಮಾಲ್-ಇದ್-ಅ); ತೇಲು-ತೇಲಿತು (ತೇಲ್-ಇ-ತು) ಎಂಬವುಗಳನ್ನು ಎತ್ತುಗೆಯಾಗಿ ಕೊಡ ಬಹುದು.

(ಜ) ಎರಡನೇ ಬರಿಗೆಕಂತೆಯಲ್ಲಿ ಳ್ ಬಂದಿರುವ 15 ಎಸಕಪದಗಳಲ್ಲಿ ಏಳು, ಕೀಳು, ಬೀಳು ಮತ್ತು ಹೂಳು ಎಂಬವು ಹೊರಪಡಿಕೆಗಳು; ಹಿಂಬೊತ್ತಿನ ಒಟ್ಟು ಸೇರಿದಾಗ, ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಏಳು ಮತ್ತು ಬೀಳು ಎಂಬವು ಎದ್ ಮತ್ತು ಬಿದ್ ಎಂದಾಗುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಬಳಿಕ ಹಿಂಬೊತ್ತಿನ ಒಟ್ಟಿಗೆ ದ್ ರೂಪ ಇದೆ: ಏಳು-ಎದ್ದ (ಎದ್-ದ್-ಅ); ಕೀಳು ಮತ್ತು ಹೂಳು ಎಂಬವು ಕಿತ್ ಮತ್ತು ಹೂ ಎಂದಾಗುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಬಳಿಕ ಹಿಂಬೊತ್ತಿನ ಒಟ್ಟಿಗೆ ತ್ ರೂಪ ಇದೆ: ಕೀಳು-ಕಿತ್ತ (ಕಿತ್-ತ್-ಅ); ಹೂಳು- ಹೂತ (ಹೂ-ತ್-ಅ).

ಇದಲ್ಲದೆ, ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ತು ಗುರುತಿನ ಒಟ್ಟು ಬಂದಾಗ, ಹಿಂಬೊತ್ತಿನ ಒಟ್ಟು ಇಕಾರವೊಂದನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ: ಏಳು-ಎದ್ದಿತು (ಎದ್-ದಿ-ತು); ಕೀಳು-

¥ÀzÀgÀÆ¥ÀUÀ¼À ElÖ¼À / 285 ಕಿತ್ತಿತು (ಕಿತ್-ತಿ-ತು); ಆದರೆ, ಬೀಳು ಪದಕ್ಕೆ ಬಿತ್ತು ಎಂಬ ರೂಪವಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ ಬಿದ್ ಎಂಬುದು ಬಿ ಎಂಬುದಾಗಿ ಬದಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಬಳಿಕ ಹಿಂಬೊತ್ತಿನ ಒಟ್ಟು ತ್ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಂದಿದೆ: ಬಿತ್ತು (ಬಿ-ತ್-ತು).

ಈ ಗುಂಪಿಗೆ ಸೇರಿದ ಉಳಿದ ಎಸಕಪದಗಳು ಮೇಲೆ 4.5.3ರಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳಿಗೆ ಒಳಪಡುತ್ತವೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಕೇಳು-ಕೇಳಿದ (ಸೀಳ್-ಇ-ತು) ಎಂಬವುಗಳನ್ನು (ಕೇಳ್-ಇದ್-ಅ); ಸೀಳು-ಸೀಳಿತು ಎತ್ತುಗೆಯಾಗಿ ಕೊಡಬಹುದು.

(4) ಮೂರು ಬರಿಗೆಕಂತೆಗಳಿರುವ ಪದಗಳು: ಮೂರು ಬರಿಗೆಕಂತೆಗಳಿರುವ ಉರುಳು, ಕನಲು, ಕೆದಕು, ಗುಡುಗು ಮೊದಲಾದ 290 ಎಸಕಪದಗಳು ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಒತ್ತುಬರಿಗೆ ಗಳಾಗಲಿ, ಉದ್ದ ತೆರೆಯುಲಿಗಳಾಗಲಿ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಇದಕ್ಕೆ ಹೊರಪಡಿಕೆಯಾಗಿ, ಆಸರು ಮತ್ತು ಬೇಸರು ಎಂಬ ಎರಡು ಎಸಕಪದಗಳಲ್ಲಿ ಉದ್ದ ತೆರೆಯುಲಿ ಬಂದಿದೆ, ಮತ್ತು ತೆಪ್ಪರು ಎಂಬ ಒಂದು ಎಸಕಪದದಲ್ಲಿ ಒತ್ತುಬರಿಗೆ ಬಂದಿದೆ. ಈ ಎಸಕಪದಗಳಲ್ಲಿ ಬೆವರು ಮತ್ತು ಹೊರಡು ಎಂಬ ಎರಡು ಪದಗಳು, ಉದ್ದ ತೆರೆಯುಲಿಯಿರುವ ಆಸರು ಮತ್ತು ಬೇಸರು ಎಂಬ ಪದಗಳು, ಮತ್ತು ಒತ್ತುಬರಿಗೆಯಿರುವ ತೆಪ್ಪರು ಎಂಬ ಪದ ಎಂಬುದಾಗಿ ಒಟ್ಟು ಅಯ್ದು ಪದಗಳು ಮಾತ್ರ ಮೇಲೆ 4.5.3ರಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳಿಗೆ ಹೊರಪಡಿಕೆ ಗಳಾಗಿವೆ. ಉಳಿದ ಪದಗಳು ಹೊರಪಡಿಕೆಗಳಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸಿಕೊಡಲು ಕೆಲವು ಎತ್ತುಗೆಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ:

ಅರಚು-ಅರಚಿದ (ಅರಚ್-ಇದ್-ಅ) ಉಡುಗು-ಉಡುಗಿತು (ಉಡುಗ್-ಇ-ತು) ಕನಲು-ಕನಲಿದ (ಕನಲ್-ಇದ್-ಅ) ಕಳಚು-ಕಳಚಿತು (ಕಳಚ್-ಇ-ತು) ತಿರುಗು-ತಿರುಗಿದ (ತಿರುಗ್-ಇದ್-ಅ) ತಿರುಗು-ತಿರುಗಿತು (ತಿರುಗ್-ಇ-ತು) ಬೆದರು-ಬೆದರಿದ (ಬೆದರ್-ಇದ್-ಅ) ಬಳುಕು-ಬಳುಕಿತು (ಬಳುಕ್-ಇ-ತು) ಸಲಹು-ಸಲಹಿದ (ಸಲಹ್-ಇದ್-ಅ) ಹೊರಳು-ಹೊರಳಿತು (ಹೊರಳ್-ಇ-ತು) ಬೆಗಡು-ಬೆಗಡಿದ (ಬೆಗಡ್-ಇದ್-ಅ) ತಲಪು-ತಲಪಿತು (ತಲಪ್-ಇ-ತು) ಎಡವು-ಎಡವಿದ (ಎಡವ್-ಇದ್-ಅ) ಕರಟು-ಕರಟಿತು (ಕರಟ್-ಇ-ತು)

ಕೊಟ್ಟಿರುವ

4.5.3gÀ°è

ಹೊರಪಡಿಕೆಗಳಾಗಿರುವ ಬೆವರು, ಹೊರಡು, ಆಸರು, ಬೇಸರು ಮತ್ತು ತೆಪ್ಪರು ಎಂಬ ಪದಗಳಿಗೆ ಹಿಂಬೊತ್ತಿನ ಒಟ್ಟು ಸೇರಿದಾಗ, ಅವುಗಳ ಮೂರನೇ ಬರಿಗೆಕಂತೆ ಬಿದ್ದು ಹೋಗುತ್ತದೆ; ಇದಲ್ಲದೆ, ಹಿಂಬೊತ್ತಿನ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಬೆವರು ಎಂಬುದರ

ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳಿಗೆ

286 / ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ

ಬಳಿಕ ತ್ ರೂಪ, ಹೊರಡು ಎಂಬುದರ ಬಳಿಕ ಟ್ ರೂಪ, ಮತ್ತು ಉಳಿದ ಮೂರು ಎಸಕಪದಗಳ ಬಳಿಕ ತ್್ತ ರೂಪ ಸಿಗುತ್ತದೆ:

ಬೇಸರು-ಬೇಸತ್ತ (ಬೇಸ-ತ್್ತ-ಅ) ಹೊರಡು-ಹೊರಟರು (ಹೊರ-ಟ್-ಅರು) ಆಸರು-ಆಸತ್ತೆ (ಆಸ-ತ್್ತ-ಎ) ತೆಪ್ಪರು-ತೆಪ್ಪತ್ತೆ (ತೆಪ್ಪ-ತ್್ತ-ಎ)

ಬೆವರು-ಬೆವತ (ಬೆವ-ತ್-ಅ)

ಇದಲ್ಲದೆ, ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ತು ಗುರುತಿನ ಒಟ್ಟು ಬಂದಾಗ, ಹಿಂಬೊತ್ತಿನ ತ್, ತ್್ತ ಇಲ್ಲವೇ ಟ್ ರೂಪಗಳ ಬಳಿಕ ಇಕಾರವೊಂದು ಸೇರುತ್ತದೆ: ಹೊರಟಿತು (ಹೊರ-ಟಿ-ತು) ಬೇಸತ್ತಿತು (ಬೇಸ-ತ್ತಿ-ತು).

(2) ಇಕಾರ ಮತ್ತು ಎಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಎಸಕಪದಗಳು
ಇಕಾರ ಮತ್ತು ಎಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಎಸಕಪದಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬರಿಗೆ ಕಂತೆಗಳು ಮಾತ್ರ ಬರುತ್ತವೆ; ಇದಲ್ಲದೆ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಒತ್ತುಬರಿಗೆಯಾಗಲಿ, ಉದ್ದ ತೆರೆಯುಲಿಯಾಗಲಿ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಇಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ 120 ಎಸಕಪದಗಳು, ಮತ್ತು ಎಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ 115 ಎಸಕಪದಗಳು ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿವೆ.

ಮೇಲೆ 4.5.3ರಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಿದ ಹಾಗೆ, ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪದಗಳಿಗೂ ಹಿಂಬೊತ್ತಿನ ಇದ್ ಒಟ್ಟು ಸೇರಿದಾಗ, ಅವುಗಳ ಕೊನೆಯ ತೆರೆಯುಲಿ ಉಳಿಯು ತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಇದ್ ಒಟ್ಟಿನ ಇಕಾರ ಬಿದ್ದುಹೋಗುತ್ತದೆ (ಕುಡಿ-ಇದ್- ಅ>ಕುಡಿ-ದ್-ಅ; ಬರೆ-ಇದ್-ಅ>ಬರೆ-ದ್-ಅ; ಎಸಕದ ಪಾಂಗನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ತು ಒಟ್ಟು ಬಂದಾಗ ಮಾತ್ರ, ಎಸಕಪದದ ಬಳಿಕ ಯಕಾರ ಸೇರು ತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಇದ್ ಒಟ್ಟಿನ ಇಕಾರ ಉಳಿದು, ದಕಾರ ಬಿದ್ದುಹೋಗುತ್ತದೆ (ಕುಡಿ-ಇದ್-ತು>ಕುಡಿಯ್-ಇ-ತು; ಬರೆ-ಇದ್-ತು>ಬರೆಯ್-ಇ-ತು).

ಇಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಅರಿ, ಅವಿ, ಕರಿ, ಕಲಿ, ಕಳಿ, ಕುರಿ, ಚಿಗಿ, ಬಲಿ, ಮತ್ತು ಹುಳಿ ಎಂಬ ಒಂಬತ್ತು ಎಸಕಪದಗಳು, ಮತ್ತು ಎಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆ ಗೊಳ್ಳುವ ಒರೆ, ಕಲೆ, ಕೊಳೆ, ಚಳೆ, ದೊರೆ, ನೆರೆ, ಬೆರೆ, ಮರೆ, ಮಲೆ ಮತ್ತು ಮೊಳೆ ಎಂಬ ಹತ್ತು ಎಸಕಪದಗಳು ಇದಕ್ಕೆ ಹೊರಪಡಿಕೆಗಳಾಗಿವೆ: ಅವುಗಳ ಬಳಿಕ ಹಿಂಬೊತ್ತಿನ ಒಟ್ಟು ತ್ ರೂಪವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ (ಕಲಿತ> ಕಲಿ-ತ್-ಅ; ಮರೆತ>ಮರೆ-ತ್-ಅ).

ಅದರೆ, ತು ಗುರುತಿನ ಒಟ್ಟು ಬಂದಿರುವಲ್ಲಿ, ಈ ಎಸಕಪದಗಳಿಗೂ ಬೇರೆ ಇಕಾರ ಮತ್ತು ಎಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಎಸಕಪದಗಳ ಹಾಗೆ, ಯಕಾರ ಸೇರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಬಳಿಕ ಇದ್ ಒಟ್ಟಿನ ಇಕಾರ ಉಳಿದು, ದಕಾರ ಬಿದ್ದು

¥ÀzÀgÀÆ¥ÀUÀ¼À ElÖ¼À / 287 ಹೋಗುತ್ತದೆ (ಕಲಿಯಿತು>ಕಲಿಯ್-ಇ-ತು; ಮರೆಯಿತು>ಮರೆಯ್-ಇ- vÀÄ).

ಇಕಾರ ಮತ್ತು ಎಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಈ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಎಸಕಪದ ಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು; ಇಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಕಳಿ, ಕುರಿ ಮತ್ತು ಚಿಗಿ ಪದಗಳಿಗೆ, ಮತ್ತು ಎಕಾರ ದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಒರೆ, ನೆರೆ, ಬೆರೆ, ಮತ್ತು ಮಲೆ ಪದಗಳಿಗೆ ಎರಡೆರಡು ಹುರುಳುಗಳಿದ್ದು, ಒಂದು ಹುರುಳಿನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಅವು ಮೇಲಿನ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳಿಗೆ ಹೊರಪಡಿಕೆಗಳಾಗಿವೆ. ಹಿಂಬೊತ್ತಿನ ದಕಾರ ತಕಾರವಾಗುವ ಈ ಮಾರ್ಪಾಡನ್ನು ಮೇಲಿನ ಎಲ್ಲಾ ಎಸಕಪದಗಳನ್ನೂ ಕೊನೆರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಿ ತೋರಿಸಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲವಾದ ಕಾರಣ, ಕೆಲವಕ್ಕೆ ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪದ ಇಲ್ಲವೇ ಪರಿಚೆ ರೂಪದ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಕೊಡಲಾಗಿದೆ:

(1) ಇಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಎಸಕಪದಗಳು:

EjzÀ ಸವಿದ ನಲಿದ

Ej ¸À« £À° ಕಳಿದ ಬಣ್ಣ ಕುರಿದು ಬಿದ್ದ aVzÀ fAPÉ ಸುಲಿದ ಹಣ್ಣು ಉಳಿದ ಹಣ್ಣು

C¯É PÀgÉ ಮಲೆದವನು ಕರೆದ ಹಸು ಒರೆದ ಬರಹ ಬೆಳೆದ ಕಾಯಿ ತೊಳೆದ ಬಟ್ಟೆ ನೆರೆದ ಜನ ಬೆರೆದ ಬಣ್ಣಗಳು ಅಳೆದ ಅಕ್ಕಿ

CjvÀ C«vÀ PÀ°vÀ

Cj C« PÀ° ಕಳಿತ ಹಣ್ಣು ಕುರಿತು ಓದಿದ ಚಿಗಿತ ಮರ ಬಲಿತ ಕಾಯಿ ಹುಳಿತ ಹಣ್ಣು

PÀ¯É ಮರೆ ಮಲೆತವನು ದೊರೆತ ಹಸು ಒರೆತ ನೀರು ಕೊಳೆತ ಹಣ್ಣು ಚಳೆತ ನೀರು ನೆರೆತ ಗಡ್ಡ ಬೆರೆತ ಕಾಲು ಮೊಳೆತ ಕಾಳು

(2) ಎಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಎಸಕಪದಗಳು: ಅಲೆದರು
ಕರೆದರು

ಕಲೆತರು ಮರೆತರು

ಕದಿ ಎಂಬ ಎಸಕಪದವೂ ಮೇಲಿನ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳಿಗೆ ಹೊರಪಡಿಕೆ ಯಾಗಿದೆ; ಹಿಂಬೊತ್ತಿನ ಇದ್ ಒಟ್ಟು ಸೇರಿದಾಗ, ಅದರ ಕೊನೆಯ ಇಕಾರ ಬಿದ್ದುಹೋಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಇದ್ ಒಟ್ಟಿನ ಇಕಾರವೂ ಬಿದ್ದುಹೋಗುತ್ತದೆ:

288 / ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ

ಕದಿ-ಕದ್ದ (ಕದ್-ದ್-ಅ). ಈ ರೂಪದಲ್ಲಿ ತು ಗುರುತಿನ ಒಟ್ಟು ಬಂದಾಗ ಹಿಂಬೊತ್ತಿನ ದ್ ಒಟ್ಟು ದಿ ಎಂದಾಗುತ್ತದೆ: ಕದ್ದಿತು (ಕದ್-ದಿ-ತು). ಹಿಂಬೊತ್ತಿನ ಬಳಕೆಯನ್ನು ತುಂಬಾ ಅಡಕವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ,
(1) ಅದಕ್ಕೆ ಉಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಎಸಕಪದಗಳ ಬಳಿಕ ಇದ್ ರೂಪ ಇದೆ, ಮತ್ತು ಎಕಾರ-ಇಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಎಸಕಪದಗಳ ಬಳಿಕ ದ್ ರೂಪ ಇದೆ; ಅದರ ಬಳಿಕ ತು ಗುರುತಿನ ಒಟ್ಟು ಬಂದಿರುವಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಎರಡು ಕಡೆಗಳಲ್ಲೂ ಇ ರೂಪ ಇದೆ;

(2) ಹೊರಪಡಿಕೆಗಳಾಗಿ ಬಂದಿರುವ ಎಸಕಪದಗಳ ಬಳಿಕ, ಕ್, ಟ್, ತ್, ಪ್, ದ್, ಮತ್ತು ತ್್ತ ಎಂಬ ರೂಪಗಳಿದ್ದು, ಇಲ್ಲಿಯೂ ಅದರ ಬಳಿಕ ತು ಗುರುತಿನ ಒಟ್ಟು ಬಂದಿರುವಲ್ಲಿ ಕಿ, ಟಿ, ತಿ, ಪಿ, ದಿ, ಮತ್ತು ತ್ತಿ ರೂಪ ಇದೆ; ಇರು, ತರು ಮತ್ತು ಬರು ಪದಗಳ ಬಳಿಕ ಮಾತ್ರ, ಅದರ ಬಳಿಕ ತು ಒಟ್ಟು ಬಂದಿರುವಲ್ಲಿ ಸೊನ್ನೆ ರೂಪ ಇದೆ.

4.5.5 ಈಪೆÇತ್ತಿನ ರೂಪಗಳು
ಕನ್ನಡದ ಎಸಕಪದಗಳಿಗೆಲ್ಲ ಮೇಲೆ ವಿವರಿಸಿದ ಹಾಗೆ, ಹಿಂಬೊತ್ತಿನ ರೂಪ ಮತ್ತು ಮುಂಬೊತ್ತಿನ ರೂಪ ಎಂಬುದಾಗಿ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಹೊತ್ತಿನ ರೂಪ ಗಳು ಮಾತ್ರ ಇವೆ; ಆದರೆ, ಇರು ಎಂಬ ಒಂದು ಎಸಕಪದಕ್ಕ್ರೆ, ಈ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಹೊತ್ತಿನ ರೂಪಗಳು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಈಪೆÇತ್ತಿನ ರೂಪವೆಂಬ ಮೂರನೆಯದೊಂದು ರೂಪವೂ ಇದೆ:

ಇರು ಎಸಕಪದದ ಹೊತ್ತಿನ ರೂಪಗಳು

ಮುಂಬೊತ್ತಿನ ರೂಪ:
ಹಿಂಬೊತ್ತಿನ ರೂಪ:
ಈಪೆÇತ್ತಿನ ರೂಪ:

ಇರುತ್ತಾನೆ EzÀÝ ಇದ್ದಾನೆ

ಈ ಎಸಕಪದದ ಮುಂಬೊತ್ತಿನ ಮತ್ತು ಹಿಂಬೊತ್ತಿನ ರೂಪಗಳನ್ನು ಉಂಟು ಮಾಡುವ ಬಗೆ ಹೇಗೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಮೇಲೆಯೇ ನೋಡಿರುವೆವು; ಅದರ ಈಪೆÇತ್ತಿನ ರೂಪವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಇರು ಎಸಕಪದದ ಇದ್ ರೂಪಕ್ಕೆ `ಇರುವಿಕೆಯು ಸೊಲ್ಲನ್ನು ಆಡುತ್ತಿರುವ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಇದೆ’ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಈಪೆÇತ್ತಿನ ದ್ ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಬೇಕು, ಮತ್ತು ಅದರ ಬಳಿಕ ಗುರುತಿನ ಒಟ್ಟುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಸೇರಿಸಬೇಕು: ಇದ್ದಾನೆ (ಇದ್-ದ್-ಆನೆ), ಇದ್ದಾರೆ (ಇದ್-ದ್-ಆರೆ).

¥ÀzÀgÀÆ¥ÀUÀ¼À ElÖ¼À / 289 ಎ ಮತ್ತು ವೆ ಗುರುತಿನ ಒಟ್ಟುಗಳು ಬಂದಾಗ, ಈಪೆÇತ್ತಿನ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸೊನ್ನೆ ರೂಪ ಇದೆ: ಇದೆ (ಇದ್-ಎ); ಇದಲ್ಲದೆ, ವೆ ಒಟ್ಟಿನ ಮೊದಲು ಇರು ಎಸಕ ಪದಕ್ಕೆ ಇ ರೂಪ ಇದೆ: ಇವೆ (ಇ-ವೆ).

4.5.6 ಕೊರೆಪದಗಳು
ಬಲ್್ಲ, ಆರ್ ಮತ್ತು ಒಲ್್ಲ ಎಂಬ ಮೂರು ಎಸಕಬೇರುಗಳು ನೇರವಾಗಿ ಗುರುತಿನ ಒಟ್ಟುಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಕೊನೆರೂಪಗಳಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತವೆ (4.5.7 ನೋಡಿ); ಇವನ್ನು ಕೊರೆಪದಗಳೆಂದು ಕರೆಯಬಹುದು; ಯಾಕೆಂದರೆ, ಇವು ಬೇರೆ ಎಸಕಪದಗಳ ಹಾಗೆ ಹೊತ್ತಿನ ಒಟ್ಟುಗಳೊಂದಿಗೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ.

ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಆರ್ ಮತ್ತು ಒಲ್್ಲ ಎಂಬ ಎರಡು ಎಸಕಬೇರುಗಳು ಗುರುತಿನ ಒಟ್ಟುಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಅಲ್ಲಗಳೆಯುವ ಹುರುಳನ್ನು ಕೊಡುತ್ತವೆ; ಇದಲ್ಲದೆ, ಅವನ್ನು ಬೇರೆ ಎಸಕಪದಗಳ ಮುಂಬೊತ್ತಿನ ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪದ ಬಳಿಕ ಮಾತ್ರವೇ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ (ಮಾಡಲಾರೆ, ಹೋಗಲಾರಳು; ಮಾಡ ಲೊಲ್ಲೆವು, ಹೋಗಲೊಲ್ಲರು). ಬಲ್್ಲ ಬೇರಿನ ರೂಪಗಳು ಮಾತ್ರ ಬೇರೆ ಯಾಗಿಯೂ ಬಳಕೆಯಾಗಬಲ್ಲುವು (ನಾನು ಬಲ್ಲೆ; ಹೋಗಬಲ್ಲೆ, ಮಾಡ ಬಲ್ಲೆವು)

ಅಲ್ಲ, ಇಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಸಲ್ಲ ಎಂಬ ಬೇರೆ ಮೂರು ಕೊನೆರೂಪಗಳೂ ಬಳಕೆ ಯಲ್ಲಿದ್ದು, ಅವನ್ನು ಅಲ್, ಇಲ್ ಮತ್ತು ಸಲ್ ಎಂಬ ಎಸಕಬೇರುಗಳಿಗೆ ಅಲ್ಲ ಗಳೆಯುವ ಅ ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಪಡೆಯಬಹುದು. ಇವನ್ನೂ ಕೊರೆಪದಗಳೆಂದು ಕರೆಯಬಹುದು; ಯಾಕೆಂದರೆ, ಈ ಬೇರುಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೊತ್ತಿನ ಒಟ್ಟುಗಳಾಗಲಿ, ಗುರುತಿನ ಒಟ್ಟುಗಳಾಗಲಿ ಬರುವುದಿಲ್ಲ.

4.5.7 ಗುರುತಿನ ಒಟ್ಟುಗಳು
ಎಸಕಪದಗಳ ಕೊನೆರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಹೊತ್ತಿನ ಒಟ್ಟನ್ನು ಬಳಸಿದ ಬಳಿಕ, ಸೊಲ್ಲಿ ನಲ್ಲಿ ಬರುವ ಆಗುಗ, ಮಾಡುಗ ಇಲ್ಲವೇ ಆಗಿಸುಗ ಪಾಂಗನ್ನು ಅಡಕವಾಗಿ ಗುರುತಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಒಂಬತ್ತು ಒಟ್ಟುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವು ದಾದರೂ ಒಂದನ್ನು ಬಳಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

DqÀÄUÀ ಕೇಳುಗ ಹೆರತು:

ಗಂಡುಗುರ್ತ

NgÉtÂPÉ
K£É E D£É

ಹಲವೆಣಿಕೆ KªÉ Fj DgÉ

290 / ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ

ಹೆಣ್ಣುಗುರ್ತ
ಉಳಿಕೆಗುರ್ತ

D¼É CzÉ

,, CªÉ

ಈ ಒಟ್ಟುಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಕೊಡು ಎಸಕಪದದ

ಮುಂಬೊತ್ತಿನ ಪದರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು:

DqÀÄUÀ ಕೇಳುಗ ಹೆರತು:

ಗಂಡುಗುರ್ತ
ಹೆಣ್ಣುಗುರ್ತ
ಉಳಿಕೆಗುರ್ತ

NgÉtÂPÉ
ಕೊಡುತ್ತೇನೆ ಕೊಡುತ್ತಿ
ಕೊಡುತ್ತಾನೆ ಕೊಡುತ್ತಾಳೆ ಕೊಡುತ್ತದೆ

ಹಲವೆಣಿಕೆ ಕೊಡುತ್ತೇವೆ ಕೊಡುತ್ತೀರಿ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ ,, ಕೊಡುತ್ತವೆ

ಈ ಒಟ್ಟುಗಳ ಮೊದಲು ಮುಂಬೊತ್ತನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಒಟ್ಟಿನ ಬದಲು ಹಿಂಬೊತ್ತನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಒಟ್ಟು ಬಂದಿದೆಯಾದರೆ, ಅವಕ್ಕೆ ತುಸು ಬೇರಾಗಿರುವ ರೂಪ ಇದೆ; ಮುಕ್ಯವಾಗಿ ಅವುಗಳಲ್ಲಿರುವ ಉದ್ದ ತೆರೆಯುಲಿ ಗಿಡ್ಡವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಕೊಡು ಎಸಕಪದದ ಪದರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣ ಬಹುದು:

DqÀÄUÀ ಕೇಳುಗ ಹೆರತು:

ಗಂಡುಗುರ್ತ
ಹೆಣ್ಣುಗುರ್ತ
ಉಳಿಕೆಗುರ್ತ

NgÉtÂPÉ
ಕೊಟ್ಟೆ PÉÆnÖ PÉÆlÖ ಕೊಟ್ಟಳು
ಕೊಟ್ಟಿತು

ಹಲವೆಣಿಕೆ ಕೊಟ್ಟೆವು PÉÆnÖj ಕೊಟ್ಟರು ,, ಕೊಟ್ಟುವು

ಹಿಂಬೊತ್ತಿನ ಈ ಪದರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಗುರುತಿನ ಒಟ್ಟುಗಳಿಗೆ ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರು

ವಂತಹ ರೂಪಗಳಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು:

DqÀÄUÀ ಕೇಳುಗ ಹೆರತು:

ಗಂಡುಗುರ್ತ
ಹೆಣ್ಣುಗುರ್ತ
ಉಳಿಕೆಗುರ್ತ

NgÉtÂPÉ
J E C C¼ÀÄ vÀÄ

ಹಲವೆಣಿಕೆ JªÀÅ Ej CgÀÄ ,, GªÀÅ

¥ÀzÀgÀÆ¥ÀUÀ¼À ElÖ¼À / 291 ಇರು ಎಂಬ ಒಂದು ಎಸಕಪದಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ, ಮುಂಬೊತ್ತಿನ ಮತ್ತು ಹಿಂಬೊತ್ತಿನ ರೂಪಗಳು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಈಪೆÇತ್ತಿನ ರೂಪಗಳೂ ಇವೆ ಎಂಬು ದನ್ನು ಮೇಲೆ (4.5.5)ರಲ್ಲಿ ನೋಡಿರುವೆವು; ಅದರ ಈಪೆÇತ್ತಿನ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಗುರುತಿನ ಒಟ್ಟುಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚುಕಡಿಮೆ ಮುಂಬೊತ್ತಿನ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುವ ರೂಪಗಳೇ ಇವೆ; ಆದರೆ, ಅದೆ ಮತ್ತು ಅವೆ ಒಟ್ಟುಗಳು ಎ ಮತ್ತು ವೆ ಎಂಬ ರೂಪದಲ್ಲೂ, ಇ ಒಟ್ಟು ಈಯೆ ಎಂಬ ರೂಪದಲ್ಲೂ ಬರುತ್ತವೆ:

DqÀÄUÀ ಕೇಳುಗ ಹೆರತು:

ಗಂಡುಗುರ್ತ
ಹೆಣ್ಣುಗುರ್ತ
ಉಳಿಕೆಗುರ್ತ

NgÉtÂPÉ
ಇದ್ದೇನೆ
ಇದ್ದೀಯೆ
ಇದ್ದಾನೆ
ಇದ್ದಾಳೆ
EzÉ

ಹಲವೆಣಿಕೆ ಇದ್ದೇವೆ E¢ÝÃj EzÁÝgÉ ,, EªÉ

ಇದಲ್ಲದೆ, ಹೊತ್ತಿನ ಒಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸದೆ ನೇರವಾಗಿ ಗುರುತಿನ ಒಟ್ಟು ಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಸೇರಿಸಿ ಕೊನೆರೂಪಗಳಾಗಿ ಬಳಸುವ ಬಲ್್ಲ, ಆರ್, ಮತ್ತು ಒಲ್್ಲ ಎಂಬ ಮೂರು ಎಸಕಬೇರುಗಳಿವೆಯೆಂಬುದನ್ನು ಮೇಲೆ 4.5.6ರಲ್ಲಿ ನೋಡಿರುವೆವು; ಈ ಬೇರುಗಳ ಬಳಿಕ ಗುರುತಿನ ಒಟ್ಟುಗಳಿಗೆ ಹಿಂಬೊತ್ತನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಒಟ್ಟಿನ ಬಳಿಕ ಬರುವ ರೂಪಗಳೇ ಇವೆ.

ಆದರೆ, ಇ ಮತ್ತು ತು ಒಟ್ಟುಗಳಿಗೆ ಇವುಗಳ ಬಳಿಕ ಎ ಮತ್ತು ಉದು ಎಂಬ ರೂಪಗಳಿವೆ; ಇದಲ್ಲದೆ, ಒಲ್್ಲ ಮತ್ತು ಆರ್ ಬೇರುಗಳ ಬಳಿಕ ಉದು ಮತ್ತು ಉವು ಒಟ್ಟುಗಳ ಉಕಾರ ಅಕಾರವಾಗುತ್ತದೆ; (ಈ ಅಕಾರವನ್ನು ಅಲ್ಲಗಳೆಯುವ ಒಟ್ಟೆಂದೂ ತಿಳಿಯಲು ಬರುತ್ತದೆ):

ಗಂಡುಗುರ್ತ
ಹೆಣ್ಣುಗುರ್ತ
ಉಳಿಕೆಗುರ್ತ

DqÀÄUÀ ಕೇಳುಗ ಹೆರತು:

DqÀÄUÀ ಕೇಳುಗ

NgÉtÂPÉ
ಬಲ್ಲೆ ಬಲ್ಲೆ §®è ಬಲ್ಲಳು
ಬಲ್ಲುದು

ಹಲವೆಣಿಕೆ ಬಲ್ಲೆವು §°èj ಬಲ್ಲರು ,, ಬಲ್ಲುವು

NgÉtÂPÉ
(ಬರಲ್)ಆರೆ (ಬರಲ್)ಆರೆ

ಹಲವೆಣಿಕೆ (ಬರಲ್)ಆರೆವು (ಬರಲ್)ಆರಿರಿ

292 / ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ

ಹೆರತು:

ಗಂಡುಗುರ್ತ
ಹೆಣ್ಣುಗುರ್ತ
ಉಳಿಕೆಗುರ್ತ

(ಬರಲ್)ಆರ (ಬರಲ್)ಆರಳು (ಬರಲ್)ಆರದು

(ಬರಲ್)ಆರರು ,, (ಬರಲ್)ಆರವು

DqÀÄUÀ ಕೇಳುಗ ಹೆರತು:

ಗಂಡುಗುರ್ತ
ಹೆಣ್ಣುಗುರ್ತ
ಉಳಿಕೆಗುರ್ತ

NgÉtÂPÉ
(ಬರಲ್)ಒಲ್ಲೆ (ಬರಲ್)ಒಲ್ಲೆ (ಬರಲ್)ಒಲ್ಲ (ಬರಲ್)ಒಲ್ಲಳು (ಬರಲ್)ಒಲ್ಲದು

ಹಲವೆಣಿಕೆ (ಬರಲ್)ಒಲ್ಲೆವು (ಬರಲ್)ಒಲ್ಲಿರಿ (ಬರಲ್)ಒಲ್ಲರು ,, (ಬರಲ್)ಒಲ್ಲವು

4.6 ಕೊನೆರೂಪಗಳ ಇಟ್ಟಳ: ಅರಿಕೆರೂಪಗಳು ಅರಿಕೆರೂಪಗಳನ್ನು ಅರಿಕೆಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಅಪ್ಪಣೆ ಕೊಡುವುದು, ಒಪ್ಪಿಗೆ ತಿಳಿಸುವುದು, ಒಪ್ಪಿಗೆ ಪಡೆಯುವುದು, ಕೊಡುಗೆ ತಿಳಿಸುವುದು ಮೊದ ಲಾದ ಬೇರೆ ಮಾತಿನ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ರೂಪಗಳು ಸೊಲ್ಲಿನ ಮಾಡುಗರಲ್ಲಿ ಆಡುಗ, ಕೇಳುಗ ಮತ್ತು ಹೊರತು ಎಂಬ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದು, ಅವುಗಳನ್ನವಲಂಬಿಸಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಹುರುಳುಗಳನ್ನು ಕೊಡ ಬಲ್ಲುವು.

4.6.1 ಆಡುಗ, ಕೇಳುಗ ಮತ್ತು ಹೆರತು ರೂಪಗಳು
ಸೊಲ್ಲಿನ ಮಾಡುಗನು ಆಡುಗನಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಓರೆಣಿಕೆಯ ಅಲಿ ಮತ್ತು ಹಲ ವೆಣಿಕೆಯ ಓಣ ಎಂಬ ಎರಡು ಒಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಇವನ್ನು ನೇರ ವಾಗಿ ಎಸಕಪದಗಳಿಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ (ಹೋಗಲಿ, ಹೋಗೋಣ; ಕೊಡಲಿ, ಕೊಡೋಣ). ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಓರೆಣಿಕೆಯ ರೂಪಗಳನ್ನು ಮುಕ್ಯವಾಗಿ ಕೇಳುಗನಿಂದ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಪಡೆಯುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಅದರ ಬಳಿಕ ಕೇಳ್ವಿಯ ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ (ನಾನು ಬರಲಾ?).

ಸೊಲ್ಲಿನ ಮಾಡುಗನು ಕೇಳುಗನಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಹಲವೆಣಿಕೆಯ ಇ ಇಲ್ಲವೇ ಇರಿ ಎಂಬ ಒಟ್ಟು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದು, ಅದನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಎಸಕಪದಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಲಾಗು ತ್ತದೆ (ಹೋಗಿ; ಕೊಡಿ, ನಿಲ್ಲಿರಿ, ನೋಡಿರಿ); ಆದರೆ, ಓರೆಣಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಎಸಕಪದವನ್ನು ಅದಕ್ಕೆ ಯಾವ ಒಟ್ಟನ್ನೂ ಸೇರಿಸದೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ (ಹೋಗು, ಕೊಡು).

ಸೊಲ್ಲಿನ ಮಾಡುಗನು ಹೆರತಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಅಲಿ ಎಂಬ ಒಟ್ಟನ್ನೇ ಬಳಸ ಲಾಗುತ್ತದೆ (ಅವನು ಬರಲಿ); ಆದರೆ, ಈ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಅದು ಎಣಿಕೆಯ

¥ÀzÀgÀÆ¥ÀUÀ¼À ElÖ¼À / 293 ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನಾಗಲಿ (ಮೂವರು ಬರಲಿ), ಇಲ್ಲವೇ ಗುರ್ತದ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನಾಗಲಿ ತೋರಿಸುವುದಿಲ್ಲ (ಅವಳು ಬರಲಿ). ಮುಕ್ಯವಾಗಿ ಆಡುಗನ ಒಪ್ಪಿಗೆಯನ್ನು ಇಲ್ಲವೇ ಬಯಕೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಈ ಎಸಕರೂಪವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗು vÀÛzÉ.

4.6.2 ಸೇರಿಕೆಯ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು ಹಲವೆಣಿಕೆಯ ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಾಗ, ಇಲ್ಲವೇ ಓರೆಣಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದಾಗ, ಕೆಲವು ಎಸಕಪದಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ: ಕೊಳ್ಳು, ತರು ಮತ್ತು ಬರು ಪದಗಳಿಗೆ ಓರೆಣಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕೋ, ತಾ ಮತ್ತು ಬಾ ಎಂಬ ರೂಪಗಳಿವೆ: (ತೆಗೆದುಕೋ, ತಾ, ಬಾ), ಮತ್ತು ಹಲವೆಣಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತರು ಮತ್ತು ಬರು ಪದಗಳಿಗೆ ತನ್್ನ ಮತ್ತು ಬನ್್ನ ಎಂಬ ರೂಪಗಳಿವೆ (ತನ್ನಿ (ತನ್್ನ+ಇ), ಬನ್ನಿ, ತನ್ನಿರಿ).

ಇದಲ್ಲದೆ, ಮೇಲೆ 4.1.1ರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದ (1, 2) ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳೂ ಇಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತವೆ: (1) ಈ ಮೂರು ಒಟ್ಟುಗಳು ಸೇರಿದಾಗಲೂ ಉಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಎಸಕಪದಗಳ ಕೊನೆಯ ಉಕಾರ ಬಿದ್ದುಹೋಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು (2) ಇಕಾರ ಇಲ್ಲವೇ ಎಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಎಸಕಪದಗಳ ಬಳಿಕ ಯಕಾರವೊಂದು ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ:

(1) ಎಸಕಪದದ ಕೊನೆಯ ಉಕಾರ ಬಿದ್ದುಹೋಗುವುದು: PÀlÖ° ಕಟ್ಟು+ಅಲಿ ಕೊಡು+ಓಣ ಕೊಡೋಣ ಅಡಗು+ಇರಿ ಅಡಗಿರಿ
ಸಾಯು+ಅಲಿ ಸಾಯಲಿ

ತಿನ್ನು+ಅಲಿ vÀgÀÄ+Nt
NqÀÄ+Ej
ಹೋಗು+ಅಲಿ

ತಿನ್ನಲಿ ತರೋಣ Nrj ಹೋಗಲಿ

(2) ಯಕಾರ ಬಂದು ಸೇರುವುದು: PÀÄr+C° »r+Nt ಮುರಿ+ಇರಿ ¹r+C°

ಕುಡಿಯಲಿ
ಹಿಡಿಯೋಣ ಮುರಿಯಿರಿ
ಸಿಡಿಯಲಿ

§gÉ+C°
PÀgÉ+Nt
ನೆನೆ+ಇರಿ
ದೊರೆ+ಅಲಿ

ಬರೆಯಲಿ ಕರೆಯೋಣ ನೆನೆಯಿರಿ ದೊರೆಯಲಿ

4.6.3 ಕೊರೆಪದಗಳು ಬೇಕು, ಬೇಡ, ಸಾಕು, ಕೂಡದು ಮತ್ತು ಬಹುದು ಎಂಬ ಅಯ್ದು ಕೊನೆ ರೂಪಗಳೂ ಅರಿಕೆಪದಗಳಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ಆದರೆ, ಇವು ಕೊರೆರೂಪ

294 / ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ

ಗಳು; ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗಿರುವ ಒಟ್ಟುಗಳು ಬೇರೆ ಅರಿಕೆರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಬರುವುದಿಲ್ಲ.

ಬೇಕು ಮತ್ತು ಸಾಕು ಪದರೂಪಗಳನ್ನು ಬೇಡು ಮತ್ತು ಸಾಲು ಎಸಕ ಪದಗಳಿಂದ ಪಡೆಯಬಹುದು, ಮತ್ತು ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಕು ಒಟ್ಟು ಬಂದಿದೆ; ಬೇಡ ಮತ್ತು ಕೂಡದು ಎಂಬವುಗಳನ್ನು ಬೇಡು ಮತ್ತು ಕೂಡು ಎಸಕಪದಗಳಿಂದ ಪಡೆಯಬಹುದು, ಮತ್ತು ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಗಳೆಯುವ ಅ ಒಟ್ಟು ಬಂದಿದೆ; ಮತ್ತು, ಕೂಡದು ಹಾಗೂ ಬಹುದು ಎಂಬವುಗಳಲ್ಲಿ ದು ಗುರುತಿನ ಒಟ್ಟು ಬಂದಿದೆ (ಆದರೆ ಇದಕ್ಕೆ ಗುರುತಿನ ಹುರುಳಿಲ್ಲ).

ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುದು ಎಂಬುದು ಎಸಕಪದಗಳ ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪ ದೊಂದಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಬರಬಲ್ಲುದು (ಹೋಗಬಹುದು); ಈ ಕೊರೆಪದಗಳಿಗೆ ಅರಿಕೆಯ ಹುರುಳು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ತಿಳಿಸುವ ಹುರುಳೂ ಬರಬಲ್ಲುದೆಂಬುದನ್ನು ಮುಂದೆ ನೋಡಲಿರುವೆವು.

4.7 ನಡುರೂಪಗಳು ಪರಿಚೆರೂಪಗಳು, ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪಗಳು, ಬೇಡಿಕೆರೂಪ, ಮತ್ತು ಹೆಸರು ರೂಪಗಳು-1, 2 ಎಂಬುದಾಗಿ ಅಯ್ದು ಬಗೆಯ ನಡುರೂಪಗಳು ಕನ್ನಡದ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತವೆ.

ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಚೆರೂಪಗಳ ಮೂಲಕ ಸೊಲ್ಲನ್ನು ಒಂದು ಪದಕಂತೆಯ ಅಂಗವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲು ಬರುತ್ತದೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಮನೆಗೆ ಹೋದ ಜಾನಕಿ ಊಟ ಮಾಡಿದಳು ಎಂಬ ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಜಾನಕಿ ಮನೆಗೆ ಹೋದಳು ಎಂಬ ಸೊಲ್ಲನ್ನು ಮನೆಗೆ ಹೋದ ಜಾನಕಿ ಎಂಬ ಪದಕಂತೆಯ ಅಂಗವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲು ಹೋಗು ಎಸಕಪದದ ಪರಿಚೆರೂಪವೊಂದನ್ನು (ಹೋದ ಎಂಬು ದನ್ನು) ಬಳಸಲಾಗಿದೆ.

ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪಗಳ ಮೂಲಕ ಎರಡು (ಇಲ್ಲವೇ ಹೆಚ್ಚು) ಸೊಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಲು ಬರುತ್ತದೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಜಾನಕಿ ಮನೆಗೆ ಹೋಗಿ ಊಟ ಮಾಡಿದಳು ಎಂಬ ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಜಾನಕಿ ಮನೆಗೆ ಹೋದಳು ಮತ್ತು ಜಾನಕಿ ಊಟ ಮಾಡಿದಳು ಎಂಬ ಎರಡು ಸೊಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಹೋಗು ಎಸಕಪದದ ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪದ (ಹೋಗಿ ಎಂಬುದರ) ಮೂಲಕ ಜೋಡಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಬೇಡಿಕೆಯ ರೂಪದ ಮೂಲಕ ಒಂದು ಎಸಕ ನಡೆಯಲು ಬೇಡಿಕೆ ಎಂತಹದು ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಸಲು ಬರುತ್ತದೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಜಾನಕಿ ಮನೆಗೆ ಹೋದರೆ ಊಟ ಮಾಡಬಹುದು ಎಂಬ ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಜಾನಕಿ ಊಟಮಾಡಲು

¥ÀzÀgÀÆ¥ÀUÀ¼À ElÖ¼À / 295

ಏನು ಮಾಡಬೇಕು (ಅದಕ್ಕೆ ಬೇಡಿಕೆಯೆಂತಹದು) ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಸಲು ಹೋಗು ಎಸಕಪದದ ಬೇಡಿಕೆರೂಪವನ್ನು (ಹೋದರೆ ಎಂಬುದನ್ನು) ಬಳಸ ¯ÁVzÉ.

ಹೆಸರುರೂಪಗಳ ಮೂಲಕ ಒಂದು ಸೊಲ್ಲನ್ನು ಇನ್ನೊಂದು ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಬರುವ ಹೆಸರುಪದದ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲು ಬರುತ್ತದೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಜಾನಕಿ ಮನೆಗೆ ಹೋದುದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಕಾರಣ ಇತ್ತು ಎಂಬ ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಜಾನಕಿ ಮನೆಗೆ ಹೋದಳು ಎಂಬ ಸೊಲ್ಲನ್ನು ಒಂದು ಹೆಸರುಪದದ ಜಾಗದಲ್ಲಿರಿಸಲು ಹೋಗು ಎಸಕಪದದ ಹೆಸರುರೂಪವೊಂದನ್ನು (ಹೋಗುವುದು ಎಂಬುದನ್ನು) ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಹೆಸರುರೂಪ-2 ಎಂಬುದು ಕೆಲವು ವಿಶಯಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಹೆಸರು ರೂಪ-1 ಎಂಬುದರಿಂದ ಬೇರಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಮುಂದೆ ನೋಡಲಿರುವೆವು.

ಈ ಅಯ್ದು ಬಗೆಯ ನಡುರೂಪಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಬಗೆ ಹೇಗೆ, ಇವು ಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಒಟ್ಟುಗಳು ಯಾವುವು, ಮತ್ತು ಅವನ್ನು ಎಸಕಪದಗಳಿಗೆ ಸೇರಿಸಿದಾಗ ಎಂತಹ ಸೇರಿಕೆಯ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕೆಳಗೆ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ:

4.7.1 ಪರಿಚೆರೂಪಗಳು ಎಸಕಪದಗಳಿಗೆ ಮುಂಬೊತ್ತಿನ ರೂಪ, ಹಿಂಬೊತ್ತಿನ ರೂಪ, ಮತ್ತು ಅಲ್ಲ ಗಳೆತದ ರೂಪ ಎಂಬುದಾಗಿ ಮೂರು ಬಗೆಯ ಪರಿಚೆರೂಪಗಳಿವೆ; ಇವುಗಳ ಮೂಲಕ ಒಂದು ಸೊಲ್ಲನ್ನು ಇನ್ನೊಂದು ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿರುವ ಹೆಸರುಪದಕಂತೆಯ ಅಂಗವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲು ಬರುತ್ತದೆ.

ಈ ಮೂರು ಬಗೆಯ ರೂಪಗಳಲ್ಲೂ ಎಸಕಪದಗಳೊಂದಿಗೆ (ಕ) ಹೊತ್ತು ಇಲ್ಲವೇ ಅಲ್ಲಗಳೆತವನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಒಟ್ಟು, ಮತ್ತು (ಚ) ಹೆಸರುಪದದೊಂದಿಗಿನ ಪತ್ತುಗೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಒಟ್ಟು ಎಂಬುದಾಗಿ ಎರಡೆರಡು ಒಟ್ಟುಗಳು ಬರುತ್ತವೆ.
ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಮಾಡುವ ಎಂಬ ಮುಂಬೊತ್ತಿನ ಪರಿಚೆರೂಪದಲ್ಲಿ ಮಾಡು ಎಸಕಪದದೊಂದಿಗೆ ಮುಂಬೊತ್ತನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ವ್ ಒಟ್ಟು ಮತ್ತು ಪತ್ತುಗೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಅ ಒಟ್ಟು ಬಂದಿದೆ; ಮಾಡಿದ ಎಂಬ ಹಿಂಬೊತ್ತಿನ ಪರಿಚೆರೂಪದಲ್ಲಿ ಆ ಎಸಕಪದದೊಂದಿಗೆ ಹಿಂಬೊತ್ತಿನ ಇದ್ ಒಟ್ಟು ಮತ್ತು ಪತ್ತುಗೆಯ ಅ ಒಟ್ಟು ಬಂದಿದೆ; ಮತ್ತು ಮಾಡದ ಎಂಬ ಅಲ್ಲಗಳೆಯುವ ಪರಿಚೆರೂಪದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಗಳೆಯುವ ಅದ್ ಒಟ್ಟು ಮತ್ತು ಪತ್ತುಗೆಯ ಅ ಒಟ್ಟು ಬಂದಿದೆ.

ಈ ಮೂರು ಬಗೆಯ ಪರಿಚೆರೂಪಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಪದ

ಕಂತೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು:

296 / ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ

(1ಕ) ಊಟ ಮಾಡುವ ಹುಡುಗ (1ಚ) ಊಟ ಮಾಡಿದ ಹುಡುಗ (1ಟ) ಊಟ ಮಾಡದ ಹುಡುಗ

(1) ಮುಂಬೊತ್ತಿನ ರೂಪಗಳು ಮುಂಬೊತ್ತಿನ ಪರಿಚೆರೂಪಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಉಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆ ಗೊಳ್ಳುವ ಎಸಕಪದಗಳಿಗೆ ವ್ ಒಟ್ಟನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಬಳಿಕ ಪತ್ತುಗೆಯ ಅ ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಎತ್ತುಗೆಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ:

ತಿನ್ನು-ವ್-ಅ ಗೆಲ್ಲು-ವ್-ಅ ಹಾಡು-ವ್-ಅ

ತಿನ್ನುವ ಗೆಲ್ಲುವ ಹಾಡುವ ಕೊಯ್ಯುವ ಕೊಯ್ಯು-ವ್-ಅ ತಪ್ಪುವ ತಪ್ಪು-ವ್-ಅ ಅಂಜುವ ಅಂಜು-ವ್-ಅ ಕಾಯು-ವ್-ಅ ಕಾಯುವ

ನಗು-ವ್-ಅ ನಗುವ
ಬಿಡು-ವ್-ಅ ಬಿಡುವ ಕೊಡುವ ಕೊಡು-ವ್-ಅ ಉದುರುವ ಉದುರು-ವ್-ಅ ಕೊರಗು-ವ್-ಅ ಕೊರಗುವ ಹರಟುವ ಹರಟು-ವ್-ಅ ಹೆಣಗುವ ಹೆಣಗು-ವ್-ಅ

ಎಕಾರ ಇಲ್ಲವೇ ಇಕಾರದಲ್ಲಿ

ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಎಸಕಪದಗಳಿಗೆ ಮುಂಬೊತ್ತಿನ ವ್ ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಾಗ, ಅವುಗಳ ಬಳಿಕ ಯು ಎಂಬುದು ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ಎಳೆಯುವ ಒಡೆಯುವ ತೊಳೆಯುವ ಕೊಳೆಯುವ ತಡೆಯುವ

ಎಳೆಯು-ವ್-ಅ ಒಡೆಯು-ವ್-ಅ ತೊಳೆಯು-ವ್-ಅ ಕೊಳೆಯು-ವ್-ಅ ತಡೆಯು-ವ್-ಅ

ಇಳಿಯುವ ಇಳಿಯು-ವ್-ಅ ಕುಡಿಯುವ ಕುಡಿಯು-ವ್-ಅ ತಣಿಯುವ ತಣಿಯು-ವ್-ಅ ತಿಳಿಯುವ ತಿಳಿಯು-ವ್-ಅ ಸುಲಿಯುವ ಸುಲಿಯು-ವ್-ಅ

(2) ಹಿಂಬೊತ್ತಿನ ರೂಪಗಳು ಹಿಂಬೊತ್ತಿನ ಪಡೆಯುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಎಸಕಪದಗಳಿಗೆ ಹಿಂಬೊತ್ತಿನ ಇದ್ ಒಟ್ಟನ್ನು ಮತ್ತು ಅದರ ಬಳಿಕ ಪತ್ತುಗೆಯ ಅ ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಪರಿಚೆರೂಪಗಳನ್ನು

ಎಸಕಪದಗಳಿಗೆ ಹಿಂಬೊತ್ತಿನ ಇದ್ ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಾಗ ಈ ಪರಿಚೆ ರೂಪಗಳಲ್ಲೂ ಮೇಲೆ 4.5.3ರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದ ಎಲ್ಲಾ ಮುಕ್ಯ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳೂ

¥ÀzÀgÀÆ¥ÀUÀ¼À ElÖ¼À / 297 ಆ ಎಸಕಪದಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅದರ ಬಳಿಕ ಬಂದ ಇದ್ ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯು ತ್ತವೆ. ಇದನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಎತ್ತುಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು:

(1) ಎಸಕಪದಗಳ ಕೊನೆಯ ಉಕಾರ ಬಿದ್ದುಹೋಗುವುದು: ನಂಬು G§Äâ
NqÀÄ
ಹಾರು
CqÀUÀÄ

ನಂಬಿದ (ನಂಬ್-ಇದ್-ಅ) ಉಬ್ಬಿದ (ಉಬ್್ಬ-ಇದ್-ಅ) NrzÀ (Nqï-Ezï-C) ಹಾರಿದ (ಹಾರ್-ಇದ್-ಅ) ಅಡಗಿದ (ಅಡಗ್-ಇದ್-ಅ)

(2) ಎಸಕಪದಗಳ ಕೊನೆಯ ಇಕಾರ ಮತ್ತು ಎಕಾರಗಳು ಉಳಿದು, ಹಿಂಬೊತ್ತಿನ ಇಕಾರ

ಬಿದ್ದುಹೋಗುವುದು:

E½
PÀÄr
MqÉ
ºÉuÉ

ಇಳಿದ (ಇಳಿ-ದ್-ಅ) ಕುಡಿದ (ಕುಡಿ-ದ್-ಅ) ಒಡೆದ (ಒಡೆ-ದ್-ಅ) ಹೆಣೆದ (ಹೆಣೆ-ದ್-ಅ)

ಇದಲ್ಲದೆ, ಈ ಪದರೂಪಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವಾಗ, ಎಸಕಪದಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಇದ್ ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಮೇಲೆ 4.5.4ರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದ ಎಲ್ಲಾ ಹೊರಪಡಿಕೆಯ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳೂ ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಈ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಎಸಕ ಪದಗಳ ಒಂದು ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಹಿಂಬೊತ್ತಿನ ಪರಿಚೆರೂಪಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ; ಎಸಕಪದಗಳ ಹುರುಳುಗಳನ್ನು ಬೇಕೆನಿಸಿರುವಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ:

ಎಸಕಪದಗಳು ಪರಿಚೆರೂಪ ಅಡು ಅಡಿಗೆ ಮಾಡು' ಅನ್ನು ಹೇಳು’ Cj w½' ಅರಿ ತುಂಡಿಸು’ ಅರು ಕೊನೆಗೊಳ್ಳು' ಅವಿ ಅಡಗು’ C¼ÀÄ
DUÀÄ ಆನು ತಾಳು, ಒರಗು' ಆಯು ಆರಿಸು’

ClÖ CAzÀ CjvÀ CjzÀ CgÀvÀ C«vÀ CvÀÛ DzÀ DvÀ DzÀ

ಆಸರು ಆಯಾಸಗೊಳ್ಳು' ಇಡು ಇರಿಸು, ಹೊಡೆ’ EgÀÄ ಈಯು ಕರು ಹಾಕು' ಈಯು ಕೊಡು’ ಉಗು ಉಕ್ಕು' GqÀÄ GtÄÚ ಉನ್ನು ಆಳವಾಗಿ ನೆನೆ’ GgÀÄ `»Adj’ G¼ÀÄ ಎನ್ನು

ಆಸತ್ತ ElÖ EzÀÝ FzÀ EvÀÛ MPÀÌ GlÖ GAqÀ GAzÀ GvÀÛ GvÀÛ JAzÀ

298 / ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ

ಎರು ಮುಗಿಸು' ಎಸು ಬಿಡು’ K¼ÀÄ ಒಗು ಉಕ್ಕು' ಒಯ್ಯು MgÉ HdÄ’ ಒರೆ ನುಡಿ' PÀ¢ ಕರಿ ಕರಟು, ಸೀಯು’

JvÀÛ JZÀÑ JzÀÝ MPÀÌ MAiÀÄÝ MgÉvÀ MgÉzÀ PÀzÀÝ PÀjvÀ, PÀjzÀ ಕರುತ್ತ ಕರು ಗುರಿಯಿಡು' PÀ°vÀ PÀ° ಕಲೆತ ಕಲೆ ಬೆರೆ’ PÀ½zÀ ಕಳಿ ಮಾಸು' PÀ½vÀ ಕಳಿ ಹಣ್ಣಾಗು’ PÀAqÀ PÁtÄ PÁvÀ ಕಾಯು ಕಾಯಿ ಬಿಡು' PÁzÀ ಕಾಯು ಬಿಸಿಯಾಗು PÉvÀÛ ಕಿರು ಕೂಡಿಹಾಕು' QÃvÀ ಕೀಯು ಕೀವಾಗು’ QvÀÛ ಕೀಳು PÀÄjvÀ ಕುರಿ ಗುರುತು ಮಾಡು' PÀÄjzÀ ಕುರಿ ಬಾಗು’ PÉlÖ PÉqÀÄ
PÉvÀÛ ಕೆರು ನೋಯು' PÉÆlÖ ಕೊಡು ಕೊಯ್ದ ಕೊಯ್ಯು PÉÆAzÀ ಕೊಲ್ಲು ಕೊಳೆ ಕೊಳೆತ ಕೊಳ್ಳು (ಕೊಂಡುಕೊಳ್ಳು) ಕೊಂಡ ಗಿರು ನೆನೆ’ ಗೆಯ್ಯು ಕೆಲಸ ಮಾಡು' ಗೆಲ್ಲು ಚಳೆ ತುಂಬಿರು’

UÉvÀÛ ಗೆಯ್ದ UÉzÀÝ ಚಳೆತ

ಚಿಗಿ ಚಿಗುರು' aV £ÉUÉ’ ತಗು ಸರಿಹೊಂದು' vÀgÀÄ ತರು ಜೋಡಿಸು’ ತಿನ್ನು ತಿರು ಬದಲಾಯಿಸು' ತೆಪ್ಪರು ಎಚ್ಚರಗೊಳ್ಳು’ ತೆರು `ಸಲ್ಲಿಸು’ ತೇಯು

aVvÀ aVzÀ vÀPÀÌ vÀAzÀ vÀvÀÛ wAzÀ vÉvÀÛ ತೆಪ್ಪತ್ತ vÉvÀÛ vÉÃzÀ, ತೆಯ್ದ ತೊಡು ಉಡು' vÉÆlÖ ತೊಯ್ಯು ಒದ್ದೆಯಾಗು’ ತೊಯ್ದ ದೊರೆ ಸಿಗು' ದೊರೆತ ನಗು ನಕ್ಕ ನಡು £ÀlÖ ನಾರು £ÁvÀ ನಿಲ್ಲು ¤AzÀ ನೆರೆತ ನೆರೆ ಕೂದಲು ಬಿಳಿಯಾಗು’ ನೆರೆ ಸೇರು' ನೆರೆದ ನೇದ, ನೇಯು ನೇತ, ನೆಯ್ದ ನೇಲು ನೋನು ನೋಯು ಪಡು ಪಸು ಬೇರ್ಪಡಿಸು’ ಪೂನು ಪ್ರಯತ್ನಿಸು' ಬಯ್ಯು §gÀÄ ಬಲಿ ಬೆಳೆ’ ಬಾಯು ಬಾತುಹೋಗು' ಬಾರು ಚೆಲ್ಲು’ ©qÀÄ

ನೇತ ನೋತ ನೊಂದ ¥ÀlÖ ಪಚ್ಚ ಪೂತ ಬಯ್ದ §AzÀ §°vÀ ¨ÁvÀ ¨ÁvÀ ©lÖ

¥ÀzÀgÀÆ¥ÀUÀ¼À ElÖ¼À / 299

©ÃvÀ ಬೀಯು ಬೀಗು' ©zÀÝ ಬೀಳು ಬೆರೆತ ¨ÉgÉ ಬೆವತ ಬೆವರು ¨ÉAzÀ ಬೇಯು ಬೇತ ಬೇಯು ಬೇಡು’ ಬೇಸತ್ತ ಬೇಸರು ಬೇಸರಿಸು' ಮಡು ಜೋಡಿಸು’
ಮಟ್ಟ (ಪೆÇಡಮಡು) ಮರೆತ ಮರೆ ಮಲೆತ ಮಲೆ ಇದಿರಿಸು' ಮಲೆದ ಮಲೆ ಸೊಕ್ಕಿರು’ ಮಾದ ಮಾಣು ಕೊನೆಗೊಳ್ಳು' ಮಾಯು ಗುಣವಾಗು’ ಮಾದ ಮಿಕ್ಕ ಮಿಗು «ÄAzÀ ಮೀಯು ಮೆದ್ದ ಮೆಲ್ಲು ಮೇದ ಮೇಯು ಮೊಳೆತ ಮೊಳೆ `ಮೊಳಕೆ ಬರು’

ಸಲ್ಲು ಒದಗು, ದಕ್ಕು' ಸಾಯು ¹UÀÄ ಸೀಯು ಸುಡು ಸುಯ್ಯು ಉಸಿರಾಡು’ ಸೋಲು ಹಾಯು ಹೀಯು ಹೀಗಳೆ' ಹುಗು ಒಳಸೇರು’ ಹುಳಿ ಹುಳ ಹಿಡಿ' ಹೂಯು ಹೂವಾಗು’ ಹೂಳು ಹೆರು ಹೊಗು ಒಳಸೇರು' ಹೊಯ್ಯು ಹೊಡೆ, ಎರೆ’ ಹೊರಡು ಹೊರು ಹೋಗು

¸ÀAzÀ ಸತ್ತ ¹PÀÌ ¹ÃzÀ ಸುಟ್ಟ ಸುಯ್ದ ಸೋತ ºÁzÀ »ÃzÀ ಹೊಕ್ಕ ಹುಳಿತ ಹೂತ ಹೂತ ಹೆತ್ತ ಹೊಕ್ಕ ಹೊಯ್ದ ಹೊರಟ ಹೊತ್ತ ಹೋದ

(3) ಅಲ್ಲಗಳೆತದ ರೂಪಗಳು ಅಲ್ಲಗಳೆತದ ಪರಿಚೆರೂಪಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಎಸಕಪದಗಳಿಗೆ ಅಲ್ಲಗಳೆಯುವ ಅದ್ ಒಟ್ಟನ್ನು ಮತ್ತು ಅ ಪತ್ತುಗೆ ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಅದ್ ಒಟ್ಟು ಸೇರಿದಾಗ, ಮೇಲೆ 4.1.1ರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿರುವ ಎರಡು ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು (ಎಸಕಪದಗಳ ಕೊನೆಯ ಉಕಾರ ಬಿದ್ದುಹೋಗುವುದು, ಮತ್ತು ಎಕಾರ ಹಾಗೂ ಇಕಾರಗಳ ಬಳಿಕ ಯಕಾರ ಬರುವುದು) ನಡೆಯುತ್ತವೆ.

(1) ಉಕಾರ ಬಿದ್ದುಹೋಗಿರುವುದು: ಸಿಗು ಸಿಗದ (ಸಿಗ್-ಅದ್-ಅ) ಅಂಜು ಅಂಜದ (ಅಂಜ್-ಅದ್-ಅ) ಹೊರಡು ಹೊರಡದ (ಹೊರಡ್-ಅದ್-ಅ) ಕಚ್ಚು ಕಚ್ಚದ (ಕಚ್್ಚ-ಅದ್-ಅ) ಏಳು ಏಳದ (ಏಳ್-ಅದ್-ಅ)

ತಿನ್ನು ತಿನ್ನದ (ತಿನ್್ನ-ಅದ್-ಅ) ಬಯ್ಯು ಬಯ್ಯದ (ಬಯ್್ಯ-ಅದ್-ಅ)

ಬಿಡು ಬಿಡದ (ಬಿಡ್-ಅದ್-ಅ)

300 / ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ

(2) ಯಕಾರ ಸೇರಿರುವುದು: ಅಗಿ ಅಗಿಯದ (ಅಗಿಯ್-ಅದ್-ಅ) ಕುಣಿ ಕುಣಿಯದ (ಕುಣಿಯ್-ಅದ್-ಅ) ಉಳಿ ಉಳಿಯದ (ಉಳಿಯ್-ಅದ್-ಅ) ಸುಲಿ ಸುಲಿಯದ (ಸುಲಿಯ್-ಅದ್-ಅ) ಒಡೆ ಒಡೆಯದ (ಒಡೆಯ್-ಅದ್-ಅ) ಕೊಳೆ ಕೊಳೆಯದ (ಕೊಳೆಯ್-ಅದ್-ಅ) ಕರೆ ಕರೆಯದ (ಕರೆಯ್-ಅದ್-ಅ) ಬರೆ ಬರೆಯದ (ಬರೆಯ್-ಅದ್-ಅ)

ಇದಲ್ಲದೆ, ಬರು ಮತ್ತು ತರು ಎಸಕಪದಗಳಿಗೆ ಈ ಒಟ್ಟು ಸೇರಿದಾಗ, ಬರದ ಮತ್ತು ತರದ ಎಂಬ ರೂಪಗಳು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಬಾರದ ಮತ್ತು ತಾರದ ಎಂಬ ರೂಪಗಳೂ ಸಿಗುತ್ತವೆ.

ಅಲ್, ಇಲ್, ಮತ್ತು ಸಲ್ ಎಂಬ ಮೂರು ಎಸಕಬೇರುಗಳೊಂದಿಗೂ (4.5.6 ನೋಡಿ) ಅಲ್ಲಗಳೆಯುವ ಅದ್ ಒಟ್ಟು ಮತ್ತು ಪತ್ತುಗೆಯ ಅ ಒಟ್ಟು ಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ, ಅಲ್ಲದ, ಇಲ್ಲದ, ಮತ್ತು ಸಲ್ಲದ ಎಂಬ ಮೂರು ಪರಿಚೆ ರೂಪಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಈ ಎಸಕಬೇರುಗಳಿಂದ ಅಲ್ಲಗಳೆ ಯುವ ಪರಿಚೆರೂಪಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಪಡೆಯಲು ಬರುತ್ತದೆಯಲ್ಲದೆ, ಹಿಂಬೊತ್ತಿನ ಇಲ್ಲವೇ ಮುಂಬೊತ್ತಿನ ಪರಿಚೆರೂಪಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ.

ಇದಲ್ಲದೆ, ಆರ್ ಮತ್ತು ಒಲ್ ಎಸಕಬೇರುಗಳಿಂದಲೂ ಅಲ್ಲಗಳೆಯುವ ಪರಿಚೆರೂಪಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು: (ಹೋಗಲ್)ಆರದ, (ಹೋಗಲ್) ಒಲ್ಲದ. ಬೇಡದ ಮತ್ತು ಸಾಲದ ಎಂಬ ಬೇರೆ ಎರಡು ಅಲ್ಲಗಳೆಯುವ ಪರಿಚೆರೂಪಗಳನ್ನು ಬೇಡು ಮತ್ತು ಸಾಲು ಎಸಕಪದಗಳಿಂದ ಪಡೆಯಬಲ್ಲೆ ವಾದರೂ, ಹುರುಳಿನ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಅವು ಬೇಡ ಮತ್ತು ಸಾಕು ಎಂಬ ಎರಡು ಅರಿಕೆಯ ರೂಪಗಳಿಗೆ ಹತ್ತಿರವಾಗಿವೆ.

4.7.2 ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪಗಳು ಎರಡು ಇಲ್ಲವೇ ಹೆಚ್ಚು ಸೊಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟು ಸೇರಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಎಸಕಪದಗಳ ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ರಾಜು ಮನೆಗೆ ಬಂದು ಊಟ ಮಾಡಿದ ಎಂಬ ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ರಾಜು ಮನೆಗೆ ಬಂದ ಮತ್ತು ರಾಜು ಊಟ ಮಾಡಿದ ಎಂಬ ಎರಡು ಸೊಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ ಹೇಳ ಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಬರು ಎಸಕಪದದ ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪವಾದ ಬಂದು ಎಂಬುದನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ.

ಸೊಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಈ ರೀತಿ ಜೋಡಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ನಾಲ್ಕು ಬಗೆಯ ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವನ್ನು ಮೊದಲೆಸಕ (ಮಾಡಿ), ಮಾರೆಸಕ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಗಳೆದೆಸಕ (ಮಾಡುತ್ತಾ) (ಮಾಡಲು), ಒಡನೆಸಕ

¥ÀzÀgÀÆ¥ÀUÀ¼À ElÖ¼À / 301 (ಮಾಡದೆ) ಎಂಬುದಾಗಿ ಹೆಸರಿಸಬಹುದು. ಈ ನಾಲ್ಕು ಬಗೆಯ ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು:

(1ಕ) ಅವನು ಊಟ ಮಾಡಿ ನಮ್ಮಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದ. (1ಚ) ಅವನು ಊಟ ಮಾಡಲು ನಮ್ಮಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದ. (1ಟ) ಅವನು ಊಟ ಮಾಡುತ್ತಾ ನಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡಿದ. (1ತ) ಅವನು ಊಟ ಮಾಡದೆ ನಮ್ಮಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದ.

ಮೇಲೆ 4.7.1ರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿರುವ ಪರಿಚೆ ರೂಪಗಳಿಗೂ ಈ ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪಗಳಿಗೂ ನಡುವೆ ಒಂದು ಮುಕ್ಯವಾದ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಇದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು: ಪರಿಚೆರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಮುಂಬೊತ್ತು ಮತ್ತು ಹಿಂಬೊತ್ತುಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಹೊತ್ತಿನ ಒಟ್ಟುಗಳ ಬಳಕೆಯಾಗಿದೆ; ಅವು ಎಸಕ ಯಾವಾಗ ನಡೆ ಯಿತು ಎಂಬುದನ್ನು ಆಡುಗನ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂದಿಸಿದ ಹಾಗೆ ತಿಳಿಸುತ್ತವೆ.

ಆದರೆ, ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಹೊತ್ತನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಈ ಒಟ್ಟುಗಳ ಬದಲು, ಅವು ತಿಳಿಸುವ ಎಸಕಕ್ಕೂ ಸೊಲ್ಲಿನ ಮುಕ್ಯ ಎಸಕಕ್ಕೂ ನಡುವೆ ಎಂತಹ ಹೊತ್ತಿನ ಸಂಬಂದ ಇದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಪತ್ತುಗೆ ಒಟ್ಟುಗಳು ಬಂದಿವೆ: ಅವು ತಿಳಿಸುವ ಎಸಕ ಮುಕ್ಯ ಎಸಕದ ಮೊದಲು ನಡೆದಿದೆಯೆಂಬುದನ್ನು ಮೊದ ಲೆಸಕದ ಒಟ್ಟು, ಬಳಿಕ ನಡೆಯುವುದೆಂಬುದನ್ನು ಮಾರೆಸಕದ ಒಟ್ಟು, ಮತ್ತು ಎರಡು ಎಸಕಗಳೂ ಒಟ್ಟೊಟ್ಟಿಗೆ ನಡೆಯುವವುವೆಂಬುದನ್ನು ಒಡನೆಸಕದ ಒಟ್ಟು ತಿಳಿಸುತ್ತವೆ.

ಈ ಪತ್ತುಗೆ ಒಟ್ಟುಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲೆಸಕದ ಒಟ್ಟು ಹಲವು ವಿಶಯಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಂಬೊತ್ತಿನ ಒಟ್ಟನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ; ಆದರೆ, ಕೆಲವು ವಿಶಯಗಳಲ್ಲಿ ಅದು ಬೇರಾಗಿಯೂ ಇದೆ; ಇದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಒಡನೆಸಕದ ಒಟ್ಟು ಮುಂಬೊತ್ತಿನ ಒಟ್ಟಿನ ಹಾಗೆಯೇ ಇದ್ದು ಕೊನೆಯ ತೆರೆಯುಲಿಯ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಬೇರಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಮುಂದೆ ನೋಡಲಿರುವೆವು.

ಎರಡರಲ್ಲಿಯೂ ಅಲ್ಲಗಳೆಯುವ ರೂಪ ಇದೆ ಎಂಬುದು ಇವುಗಳ ನಡು

ವಿರುವ ಇನ್ನೊಂದು ಹೋಲಿಕೆ.

(1) ಮೊದಲೆಸಕದ ರೂಪಗಳು ಉಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಎಸಕಪದಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವಕ್ಕೆ ಹಿಂಬೊತ್ತಿನ ಒಟ್ಟು ಸೇರುವಾಗ ಅದು ಇದ್ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ (4.5.3 ನೋಡಿ); ಅಂತಹ ಪದಗಳ ಬಳಿಕ ಮೊದಲೆಸಕದ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಇ ರೂಪ ಇದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಎತ್ತುಗೆ

302 / ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ

ಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ; ಹಿಂಬೊತ್ತಿನ ರೂಪವಾಗಿ ಕೆಳಗೆ ಎಸಕಪದಗಳ ಪರಿಚೆರೂಪಗಳನ್ನು ಕೊಡಲಾಗಿದೆ (4.7.1 ನೋಡಿ):

ಎಸಕಪದಗಳು CAdÄ GdÄÓ ತುರುಕು
ಕಿವುಚು
ತೋಡು
ಕರಗು ಕೊಡಿಸು
ತಿನ್ನಿಸು

ಪರಿಚೆರೂಪ CAfzÀ
GfÓzÀ
ತುರುಕಿದ
ಕಿವುಚಿದ
ತೋಡಿದ
PÀgÀVzÀ ಕೊಡಿಸಿದ
ತಿನ್ನಿಸಿದ

ಮೊದಲೆಸಕದ ರೂಪ CAf GfÓ ತುರುಕಿ QªÀÅa vÉÆÃr PÀgÀV PÉÆr¹ w¤ß¹

ಉಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಎಸಕಪದಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ಮೇಲೆ 4.5.3ರಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಕಟ್ಟಲೆಗಳಿಗೆ ಹೊರಪಡಿಕೆಗಳಾಗಿವೆ; ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವುಗಳ ಬಳಿಕವೂ ಮೊದಲೆಸಕದ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಹಿಂಬೊತ್ತಿನ ರೂಪವೇ ಇದ್ದು, ಅದರ ಕೊನೆಗೆ ಉಕಾರವೊಂದು ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಎತ್ತುಗೆಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ:

ಎಸಕಪದಗಳು EqÀÄ
ಹೊರು ತಿನ್ನು
ಗೆಲ್ಲು
PÁtÄ
ಸಾಯು K¼ÀÄ
ಕೊಯ್ಯು ಸೋಲು FAiÀÄÄ ಬೇಯು

ಪರಿಚೆರೂಪ ElÖ ಹೊತ್ತ
wAzÀ UÉzÀÝ PÀAqÀ ಸತ್ತ JzÀÝ ಕೊಯ್ದ
ಸೋತ
EvÀÛ ¨ÉAzÀ

ಮೊದಲೆಸಕದ ರೂಪ
ElÄÖ ಹೊತ್ತು wAzÀÄ ಗೆದ್ದು PÀAqÀÄ ಸತ್ತು JzÀÄÝ ಕೊಯ್ದು ಸೋತು EvÀÄÛ ಬೆಂದು

ಇದಕ್ಕೆ ಆಗು ಮತ್ತು ಹೋಗು ಎಂಬ ಎರಡು ಹೊರಪಡಿಕೆಗಳಿವೆ; ಇವಕ್ಕೆ ಆದ ಮತ್ತು ಹೋದ ಎಂಬ ಹಿಂಬೊತ್ತಿನ ರೂಪಗಳಿವೆ; ಆದರೆ ಇವುಗಳ ಮೊದಲೆಸಕದ ರೂಪಗಳು ಆಗಿ ಮತ್ತು ಹೋಗಿ ಎಂಬವುಗಳಾಗಿವೆ. ಎಂದರೆ, ಮೊದಲೆಸಕದ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಇ ರೂಪ ಇದೆ.

¥ÀzÀgÀÆ¥ÀUÀ¼À ElÖ¼À / 303

ಎಕಾರ ಮತ್ತು ಇಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಎಸಕಪದಗಳ ಬಳಿಕವೂ ಮೊದಲೆಸಕದ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಹಿಂಬೊತ್ತಿನ ಒಟ್ಟಿಗಿರುವ ರೂಪವೇ ಇದೆ; ಮತ್ತು ಇಲ್ಲೂ ಕೂಡ ಈ ಒಟ್ಟಿನ ಬಳಿಕ ಉಕಾರವೊಂದು ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ:

ಎಸಕಪದಗಳು ಹಿಂಬೊತ್ತಿನ ರೂಪ ಮೊದಲೆಸಕದ ರೂಪ E½
fV
ಸುಲಿ
PÀ°
PÀ¢

E½zÀ fVzÀ ಸುಲಿದ
PÀ°vÀ PÀzÀÝ

E½zÀÄ fVzÀÄ ಸುಲಿದು ಕಲಿತು ಕದ್ದು

ಹೊಡೆ ಸೆಳೆ
ಮೊಳೆ zÉÆgÉ

ಹೊಡೆದ
ಸೆಳೆದ ಮೊಳೆತ
ದೊರೆತ

ಹೊಡೆದು ಸೆಳೆದು ಮೊಳೆತು ದೊರೆತು

(2) ಮಾರೆಸಕದ ರೂಪಗಳು ಎಸಕಪದಗಳಿಗೆ ಅಲು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಮಾರೆಸಕದ ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಾಗ, 4.1.1ರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದ ಹಾಗೆ, ಉಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಎಸಕಪದಗಳ ಕೊನೆಯ ಉಕಾರ ಬಿದ್ದು ಹೋಗುತ್ತದೆ; ಮತ್ತು, ಇಕಾರ ಹಾಗೂ ಎಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಪದಗಳ ಬಳಿಕ ಯಕಾರವೊಂದು ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಎತ್ತುಗೆಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ:

(1) ಉಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಎಸಕಪದಗಳ ಬಳಿಕ: ಕೊಡಲು
ಕೊಡು ಹಂಚು ಹಂಚಲು
ಅಟ್ಟು ಅಟ್ಟಲು
ತಿನ್ನಲು
ತಿನ್ನು ಕಾದಲು
PÁzÀÄ ಹೊರಡು ಹೊರಡಲು

ನಗಲು ನಗು ನಂದಲು ನಂದು ಕಚ್ಚಲು ಕಚ್ಚು PÁtÄ PÁt®Ä FdÄ Fd®Ä ಒರಸು ಒರಸಲು

(2) ಇಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಎಸಕಪದಗಳ ಬಳಿಕ: E½ PÀ° PÀÄ¢

ಇಳಿಯಲು
ಕಲಿಯಲು
ಕುದಿಯಲು

ನುಡಿಯಲು ದುಡಿಯಲು ಸರಿಯಲು

£ÀÄr zÀÄr ¸Àj

304 / ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ

(3) ಎಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಎಸಕಪದಗಳ ಬಳಿಕ: ಮರೆ ಸವೆ ಕೊಳೆ

ಹೊಳೆ ಹೊಳೆಯಲು ಹೊಗೆ ಹೊಗೆಯಲು ¨ÉgÉ

ಮರೆಯಲು ಸವೆಯಲು ಕೊಳೆಯಲು

ಬೆರೆಯಲು

(3) ಒಡನೆಸಕದ ರೂಪಗಳು ಎಸಕಪದಗಳಿಗೆ ಉತ್ತಾ ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಒಡನೆಸಕದ ರೂಪಗಳನ್ನು ಪಡೆಯ ಲಾಗುತ್ತದೆ; ಈ ಒಟ್ಟು ಸೇರಿದಾಗಲೂ, 4.1.1ರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದ ಹಾಗೆ, ಉಕಾರ ದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಎಸಕಪದಗಳ ಕೊನೆಯ ಉಕಾರ ಬಿದ್ದುಹೋಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಇಕಾರ ಹಾಗೂ ಎಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಎಸಕಪದಗಳ ಬಳಿಕ ಯಕಾರವೊಂದು ಸೇರುತ್ತದೆ.

(1) ಉಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಎಸಕಪದಗಳ ಬಳಿಕ: ನಗುತ್ತಾ ಕೊಡುತ್ತಾ ಕೊಡು ಬಯ್ಯು ಬಯ್ಯುತ್ತಾ ತಿನ್ನುತ್ತಾ K¼ÀÄ ಏಳುತ್ತಾ
ಬೆವರು ಬೆವರುತ್ತಾ ನಿಲ್ಲುತ್ತಾ
ನಿಲ್ಲು

ನಗು ತಿನ್ನು ನೋಯು ನೋಯುತ್ತಾ ಅಡಗು ಅಡಗುತ್ತಾ ಸೋಲು ಸೋಲುತ್ತಾ

(2) ಇಕಾರ ಮತ್ತು ಎಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಎಸಕಪದಗಳ ಬಳಿಕ: PÀÄr PÀ° E½ PÀÄt ºÀj fV ಕೊಳೆ §gÉ ಸೆಳೆ ಮೆರೆ ನೆನೆ vÀqÉ

ಕುಡಿಯುತ್ತಾ ಇಳಿಯುತ್ತಾ ಹರಿಯುತ್ತಾ ಕೊಳೆಯುತ್ತಾ ಸೆಳೆಯುತ್ತಾ ನೆನೆಯುತ್ತಾ

ಕಲಿಯುತ್ತಾ ಕುಣಿಯುತ್ತಾ ಜಿಗಿಯುತ್ತಾ ಬರೆಯುತ್ತಾ ಮೆರೆಯುತ್ತಾ ತಡೆಯುತ್ತಾ

(4) ಅಲ್ಲಗಳೆದೆಸಕದ ರೂಪಗಳು ಎಸಕಪದಗಳಿಗೆ ಅಲ್ಲಗಳೆಯುವ ಅದ್ ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಅಲ್ಲಗಳೆದೆಸಕದ ರೂಪ ಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ; ಈ ಒಟ್ಟಿನ ಬಳಿಕ, ಈ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಎಕಾರ ವೊಂದು ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ಇದಲ್ಲದೆ, 4.1.1ರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದಂತೆ, ಉಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಎಸಕ ಪದದ ಕೊನೆಯ ಉಕಾರ ಬಿದ್ದುಹೋಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಎಕಾರ ಹಾಗೂ ಇಕಾರ ಗಳಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಎಸಕಪದಗಳ ಬಳಿಕ ಯಕಾರವೊಂದು ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಎತ್ತುಗೆಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ:

¥ÀzÀgÀÆ¥ÀUÀ¼À ElÖ¼À / 305

©qÀzÉ

(1) ಉಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಎಸಕಪದಗಳ ಬಳಿಕ: ©qÀÄ ಉಣ್ಣು ಉಣ್ಣದೆ
ಬೀಳು ಬೀಳದೆ
PÁtÄ PÁtzÉ
ಸಾಯು ಸಾಯದೆ
ಕೊಡಿಸು ಕೊಡಿಸದೆ

ಅಳು ಅಳದೆ ನೇಯು ನೇಯದೆ ಹೋಗು ಹೋಗದೆ ಗೆಲ್ಲು ಸೋಲು ಸೋಲದೆ ಬೆರಸು ಬೆರಸದೆ

ಗೆಲ್ಲದೆ

(2) ಇಕಾರ ಮತ್ತು ಎಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಎಸಕಪದಗಳ ಬಳಿಕ: §¹ PÀĹ ಸುಲಿ w½ Cj PÀ°

ಬಸಿಯದೆ ಸುಲಿಯದೆ CjAiÀÄzÉ

ಕುಸಿಯದೆ
ತಿಳಿಯದೆ
ಕಲಿಯದೆ

ಮರೆಯದೆ ಮರೆ ಕೊಳೆ ಕೊಳೆಯದೆ ಹೊಳೆ ಹೊಳೆಯದೆ

ಹೊಡೆ ಹೊಡೆಯದೆ ದೊರೆಯದೆ zÉÆgÉ ಮಸೆಯದೆ ಮಸೆ

ಬರು ಮತ್ತು ತರು ಎಂಬ ಎರಡು ಎಸಕಪದಗಳು ಈ ಅಲ್ಲಗಳೆಯುವ ಒಟ್ಟು ಸೇರಿದಾಗ ಬಾರ್ ಮತ್ತು ತಾರ್ ಎಂಬ ರೂಪವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತವೆ: ಬಾರದೆ (ಬಾರ್-ಅದೆ), ತಾರದೆ (ತಾರ್-ಅದೆ).

4.7.3 ಬೇಡಿಕೆಯ ರೂಪ ಒಂದು ಎಸಕಕ್ಕೆ ಇನ್ನೊಂದು ಎಸಕವನ್ನು ಬೇಡಿಕೆಯಾಗಿ ತಿಳಿಸಬೇಕೆಂದಿದ್ದಾಗ, ಅದನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಎಸಕಪದಕ್ಕೆ ಹಿಂಬೊತ್ತಿನ ಒಟ್ಟನ್ನು ಮತ್ತು ಬೇಡಿಕೆಯ ಅರೆ ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ: ಬರು-ಬಂದರೆ, ತಿನ್ನು-ತಿಂದರೆ, ಹೋಗು- ಹೋದರೆ, ಕೊಡು-ಕೊಟ್ಟರೆ). ಈ ಎಸಕರೂಪದ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು.

(1ಕ) ಮದುವೆಗೆ ಕರೆದರೆ ಹೋಗುತ್ತೇನೆ. (1ಚ) ನೀವು ಬಂದರೆ ಹೋಗುತ್ತೇನೆ. (1ಟ) ಹಣ ಸಿಕ್ಕಿದರೆ ಕೊಡುತ್ತೇನೆ.

ಈ ಒಟ್ಟಿನ ಮೊದಲು ಹಿಂಬೊತ್ತಿನ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಪರಿಚೆರೂಪದಲ್ಲಿರುವ ರೂಪವೇ ಇದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುವ ಎಲ್ಲಾ ಹೊರಪಡಿಕೆಗಳೂ ಇಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣಿಸು ತ್ತವೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಎತ್ತುಗೆಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ:

306 / ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ

ಎಸಕಪದ
EqÀÄ ಹೋಗು
ತಿನ್ನು GtÄÚ ಕೊಲ್ಲು
ಗೆಲ್ಲು ನೇಯು
K¼ÀÄ ಹೊರಡು

ಪರಿಚೆ ರೂಪ ElÖ ಹೋದ
wAzÀ GAqÀ PÉÆAzÀ
UÉzÀÝ ನೆಯ್ದ JzÀÝ ಹೊರಟ

ಬೇಡಿಕೆಯ ರೂಪ ElÖgÉ ಹೋದರೆ wAzÀgÉ GAqÀgÉ ಕೊಂದರೆ ಗೆದ್ದರೆ ನೆಯ್ದರೆ JzÀÝgÉ ಹೊರಟರೆ

4.7.4 ಹೆಸರುರೂಪಗಳು ಎಸಕಪದಗಳ ಪರಿಚೆರೂಪಗಳಿಗೆ (4.7.1 ನೋಡಿ) ಉದು ಮತ್ತು ಇಕೆ ಒಟ್ಟು ಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಹೆಸರುರೂಪಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವು ಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೇ ಬಗೆಯ ಹೆಸರುರೂಪಗಳನ್ನು ಮುಂಬೊತ್ತು, ಹಿಂಬೊತ್ತು ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಗಳೆತಗಳೆಂಬ ಮೂರು ಬಗೆಯ ಪರಿಚೆರೂಪಗಳಿಂದಲೂ ಪಡೆಯಲು ಬರುತ್ತದೆ; ಆದರೆ, ಎರಡನೇ ಬಗೆಯ ಹೆಸರುರೂಪಗಳನ್ನು ಮುಂಬೊತ್ತಿನ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಗಳೆತದ ಪರಿಚೆರೂಪಗಳಿಂದ ಮಾತ್ರ ಪಡೆಯಬಹುದು.

ಹಿಂಬೊತ್ತಿನ ಪರಿಚೆರೂಪ ಮಾಡಿದ
PÉÆlÖ wAzÀ PÀÄrzÀ §gÉzÀ

ಮುಂಬೊತ್ತಿನ ಪರಿಚೆರೂಪ ಮಾಡುವ
ಹೋಗುವ ಹೇಳುವ
ಬರೆಯುವ
ಕುಡಿಯುವ

ಅಲ್ಲಗಳೆಯುವ ಪರಿಚೆರೂಪ ಮಾಡದ
ಹೋಗದ
ತಿನ್ನದ ಕುಡಿಯದ

ಹೆಸರುರೂಪ-1 ಮಾಡಿದುದು ಕೊಟ್ಟುದು ತಿಂದುದು ಕುಡಿದುದು ಬರೆದುದು

ಹೆಸರುರೂಪ-1 ಮಾಡುವುದು ಹೋಗುವುದು ಹೇಳುವುದು ಬರೆಯುವುದು ಕುಡಿಯುವುದು

ಹೆಸರುರೂಪ-1 ಮಾಡದುದು ಹೋಗದುದು ತಿನ್ನದುದು ಕುಡಿಯದುದು

ಹೆಸರುರೂಪ-2 ಮಾಡುವಿಕೆ ಹೋಗುವಿಕೆ ಹೇಳುವಿಕೆ ಬರೆಯುವಿಕೆ ಕುಡಿಯುವಿಕೆ

ಹೆಸರುರೂಪ-2 ಮಾಡದಿಕೆ ಹೋಗದಿಕೆ ತಿನ್ನದಿಕೆ ಕುಡಿಯದಿಕೆ

¥ÀzÀgÀÆ¥ÀUÀ¼À ElÖ¼À / 307

ಬರೆಯದ
ಹೇಳದ

ಬರೆಯದುದು ಹೇಳದುದು

ಬರೆಯದಿಕೆ ಹೇಳದಿಕೆ

ಅಲ್ಲಗಳೆತದ ಜೋಡಿಸುವ ರೂಪಗಳಿಗೆ ಇಕೆ ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಪಡೆದಿರುವ ಹೆಸರುರೂಪಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿಲ್ಲ; ಆದರೆ, ಈ ಹೊಲಬನ್ನು ಬಳಸಿ, ಅಡಕವಾದ ಪದರೂಪಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಬಲ್ಲೆವಾದ ಕಾರಣ, ಅರಿಮೆಯ ಬರಹ ಗಳಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದು.

4.8 ಹೆಸರುಪದಗಳ ಪದರೂಪಗಳು ಹೆಸರುಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಪತ್ತುಗೆ ಒಟ್ಟು ಮತ್ತು ಎಣಿಕೆ ಒಟ್ಟು ಎಂಬುದಾಗಿ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಒಟ್ಟುಗಳು ಅವುಗಳ ಪದರೂಪಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತವೆ.

ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಪತ್ತುಗೆ ಒಟ್ಟುಗಳು ಎರಡು ಬಗೆಯವು: ಸೊಲ್ಲುಗಳ ಕೊನೆ ಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಎಸಕಪದಕ್ಕೂ ಅದರ ಮೊದಲು ಬರುವ ಹೆಸರುಪದಗಳಿಗೂ ನಡುವಿರುವ ಪತ್ತುಗೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಅನ್ನು, ಇಂದ, ಗೆ ಮತ್ತು ಲ್ಲಿ ಎಂಬ ನಾಲ್ಕು ಎಸಕಪತ್ತುಗೆಯ ಒಟ್ಟುಗಳು, ಮತ್ತು ಎರಡು ಹೆಸರುಪದಗಳ ನಡು ವಿನ ಪತ್ತುಗೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಅ ಮತ್ತು ಇಂತ ಎಂಬ ಎರಡು ಹೆಸರು ಪತ್ತುಗೆಯ ಒಟ್ಟುಗಳು.

ಹೆಸರುಪದಗಳು ಗುರುತಿಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿ, ವಸ್ತು ಮೊದಲಾದವುಗಳ ಎಣಿಕೆಯನ್ನು ಅಡಕವಾಗಿ `ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು’ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಹಲವೆಣಿಕೆಯ ಒಂದು ಒಟ್ಟು ಮಾತ್ರ ಅವುಗಳೊಂದಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ; ಇದು ಗಳು ಇಲ್ಲವೇ ಅರು ಎಂಬ ರೂಪದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ.

4.8.1 ಎಣಿಕೆಯ ಒಟ್ಟು ಎಣಿಕೆಯ ಒಟ್ಟಿಗಿರುವ ಅರು ಮತ್ತು ಗಳು ಎಂಬ ಎರಡು ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಅರು ರೂಪ ಜನರನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಹೆಸರುಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಗಳು ರೂಪ ಉಳಿದ ಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ.

ಆದರೆ, ಜನರನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಗಂಡುಗುರ್ತದ ಪದಗಳು ಅಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವುದಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣುಗುರ್ತದ ಪದಗಳು ಇಕಾರ ಇಲ್ಲವೇ ಎಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವುದಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಅವುಗಳೊಂದಿಗೆ ಅರು ರೂಪ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

308 / ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ

ಬಾಕಿ ಉಳಿದ ಪದಗಳು ಗಂಡುಗುರ್ತದ ಇಲ್ಲವೇ ಹೆಣ್ಣುಗುರ್ತದ ಜನರನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದಿದ್ದರೂ ಅವುಗಳೊಂದಿಗೆ ಗಳು ರೂಪವೇ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಈ ಕಟ್ಟಲೆಗೆ ಕೆಲವು ಎತ್ತುಗೆಗಳು ಕೆಳಗಿವೆ:

(1) ಗಂಡುಗುರ್ತದ ಪದಗಳು ಅಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವುದಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಅವುಗಳ ಬಳಿಕ ಅರು ರೂಪ ಬರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಉಳಿದೆಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಗಳು ರೂಪ ಬರುತ್ತದೆ (ಅರು ಒಟ್ಟು ಸೇರಿದಾಗ, ಮೇಲೆ 4.1.1(1)ರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದ ಹಾಗೆ, ಈ ಪದಗಳ ಕೊನೆಯ ಅಕಾರ ಬಿದ್ದುಹೋಗುತ್ತದೆ):

ಅಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವವು ಹುಡುಗ CA©UÀ ಬಡವ ಹಾಡುಗಾರ ಹಾಡುಗಾರರು ಕಳ್ಳ

ಹುಡುಗರು ಅಂಬಿಗರು ಬಡವರು

ಕಳ್ಳರು

ಉಳಿದ ಗಂಡುಗುರ್ತದ ಪದಗಳು ತಿಳಿಗೇಡಿಗಳು w½UÉÃr ಎದುರಾಳಿ ಎದುರಾಳಿಗಳು ಹುರಿಯಾಳು ಹುರಿಯಾಳುಗಳು ಮುಂದಾಳು ಮುಂದಾಳುಗಳು ಗುರು

ಗುರುಗಳು

(2) ಹೆಣ್ಣುಗುರ್ತದ ಪದಗಳು ಇಕಾರ ಇಲ್ಲವೇ ಎಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವು ದಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಅವುಗಳ ಬಳಿಕ ಅರು ರೂಪ ಬರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಉಳಿದೆಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಗಳು ರೂಪ ಬರುತ್ತದೆ; ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಅರು ಒಟ್ಟನ್ನು ಬಳಸಿದಾಗ, ಮೇಲೆ 4.1.1(1)ರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದ ಹಾಗೆ, ಪದಗಳ ಕೊನೆಗೆ ಯಕಾರ ಸೇರುತ್ತದೆ):

ಇ ಇಲ್ಲವೇ ಎದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವವು ಉಳಿದ ಹೆಣ್ಣುಗುರ್ತದ ಪದಗಳು ಕುರುಡಿ ಚೆಲುವೆ ನಲ್ಲೆ

ಕುರುಡಿಯರು ಚೆಲುವೆಯರು ನಲ್ಲೆಯರು

ಹೆಣ್ಣಾಳುಗಳು
ಹೆಣ್ಣುಗಳು

ಹೆಣ್ಣಾಳು ಹೆಣ್ಣು

(3) ಹೆಸರುಪದಗಳು ನಂಟರನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತಿವೆಯಾದರೆ, ಅವು ಗಂಡು ಗುರ್ತದವಾಗಲಿ, ಹೆಣ್ಣುಗುರ್ತದವಾಗಲಿ, ಅವುಗಳ ಬಳಿಕ ಈ ಒಟ್ಟು ಅರು ರೂಪ ದಲ್ಲೇ ಬರುತ್ತದೆ; ಇದಲ್ಲದೆ ಈ ಒಟ್ಟು ಸೇರುವ ಮೊದಲು, ಅಂದಿ ಎಂಬ ನಂಟಸ್ತಿಕೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಒಟ್ಟು ಬರುತ್ತದೆ.

ಈ ಪದಗಳು ಇಕಾರ ಇಲ್ಲವೇ ಎಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆಯಾದರೆ, ಅವುಗಳ ಬಳಿಕ ಯಕಾರವೊಂದು ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ (4.1.1(2) ನೋಡಿ. ಆದರೆ ತಾಯಿ ಪದದ ಬಳಿಕ ಯಕಾರ ಬರುವ ಬದಲು, ಅದರ ಇಕಾರವೇ ಬಿದ್ದುಹೋಗುತ್ತದೆ (ತಾಯಂದಿರು). ಇದಲ್ಲದೆ, ಅರು ಒಟ್ಟನ್ನು ಅಂದಿ ಒಟ್ಟಿನ ಬಳಿಕ ಸೇರಿಸಿದಾಗ, ಅದರ ಮೊದಲಿನಲ್ಲಿರುವ ಅಕಾರ ಬಿದ್ದುಹೋಗುತ್ತದೆ:

¥ÀzÀgÀÆ¥ÀUÀ¼À ElÖ¼À / 309

ಗಂಡುಗುರ್ತದ ಪದಗಳು CtÚ ಮಾವ CdÓ ತಮ್ಮ

ಅಣ್ಣಂದಿರು ಮಾವಂದಿರು
ಅಜ್ಜಂದಿರು
ತಮ್ಮಂದಿರು

ಹೆಣ್ಣುಗುರ್ತದ ಪದಗಳು ಅಕ್ಕಂದಿರು CPÀÌ ತಾಯಂದಿರು vÁ¬Ä ಅಜ್ಜಿಯಂದಿರು CfÓ ಸೊಸೆಯಂದಿರು ಸೊಸೆ

ನಂಟರನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಕೆಲವು ಪದಗಳಿಗೆ ಅರು ಒಟ್ಟನ್ನು ನೇರವಾಗಿ

ಸೇರಿಸುವುದೂ ಇದೆ (ಸೊಸೆ-ಸೊಸೆಯರು, ಅತ್ತೆ-ಅತ್ತೆಯರು).

(4) ಜನರನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಮೇಲಿನ ಪದಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಉಳಿದ ಹೆಸರುಪದಗಳೊಂದಿಗೆ, ಅವು ಯಾವ ತೆರೆಯುಲಿಯಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವು ದಿದ್ದರೂ, ಗಳು ರೂಪವೇ ಬರುತ್ತದೆ.

ಮರ ಗುಡ್ಡ ಕೆಲಸ PÀgÀÄ PÁqÀÄ ಗುಂಪು ನೆನಪು

ಮರಗಳು ಗುಡ್ಡಗಳು ಕೆಲಸಗಳು ಕರುಗಳು ಕಾಡುಗಳು ಗುಂಪುಗಳು
ನೆನಪುಗಳು

ಕರೆಗಳು

PÀgÉ ಎಮ್ಮೆ ಎಮ್ಮೆಗಳು ಪೆಟ್ಟಿಗೆ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಗಳು PÉgÉ PÀgÀr wAr ಅಂಗಡಿ ಅಂಗಡಿಗಳು

ಕೆರೆಗಳು ಕರಡಿಗಳು ತಿಂಡಿಗಳು

(5) ಮೇಲಿನ ಕಟ್ಟಲೆಗಳಿಗೆ ಕೆಲವು ಹೊರಪಡಿಕೆಗಳೂ ಇವೆ: (ಕ) ಹೆಂಗಸು ಮತ್ತು ಗಂಡಸು ಎಂಬೆರಡು ಪದಗಳೊಂದಿಗೆ, ಅವು ಉಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆ ಗೊಳ್ಳುವುದಿದ್ದರೂ, ಅರು ರೂಪ ಬರುತ್ತದೆ (ಹೆಂಗಸರು, ಗಂಡಸರು); (ಚ) ಮಗು ಪದಕ್ಕೆ ಗಳು ಒಟ್ಟು ಸೇರಿದಾಗ, ಆ ಪದದ ಕೊನೆಯ ತೆರೆಯುಲಿ ಬಿದ್ದು ಹೋಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅದರ ಗಕಾರ ಹಾಗೂ ಗಳು ಒಟ್ಟಿನ ಗಕಾರಗಳು ಕಕಾರ ವಾಗುತ್ತವೆ (ಮಗು-ಮಕ್ಕಳು).

(6) ಜನರನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಹೆಸರುಪದಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಉಳಿದ ಹೆಸರುಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಎಣಿಕೆಯ ಒಟ್ಟನ್ನು ಬಳಸದಿರಲೂ ಬರುತ್ತದೆ; ಈ ಪದ ಗಳ ಎಣಿಕೆಯನ್ನು ಬೇರೆಡೆ ತಿಳಿಸಿರುವಲ್ಲಿ ಈ ರೀತಿ ಒಟ್ಟನ್ನು ಬಳಸದಿರುವುದೇ ಹೆಚ್ಚು. ಇದಕ್ಕೆ ಎರಡು ಎತ್ತುಗೆಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ:

(1ಕ) ಅವನಿಗೆ ಮೂರು ಪುಸ್ತಕಗಳು ಸಿಕ್ಕಿವೆ. (1ಚ) ಅವನಿಗೆ ಮೂರು ಪುಸ್ತಕ ಸಿಕ್ಕಿದೆ. (2ಕ) ಅವನು ನಾಲ್ಕು ಮನೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಿದ್ದಾನೆ. (2ಚ) ಅವನು ನಾಲ್ಕು ಮನೆ ಕಟ್ಟಿಸಿದ್ದಾನೆ.

310 / ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ

4.8.2 ಎಸಕಪತ್ತುಗೆಯ ಒಟ್ಟುಗಳು ಹೆಸರುಪದ (ಇಲ್ಲವೇ ಹೆಸರುಪದಕಂತೆ)ಗಳಿಗೂ ಎಸಕಪದಕ್ಕೂ ನಡುವಿರುವ ಪತ್ತುಗೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಹೆಸರುಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಅನ್ನು, ಇಂದ, ಗೆ ಮತ್ತು ಲ್ಲಿ ಎಂಬ ನಾಲ್ಕು ಪತ್ತುಗೆಯ ಒಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವು ಈಡು, ಸುರು, ಗುರಿ ಮತ್ತು ಜಾಗ ಎಂಬ ನಾಲ್ಕು ಪಾಂಗುಗಳಲ್ಲಿರುವ ಹೆಸರು ಪದಗಳನ್ನು ಎಸಕಪದದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂದಿಸುತ್ತವೆ.

ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಇಂದ ಮತ್ತು ಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟುಗಳು ಹೆಸರುಪತ್ತುಗೆಯ ಅ ಒಟ್ಟಿನ ಬಳಿಕ ಬರುತ್ತವೆ (4.8.3 ನೋಡಿ), ಮತ್ತು ಉಳಿದ ಎರಡು ಒಟ್ಟುಗಳು (ಅನ್ನು ಮತ್ತು ಗೆ) ನೇರವಾಗಿ ಹೆಸರುಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಬರುತ್ತವೆ. ಈ ಒಟ್ಟು ಗಳು ಸೇರಿದಾಗ ಹೆಸರುಪದಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಒಟ್ಟುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಸೇರಿಕೆಯ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಅವನ್ನು ಕೆಳಗೆ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ:

(1) ಅನ್ನುಅನ್ನುಅನ್ನುಅನ್ನು ಒಟ್ಟು ಈ ಒಟ್ಟನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಹೆಸರುಪದಗಳಿಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಇದು ಸೇರಿದಾಗ, ಹೆಸರುಪದಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಸೇರಿಕೆಯ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು ಕೆಳಗೆ ವಿವರಿಸಿದಂತೆ ನಡೆ ಯುತ್ತವೆ:

(1) ಉಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಪದಗಳಿಗೆ ಈ ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಾಗ, 4.1.1(1)ರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದ ಹಾಗೆ, ಅವುಗಳ ಕೊನೆಯ ಉಕಾರ ಬಿದ್ದು ಹೋಗುತ್ತದೆ; ಹಲವೆಣಿಕೆಯ ಗಳು ಇಲ್ಲವೇ ಅರು ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಹೆಸರುಪದಗಳಿಗೂ ಅನ್ನು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಾಗ, ಅವುಗಳ ಕೊನೆಯ ಉಕಾರ ಬಿದ್ದುಹೋಗುತ್ತದೆ:

(ಕ) ಹೆಸರುಪದಗಳ ಕೊನೆಯ ಉಕಾರ ಬಿದ್ದುಹೋಗುವುದು: ಎತ್ತು ಎತ್ತನ್ನು
UÀAlÄ ಗಂಟನ್ನು
ತವುಡು ತವುಡನ್ನು
ಗಂಡಸು ಗಂಡಸನ್ನು ಎಳ್ಳು ಎಳ್ಳನ್ನು

ಹಣ್ಣು ಹಣ್ಣನ್ನು ಹಾಡು ಹಾಡನ್ನು ಗಂಟಲು ಗಂಟಲನ್ನು ಹಿತ್ತಿಲು ಹಿತ್ತಿಲನ್ನು ಜಿಡ್ಡು ಜಿಡ್ಡನ್ನು

(ಚ) ಹಲವೆಣಿಕೆಯ ಪದರೂಪಗಳ ಕೊನೆಯ ಉಕಾರ ಬಿದ್ದುಹೋಗುವುದು: ಕಳ್ಳರು ಮನೆಗಳು ಮನೆಗಳನ್ನು ಕಳ್ಳರನ್ನು ಜನರು ಜನರನ್ನು ಮರಗಳು ಮರಗಳನ್ನು

¥ÀzÀgÀÆ¥ÀUÀ¼À ElÖ¼À / 311

(ಟ) ಆದರೆ, ಎರಡು ಬರಿಗೆಕಂತೆಗಳಿದ್ದು, ಉದ್ದ ತೆರೆಯುಲಿ ಇಲ್ಲವೇ ಒತ್ತುಬರಿಗೆ (ಮುಚ್ಚುಲಿ) ಇಲ್ಲದಿರುವ ಹೆಸರುಪದಗಳಿಗೆ ಇದನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಾಗ, ಅವುಗಳ ಕೊನೆಯ ಉಕಾರ ಬಿದ್ದುಹೋಗುವ ಬದಲು, ಅವುಗಳ ಬಳಿಕ ವಕಾರ ವೊಂದು ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ:

PÀgÀÄ ನಗು

ಕರುವನ್ನು
ನಗುವನ್ನು

ಮಗು ಪುದು

ಮಗುವನ್ನು ಪುದುವನ್ನು

(ತ) ಸಂಸ್ಕ್ರುತದಿಂದ ಎರವಲಾಗಿ ಬಂದ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಉಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ; ಇವು ಎಂತಹವಿದ್ದರೂ ಅನ್ನು ಒಟ್ಟು ಸೇರುವಾಗ ವಕಾರ ವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತವೆ (ವಸ್ತು-ವಸ್ತುವನ್ನು, ಗುರು-ಗುರುವನ್ನು, ಶತ್ರು- ಶತ್ರುವನ್ನು); ಆದರೆ, ಈ ಉಕಾರ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮಾರ್ಪಾಡಿನಿಂದ ಬಂದು ದಾದರೆ, ಅದರ ಬಳಿಕ ವಕಾರ ಬರುವುದಿಲ್ಲ (ಸೊತ್ತು-ಸೊತ್ತನ್ನು).

(2) ಅಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಹೆಸರುಪದಗಳ ಬಳಿಕ ಈ ಒಟ್ಟು ಸೇರಿ ದಾಗ, ಅವು ಜನರನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತಿವೆಯಾದರೆ ಅವುಗಳ ಬಳಿಕ ನಕಾರ ಬರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಉಳಿದೆಡೆಗಳಲ್ಲಿ ವಕಾರ ಬರುತ್ತದೆ:

(ಕ) ಅಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ, ಮತ್ತು ಜನರನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಪದಗಳು:

ಮಗ CtÚ ಬೇಡ ಅಂಬಿಗ ಅಂಬಿಗನನ್ನು

ಮಗನನ್ನು
ಅಣ್ಣನನ್ನು
ಬೇಡನನ್ನು

ಅಮ್ಮ ಅಮ್ಮನನ್ನು PÀAzÀ ಕಂದನನ್ನು ಗೆಳೆಯ ಗೆಳೆಯನನ್ನು ದಾರಿಗನನ್ನು zÁjUÀ

(ಚ) ಅಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಉಳಿದ ಪದಗಳು:

ಕದವನ್ನು
PÀzÀ ಬಿಂಕವನ್ನು ©APÀ PÀqÀvÀ ಕಡತವನ್ನು ದಿಬ್ಬಣ ದಿಬ್ಬಣವನ್ನು

ಚಿನ್ನವನ್ನು ಗಾಣವನ್ನು

a£Àß UÁt ಅಂಗಳ ಅಂಗಳವನ್ನು ಬೇಸರ ಬೇಸರವನ್ನು

(3) ಇಕಾರ ಇಲ್ಲವೇ ಎಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಪದಗಳಿಗೆ ಈ ಒಟ್ಟು ಸೇರಿದಾಗ, 4.1.1(2)ರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದ ಹಾಗೆ, ಅವುಗಳ ಬಳಿಕ ಯಕಾರ ವೊಂದು ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ:

(ಕ) ಇಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಪದಗಳು:

UÀÄr ¨ÉAQ

ಗುಡಿಯನ್ನು ಬೆಂಕಿಯನ್ನು

CfÓ ನಾಯಿ

ಅಜ್ಜಿಯನ್ನು ನಾಯಿಯನ್ನು

312 / ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ

ಹುಡುಗಿ ಹುಡುಗಿಯನ್ನು ಅಂಗಡಿ ಅಂಗಡಿಯನ್ನು

PÀgÀr ಗುದ್ದಲಿ ಗುದ್ದಲಿಯನ್ನು

ಕರಡಿಯನ್ನು

(ಚ) ಎಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಪದಗಳು:

ಮನೆಯನ್ನು ಕಪ್ಪೆಯನ್ನು

ಮನೆ ಕಪ್ಪೆ ಗೊಂಬೆ ಗೊಂಬೆಯನ್ನು ಅಡಿಕೆ ಅಡಿಕೆಯನ್ನು

ಬೆಲೆ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಅತ್ತೆ ಅತ್ತೆಯನ್ನು ಕಾಗೆಯನ್ನು PÁUÉ ಅಂಜಿಕೆ ಅಂಜಿಕೆಯನ್ನು

(2) ಇಂದಇಂದಇಂದಇಂದ ಒಟ್ಟು ಮೇಲೆ ತಿಳಿಸಿದ ಹಾಗೆ, ಇದನ್ನು ಹೆಸರುಪದಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುಪತ್ತುಗೆಯ ಅ ಒಟ್ಟಿನ ಬಳಿಕ (8.4.3 ನೋಡಿ) ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಈ ಒಟ್ಟು ಸೇರಿದಾಗ, ಹೆಸರು ಪತ್ತುಗೆಯ ಅ ಒಟ್ಟು ಬಿದ್ದುಹೋಗುತ್ತದೆಯಾದರೂ, ಅದರ ಮೊದಲು ಬಂದಿದ್ದ ಇನ್, ವಿನ್, ನ್, ವ್, ರ್, ಮತ್ತು ದ್ ಎಂಬವು ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಹಾಗಾಗಿ, ಇಲ್ಲಿ ಹೆಸರುಪತ್ತುಗೆಯ ಅ ಒಟ್ಟು ಸೊನ್ನೆ ರೂಪದಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲು ಬರುತ್ತದೆ. ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಹೆಸರುಪದಗಳ ಅ ಒಟ್ಟಿನ ರೂಪ ಮತ್ತು ಇಂದ ಒಟ್ಟಿನ ರೂಪಗಳನ್ನು ಹೋಲಿಸಿ ನೋಡಿದಾಗ ಈ ವಿಶಯ ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ:

ಹೆಸರುಪದ
ಮರ CtÚ UÀ« PÁUÉ ತಿನಿಸು PÀgÀÄ ಹೊಸದು
ಮರಗಳು
ಕಳ್ಳರು

ಅ ಒಟ್ಟಿನ ರೂಪ ಇಂದ ಒಟ್ಟಿನ ರೂಪ ಮರದ CtÚ£À ಗವಿಯ
ಕಾಗೆಯ
ತಿನಿಸಿನ
ಕರುವಿನ
ಹೊಸದರ
ಮರಗಳ
ಕಳ್ಳರ

ಮರದಿಂದ CtÚ¤AzÀ ಗವಿಯಿಂದ ಕಾಗೆಯಿಂದ ತಿನಿಸಿನಿಂದ ಕರುವಿನಿಂದ ಹೊಸದರಿಂದ ಮರಗಳಿಂದ ಕಳ್ಳರಿಂದ

(3) ಗೆಗೆಗೆಗೆ ಒಟ್ಟು ಈ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಗೆ, ಇಗೆ ಮತ್ತು ಕ್ಕೆ ಎಂಬ ಮೂರು ರೂಪಗಳಿವೆ; ಇವುಗಳ ಬಳಕೆ ಹೆಸರುಪದಗಳ ಕೊನೆಯ ತೆರೆಯುಲಿ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಹುರುಳುಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ:

¥ÀzÀgÀÆ¥ÀUÀ¼À ElÖ¼À / 313

(1) ಇಕಾರ ಇಲ್ಲವೇ ಎಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಹೆಸರುಪದಗಳ ಬಳಿಕ

ಇದು ಗೆ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ:

CfÓUÉ E°UÉ

(ಕ) ಇಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಹೆಸರುಪದಗಳು: CfÓ E° ಮನವಿ ಮನವಿಗೆ
ಕೋಮಟಿ ಕೋಮಟಿಗೆ ತಬ್ಬಲಿಗೆ
ತಬ್ಬಲಿ

ಹಕ್ಕಿಗೆ ºÀQÌ ಗೆಳತಿಗೆ UɼÀw ಗೇಣಿಗೆ UÉÃt ಕನ್ನಡಿ ಕನ್ನಡಿಗೆ ಬಾವಲಿ ಬಾವಲಿಗೆ

(ಚ) ಎಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಹೆಸರುಪದಗಳು: PÉgÉUÉ ಅತ್ತೆ ಅತ್ತೆಗೆ
ರೆಪ್ಪೆಗೆ ರೆಪ್ಪೆ ಸಂತೆಗೆ ಬೇಟೆ ಬೇಟೆಗೆ
ನಂಬಿಕೆ ನಂಬಿಕೆಗೆ
ಬೇಡಿಕೆ ಬೇಡಿಕೆಗೆ

PÉgÉ ¸ÀAvÉ ದುಡಿಮೆ ದುಡಿಮೆಗೆ ಮಜ್ಜಿಗೆ ಮಜ್ಜಿಗೆಗೆ ಮೂಲೆ ಮೂಲೆಗೆ

(2) ಉಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಹೆಸರುಪದಗಳ ಬಳಿಕ, ಮತ್ತು ಹಲವೆಣಿಕೆಯ ಒಟ್ಟುಗಳಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಪದಗಳ ಬಳಿಕ, ಇದು ಇಗೆ ರೂಪ ದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ; ಅದು ಸೇರಿದಾಗ, ಮೇಲೆ 4.1.1ರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದ ಹಾಗೆ, ಈ ಪದಗಳ ಕೊನೆಯ ಉಕಾರ ಬಿದ್ದುಹೋಗುತ್ತದೆ:

ಮದ್ದಿಗೆ
ಮದ್ದು ದೂರು zÀÆjUÉ
ಮುಳಿಸು ಮುಳಿಸಿಗೆ
ಮುಪ್ಪು ಮುಪ್ಪಿಗೆ
ಹೆಣ್ಣು ಹಕ್ಕಿಗಳು ಹಕ್ಕಿಗಳಿಗೆ

ಹೆಣ್ಣಿಗೆ

ಹಂಗು ಹಂಗಿಗೆ ತುರುಬು ತುರುಬಿಗೆ ದೇವರು ದೇವರಿಗೆ ಬೆನ್ನು ಬೆನ್ನಿಗೆ PÀAwUÉ PÀAvÀÄ ದಡ್ಡರು ದಡ್ಡರಿಗೆ

(3) ಆದರೆ, ಉಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಹೆಸರುಪದಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬರಿಗೆ ಕಂತೆಗಳು ಮಾತ್ರ ಇವೆಯಾದರೆ, ಮತ್ತು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಉದ್ದ ತೆರೆಯುಲಿ ಇಲ್ಲವೇ ಒತ್ತುಬರಿಗೆ ಇಲ್ಲವಾದರೆ, ಅಂತಹ ಹೆಸರುಪದಗಳ ಕೊನೆಯ ಉಕಾರ ಬಿದ್ದು ಹೋಗುವ ಬದಲು, ಅವುಗಳ ಬಳಿಕ ವಕಾರವೊಂದು ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ:

ಕರುವಿಗೆ
PÀgÀÄ ನಗು ನಗುವಿಗೆ
ಅಳು ಅಳುವಿಗೆ

ಮಗುವಿಗೆ ಮಗು ಉಡು ಉಡುವಿಗೆ ಮಡುವಿಗೆ ಮಡು

314 / ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ

ಉಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಸಂಸ್ಕ್ರುತ ಎರವಲುಗಳ ಬಳಿಕವೂ ಈ ಒಟ್ಟು

ಸೇರುವ ಮೊದಲು ವಕಾರ ಬರುತ್ತದೆ:

ವಸ್ತು

ವಸ್ತುವಿಗೆ

ಶತ್ರು

ಶತ್ರುವಿಗೆ

(4) ಅಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಹೆಸರುಪದಗಳು ಜನರನ್ನು ಗುರುತಿಸು ತ್ತಿವೆಯಾದರೆ, ಅವುಗಳ ಬಳಿಕ ಈ ಒಟ್ಟು ಇಗೆ ರೂಪದಲ್ಲೇ ಬರುತ್ತದೆ; ಆದರೆ, ಅದು ಸೇರುವ ಮೊದಲು ಈ ಪದಗಳ ಬಳಿಕ ನಕಾರವೊಂದು ಸೇರಿ ಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ:

CdÓ¤UÉ
CdÓ ಕಂದನಿಗೆ
PÀAzÀ PÀlÄPÀ ಕಟುಕನಿಗೆ
ಅಂಬಿಗ ಅಂಬಿಗನಿಗೆ ಗಾಣಿಗನಿಗೆ UÁtÂUÀ

ಕಳ್ಳನಿಗೆ ಬೇಡನಿಗೆ

ಕಳ್ಳ ಬೇಡ ಹುಡುಗ ಹುಡುಗನಿಗೆ ಬಿದ್ದಿನ ಬಿದ್ದಿನನಿಗೆ ನಲ್ಲ

ನಲ್ಲನಿಗೆ

(5) ಅಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಉಳಿದ ಹೆಸರುಪದಗಳ ಬಳಿಕ ಈ ಒಟ್ಟಿಗೆ

ಕ್ಕೆ ರೂಪವಿದೆ:

ಮರ ಮರಕ್ಕೆ ©APÀ ಬಿಂಕಕ್ಕೆ
ಕಡತಕ್ಕೆ
PÀqÀvÀ ಅಂಕಣ ಅಂಕಣಕ್ಕೆ
ಕಾಳಗಕ್ಕೆ
ಕಾಳಗ

ClÖ ClÖPÉÌ Hl HlPÉÌ ಜಳಕ ಜಳಕಕ್ಕೆ ಒತ್ತಡ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಬೇಸರ ಬೇಸರಕ್ಕೆ

(4) ಲ್ಲಿಲ್ಲಿಲ್ಲಿಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ಮೇಲೆ ತಿಳಿಸಿದ ಹಾಗೆ, ಈ ಒಟ್ಟನ್ನೂ ಹೆಸರುಪತ್ತುಗೆಯ ಅ ಒಟ್ಟಿನ ಬಳಿಕ ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನುಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಎತ್ತುಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು:

ಮರದ ಮರದಲ್ಲಿ
ಕೆರೆಯ ಕೆರೆಯಲ್ಲಿ
ಗುಡ್ಡದ ಗುಡ್ಡದಲ್ಲಿ
ಓಣಿಯ ಓಣಿಯಲ್ಲಿ
ಮಗುವಿನ ಮಗುವಿನಲ್ಲಿ ಮರಗಳ ಮರಗಳಲ್ಲಿ

ಅಣ್ಣನ ಅಣ್ಣನಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣಿನ ಕಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಬಟ್ಟೆಯ ಬಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಸದರ ಹೊಸದರಲ್ಲಿ ಮಗಳು ಮಗಳಲ್ಲಿ ಜನರ ಜನರಲ್ಲಿ

¥ÀzÀgÀÆ¥ÀUÀ¼À ElÖ¼À / 315 4.8.3 ಹೆಸರುಪತ್ತುಗೆಯ ಒಟ್ಟುಗಳು ಹೆಸರುಪದಗಳ ನಡುವಿರುವ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಪತ್ತುಗೆಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಒಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ: ಹೋಲಿಕೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಇಂತ ಒಟ್ಟು, ಮತ್ತು ಬೇರೆ ಹಲವು ಬಗೆಯ ಪತ್ತುಗೆಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಅ ಒಟ್ಟು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಇಂತ ಒಟ್ಟು ಎಸಕಪತ್ತುಗೆಯ ಗೆ ಒಟ್ಟಿನ (4.8.2 ನೋಡಿ) ಬಳಿಕ ಬರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅ ಒಟ್ಟು ನೇರವಾಗಿ ಹೆಸರುಪದಗಳ ಬಳಿಕ ಬರುತ್ತದೆ.

(1) ಇಂತಇಂತಇಂತಇಂತ ಒಟ್ಟು ಯಾವುದಾದರೊಂದು ಪರಿಚೆಯ ಕುರಿತಾಗಿ ಇಬ್ಬರು ವ್ಯಕ್ತಿ, ವಸ್ತು, ಇಲ್ಲವೇ ವಿಶಯಗಳ ನಡುವೆ ಹೋಲಿಕೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಇಂತ ಒಟ್ಟನ್ನು ಬಳಸ ಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂತ ಒಟ್ಟನ್ನು ಪಡೆದಿರುವ ಹೆಸರುಪದ ಒಂದು ಪರಿಚೆಯ ಹೋಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಳಗಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿ, ವಸ್ತು ಇಲ್ಲವೇ ವಿಶಯವನ್ನು ಗುರುತಿಸು ತ್ತದೆ. ಎತ್ತುಗೆಗಾಗಿ, ಸುನೀಲ್ ಜಾನಕಿಗಿಂತ ದೊಡ್ಡವನು ಎಂಬ ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಜಾನಕಿ ಪದ ಇಂತ ಒಟ್ಟಿನೊಂದಿಗೆ ಬಂದಿದೆ, ಮತ್ತು ಸುನೀಲ್ ಪದ ಒಟ್ಟಿಲ್ಲದೆ ಬಂದಿದೆ; ಹಾಗಾಗಿ, `ದೊಡ್ಡತನದಲ್ಲಿ ಜಾನಕಿ ಸುನೀಲ್ಗಿಂತ ಕೆಳ ಗಿದ್ದಾಳೆ’ ಎಂಬ ಹುರುಳನ್ನು ಆ ಸೊಲ್ಲು ಕೊಡುತ್ತದೆ.

ಈ ಒಟ್ಟನ್ನು ಹೆಸರುಪತ್ತುಗೆಯ ಗೆ ಒಟ್ಟಿನ ಬಳಿಕ ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಎತ್ತುಗೆಗಳಿಂದ ತಿಳಿಯಬಹುದು; ಈ ಒಟ್ಟು ಸೇರಿದಾಗ ಗೆ ಒಟ್ಟಿನ (ಇಲ್ಲವೇ ಅದರ ರೂಪಗಳಾದ ಗೆ, ಇಗೆ ಮತ್ತು ಕ್ಕೆ ಎಂಬವುಗಳ) ಕೊನೆಯ ಎಕಾರ ಬಿದ್ದುಹೋಗುತ್ತದೆ:

ಹೆಸರುಪದ
ಮನೆ UÀÄr PÁqÀÄ CdÓ ºÀt ಮೆಚ್ಚುಗೆ

ಗೆ ಒಟ್ಟಿನ ರೂಪ ಮನೆಗೆ
UÀÄrUÉ PÁrUÉ CdÓ¤UÉ
ಹಣಕ್ಕೆ ಮೆಚ್ಚುಗೆಗೆ

ಇಂತ ಒಟ್ಟಿನ ರೂಪ ಮನೆಗಿಂತ UÀÄrVAvÀ PÁrVAvÀ CdÓ¤VAvÀ ಹಣಕ್ಕಿಂತ ಮೆಚ್ಚುಗೆಗಿಂತ

(2) CCCC MlÄÖ ಈ ಒಟ್ಟನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಹೆಸರುಪದಗಳಿಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಇದು ಸೇರುವ ಮೊದಲು ಹೆಸರುಪದಗಳು, ಅವುಗಳ ಕೊನೆಯ ಬರಿಗೆ ಮತ್ತು ಹುರುಳುಗಳ ನ್ನವಲಂಬಿಸಿ, ಕೆಲವು ಹೆಚ್ಚಿನ ಬರಿಗೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತವೆ:

316 / ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ

(1) ಉಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಹೆಸರುಪದಗಳ ಬಳಿಕ ಇನ್ ಎಂಬುದು ಬರುತ್ತದೆ; ಆದರೆ, ಇಂತಹ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬರಿಗೆಕಂತೆಗಳಿದ್ದು, ಉದ್ದ ತೆರೆಯುಲಿ ಇಲ್ಲವೇ ಒತ್ತುಬರಿಗೆಗಳಿಲ್ಲವಾದರೆ ವಿನ್ ಎಂಬುದು ಸೇರುತ್ತದೆ; ಉಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಸಂಸ್ಕ್ರುತ ಎರವಲುಗಳ ಬಳಿಕವೂ ವಿನ್ ಎಂಬುದು ಸೇರುತ್ತದೆ:

(ಕ) ಉಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಪದಗಳು: ಉದ್ದು ಉದ್ದಿನ UÀAqÀÄ UÀAr£À
ತಿಳಿವು ತಿಳಿವಿನ
ಎಂಜಲು ಎಂಜಲಿನ

ಬೆಕ್ಕು ಮಾತು ಮಾತಿನ ಹೆಸರು ಹೆಸರಿನ ಬಚ್ಚಲು ಬಚ್ಚಲಿನ

ಬೆಕ್ಕಿನ

(ಚ) ಉದ್ದ ತೆರೆಯುಲಿ, ಒತ್ತೆಬರಿಗೆಯಿಲ್ಲದ ಎರಡು ಬರಿಗೆಕಂತೆಯ ಪದಗಳು: ಮಗು ಮಡು

ಅಳು ಅಳುವಿನ ಗಳುವಿನ ಗಳು

ಮಗುವಿನ
ಮಡುವಿನ

(ಟ) ಉಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಸಂಸ್ಕ್ರುತ ಎರವಲುಗಳು: ವಸ್ತು ಗುರು

ವಸ್ತುವಿನ
ಗುರುವಿನ

ಶತ್ರುವಿನ

ಶತ್ರು

ಉಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಮಗಳು ಪದ ಮೇಲಿನ ಕಟ್ಟಲೆಗೆ ಹೊರಪಡಿಕೆ ಯಾಗಿದೆ; ಅದರ ಬಳಿಕ ಅ ಒಟ್ಟು ಸೇರುವಾಗ ಇನ್ ಬರುವ ಬದಲು, ಅದರ ಕೊನೆಯ ಉಕಾರ ಬಿದ್ದುಹೋಗುತ್ತದೆ: ಮಗಳು-ಮಗಳ.

(2) ಅಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಹೆಸರುಪದಗಳ ಬಳಿಕ, ಅವು ಜನರನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದಿದ್ದಲ್ಲಿ, ನಕಾರ ಬರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಉಳಿದೆಡೆಗಳಲ್ಲಿ ದಕಾರ ಬರು vÀÛzÉ:

(ಕ) ಅಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಜನರನ್ನು ಗುರುತಿಸುವವು: CPÀÌ zÀqÀØ ದಡ್ಡನ £ÀAl ಗಂಡನ
UÀAqÀ ಮುದುಕ ಮುದುಕನ ಪೆÇೀರ ಪೆÇೀರನ
ನಾಡಿಗ ನಾಡಿಗನ ತೊತ್ತಿಗ ತೊತ್ತಿಗನ

ಅಕ್ಕನ ನಂಟನ

(ಚ) ಅಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಉಳಿದ ಪದಗಳು: ಬೆಲ್ಲದ ಮರ ಗಾಯದ ºÉAqÀ

ಮರದ ಹೆಂಡದ

ಬೆಲ್ಲ UÁAiÀÄ

¥ÀzÀgÀÆ¥ÀUÀ¼À ElÖ¼À / 317

ಹೊಡೆತ ಹೊಡೆತದ ಸಂಬಳ ಸಂಬಳದ

ಪಂಗಡ ಪಂಗಡದ ಗೀಜಗ ಗೀಜಗದ

(3) ಇಕಾರ ಇಲ್ಲವೇ ಎಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಹೆಸರುಪದಗಳಿಗೆ ಈ ಒಟ್ಟು ಸೇರುವ ಮೊದಲು, 4.1.1(2)ರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದ ಹಾಗೆ, ಯಕಾರ ಸೇರು vÀÛzÉ:

(ಕ) ಇಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಪದಗಳು:

Gj GjAiÀÄ
ಮಂದಿ ಮಂದಿಯ
ಒಡತಿ ಒಡತಿಯ
ಅಂಗಡಿ ಅಂಗಡಿಯ

PÀwÛ vÁ¬Ä ಸರದಿ ಕನ್ನಡಿ

ಕತ್ತಿಯ ತಾಯಿಯ ಸರದಿಯ ಕನ್ನಡಿಯ

(ಚ) ಎಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಪದಗಳು: ದೊರೆಯ
zÉÆgÉ ಬೆಣ್ಣೆ ಬೆಣ್ಣೆಯ
ಮೀಸೆ ಮೀಸೆಯ
ಅಂಜಿಕೆ ಅಂಜಿಕೆಯ

ಬೆಳೆ ಅಂಚೆ ಅಂಚೆಯ ಅಡುಗೆ ಅಡುಗೆಯ ಮೆಚ್ಚಿಗೆ ಮೆಚ್ಚಿಗೆಯ

ಬೆಳೆಯ

(4) ಹಲವೆಣಿಕೆಯ ಒಟ್ಟುಗಳಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಹೆಸರುಪದಗಳು ಉಕಾರ ದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವುವಾದರೂ, ಅವುಗಳ ಬಳಿಕ ಇನ್ ಎಂಬುದು ಬರುವುದಿಲ್ಲ; ಇದಕ್ಕೆ ಬದಲು, ಅ ಒಟ್ಟು ಸೇರಿದಾಗ, ಇವುಗಳ ಕೊನೆಯ ಉಕಾರ ಬಿದ್ದು ಹೋಗುತ್ತದೆ:

ಮರಗಳು ಮರಗಳ
ಹಕ್ಕಿಗಳು ಹಕ್ಕಿಗಳ
ಮನೆಗಳು ಮನೆಗಳ

ಜನರು ಜನರ ಜಾಣರು ಜಾಣರ ಚಿಣ್ಣರು ಚಿಣ್ಣರ

4.9 ಬೇರೆ ಪದಗಳ ಪದರೂಪಗಳು ಎಸಕ ಮತ್ತು ಹೆಸರುಪದಗಳು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಬೇರೆಯೂ ಕೆಲವು ಪದಗಳಿಗೆ ಪದರೂಪಗಳಿವೆ; ಆದರೆ, ಇವುಗಳನ್ನು ಮುಕ್ಯವಾಗಿ ಮೇಲೆ ವಿವರಿಸಿದಂತಹ ಹೆಸರುಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಬರುವ ಒಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಯೇ ಉಂಟುಮಾಡಲಾಗು ತ್ತದೆ. ಅವುಗಳ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ನಿರ್ಬಂದಗಳಿವೆ, ಮತ್ತು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸೇರಿಕೆಯ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳೂ ಕೆಲವು ವಿಶಯಗಳಲ್ಲಿ ಬೇರಾಗಿವೆ.

318 / ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ

4.9.1 ಪರಿಚೆಪದಗಳ ಪದರೂಪಗಳು ಕನ್ನಡದ ಪರಿಚೆಪದಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವನ್ನು, ಅದರಲ್ಲೂ ಮುಕ್ಯವಾಗಿ ಜನರ ಪರಿಚೆ ಯನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಕಿವುಡು, ಕುರುಡು, ಚೆಲುವು, ಹುಚ್ಚು ಮೊದಲಾದುವನ್ನು ಹೆಸರುಪದಗಳಾಗಿಯೂ ಬಳಸಲು ಬರುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಅವು, ಉಳಿದ ಹೆಸರುಪದಗಳ ಹಾಗೆ, ಎಲ್ಲಾ ಬಗೆಯ ಒಟ್ಟುಗಳೊಂದಿಗೂ ಬರ ಬಲ್ಲುವು: ಚೆಲುವನ್ನು, ಚೆಲುವಿನಿಂದ, ಚೆಲುವಿಗೆ, ಚೆಲುವಿನಲ್ಲಿ, ಚೆಲುವಿ ಗಿಂತ, ಚೆಲುವಿನ.

ಇವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಉಳಿದ ಪರಿಚೆಪದಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಎಸಕಪರಿಚೆಗಳು ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ಪತ್ತುಗೆ ಒಟ್ಟುಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಪದರೂಪಗಳನ್ನು ಪಡೆಯು ತ್ತವೆ. ಈ ರೂಪಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ:

(1) ಅಗೆ ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಬೆಳ್ಳಗೆ, ನೆಟ್ಟಗೆ, ದುಂಡಗೆ, ಕೆಂಪಗೆ, ನುಣ್ಣಗೆ ಮೊದಲಾದ ಎಸಕಪರಿಚೆಗಳನ್ನು ಹೆಸರುಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಳಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ (ಎಂದರೆ ಹೆಸರುಪರಿಚೆಗಳಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ), ಅವಕ್ಕೆ ಹೆಸರುಪತ್ತುಗೆಯ ಅ ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಈ ಒಟ್ಟು ಸೇರಿದಾಗ ಅವು ಗಳ ಕೊನೆಯ ಎಕಾರ ಬಿದ್ದುಹೋಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಇನ್ ಎಂಬುದು ಸೇರಿ ಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ಎಸಕಪರಿಚೆಗಳು ಬೆಳ್ಳಗೆ ಮಾಡಿದ ಕರ್ರಗೆ ಮಾಡಿದ ನುಣ್ಣಗೆ ಬೋಳಿಸಿದ
ನೆಟ್ಟಗೆ ಹೋದ ತಣ್ಣಗೆ ಕುಳಿತ

ಅ ಒಟ್ಟಿನೊಂದಿಗೆ ಬಳಕೆ ಬೆಳ್ಳಗಿನ ಬಟ್ಟೆ ಕರ್ರಗಿನ ಕೂದಲು ನುಣ್ಣಗಿನ ತಲೆ ನೆಟ್ಟಗಿನ ದಾರಿ ತಣ್ಣಗಿನ ನೀರು

(2) ಹೊರಗೆ, ಒಳಗೆ ಮತ್ತು ಕೆಳಗೆ ಎಂಬ ಮೂರು ಎಸಕಪರಿಚೆಗಳಿಗೆ ಕ್ಕೆ, ಇಂದ, ಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅ ಒಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಪದರೂಪಗಳನ್ನು ಪಡೆಯ ಬಹುದು; ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಕೆ ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಾಗ, ಅವುಗಳ ಕೊನೆಯ ಗೆ ಬರಿಗೆಕಂತೆ ಬಿದ್ದುಹೋಗುತ್ತದೆ; ಮತ್ತು ಅ ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಾಗ, ಅವುಗಳ ಬಳಿಕ ಇನ್ ಎಂಬುದು ಬರುತ್ತದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಇಂದ ಮತ್ತು ಲ್ಲಿ ಎಂಬವುಗಳನ್ನು ಅ ಒಟ್ಟಿನ ಬಳಿಕ ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ:

ಹೊರಗೆ ಹೊರಕ್ಕೆ ಹೊರಗಿನ ಹೊರಗಿನಿಂದ M¼ÀUÉ ಕೆಳಗೆ

ಒಳಕ್ಕೆ ಒಳಗಿನ ಒಳಗಿನಿಂದ ಕೆಳಗಿನಿಂದ ಕೆಳಕ್ಕೆ

ಕೆಳಗಿನ

ಹೊರಗಿನಲ್ಲಿ ಒಳಗಿನಲ್ಲಿ ಕೆಳಗಿನಲ್ಲಿ

¥ÀzÀgÀÆ¥ÀUÀ¼À ElÖ¼À / 319 (3) ಮೇಲೆ, ಹಿಂದೆ ಮತ್ತು ಮುಂದೆ ಪದಗಳು ಗೆ ಬರಿಗೆಕಂತೆಯಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲವಾದರೂ, ಮೇಲಿನ ಪದಗಳ ಹಾಗೆ ಕ್ಕೆ, ಇಂದ, ಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅ ಒಟ್ಟುಗಳೊಂದಿಗೆ ಬರಬಲ್ಲುವು; ಅವುಗಳ ಕೊನೆಯ ಎಕಾರ ಕ್ಕೆ ಒಟ್ಟಿನ ಮೊದಲು ಅಕಾರವಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅ ಒಟ್ಟಿನ ಮೊದಲು ಬಿದ್ದುಹೋಗುತ್ತದೆ:

ಮೇಲೆ »AzÉ ಮುಂದೆ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಮುಂದಿನ ಮುಂದಿನಿಂದ

ಮೇಲಕ್ಕೆ ಮೇಲಿನ ಮೇಲಿನಿಂದ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿನ ಹಿಂದಿನಿಂದ

ಮೇಲಿನಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿನಲ್ಲಿ ಮುಂದಿನಲ್ಲಿ

(4) ಹತ್ತಿರ, ದೂರ, ಎಡ

ಪದಗಳೂ ಇವೇ ಒಟ್ಟುಗಳೊಂದಿಗೆ ಬರಬಲ್ಲುವು; ಆದರೆ, ಇವಕ್ಕೆ ಅ ಒಟ್ಟು ಸೇರಿದಾಗ, ಅವುಗಳ ಬಳಿಕ ಇನ್ ಎಂಬುದರ ಬದಲು ದಕಾರ ಬರುತ್ತದೆ:

ಮತ್ತು ಬಲ

ಹತ್ತಿರ zÀÆgÀ JqÀ §®

ಹತ್ತಿರಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರದ ಹತ್ತಿರದಿಂದ ದೂರದಿಂದ ದೂರಕ್ಕೆ ದೂರದ JqÀ¢AzÀ ಎಡಕ್ಕೆ ಎಡದ ಬಲದಿಂದ ಬಲಕ್ಕೆ ಬಲದ

ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿ ದೂರದಲ್ಲಿ ಎಡದಲ್ಲಿ ಬಲದಲ್ಲಿ

(5) ಮೊದಲು, ನಡುವೆ, ಇದಿರು ಮತ್ತು ಒತ್ತು ಪದಗಳೂ ಮೇಲಿನ ಒಟ್ಟುಗಳೊಂದಿಗೆ ಬರಬಲ್ಲುವು; ಆದರೆ, ಇವುಗಳ ಬಳಿಕ ಗೆ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಇಗೆ ರೂಪ ಇದೆ; ಮತ್ತು, ಅ ಒಟ್ಟು ಸೇರುವ ಮೊದಲು ಇವುಗಳ ಬಳಿಕ ಇನ್ ಎಂಬುದು ಬರುತ್ತದೆ:

ಮೊದಲು ಮೊದಲಿಗೆ ಮೊದಲಿನ ಮೊದಲಿನಿಂದ ಮೊದಲಿನಲ್ಲಿ ನಡುವಿನಲ್ಲಿ ನಡುವೆ ಇದಿರಿನಲ್ಲಿ E¢gÀÄ ಒತ್ತಿನಲ್ಲಿ MvÀÄÛ

ನಡುವಿಗೆ ನಡುವಿನ ನಡುವಿನಿಂದ ಇದಿರಿಗೆ ಇದಿರಿನ ಒತ್ತಿಗೆ ಒತ್ತಿನ

E¢j¤AzÀ MwÛ¤AzÀ

(6) ನಿನ್ನೆ, ಮೊನ್ನೆ, ಇವತ್ತು ಮತ್ತು ನಾಳೆ ಪದಗಳು ಗೆ, ಅ ಮತ್ತು ಇಂದ ಒಟ್ಟುಗಳೊಂದಿಗೆ ಬರಬಲ್ಲುವು; ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಇವತ್ತು ಪದದ ಬಳಿಕ ಗೆ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಇಗೆ ರೂಪ ಇದೆ; ಅ ಒಟ್ಟು ಸೇರಿದಾಗ, ನಿನ್ನೆ, ಮೊನ್ನೆ ಮತ್ತು ಇವತ್ತು ಪದಗಳ ಬಳಿಕ ಇನ್ ಬರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ನಾಳೆ ಪದದ ಬಳಿಕ ಯಕಾರ ಬರುತ್ತದೆ:

ನಿನ್ನೆ ಮೊನ್ನೆ

ನಿನ್ನೆಗೆ ನಿನ್ನಿನ ಮೊನ್ನೆಗೆ ಮೊನ್ನಿನ ಮೊನ್ನಿನಿಂದ

ನಿನ್ನಿನಿಂದ

320 / ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ

ಇವತ್ತು ಇವತ್ತಿಗೆ ಇವತ್ತಿನ ಇವತ್ತಿನಿಂದ ನಾಳೆಗೆ ನಾಳೆಯ ನಾಳೆಯಿಂದ
ನಾಳೆ

4.9.2 ಆಡುಪದಗಳ ಪದರೂಪಗಳು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ನಾನು ಮತ್ತು ನೀನು ಎಂಬ ಎರಡು ಆಡುಪದಗಳಿವೆ; ಇವು ಒಂದು ಸೊಲ್ಲಿನ ಆಡುಗ ಮತ್ತು ಕೇಳುಗರನ್ನು ಅದೇ ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸುವು ದಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ಇವಕ್ಕೆ ನಾವು ಮತ್ತು ನೀವು ಎಂಬ ಹಲವೆಣಿಕೆಯ ರೂಪಗಳಿವೆ. ಇವನ್ನು ಹಲವೆಣಿಕೆಯ ವು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಪಡೆಯಬಹುದು; ಈ ಒಟ್ಟು ಸೇರಿದಾಗ ನಾನು ಮತ್ತು ನೀನು ಪದಗಳ ಎರಡನೆಯ ಬರಿಗೆಕಂತೆ (ನು ಎಂಬುದು) ಬಿದ್ದುಹೋಗುತ್ತದೆ.

ಒಂದು ಸೊಲ್ಲಿನಲ್ಲೇನೇ ಒಮ್ಮೆ ಗುರುತಿಸಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಇನ್ನೊಮ್ಮೆ ಗುರುತಿಸಬೇಕಾದಾಗ ತಾನು ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಈ ಪದಕ್ಕೂ ಹಲವೆಣಿಕೆಯ ವು ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅದು ಸೇರಿಸಿದಾಗ, ತಾನು ಪದದ ಎರಡನೇ ಬರಿಗೆಕಂತೆ ಬಿದ್ದುಹೋಗುತ್ತದೆ (ತಾನು-ತಾವು).

ಮೇಲೆ 4.8.2 ಮತ್ತು 4.8.3ರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದ ಎಸಕಪತ್ತುಗೆ ಮತ್ತು ಹೆಸರುಪತ್ತುಗೆಯ ಒಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಈ ಮೂರು ಪದಗಳ ಬಳಿಕವೂ ಬಳಸಲು ಬರುತ್ತದೆ. ಎಸಕಪತ್ತುಗೆಯ ಅನ್ನು ಒಟ್ಟು ಮತ್ತು ಹೆಸರುಪತ್ತುಗೆಯ ಅ ಒಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಾಗ, ಇವಕ್ಕೆ ನನ್್ನ, ನಿನ್್ನ, ಮತ್ತು ತನ್್ನ ಎಂಬ ರೂಪಗಳಿವೆ; ಇವುಗಳ ಹಲವೆಣಿಕೆಯ ರೂಪಗಳಿಗೆ ನಮ್್ಮ, ನಿಮ್್ಮ, ಮತ್ತು ತಮ್್ಮ ಎಂಬ ರೂಪಗಳಿವೆ:

ಎಸಕಪತ್ತುಗೆಯ ಅನ್ನು ಒಟ್ಟು
ನನ್ನನ್ನು ನಮ್ಮನ್ನು
ನಿನ್ನನ್ನು ನಿಮ್ಮನ್ನು
ತನ್ನನ್ನು ತಮ್ಮನ್ನು

ಹೆಸರುಪತ್ತುಗೆಯ ಅ ಒಟ್ಟು ನಮ್ಮ ನನ್ನ ನಿಮ್ಮ ನಿನ್ನ ತಮ್ಮ ತನ್ನ

ಎಸಕಪತ್ತುಗೆಯ ಇಗೆ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಇವುಗಳ ಬಳಿಕ ಗೆ ರೂಪ ಇದೆ; ಮತ್ತು ಅದು ಸೇರಿದಾಗ, ಇವಕ್ಕೆ ನನ, ನಿನ, ತನ, ನಮ, ನಿಮ ಮತ್ತು ತಮ ಎಂಬ ರೂಪಗಳಿವೆ:

ಎಸಕಪತ್ತುಗೆಯ ಇಗೆ ಒಟ್ಟು ನಮಗೆ ನನಗೆ ನಿಮಗೆ ನಿನಗೆ ತಮಗೆ ತನಗೆ

¥ÀzÀgÀÆ¥ÀUÀ¼À ElÖ¼À / 321 ಎಸಕಪತ್ತುಗೆಯ ಇಂದ ಮತ್ತು ಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಮೇಲೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಹೆಸರುಪತ್ತುಗೆಯ ರೂಪಗಳಿಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ (ನನ್ನಿಂದ, ನಮ್ಮಿಂದ, ನಿಮ್ಮಿಂದ, ನನ್ನಲ್ಲಿ, ನಮ್ಮಲ್ಲಿ, ತಮ್ಮಲ್ಲಿ), ಮತ್ತು ಇವುಗಳಿಗೆ ಇಂದ ಸೇರಿ ದಾಗ ಹೆಸರುಪತ್ತುಗೆ ರೂಪದ ಕೊನೆಯ ಅಕಾರ ಬಿದ್ದುಹೋಗುತ್ತದೆ.

ಹೆಸರುಪತ್ತುಗೆಯ ಇಂತ ಒಟ್ಟನ್ನೂ ಇವುಗಳಿಗೆ ಎಸಕಪತ್ತುಗೆಯ ಗೆ ಒಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿದ ಮೇಲೆ ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಇಲ್ಲೂ ಗೆ ಒಟ್ಟಿನ ಎಕಾರ ಬಿದ್ದುಹೋಗುತ್ತದೆ (ನನಗಿಂತ, ತನಗಿಂತ, ನಿಮಗಿಂತ).

4.9.3 ತೋರುಪದಗಳ ಪದರೂಪಗಳು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ತೋರುಪದಗಳ ಪಟ್ಟಿಯೊಂದನ್ನು ಹಿಂದಿನ ಪಸುಗೆಯಲ್ಲಿ (3.5.1ರಲ್ಲಿ) ಕೊಡಲಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಗಂಡಸು (ಅವನು, ಇವನು ಯಾವನು), ಹೆಂಗಸು (ಅವಳು, ಇವಳು, ಯಾವಳು), ಉಳಿದವು (ಅದು, ಇದು, ಯಾವುದು), ಹಲವರು (ಅವರು, ಇವರು, ಯಾವರು) ಮತ್ತು ಹಲವು (ಅವು, ಇವು, ಯಾವುವು) ಎಂಬವುಗಳಿಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಎಸಕ ಪತ್ತುಗೆಯ ಮತ್ತು ಹೆಸರುಪತ್ತುಗೆಯ ರೂಪಗಳೂ ಇವೆ.

(1) ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಅದು, ಇದು ಮತ್ತು ಯಾವುದು ಎಂಬವುಗಳಿಗೆ ಎಸಕಪತ್ತುಗೆಯ ಅನ್ನು ಒಟ್ಟು ಸೇರಿದಾಗ, ಅವುಗಳ ಕೊನೆಯ ಉಕಾರ ಬಿದ್ದು ಹೋಗುತ್ತದೆ (ಅದನ್ನು, ಇದನ್ನು, ಯಾವುದನ್ನು); ಇಗೆ ಮತ್ತು ಹೆಸರು ಪತ್ತುಗೆಯ ಅ ಒಟ್ಟು ಸೇರಿದಾಗ ಅವುಗಳ ಕೊನೆಯ ಉಕಾರ ಅಕಾರವಾಗು ತ್ತz;, ಮತ್ತು, ಅವುಗಳ ಬಳಿಕ ಇಗೆ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಕ್ಕೆ ರೂಪ ಇದೆ (ಅದಕ್ಕೆ, ಇದಕ್ಕೆ, ಯಾವುದಕ್ಕೆ); ಹೆಸರುಪತ್ತುಗೆಯ ಅ ಒಟ್ಟು ಸೇರಿದಾಗ ಅವುಗಳ ಬಳಿಕ ರಕಾರವೊಂದು ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ (ಅದರ, ಇದರ, ಯಾವುದರ).

(2) ಅವು, ಇವು ಮತ್ತು ಯಾವುವು ಎಂಬವುಗಳಿಗೆ ಎಸಕಪತ್ತುಗೆ ಇಲ್ಲವೇ ಹೆಸರುಪತ್ತುಗೆಯ ಒಟ್ಟುಗಳು ಸೇರಿದಾಗ, ಅವುಗಳ ಬಳಿಕ ಹಲ ವೆಣಿಕೆಯ ಗಳು ಒಟ್ಟು ಬರುತ್ತದೆ (ಅವುಗಳನ್ನು, ಇವುಗಳಿಗೆ, ಯಾವವು ಗಳ, ಯಾವವುಗಳಿಗೆ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ, ಇವುಗಳಿಂದ).

(3) ಉಳಿದ ಮೂರು ಬಗೆಯ (ಗಂಡಸು, ಹೆಂಗಸು, ಹಲವರು) ತೋರು ಪದಗಳೊಂದಿಗೆ, ಮತ್ತು ಯಾರು ಪದದೊಂದಿಗೆ ಈ ಪತ್ತುಗೆಯ ಒಟ್ಟುಗಳು ನೇರವಾಗಿ ಸೇರುತ್ತವೆ; ಮತ್ತು ಹಾಗೆ ಸೇರುವಾಗ, ಈ ತೋರುಪದಗಳ ಕೊನೆಯ ಉಕಾರ ಬಿದ್ದುಹೋಗುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಎತ್ತುಗೆಯಾಗಿ ಅವನು, ಇವಳು ಮತ್ತು ಯಾರು ಪದಗಳ ಪದರೂಪಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ:

322 / ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ

ಅವನನ್ನು
ಅವನಿಂದ
ಅವನಿಗೆ
ಅವನಲ್ಲಿ
ಅವನಿಗಿಂತ ಅವನ

ಇವಳನ್ನು
ಇವಳಿಂದ
ಇವಳಿಗೆ
ಇವಳಲ್ಲಿ
ಇವಳಿಗಿಂತ ಇವನ

ಯಾರನ್ನು AiÀiÁjAzÀ AiÀiÁjUÉ ಯಾರಲ್ಲಿ AiÀiÁjVAvÀ AiÀiÁgÀ

(4) ಉಳಿದ ಎಂಟು ಬಗೆಯ ತೋರುಪದಗಳಲ್ಲಿ ಜಾಗ (ಅಲ್ಲಿ, ಇಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲಿ), ದಿನ (ಅಂದು, ಇಂದು, ಎಂದು) ಮತ್ತು ಅಳವಿ (ಅಶ್ಟು, ಇಶ್ಟು, ಎಶ್ಟು) ಎಂಬವು ಇಂದ, ಗೆ ಮತ್ತು ಅ ಒಟ್ಟುಗಳೊಂದಿಗೆ ಬರಬಲ್ಲುವು.

(ಕ) ಹೆಸರುಪತ್ತುಗೆಯ ಅ ಒಟ್ಟು ಸೇರಿದಾಗ, ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಜಾಗ ಮತ್ತು ದಿನ ಪದಗಳ ಬಳಿಕ ಇನ್ ಎಂಬುದು ಬರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅಳವಿ ಪದಗಳ ಬಳಿಕ ರಕಾರ ಬರುತ್ತದೆ; ಇಂದ ಒಟ್ಟು ಜಾಗ ಪದಗಳಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಸೇರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಉಳಿದ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಸರುಪತ್ತುಗೆಯ ಅ ಒಟ್ಟಿನ ಬಳಿಕ ಬರುತ್ತದೆ; ಆದರೆ, ಇವುಗಳ ಕೊನೆಯ ಅಕಾರ ಬಿದ್ದುಹೋಗುತ್ತದೆ.

eÁUÀ C°è ಅಲ್ಲಿನ ಅಲ್ಲಿಂದ ಇಂದಿನಿಂದ ಅಶ್ಟರಿಂದ

¢£À EAzÀÄ EA¢£À

C¼À« ಅಶ್ಟು ಅಶ್ಟರ

(ಚ) ಎಸಕಪತ್ತುಗೆಯ ಗೆ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಜಾಗ ಮತ್ತು ದಿನ ಪದಗಳ ಬಳಿಕ ಇಗೆ ರೂಪ ಇದೆ; ಅಳವಿಯ ಪದಗಳ ಕೊನೆಯ ಉಕಾರ ಅಕಾರವಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಬಳಿಕ ಅದಕ್ಕೆ ಕ್ಕೆ ರೂಪ ಇದೆ. ಅಳವಿಯ ಪದಗಳ ಬಳಿಕ ಎಸಕ ಪತ್ತುಗೆಯ ಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟೂ ಬರಬಲ್ಲುದು; ಆದರೆ ಅದು ಹೆಸರುಪತ್ತುಗೆಯ ಅ ಒಟ್ಟಿನ ಬಳಿಕ ಬರುತ್ತದೆ. ಈ ಪದರೂಪಗಳಿಗೆ ಎತ್ತುಗೆಯಾಗಿ ಕೆಳಗೆ ಅಲ್ಲಿ, ಇಂದು ಮತ್ತು ಎಶ್ಟು ಪದಗಳ ಪದರೂಪಗಳನ್ನು ಕೊಡಲಾಗಿದೆ.

eÁUÀ C°èUÉ —

¢£À EA¢UÉ —

C¼À« ಎಶ್ಟಕ್ಕೆ ಎಶ್ಟರಲ್ಲಿ

(ಟ) ಹೊತ್ತಿನ ಪದಗಳ (ಆಗ, ಈಗ, ಯಾವಾಗ) ಬಳಿಕ ಎಸಕಪತ್ತುಗೆಯ ಇಂದ ಒಟ್ಟು, ಮತ್ತು ಹೆಸರುಪತ್ತುಗೆಯ ಅ ಒಟ್ಟು ಬರಬಲ್ಲುವು; ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಇಂದ ಒಟ್ಟು ಅ ಒಟ್ಟಿನ ಬಳಿಕ ಬರುತ್ತದೆ; ಅ ಒಟ್ಟು ಸೇರುವಾಗ, ಈ ಪದಗಳ ಬಳಿಕ ಇನ್ ಎಂಬುದು ಬರುತ್ತದೆ:

¥ÀzÀgÀÆ¥ÀUÀ¼À ElÖ¼À / 323

DV£À CV¤AzÀ

FV£À FV¤AzÀ

ಯಾವಾಗಿನ ಯಾವಾಗಿನಿಂದ

ಉಳಿದ ತೋರುಪದಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪದರೂಪಗಳಿಲ್ಲ.

4.9.4 ಎಣಿಕೆಪದಗಳ ಪದರೂಪಗಳು ಹೆಸರುಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಬರುವ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಪತ್ತುಗೆಯ ಒಟ್ಟುಗಳೂ (4.8. 2-3 ನೋಡಿ) ಎಣಿಕೆಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಬರುತ್ತವೆ. ಎಸಕಪತ್ತುಗೆಯ ಒಟ್ಟು ಗಳಲ್ಲಿ ಅನ್ನು ಒಟ್ಟು ಸೇರಿದಾಗ ಅವುಗಳ ಕೊನೆಯ ಉಕಾರ ಬಿದ್ದು ಹೋಗುತ್ತದೆ (4.1.1(1) ನೋಡಿ):

ಒಂದು ಒಂದನ್ನು
ಮೂರು ಮೂರನ್ನು
ಏಳನ್ನು
K¼ÀÄ

ಹತ್ತು ಮೂವತ್ತು ಅಯ್ವತ್ತೊಂದು ಅಯ್ವತ್ತೊಂದನ್ನು

ಹತ್ತನ್ನು ಮೂವತ್ತನ್ನು

ಗೆ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಇವುಗಳ ಬಳಿಕ ಕ್ಕೆ ರೂಪ ಇದ್ದು, ಇದು 4.8.2ರಲ್ಲಿ

ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಕಟ್ಟಲೆಗೆ ಹೊರಪಡಿಕೆಯಾಗಿದೆ:

ಮೂರು ಮೂರಕ್ಕೆ
JAlÄ JAlPÉÌ
ಹತ್ತಕ್ಕೆ
ಹತ್ತು

ಇಪ್ಪತ್ತು
ಅಯ್ವತ್ತು
ನೂರಮೂವತ್ತು

ಇಪ್ಪತ್ತಕ್ಕೆ ಅಯ್ವತ್ತಕ್ಕೆ ನೂರಮೂವತ್ತಕ್ಕೆ

ಕ್ಕೆ ಒಟ್ಟಿನ ಬಳಿಕ ಹೆಸರುಪತ್ತುಗೆಯ ಇಂತ ಒಟ್ಟು ಬರಬಲ್ಲುದು:

ಎರಡಕ್ಕೆ ಎರಡಕ್ಕಿಂತ ಮೂರಕ್ಕೆ ಮೂರಕ್ಕಿಂತ

ಅಯ್ವತ್ತಕ್ಕೆ ಮೂವತ್ತಕ್ಕೆ

ಅಯ್ವತ್ತಕ್ಕಿಂತ ಮೂವತ್ತಕ್ಕಿಂತ

ಹೆಸರುಪತ್ತುಗೆಯ ಅ ಒಟ್ಟನ್ನು ಇವುಗಳಿಗೆ ಸೇರಿಸುವ ಮೊದಲು ರಕಾರ

ವನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ:

ಮೂರು ಮೂರರ
ಅಯ್ದು ಅಯ್ದರ
ಹತ್ತು

ಹತ್ತರ

ನಲುವತ್ತು ಮೂವತ್ತು ನೂರು

ನಲುವತ್ತರ ಮೂವತ್ತರ ನೂರರ

ಎಸಕಪತ್ತುಗೆಯ ಇಂದ ಮತ್ತು ಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟುಗಳು ಈ ಅ ಒಟ್ಟಿನ ರೂಪಗಳ

ಬಳಿಕ ಬರುತ್ತವೆ:

324 / ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ

(1) ಇಂದ ಒಟ್ಟಿನ ಬಳಕೆ: ಮೂರರ ಮೂರರಿಂದ JAlgÀ JAljAzÀ

(2) ಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಿನ ಬಳಕೆ: ಹತ್ತರ ಹತ್ತರಲ್ಲಿ
ಎರಡರ ಎರಡರಲ್ಲಿ

ನಲುವತ್ತರ ನೂರರ

ನಲುವತ್ತರಿಂದ ನೂರರಿಂದ

ಅಯ್ವತ್ತರ ಇಪ್ಪತ್ತರ

ಅಯ್ವತ್ತರಲ್ಲಿ ಇಪ್ಪತ್ತರಲ್ಲಿ

ಸಾವಿರ, ಲಕ್ಶ, ಮಿಲಿಯ, ಕೋಟಿ ಮೊದಲಾದ ಎರವಲು ಪದಗಳೂ ಮೇಲೆ ವಿವರಿಸಿದ ಪತ್ತುಗೆಯ ಒಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಬಲ್ಲುವು; ಆದರೆ, ಅವು ಈ ಒಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಎಣಿಕೆಯ ಪದಗಳ ಹಾಗೆ ಪಡೆಯುವ ಬದಲು, ಬೇರೆ ಹೆಸರು ಪದಗಳ ಹಾಗೆ ಪಡೆಯುತ್ತವೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಎತ್ತುಗೆಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ:

ಸಾವಿರ ಸಾವಿರವನ್ನು ಮಿಲಿಯ ಮಿಲಿಯಕ್ಕೆ ಲಕ್ಶಕ್ಕೆ ಲಕ್ಶಕ್ಕಿಂತ
ಸಾವಿರ ಸಾವಿರದ
ಲಕ್ಶದ ಲಕ್ಶದಿಂದ
ಸಾವಿರದ ಸಾವಿರದಲ್ಲಿ

®PÀê PÉÆÃn ಸಾವಿರಕ್ಕೆ
PÉÆÃn ಮಿಲಿಯದ ಕೋಟಿಯ

ಲಕ್ಶವನ್ನು ಕೋಟಿಗೆ ಸಾವಿರಕ್ಕಿಂತ ಕೋಟಿಯ ಮಿಲಿಯದಿಂದ ಕೋಟಿಯಲ್ಲಿ

ಮೇಲಿನ ಒಟ್ಟುಗಳು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಒಂದು ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ, ಒಂದು ವಸ್ತು ಇಲ್ಲವೇ ಒಂದು ವಿಶಯಯದ ಜಾಗವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಅನೆಯ ಇಲ್ಲವೇ ಅನೇ ಒಟ್ಟನ್ನೂ ಎಣಿಕೆಯ ಪದಗಳಿಗೆ ಸೇರಿಸಿ ಪದರೂಪಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು: ನಾಲ್ಕನೆಯ (ನಾಲ್ಕನೇ) ಹುಡುಗ, ಹತ್ತನೆಯ ಮರ, ಅಯ್ದನೇ ಆಟ.

4.10 ತಿರುಳು ಈ ಪತ್ತುಗೆಯಲ್ಲಿ ಪದಗಳನ್ನು ಸೊಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಬೇಕಾದಾಗ ಅವಕ್ಕೆ ಕೊಡಬೇಕಾಗುವ ಪದರೂಪಗಳು ಎಂತಹವು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಬೇರೆಲ್ಲಾ ಪದಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಎಸಕಪದಗಳಿಗೆ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ಹೆಚ್ಚು ಪದರೂಪಗಳಿವೆ; ಮತ್ತು, ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಂಬೊತ್ತಿನ ಪದರೂಪಗಳನ್ನು ಉಂಟು ಮಾಡುವುದು ಬೇರೆಲ್ಲಾ ಪದರೂಪಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವುದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ತೊಡಕಿನದಾಗಿದೆ.

¥ÀzÀgÀÆ¥ÀUÀ¼À ElÖ¼À / 325

ಕನ್ನಡದ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಎಸಕಪದಗಳನ್ನು ಒಂದು ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿಯೂ ಉಳಿದೆಲ್ಲಾ ಪದಗಳನ್ನು ಇನ್ನೊಂದು ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿಯೂ ಇರಿಸಿ ಹೇಳಬಹುದು; ಯಾಕೆಂದರೆ, ಎಸಕಪದಗಳ ಪದರೂಪಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಬೇರೆಯೇ ಒಟ್ಟುಗಳು ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಉಳಿದೆಲ್ಲಾ ಪದಗಳ ಪದರೂಪಗಳನ್ನು ಉಂಟು ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುಕಡಿಮೆ ಒಂದೇ ಬಗೆಯ ಒಟ್ಟುಗಳು ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತವೆ.

ಈ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಒಟ್ಟುಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು, ಮತ್ತು ಅವು ಸೇರಿದಾಗ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅವುಗಳೊಂದಿಗೆ ಬರುವ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸೇರಿಕೆಯ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ವಿವರವಾಗಿ ತಿಳಿಸಿಕೊಡಲಾಗಿದೆ.

ಕೆಲವು ಅರಿಮೆಯ ಪದಗಳು

ಪಾರಿಭಾಷಿಕ ಪದ ರಚನೆ ವತ್ರಮಾನಕಾಲ
zsÀé¤

ಈ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಹೊಸದಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗಿರುವ ಕೆಲವು ಅರಿಮೆಯ ಪದಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚುಕಡಿಮೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗಬಲ್ಲ ಸಂಸ್ಕ್ರುತ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲಿಶ್ ಪದಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ.
ಅರಿಮೆಯ ಪದ ElÖ¼À
ಈಪೆÇತ್ತು
G°
G°PÀAvÉ
ಉಲಿಪು
ಎತ್ತುಗೆ
ಎಸಕಪದ
MlÄÖ
ಒಯ್ಯುಗೆ
NgÀt
ಕಟ್ಟಲೆ
ಕುರಳು
ಕೇಳ್ವಿ
ತಡೆ ಗುರುತು
ತೆರೆಯುಲಿ
ತೋರುಪದ
ನೆಲೆ-ತಿಳಿವು
ಪತ್ತುಗೆ
ಪದನೆರಕೆ
¥ÀjZÉ
ಪರಿಚೆಪದ
ಪಸುಗೆ
ಪಾಂಗು

technical term structure present tense sound, phone syllable pronunciation example verb affix medium order rule paragraph question
comma vowel demonstrative pronoun topic-comment relation dictionary characteristic adjective, adverb chapter role

ಉಚ್ಚಾರಣೆ
ಉದಾಹರಣೆ ಕ್ರಿಯಾಪದ
ಪ್ರತ್ಯಯ
ಮಾಧ್ಯಮ
ಕ್ರಮ
(ನಿಯಮ)
ವಾಕ್ಯಪರಿಚ್ಛೇದ ಪ್ರಶ್ನೆ

ಸಂಬಂಧ
ಪದಕೋಶ
ಸ್ವರೂಪ
ವಿಶೇಶಣಪದ ಅಧ್ಯಾಯ
ಪಾತ್ರ

ಸ್ವರ

ಕೆಲವು ಅರಿಮೆಯ ಪದಗಳು / 327

§jUÉ
ಬರಿಗೆಪಟ್ಟಿ
ಬೆರಗು
ಮುಚ್ಚುಲಿ
ಮುಂಬೊತ್ತು
ಸಿಕ್ಕಲು ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ
ಹಿಂಬೊತ್ತು
ಹುರುಳು
ಹೆಸರುಪದ
ಗುರುತಿಸುವುದು ಬಳಕೆ ಪತ್ತುಗೆ ಹುರುಳು ಪತ್ತುಗೆ ನೆಲೆಗೊಳಿಸು ಉಲಿಯ ಏರಿಳಿತ ಜೋಡುಪದ ಹೊರಪಡಿಕೆ ಬೇರು ಅಣಕಪದ
ಕೊನೆರೂಪ ಕೊರೆಪದ
ಅರಿಕೆರೂಪ DqÀÄUÀ ಕೇಳುಗ ಹೆರತು ಎಸಕಪತ್ತುಗೆ ಹೆಸರುಪತ್ತುಗೆ GdÄÓ°
ಮೂಗುಲಿ
ತಡೆಯುಲಿ
ಬದಿಯುಲಿ
ಮಡಚುಲಿ
ಹೊಡೆಯುಲಿ

CPÀëgÀ
ವಣ್ರಮಾಲೆ ಆಶ್ಚಯ್ರ
ವ್ಯಂಜನ
ಭವಿಷ್ಯತ್ಕಾಲ ಸಂಕೀಣ್ರ
ವ್ಯಾಕರಣ
ಭೂತಕಾಲ
CxÀð
ನಾಮಪದ

ಸಮಾಸ
ಅಪವಾದ
zsÁvÀÄ

ಆಜ್ಞಾಥ್ರಕ ಉತ್ತಮ
ಮಧ್ಯಮ
ಪ್ರಥಮ ವಿಭಕ್ತಿ ಷಷ್ಠೀ ವಿಭಕ್ತಿ HµÀä ಅನುನಾಸಿಕ
ಸ್ಪಷ್ರ

ಮೂಧ್ರನ್ಯ ರೇಫ

letter alphabet exclamation consonant future tense complex
grammar past tense meaning noun reference pragmatic relation semantic relation grounding intonation compound exception root onamatopoea finite form irregular word imperative first person second person third person case genitive fricative nasal stop lateral retroflex flap

328 / ಕನ್ನಡ ಬರಹದ ಸೊಲ್ಲರಿಮೆ

ತಡೆಯಿಲ್ಲದುಲಿ ನಡುರೂಪ
ಗುನುಗುನಿಸುವ HzÀÄ°
ಇಪ್ಪುರುಳು
ಒಳನುಡಿತ
ಎಸಕಪರಿಚೆ ಹೆಸರುಪರಿಚೆ ಗುರುತಿನ ಒಟ್ಟು NgÉtÂPÉ
ಹಲವೆಣಿಕೆ
ಗಂಡುಗುರ್ತ
ಹೆಣ್ಣುಗುರ್ತ
ಉಳಿಕೆಗುರ್ತ ಅಲ್ಲಗಳೆತ
ಬೇಡಿಕೆ

ಘೋಷ
ಮಹಾಪ್ರಾಣ ಅಥ್ರಸಂದಿಗ್ಧತೆ ವಿಗ್ರಹವಾಕ್ಯ ಕ್ರಿಯಾವಿಶೇಷಣ ನಾಮವಿಶೇಷಣ ಆಖ್ಯಾತ ಪ್ರತ್ಯಯ ಏಕವಚನ
ಬಹುವಚನ ಪುಲ್ಲಿಂಗ
ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗ
ನಪುಂಸಕಲಿಂಗ ನಿಷೇಧಾಥ್ರಕ

frictionless continuant non-finite form voiced aspirated ambiguity

adverb adjective personal suffix singular plural masculine feminine neuter negation condition